Beteja e Ohrit

Beteja e Ohrit u zhvillua në 14 ose 15 shtator 1464 midis forcave të Perandorisë Osmane dhe forcave të Skënderbeut.  Një kryqëzatë kundër sulltan Mehmetit të II-të ishte planifikuar nga Papa Pius II me Skënderbeun si udhëheqësin kryesor. Beteja afër Ohrit ndodhi si rezultat i një kryengritje të shqiptarëve në territorin e pushtuar osman. Turqit e stacionuar ne këtë zone u sulmuan nga ushtarët e Skënderbeut dhe 1.000 ushtarë venecianë nën udhëheqjen e "Cimarosto". Turqit u përpoqën të dilin nga vendete te tyre të mbrojtura në Ohër dhe u zunë në pritë nga kalorësia shqiptare.  Skënderbeu e fitoi betejën dhe njerëzit tij fituan 40.000 dukate pas kapjes së oficerëve osmanë. Pius vdiq përpara se te fillonte kryqëzate e planifikuar, megjithatë bëri atë që, e shtyu Skënderbeun për të luftuar betejat e tij pothuajse i vetëm.

 Situata 
Kryqëzata e Papa Pius II kundër Perandorisë Osmane ishte shpallur në nëntor 1463. Skënderbeu, lideri i shqiptarëve, ishte një aleat jetik për këtë përpjekje dhe do të bëhet më vonë një nga udhëheqësit e tij kryesorë Hodgkinson p. 190.. Venedikasit, të cilët ishin  bashkuar në këtë kryqëzatë, nuk mund të bindnin Lekë Dukagjinin, nje aleat jo shumë i qëndrueshëm i Skënderbeut në veri të Shqipërisë që te bashkohej deri sa papa nderhyri.

Për më tepër, fuqite kryesore europiane nguronin  te merrnin pjesë në një kryqezatë të papës.  Në mesin e atyre që ngurronin ishin  qyteti i Firences, Francisco Sforza i Milanos, Louis XI i Frances, dhe Ferdinandi I i Napolit, të cilët nuk pranonin për arsye personale.Hodgkinson p. 191.  Republika e Venecias, megjithatë, vendosi  te ndihmoje Skanderbeun duke i derguar 500 kavaleri dhe 500 infanteri nen  condottiero Antonio da Cosenza, i njohur si  Cimarosto.Frashëri p. 417.  Pasi filloi sezoni i fushatës, Mathias Corvinus i Hungarisë  kapi rishtaz  disa pikat të forta të Bosnjës , përfshirë  edhe Jajce, qe i ishte marre Mbretërise se Bosnjës nga osmanet.  Mehmeti i II Marshoi ne Bosnia, duke shkaterruar e djegur fshatrat, duke shpresuar se armiqtë e tij do të dorëzohen.  rezistenca hungareze, megjithatë, ishte e ashpër.Hodgkinson p. 192.  Osmanet ia arritën  të përparonin kundër hungarezëve  te cilet u perpoqen të cilët kishin qenë duke u përpjekur për të hequr rrethimin osman në Jajce me një dinakëri.  Sulltani vazhdoi rrethimin e tij ndersa Mathias u arratis nga qyteti i fortifikuar me një forcë të burrave, por ushtria u tërhoq me nxitim dhe dyqind ushtarë  u kapen  rob dhe  u dërguan në Konstandinopojë për ekzekutim.  Pavarësisht nga keqësimi, Jajce rezistoi  dhe Mehmedi u terhoq nga Bosnia.Hodgkinson p. 193.

 Fushata 
Mbas fushates se  Skanderbeut ne  Maqedoni nje vit perpara, sulltani vendosi  te forcoje  fortesene tij ne kete zone.Franco p. 335.  Keshtu qe ai dergoi Sheremet beun ne Oher, nje qytet afer zoterimeve te Skenderbeut , me nje kavaleri te perbere  prej 14.000 vetesh  per te  marre masa nga cdo inkursion tjeter  te shqiptareve. Mbasi mesoi për këtë gjë, Skënderbeu u pergatit te Marshonte serisht kunder Sheremetit.  Njerëzit e pashaitishin stacionuar si brenda ashtu edhe  jashtë qytetit, duke e bërë të vështirë ti mposhtje.Franco p. 336. Perpara se te Marshonte, Skaenderbeu mori lajmin se  Pius kishte arritur në Anconadhe vdiq duke parë and died upon seeing the crusader fleet.Francione p. 168.  Ai la Cimarosto me nje trupe italiane në Valikardhë në afërsi të vendit ku sot ndodhet Bulqizë në lindje te Shqipërisë.Frashëri p. 418.  Skënderbeu pastaj vendosi prap se prap të Marshonte kundër Sheremetit dhe u nis me një kavaleri prej 12,000 kalorësish tre orë mbas  muzgut.  Mbas dy ditësh Marshim, Skenderbeu e arriti Maqedonine dhe filloi të largonte mundësitëe e furnizmiimt për osmanët.

 Beteja 
Mbasi e kapi Ohrin, Skenderbeu u mbajti një ligjëratë burrave të tij, duke u dhene atyre guxim  për betejën e ardhshme.Franco p. 336-337. Ai pastaj caktoi  Pekë Emmanuali dhe Peter Engjëlli, vellai i  Pal Engjëllit, si komandant te nje trupe prej 500-burra te kavalerise ku ata do tu afroheshin portave te Ohrit dhe  do të provokonin turqit për të sulmuar.Franco p. 337.  Ata krijuan tym dhe pluhur në ajër për të irrituar garnizonin.Francione p. 169. Pastaj ata do të shtiren sikur po tërhiqeshin ku kalorësia  osmane qe do ti ndiqte  do të binte  pritë te forcave kryesore shqiptare. Në 14 ose 15 shtator, çdo gjë shkoi siç është planifikuar dhe kurthi u kapërcye. Sulmi i Skënderbeut doli dhe vrau 10.000 luftëtare osmanë dhe kapi dymbëdhjetë forca osmane, mes tyre edhe të birin Sheremetin. Forcat turke u ndoqen nga forcat e Venedikut së bashku me shqiptarët. Humbjet shqiptaroveneciane  ishin të pakta.

 Më pas 

Skenderbeu e festoi këtë fitore duke ngrënë nje darkë me koran (trofte e vecante e liqenit te Ohrid), nje peshk qe gjendet vetem në  liqenin e Ohrit that was sent to the Byzantine emperors every Friday for their supper meal. Të dymbëdhjetë oficerët e kapur u kërkua të liroheshin kundrejt pagesës për 40,000 dukat. Skanderbeu e shperndau kete shume  permes forcave te tija, with every man receiving his fair share. Ai me pas rrethoi Ohrin për një kohë të shkurtër përpara se të kthehej në Shqipëria; Senati i Venetikut (Signoria) përshëndeti fushatën si një fitore pavarësisht se nuk nuk u arrit  gjendje për të marrë Ohrin.Frashëri p. 419.  Kryqezate mund te kishte shkuar mbare per  kristianet  por mbas  vdekjes se papes Pius,kardinalet qenbeten e humben shpresen e tyre dhe ia dorezuan  parate e mbledhura  per kryqezaten venedikaseve.Hodgkinson p. 194. Mehmedi pa dobsinë e Skenderbeut dhe dërgoi Ballaban Badera, një janiçer  shqiptar, to Albania where they met at Vajkal dhe ai u mund. Ballabani e zevendesoi Şeremet si komandant ne Oher after the latter fell out of favor with the sultan. Ballabani do ta hasë Skënderbeun disa herë ne beteja përpara se të plagosej për vdekje  gjatë aksionit  në Rrethimin e dytë të Krujës.Frashëri p. 455. Dorotheos,  Kryepeshkopi i Ohrit dhe klerikët e tij si edhe bujaret ishin  zhvendosur ne Stamboll Më 1466 me shume gjasë për shkak të aktivitetit  te tyre  antiosman gjate rebelimit te  Skenderbeut.

 Shënime 

 Referime 





Kategoria:Histora e Shqipërisë
Kategoria:Beteja që perfshijnë Shqipërinë
Kategoria:1464 në Evropë
Kategoria:Konflikte në 1464
Kategoria:Betjea që përfshijnë Peroandorinë Osmane
Kategoria:Shekulli XV në Shqipëri