Përpjekja për grusht shtet në Turqi (2016)

Një përpjekje për grusht shtet në Turqi ndodhi më 15 dhe 16 korrik 2016. Grushtin e shtetit u përpoqën ta kryejn një pjesë rebele e ushtrisë turke që ishte kundër qeverisë së kryeministrit Binali Jëlldërëm dhe presidentit turk Rexhep Taip Erdoan. Grushti thuhet se ka dështuar.

Reagimet ndaj grusht shtetit ishin shumë të pafavorshme, si nga brenda dhe jashtë vendit. Partitë kryesore opozitare në Turqi, për shembull, i dënuan përpjekje për grusht shtet.Opposition parties reject the military coup attempt, Hürriyet Daily News (15 July 2016).Mutlu Civiroglu [mutludc] (15 July 2016).  Udhëheqësit ndërkombëtarë —si ato të Bashkimit Evropian, NATO-s dhe Shteteve të Bashkuara— bënë thirrje që të respektohen institucionet në Turqi dhe zyrtarët e zgjedhur të këtyre institucioneve.

Kryeministri Jëlldërëm deklaroi në media më 16 korrik 2016 se situata tani është "plotësisht nën kontroll", dhe e quajti përpjekjen për grusht shtet si "një njollë e zezë në demokracinë turke". Arrestime masive pasuan pas përpjekjes për grusht shtet, ku 2839 ushtarët u arrestuan nga qeveria."Turkey: Mass arrests after coup bid quashed, says PM – BBC News". 

 Prapaskena 
Që nga themelimi i shtetit modern të Turqisë, nga viti 1923, e Forcat e Armatosura Turke (TSK) kanë organizuar tre herë grusht shtet—në vitin 1960, 1971 dhe 1980 — e më 1997 reaguan nëpërmjet një memorandumi ushtrak. Ushtria, historikisht e ka parë veten si mbrojtëse shtetit laik turk, të përcaktuar nga Mustafa Qemal Ataturku.

 Përpjekja për grusht shtet 
Më 15 korrik 2016, siç është raportuar vetëm para orës 23:00 sipas kohës vendore (EEST), avionë ushtrakë fluturuan mbi Ankara, dhe dy urat në Stamboll: Ura e Fatih Sulltan Mehmetit dhe Ura e Bosforit, ishin të mbyllura nue drejtimin nga Anadolli për në Evropë.

Raporte të hershme deklaruan se presidenti Rexhep Tajip Erdoan ishte i sigurt në Marmaris, në jugperëndim të Turqisë, ku ai ishte me pushim, ndërsa disa raportet gjithashtu pohuan se ai kishte ikur nga vendi me një avion privat.

Tanqet hapën zjarr pranë Ndërtesës së Parlamentit të Turqisë. Ndërtesa e parlamentit, gjithashtu, u godit edhe nga ajri."Ankara parliament building ‘bombed from air’ – state agency". FOX HABER [FOXhaber] (15 July 2016).  Lëndime janë raportuar në mesin e protestuesve në Urën e Bosforit, pasi ushtarët hapën zjarr në urë.Ömer Çelik [omerrcelik] (15 July 2016). 

Një helikopter që i përkiste puçistëve është qëlluar nga avion ushtarak F-16 i Ushtrisë turke. Gjithashtu ka pasur raporte ku thuhet se  aeroplanë pro-qeveritarë po fluturonin mbi Ankara për të "neutralizuar" helikopterë të përdorur nga ata prapa grusht shtetit.

Në 3:10 EEST, Forcat e Armatosura të Turqisë pretenduan të kenë kontrollin e plotë mbi vendin përmes web-faqes së tyre.

17 oficerë policie janë vrarë nga një helikopter gjatë sulmit ndaj selisë së forcave speciale policore, pranë Ankarasë.

 Reagimi i qeverisë 
parapamje|Kryeministri Binali Jëlldërëm
Zyra presidenciale turke deklaroi se Presidenti Erdoan ishte me pushime jashtë Turqisë dhe i sigurt, dhe e dënoi përpjekjet për grusht shtetin si një sulm ndaj demokracisë. Një burim presidencial, po ashtu theksoi se Erdoan dhe qeveria e tij janë ende në pushtet. Duke folur për një  program lajmesh në televizion me anë të FaceTime, Erdoan i bëri thirrje popullit turk që të dalë në rrugë.Ceylan Yeginsu [CeylanWrites] (15 July 2016).  Zëvendëskryeministri Numan Kurtullmush u shfaq drejtpërsëdrejti në televizor, duke thënë se Partia për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) është ende në krye të qeverisë. Kryetari i bashkisë së Ankarasë, Melih Gökçek i AKP-së, i inkurajoi njerëzit për të dalë jashtë nëpër rrugët e kryeqytetit, pavarësisht një ndalimi të vendosur nga ushtria.

Reuters raportoi se në orët e hershme të 16 korrikut (sipas kohës lokale), grusht shteti duket ka dështuar, sepse turmat pro-qeveritare sfiduan ushtarakët puçistë të mbledhur në sheshet kryesore të Stambollit dhe Ankarasë, për të kundërshtuar grusht shtetin. Reuters raportoi gjithashtu ushtarakë puçistë iu dorëzuan policisë në sheshin Taksim të Stambollit.

Reuters raportoi gjithashtu se ushtarë pro-qeveritarë e morën kontrollin e Aeroporti Ndërkombëtar Atatürk menjëherë pas deklaratës së presidentit.

 Shiko edhe 
 Fethullah Gylen
 Lëvizja Gylen

 Lidhje të jashtme 
 Përditësimet në BBC News
 Përditësimet në The Telegraph
 Përditësimet në CNN
 Përditësimet në Al Jazeera
 Përditësimet në The Wall Street Journal
 Përditësimet në New York Times

 References 

Kategoria:Sulme në Turqi‎
Kategoria:Grusht shtete