Shuk Gurakuqi

Shuk Gurakuqi (Shkodër, 28 mars 1888 - 13 prill 1969) ka qenë ekonomist financier, vullnetar i Luftës së Koplikut, deputet i të parit kuvend shqiptar të dalë pas Kongresit të Lushnjes. Pas pushtimit italian u emërua ministër Financash në qeverinë e Mustafa Krujës.

 Biografia 
Leu në Shkodër, i biri i Ndrekë Gurakuqit dhe Tinës së Simë Zef Simonit. Mbiemri i vërtetë i familjes ka qenë Rranxi sipas Ejëll Çobës, nuk dihet si ka ngelë mbiemri i tanishëm. Ka studiuar në Kolegjin Saverian në Shkodër dhe ka përfunduar mësimet në Institutin Teknik Tregtar të këtij Kolegji, duke u diplomuar në korrik të 1906. Pas përfundimit të studimeve fillimisht u punësua mësues i klasave fillore te Saverianët, ku punoi për katër vite.

Përktheu dramën me pesë akte të Silvio Pelikos, "Bardha e Ferdinandit" më 1909.Hoti G.K., Si e ndryshojnë historinë…- Kritika e historise se Teatrit Kombëtar Shqiptar

Gjatë periudhës prej nëntorit 1910 e deri në fund të majit 1914 ka qenë drejtor i firmës tregtare Lazzaro G. Simoni (të bijtë e Lac Zef Simonit) në Shkodër. Nga 6 qershori i 1914 deri në 26 qershor të 1915 ka qenë arkëtar në Doganën e Shkodrës. Vullnetar si rregullues i shpërndarjes së ushqimit të të varfërve pranë Bashkisë Shkodër për gjashtë muaj, nga marsi deri në shtator 1916. Më 16 shtator u emërua në bashki shef i Seksionit të Financave deri më 9 korrik 1918. Më pas anëtar i një komisioni të formuar në Shkodër për të mbikëqyrur dhe kontrolluar zyrat qeveritare të qytetit nën kryesinë e Bajram Fevziut.

Doli vullnetar për tre muaj në luftën kundër serbëve në Koplik gushtin e 1920.Dervishi K., Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet, Tiranë: "55", 2012. fq. 129. ISBN 978 9943 56 22 5 Më pas anëtar në Këshillin Administrativ të Prefekturës së Shkodrës nga 20 mars 1920 deri në qershor të vitit 1921 dhe kryetar i shoqërisë "Rozafat".

Financoi dhe u bë "drejtor i gjegjshëm" i fletores "Ora e Maleve" të P. Anton Harapit e Dom Lazër Shantojës, që ishte zëri i grupit politik me të njëjtin emër. U zgjodh deputet i qarkut të Shkodrës në legjislaturën 1921-1923 dhe për zgjedhjet e viteve 1923-1925. Në këtë interval kohor ka qenë gjithashtu anëtar i Komisionit të Financave dhe Post-Telegrafës së Kuvendit të Shqipërisë. Qe emigrant politik në Itali prej 24.12.1924 e deri më 28.10.1938, ndërsa Lëvizja e qershorit '24 ku shumë miq të tij qenë të përfshirë, e gjeti shtruar në një spital të Romës.

Gjatë emigracionit qe përfaqësues civil i Klerit Katolik Shqiptar në mbledhjen e të mërgimtarëve antizogistë që u mbajt në Vienë, 1925. Me të kuptuar që mbledhja anonte nga Bashkimi Sovjetik ngase në Vienë asokohe ishte vendosë qendra e Komintern-it, dhe me këtë bekim u formua Konare-ja u kthye në Romë për të njoftuar Imzot Mjedën dhe P. Fishtën. Gurakuqi u tërhoq nga implikimi me sovjetikë dhe u zëvendësua nga Angjelin Suma. Pati miqësi të ngushtë me Mustafa Krujën. Por në rastin e telegramit të përgëzimit të drejtuar Musolinit me rastin e lidhjes së aleancës midis Italisë e Shqipërisë më 1927 nga Kruja, e cila Shuku iu duk si aprovim i politikës italofile të Zogut dhe nuk ishte dakord. Qe drejtor i firmës tregtare "Vllazën Prennushi" në Shkodër prej 1 janarit 1939 deri më 30 nëntor it1941 dhe bashkëpunëtor me firmën tregtare "Serreqi" në Trieste. I bëri kërkesë zyrtare në Legatën Shqiptare të Romës për pasaportë, prejse donte të merrte leje me hapë një filial të firmës "Prennushi" në Shkodër. Zbarkimin italian e mori vesh në Vlorë, nuk mori pjesë në dërgatën e asambleistëve të zgjedhur nga paria e Shkodrës bashkë me Hafiz Ali Krajën.

Emërohet Ministër i Financave në Tiranë, prej 03 dhjetor 1941 e deri më 19 janar 1943 në qeverinë Kruja. Kur e thirrën në Mëkambësi nga fundi i vitit 1941 për t'i propozuar emërimin si ministër i Financave, ka refuzuar. Pas pak ditësh u thirr nga Mustafa Kruja që i kujtoi kur e kishte pyetur gjatë emigracionit se po t'i kërkonte bashkëpunimin a do të pranonte e ai ishte përgjigjur: "po", atëherë Shuku kishte pranuar të bëhej Min. i Financave në qeverinë e Krujës. Në maj të 1943 mori pjesë në varrimin e Ndok Gjeloshit në Tiranë, vrarë nga njësitë guerrile.Pepa P., "Lazër Shantoja (1891-1945)" Publikue ne albanovaonline.com me 5.3.2008 

Pas çlirimit, u arrestua dhe u burgos në Shkodër më 22 janar 1945 dhe u dënua prej Gjyqit Special në Tiranë mbas vendimit të dhënë me 13 prill 1945 me burgim të përjetshëm. Kur prokurori Bedri Spahiu i lexoi akt-akuzën, Shuku iu drejtua kryetarit të trupit gjykues Koçi Xoxe:Korça, Mërgim (10 korrik 2006) Përkujtesë e drejtuar historianëve të Akademisë Shkencave, Tiranë: [Roli i qeverisë së Mustafa Krujës gjatë LNÇ dhe përcaktimi i qartë i termit dhe
pasojave historike e politike të kolaboracionizmit], Gazeta 55. - nr. 183, f. 10-11.

«e keni kot qi më lexoni akt akuza. Ç’prej dhetorit 1941 qi u emnova ministër i Financave e deri ditën qi kena paraqitë dorhjekjen si qeveri, për çdo veprim qi âsht bâ prej Ministrisë Financave si edhe për çdo shkresë qi ka dalë prej saj, mos e lodhni mênden gjatë, të tânë përgjegjsinat i mbaj unë.»

Me dekretin e datës 27 prill 1949 dënimi iu zbrit nga burgim i përjetshëm në 20 vjet. Mbas disa zbritjeve të tjera ka përfituar edhe 2 vjet, 8 muaj e 2 ditë. Ka qëndruar në burg gjithsej (ndër burgje të ndryshme në Shkodër, Tiranë, Durrës e shumicën në Burrel) 17 vjet, prej 22. janarit 1945 deri më 20 maj 1962. Periudhën pas burgut e kaloi në varfëri të plotë. Gjatë kësaj periudhe izolimi të plotë, u muar veç me lexime e punime shkencore. Mbante shoqëri e marrëdhënie të plota me mikun e tij të vjetër Gjon Kamsin, që e vizitonte vazhdimisht, me kushërinjtë e tij që ishin në Shkodër Simon dhe Lazër Gurakuqin. Ndërroi jetë nga një sëmundje e shpejtë më 1966. Në varrimin e të cilit, përveç rrethit të ngushtë familjar, ndonjë miku a shoku të ngushtë; pati shumë pak njerëz nga frika e luftës së klasave që zhvillohej asokohe.

 Referime 

Kategoria:Lindje 1888
Kategoria:Vdekje 1967
Kategoria:Mësues shqiptarë të shekullit XX
Kategoria:Ekonomistë shqiptarë
Kategoria:Ministra të Financave të Shqipërisë
Kategoria:Njerëz nga Shkodra
Kategoria:Të burgosur dhe të përndjekur në komunizëm
Kategoria:Përkthyes prej italishtes në shqip
Kategoria:Nxënës të Kolegjit Saverian
Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Shkodrës
Kategoria:Memuaristë shqiptarë