TC Kosova e Re

Kosova e Re e njohur edhe si Projekti Kosova e Re, është plan i Qeverisë së Republikës së Kosovës për të ndërtuar një termocentral të ri 500 MW afër Prishtinës, për rehabilitimin e termocentralit ekzistues Kosova B dhe mbylljen e plotë të rrymës Kosova A. impianti i cili konsiderohet si burimi më i madh i ndotjes në Kosovë . Ai gjithashtu përfshin zhvillimin e një miniere të re të linjitit për të përmbushur nevojat e Kosovës B dhe termocentralit të sapondërtuar. Rastello, Sandrine. Coal-Fired Plant in Kosovo Tests World Bank Clean-Air Pledge. Bloomberg, June 2, 2014. Retrieved on 2014-16-06. Vlerësohet se kushton 2 miliardë dollarë. Kosova e Re lignite power plant, Kosovo. CEE Bankwatch. Retrieved on 2014-16-06.

Qeveria ka identifikuar nevojën për kapacitete shtesë gjeneruese për të adresuar shqetësimet afatgjata në lidhje me sigurinë e furnizimit me energji elektrike të vendit.  Qëllimet e politikave të Qeverisë, të paraqitura edhe në të gjitha Strategjitë e Energjisë së Kosovës, përveç planeve për kapacitete të reja gjeneruese të energjisë elektrike, synojnë edhe përfshirjen e sektorit privat në projektin e infrastrukturës së Termocentralit Kosova e Re (TKRPP). Ai përfshin zhvillimin, projektimin, ndërtimin, financimin, pronësinë, mirëmbajtjen dhe funksionimin në përputhje me teknikat më të mira të disponueshme IED (TBM).

Në vitin 2020, ContourGlobal u tërhoq nga projekti dhe duket se termocentrali i ri nuk do të ndërtohet tani. 

 Historia 
Planet për të adresuar situatën energjetike të Kosovës filluan në fillim të viteve 2000 dhe fillimisht parashikonin një termocentral 2,000 MW linjit që do t'i lejonte vendit të eksportonte energji tek fqinjët e tij. Qeveria e paraqiti planin në korrik 2009 dhe sugjeroi që e gjithë puna të përfundonte deri në vitin 2015 ose të paktën deri në vitin 2017.  Megjithatë, punimet nuk kanë filluar, kryesisht për shkak të kundërshtimit të organizatave joqeveritare .  Me kalimin e viteve, pengesat politike dhe të investimeve kanë bërë që projekti të zvogëlohet në madhësi. Friedman, Lisa. U.S. on Both Sides of New Battle Over Assistance to 'Ugly' Coal-Fired Power Plant. The New York Times, January 15, 2013. Retrieved on 2014-16-06.

 Financimi 
Për të tërhequr investitorët të cilët janë të shqetësuar për rreziqet politike ose të kreditit, Banka Botërore ofroi 60 milionë dollarë garanci huash që do të vendoseshin nëse qeveria nuk do të përmbushte detyrimet si furnizimi me qymyr ose energji elektrike . Kjo do të thotë se Banka Botërore, si dhe aksioneri më i madh - Shtetet e Bashkuara të Amerikës, do të duhet të bëjnë një përjashtim në angazhimet e tyre për energjinë e pastër .  Më 15 janar 2013, përfaqësues të Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) u takuan me kryeministrin Hashim Thaçi, duke shprehur interesimin e tyre për të mbështetur projektin Kosova e Re. Prime Minister Thaçi received in a meeting senior representatives of the European Bank for Reconstruction and Development (EBRD). The office of the Prime minister of the Republic of Kosovo, June 17, 2014. Retrieved on 2014-16-06. Megjithatë, më 10 dhjetor 2013, BERZH zbatoi një strategji të re e cila uli fondet për uzinat e qymyrit, me përjashtim të rrethanave të rralla.  Nëse Kosova e Re do t'i plotësojë kriteret e një "kurse të rrallë" mbetet për t'u parë.

 Mbështetësit 
PBB-ja e ulët për frymë e Kosovës prej 3,894 dollarë amerikanë e bën atë një nga vendet më të varfra të Evropës . Një pengesë e madhe për rritjen dhe zhvillimin ekonomik të Kosovës është furnizimi joadekuat dhe jo i besueshëm me energji elektrike .  Vendi ka rezervat e pesta më të mëdha në botë të linjitit, të cilat, me nivelet aktuale të konsumit, mund ta furnizojnë vendin edhe për 1500 vjet të tjera. Salem, Harriet. Kosovo pays a heavy toll for lack of reliable energy. The Guardian, November 19, 2013. Retrieved on 2014-16-06. Përkrahësit e projektit (në ballë janë Banka Botërore dhe qeveria e SHBA ) e shohin shfrytëzimin e linjitit si rrugën më të shpejtë për të dalë nga varfëria  dhe një mënyrë për të siguruar pavarësinë energjetike të Kosovës dhe rrjedhimisht sigurinë e saj energjetike.

Ka edhe nga ata që mbështesin Kosovën e Re nga pikëpamja mjedisore . Në raportin e Kosova e Re nga Paneli i Ekspertëve të Bankës Botërore, rishikohet se projekti zbuloi se emetimet e grimcave të prodhuara nga Kosova e Re do të zvogëlohen për më shumë se 90%, oksidi i squfurit dhe oksidi i azotit reduktohen për rreth 70% dhe do të ishte neutral ndaj karbonit, nëse jo reduktues i karbonit, për çdo MWh të prodhuar.  Kjorton Bjornson nga Komisioni Evropian në korrik 2009 shprehu mbështetjen për ndërtimin e termocentralit të ri me qëllim mbylljen e termocentralit Kosova A.  Megjithatë, në rezolutën e Parlamentit Evropian për procesin e integrimit të Kosovës në BE thuhet se ndihma financiare e ofruar nga BE-ja duhet t'i kushtohet mbështetjes së projekteve të energjisë së rinovueshme për mbylljen e dy termocentraleve të saj me thëngjill shumë ndotës. European Parliament resolution of 6 June 2013 on the European integration process of Kosovo. Retrieved on 2014-16-06. Ai i bën thirrje Komisionit Evropian të ndërmarrë veprime për të kundërshtuar planet si Kosova e Re që bien ndesh me zotimet e BE-së për klimën. European Parliament wants green energy, not coal, as part of Kosovo integration. CEE Bankwatch, April 19, 2013. Retrieved on 2014-16-06.

 Opozita 
Disa grupe dhe organizata janë të mendimit se termocentrali i ri do të nënkuptonte vazhdimin e prodhimit tradicional të energjisë elektrike me bazë qymyri . Sot Kosova humb 30% të energjisë në dispozicion për shkak të efikasitetit të energjisë, 37% për shkak të humbjeve teknike, rrjetit të vjetëruar elektrik dhe humbjeve tjera komerciale, si vjedhjet . Një studim i Dr. Daniel Kammen tregon se " Kosova mund të mbulojë 38% të konsumit të saj të energjisë nga burimet e rinovueshme ". Ai po ashtu ka saktësuar se ky skenar, pa përfshirë termocentralin Kosova e Re, do të krijonte 27% më shumë vende pune sesa skenarët aktualë. An Independent Study Challenges Energy Policy in Kosovo. The Institute for Development Policy. Published 02/02/2012. Retrieved 13/07/2014. Angazhimet e Komunitetit të Energjisë citojnë se Kosova duhet të furnizojë 25% të energjisë së përgjithshme nga burimet e ripërtëritshme deri në vitin 2020, gjë që do të jetë më e vështirë të arrihet nëse do të ndërtohet termocentrali i ri. Konsorciumi Kosovar i Shoqërisë Civile për Zhvillim të Qëndrueshëm (KOSID) po vë në pikëpyetje domosdoshmërinë e termocentralit të kushtueshëm dhe në vend të kësaj propozon programe të efiçiencës së energjisë, të cilat trajtojnë humbjet e energjisë, zhvillimin e energjisë së rinovueshme dhe rehabilitimin e termocentralit ekzistues Kosova B. Ata gjithashtu ngrenë çështjen e ndikimeve mjedisore dhe sociale që projekti i ri do të kishte mbi kosovarët . Në Kosovë ka 835 vdekje në vit për shkak të ndotjes së ajrit, nga të cilat termocentralet me linjit janë përgjegjës për një pjesë të konsiderueshme. Një termocentral i ri mund t'i përkeqësojë gjërat. KOSID gjithashtu theksoi çështjen e mungesës së ujit dhe tokës bujqësore dhe zhvendosjen e popullatës lokale e cila përbëhet kryesisht nga fermerë të cilët do të kenë nevojë për kompensim për tokën e humbur dhe mjetet e jetesës 

 Shih edhe 

 Ekonomia e Kosovës
 Energjia elektrike në Kosovë

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 http://coolclimate.berkeley.edu/sites/all/files/Kosovo20May2012.pdf
 http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/TOPICS/EXTENERGY2/0,,contentMDK:22970700~pagePK:210058~piPK:210062~theSitePK:4114200,00.html 
 http://bankwatch.org/our-work/projects/kosova-e-re-lignite-power-plant-kosovo
 http://www.kosid.org/
Kategoria:Energjia në Kosovë