Ahmet Kurt Pasha

Ahmet Kurt Pasha (rreth 1720–mars 1787) ishte themeluesi dhe drejtuesi i Pashallëkut të Beratit. Ai është sundimtari më i njohur në Berat, dhe ishte gjithashtu sundimtari më jetëgjatë i Pashallëkut që kishte themeluar, duke qenë edhe sundimtari më i fuqishëm i Portës së Lartë në Jugun e Shqipërisë. Falë Pashallëkut në Berat, ky qytet pësoi ndryshime që i dhanë jetë dhe Ahmet Kurt Pasha la shenja të forta në atë qytet.

 Jeta 
Ahmet Kurt Pasha ishte i biri i Kurt Mehmet Pashës me origjinë nga Ngurrza dhe Emine Hanëm Velabishti-Vlorës, e bija e Ismail Pashë Velabishti-Vlorës.Vlora, Eqrem bej; Von Godin, Marie Amelie von Godin (2010) [1956]. Kontribute në historinë e sundimit turk në Shqipëri: një Skicë Historike. Tiranë: Shtëpia Botuese "55". fq. 174. ISBN 978-99943-56-83-6.Gjika, Ilirjan (25 mars 2018). "Ahmet Kurt Pasha, dritëhijet e një personazhi me peshë historike". Gazeta Dita.

Sipas traditës familjare të regjistruar nga historiani Vesel Jaha, familja e Ahmet Kurt Pashës i përkiste fisit Skura (gjithashtu shkruhej Zgura ose Uzgur), një familje fisnike shqiptare mesjetare e dokumentuar nga 1201 deri në 1522, me qendër në rajonin e Bendës në verilindje të Tiranës.Vesel Jaha dhe Gani I. Mehmeti, Demë Ahmeti, Kosovë, 2023.

Në Berat ai kreu studimet. Gjatë sundimit të tij, ai zhvilloi qytetet ku sundonte, si dhe nxiti zhvillimin e tregtisë. Më 1786 së bashku me Kara Mahmut Pashën (tashmë aleat) u përfshi në kryengritje kundër Turqisë. Ai qeverisi dy vjet duke kundërshtuar hapur Portën e Lartë.

Në mars 1787, Ahmet Kurt Pasha u helmua nga mjeku i vet, i nxitur nga Porta e Lartë dhe nga rivalët.

 Krijimi i Pashallëkut 
Ahmet Kurt Pasha bëri të mundur në fshehtësi me Portën e Madhe kundër Mehmet Pashë Bushatit në 1774, duke krijuar Pashallëkun e Beratit. Për shërbimin e tij, Sulltani i dha territore në Shqipërinë e mesme. Ai më vonë i zgjeroi territoret që zotëronte derisa vdiq në 1787, duke përfshirë territore nga e gjithë Shqipëria e mesme, duke mbetur në kufi me Pashallëkun e Shkodrës në veri dhe në jug me Pashallëkun e Janinës.

 Familja dhe trashëgimia 
Ahmet Kurt Pasha kishte disa fëmijë:

 Demë Ahmeti (rreth 1758–1832) – djali i tij më i njohur, komandant ushtarak që kontrolloi Beogradin nga 1804 deri në 1807 gjatë Kryengritjes së Parë Serbe. Ai ishte i njohur me nofkat Kara Fejzi, Adem Pasha, dhe Kara Plisi. Pas vdekjes së babait, Demë Ahmeti u lidh me Osman Pazvantoğlun e Vidinit dhe luftoi në territoret e Serbisë, Kosovës dhe Bullgarisë. Pasardhësit e tij jetojnë në Reçicë afër Podujevës në Kosovë.Petrit Latifi, "The Legacy and tragedy of the Albanian Demë Ahmeti family of the Llapi region", Balkan Academia, 6 dhjetor 2025.

 Mehmet Pashë Ngurrëzaj – djali tjetër, i cili hyri në luftë për pushtet me kunatin e tij, Ibrahim Pashë Vlorën, ku ky i fundit fitoi. Në vitin 1787, sundimin e mori Ibrahim Pashë Vlora.

 Hanko – e bija, nëna e Ali Pashë Tepelenës. Kështu, Ahmet Kurt Pasha ka qenë gjyshi i Ali Pashë Tepelenës.

 Shiko edhe 

 Pashallëku i Beratit
 Demë Ahmeti
 Ali Pashë Tepelena
 Teqeja e Helvetive
 Skurajt
 Osman Pazvantoğlu

 Referime 

 Literaturë 

 "History of Albanian People", Albanian Academy of Science. ISBN 99927-1-623-1
 Jaha, Vesel dhe Mehmeti, Gani I. Demë Ahmeti. Kosovë, 2023.
 Latifi, Petrit. "The Legacy and tragedy of the Albanian Demë Ahmeti family of the Llapi region". Balkan Academia, 6 dhjetor 2025.

Kategoria:Historia e Shqipërisë
Kategoria:Politikanë shqiptarë
Kategoria:Pashallarë shqiptarë
Kategoria:Lindje - Shekulli XVIII
Kategoria:Vdekje 1787