Liria e Panoramës

Liria e Panoramës, e njohur si Freedom of Panorama (FOP), është një kusht në ligjet ndaj të drejtave të autorit të juridiksioneve të ndryshme, që lejon të bëhen fotografi,video xhirime ose krijime imazhesh të tjera (të tilla si piktura), e ndërtesave dhe ndonjëherë skulpturave dhe arteve të tjera, të cilat janë të vendosura në mënyrë të përhershme në një vend publik, pa cenuar të drejtat e autorit që mund të dalin ndryshe në vepra të tilla dhe të botojë imazhe të tilla.Statuti i Lirisë së  Panoramës apo jurisprudenca kufizojnë zotëruesin e të drejtës së autorit për të ndërmarrë veprime për shkelje të  të drejtës së autorit kundër krijuesit dhe shpërndarësit të imazheve të tilla. Ky është një përjashtim nga rregulli normal se zotëruesi i të drejtës së autorit ka të drejtën ekskluzive për të autorizuar krijimin dhe shpërndarjen e veprave të prejardhura. Fraza e ka prejardhjen nga termi gjerman Panoramafreiheit ("Liri Panoramike"). 

Liria në botë
Shumë vende kanë dispozita të ngjashme që kufizojnë fushëveprimin e ligjit të së drejtës së autorit në mënyrë që të lejojë fotografi që përfshijnë skenat e vendeve publike apo skena të fotografuar nga vende publike. Megjithatë, në vende të tjera, ndryshon gjerësisht në interpretimin e këtij parimi.

Bashkimi Europian


Në Bashkimin Evropian, Direktiva 2001/29 / EC parashikon mundësinë e shteteve anëtare që kanë në klauzolë liri të panoramës në ligjet e tyre të së drejtës së autorit, nuk kërkon një rregull të tillë. N.N.: Panoramafreiheit . URl last accessed 2007-09-20. See also Article 5(3)(h) of 2001/29/EC.

Panoramafreiheit është përcaktuar në nenin 59 të Urheberrechtsgesetz Gjermane, Seiler, D.: Fotografieren von und in Gebäuden , in visuell 5/2001, p. 50. See also §59 UrhG (Germany). URLs last accessed 2007-09-20. Lydiate, H.:  Advertising and marketing art: Copyright confusion . See also section 62 of the Copyright, Designs and Patents Act 1988. URLs last accessed 2007-09-20. Koetz, D.: Erlaubnis zum Ablichten von Sehenswürdigkeiten, in Photographie 10/2002. URL last accessed 2007-09-20.  në seksionin 62 të Mbretërisë së Bashkuar të së drejtës së autorit, gjithashtu ajo ekziston në disa vende të tjera dhe në shumicën e madhe të shteteve anëtare. 

Punimet Dy-Dimensionale
Shkalla e saktë e kësaj lejeje për të bërë fotografuar në vende publike, pa u shqetësuar në lidhje me veprat me të drejtë autori, që ka një imazh, ndryshon midis vendeve.  Në shumicën e vendeve, ajo vlen vetëm për imazhet e veprave  tre-dimensionale që janë të vendosur në mënyrë të përhershme në një vend publik, "i përhershëm" zakonisht do të thotë "rreth jetëgjatësisë natyrale të punës". Rehbinder, M.: Schweizerisches Urheberrecht 3rd ed., p. 158, Stämpfli Verlag, Berne, 2000. ISBN 3-7272-0923-2. See also §27 URG (Switzerland). URL last accessed 2007-09-20. Në Zvicër, të bësh apo botosh imazhet e veprave dy-dimensionale si: mbishkrime murale është e lejuar, por të tilla imazhe nuk mund të përdoret për të njëjtin qëllim si origjinalet. 

Hapësira publike
Shumë ligje kanë dallime delikate në lidhje me hapësirën publike dhe pronën private. Ndërsa vendodhja e fotografisë është e parëndësishme në Austri, në Gjermani lejet zbatohen vetëm nëse imazhi është marrë nga vendi publik, dhe pa ndonjë shërbimeve të tjera të tillë si shkallë, platformë heqjeje, aeroplanë etj. Në rrethana të caktuara, shtrirja e lejes është zgjeruar edhe për arsye private, p.sh. për qasjen publike të parqeve private dhe në Kështjella që nuk lejohet hyrja, por me kufizimin që pronari mund të kërkojë një tarifë për përdorim komercial të këtyre imazheve. 

Referime