Lista e Vendeve të Trashëgimisë Botërore në Afrikë

Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën (UNESCO) ka pranuar 135 Vende të Trashëgimisë Botërore në Afrikë. Këto vende gjenden në 37 shtete (të quajtura "palë shtetërore").

 Përzgjedhja e Vendeve të Trashëgimisë Botërore 
Etiopia dhe Maroku janë përfaqësuar me më shumë, me nga nëntë vende; të ndjekur nga Tunizia dhe Afrika e Jugut me nga tetë vende; dhe Algjeria, Egjipti, Senegali dhe Tanzania me nga shtatë. Njëmbëdhjetë shtete kanë vetëm një vend secili. Katër vende janë të ndara midis dy sheteve: Parku Maloti-Drakensberg (Lesoto dhe Afrika e Jugut), Rezervati Strikt Natyror i Malit Nimba (Bregu i Fildishtë dhe Guinea), Rrathët e Gurit të Senegambias (Gambia dhe Senegali), dhe Mosi-oa-Tunya / Ujëvarat e Viktorias (Zambia dhe Zimbabveja). Një vend është i ndarë midis tre shteteve, Sangha Trekombëshe (Republika e Afrikës Qendrore, Kameruni dhe Kongoja)..
Vendet e para nga kontinenti afrikan që u futën në listën e UNESCO-s në vitin 1978, kur Ishulli Gorée i Senegalit dhe Kishat e Skalitura në Shkëmb të Etiopisë u zgjodhën gjatë konceptimit të listës.
Somalia nuk ka zyrtarisht vende të Trashëgimisë Botërore pasi qeveria e Somalisë nuk është pjesë e Konventës së Trashëgimisë Botërore të vitit 1972. Megjithatë, në të ndodhen një dyzinë vendesh arkeologjike që besohet se janë kanditate të mundshme për statusin e Trashëgimisë Botërore.
Çdo vit, Komiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s mund të fus vende të tjera në listë, ose të heq nga lista ato vende që nuk i plotësojnë më kriteret. Përzgjedhja bazohet në dhjetë kritere: gjashtë të trashëgimisë kulturore (i-vi) dhe katër për trashëgiminë natyrore (vii-x). Disa vende, të shënuar si "vende të përziera", përfaqësojnë si trashëgiminë kulturore ashtu dhe atë natyrore. Në Afrikë, ndodhen 85 vende kulturore, 45 natyrore dhe 5 të përziera.
Në kontinent mjaft përpjekje i janë kushtuar rritjes së numrit dhe ruajtjes së trashëgimisë së vendeve ekzistuese; për shembull, më 5 maj 2006, Fondi Afrikan i Trashëgimisë Botërore u nis nga UNESCO me synim rajonin e Afrikës Nën-Saharjane. Ai planifikonte të mbronte vendet duke marrë në punë personel për pjesët shtetërore të mirëmbante inventaret kombëtare të vendeve ekzistuese, ashtu si dhe të "pregatiste dosiet e kandidimit për futjet në Listën e Trashëgimisë Botërore". U përcaktuan gjithashtu grante për të ndihmuar "konservimin dhe menaxhimin e pasurive të trashëgimisë në përgjithësi" dhe për të rehabilituar pasuritë në rrezik.
Projekti u financua fillimisht nga Afrika e Jugut me 3.5 million dollarë, dhe, deri në mars të vitit 2011, i kaloi 4.7 million dollarët nga vende të ndryshme, me një shtesë prej 4.1 million dollarë në pritje të kërkesave. UNESCO është përpjekur gjithashtu të rrisë ndërgjegjësimin e vendeve të zanafillës njerëzore afrikane në Etiopi, me synimin e konservimit dhe mbrojtes së zonave nga degradimi i mëtejshëm.
Komiteti i Trashëgimisë Botërore mund të specifikoi gjithashtu se një vend i rrezikuar, duke përmendur "kushtet që kërcënojnë karakteristikat më të veçanta për secilën pasuri që u fut në Listën e Trashëgimisë Botërore". Bashkë me Vendet e Trashëgimisë Botërore, vendet në rrezik janë subjekt i rivlerësimit nga komiteti çdo vit në sesionet e tyre të zakonshme. Afrika ka 17 vende në listën e rrezikuar, që përbën 13% të gjithë vendeve afrikane dhe 35% nga 48 vendet e rrezikuara në botë. Republika Demokratike e Kongos ka 5 vende në listën e rrezikuar, e dyta më e madhja në ndonjë vend në botë dhe një nga dy shtetet që kanë më shumë se tre vende në listë..
Vendet në Afrikë kanë qenë shënuar si të rrezikuara për një larmi arsyesh, si shpyllëzimi dhe gjuetia, lufta civile, kërcënime pengmarrjeje të stafit, nxjerrja e naftës dhe gazit si dhe minierat, pakësimi i biodiversitetit, dhe dëmtimi strukturor i ndërtesave.
Tre vende u shpallën formalisht si në rrezik, por që atëherë e kanë humbur statusin e tyre: Zona e Konservimit të Ngorongoros (1984-89), Parku Kombëtar i Maleve Rwenzori (1999-2004), dhe Tipasa (2002-2006). Parku Kombëtar i Garambas dhe Timbuktu e kanë humbur gjithashtu statusin e tyre, përkatësisht në vitin 1992 dhe 2005, për më vonë e rifituan atë në vitin 1996 dhe 2012. Megjithë numrin e saj të madh të vendeve në rrezik dhe rrethanat që i rrethojnë ato, Vendet e Trashëgimisë Botërore të Afrikës nuk u është hequr titulli i tyre, diçka që ka ndodhur vetëm dy herë.

Legjenda
Lista më poshtë injoron përcaktimin gjeopolitik të UNESCO-s për Afrikën dhe përfshin çfarë përshkruan edhe vende në listën e "Shteteve Arabe". Egjipti është është përfshirë në Afrikën Veriore. Lista përfshin gjithashtu një numër vendesh për të cilët pjesa shtetërore është jashtë kontinentit, por vetë vendi gjendet në Afrikë; tre vende të tilla gjenden në Ishujt Kanare (që i përkasin Spanjës), një në Madeira (që i përket Portugalisë), një në Réunion (që i përket Francës) dhe një në arqipelagun Tristan da Cunha (që i përket Mbretërisë së Bashkuar).
Tabela është e renditshme sipas kolonës duke klikuar File:Sort both.gif në krye të kolonës përkatëse; në mënyrë alfabetike në kolonat për Vendin, Sipërfaqen dhe Vitin; sipas pjesës shtetërore të ndjekur nga rajoni për kolonën e Vendndodhjes; dhe nga tipi i kritereve i ndjekur nga Shteti për kolonën e Kritereve.
Vendi – i emërtuar sipas përcaktimit zyrtar të Komitetit të Trashëgimisë Botërore
Vendndodhja – e renditur sipas shtetit, e ndjekur nga rajoni në nivelin rajonal ose provincial. Në rastin e vendeve shumë-shtetëse, emrat janë të renditur alfabetikisht.
Kriteret – siç përcaktohen nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore
Sipërfaqja – në hektarë dhe akre, duke përjashtuar zonat e ndërmjetme. Një vlerë zero do të thotë se nuk ka të dhëna të publikuara nga UNESCO.
Viti – gjatë të cilit vendi u fut në Listën e Trashëgimisë Botërore.
Përshkrimi – një informacion i shkurtër rreth vendit, duke përfshirë arsyet e kualifikimit si një vend i rrezikuar nëse është i tillë.

Vendet
 Vendi Imazhe Vendndodhja Kriteret Sipërfaqjaha (akre) Viti Përshkrimi Aapravasi Ghat 150x150px  Mauritiusi, Distrikti Port Louis,  kulturor: (vi)   2006  Aapravasi Ghat u zgjodh fillimish nga qeveria britanike për tu bërë pjesë e "Eksperimentit të Madh", kur punëtorët përdoreshin në vend të skllevërve. Midis viteve 1834 dhe 1920, pothuajse gjysëm milion punëtorë të kontraktuar kaluan nëpër Port Louis nga India, për të punuar në Mauritius ose për tu zhvendosur në koloni të tjera britanike. Abu Mena 150x150px  EgyAbusir (Liqeni Mariout),  Kulturore:EgyAbu(iv)   1979  Rrënojat e ish qytetit të shenjtë të krishterë përmbajnë një kishë, një pagëzimore, , bazilika, ndërtes publike, rrugë, manastire, banesa dhe punishte dhe që janë ndërtuar mbi varrin e Menas së Aleksandrisë. Komiteti i Trashëgimisë Botërore e shënoi Abu Menan si një vend të rrezikuar në vitin 2001, për shkak të gërmimeve në zonë në sipërfaqe, që u bë kështu gjysëm-e lëngshme kur takohet me "ujë me tepri". Rezervatet Natyrore të Airit dhe Ténérés 150x150px|  Nigeri, Departamenti Arlit,   Natyror: (vii), (ix), (x)    1991  Zona më e madhe e mbrojtur e Afrikës, e vendosur në shkretëtirën e Saharasë në Ténéré, konsiston në masa shkëmbinjsh vullkanikë të Aïr-it dhe një xhep i vogël sahelian me florë dhe faunë unike. Rezervati natyror u vendos në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik të UNESCO-s në vitin 1992, për shkak të rritjes së konflikteve ushtarake dhe pengmarrja e gjashtë pjesëtarëve të stafit të rezervatit në shkurt. Heqja nga kjo listë u mor në konsideratë në vitin 1999, por deri tani pozicioni i tij mbetet i pandryshuar. Aksumi 150x150px|  Etiopia, Rajoni Tigray,  Kulturor: (i), (iv)   1980  Rrënojat e qytetit të Aksumit, që datojnë nga shekulli i I deri në të XIII, shënojnë zemrën e Etiopisë së Lashtë dhe çfarë ishte "shteti më i fuqishëm midis Perandorisë Romake të Lindjes dhe Persisë". Ai përfshin obeliskun monolitik, stelën gjigante, varret mbretërore dhe rrënojat e kështjellës. Al Qal'a e Beni Hammadit 150x150px|  AlgMaadid,  Kulturore:AlgAlq(iii)    1980  Kryeqyteti i parë i fortifikuar i emirëve Hammadid u ndërtua fillimisht në vitin 1007 dhe u shkatërrua në vitin 1152. Ajo përmban një xhami me 8 kthina dhe 13 korridore, që është një nga më të mëdhatë në Algjeri. Aldabra Atolli 150x150px|  Seychelles, Grupi Aldabra,  Natyror:SeyAld(vii), (ix), (x)    1982  Aldabra Atolli konsiston në katër ishuj të mëdhenj koralorë dhe një lagunë, të rrethuara nga një barrierë koralore. Ishujt janë shtëpia e popullsisë më të madhe në botë të breshkës gjigante. Amfiteatri i El Jemit 150x150px|  Tunizia, El Djem,  Kulturor: (iv), (vi)   1979  Amfiteatri i El Jemit, i ndërtuar gjatë shekullit të III, është amfiteatri më i madh i Afrikës Veriore dhe më i madhi i ndërtuar jashtë Italisë, me një kapacitet prej 35,000 shikuesish dhe që "illustron madhështinë dhe shtrirjen e Romës Perandorake". Ksouri i Lashtë i Ouadanes, Chinguetti, Tichitti dhe Oualata 150x150px|  Mauritania, Chinguetti,Ouadane,Oualata,dhe Tichitti,  Kulturor: (iii), (iv), (v)   1996  "I themeluar në shekujt e XI dhe të XII për tu shërbyer karvaneve që përshkronin Saharanë, këto qendra tregëtare dhe fetare u bënë pikat qëndrore në kulturën Islamike. [...] Ato ilustrojnë një mënyrë tradicionale jetese të përqëndruar në kulturën nomade të banorëve të Saharasë Perëndimore". Teba e Lashtë me Nekropolet e saj 150x150px|  EgyQena,  Kulturore:EgyAnc(i), (iii), (vi)   1979  Ish kryeqyteti i Egjiptit dhe qyteti i zotit egjiptian Amon përmban mbetje nga kulmi i Egjiptit të Lashtë. Tempujt, pallatet dhe nekropolet e Luginës së Mbretërve dhe Luginës së Mbretëreshave përbëjnë "një dëshmi mbresëlënëse të qytetërimit egjiptian". Siti Arkeologjik i Kartagjenës 150x150px|  Tunizia, Tunis,  Kulturore: (ii), (iii), (vi)   1979  E themeluar në shekullin e IX p.e.s., Kartagjena u zhvillua në një perandori tregëtare që shtrihej në mesdhe dhe, sipas UNESCO-s, "ishte qendra e një qytetërimi të mahnitshëm". Qyteti u shkatërrua në vitin 146 p.e.s. në Luftërat Punike nga duartë e romakëve, por u rindërtua më vonë po nga romakët. Siti Arkeologjik i Cirenes 150x150px|  Libia, Jebel Akhdar,  Kulturore: (ii), (iii), (vi)   1982  Kolonia e mëparshme greke u romanizua dhe u shndërrua në një qendër të rëndësishme deri në shkatërrimin e tij nga një tërmet në vitin 365. Rrënojat mijëvjeçare kanë mbetur të famshme deri në shekullin e XVIII. Siti Arkeologjik i Leptis Magnas 150x150px|  Libia, Khoms,  Kulturor: (i), (ii), (iii)    1982  Qyteti romak i Leptis Magnas u zmadhua nga perandori Septimius Severusi, i cili kishte lindur aty. Monumentet publike, një liman, një treg, magazinat, dyqanet dhe banesat ishin ndër arsyet për përfshirjen e tij në listë. Siti Arkeologjik i Sabrathas 150x150px|  Libia, Sabratha,  Kulturore: (iii)    1982  "Një pikë tregëtie fenikase që shërbeu si një treg për prodhimet e brendatokës afrikane, Sabratha ishte pjesë e Mbretërisë jetëshkurtër Numidiane të Massinissas përpara se të romanizohej dhe të rindërtohej në shekujt e II dhe të III". Siti Arkeologjik i Volubilisit 150x150px|  Maroku, Meknes,  Kulturor: (ii), (iii), (iv), (vi)    1997  Avanposti i rëndësishëm romak i Volubilisit ishte themeluar në shekullin e III p.e.s. për tu bërë kryeqyteti i Mauritanisë. Ai përmbante shumë ndërtesa, mbetjet e të cilave kanë mbijetuar gjerësisht deri në ditët e sotme. Sitet Arkeologjike të ishullit të Meroes 150x150px|  Sudani, Meroe,  Kulturore: (ii), (iii), (iv), (v)    2011  Vendi ishte qendra e Mbretërisë së Kushit, një forcë madhore aktive nga shekulli i VIII p.e.s. deri në shekullin e IV të e.s.. Ajo përmban piramida, tempuj dhe ndërtesa banimi, midis mbetjeve të tjera. Ndërtesat Tradicionale të Asantes 150x150px|  Gana, Kumasi,  Kulturore: (v)    1980  Vendi, në veri-lindje të Kumasit, bart mbetjet përfundimtare të perandorisë së Ashantit, që e arriti kulmin në shekullin e XVIII. Banesat, që janë të bërë prej dheu, druri dhe kashte, janë të ndjeshme ndaj dëmtimeve të shkaktuara nga "vrulli i kohës dhe motit". Pakru Kombëtar i Banc d'Arguinit 150x150px|  Mauritania, Azefalidhe Nouadhibou,  Natyror: (ix), (x)    1989  Parku konsiston në duna rëre, moçalishte bregdetare, ishuj të vegjël dhe cektësira ujore; të gjitha në bregun e Oqeanit Atlantik. Në këtë zonë migrojnë shpesh shpendë, të shoqëruar nga specie të ndryshme të mbreshkave detare dhe delfinëve, praninë e të cilëve peshkatarët e përdorin shpesh të të tërhequr peshq. Panoramat Kulturore Bassari, Fula dhe Bedik 150x150px|  Senegali,   Kulturore: (iii), (v), (vi)    2012   Parku Kombëtar i Padepërtueshëm i Bwindit 150x150px|  Uganda, distrikti Kabale,distrikti Kisoro,dhe distrikti Rukungiri,  Natyrore: (vii), (x)    1994  I vendosur në kufirin e pyjeve të ultësirës malit, parku në jug-perëndim të Ugandës është strehë e mbi 160 specieve të pemëve, mbi një qint specieve të fierit dhe speciesh të ndryshme shpendësh dhe fluturash. Shumë specie të rrezikuara janë brenda kufijve të tij, duke përfshirë gorillën e malit. Zonat e Mbrojtura të Rajonit Cape Floral 150x150px|  Afrika e Jugut, Bregu Lindordhe Perëndimor,  Natyrore: (ix), (x)    2004  Zona konsiston në tetë zona të mbrojtura që janë midis më të pasurat në botë për pasurinë e jetës bimore, duke përmbajtur afërsisht 20% të florës tërësore të Afrikës. Vlera e saj shkencore tregohet nga prania e adoptimit ndaj zjarrit dhe rrezatimeve te bimët dhe farat e përhapura nga insektet. Zona e Artit Shkëmbor në Chongoni 150x150px|  Malavi, Distrikti Dedza,  Cultural: (iii), (vi)    2006  Zona përmban përqëndrimin më të pasur të artit shkëmbor në Afrikën Qendrore, që shkon nga pikturat e Epokës së Gurit deri te veprat bashkëkohore të fermerëve. Simbolet e paraqitura në artin shkëmbor janë fortësisht të përqëndruar rreth grave dhe mbjnë një domethënie të kulturore për popullin Chewa. Cidade Velha, Qendra Historike e Ribeira Grandes 150x150px|  Bregu i Gjelbër, Ribeira Grande,  Kulturor: (ii), (iii), (vi)    2009  Qyteti, në jug të ishullit të Santiagos, ishte avanposti i parë kolonial evropian në zonën tropikale, me mbetje që datojnë nga shekulli i XVI. Dy kisha, një fortesë mbretërore dhe sheshi i kolonave ndihmojnë në përfshirjen projektit të rrugëve zanafillore të qytetit tropikal. Shkëmbi i Bandiagaras (Toka e Dogonëve) 150x150px|  Mali, Bandiagara Cercle,  I përzier: (v), (vii)   1989  Rrafshira ranore dhe shkëmbinjë e Bandiagaras konturojnë vendin, që përmban shtëpi, hambarë, altarë, shenjtërore dhe vende takimi Togu-Na. Tradita të vjetra shoqërore si maskat, festat, ritualet dhe adhurimi i paraardhësve i shton gjithashtu atij domethënie kulturore. Parku Kombëtar i Comoés 150x150px|  Bregu i Fildishtë, Zanzan,  Natyror: (ix), (x)    1983  Midis vendeve më të mëdha të mbrojtura të Afrikës Perëndimore, parku përbëhet nga Lumi Comoé dhe flora unike që e shoqëron atë. Vendi u vendos në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik të UNESCO-s në vitin 2003, për shkak të paqëndrueshmërisë në Bregun e Fildishtë dhe faktorëve të tjerë të shumtë si gjuetia e paligjshme, zjarret, mungesa e menaxhimit të përshtatshëm të zonës dhe mbikullotja. Rezervati Faunor i Djasë 150x150px|  Kameruni, Dja-et-Lobodhe Haut-Nyong,  Natyror: (ix), (x)    1987  Midis zonave më të mëdha të mbrojtura të pyjeve të shirave, Rezervati i Kamerunit është pothuajse tërësisht i rrethuar nga lumi Dja dhe përmban 107 specie gjitarësh, nga të cilët pesë janë të rrezikuar. Djémila 150x150px|  AlgSétif,  Kulturor:AlgDje(iii), (iv)   1982  Rrënojat e një qyteze romake në një vendndodhje malore, që përfshijnë një forum, tempuj, bazilika, harqe triumfi dhe banesa, secila e përshtatur për një vendndodhje  mbi nivelin e detit. Rezervati Kombëtar i Shpendëve në Djoudj 150x150px|  Senegali, Rajoni Saint-Louis,  Natyror:SenDjo(vii), (x)    1981  Zona moçalore e lumit Senegal konsiston në përrenj, liqene, pellgje dhe këneta. Është streha e deri në 1.5 milion shpendëve, duke përfshirë pelikanin e madh të bardhë, çafkën lejla, Platalea alba, Ardea alba dhe Phalacrocoracidae. Rezervati përmban gjithashtu krokodila, Trichechus senegalensis dhe specie të tjera tipike saheliane. Dougga / Thugga 150x150px|  Tunizia, Rajoni Béja,  Kulturor: (ii), (iii)    1997  Vendi përmban rrënojat e Douggas, një kryeqytet i hershëm i një shteti libiano–punik, që lulëzoi nën Perandorinë Romake dhe atë Bizantine, por i rënë gjatë periudhës Islamike. Ekosistemi Mbetjet e Panoramës Kulturore të Lopé-Okandas 150x150px|  Gaboni, Ogooué-Ivindodhe Ogooué-Lolo,  I përzier: (iii), (iv),(ix), (x)    2007  Parku karakterizohet nga pyjet e mirë ruajtura të shirave tropikale dhe savana, që rezultojnë në një ekosistem të larmishëm me gjitarë të mëdhenj të rrezikuar. Fasil Ghebbi, Rajoni Gondar 150x150px|  Etiopia, Rajoni Amhara,  Kulturor: (ii), (iii)    1979  Fortesa ishte rezidenca e perandorëve etiopianë gjatë shekullit të XVI dhe të XVII. Mbetjet e qytetit, që përmbajnë ndërtesa me ndikime Hindu dhe Arabe, u rimodeluan më vonë me Arkitekturë Baroke nga misionarët jezuitë. Fort Jesus, Mombasa 150x150px|  Kenia, Mombasa,  Kulturore: (i), (iv)    2011  Fort Jesus është një fortesë portugeze e ndërtuar nga viti 1593 deri në vitin 1596 në Ishullin Mombasa për të ruajtur portin e vjetër të Mombasas në Kenia. Projekti i sitit ndjek idealin e e Rilindjes që trupi njerëzor është i proporcionuar përsosmërisht. Fortesat dhe Kështjellat, Volta, Akra e Madhe, Rajonet Qendrore dhe Perëndimore 150x150px|  Gana, Rajoni Qendror,Akra e Madhe,rajoni Volta dhe rajoni Perëndimor,<small> Kulturor: (vi)    1979  Siti përbëhet nga mbetjet e ngulimeve tregëtare të fortifikuara, të ndërtuara gjatë bregut ganaian midis viteve 1482 dhe 1786. Sitet e Fosileve Hominide të Afrikës së Jugut 150x150px|  Afrika e Jugut, Gauteng,Limpopodhe Veri-Perëndimi,  Kulturor: (iii), (vi)    1999  Sitet e ndryshme të fosileve përmbajnë gjurmë të banimit dhe evoluimit njerëzor që datojnë 3.3 milion vjet. Parku Kombëtar i Garajonayt 150x150px|  SpaLa Gomera,  Naturor:SpaGara(vii), (ix)    1986  Shumica e parkut, në mes të ishullit të La Gomeras së Ishujve Kanarje, është i mbuluar me një pyll i harlisur dafinash. Parku Kombëtar i Garambas 150x150px|  Republika Demokratike e Kongos, Provinca Lindore,  Natyror: (vii), (x)    1980  Parku ka savana të gjera, kullota dhe pyje, që përmbajnë elefantë, gjirafa, hipopotamë dhe rinocerontë të bardhë. Garamba u konsiderua në rrezik në vazhdim të pakësimit të popullsisë së rinocerontëve të bardhë në zonë, por u hoq nga lista në vitin 1991. Megjithatë, më vonë mori statusin në vitin 1996, kur tre renxhërsa u vranë dhe popullsia e rinocerontëve të bardhë ra përsëri. Gebel Barkali dhe sitet e Rajonit Napatan 150x150px|  Sudani, Meroe,  Kulturor: (i), (ii),(iii), (iv), (vi)    2003  Pesë sitet në Luginën e Nilit përmbajnë tempuj që janë dëshmi të kulturave të Napatas dhe Meroes. Ishulli Gough dhe Ishujt e Paarritshëm 150x150px|  M.B.Shën Helena,  Natyror:M.B.Gou(vii), (x)    1995  Siti përfaqëson një nga ishujt e fundit të shkëputur dhe ekosistemin detar në Zonën Veriore të Mesatare. Shkëmbinjtë janë të lirë nga futja e gjitarëve dhe përmbajnë një nga kolonitë më të mëdha në botë të shpendëve detarë. Monumenti Kombëtar i Zimbabves së Madhe 150x150px|  Zimbabveja, Provinca Masvingo,  Kulturor: (i), (iii), (vi)   1986  Qyteti, tashmë në rrënoja, ishte një qendër e rëndësishme tregëtare midis shekujve të XI dhe të XV dhe kryeqyteti i qytetërimit Bantu. Harar Jugoli, Qyteti Historik i Fortifikuar 150x150px|  Etiopia, Rajoni Harari,   Kulturor: (ii), (iii),(iv), (v)    2006  Qyteti është në një rrafshirë dhe rrethohet nga gryka dhe savana. Përmbaj 82 xhami, 102 faltore dhe dizajne unike në brendësistë e shtëpive qytetare. Konsiderohet si qyteti i katërt më i shenjtë i Islamit. Kairoja Historike 150x150px|  EgyKairo,  Kulturore:Egycai(i), (v), (vi)   1979  Një nga qytetet më të vjetra islamike dhe në mes të qytetit të Kairos, siti daton nga shekulli i X dhe e arrin konën e tij të artë në shekullin e XIV. Përmban xhami, medrese, hamame dhe çezma. Qendra Historike e Agadezit 150x150px|alt=  Nigeri, Departamenti Tchirozerine,  Kulturor: (ii), (iii)    2013   Qyteti Historik i Meknesit 150x150px|alt=  Maroku, Meknes,  Kulturor: (iv)   1996  Ish kryeqyteti u themelua në shekullin e XI dhe u kthye në një qytet me ndikimin spanjollo-morian gjatë shekujve të XVII dhe të XVIII. Qyteti Historik i Grand-Bassamit 150x150px|alt=  Bregu i Fildishtë, Comoé Jugore,<small>  Kulturor: (iii), (iv)   2012  Një qytet kolonial i ndërtuar gjatë shekujve të XIX dhe të XX, Grand-Bassami ishte kryeqyteti i parë i Bregut të Fildishtë në vazhdim të sundimit francez në rajon. Lagjet e tij, që u specializuan në tregëti, administrim dhe bujtjen e përgjithshme, e ndihmuan qytetin të bëhet qendra ekonomike dhe juridike e shtetit, përveç se porti i tij më i rëndësishëm. Parku Kombëtar i Ichkeulit 150x150px|alt=  Tunizia, Bizerte,  Natyror: (x)    1980  Liqeni Ichkeul dhe moçalishtet përreth janë një destinacion për qindra mijëra shpend migratorë, duke përfshirë rosa, pata, lejlekë dhe flamenko të roztë. Dikur ishte pjesë e një vargu që shtrihej përgjatë Afrikës Veriore. Parku Moçalor i Simangalisos 150x150px|alt=  Afrika e Jugut, KwaZulu-Natal,  Natyror: (vii), (ix), (x)    1999  Parku përbëhet nga një larmi konturesh tokësore, duke përfshirë barriera koralore, plazhe të gjatë ranorë, duna bregdetare, sisteme liqenore moçale papirusësh, të shkaktuar nga proceset lumore, detare dhe eoliane. Ishulli Gorée 150x150px|alt=  Senegali, Rajoni i Dakarit,  Kulturor: (vi)   1978  Ishulli ishte qendra më e madhe e tregëtisë së skllevërve nga shekulli i XV deri në shekullin e XIX. Ishulli i Mozambikut 150x150px|alt=  Mozambiku, Nampula,  Kulturor: (iv), (vi)   1991  Ish ngulimi i fortifikuar portugez përdori të njëjtën teknik, stil dhe materiale arkitekturore që nga shekulli i XVI. Ishulli Saint-Louis 150x150px|alt  Senegali, Rajoni Saint-Louis,  Kulturor: (ii), (iv)   2000  Ngulimi kolonial francez nga shekulli i XVII është në një ishul në grykëderdhjen e lumit Sénégal. Luajti një rol të rëndësishëm në kulturën dhe ekonominë e Afrikës Perëndimore. Parku Kombëtar i Kahuzi-Biegas 150x150px|alt=  Republika Demokratike e Kongos, Maniemadhe Kivu Jugor,  Natyror: (x)    1980  Parku është i mbizotëruar nga dy vullkane të shuar, Kahuzi dhe Biega. Ka një faunë me tepri, duke përfshirë gorillat graueria. Parku u konsiderua i rrezikua në vitin 1997 kur shpyllëzimi dhe gjuetia u bënë një problem madhor. Grupe milicish dhe ngulime të paligjshme u vendosën gjithashtu në park, ndërsa zjarri dhe gjuetia e paligjshme ndihmuan të justifikonin vendimin e Komitetit të Trashëgimisë Botërore. Kairouani 150x150px|alt=  Tunizia, Rajoni i Kairouanit,  Kulturor: (i), (ii), (iii), (v), (vi)   1988  ish kryeqyteti u themelua në vitin 670 dhe lulëzoi në shekullin e IX. Trashëgimia e tij përfshin Xhaminë e Uqbas Xhaminë e Tre Portave. Kasabaja e Algjerit 150x150px|alt=  AlgAlgjer,  Kulturor:AlgKas(ii), (v)   1992  Një qytet islamik unik në bregun e Mesdheut, siti i mëparshëm është përballë ngulimit tregëtar kartagjenas të shekullit të IV p.e.s.. Përmban mbetjet e një kështjelle, xhamive të vjetra dhe pallate të stilit Otoman. Sistemi Liqenor i Kenias në Luginën e Çarjes së Madhe 150x150px|alt=  Kenia, Provinca e Luginës së Çarjes,  Natyror: (viii), (x)    2011  I vendosur në Luginën e Çarjes së Madhe në Kenia, siti përbëhet nga tre liqene: Liqeni Bogoria, Liqeni Nakuru dhe Liqeni Elementaita. Zona frekuentohet nga një larmi e madhe shpendësh, duke përfshirë trembëdhjetë specie të rrezikuara. Monumenti Kombëtar i Rrënojave të Khamit 150x150px|alt=  Zimbabveja, Matabeleland,  Kulturor: (iii), (iv)   1986  Qyteti u ndërtua pas mesit të shekullit të XVI dhe ishte një qendër e rëndësishme tregëtare. Parku Kombëtar i Kilimanxharos 150x150px|alt=  Tanzania, Rajoni i Kilimanjaros,  Natyror: (vii)   1987  Masivi vullkanik i Kilimanxharos është pika më e lartë në Afrikë me një lartësi prej  dhe është i rrethuar nga një park me savanë dhe pyll të përbërë nga gjitarë të shumtë. Sitet e Artit Shkëmbor të Kondoas  Tanzania, Distrikti Kondoa,  Kulturor: (iii), (vi)   2006  Në 150 strehimet e sitit janë gjetur skalitje shkëmbore dy mijëvjeçare, shumë prej të cilave me vlera të larta artistike. Ato tregojnë zhvillimin ekonomiko shoqëror nga gjuetaro-mbledhës në bujko-blegtorë. Panorama Kulturore e Konsos 150x150px|alt=  Etiopia, Rajoni i kombeve dhe kombësive jugore,  Kulturor: (iii), (v)    2011  Siti përmban 55 km tarracash me mure guri dhe ngulime të fortifikuara në Rrafshnaltat Konso të Etiopisë. Koutammakou, Toka e Batammaribas 150x150px|alt=  Togoja, Rajoni Kara,  Kulturore: (v), (vi)   2004  shtëpitë me kulla balte të Batammaribas janë bërë një simbol i Togos. Ato variojnë deri në dy katëshe dhe përmbajnë hambarë sferikë. Ksari Ait-Ben-Haddousë 150x150px|alt=  Maroku, Aït Benhaddou,  Kulturor: (iv), (v)   1987  Ksari është një shembull i një vendbanimi tradicional para-saharian, i rrethuar nga mure të larta dhe i përforcuar me kulla këndore. Ishulli Kunta Kinteh dhe Sitet e Lidhura]] 150x150px|alt=  Gambia, Banjul,Niumi i Poshtëm dhe i Sipërm,  Kulturor: (iii), (vi)    2003  Siti është një dëshmi e takimit të Afrikës dhe Evropës para kohëve koloniale përgjatë Lumit Gambia. Parku Kombëtar i Liqenit Malawi 150x150px|alt=  Malavi, Rajoni Qendrordhe Jugor,  Natyror: (vii), (ix), (x)    1984  Liqeni Malavi përmban qindra specie peshqish, kryesisht endemike. Liqenet e Ouniangas 150x150px|alt=  Çadi, Rajoni Ennedi,  Natyror: (vii)   2012  Liqenet e Ouniangas janë një seri prej 18 liqenesh të vendosur në shkretëtirën e Saharasë, në Veri-Lindje të Çadit. Ata paraqesin një larmi madhësish, thellësish, përbërjesh kimike dhe ngjyrimesh, si dhe disa prej tyre përmbajnë faunë ujore. Parqet Kombëtare të Liqenit Turkana 150x150px|alt=  Kenia, Liqeni Turkana,  Natyrore: (viii), (x)    1997  Turkana, si liqeni më i madh në Afrikë me ujë të kripur, është një zonë e rëndësishme për studimin e faunës dhe florës. Është terreni i shumimit për Krokodilin e Nilit, hipopotamët dhe mjaft gjarprinj helmues. Qyteti i Vjetër is Lamu-së 150x150px|alt=  Kenia, Lamu,  Kulturor: (ii), (iv), (vi)   2001  Qyteti është më i ngulimi më i vjetër Swahili dhe është ndërtuar në gurë koralë dhe dru mangrovian. Përmban oborre të brendshme, veranda dhe dyer të rafinuara druri. Laurisilva e Madeiras 150x150px|alt=  PorMadeira,  Natyror:PorLau(ix), (x)    1999  Siti është zona më e madhe e mbijetuar e pyllit të dafinës. Konsiston në afërsisht 90% pyll të rritur dhe është shtëpia e specieve endemike si pëllumbi gisht madh i Madeiras. Panorama Kulturore e Le Mornesë 150x150px|alt=  Mauritiusi, Distrikti Rivière Noire,  Kulturore: (iii), (vi)   2008  Mali maja maja që del në oqean përdorej si një strehë nga skllevërit e arratisur në shekullin e XVIII dhe deri në fillimin e shekullit të XIX. Ata formojnë ngulime të vogla shpellash dhe në majë të tyre. Lugina e Poshtme e Avashit 150x150px|alt=  Etiopia, Rajoni Afar,  Kulturor: (ii), (iii), (iv)    1980  Gjetjet Palaentologjike nga të paktën katër milion vjet më parë, si Australopiteku Lucy, dëshmojnë evoluimin e njerëzve. Lugina e Poshtme e Omos 150x150px|alt=  Etiopia, Rajoni i kombeve dhe kombësive jugore,   Kulturor: (iii), (iv)    1980  Siti parahistorik pranë Liqenit Turkana është vendndodhja e shumë fosileve të gjetura, si Homo gracilis. Lugina e M'Zabit 150x150px|alt=  AlgGhardaïa,  Cultural:AlgMZa(ii), (iii), (v)   1982  Vendbanimi i paprekur tradicional njerëzor u ndërtua rreth pesë ksoureve në shekullin e X nga Ibaditët. Parku Maloti-Drakensberg 150x150px|alt=  Lesoto, Distrikti Nek i Qachas,*KwaZulu-Natal,*  I Përzier: (i), (iii),(vii), (x)    2000  Parku përmban ulje dramatike, ledhe guri ranor të arta dhe përqëndrimin më të madh të artit shpellor në Afrikën Nën-Saharjane. Parku Kombëtar i Zonave Safari të Pellgjeve Mana, Sapi dhe Chevore 150x150px|alt=  Zimbabveja, Matabelelandi Verior,  Natyror: (vii), (ix), (x)    1984  Parku, i vendosur në brigjet e lumit Zambezi, përmban një larmi kafshësh të egra, si bualli afrikan, leopardë, gepardë dhe krokodila Nili. Parku Kombëtar Manovo-Gounda në St. Floris 150x150px|alt=  Republika e Afrikës Qendrore, Bamingui-Bangoran,  Natyror: (ix), (x)    1988  Parku përmban savana të gjera me një florë dhe faunë të pasur, si rinocerontë të zinjë, elefantë, gepardë, leopardë, qenë të egër afrikanë, gazela ball-kuqe dhe buaj. Siti u vendos në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik në vitin 1997 për shkak të kullotjes dhe gjuetisë së paligjshme që mendohet se ka pakësuar 80% të jetës së egër në park. Gjithashtu përmendet dhe goditja e katër pjesëtarëve të stafit të parkut dhe "një gjendje e përgjithshme e përkeqësimit të sigurisë". Panorama Kulturore e Mapungubves 150x150px|alt=  Afrika e Jugut, Limpopo,  Kulturor: (ii), (iii),(iv), (v)   2003  Panorama e savanës së hapur shtrihet në piktakimin e lumenjve Limpopo dhe Shashe. Ishte zemra e Mbretërisë Mapungubve deri në shekullin e XIV, kur zona u braktis, duke lënë mbetjet e paprekura të pallateve dhe banesave. Kodrat Matobo 150x150px|alt=  Zimbabveja, Matabelelandi Jugor,  Kulturor: (iii), (v), (vi)   2003  Poplat gjigante janë përdorur si strehë natyrore që nga fillimi i Epokës së Gurit dhe përmban një koleksion pikturash shkëmbore. Medina e Essaouiras (më parë Mogador) 150x150px|alt=  Maroku, Essaouira,  Kulturor: (ii), (iv)   2001  Porti i fortifikuar i ndërtuar gjatë fundit të shekullit të XVIII ka një përzierje të Arkitekturës Veri-afrikane dhe Evropiane dhe ishte një qendër e rëndësishme e tregëtisë midis Saharasë dhe Evropës. Medina e Fezit 150x150px|alt=  Maroku, Fez,  Kulturor: (ii), (v)   1981  Ish kryeqyteti u themelua në shekullin e IX dhe përmban universitetin më të vjetër në botë. Ndërtimet qytetare dhe monumentet kryesore datojnë nga shekujt e XIII dhe të XIV. Medina e Marrakeshit 150x150px|alt=  Maroku, Marrakesh,  Kulturor: (i), (ii),(iv), (v)    1985  Qyteti u themelua në vitet 1070 dhe mbeti një qendër politike, ekonomike dhe kulturore për një kohë të gjatë. Monumentet nga ajo periudhë përfshijnë Xhaminë Koutoubia, kasabanë dhe muret mbrojtëse. Qyteti mban gjithashtu veçori të reja si pallatet. Medina e Sousses 150x150px|alt=  Tunizia, Rajoni i Sousses,  Kulturor: (iii), (iv), (v)    1988  Një shembull i hershëm i një qyteti të periudhës së hershme islamike, qyteti ishte një port i rëndësishëm gjatë shekullit të IX. Medina e Tétouanit (më parë e njohur si Titawin) 150x150px|alt=  Maroku, Tétouan,   Kulturor: (ii), (iv), (v)    1997  Medina më e plotë e Marokut shërbeu si pika kryesore e kontaktit midis Marokut dhe Andaluzisë gjatë shekullit të VIII. Qyteti u rindërtua nga refugjatët andaluzianë të mbërritur pas reconquistas. Medina e Tunisit 150x150px|alt=  Tunizia, Tunis,  Kulturor: (ii), (iii), (v)    1979  Medina përmban 700 monumente, duke përfshirë pallate, xhami, mauzoleumë, medrese dhe çezma, që dëshmojnë kohën e artë të Tunisit nga shekulli i XII deri në shekullin e XVI. Memfisi dhe Nekropolet e tij – Fushat e Piramidave nga Giza deri në Dahshur 150x150px|alt=  EgyGiza,  Kulturor:EgyMem(i), (iii), (vi)   1979  Ish kryeqyteti përmban monumente mortore, si varret shkëmbore, mastabat, tempujt dhe piramidat. Është një nga Shtatë mrekullitë e botës së lashtë. Mosi-oa-Tunya / Ujëvarat e Viktorias 150x150px|alt=  Zambia, Distrikti Livingstonedhe Matabelelandi Verior,**  Natyrore: (vii), (viii)    1989  Ujëvarat e lumit Zambezi, që është më shumë se  i gjerë, bien nga gryka të ndryshme shkëmbore prej bazalti që rezultojnë në një përzierje plot ngjyra. Parku Kombëtar / Pylli Natyror i Malit Kenia 150x150px|alt=  Kenia, Provinca Qendroredhe ajo Lindore,  Natyror: (vii), (ix)    1997  Parku rrethon malin Kenia  të lartë dhe përmban dymbëdhjetë akullnaja. Rezervati Strikt Natyror i Malit Nimba 150x150px|alt=  Bregu i Fildishtë, Prefektura Lola,**  Natyror: (ix), (x)    1981  Rezervati përmban Malin Nimba, faqet e tij të mbuluara me pyje të dendura dhe kullota malore bari. Në vitin 1992, parku u fut nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore në listën e rrezikuar, duke përmendur një koncesion të nxierrjes së hekurit dhe mineraleve brenda kufijve të parkut dhe shfaqjen e refugjatëve. Pala shtetërore më vonë pohoi se kishte një gabim me kufijt e propozuar të minierës dhe që nuk ishte në rezervat. Megjithatë, siti mbeti në listë për shkak të sigurisë së dobët në palën Bregut të Fildishtë. Deti Ranor i Namibit 150x150px|alt=  Namibia,   Natyror: (vii), (viii), (ix), (x)   2013   Zona e Konservimit të Ngorongoros 150x150px|alt=  Tanzania, rajoni Arusha,  I përzier: (iv), (vii), (viii), (ix), (x)    1979  Siti përmban një përqëndrim të kafshëve të egra në një krater përkrahë vullkanit aktiv Oldonyo Lengai. Parku Kombëtar Niokolo-Koba 150x150px|alt=  Senegali, Rajoni Kédougoudhe ai Tambacounda,  Natyror: (x)    1981  Pyjet dhe savanat të kufizuara nga lumi Gambia kanë një faunë të larmishme, që përfshin Taurotragus derbianus, shimpanze, luanë, shpendë, zvarranikë dhe amfibë. Parku u listua si i kërcënuar për popullsinë e pakët të gjitarëve, ndërtimin e një dige dhe probleme menaxhimi. Monumentet Nubiane nga Abu Simbeli deri në Philae 150x150px|alt=  EgyAsuan,  Kulturor:EgyNub(i), (iii), (vi)   1979  I vendosur përgjatë Nilit, siti përmban monumente si Tempulli i Ramsesit II dhe Faltorja e Isisit. Rezervati i Jetës së Egër të Okapit 150x150px|alt= Republika Demokratike e Kongos, Provinca Lindore,  Natyror: (x)    1996  Duke mbuluar një të pestën e pyllit të shirave të Iturit në basenin e lumit Kongo, rezervati përmban shumë specie të kërcënuara primatësh dhe shpendësh. Është i banuar nga tribut nomade të pigmejve Mbuti dhe Efé. Në vitin 1997, duke plaçkitur, vrarë elefantë dhe ikjen e stafit të rezervatit e çoi Komitetin e Trashëgimisë Botërore ta vendoste rezervatin në listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik, vetëm një vit në vazhdim të futjes në listën e Trashëgimisë Botërore. Delta e Okavangos 150x150px|alt= Botsvana, Provinca Lindore,  Natyror: (x)    2014   Qytezat e Vjetra të Djennésë 150x150px|alt=  Mali, Djenné,  Kulturor: (iii), (iv)   1988  I banuar që nga viti 250 p.e.s., qyteti ishte një lidhje e rëndësishme në tregëtinë e artë ndër-saharajane. Ai përmban 2,000 shtëpi tradicionale. Qyteti i Vjetër i Ghadamèsit 150x150px|alt=  Libia, Ghadames,  Kulturor: (v)    1986  I vendosur në një oaz, Ghadamesi është një nga qytetet më të vjetër para sahariane dhe përfaqëson një arkitekturë tradicionale me ndarjen vertikale të funksioneve. Zabeli i Shenjtë i Osun-Osogbos 150x150px|alt=  Nigeria, Osogbo,  Kulturor: (ii), (iii), (vi)   2005  Pyjet e dendura janë një nga mbetjet përfundimtare të pyjeve të larta në Nigerinë Jugore. Është zabeli i shenjtë i kulturës Yoruba. Majat, Rrathët dhe Ledhet e Ishullit Reunion 150x150px|alt=  FraLa Réunion,  Natyror:MarPor(vii), (x)   2010  Terren dhe biodiversitet i shquar, si pjesë e Parkut Kombëtar të La Réunionit. Qyteti Portugez i Mazaganit (El Jadida) 150x150px|alt=  Maroku, El Jadida,  Kulturor: (ii), (iv)   2004  Fortifikimi i frymëzuar nga dizajnet ushtarake Rilindase nga fillimi i shekullit të XVI, u rimor nga Maroku në vitin 1769. Ndërtesat e mbijetuara përfshijnë çisternën dhe një Kishë Gotike. Qyteti Punik i Kerkuanes dhe Nekropoli i tij 150x150px|alt=  Tunizia, Rajoni Nabeul,  Kulturor: (iii)    1985  Qyteti u braktis në vitin 250 p.e.s. gjatë Luftës së Parë Punike dhe është shembulli i vetëm i mbijetuar i ngulimit Feniko–Punik. Rabati, Kryqeqyteti Modern dhe Qyteti Historik: Një Trashëgimi e Ndarë 150x150px|alt=  Maroku, Rabat-Salé-Zemmour-Zaer,  Kulturor: (ii), (iv)    2012  I rindërtuar nën drejtimin francez nga viti 1912 deri në vitet 1930, qyteti përzien veçoritë historike me ato moderne, si kopështet botanike, Xhamia e Hassanit dhe mbetjet e ngulimeve more dhe andaluziane nga shekulli i XVII. Pyjet e Shirave të Atsinananas 150x150px|alt=  Madagaskari Lindor,  Natyror: (ix), (x)    2007  Siti konsiston në gjashtë parqe kombëtare dhe mbron biodiversitetin unik të ishullit, që ka evoluar në izolim për 60 milion vjet. Parku u konsiderua në rrezik kur në vitin 2010 aktivitetet e prerjes së pemëve dhe gjuetisë u përshkallëzuan, megjithë ndalimin nga Madagaskari të eksportimit të paligjshëm të drurit. Panorama Kulturore dhe Botanike e Richtersveldit 150x150px|alt=  Afrika e Jugut, Kepi Verior,  Kulturore: (iv), (v)   2007  Shkretëtira malore mbështet jetesën nomade të popullit Nama, që përfshin migrimet stinore që kanë vazhduar të pandryshuara për mijëvjeçarë. Ishulli i Robbenit 150x150px|alt=  Afrika e Jugut, Kepi Perëndimor,  Kulturor: (iii), (vi)   1999  Midis shekujve të XVII dhe të XX, ishulli u përdor si burg, duke përfshirë të burgosurit politikë, një spital për grupet e papranuara shoqërore dhe një bazë ushtarake. Sitet e Artit Shkëmbor të Tadrart Acacusit 150x150px|alt=  Libia, Fezzan,  Kulturor: (iii)    1985  Mijëra piktura shpellore janë në stile të ndryshme, që datojnë nga viti 12,000 p.e.s. deri në vitin 100 të e.s.. Kishat e Skalitura në Shkëmb, Lalibela 150x150px|alt=  Etiopia, Rajoni Amhara,  Kulturor: (i), (ii), (iii)    1978  Siti përmban njëmbëdhjetë kisha shpellore mesjetare nga shekullit i XIII. Kodra Mbretërore e Ambohimangas 150x150px|alt=  Madagaskari, Antananarivo,  Kulturor: (iii), (iv), (vi)   2001  Qyteti mbretëror dhe siti i Varreve është një vend i shenjtë shpirtëror që ka krijuar ndjenja të forta të identitetit kombëtar për mjaft shekuj. Pallatet Mbretërore i Abomeyt 150x150px|alt=  Benini, departamenti Zou,  Kulturor: (iii), (iv)   1985  Qyteti është selia e dymbëdhjetë mbretërve që sunduan Mbretërinë e Dahomeyt midis viteve 1625 dhe 1900. Të gjithë mbretërit përveç njërit ndërtuan pallatin e tyre brenda zonës. Rrënojat e Kilwa Kisiwanit Rrënojat e Songo Mnaras 150x150px|alt=  Tanzania, distrikti Kilwa,  Kulturor: (iii)    1981  Siti përmban mbetjet e dy porteve të përdorur ekskluzivisht për tregëtinë përgjatë Oqeanit Indian nga shekulli i XIII deri në të XVI. U vendos në listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore në vitin 2004, duke përmendur "përkeqësimin në vazhdimësi dhe kërcënimet serioze që prein pasurin e Rrënojave të Kilwa Kisiwanit dhe Songo Mnaras". Kushtet e përmirësuara menjëherë më pas bënë që siti të hiqej nga Lista e Trashëgimisë Botërore në Rrezik në vitin 2014.. Rrënojat e Loropénit 150x150px|alt=  Burkina Faso, Loropéni,  Kulturor: (iii)    2009  Më shumë se një mijë vjeçar, Loropéni është më e mirë-ruajtura nga dhjetë fortesa në Lobi, që ishin pjesë e rreth një qint rrethimeve me mure guri të ndërtuara gjatë tregëtisë së artë ndër-saharane. Parku Kombëtar i Maleve Rwenzori 150x150px|alt=  Uganda, distrikti Bundibugyo,distrikti Kabarole, dhe ai Kasese,  Natyror: (vii), (x)    1994  Duke mbuluar shumicën e Maleve Rwenzori, që përfshijnë Malin Margherita, maja e tretë më e lartë në Afrikë, parku përmban akullnaja, ujvara dhe liqeni në një panoramë alpine. Përmban gjithashtu specie të ndryshme të rrezikuara dhe bimësi të pazakontë. Pyjet e Shenjta Mijikenda Kaya 150x150px|alt=  Kenia, Provinca Bregdetare,  Kulturor: (iii), (v), (vi)   2008  Siti përfshin njëmbëdhjetë pyje të shtrira  gjatë bregdetit të Kenias. Ata përmbajnë mbetjet e fshatrave të ndërtuara gjatë shekullit të XVI nga populli Mijikenda dhe tashmë të konsideruara si site të shenjta. Zona e Manastirit të Shën Katerinës 150x150px|alt=  EgyRajoni i Sinait Jugor,  Kulturor:EgyKat(i), (iii),(iv), (vi)   2002  Manastiri ortodoks nga shekulli i VI është i pozicionuar në malin Horeb ku, sipas Besëlidhjes së Vjetër, Moisiu mori Tabelat e Ligjit. Rajoni është i shenjtë si për të krishterët, ashtu dhe për myslimanët dhe judaistët. Parku Kombëtar Salonga 150x150px|alt=  Republika Demokratike e Kongos, Maniemadhe Kivu Jugor,  Natyror: (vii), (ix)    1984  Rezervati më i madh i pyjeve të shirave tropikale gjendet në zemër të basenit të Lumit Kongo dhe arrihet vetëm nëpërmjet ujit. Është habitati i specieve të rrezikuara si shimpazeja bonobo, Afropavo congensis, elefanti afrikan i pyllit krokodili turi hollë. Siti u konsiderua në rrezik në vitin 1999, për shkak të rritjes së gjuetisë së paligjshme dhe zënia e hapësirës. scope="row" Grykëderdhja e Saloumit 150x150px|alt=  Senegali,   Kulturor: (iii), (iv), (v)    2011  Zona ka mbështetur jetën njerëzore falë peshkimit dhe mbledhjes së guackave, nga të cilat ndodhen 218 pirgje guackash përgjatë sitit. San Cristóbal de la Laguna 150x150px|alt=  SpaProvinca e Santa Cruz de Tenerifes,  Kulturor:SpaSan(ii), (iv)   1999  Qyteti përmban dy qendra: Qyteti i Sipërm i paplanifikuar dhe Qyteti i Poshtëm i planifikuar, i vendosur sipas parimeve filozofike. Shumë nga ndërtesat datojnë nga periudha midis shekujve të XVI dhe të XVIII. Sangha Trekombëshe 150x150px|alt=  Kameruni *Republika e Afrikës Qendrore*dhe Republika e Kongos  Natyror: (ix), (x)    2012   Rezervati i Gjuetisë Selous 150x150px|alt=  Tanzania, rajoni Lindi,rajoni Morogoro,rajoni Mtwara,rajoni Pwani,dhe rajoni Ruvuma,  Natyror: (ix), (x)    1982  Bimësia e parkut varion nga e dendur e trashë në të kullota të hapura dhe përmban sasi të mëdha elefantësh, rinocerontësh të zinj, gepardësh, gjirafash, hipopotamësh dhe krokodilësh. U vendos në listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore në vitin 2014 për shkak të përhapjes së gjuetisë së paligjshme, veçanërisht të elefantëve dhe rinocerontëve.. Parku Kombëtar i Serengetit 150x150px|alt=  Tanzania, rajoni Arusha,rajoni Mara,dhe rajoni Shinyanga,  Natyror: (vii), (x)    1981  Savana e gjerë është e njohur për migrimin e përvitshëm të tufave të Gnuve, gazelave, zebrave dhe grabitqarëve. Parku Kombëtar i Simienit 150x150px|alt=  Etiopia, rajoni Amhara,  Natyror: (vii), (x)    1978  Rrafshira Etiopiane e prekur nga erozioni përfshin maja të mprehta malore, lugina të thella dhe rrëpira të larta rreth . Pakësimi i popullsive të walia ibex-it, antilopave të shkurreve dhe derrave të shkurreve, ashtu si dhe rritja e popullsisë njerëzore në park bëri që Komiteti i Trashëgimisë Botërore ta vendoste atë në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik në vitin 1996. Rrathët e Gurit të Senegambias 150x150px|alt=  Gambia, Divizioni Qendror i Lumitdhe rajoni Kaolack,**  Kulturor: (i), (iii)    2006  Grupi i rrathëve të gurit janë mes 1,000 monumenteve të ndryshme përgjatë Lumit Gambia. Të përdorur si terrene varrimi, ata u ngritën midis shekullit të III p.e.s. dhe shekullit të XVI. Qyteti i Gurtë i Zanzibarit 150x150px|alt=  Tanzania, Zanzibar,  Kulturor: (ii), (iii), (vi)   2000  Një shembull i hershëm i një qyteti bregdetar Afrikano Lindor, ndërtimet e tij urbane dhe panorama qytetare ka mbetur e paprekur. Panorama Kulturore e Sukurit 150x150px|alt=  Nigeria, Madagali,  Kulturor: (iii), (v), (vi)   1999  Siti përmban Pallatin e Hidit, fusha të tarracuara dhe mbetjet e një fabrike të mëparshme hekuri. Parku Kombëtar Taï 150x150px|alt=  Bregu i Fildishtë, Guiglodhe Sassandra,  Natyror: (vii), (x)    1982  Një nga pak seksionet e mbetura të pyjeve tropikale të Afrikës Perëndimore, parku përmban një florë të pasur, duke përfshirë njëmbëdhjetë specie majmunësh. Tassili n'Ajjer 150x150px|alt=  AlgIllizidhe Tamanrasset,  I Përzier:AlgTas(i), (iii), (vii), (viii)    1982  Siti është në një panoramë me 15,000 skalitje shpellore që regjistrojnë ndryshimet klimatike, migrimet e kafshëve dhe evoluimin e jetës njerëzore, i datuar nga viti 6,000 p.e.s. deri në shekujt e parë të e.s.. Parku Kombëtar i Teides 150x150px|alt=  SpaProvinca e Santa Cruz de Tenerifes,  Natyror:SpaTei(vii), (viii)    2007  Parku kombëtar përmban Stratovullkanin Teide, që me lartësinë  është mali më i lartë i Spanjës dhe vullkani i tretë në botë. Timbuktu 150x150px|alt=  Mali, Timbuktu Cercle,  Kulturor: (ii), (iv), (v)   1988  Qyteti ishte një qendër për përhapjen e Islamit në shekujt e XV dhe të XVI dhe përmban tre xhami dhe shumë medrese. Siti u konsiderua i rrezikuar pas Betejës së Gaos në qershor të vitit 2012, që pasoi disa javë të kërcënimeve të vazhdueshme në zonë. Ditë më vonë, disa site brenda Timbuktut u shkatërruan nga Ansar Dine, një grup islamik, që përmendëte arsye fetare. Timgadi 150x150px|alt=  AlgProvinca Batna,  Kulturor:AlgTim(ii), (iii), (iv)   1982  Një koloni ushtarake e ndërtuar nga perandori Trajan në vitin 100 të e.s., siti përmban rrugë cardo dhe decumanus, tipike të një qyteti romak. Tipasa 150x150px|alt=  AlgTipaza,  Kulturor:AlgTip(iii), (iv)    1982  Në fillim një qendër tregëtare kartagjenase, Tipasa u shndërrua në një bazë ushtarake nga romakët. Ndikimi i fortë i krishterë mund të vërehet nga shekujt e II dhe të IV të e.s., megjithëse Tipasa pësoi një rënie të vazhdueshme gjatë periudhës bizantine. Tiya 150x150px|alt=  Etiopia, Rajonet e kombeve dhe kombësive jugore,  Kulturor: (i), (iv)   1980  Siti arkeologjik përmban 36 monumente, që përfshijnë 32 stela të skalitura të mbuluara me simbole të vështira për tu kuptuar. Varri i Askias 150x150px|alt=  Mali, rajoni Gao,  Kulturor: (ii), (iii), (iv)   2004  Ndërtuar në vitin 1495, piramida u ndërtua si një varr për perandorin Askia Mohamed. Ai përfaqëson pushtetin e një perandorie që zotëronte tregëtinë e artë ndër-saharanase. Siti u konsiderua i rrezikuar pas Betejës së Gaos në qershorin e vitit 2012, që pasoi disa javë korcënimesh për zonën. Varret e Mbretërve Buganda në Kasubi 150x150px|alt=  Uganda, Distrikti Kampala,   Kulturor: (i), (iii),(iv), (vi)   2001  Varret, të ndërtuara pas vitit 1884, janë një shembull i rëndësishëm i arkitekturës së hershme që përdorte materiale organike, kryesisht dru, kashtë, kallama dhe thurje të suvatuara. Varret pothuajse u shkatërruan plotësisht nga një zjarr në marsin e vitit 2010, duke bërë Komiteti i Trashëgimisë Botërore ta shënonte sitin të rrezikuar. Qeveria e Ugandës që atëherë ka kërkuar rindërtimin e varreve dhe UNESCO ka rënë dakord të mobilizoi fonde për projektin. Rezervati Strikt Natyror i Tsingy de Bemarahas 150x150px|alt=  Madagaskari, Melaky,  Natyror: (vii), (x)    1990  Kanioni i lumit Manambolo përfshin panorama karstike dhe gëlqerorësh të skalitura në maja dhe një pyll degësh gëlqerore. Ai përmban gjithashtu pyje të paprekura, liqene dhe këneta mangroviane, që janë habitati i lemurëve dhe shpendëve. Tsodilo 150x150px|alt=  Botsvana, Distrikti Veri-Perëndimor,  Kulturor: (i), (iii), (vi)   2001  Siti përmban më shumë se 4,500 piktura artistike shkëmbore në Shkretëtirën e Kalaharit. Të dhënat arkeologjike ofrojnë dëshmi të aktivitetit njerëzor që shkon deri në 100,000 vjet më parë. Twyfelfonteini ose /Ui-//aesi 150x150px|alt=  Namibia, Kunene,  Kulturor: (iii), (v)   2007  Siti ka një nga përqëndrimet më të mëdha të skalitjeve shkëmbore në Afrikë, që daton nga një periudhë mbi 2,000 vjeçare. Rezervati Natyror i Vallée de Mait 150x150px|alt=  Seychelles, Praslin,  Natyror: (vii), (viii),(ix), (x)    1983  Pylli natyror i palmave është i ruajtur pothaujse në gjendjen e tij zanafillore. Parku Kombëtar i Virungas 150x150px|alt=  Republika Demokratike e Kongos, Kivu Veriordhe provinca Lindore,  Natyror: (vii), (viii), (x)    1979  Parku përshin këneta, savana dhe akumulime të përhershme bore. Virunga u fut nga Komiteti i Trashëgimisë Botërore në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik  në vitin 1994, për shkak të luftës në Ruanda dhe rritjen pasuese të refugjatëve në park, shpyllëzimin, gjuetinë e paligjshme dhe largimin e stafit të parkut. Kubeja e Vredefortit 150x150px|alt=  Afrika e Jugut, Provinca e Shetit të Lirëdhe provinca veri-perëndimore,  Natyror: (viii)    2005  Krateri, me një diametër prej , është më i madhi, më i vjetri dhe më i thelli i krater i bërë nga ndonjë meteorit i gjetur në tokë, që daton mbi dy miliardë vite më parë. Parku Kombëtar W i Nigerit 150x150px|alt=  Nigeri, Departamenti Say,  Natyor: (ix), (x)    1996  Parku gjendet në zonën midis savanës dhe tokave pyjore dhe është një ekosistem i rëndësishëm për zonën biogjeografike. Wadi Al-Hitan (Lugina e Balenave) 150x150px|alt=  EgyRajoni i Faiyumit,  Natyror:EgyWad(viii)    2005  I vendosur në Egjiptin Perëndimor, siti përmban mbetjet e fosilizuara të Archaeocetit tashmë të zhdukur, që dëshmon evoluimin e balenave nga një gjitar me bazë tokësore në një gjitar ujor.'''

Shiko edhe
 Listat e Vendeve të Trashëgimisë Botërore
 Tabela e Vendeve të Trashëgimisë Botërore sipas Shteteve

Shënime

 Referime 

Lidhje të jashtme
UNESCO World Heritage Centre official website
List of UNESCO World Heritage Sites official website
VRheritage.org - documentation of World Heritage Sites
Worldheritage-Forum - Information and Weblog on World Heritage Issues

Kategoria:Lista
Kategoria:Afrikë
Kategoria:Monumente
Kategoria:Lista të Vendeve të Trashëgimisë Botërore