Basadi Pançakuta në Kambadahalli

Panchakuta Basadi (ose Basadi Panchakoota) është i vendosur në fshatin Kambadahalli të distriktit Mandya në shtetin indian Karnataka, në Indinë jug-perëndimore. Është një nga shembujt më të përsosur të Arkitekturës Dravidiane të jugut të Indisë së varietetit të të dinastisë perëndimore Ganga, i lidhur me besimin dhe ikonografinë xhaine.Sarma (1992), fq. 152 Sipas historianit K.R. Srinivasan, kompleksi tempullor, që u ndërtua nga mbretërit e dinastisë perëndimore Ganga i përket periudhës midis viteve 900-1000 të e.s.. Historiani Sarma megjithatë i cakton një datë më të hershme të shekullit të VIII bazuar në gjurmët e hershme të ndikimeve Pallava-Pandya dhe Chalukya-Pallava.Sarma (1992), fq. 161 Kambadahalli (emri i të cilit në gjuhën kannada fjalë për fjalë do të thotë "fshati me kolonë") që gjendet 18 km nga qyteti i famshëm i trashëgimisë xhainiste Shravanabelagola, në autostradën Mandya-Shravanabelagola, e ka marë emrin e tij nga kolona Brahmadeva (Manastambha) e ngritur përbaqllë kompleksit tempullor. Nga mbishkrimet, mësohet se kompleksi tempullor ka qenë rinovuar gjatë shekujve të fundit, duke përfshirë atë gjatë sundimit të perandorisë Hoysala. Monumenti është i mbrojtur nga Archaeological Survey of India (ASI) si një "monument kombëtar". Srinivasan e përshkruan atë si një "pikë referimi në arkitekturën e Indisë së jugut".

Plani dhe ikonografia e tempullit

Tempulli është ndërtuar në dy faza. Në fazën e parë, u ndërtuan tre faltore (trikutachala). Faltorja qendrore është e drejtuar nga veriu, një faltore është e drejtuar nga perëndimi ndërsa tjetra nga lindja. Faltorja qendrore ka një Shikhara katrore të quajtur Brahmachhanda girva-shikhara. Faltoret e drejtuara nga perëndimi dhe lindja kanë shikhara të quajtura Rudrachhanda griva-shikhara dhe Vishnuchhanda griva-shikhara përkatësisht. Dizajni i shikharave flet për shijen artistike të ndërtuesve. Ato janë tre-përmasore, me rreshtin e parë (tala) që është sa një e treta e lartësisë së përgjithshme të kullës dhe rreshti i dytë sa gjysma e lartësisë së të parës. Secila nga tre faltoret ka vestibule individuale (gjysëm holle ose ardha-mantapa) që janë të hapura në një hollë të zakonshëm të hapur të quajtur mahamantapa ose navaranga, tavani i të cilës është i mbajtur nga katër kolona qendrore të zbukuruara. Në hyrje të faltoreve (bilpitha) gjendet gardianët në "tetë drejtimet" (ashtadikpalaka; ashta - "tetë", dik - "drejtim", palaka - "mbajtës") me bashkëshortet dhe mjetet e tyre (vahana)


I gjithë kompleksi është i orientuar drejt kolonës mbresëlënëse Brahmadeva nga veriu. Faltorja kryesore qendrore bujtë imazhin e Adhinatha-s, tirthankara i parë xhainist (shenjtë mësues). Faltorja e drejtuar nga perëndimi (djathtas) dhe ajo e drejtuar nga lindja (majtas) kanë imazhe të tirthankarëve më të vonë, Shantinatha dhe Neminatha përkatësisht. Imazhet duket se janë prej steatiti të mirë-lëmuar dhe mund të jenë zëvendësime të mëvonshme. Sipas Robert J. Del Bonto i cili drejtoi kërkimet në sit, dy faltoret që përbëjnë shtesa të mëvonshme janë një ndërtim binjak, janë anësore (të drejtuara nga njëra-tjetra), kanë vestibule individuale dhe një mandapa të mbyllur dhe të hapur në një verandë të përbashkët me kolona (mandapa e hapur). Kritiku i artit M. H. Dhaky i quan ato "Basadi Shantinatha" dhe i konsideron një shembull të mirë të fazës "përfundimtare" në artin Ganga.Sarma (1992), fq. 166 Tempulli paraqet skulptura të rafinuara të Yaksha-ve (shpirtëra mirëdashës mashkullorë) dhe Yakshi-ve (kundërpjesët femërore) xhainiste periudhave të dinastisë perëndimore Ganga dhe asaj Hoysala.
Sipas kritikut të artit dhe historianit S. Settar, përgjithësisht, kolonat Brahmadeva të gjetura përballë tempujve të vjetër xhainistë nuk bartin skulptura të Brahma Yaksha-s ose të zotit Brahma, por e marin zanafillën nga Manastambha (stambha do të thotë "kolonë") dhe kanë imazhe të Sarvanubhuti Yaksha-s. Baza e kësaj kolone është katrore dhe paraqet dekorime varësesh të përdredhura dhe në krye mban një imazh të ulur të drejtuar nga lindja të Siddhayika-s.Sarma (1992), fq. 167Settar in Shah (1987), fq. 19 Kompozimi i përgjithshëm i tempullit, sipas Sarma-s, është "i kthjellët në strukturë dhe funksion" pa ndonjë mbi-dekorim të theksuar.

Shiko edhe
 Arkitektura e dinastisë perëndimore Ganga
 Arkitektura e Karnatakas
 Arkitektura Dravidiane
 Shravanabelagola
 Talakadi
 Beluri
 Halebidu

 Galeri imazhesh

 Referime 

Bibliografia
 I.K. Sarma: Temples of the Gangas of Karnataka; 1992, Archaeological Survey of India, New Delhi, isbn 0-19-560686-8.
 Umakant P. Shah: Jaina-Rupa-Mandana (Jaina Iconography), Volume 1; 1987, Abhinav, New Delhi, isbn 81-7017-218-7.




Kategoria:Indi
Kategoria:Tempuj
Kategoria:Arkeologji
Kategoria:Monumente në Indi
Kategoria:Shekulli X