AFC Ajax

Amsterdamsche Football Club Ajax (Danisht: [ˈaːjɑks]), njohur zakonisht si AFC Ajax ose Ajax Amsterdam, është një klub profesionist hollandez me seli në Amsterdam. Historikisht Ajax (i vendosën këtë emër nga heroi legjendar grek) është një nga klubet më të suksesshme në Hollandë, duke pasur 33 tituj Eredivizie dhe 18 Kupa KNVB. Sëbashku me PSV Eindhoven dhe Feyenoord, Ajax është një nga "Tre të mëdhenjtë" që kanë dominuar futbollin hollandez. Tre të mëdhenjtë janë gjithashtu klubet e vetme që nuk kanë rënë kurrë nga Eredivizie.

Ajax është historikisht një nga klubet më të suksesshme në Europë; sipas IFFHS, Ajax është klubi i shtatë më i sukesshëm në Europë i shekullit të 20të. Ajax është një nga pesë klubet e vetme që ka arritur të mbrojë në mënyrë të suksesshme Kupën Europiane duke e fituar dy herë rresht, më sezonet 1971–72 dhe 1972–1973. Në vitin 1972, ata kompletuan tripletën duke fituar Eredivisien, Kupën KNVB, dhe Kupën Europiane. Trofetë e fundit ndërkombëtarë të Ajax janë Kupa Ndërkontinentale 1995 dhe Liga e Kampioneve 1995, ku ata mposhtën klubin italian Milan në finale; ata u mposhtën në finalen e Ligës së Kampioneve 1996 nga Juventus me penallti.

 Historia 
Ajax u themelua në Amsterdam në 18 mars 1900. Klubi arriti promovimin në nivelin më të lartë të futbollit holandez në 1911 dhe pati suksesin e tij të parë të madh në 1917, duke fituar KNVB Beker, kupën kombëtare të Hollandës. Sezonin e ardhshëm, Ajax u bë kampion kombëtar për herë të parë. Klubi mbrojti titullin e tij në 1918-1919, duke u bërë i vetmi ekip që arriti një sezon të pabesueshëm në Kampionatin Hollandez të Ligës së Futbollit.

Përgjatë viteve 1920, Ajax ishte një fuqi e fortë rajonale, duke fituar divizionin Eerste Klasse West në 1921, 1927 dhe 1928, por nuk mund të ruajë suksesin e tij në nivelin kombëtar. Kjo ndryshoi në vitet '30, me klubin që fitoi pesë kampionate kombëtare (1931, 1932, 1934, 1937, 1939), duke e bërë atë ekipin më të suksesshëm holandez të dekadës. Ajax fitoi Kupën e dytë të KNVB në 1942–43, dhe një titull të tetë Hollandez në 1946–47, sezonin e kaluar klubi u menaxhua nga anglezi Jack Reynolds, i cili, deri në këtë pikë pasi fitoi Kupa e saj KNVB e vitit 1917.

Në vitin 1956, sezoni i parë i ligës së re profesionale të Hollandës, Eredivisie, u luajt me Ajax duke marrë pjesë si anëtar themelues. Klubi u bë kampionët e parë kombëtar nën formatin e ri dhe bëri debutimin e tij në Kupat Evropiane të Klubeve të Kampionëve vitin e ardhshëm, duke humbur ndaj kampionit hungarez Vasas SC 6–2 në total në fazën çerekfinale. Ekipi ishte përsëri kampion i Eredivisie në 1960 dhe fitoi një Kupë të tretë KNVB në 1961.

Në 1965, Rinus Michels, i cili kishte luajtur për klubin midis 1946 dhe 1958, u emërua menaxher i Ajax, duke zbatuar filozofinë e tij të Total Football. Një vit më parë, Johan Cruyff, i cili do të shkonte në futbollistin më të madh holandez të të gjitha kohërave, bëri debutimin e tij.  Midis tyre, Michels dhe Cruyff drejtuan Ajax gjatë periudhës më të suksesshme, duke fituar shtatë tituj Eredivisie, katër Kupa KNVB dhe tre Kupa Evropiane.

Ajax fitoi kampionatin holandez në 1966, 1967 dhe 1968, dhe arriti në finalen e Kupës Evropiane të vitit 1969, duke humbur në Milano. Gjatë sezonit 1966–67, Ajax shënoi 122 gola rekord në një sezon Eredivisie dhe gjithashtu fitoi KNVB Kupën për të arritur kampionatin e saj të parë dhe kupën e dyfishtë. Në vitet 1969–70, Ajax fitoi një të katërt.Kampionati i ligës holandeze dhe kampionati i dytë dhe kupa e dyfishtë në pesë sezone, duke fituar 27 nga 34 ndeshjet e ligës dhe duke shënuar 100 gola.

Sezoni 1970–71 kur Ajax mbajti Kupën KNVB dhe arriti në finalen e Kupës Evropiane 1971, ku mundën Panathinaikos 2–0 me gola të Dick van Dijk dhe Arie e Vitit Pas këtij suksesi, Michels u largua nga tefan rumun Kovács. Në sezonin e parë të Kovács, Ajax përfundoi një trefish të Kupës Evropiane, Eredivisie dhe një Kupë të tretë radhazi KNVB. Në sezonin e ardhshëm, skuadra mundi klubin argjentinas Independente për të fituar 1972 klubi i parë që fitoi tre Kupa Evropiane radhazi që nga Real Madrid në vitet 1950.

Në 1973, Barcelona e Michels theu rekordin e transferimit botëror për të sjellë Cruyff në Katalonjë. Kovács gjithashtu filloi fundin e kësaj periudhe të suksesit ndërkombëtar.

Në 1976–77, Ajax fitoi kampionatin e saj të parë vendas në katër sezone dhe regjistroi një dyshe të Kupës Eredivisie dhe KNVB dy vjet më vonë.

Fillimi i viteve 1980 pa kthimin e Johan Cruyff në klub, si dhe shfaqjen e lojtarëve të rinj Marco van Basten dhe Frank Rijkaard. Ekipi fitoi tituj mbrapa-mbrapa tituj Eredivisie në 1982 dhe 1983, me të tre duke luajtur një rol të rëndësishëm në këtë të fundit. Pas shitjes së Cruyff për rivalët Feyenoord në 1983, Van Basten u bë lojtari kryesor i Ajax, duke shënuar topin në Eredivisie për katër sezone midis 1983–84 dhe 1986–87.

Në vitin 1985, Cruyff u kthye në Ajax si menaxher dhe ekipi përfundoi sezonin e tij të parë në krye me 120 gola nga 34 ndeshje. Sidoqoftë, Ajax ende përfundoi si garues i PSV me tetë pikë. Sezonin vijues, trofeu i parë kontinental në 14 vjet, Ajax përsëri humbi në Eredivisie Pas kësaj, Cruyff u largua nga klubi për t'u bërë menaxher i Barcelona dhe Rijkaard dhe Van Basten u shitën përkatësisht Sporting CP dhe Milano. Përkundër këtyre humbjeve, Ajax arriti në një finale të dytë radhazi të Fituesve të Kupave në 1988, ku humbi ndaj klubit belg KV Mechelen.

Në sezonin 1988–89 pashë Dennis Bergkamp, një sulmues i ri që ishte paraqitur për herë të parë nën Cruyff në 1986, duke u vendosur veten si golashënues i rregullt për Ajax. Bergkamp ndihmoi Ajax në titullin Eredivisie 1989–90 dhe golashënuesi më i mirë në ndarje në vitet 1990–91, 1991–92 dhe 1992–93.

 Stadiumet 
Stadiumi i parë i Ajax-it u ndërtua në vitin 1911 nga druri dhe u quajt Het Houten Stadion ("Stadiumi i Drurit"). Ajax më vonë luajti në Lojërat Olimpike Verore të vitit 1928 të mbajtura në Amsterdam. Ky stadium i krijuar nga Jan Wils, njihet si Stadiumi Olimpik. Në vitin 1934, Ajax u transferua në De Meer Stadion në lindje të Amsterdamit, i projektuar nga arkitekti dhe anëtari i Ajax-it Daan Roodenburgh, i cili kishte projektuar edhe stadiumin e parë të klubit. Mund të strehojë 29.500 spektatorë dhe Ajax vazhdoi të luante atje deri në vitin 1996. Për skuadrat e mëdha evropiane, shpesh do të luante në Stadiumin Olimpik, i cili mund të strehonte rreth dyfishin e numrit të spektatorëve.

Në 1996, Ajax u transferua në një tokë të re në shtëpi, që nga viti 2018, i njohur si Johan Cruyff Arena. Ky stadium u ndërtua nga autoriteti i qytetit të Amsterdamit për 134 milion dollarë. Stadiumi është i aftë të mbajë rreth 54.9090 spektatorë. Pjesëmarrja mesatare në vitet 2006-07 ishte 48.610, duke u rritur në sezonin e ardhshëm në 49.128. Arena ka një çati të tërheqshme dhe vendos një trend për stadiumet e tjera moderne të ndërtuara në Evropë në vitet në vijim. Në Hollandë, Arena ka fituar vetë një reputacion për një katran të tmerrshëm. Gjatë sezonit 2008–09, stafi tokësor prezantoi një sistem ndriçimi artificial i cili më në fund ka ulur ndjeshëm këtë problem. De Meer Stadion i dashuruar ishte përsëri poshtë dhe toka iu shit këshillit të qytetit. Një lagje banimi tani zë zonën. E vetmja gjë që mbetet nga stadiumi i vjetër janë shkronjat "AJAX", të cilat sot janë në vend, në fasadën e terreneve të trajnimit të të rinjve, në afërsi të Johan Cruyff Arena.

Lojtarët
Skuadra aktuale

 Referime 

Lidhje të jashtme

AFC Ajax  tek weltfussballarchiv
AFC Ajax në Soccerway

Kategoria:AFC Ajax
Kategoria:Klube futbolli në Holandë
Kategoria:Klube të G-14
Kategoria:Klube fituese të UEFA Ligës së Kampioneve