Draupadi Ratha

Draupadi Ratha është një monument në kompleksin e Pança Rathave në Mahabalipuram, më parë të quajtur Mamallapuram, në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit në distriktin Kancheepuram të shtetit indian Tamil Nadu. Është një shembull i Arkitekturës monolitike shkëmbore të Indisë. Daton që nga fundi i shekullit të VII, atribuar mbretërimit të Mahendravarmanit I dhe djalit të tij, Narasimhavarmani I]] (630–680 i e.s.; i quajtur edhe Mamalla, ose "luftëtari i madh") i mbretërisë Pallava.The Culture of India; isbn 9780852297629, The Rosen Publishing Group, 2010, fq. 315Indu Ramchandani: Student Britannica India 7 Vols; Popular Prakashan, 2000, isbn 9780852297629, fq. 5 I gjithë kompleksi është nën autoritetin e Archaeological Survey of India (ASI) dhe është pjesë e Grupit të monumenteve në Mahabalipuram të shpallur trashëgimi botërore e UNESCO-s që nga viti 1984.
E ngjashme me një karrocë (ratha), është skalitur nga një bllok i vetëm shkëmbor i gjatë prej graniti. Megjithëse shpesh gabimisht konsiderohet si një tempull, struktura nuk u shenjtërua si e tillë pasi nuk u përfunduaMarilyn Stokstad: Art History; 2008, Pearson Education, isbn 9780131577046, fq. 333 për shkak të vdekjes së Narasimhavarmanit I. Struktura është emërtuar sipas emrit të bashkëshortes së përbashkët, Draupadi të Pandavave të eposit të Mahabharatas, megjithëse ky emërtim është i pabazuar në të dhënat historike. Struktura e pambaruar i është kushtuar hyjneshës Durga.Margaret Prosser Allen: Ornament in Indian Arch; 1991, fq. 139

Gjeografia

Siti gjendet në Mahabalipuram (i njohur më parë si Mammallapuram) në bregun e Coromandelit në gjirin e Bengalit të Oqeanit indian në distriktin Kancheepuram. Është afërsisht 56 km në jug të Chennai (i njohur më parë si Madras), kryeqyteti i shtetit të Tamil Nadu-së, ndërsa nga Chengalpattu është rreth 32 km larg.P. V. Jagadisa Ayyar: South Indian Shrines: Illustrated; 1982, Asian Educational Services, kontrolluar më 7 shkurt 2013, isbn 978-81-206-0151-2, fq. 157–
Draupadi Ratha është në skajin verior të Pancha Rathave, mbi shtratin e gjatësor prej shkëmbi mbi të cilin janë skalitur. Pjerrësia e terrenit ngrihet lehtësisht nga veriu për në jug.

Historia

Veçoria e kësaj rathe si dhe të tjerave nuk mund të krahasohet me asnjë ndërtim të lashtë para ndërtimit të tyre në arkitekturën indiane. Megjithatë, pesë rathat kanë qenë pararendëset ose modeli i zhvillimit të arkitekturës së tempujve të Indisë së Jugut. Ashtu si katër rathat e tjera, kjo është një imitim i një versioni më të hershëm prej druri.Marian Moffett, Michael W. Fazio & Lawrence Wodehouse: World History of Architecture; 2003, Laurence King Publishing, kontrolluar më 9 janar 2013, isbn 978-1-85669-371-4, fq. 75 Megjithëse është konsideruar një tempull monolitik, termi "tempull" është i pasaktë pasi pesë rathat nuk u përfunduan ndonjëherë, siç dëshmohet nga shtrati shkëmbor i paskalitur në majëz. Në këtë mënyrë, rathat as nuk u shenjtëruan si tempuj as mundën të përdoreshin për të zhvilluar ceremoni fetare në to. Statusi i papërfunduar i të pesë rathave i është atribuar vdekjes së mbretit Narasimhavarman I në vitin 668 të e.s.. Madje edhe emri epik i bashkëshortes së përbashkët të Pandavave, Draupadi, nuk është i mbështetur në të dhënat historike. Bashkë me mjaft monumente të tjera, kjo ratha është pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s që nga viti 1984 si "Grupi i monumenteve në Mahabalipuram". Tempulli i është kushtuar hyjneshës Durga, megjithëse hyjnia mendohet se është e një periudhe të mëvonshme.

Arkitektura
Të gjitha Pancha Rathat janë rreshtuar në drejtimin veri-jug dhe ndajnë të njëjtën plintë. Ato nuk kanë pararendëse në arkitekturën indiane dhe kanë shërbyer si modele për ndërtimin e tempujve më të mëdhenjë të traditës së arkitekturës dravidiane të Indisë së Jugut. Megjithëse të nxjerra nga shkëmbinjë monolitikë, ato janë skalitur në formën e tempujve strukturorë në formën e rregullt të ndërtesës dhe kështu të konsideruara si “forma tempujsh gati-monolitikë”.

Planimetria
Draupadi Ratha është më e vogla nga pesë rathat dhe është skalitur nga një bllok i vetëm shkëmbi graniti. Është ndërtuar në formën e një kasolleje të thjeshtë, duke e ndarë një upapitha (platformë dytësore) me Arxhuna Rathan.
Ratha është e vendosur në një plan katror dhe është në formën e një bangla-je ("një kasolle në Bengal"). Përmasat e saj të jashtme janë 3.4 m x 3.4 m, e ngritur në një lartësi prej 5.5 metrash. Mbi upapptha-n, e cila formon një platformë të përbashkët me Arjuna Ratha-n, një stupi ka qenë skalitur nga shtrati shkëmbor në kënd dhe nuk ka qenë shkëputur nga faltorja kryesore. Çatia ka formë lakore dhe përfundon si një katror prej 0.76 m në krye. Majëza mungon. Çatia si me kashtë, kutagara, është një faltore vimana. Ka qenë skalitur nga shkëmbinj graniti, duke filluar nga kreu i shkëmbit duke punuar më poshtë deri në bazë.Shobhna Gupta: Monuments Of India; 2003, Har-Anand Publications, kontrolluar më 3 janar 2013, isbn 978-81-241-0926-7, fq. 32–36Karen Schreitmüller, Mohan Dhamotharan & Beate Szerelmy: India Baedeker Guide; 14 shkurt 2012, Baedeker, kontrolluar më 3 janar 2013, isbn 978-3-8297-6622-7, fq. 589– Çatia është e ngjashme me atë të një kasolleje, me motive dekoruese te nyjat bashkuese. Hyrja e tempullit është e drejtuar nga perëndimi. Dera e hyrjes është skalitur mbi një platformë të ngritur, e cila është e mbajtur në këkat e elefantit dhe luanit në përmasa të mëdha në sekuencë alternuese. Mbi derën e hyrjes ndodhen harqet dekorues "makara torana" me dy fasha; këto torana janë tipike të stilit Mahendraverma dhe shihen gjithashtu në shpellat dhe më vonë do të modifikoheshin në një fashë të vetme gjatë sundimit të Rajasimha-s. Dhoma që bujt hyjnitë është 2 m e gjatë dhe 1.4 m e gjerë.

Veçoritë

Në tempull shihen të paraqitura imazhe të shumta të Durgës, veçanërisht në shenjtërore dhe po ashtu në sipërfaqen e jashtme të murit lindor. Te dera janë portretizuar shalabhanjika-t ose dy rojat femërore dvarapalaka, që janë po ashtu në formën e hyjneshës. Tempulli pohoet se gjeneron "energji primale" në konsonancë me karakteristikat e perëndeshës Durga; dvarapalika në të majtë ka një hark në dorën e saj dhe ajo në të djathtë ka një shpatë. Shenjtërorja e portretizon Durgën në murin e mbrapëm duke qëndruar mbi një zambak, në atë që quhet postura "sambhaga" me katër krahë, me krahët e sipërm duke mbajtur një shankha dhe një chakra dhe dora e poshtme është në abhaya mudra (posturë bekimi) dhe duartë e tjera te beli. Zbukurimi i veshur është një fashë gjoksi pa ndonjë rrip lidhës. Ajo është e rrethuar nga besimtarët me një prej të cilëve në të majtë të saj gati të presë kokën e tij si një ofertë (një version tjetër pohoet se është ofrimi i një luleje nga besimtar) dhe një tjetër besimtar (me gërsheta të lidhur ekspozon qafën e tij për tu prerë} në të majtë të saj duke gjymtuar pjesët e tij të trupit, po ashtu si ofertë; ky ishte një rit hindu i lidhur me kapalika-t. Kjo lloj oferte ndaj një hyjneshe, megjithëse e kobshme, shihej në shumë tempuj të Durgës; është e lidhur me mitin e rolit të saj si Mahisasuramardini (vrasësja e demonit Mahishasura). Imazhet e Durgës te niket e paraqesin hyjneshën duke ndenjur mbi një kokë bualli që përfaqëson Mahishasuran.
Adoptimi i kombinimit të elefantit dhe luanit është pohuar si më shumë i traditës budiste që u modifikua në stilin arkitekturor Pallava kur u shtuan motivet me kafshë. Luani, i cili është gjogu i Durgës, është një skulpturë guri 1.8 m i lartë i skalitur nga popla gjigande e vendosur në prakara-n e rathas. Në tre niket në dhomën e tempullit relievet paraqiten brenda dy gjysëm-kolonave me dokorime të një "florid makara torana" me fasha të dyfishta. Imazhet brenda rathas përfshijnë edhe katër gana (shpirtra të këqinj) në krye të panelit qendror, anash Durgës; dy shpirtra të këqinj në anën e jashtme mbajnë shpata të vogla kurse ata në pjesën e brendshme paraqiten me një dorë të ngritur në pozicion adhurimi.

Shiko edhe
 Grupi i monumenteve në Mahabalipuram
 Pança Rathat
 Arkitektura shkëmbore e Indisë
 Tempulli hindu
 Arkitektura e tempujve hindu
 Shpellat Ellora
 Shpellat Axhanta
 Shpellat Badami
 Shpellat Udajagiri dhe Khandagiri
 Shpellat Elefanta
 Aihole

 Referime 

Bibliografia
 Margaret Prosser Allen: Ornament in Indian Arch; 1991.
 P. V. Jagadisa Ayyar: South Indian Shrines: Illustrated; 1982, Asian Educational Services, kontrolluar më 7 shkurt 2013, isbn 978-81-206-0151-2.
 Shobhna Gupta: Monuments Of India; 2003, Har-Anand Publications, kontrolluar më 3 janar 2013, isbn 978-81-241-0926-7.
 Marian Moffett, Michael W. Fazio & Lawrence Wodehouse: World History of Architecture; 2003, Laurence King Publishing, kontrolluar më 9 janar 2013, isbn 978-1-85669-371-4.
 Indu Ramchandani: Student Britannica India 7 Vols; Popular Prakashan, 2000, isbn 9780852297629.
 Karen Schreitmüller, Mohan Dhamotharan & Beate Szerelmy: India Baedeker Guide; 14 shkurt 2012, Baedeker, kontrolluar më 3 janar 2013, isbn 978-3-8297-6622-7.
 Marilyn Stokstad: Art History; 2008, Pearson Education, isbn 9780131577046.
 The Culture of India; isbn 9780852297629, The Rosen Publishing Group, 2010.

Kategoria:Shekulli VII
Kategoria:Monumente në Indi
Kategoria:Historia e Indisë
Kategoria:Tempuj hindu