Toma Raspasani

Tomë Raspasani (, ~ 1648-1718) ka qenë frat françeskan dhe vikar shqiptar, vartës i Pjetër Bogdanit, arkipeshkv i Shkupit, me te cilin organizoi nje levizje shqiptare pro-austriake kundër Perandorise Osmane.

 Jeta 
Ai ka lindur me 1648. Vendlindja e tij nuk eshte e percaktuar saktesisht dhe mendohet se mund te kete qene ne rrethinat e Prizrenit ose ne Pejë. Sipas autorit britanik Noel Malcolm kishte lindur ne rrethinat e Prizerenit. Ne ate kohe ishte pjese e sanxhakut te Shkupit dhe Prizrenit. Me shume gjasa ai u i kreu mesimet fillore dhe ato teologjike ne Janjevo. Pasi studioi ne Itali ai u caktua si prift ne Prizëren ne vitin 1679. Sipas burimeve te ndryshme, ai fliste shqip, serbisht, latinisht dhe italisht.
Me shperthimin e Luftes se Madhe Turke, Perandoria Austriake kerkonte aleate ne Evropen jug-lindore. Gjenerali Piccolomini më 1 nëntor është nisur për në Prizren, ku ka hyrë më 6 nëntor, dhe ku sipas burimeve u prit nga "nje arkipeshkv dhe patriark". Burimet e mëvonshme nga arkivat e Vatikanit e konfirmojmë arkipeshkvin të ketë qenë Pjetër Bogdani, arkipeshkvi i Shkupit, ndërkohë që hipotezat për 'patriarkun' janë disa. Studiues si Malcolm nuk besojnë se ai ishte Arsenije III Čarnojević, patriarku i serbeve, qysh mëtohet nga disa historianë. Piccolomini u konsultua me arkipeshkvin Bogdani dhe personelin përcjellës rreth organizimit te rekrutimit te rebeleve dhe furnizimit te tyre me ushqime dhe Raspasani e ndihmoi Piccolomini mjaft, pasi ishte ndermjetes ne latinisht dhe italisht. Sipas Malcolm-it, patriarku mund te mos ket qene patriarku serb, meqe "ai nuk ishte ne rajon ne ate kohe". Pjetër Bogdani duket se luajti rolin kryesor ne organizimin e levizjes pro-austriake ne rajon, ndersa Raspasani ishte gjithashtu i rendesishem. Sipas disa burimeve, Raspasani ishte ai qe ne fakt i mblodhi vete shqiptaret.

Piccolomini vdiq ne Prizren nga epidemia me 9 nëntor 1689, gjate negociatave. Piccolominin e pasoi Veterani. Raspasani zëvendësoi Bogdanin e vdekur (1689†) si lider i lëvizjes shqiptare. 
Austriaket filluan te fortifikonin Nishin dhe nënkoloneli Antonije Znorić u kthye nga Beogradi në Nish me 2,500 këmbësorë të milicisë serbe me urdhër të Veteranit; Raspasani ishte gjithashtu një nga ata, si përkthyes.
Raspasani shkroi ne 1693 se shume nga katoliket e Kosoves ishin nisur ne Budapest, "ku shumica e tyre vdiq, disa nga uria, të tjeret nga sëmundjet".

Pjesën e fundit të jetës e ka kaluar në Budapest të Hungarisë së sotme, ku ka shërbyer si prift dhe pjestar i respektuar i shoqërisë. Në testamentin e lënë pas vdekjes figuron të ketë qenë me pasuri të konsiderueshme në fund të jetës së tij. Ka vdekur në këtë qytet në vitin 1718.

 Referime 

 Bibliografia 



Kategoria:Lindje 1648
Kategoria:Françeskanë shqiptarë