Sunderland A.F.C.

Sunderland Association Football Club është një klub anglez profesionist futbolli me seli në Sunderland që momentalisht luan në Premier League. Që nga themelimi i saj në vitin 1879 , klubi ka fituar gjashtë herë titullin e Divizionit të parë—në 1892, 1893, 1895, 1902, 1913, dhe 1936, FA Cup dy herë në vitet 1937 dhe 1973 dhe gjithashtu një herë në FA Community Shield në vitin 1936. Ata gjithashtu kanë qënë finalist të Football League Cup në vitet 1985 dhe 2014.

Sunderland fitoi për herë të parë FA Cup në vitin 1937 me një fitore 3–1 kundër Preston North End, dhe qëndroi në elitën e futbollit anglez për 68 sezone me rradhë deri në vitin 1958 kur u ranë për herë të parë. Trofeu më i shquar i Sunderland pas luftës së dytë botërore ishte titulli i dytë i FA Cup i fituar në vitin 1973, kur klubi mori një fitore 1–0 kundër Leeds United. Klubi gjithashtu e ka fituar titullin e divizionit të dytë pesë herë dhe ka fituar titullin e divizionit të tretë një herë.

Sunderland i luan ndeshjet e saj si vendas në stadiumin me 48,707 vende Stadium of Light pasi u largua nga Roker Park në vitin 1997. Kapaciteti origjinal i stadiumit ishte 42,000 vende por stadiumi i zgjerua duke u bërë me 49,000 vende pas një rikonstruksioni të bërë në vitin 2000. Sunderland ka një rivalitet të vjetër me klubin komshi Newcastle United, ku ndeshja që zhvillohet midis tyre quhet Derbi Tyne–Wear që nga viti 1898. Që nga ngjitja e tyre në Premier League në vitin 2007, Sunderland është bërë një nga klubet më të pasura të botës, duke u vlersuar me 93 milion $ amerikan, 31 më i vlefshëm në botë Top 50 football club bands 2014 brandirectory.com.

Historia

Vitet e hershme dhe "Ekipi i të Gjitha Talenteve" (1879–1908)
Klubi u themelua si Sunderland and District Teachers A.F.C. nga mësuesi James Allan në atë që zakonisht është besuar të jetë tetor 1879. Megjithatë, provat sugjerojnë se klubi nuk u krijua zyrtarisht deri një vit më vonë, më 25 shtator 1880. Ai u riemërua si Sunderland A.F.C. dhe u hap për më shumë se vetëm mësues shkolle në tetor 1880.

Sunderland iu bashkua Ligës së Futbollit për sezonin 1890–91. Tom Watson u bë menaxheri i parë i Sunderland kur u emërua në 1888. Gjatë fundit të shekullit të 19-të, ata u shpallën "Ekipi i të Gjitha Talenteve" nga William McGregor,Days, p. 21. themeluesi i ligës, pas një fitoreje 7–2 kundër Aston Villa. Sunderland fitoi kampionatin e ligës në sezonin 1891–92, një sezon pasi iu bashkua Ligës së Futbollit, dhe kjo performancë bëri që The Times t'i përshkruante lojtarët si "një ekip çuditërisht i mirë".Days, pp. 29–30. Sunderland e mbrojti me sukses titullin sezonin e ardhshëm, ndihmuar nga qendërsulmuesi i tyre Skocez John Campbell, i cili theu shifrën e 30 golave për herë të dytë në sezone të njëpasnjëshme. Gjatë këtij procesi, ata u bënë ekipi i parë që shënoi 100 gola në një sezon, një arritje që nuk u barazua deri në 1919–20.

Sunderland iu afrua fitimit të një titulli të tretë radhazi në sezonin 1893–94, duke përfunduar i dyti pas Aston Villa. Megjithatë, ata e rifituan titullin në sezonin 1894–95, me Campbell që u bë golashënuesi më i mirë i ligës për herë të tretë. Më pas Sunderland mposhti kampionët Skocezë Heart of Midlothian në një ndeshje të përshkruar si ndeshja e "Kampionatit Botëror".Days, pp. 35–36. Portieri i tyre Ned Doig vendosi një rekord botëror të shekullit të 19-të duke mos pësuar asnjë gol në 87 nga 290 paraqitjet e tij në divizionin e lartë (30%). Nga 1886 deri në 1898, fusha e shtëpisë së Sunderland ishte në Newcastle Road.Days, p. 44. Në 1898, klubi u zhvendos në atë që do të bëhej shtëpia e tyre për pothuajse një shekull, Roker Park.Days, pp. 45–46. Fillimisht fusha kishte një kapacitet prej 30,000.

Pasi e çoi Sunderland në tre tituj kampionati të Ligës Angleze, menaxheri Watson dha dorëheqjen në fund të sezonit 1895–96, për t'u bashkuar me Liverpool.Days, p. 39. Robert Campbell e zëvendësoi atë. Campbell nuk arriti të njëjtin sukses në lojë si Watson, pasi Sunderland nuk fitoi asnjë titull në tre sezonet e tij në klub.Days, p. 45.

Skocezi Alex Mackie zëvendësoi Campbell si menaxher për sezonin 1899.Days, pp. 55–56. Pas një përfundimi në vendin e dytë në 1900–01, klubi fitoi titullin e tyre të katërt të ligës në sezonin 1901–02, dhe pas kësaj fitoi Sheriff of London Charity Shield.Days, pp. 59–60.

Në dhjetor 1902, Arthur Bridgett iu bashkua Sunderland. Ai vazhdoi të ishte kapiten i "Black Cats" për dhjetë vjet dhe fitoi njëmbëdhjetë ndeshje me Anglinë, duke e bërë atë ndërkombëtarin e dytë më të lartë të klubit me Anglinë pas Dave Watson.

Tituj të mëtejshëm kampionati të ligës (1908–1945)
Më 5 dhjetor 1908, Sunderland arriti fitoren e tyre më të lartë të ligës ndonjëherë, 9–1 kundër rivalëve të veri-lindjes Newcastle United.Days, pp. 73–76. Nën menaxherin Irlandez Bob Kyle dhe me Skocezin Charles Thomson si kapiten, klubi fitoi ligën përsëri në 1913,Days, pp. 85–86. por humbi finalen e tyre të parë të FA Cup 1–0 nga Aston Villa.

Dy sezone më vonë Lufta e Parë Botërore e ndërpreu ligën. Pas rifillimit të ligës, Sunderland iu afrua fitimit të një tjetër kampionati në sezonin 1922–23, kur ishin nënkampionë ndaj Liverpool.Days, pp. 107–108. Ata iu afruan gjithashtu sezonin pasardhës, duke përfunduar të tretët.Days, pp. 111–112. Klubi i shpëtoi rënies nga Divizioni i Parë me një pikë në sezonin 1927–28 pavarësisht 35 golave nga Dave Halliday.
Halliday përmirësoi shënimin e tij të golave në 43 gola në 42 ndeshje sezonin e ardhshëm, një rekord i të gjitha kohërave i Sunderland për gola të shënuar në një sezon të vetëm.

Kampionati i gjashtë i ligës i klubit erdhi në sezonin 1935–36 nën menaxherin Skocez Johnny Cochrane.Days, pp. 139–140. Ata shënuan 109 gola gjatë sezonit, me Raich Carter dhe Bobby Gurney që shënuan nga 31 secili.Days, pp. 139–142. Ata e pasuan këtë duke fituar Charity Shield kundër fituesve të FA Cup Arsenal.

Pavarësisht fitores së ligës, sezoni nuk kaloi pa tragjedi. Portieri i ri i ekipit, Jimmy Thorpe, vdiq si pasojë e një goditjeje pasi kishte marrë topin pas një pasimi mbrapa kundër Chelsea. Ai vazhdoi të merrte pjesë derisa ndeshja mbaroi, por u rrëzua në shtëpi dhe vdiq në spital katër ditë më vonë. Ky incident çoi në një ndryshim në rregulla, ku lojtarëve nuk u lejohej më të ngrinin këmbën drejt një portieri kur ai kishte kontrollin e topit në krahët e tij.

Ata fituan FA Cup sezonin pasardhës, pas një fitoreje 3–1 kundër Preston North End në Stadiumin Wembley. Disa ndeshje futbolli u luajtën gjatë Luftës së Dytë Botërore si një ushtrim për rritjen e moralit, në formën e Football League War Cup. Sunderland ishin finalistë në turneun në 1942.Days, p. 154.

"Klubi Banka e Anglisë", probleme financiare dhe tre finale kupe (1945–1995)
Për Sunderland, vitet e menjëhershme pas luftës u karakterizuan nga shpenzime të konsiderueshme; klubi pagoi 18,000 £ (£ sot) për Ivor Broadis të Carlisle United në janar 1949. Broadis ishte gjithashtu menaxheri i Carlisle në atë kohë, dhe ky është rasti i parë i një lojtari që transferon veten në një klub tjetër. Kjo, së bashku me tarifat rekord të transferimit për të siguruar shërbimet e Len Shackleton dhe ndërkombëtarit Uellsian Trevor Ford, çoi në një pseudonim bashkëkohor, "Klubi Banka e Anglisë".Days, pp. 169–170. Klubi përfundoi i treti në Divizionin e Parë në 1950, përfundimi i tyre më i lartë që nga kampionati i vitit 1936.

Fundi i viteve 1950 pa një rënie të mprehtë në fatet e Sunderland, dhe klubi u implikua edhe një herë në një skandal të madh financiar në 1957.Days, p. 63. U shpall fajtor për kryerjen e pagesave për lojtarët që tejkalonin pagën maksimale, ata u gjobitën me 5,000 £, dhe kryetari i tyre dhe tre drejtorë u pezulluan.Days, pp. 183–184. Vitin pasardhës, Sunderland ra nga kategoria nga divizioni më i lartë për herë të parë në historinë e tyre 68-vjeçare të ligës.Days, p. 187.
Mungesa e Sunderland nga elita zgjati gjashtë vjet. Pas një afrimi të ngushtë në sezonin e mëparshëm, klubi u promovua në Divizionin Një në 1964 pasi përfundoi në vendin e dytë. Në fund të dekadës, ata ranë përsëri në Divizionin e Dytë pasi përfunduan të 21-tët.Days, pp. 217–218.

Sunderland fitoi trofeun e tyre të fundit madhor në 1973, në një fitore 1–0 kundër Leeds United të Don Revie në Finalen e FA Cup. Një klub i Divizionit të Dytë në atë kohë, Sunderland e fitoi ndeshjen falë kryesisht përpjekjeve të portierit të tyre Jimmy Montgomery. Ian Porterfield shënoi një vollej në minutën e 30-të për të mposhtur Leeds dhe për të marrë trofeun. Që nga viti 1973 vetëm dy klube të tjera, Southampton në 1976, dhe West Ham United në 1980, kanë barazuar arritjen e Sunderland për ngritjen e FA Cup ndërsa luanin jashtë nivelit më të lartë të futbollit anglez.

Duke fituar FA Cup, Sunderland u kualifikua për Kupën e Fituesve të Kupave UEFA, e vetmja paraqitje e klubit në garat Evropiane deri më sot. Ata mundën Vasas Budapest por më pas humbën në total ndaj Sporting të Portugalisë në raundin e dytë. Pasi kaluan gjashtë sezone në Divizionin e Dytë, Sunderland u promovua në Divizionin Një në sezonin 1975–76, por ranë përsëri në kategorinë e ulët sezonin pasardhës, pavarësisht një kthimi të vonë në sezon i cili i pa ata të fitonin dy ndeshje 6–0 dhe 6–1.

Sunderland u shfaq në finalen e tyre të parë të Kupës së Ligës në 1985, por humbën 1–0 nga Norwich City. Në 1987, Sunderland pa një nga pikat më të ulëta në historinë e tyre, kur ata ranë në Divizionin e Tretë të ligës Angleze për herë të parë.Days, pp. 265–266. Nën kryetarin e ri Bob Murray dhe menaxherin e ri Denis Smith, klubi u promovua sezonin pasardhës.Days, pp. 269–270. Në 1990, ata u promovuan përsëri në elitë në rrethana të pazakonta, duke humbur nga Swindon Town në finalen e play-off-it, por promovimi i Swindon u revokua pasi klubi u shpall fajtor për parregullsi financiare dhe Sunderland u promovua në vend të tyre. Ata qëndruan lart për një vit përpara se të binin nga kategoria në ditën e fundit të sezonit të ardhshëm.
Dalja tjetër e Sunderland në një finale madhore erdhi në 1992 kur, si një klub i Divizionit të Dytë, ata u kthyen në finalen e FA Cup. Nuk do të kishte përsëritje të heroizmave të vitit 1973, pasi Sunderland humbi 2–0 nga Liverpool.

Stadiumi i ri, promovime dhe rënie (1995–2006)
Në vitin 1995, ata u përballën me mundësinë e një kthimi në nivelin e tretë të futbollit anglez.Days, pp. 291–292. Peter Reid u soll si menaxher, dhe shpejt i ndryshoi gjërat. Koha e Reid në krye kishte një efekt stabilizues; ai mbeti menaxher për shtatë vjet. Pas promovimit nga Divizioni Një në sezonin 1995–96, Sunderland filloi sezonin e tyre të parë në Premier League, por përfundoi i treti nga fundi dhe ra përsëri në Divizionin e Parë.

Në vitin 1997, Sunderland u largua nga Roker Park dhe u zhvendos në Stadium of Light, një arenë me 42,000 vende që, në atë kohë, ishte stadiumi më i madh i ndërtuar në Angli pas Luftës së Dytë Botërore. Kapaciteti më vonë u rrit në 49,000.

Sunderland u kthye në Premier League si kampion i Divizionit të Parë në 1999 me një rekord të atëhershëm prej 105 pikësh.Days, p. 312. Në fund të sezonit Sunderland përfundoi i shtati, me Kevin Phillips që fitoi Këpucën e Artë Evropiane në sezonin e tij të parë në elitë, duke shënuar 30 gola.

Një tjetër përfundim në vendin e shtatë në sezonin 2000–01 u pasua nga dy sezone më pak të suksesshme, dhe ata ranë në nivelin e dytë me një total të ri rekord të ulët prej 19 pikësh në 2003. Ish-menaxheri i Irlandës Mick McCarthy mori drejtimin e klubit, dhe, në 2005, ai e çoi Sunderland lart si kampion për herë të tretë në më pak se 10 vjet. Megjithatë, qëndrimi i klubit në elitë ishte jetëshkurtër pasi Sunderland ra përsëri nga kategoria, këtë herë me një total të ri rekord të ulët prej 15 pikësh. McCarthy u largua nga klubi në mes të sezonit, dhe ai u zëvendësua përkohësisht nga ish-lojtari i Sunderland Kevin Ball.

Marrja në dorëzim nga Konsorciumi Drumaville dhe epoka Ellis Short (2006–2016)
Pas rënies së Sunderland nga Premier League, klubi u mor në dorëzim nga Konsorciumi Irlandez Drumaville, i kryesuar nga ish-lojtari Niall Quinn, i cili emëroi ish-kapitenin e Manchester United Roy Keane si menaxherin e ri. Nën Keane, klubi u ngjit në mënyrë të qëndrueshme në tabelë me një ecuri prej 17 ndeshjesh pa humbje për të fituar promovimin në Premier League në fund të sezonit 2006–07. Dy sezone më vonë, pas një fillimi të paqëndrueshëm të sezonit 2008–09, Keane dha dorëheqjen. Përpara fillimit të fushatës së ardhshme, biznesmeni Irlandez-Amerikan Ellis Short përfundoi një marrje të plotë të klubit, dhe Steve Bruce u shpall si menaxheri i ardhshëm më 3 qershor 2009.

```
Një nga blerjet e para të Bruce, Darren Bent, kushtoi një tarifë rekord klubi prej 10 milionë £, rekord i thyer një vit më vonë kur blenë ndërkombëtarin Ganez Asamoah Gyan për rreth 13 milionë £. Sunderland e nisi sezonin 2010–11 fuqishëm, por pasi Bent u largua për te Aston Villa në janar 2011 në një marrëveshje me vlerë potenciale 24 milionë £, një tarifë rekord transferimi e marrë për klubin, ata përfundimisht përfunduan të 10-tët — përfundimi i tyre më i lartë në elitë për 10 vjet. Pasi u emërua Lojtari i Ri i Vitit i Sunderland për dy sezone rresht, lojtari vendas Jordan Henderson u transferua te Liverpool në fund të sezonit 2010–11, ku ai vazhdoi të fitonte Champions League mes arritjeve të tjera.

Short zëvendësoi Quinn si kryetar në tetor 2011, me Quinn që fillimisht u bë Drejtor i Zhvillimit Ndërkombëtar; ai u largua nga klubi me efekt të menjëhershëm në shkurt 2012. Bruce u shkarkua në nëntor 2011, dhe u zëvendësua nga Martin O'Neill. O'Neill u shkarkua në mars 2013 dhe Italiani Paolo Di Canio u shpall si zëvendësuesi i tij ditën tjetër duke shkaktuar polemika të gjera. Sunderland arriti të shmangte rënien nga kategoria me një ndeshje të mbetur. Di Canio u shkarkua pas një fillimi të dobët të sezonit 2013–14, dhe pas raportimeve për një prishje të plotë të marrëdhënieve me lojtarët e tij. Gus Poyet u shpall si zëvendësuesi i tij, dhe e drejtoi Sunderland në 2014 Football League Cup Final, ku u mundën 3–1 nga Manchester City. Në mars 2015 Poyet u shkarkua, dhe veterani Holandez Dick Advocaat u emërua, duke shpëtuar klubin nga rënia nga kategoria. Tetë ndeshje pas fillimit të sezonit 2015–16, ai dha dorëheqjen nga pozicioni. Sam Allardyce u emërua menaxheri i ardhshëm në tetor 2015, dhe klubi u shpëtua përsëri nga rënia nga kategoria në fund të sezonit.

Lëvizjet e Divizionit dhe Ndryshimet e Pronësisë (2016–Sot)
Në korrik 2016, Allardyce u largua nga klubi për t'u shpallur menaxher i Kombëtares së Anglisë, dhe David Moyes u emërua si zëvendësuesi i tij. Nën drejtimin e Moyes, Sunderland bëri fillimin më të keq ndonjëherë në një sezon të Premier League, duke marrë vetëm dy pikë nga 10 ndeshjet e para. Klubi ra nga kategoria për herë të parë në 10 vjet në fund të sezonit 2016–17, duke përfunduar në fund të tabelës, dhe Moyes dha dorëheqjen. Në qershor 2017, portieri Jordan Pickford, një produkt i akademisë së Sunderland, u transferua te Everton për një tarifë prej 25 milionë £, duke u rritur në një shumë të mundshme prej 30 milionë £—një rekord për një portier britanik.

Pas rënies nga kategoria, Simon Grayson u shpall si menaxheri i ri. Klubi pati një fillim shumë të dobët në sezonin e 2017–18 EFL Championship (i cili u dokumentua në serinë e Netflix Sunderland 'Til I Die) dhe Grayson u shkarkua në fund të tetorit, me Chris Coleman që e zëvendësoi atë. Në prill 2018, pas një rënieje të dytë të njëpasnjëshme nga kategoria, këtë herë në League One, klubi iu shit Stewart Donald dhe Juan Sartori. Coleman më pas u lirua nga kontrata e tij.

Jack Ross u emërua si menaxheri i ri në maj 2018. Në sezonin e parë të klubit në League One, ata arritën në finalen e EFL Trophy dhe përfunduan të 5-tët dhe arritën në finalen e play-off-it, por humbën ndaj Charlton Athletic në Wembley. Pas një fillimi zhgënjyes të sezonit pasues 2019–20, Ross u shkarkua. Ai u zëvendësua nga ish-menaxheri i Bolton Wanderers Phil Parkinson. Sunderland e përfundoi sezonin në vendin e 8-të, pozicioni i tyre më i ulët në ligë ndonjëherë, me renditjen përfundimtare që u përcaktua nga pikët për ndeshje për shkak të pezullimit të futbollit për shkak të pandemisë COVID-19.

Parkinson u shkarkua në nëntor 2020 dhe u zëvendësua nga Lee Johnson muajin pasardhës. Më vonë atë muaj, klubi arriti një marrëveshje me Kyril Louis-Dreyfus për blerjen e një aksioni kontrollues në klub. Marrja përfundoi më 18 shkurt 2021. Në maj 2021, klubi përsëri dështoi në ngritjen në kategori pasi humbi ndaj Lincoln City 3–2 në total në gjysmëfinalet e play-off-it.

Në shkurt 2022, ish-menaxheri i Norwich City Alex Neil u emërua si trajner, pas shkarkimit të Johnson pas një humbjeje 6–0 ndaj Bolton në janar. Pasi përfundoi i pesti në League One në fund të sezonit, Sunderland u kualifikua për play-off. Në gjysmëfinale, ata mundën Sheffield Wednesday 2–1 në total, dhe vazhduan të mundnin Wycombe Wanderers 2–0 në finale për të siguruar një kthim në kategorinë e dytë të futbollit anglez për herë të parë në katër vjet. Tony Mowbray mori detyrën si trajner në gusht të atij viti pas largimit të Neil për të menaxhuar Stoke City. Sunderland e përfundoi sezonin në vendin e 6-të, dhe u eliminua nga gjysmëfinalja e play-off-it nga Luton Town. Mowbray u shkarkua në dhjetor 2023 dhe u zëvendësua nga Michael Beale, i cili vetë u shkarkua pas 12 ndeshjesh, periudha më e shkurtër menaxheriale në historinë e Sunderland; menaxheri i përkohshëm Mike Dodds e përfundoi sezonin 2023–24 në vendin e 16-të. Menaxheri Francez Régis Le Bris u shpall si trajner në qershor 2024, duke u bashkuar nga Lorient.

Në vitin 2023, Stewart Donald zyrtarisht u largua nga Sunderland, kur Juan Sartori bleu pjesën e mbetur të aksioneve të tij. Sipas Sunderland, Louis-Dreyfus zotëron 64% të klubit, ndërsa Sartori zotëron 36% të mbetur.
Sunderland përfundoi i katërti në 2024–25 EFL Championship, duke u kualifikuar për play-off, ku u takuan me Coventry City. Pas një fitoreje 2–1 në transfertë në ndeshjen e parë, klubi barazoi ndeshjen e kthimit 1–1 në shtëpi, me një gol nga mbrojtësi Daniel Ballard në minutën e fundit të kohës shtesë. Kjo do të thoshte një fitore 3–2 në total, dhe kualifikim për finalen e play-off-it. Në finale më 24 maj 2025, Sunderland u kthye nga një disavantazh 1–0 për të mundur Sheffield United 2–1, me gola nga Eliezer Mayenda dhe një gol fitues në kohën shtesë nga Tom Watson.
 Kjo siguroi kthimin e "Black Cats" në Premier League pas një mungese tetëvjeçare nga divizioni më i lartë.

Kthimi i Sunderland në Premier League nxiti investime në skuadrën e lojtarëve, me 115 milionë € të shpenzuara që nga 13 korriku 2025. Secila prej këtyre blerjeve ishte për një tarifë më të madhe se rekordi i tyre i mëparshëm i transferimit kur u ble Asamoah Gyan

 Ngjyra dhe logoja 

Sunderland luajti me një fanellë tërësisht blu nga formimi i tyre deri në vitin 1884, kur adoptuan një shirit të përgjysmuar në të kuqe dhe të bardhë. Ata morën shiritin aktual me shirita të kuq dhe të bardhë në sezonin 1887–88.Days, p. 15. Stema e tyre përfshinte një anije, pjesën e sipërme të stemës së Sunderland, një mace të zezë dhe një top futbolli përpara shiritave të kuq dhe të bardhë të Sunderland. Në vitin 1972 stema u ndryshua, duke hequr macen e zezë, por duke përfshirë ende një anije, një top futbolli dhe sfondin me shirita të kuq dhe të bardhë. Kjo stemë u përdor për herë të parë në fanellën e ditës së ndeshjes në 1977, duke zëvendësuar inicialet e thjeshta të zeza 'SAFC' që ishin përdorur që nga viti 1973. Seksioni i sipërm dhe kufiri i stemës ishin me ngjyrë blu deri në vitin 1991, kur ndryshoi në të zezë.

Për të përkuar me lëvizjen nga Roker Park në Stadium of Light në 1997, Sunderland publikoi një stemë të re të ndarë në katër çerekë; e djathta e sipërme dhe e majta e poshtme paraqisnin ngjyrat e tyre tradicionale të kuqe dhe të bardhë, por anija u hoq. Seksioni i sipërm i majtë paraqet Penshaw Monument dhe seksioni i poshtëm i djathtë tregon Wearmouth Bridge. Një rrotë minierash në majë të stemës përkujton historinë e minierave të Qarkut Durham dhe tokën mbi të cilën u ndërtua Stadium of Light, dikur Monkwearmouth Colliery. Stema përmban gjithashtu dy luanë, macet e zeza të Sunderland, dhe një banderolë që shfaq moton e klubit, Consectatio Excellentiae, që do të thotë "Në ndjekje të ekselencës".

 Stadiumi 

Sunderland ka pasur tetë fusha gjatë historisë së tyre; e para ishte në Blue House Field në Hendon në 1879. Fusha ishte afër vendit ku u formua Sunderland, në Shkollën e Bordit Hendon; në atë kohë qiraja për përdorimin e fushës ishte 10 £. Klubi më pas përdori një numër fushash, njëra prej të cilave ishte pranë rrugës The Cedars, përpara se të zhvendosej në Groves Field në Ashbrooke në 1882 për një sezon. Stadiumi i tretë i klubit ishte Horatio Street në Roker, stadiumi i parë i Sunderland në veri të River Wear; klubi luajti një sezon të vetëm atje përpara një lëvizjeje tjetër, këtë herë në Abbs Field në Fulwell për dy sezone. Abbs Field ishte i njohur si fusha e parë e Sunderland për të cilën ata vendosën një tarifë hyrje.

Sunderland u zhvendos në Newcastle Road në 1886. Deri në vitin 1898, fusha arriti një kapacitet prej 15,000 pas rinovimeve, dhe qiraja e tij ishte rritur në 100 £ ( £ sot) në vit. Rreth fundit të shekullit të 20-të, Sunderland kishte nevojë për një stadium më të madh. Ata u kthyen në Roker dhe u vendosën në Roker Park. Ai u hap më 10 shtator 1898, dhe skuadra vendase luajti një ndeshje të njëjtën ditë kundër Liverpool, të cilën e fituan. Kapaciteti i stadiumit u rrit në 50,000 pas rizhvillimit me arkitektin Archibald Leitch në 1913. Sunderland pothuajse falimentoi nga kostoja e rinovimit të Main Stand, dhe Roker Park u nxorr në shitje, por nuk u ndërmor asnjë veprim tjetër. Më 8 mars 1933, një Roker Park i mbipopulluar regjistroi pjesëmarrjen më të lartë të të gjitha kohërave në një ndeshje të Sunderland, 75,118 kundër Derby County në një ndeshje të përsëritur të raundit të gjashtë të FA Cup. Roker Park pësoi një bombardim në vitin 1943, në të cilin u shkatërrua një cep i stadiumit. Një special constable u vra ndërsa patrullonte stadiumin. Nga vitet 1990, stadiumi nuk ishte më mjaft i madh dhe nuk kishte vend për zgjerim të mundshëm.Days, pp. 153–154. Në janar 1990, Taylor Report u lëshua pas mbipopullimit në Hillsborough Stadium që rezultoi në vdekjen e 97 tifozëve të Liverpool. Raporti rekomandoi që të gjitha stadiumet kryesore duhet të konvertohen në një dizajn me të gjitha ulëset. Si rezultat, kapaciteti i Roker Park u zvogëlua. Ai u shemb në 1997 dhe në vendin e tij u ndërtua një zonë banimi.

Në vitin 1997, Sunderland u zhvendos në fushën e tyre aktuale, Stadium of Light në Monkwearmouth, i cili u hap nga Prince Andrew, Duke of York. I ndërtuar me një kapacitet origjinal prej 42,000, ai priti ndeshjen e tij të parë kundër skuadrës Holandeze Ajax. Stadiumi mban një emër të ngjashëm me fushën e klubit Portugez Benfica Estádio da Luz, megjithëse në një gjuhë tjetër. Një zgjerim i stadiumit në vitin 2000 pa rritjen e kapacitetit në 49,000. Një monument Davy lamp qëndron jashtë stadiumit, dhe një banderolë minatorësh iu prezantua klubit nga Durham Miners' Association, si një kujtesë e gropës Monkwearmouth Colliery mbi të cilën u ndërtua stadiumi.

 Mbështetësit dhe rivalitetet 

Pjesëmarrja dhe ndjekja
Klubi ka pasur një ndjekës të madh dhe të pasionuar historikisht, me klubin që ka parë shifra pjesëmarrjeje më të mëdha se klubet e tjera më në modë. Për shembull, një studim i vitit 2019 nga International Centre for Sports Studies (CIES) tregoi se gjatë 5 sezoneve të mëparshme (2013 deri në 2018) Sunderland regjistroi pjesëmarrjen mesatare të 38-të më të lartë në futbollin botëror me një mesatare prej 39,249 tifozësh në Stadium of Light. Pjesëmarrja mesatare e Sunderland ishte më e lartë gjatë asaj periudhe se sfiduesit e përhershëm të titullit si Juventus FC në Itali dhe FC Porto në Portugali. Pavarësisht rënies nga Premier League në 2017, klubi ka vazhduar të shënojë shifra të mëdha mesatare vjetore të pjesëmarrjes, duke regjistruar mbi 30,000 për sezonet 2019 dhe 2020, mjaftueshëm për vendin e 16-të në vend. Pas rënies nga the Championship në fund të sezonit 2017–18, Sunderland më pas theu rekordin e pjesëmarrjes së divizionit League One më 26 dhjetor 2018 në një ndeshje kundër Bradford City me një total prej 46,039 tifozësh.

Këngë, muzikë dhe këngë popullore
Një këngë që tifozët e Sunderland këndojnë çdo ndeshje para fillimit dhe është përshkruar si himni i klubit është një interpretim i "Can't Help Falling in Love" nga Elvis Presley, me "Sunderland" që këndohet vazhdimisht pas "but I can't help falling in love with you." "Dance of the Knights" nga baleti i Sergei Prokofiev Romeo and Juliet luhet tradicionalisht përpara se skuadrat të hyjnë në fushë; kënga hyrëse e klubit është "Ready to Go" nga Republica, me turmën që zakonisht këndon refrenin e saj. Gjithashtu, gjatë kohës së Gus Poyet, mbështetësit e Sunderland filluan të këndonin "Things Can Only Get Better" nga D:Ream. Tifozët nisën një fushatë për ta kthyer këngën në lista, për të përkuar me Finalen e Kupës së Ligës 2014 të ekipit të tyre. Një ditë pas Finales, kënga u rikthye në UK Dance Chart në numrin 19.

Dy nga thirrjet më të famshme nga mbështetësit e Sunderland janë "I'm Sunderland till I die" dhe "We're by far the greatest team, the world has ever seen"—me të parën që u zgjodh si titulli i shfaqjes së Netflix Sunderland 'Til I Die. Një nga thirrjet më të vjetra të Sunderland është "Ha'way the lads" e cila këndohej në ndeshjet e Sunderland që në vitet 1960.

Sipas një sondazhi të YouGov në vitin 2014, mbështetësit e Sunderland treguan një prirje drejt politikave të majta. Ata ndonjëherë këndojnë një version të "The Red Flag" gjatë ndeshjeve.

"Ain't No Stopping Us Now" ishte publikimi zyrtar i SAFC kur klubi arriti në Finalen e FA Cup 1992 kundër Liverpool. Kënga përmbante skuadrën e ekipit të parë dhe u publikua në A Love Supreme Records. 

"Cheer Up Peter Reid" u publikua nga tifozët në 1996 pasi thirrja e tarracës për menaxherin u bë e njohur. Ai shiti 40,000 kopje dhe arriti kulmin në vendin e 41-të në listat e Mbretërisë së Bashkuar, dhe ishte numër një në NME Indie Charts. Të ardhurat e "Cheer Up Peter Reid" u dhuruan për bamirësi për kancerin. Një tjetër thirrje u bë një regjistrim kur A Love Supreme publikoi "Niall Quinn's Disco Pants" në 1999. Ai arriti numrin një në NME Indie Charts.

Revista fansash dhe materiale të prodhuara nga fansat
Fanzine A Love Supreme u botua për herë të parë në 1989 dhe ka fituar nëntë çmime për Fanzine të Vitit. A Love Supreme e ka bazën e saj përballë Stadium of Light, ku stafi i saj dizajnon revistën, përditëson faqen e tyre të internetit, mediat sociale dhe krijon dhe shet gamën e tyre të mallrave të lidhura me tifozët dhe ofron udhëtim me autobus për tifozët e SAFC në çdo ndeshje jashtë fushe. Që nga viti 2010, fanzine online Roker Report ka operuar në rrjetin e blogimit SB Nation . Roker Report është rritur që atëherë në popullaritet në mesin e tifozëve të Sunderland, duke prodhuar artikuj dhe ndërveprim ditor me tifozët. Në vitin 2016 Roker Report filloi një podcast të quajtur RokerRapport i cili ka tre ose katër episode në javë. Ata herë pas here intervistojnë futbollistë, menaxherë, pronarë aktualë dhe të mëparshëm, si dhe tifozë të shquar të Sunderland. Që nga viti 2013, u krijua një podcast i pavarur i quajtur Wise Men Say dhe fillimisht ishte një episod në javë; megjithatë, që atëherë është rritur në popullaritet dhe tani bën tre episode në javë. Në vitin 2021, ata filluan të publikojnë artikuj opinion në wisemensay.co.uk me një ekip shkrimtarësh që prodhojnë një gamë të gjerë veçorish dhe artikujsh informues. Dhe, në vitin 2021, Wise Men Say Podcast u nominua Podcast i Klubit të Vitit në 2021 Football Supporters Association Awards. Në vitin 2022, Wise Men Say arriti 2 milionë shkarkime përmes platformës së tij pritëse Acast. Klubi gjithashtu kishte më parë një revistë zyrtare mujore me abonim, të quajtur Legion of Light, të cilën mbajtësit e biletave të sezonit e merrnin pa kosto. Të tjera në të kaluarën kanë qenë It's The Hope I Can't Stand, Sex and Chocolate, Wise Men Say, dhe The Roker Roar (më vonë The Wearside Roar).

Klubet e tifozëve dhe organizatat e njohura zyrtarisht
Sipas klubit, ka mbi 70 degë të Klubeve Zyrtare të Mbështetësve në Angli dhe në mbarë botën, përfshirë Korenë e Veriut. Klubet Zyrtare përfaqësohen kolektivisht nga një Këshill Ndërlidhës i Degëve (Branch Liaison Council) që u formua në vitet 1970. Përveç kësaj, klubi ka pasur një Grup Ndërlidhës të SAFC (SAFC Liaison Group - SLG) që nga viti 1994 që punon me tifozët për çështjet e klubit dhe një grup të pavarur mbështetësish, Ushtria e Kuqe dhe e Bardhë (Red & White Army - RAWA).

Rivalitete dhe lidhje të ngushta

Tradicionalisht, dy rivalët kryesorë të Sunderland kanë qenë Newcastle United dhe Middlesbrough, kundër të cilëve garohen respektivisht Tyne–Wear derby dhe Tees–Wear derby. Megjithëse të dy janë përgjithësisht afër gjeografikisht, Newcastle konsiderohet rivali i tyre kryesor. Klubi ishte rival me ekipin tjetër me bazë në Sunderland, Sunderland Albion në vitet 1880 dhe 1890, një klub i shkëputur i formuar nga themeluesi i Sunderland, James Allan,Days, p. 19. derisa klubi u shpërbë. Një rivalitet më i fundit është me Coventry City, i ndezur nga një ndeshje e diskutueshme në 1977 e cila, e kombinuar me rezultatet e tjera, e rrëzoi Sunderland nga Divizioni i Parë, por e mbajti Coventry lart.

 Statistikat dhe rekordet 

Mbajtësi i rekordit për shumicën e paraqitjeve në ligë është Jimmy Montgomery, duke bërë 527 paraqitje në ekipin e parë midis 1961 dhe 1976.Dykes, pp. 280–282. Golashënuesi kryesor i klubit në ligë është Charlie Buchan, i cili shënoi 209 gola nga 1911 deri në 1925; Bobby Gurney është golashënuesi rekord në të gjitha garat me 228 gola midis 1926 dhe 1939. Dave Halliday mban rekordin për më shumë gola të shënuar në një sezon: 43 në sezonin 1928–29 në Divizionin e Parë. Që nga tetori 2014 John O'Shea është lojtari me më shumë ndeshje me kombëtare për klubin, duke bërë 100 paraqitje për Republikën e Irlandës.

Margjina më e madhe e fitores së klubit në ligë ishte në fitoren 9–1 kundër Newcastle United në Divizionin e Parë në 1908. Fitorja më e madhe e Sunderland ndonjëherë në FA Cup ishte një fitore 11–1 kundër Fairfield në 1895. Humbjet e tyre më të rënda në ligë ishin 8–0 kundër Sheffield Wednesday në 1911, West Ham United në 1968, Watford në 1982 dhe Southampton në 2014Mason, p. 443. Sunderland iu bashkua divizionit kryesor në Angli, The Football League, në sezonin 1890–91 dhe nuk u rrëzua deri në 1957–58 (një hark kohor prej 67 vjetësh, megjithëse u luajtën vetëm 56 sezone të futbollit konkurrues për shkak të pezullimit të futbollit të ligës midis 1915–1919 dhe 1939–1946 për shkak të Luftërave të Parë dhe të Dytë Botërore). Në tetor 2015, Sunderland mundi rivalët Newcastle United për herë të gjashtë radhazi, një rekord i ri.

Rekordi i pjesëmarrjes në shtëpi të Sunderland është 75,200, i vendosur gjatë një riluajtjeje të raundit të gjashtë të FA Cup kundër Derby County më 8 mars 1933.

 Rekordi i golashënuesëve 
Dhjetë lojtarë të Sunderland kanë shënuar 100 gola ose më shumë në garat e ligës. Ata janë si më poshtë:

EmriGolat1 Charlie Buchan2092 Bobby Gurney2053 Dave Halliday1564 George Holley1505 John Campbell1336 Raich Carter1187 Kevin Phillips1138 Jimmy Millar1099 Arthur Bridgett10810 Patsy Gallacher100
Bobby Gurney mban numrin rekord të golave në të gjitha garat me një total të kombinuar prej 228 në ndeshjet e ligës dhe kupave.

 Transfertat 
Tarifa më e madhe e transferimit që Sunderland ka marrë ndonjëherë për një nga lojtarët e tyre është 30 milionë £ për Jordan Pickford, i cili u transferua te Everton në korrik 2017. Kjo ishte gjithashtu tarifa më e madhe që Sunderland ka marrë për një lojtar të prodhuar nga akademia e Sunderland. Tarifa më e madhe e transferimit e paguar nga Sunderland është 31.5 milionë € për Habib Diarra, i cili u ble nga Strasbourg më 1 korrik 2025.

 Përgjithësisht 
Sezone të kaluara në Nivelin 1 të sistemit të ligës së futbollit Anglez: 86
Sezone të kaluara në Nivelin 2 të sistemit të ligës së futbollit Anglez: 33
Sezone të kaluara në Nivelin 3 të sistemit të ligës së futbollit Anglez: 5
Sezone të kaluara në Nivelin 4 të sistemit të ligës së futbollit Anglez: 0
Që nga sezoni 2024–25

 Pseudonimet 
 Sponsorizimi 
 Lojtarët 
Skuadra aktuale

Lojtari i Vitit

 Zyrtarët e klubit 
 Trajnerët 
Liga
Kupa
Tjetër

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

Uebfaqja zyrtare e klubit
Statistikat e Sunderland AFC
Rekordi i Sunderland në play-off

Kategoria:Sunderland A.F.C.
Kategoria:Klube futbolli
Kategoria:Klube futbolli në Angli