Nadezhda Krupska

Nadezhda Konstantinovna Krupska (26 shkurt 1869 – 27 shkurt 1939)Leon Zhlebnik:Histori e përgjithshme e shkollave dhe ideve pedagogjike, Rilindja, Prishtinë, 1964, fq. 268 - 274. është një pedagoge e shquar sovjetike, ndërtuese e pedagogjisë marksiste-leniniste në BRSS, organizatore e dalluar e sistemit edukativ e arsimor sovjetik dhe e kulturës bolshevike.

Biografia
Krupska ka lindur më 26 shkurt të vitit 1869 në Peterburg (Petrograd). Babai i saj ishte një oficer ushtarak me orientim anticarist. 

Nadezhda kreu shkollën fillore dhe gjimnazin në vendlindje. Si gjimnaziste, e tërheqnin pikëpamjet e Leon Tolstoit mbi edukimin. Pas përfundimit të gjimnazit, ajo filloi të punojë në një konvikt për vajza në Peterburg. Më 1890, u anëtarsua në një qerthull studentësh simpatizantë të marksizmit. Në periudhën 1891 - 1896, u angazhua si mësuese në shkollën e punëtorëve në Smolensko të Peterburgut. 

Ajo u bë anëtare e Lidhjes së luftës për çlirimin e klasës punëtore, të cilën e kishte themeluar Lenini. U internua në fshatin Shuvensko të Sibirit ku edhe më 1895 u njoftua me bashkëshortin e saj të ardhshëm, Leninin. 

Në vitin 1901, Krupska emigroi jashtë vendit, ku edhe vazhdoi veprimtarinë e saj politike. Në Mynih, ajo ishte sekretare e redaksisë së gazetës "Iskra" (Shqip: Shkëndija) si dhe e redaksisë së gazetës "Napred" (Shqip: Përpara). Gjatë qendrimit jashtë atdheut, Krupska mori pjesë në kongresin e II dhe të III të Partisë Socialdemokrate Punëtore Ruse. Ishte edhe anëtare e delegacionit rus në Konferencën Ndërkombëtare të Gruas në Bern (1915), etj. 

Pas Revolucionit të Tetorit, Krupska kishte funksione të larta partiake e shtetërore në Bashkimi Sovjetik, por kontributin më të madh e dha në fushën e arsimit dhe të kulturës socialiste sovjetike. Ishte funksionare e lartë e arsimit, organizatore dhe drejtuese e shoqatave dhe asociacioneve të ndryshme arsimore dhe kulturore, dha kontribut në shtrirjen e rrjetit të institucioneve dhe formave të arsimit dhe të kulturës socialiste sovjetike, etj. Ishte propaganduese e zjarrtë e idealeve të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik.Hajrullah Koliqi:Historia e pedagogjisë botërore II, Universiteti i Prishtinës, Prishtinë, 1998, fq. 251 - 256.

Vepra
Nadezhda Konstantinovna Krupska shkroi edhe artikuj, punime e vepra me temë nga fusha e arsimit, edukatës dhe kulturës, siç janë:
Gruaja punëtore - 1899
Arsimi popullor dhe demokracia - 1915Shefik Osmani: Fjalor i pedagogjisë, "8 nëntori, Tiranë, 1983, fq. 348 - 349.
Mbi edukatën dhe arsimin 
Mësimet e tetorit - 1925Nadezhda K. Krupska: Lessons of October 1925. Vizituar më 21.05.2016.
Kujtimet e Leninit - 1930
Reminishencat e Leninit - 1933N. K. Krupska:Reminiscences of Lenin 1933, 1970. Vizituar më 21.05.2016.
Parathënia e Ligjit të ri për gruan dhe fëmijënA Strong Soviet Family 1936 Vizituar më 21.05.2016.

 Literatura 
 Clements, Barbara Evans, Bolshevik Women, Cambridge University Press, 1997.
 McDermid, Jane and Anya Hilyar, "In Lenin's Shadow: Nadezhda Krupskaya and the Bolshevik Revolution," in Ian D. Thatcher (ed.), Reinterpreting Revolutionary Russia. New York: Palgrave Macmillan, 2006; pp. 148–165.
 McNeal, Robert H., Bride of the Revolution: Krupskaya and Lenin. London: Gollancz, 1973.
 Raymond, Boris The Contribution of N. K. Krupskaia to the Development of Soviet Russian Librarianship: 1917–1939. Ann Arbor, MI: University of Chicago, 1978.
 Scott, Marcia Nell Boroughs, Nadezhda Konstantinovna Krupskaya: A Flower in the Dark. PhD dissertation. University of Texas at Arlington, 1996. Available from ProQuest Dissertations Publishing, 1383491.
 Sebestyen, Victor, Lenin the Dictator: An Intimate Portrait. New York: Pantheon, 2017.
 Stites, Richard, The Women's Liberation Movement in Russia: Feminism, Nihilism, and Bolshevism, 1860-1930. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1978.

 Referime 

Kategoria:Lindje 1869
Kategoria:Vdekje 1939
Kategoria:Sovjetikë
Kategoria:Rusë
Kategoria:Gra nga Rusia
Kategoria:Pedagogë rusë
Kategoria:Njerëz nga Shën Petersburgu