Perseu

Perseu (në greqishten e lashtë: Περσεύς) është një hero në mitologjinë greke, i biri i mbretit të perëndive Zeusit dhe Danae, bija e Acrisius, mbretit të Argos. Nëpërmjet nënës së tij zbritën nga Linceo dhe Ipermestra, kështu vëllezërit Danao dhe Egjipt.

Perseu kujtohet mirë për vrasjen e shtrigës Gorgona Meduza, për shpëtimin Andromedës, e shoqja, nga një përbindësh i detit dhe për të qenë mbreti i Tirintit, pasi hoqi dorë nga froni në favor të Megapenthesit të Argosit dhe të Mikenës, qytete të cilat ai vetë i themeloi.

Andromeda gruaja e tij kishte disa fëmijë, në mesin e tyre Electrionin (trashëgimtar i tij dhe gjyshi i Herakliut) dhe Gorgofone (nëna Ikarusit dhe gjyshja e Penelopës, gruaja e Odiseut (Odisea).

 Historia 
Sipas versionit të Pseudo-Apollodori dhe Pausanias, një orakull njoftoi Acrisius, mbretit të Argos, i cili vdiq në duart e nipit të tij. Për të shmangur këtë, Acrisius mbyllur vajza e tij e bëri Danae në një kullë prej bronzi (ose në një dhomë të nëndheshme që materiali) kishte për të ndaluar trajtimin me burra. Megjithatë, mbreti i perëndive, Zeusi, është kthyer në një shi të artë që ra nga tavani Danae dhe shtatzënë e saj. Por nuk ishte një tjetër traditë thuhet se ka qenë Preto, vëllai i Acrisius, i cili kishte joshur Danae. Në çdo rast, princesha konceptuar Perseu. Dëgjimi Acrisio nuk besojnë lindjen hyjnore e fëmijës, e rrahur nga Danae në det në një gjoks prej druri.Deti u qetësua nga Poseidoni me kërkesë të Zeusit, dhe nëna dhe fëmija mbijetoi dhe arriti në brigjet e ishullit të Seriphos. Në këtë ishull sunduar nga mbreti Polydectes, Dictys dhe vëllai i tij kap gruan dhe fëmijën, i cili do të edukoj.

 Ekspedita për Meduzën 
Piktorët e Rilindjes shpesh e lidhin, në mënyrë të gabuar,  ikjen e Perseut me  Pegasin kalin me flatra . Në traditën e miteve greke, Perseu fluturon sandalet e tij me krahë. Më vonë, Polydectes ra në dashuri me Danae. Duke menduar Perseu i ri mund të jetë një pengesë për planet e tij, ai u përpoq për të hequr qafe atë duke manovër: ai i bindur të gjithë që dëshironin për të pushtuar Princesha Hippodamia dhe kërkoi banorëve të ishullit t'i tradhtojë atij një dhuratë secili si të pranishëm, për të ofruar për ta kthyer princeshë. Perseu tha se nuk do të kundërshtojë për të ofruar çdo gjë: edhe nëse do të jetë koka e Meduzës, e cila ishte një nga tre Gorgonat dhe mund të kthehet njerëzit në gur me vetëm një shikim. Polidekti pranuar si dhurata kuaj banorë të tjerë të ishullit, por nuk pranojnë Perseu, dhe i tha atij për të sjellë atë kreun e shtrigës që kishte premtuar.

Perseu i  udhëhequr nga zotat Athina dhe Hermesi, duke kërkuar për bijat e Phorcys: Graeae, motra e Gorgons. Graeae ishin tre gra të moshuara të cilat kanë pasur vetëm një sy dhe një dhëmb për tre, dhe pasonin njëri-tjetrin. Perseu rrëmbeu atyre sy dhe dhëmb, dhe në këmbim për kthimin e tyre, të detyruar të pranonin të Hesperides ku jetonin, sepse Athena kishte thënë atij se do të japin armë për të mposhtur shtrigën.

Pra, Perseu gjetur nimfat të cila do të marrë një kuletë magjike për të mbajtur kokën e tij në mënyrë të sigurtë. Hermes dha sandale me krahë, Zeus i dha atij drapërin e tij adamantium dhe përkrenaren e Hadit, që ishte i padukshëm për të gjithë ata që u veshur. Ai gjithashtu mori një pallto të ndritshme nga Athena si një pasqyrë.

Armatosur me këto objekte, Perseu erdhi për të hyrë në banesën e Gorgons, i cili, si Graeae ishin bijat e Phorcys. Ndërsa ishin duke fjetur Gorgonat , Perseu u afrohej atyre. Athina i udhëzoi dorën Perseut, e përdorur edhe si një mburojë pasqyrë e kishte huazuar atë për të parë Medusa pa shikuar pamjen e saj të drejtpërdrejtë. Pra, Perseu arriti t 'ia presë kokën e shtrigës. Perseu la pallatin e Gorgonave. Esteno dhe Euryale motrat pavdekshme të Meduzës e kërkuan Perseun  por nuk mund ta gjenin atë për shkak të përkrenares të Hadit që e bëri të padukshëm.

 Takim me Atlasin 

 Perseu dhe Andromeda 
Perseu ishte pas vendit ku ka pasur Atlas, i cili, herë atje, e pyeti për mikpritjen. Atlas, megjithatë, kujton se një orakull i kishte thënë atij se një bir i Zeusit do të vijë për të vjedhur frytet e kopshtit të Asparideve dhe u përpoq për të dëbuar Perseun. Ai përdori kokën e Meduzës dhe Atlanti u shndërrua në gur.

 Shpëtimi i Andromedës 

 Perseu vret Përbindshin e Detit 
Duke arritur në Etiopi ose në versionet e tjera, për të Jaffa, Perseu gjeti Andromedën e lidhur me zinxhirë në një shkëmb: i kishte dërguar të saj të lënë atje prindërit e tyre, Cepheus dhe mbretër Cassiopeia, sepse, që të gëlltiten nga një përbindësh i detit që ishte dërguar nga perëndi si dënim për Cassiopeia mburreshin se ishin më të bukur se nereidat. Orakulli i Amonit kishte thënë se ai vetëm do të çlirojë përbindëshin nëse Andromeda ofrohet si ushqim. Andromeda dhe Perseu ranë në dashuri dhe ai vendosi për lirimin e saj. Pas duke kërkuar dorën e Princeshës Cepheus dhe Cassiopeia, vrarë përbindësh me shpatën e tij, ose, në versionet e tjera, ngurtësimin e një pjesë të kokës Medusa. Gjatë dasmë me Andromeda erdhi Phineus, xhaxhai i saj nga babai ndërkohë që i fejuari i saj. Një betejë mes atyre që mbështetën lidhjen dhe mbështetësit e Phineus. Perseu vrarë shumë, por duke parë inferioritetin numerike të partisë së tij, nuk kishte zgjidhje, por për të përdorur kokën Medusa-së për ta kthyer Phineus me gurë dhe ai acompañaban. Perseu dhe Andromeda arriti më në fund të martohet dhe erdhi që të ketë shtatë fëmijët: djemtë Perses, Alcaeus, Heleo, Mestor, Sthenelus dhe electrion, dhe një vajzë me emrin Gorgófone. Pasi Perseu u kthye në Seriphos. Atje, Dictys dhe Danae kishin marrë strehim në një Polidectes tempull që ikin ngacmim. Perseu Polydectes ishte ngritur dhe para tërë oborrit të tij, mori kokën Medusa dhe tregoi tërë tubimin, i cili ngriu. Pastaj bëri Dictys mbretin e Seriphos, u kthye në Hermes sandale me krahë dhe i dhe qese dhe përkrenaren e Hades, dhe i dha kokën Medusa ndaj Athena, i cili do të vënë në mbrojtje.


 Përmbushja e profecisë   
Pastaj Perseu vendosi të kthehet në Argos, me Danae dhe Andromeda. Duke mësuar Acrisius se nipi i tij ishte duke udhëtuar për ta takuar, vendos disa terren në mes të drejtohet për në Larisa, ku kam marrë për të shikuar disa lojëra. Perseu gjithashtu shkoi në këto lojëra dhe të marrë pjesë në të diskut, por e bëri këtë me fat të tillë të keq që goditi Acrisius në kokë dhe vrarë, duke përmbushur kështu profecinë. Për shkak të kësaj vdekje aksidentale, Perseu nuk do të vazhdojë të sundojë në Argos, mbretërinë e tij të ligjshëm. Xhaxhai i tij Megapenthes kushëriri i dytë Danae ishte mbret i Tirintit, në mënyrë që ata shkëmbyen mbretërinë, Perseu në Tirint  dhe Argosi në Megapenthes

 Perseu në film 
Filmat te cilët kanë përshtatur mitin e Perseut janë Clash of Titans(1981) regjizuar nga Dasmon Davis dhe Clash of titans(2010) një ribërje e këtij të fundit e regjizuar nga Louis Leterrier.

Filmat përpiqen t'i qëndrojne besnik ngjarjeve të mitit por sigurisht duke prezantuar elemente te reja.

Clash of titans(1981):

Mbreti Akrisius i Argos burgos vajzën e tij Danaën, duke u përpjekur të parandalojë një profeci që fëmija i saj do të sjellë vdekjen e tij. Kur perëndia Zeus mbars Danaën, Akrisius e dëbon atë dhe djalin e saj të porsalindur Perseus në det në një arkë druri. Si ndëshkim, Zeusi vret Akrisiusin dhe urdhëron Poseidonin të lirojë të fundit nga Titanët, një përbindësh gjigant detar i quajtur Kraken, për të shkatërruar Argosin. Danaë dhe Perseus notojnë të sigurtë në ishullin Seriphos, ku Perseus rritet deri në moshën madhore.

Calibos, djali i llastuar i perëndeshës së detit Thetis, është fejuar me princeshën Andromeda, vajzën e mbretëreshës Cassiopeia të Joppës; por për kryerjen e disa mizorive kundër Zeusit, duke përfshirë shkatërrimin e kuajve të shenjtë fluturues të Zeusit (përveç Pegasusit), Calibos shndërrohet në një krijesë të deformuar, të ngjashme me satirin.

Për hakmarrje, Thetis transporton një Perseus të rritur në një amfiteatër të braktisur në Joppa, ku ai miqësohet me një ushtar, Thallo, dhe një poet të moshuar të quajtur Ammon. Perseus mëson se Andromeda është nën një mallkim dhe nuk mund të martohet nëse i padituri i saj nuk i përgjigjet me sukses një gjëegjëzë të sajuar nga Calibos. Zeusi i dërgon Perseut një përkrenare të krijuar nga perëndia nga Athina, e cila e bën të padukshëm mbajtësin e saj, një shpatë magjike nga Afërdita dhe një mburojë nga Hera. Pas kapjes së Pegasusit, Perseus ndjek shkabën gjigante të Kalibos që merr shpirtin e Andromedës gjatë gjumit për të mësuar gjëegjëzën tjetër. Perseus zbulohet dhe gati u vra nga Calibos. Në luftën që pasoi, Calibos humbet dorën e majtë dhe Perseus humbet përkrenaren e tij.Të nesërmen në mëngjes, Perseus paraqitet si kërkues dhe i përgjigjet saktë gjëegjëzës - kjo përgjigje është unaza që i është dhënë Calibos nga nëna e tij, e cila është ende e lidhur me dorën e amputuar - duke fituar dorën e Andromedës. Duke gjetur se Thetis nuk mund të veprojë kundër Perseut, Calibos në vend të kësaj kërkon që ajo të hakmerret ndaj Joppës. Në dasmën në tempullin e Thetis, Cassiopeia deklaron se bukuria e Andromedës është më e madhe se e Thetis; fillon një tërmet, duke bërë që koka e statujës së Thetis të shkëputet dhe të rrëzohet në dysheme. 

Thetis, duke përdorur kokën e statujës për të folur, deklaron se Cassiopeia do të paguajë për mburrjen e saj dhe për dëmtimin e shkaktuar në Calibos dhe kërkon që Andromeda t'i sakrifikohet Krakenit për dhimbjen e shkatërrimit të Joppës. Perseus kërkon një mënyrë për të mposhtur Kraken. Megjithatë, Pegasus kapet nga Calibos dhe njerëzit e tij. Zeusi urdhëron Athinën t'i japë Perseut bufit të saj Bubo, por ajo nuk pranon. Në vend të kësaj, ajo urdhëron Hephaestus-in të ndërtojë një kopje mekanike që çon Perseun, Andromedën, Amonin, Thallon dhe disa ushtarë te Shtrigat Stygiane. Duke marrë syrin e tyre magjik, Perseus i detyron ata të zbulojnë se e vetmja mënyrë për të mposhtur Kraken është duke përdorur kokën e gorgonit Medusa, vështrimi i të cilit mund të kthejë çdo gjallesë në gur. Medusa jeton në një ishull në lumin Styx në skaj të botës së krimit. Të nesërmen, grupi vazhdon udhëtimin e tyre ndërsa Andromeda dhe Amoni kthehen në Jopë.

Në ishullin e Gorgonit, tre ushtarët që udhëtonin me Perseun vriten. Perseus lufton dhe vret kujdestarin e Meduzës, një qen me dy koka të quajtur Dioskilos. Në strofkën e Gorgonit, Perseus përdor pjesën e poshtme reflektuese të mburojës së tij për të mashtruar Medusën, për t'i prerë kokën dhe për të mbledhur kokën e saj. Megjithatë, mburoja tretet nga gjaku i saj kaustik. Ndërsa Perseus dhe partia e tij u kthyen, Calibos hyn në kampin e tyre dhe shpon mantelin që mbante kokën e Meduzës, duke bërë që gjaku i saj të derdhej dhe të prodhonte tre akrepa gjigantë. Kalibos dhe akrepat sulmojnë dhe vrasin shoqëruesit e mbetur të Perseut. I vetëm, Perseus mposht akrepat dhe vret Kalibos.

I dobësuar nga lufta e tij, ai dërgon Bubon për të shpëtuar Pegasusin nga pasardhësit e Kalibos. Pasi arrin në amfiteatrin në Jopë, Perseu rrëzohet nga lodhja. Andromeda është prangosur në shkëmbin e flijimit jashtë Jopës dhe thirret Kraken. Bubo shpërqendron bishën derisa Perseu, forca e të cilit u rivendos fshehurazi nga Zeusi, shfaqet në Pegasus. Duke përdorur kokën e Medusës, Perseus e ngurtëson Kraken, duke e bërë atë të shkërmoqet në copa. Më pas ai hedh kokën në det, liron Andromedën dhe martohet me të.

Zotat parashikojnë që Perseu dhe Andromeda do të jetojnë të lumtur, do të sundojnë me mençuri dhe do të prodhojnë fëmijë, dhe Zeusi i ndalon perënditë e tjera të ndjekin hakmarrjen kundër tyre. Për nder të tyre janë krijuar yjësitë e Perseusit, Andromedës, Pegasusit dhe Cassiopeia.

Clash of titans(2010):

Gjatë betejës së perëndive kundër Titanëve, Hades krijoi Kraken, një përbindësh i frikshëm që ndihmoi të fitonte fitoren e perëndive. Zeusi dhe vëllezërit e tij pastaj e ndanë botën mes tyre; Zeusi mori qiejt, Poseidoni detet dhe Hadesi, i mashtruar nga Zeusi, mbeti të sundonte nëntokën.

Zeusi më vonë krijoi të vdekshmit, adhurimi i të cilëve ruajti pavdekësinë e perëndive. Megjithatë, me kalimin e kohës, disa njerëz filluan të sfidojnë krijuesit e tyre. Kur mbreti njerëzor Akrisius drejton një rrethim në malin Olimp, Zeusi fle me gruan e tij Danae, duke ngjizur një djalë gjysmëperëndi, Perseun. Me të zbuluar këtë, një Akrisius i tërbuar mbyll mbretëreshën dhe fëmijën e saj të porsalindur në një gjoks dhe i hedh në det. Zeusi hakmerret duke e goditur mbretin me një rrufe, e cila e deformon rëndë. Perseu dhe Danae tashmë e vdekur gjenden nga peshkatari Spyros, i cili rrit foshnjën me gruan e tij Marmara.

18 vjet më vonë, Perseus dhe familja e tij shikojnë ndërsa ushtarët nga qyteti i Argos shkatërrojnë statujën e Zeusit, duke u shpallur luftë perëndive. Ushtarët masakrohen nga Furies, të cilët kontrollohen nga Hades. Hadesi më pas shkatërron anijen e peshkimit të familjes; Spiros dhe familja e tij mbyten, me Perseun si të vetmin e mbijetuar.

I gjendur nga një grup tjetër ushtarësh, Perseu sillet përpara mbretit Cepheus dhe mbretëreshës Cassiopeia, të cilët po festojnë fushatën e tyre kundër perëndive. Ndërsa vajza e tyre, princesha Andromeda nuk e aprovon rebelimin e prindërve të saj, Cassiopeia vazhdon të mburret e saj. Argëtimi ndërpritet papritur nga Hadesi. Ai vret Cassiopeia-n duke e plakur me shpejtësi; kërcënon të lëshojë Kraken në Argos në dhjetë ditë, nëse Andromeda nuk i ofrohet si flijim; dhe zbulon trashëgiminë hyjnore të Perseut. Perseus takohet me Ion, një grua misterioze e mallkuar me pavdekësi, e cila konfirmon origjinën e tij.

Perseus, Io dhe Garda e Mbretit të udhëhequr nga Draco udhëtojnë drejt Shtrigat Stygian, duke kërkuar një mënyrë për të mposhtur Kraken. Për të ndihmuar djalin e tij, Zeusi përpiqet t'i japë Perseut një shpatë të farkëtuar në Olimp, të cilën ai e refuzon. Menjëherë pas kësaj, ata sulmohen nga Akrisius i korruptuar, i njohur tani si Calibos, i cili punon për Hadesin. Gjatë përleshjes, Draco i pret dorën Calibos, duke e detyruar atë të tërhiqet në një shkretëtirë ku gjaku nga lëndimi i tij sjell në mendje akrepat gjigantë që sulmojnë grupin. Ata shpëtohen nga një bandë Xhinësh, magjistarë të shkretëtirës që zbutin akrepat e mbetur dhe i japin ndihmën e tyre Perseut dhe grupit të tij.

Ata mbërrijnë në strofkën e Shtrigave Stygiane të cilat detyrohen të zbulojnë një armë për të mposhtur Kraken: kreun e gorgonit Medusa, i cili banon në botën e nëndheshme. Pas mbërritjes, Perseu dhe shokët e tij të mbetur hyjnë në strofkën e tempullit të Medusës, ndërsa Io mbetet jashtë. Medusa vret të gjithë përveç Perseut, i cili më në fund arrin t'i presë kokën duke përdorur pjesën e poshtme reflektuese të mburojës së tij për ta parë atë me shpinën e kthyer. Pas largimit nga strofulla e Medusës, Calibos shfaqet dhe godet për vdekje Io. Ndërsa Perseus dhe Calibos luftojnë, Perseus merr shpatën olimpike dhe vret kundërshtarin e tij; Forma njerëzore e Calibos është restauruar shkurtimisht para se të vdesë. Ndërsa Io shtrihet duke vdekur, ajo i kërkon Perseut të shpëtojë Andromedën dhe Argosin.

Kali me krahë Pegasi mbërrin dhe e kthen Perseun në Argos ndërsa Hadesi, pasi manipuloi Zeusin dhe perënditë për të fituar besimin e tyre, liron Kraken. Prokopion, një adhurues fanatik i Hadesit, dhe ndjekësit e tij e marrin Andromedën për t'u flijuar. Perseus mbërrin në kohë dhe ekspozon kokën e Medusës në Kraken, i cili gradualisht ngurtësohet dhe shkërmoqet. Prokopion tenton të vrasë Perseun, por Cepheus ndërhyn dhe të dy më pas shtypen nga kthetrat e Krakenit. Hadesi përballet me Perseun, por ky i fundit, duke thirrur Zeusin, hedh shpatën e tij drejt Hadesit, duke e detyruar atë të kthehet në nëntokën. Perseu shpëton Andromedën, e cila i kërkon Perseut të sundojë Argosin pranë saj si Mbret, por ai nuk pranon. Perseus më vonë refuzon një tjetër ofertë perëndishmërie nga Zeusi; në vend të kësaj, Zeusi ringjall Ion, duke e ribashkuar atë dhe Perseun.

  Shih edhe 
 Shënime 
 Lidhje të jashtme 

Kategoria:Heronj
Kategoria:Mbretër
Kategoria:Mitologji greke