Dizajni Historik

Dizajni Historik është strategji e kerkimit te objekteve në kontekstet e tyre historike dhe stilistike.
Qëllimi i një dizajni historik kërkimor është që të mbledhë, të verifikojë, dhe të sintetizoj dëshmi nga e kaluara për të themeluar faktet që mbrojnë apo hedhin poshtë një hipotezë. Ai përdor burimet dytësore dhe një shumëllojshmëri të provave dokumentare parësore, të tilla si, ditare, regjistrimet zyrtare, raporte, arkivat, dhe infromacione jo–tekstuale [harta, fotografi, audio dhe regjistrime vizuale]. Kufizimi është se burimet duhet të jenë të dyja autentike dhe të vlefshme.

 Avantazhet 

 Dizajni historik kërkimor është modest; akti i kërkimit nuk ndikon në rezultatet e studimit.
 Qasja historike është e përshtatshme për analizën e prirjeve.
 Të dhënat historike mund të shtojnë sfond të rëndësishëm kontekstual, i cili është i nevojshëm për të kuptuar dhe interpretuar më plotësisht një problem kërkimor.
 Shpesh nuk ka mundësi që marredhënia subjekt-studiues të mund të ndikojë në gjetjet.
 Burimet historike mund të përdoren vazhdimisht për të studiuar problemet e ndryshme kërkimore ose për të përsëritur një studim të mëparshëm.

 Disavantazhet 

 Aftësia për të arritur qëllimet e kërkimit tuaj janë të lidhura drejtpërdrejtë me sasinë dhe cilësinë e dokumentacionit në dispozicion për të kuptuar problemin kërkimor.
 Që meqënëse kërkimet historike mbështeten në të dhëna nga e kaluara, nuk mund të manipulohen që të kontrollohet efekti i tyre në kontekste bashkëkohore.
 Interpretimi i burimeve historike mund të konsumoj shumë kohë.
 Burimet e materialeve historike duhet të arkivohen vazhdimisht për të siguruar qasje. Arkivimi mund të jetë vecanërisht i vështirë në rastet e materialeve dixhitale ose që gjenden dot vetëm online.
 Autorët origjinal sjellin perspektivat dhe paragjykimet e tyre për interpretimin e ngjarjeve të kaluara dhe këto njëanshmëri dallohen me vështirësi në burimet historike.
 Për shkak të mungesës së kontrollit mbi variablat e jashtme, kërkimi historik është shumë i dobët në lidhje me kërkesat e vlefshmërisë së brendshme.
 Rrallë herë ndodh që tërësia e dokumentacionit historik të nevojshëm të adresoj plotësisht një problem kërkimor që është në dispozicion për interpretim, prandaj fakti që do ketë boshllëqe duhet të pranohet.

 Hapat për krijimin e një dizajni historik 

 Përcakto problemin.
 Mblidhni materialet e burimeve, duke përfshirë burime kryesore dhe dytësore.
 Vlerëso materialin e burimit.
 Formulo hipotezat.
 Raporto dhe interpreto gjetjet.

 Burimet kryesore të informacionit  
Rezultatet e drejtpërdrejta të ngjarjeve apo të dhënat e dëshmitarëve.

 Dokumentet origjinale
 Relike
 Eshtra
 Artifakte

 Burimet dytësore të informacionit  
Informacioni i dhënë nga një person që nuk e vëzhgon drejtpërdrejt ngjarjen, objektin, apo kushtin.

 Tekste shkollore 
 Enciklopedi 
 Gazeta
 Revista
 Rishikimi i kërkimit dhe referencave të tjera

 Kritika e jashtme  
Kërkon në qoftë se prova nën konsideratë është e vërtete. Studiuesi kontrollon vërtetësinë ose vlefshmërinë e burimit. A është ajo që duket, ose pretendon të jetë? A është e pranueshme si provë?

 Kritika e brendshme  
Pasi burimi është vërtetuar, pyetet nëse burimi është i saktë, ishte shkrimtar apo krijues kompetent, i ndershëm, dhe i paanshëm? Sa kohë pasi ndodhi ngjarja u raportua? A bie dakord dëshmitari me dëshmitarët e tjerë?

 Përcaktimi i origjinalitetit të dokumentit të Relikës 

 A përputhet gjuha dhe stili i shkrimit për periudhën në fjalë, dhe është tipike e punimeve të tjera të bëra po nga ky autor? 
 A ka ndonjë provë që autori ekspozon injorancën e gjërave ose ngjarjeve që njeriu i trajtimit dhe kohës së tij duhet të kishte njohur?
 A raportoi ai në lidhje me gjërat, ngjarjet, ose vendet që nuk mund të ketë qenë i njohur gjatë asaj periudhe?
 A është ndryshuar dorëshkrimi original qëllimishit apo jo qëllimisht nga kopjimi? Është dokumenti një projekt origjinal ose një kopje? Në qoftë se ajo është një kopje, është riprodhuar në fjalët e sakta të origjinalit?
 Nëse dorëshkrimi është pa datë ose autori është i panjohur, a ka ndonjë të dhënë të brendshme, si origjinalja e saj?

 Kontrollimi i përmbajtjes së një burimi informacioni 

 Cfarë ka dashur të thotë autori me cdo fjalë dhe deklaratë ?
 Sa shumë besueshmëri mund të japë deklarata e autorit? 

 Vlerësimi 

 Deklarata e hipotezave  
 Kritikat e jashtme dhe të brendshme të burimeve 
 Vëzhgimi dhe eksperimentimi 
 Terminologjia teknike  
 Përgjithësimi dhe parashikimi 

 Referime 
 Howell, Martha C. and Walter Prevenier. From Reliable Sources: An Introduction to Historical Methods. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2001; from 
 http://libguides.usc.edu/writingguide/researchdesigns
 Copyright 1997. James P. Key. Oklahoma State University
 Except for those materials which are supplied by different departments of the University
 (ex. IRB, Thesis Handbook) and references used by permission. from http://www.okstate.edu/ag/agedcm4h/academic/aged5980a/5980/newpage19.htm
 https://web.archive.org/web/20150103193356/http://www.bcps.org/offices/lis/researchcourse/develop_qualitative.html

 Lidhje të jashtme 

Kategoria:Artikuj të krijuar me Kujdestarin e artikujve
Kategoria:Dizajn
Kategoria:Modë