Cikli i histerezes

Procesin e magnetizimitmund ta përcjellimmirënësenësistemin
e koordinataveparaqesiminduksioninmagnetiknëfunksiontëfushësmagnetike.Lakorja e
magnetizimitështë e ngjajshme me lakoren e treguarnë Fig. 1.Duke e rritur fushën
magnetike derinë vlerën Hm, bëhet rritjae
induksionit magnetic sipas një ligji të caktuar.Ritja e mëtejshme e fushësnuk e
bënrritjen einduksionit, prandaj edhe nuk është e arsyeshme, dhe gjendjen e
arriture njohim si ngopje magnetike. Me zvoglimin e fushës magnetike, prej  vlerësHm, fillon të zvogëlohet edhe induksioni magnetic . Por ky zvoglim është më I
ngadalshëm në krahasim me lakoren e magnetizimit të parë, si resultat I joreverzibilitetIt
të zhvendosjes së mureve të Blloh-utnë material. Madje, edhe kur intensiteti I fushës
magnetike bie në zero, induksioni magnetik do të ketë një vlerë të mbetur. Kjo vlerë
e induksionit quhet induksion remanentoseimbetjes, të cilin e shënojm me Br, dhe është vlerë karakteristike për çdo
material. 

Me rritjen e fushës magnetike në drejtim të kundërt,
bëhet zvoglimi I mëtejshem I induksionit për vlerën e fushës magnetike Hc, e cila quhet fushë koercitive (induksioni
merr vlerën zero). Duke e rritur më tej fushën magnetike deri në vlerën-Hm, induksioni magnetik do të arrij vlerën
e vet maksimale negative. Me ndryshimin e fushës magnetike prej vlerës-Hm deri në vlerën Hm, induksioni magnetik do të ndryshoj sipas lakores-Bm, -Br, Hc, Bm, duke u mbyllur ciklusi I pare I magnetizmit.
Ciklusi I histerezës nuk mbyllet krejtësisht me cikluset e para të magnetizimit,
por pas përsëritjeve më të shumta.Lakorja e mbyllur simetrike quhet ciklusi I histerezës.Forma
e ciklusit të histerezës varet shumë nga vlera e fushës magnetike maksimale Hm, e cila arrihet me rastin e magnetizimit.Duke
e ndryshuar vlerën e Hm, përfitohet cikluse
të ndryshme të histerezës .ndërsa me bashkimin e maje vetë këtyre lakoreve arrihet
deri te lakorja themelore e magnetizimit të parë.Nese për ndonjë arsye, gjatë magnetizimit
ngjan zvoglimi I fushës, induksioni magnetik do të ndryshojë sipas një ligji tjetër,
edhe pse fusha magnetike kthehet në vlerën e vet të parë.Kështu, lakorja e
ndryshimi të induksionit do të jetë nëpër lakoren1 - 1’ - 1” dhe do të mbyllet nëse fusha magnetike fillon tërritet.
Këto lakore të mbyllura quhen cikluset e histerezës së vogël ose të brendshme.Forma
dhe madhësia e ciklit të histerezës varet nga lloji I materialit magnetik, që është
nje herit edhe karakteristik themelore, e cila e përcakton shumicen e veçorive themelore
të materialeve.

Nga elektroteknika teorike dijmë se arrijmë një magnetizim
të caktuar, duke shpenzuarenergji me dendësi.

Vlera e saj mund të llogaritet duke u bazuar në lakoren e
magnetizimit.Te materialet te të cilat ekziston lidhja e një vlefshme në mes të
H dheB, procesi I magnetizimit është I këthyeshëm dhe e tërë energjia e
shpenzuar me rastin e magnetizimit I këthehet sistemit kur ta largojmë fushen e
jashtme magnetike. Mirëpo, te materialet ku magnetizimi është I shprehur perms ciklit
të histerezës, nuk ka process reverzibil, por një pjesë e energjisë së shpenzuar
humbet në procesin e magnetizimit.

Leht mund të tregohet se te materialet ku është fjala përciklusin
e mbyllur, energjia e humbur gjatë procesit të magnetizimit është propocionale
me sipërfaqen e ciklit. 

Energjia e shpenzuar gjatë ciklit të histerezës është propocionale
me sipërfaqen e ciklit dhe paraqet humbje, që e quajmë humbje përshkak të ciklit
të histerezës.Kjo humbje shndërrohet në nxehtësi, dhe kështu e rritë temperaturën
e materialit magnetik, veçanërisht kur ndryshimet e fushës magnetike janë të shpeshta,
si p.sh.te fushat e ndryshueshme magnetike.

Kategoria:Magnetizëm