Muzika programore

Muzika programore ose programi i muzikës është një lloj arti në muzike që tenton të japë muzikës një tregim ekstra-muzikor. Tregimi vetë mund t'i ofrohet audiencës në formën e shënimeve të programit, duke ftuar korrelacione imagjinative me muzikën. Një shembull klasik është fantasia e Simphonie e Hektor Berlioz, e cila lidhet me një seri të fantazive morbike të shkaktuara nga droga për dashurinë e pakrahasueshme të një poeti të ndjeshëm që përfshin vrasjen, ekzekutimin dhe vuajtjet e Ferrit. Zhanri arrin kulmin në veprat simfonike të Richard Strauss që përfshijnë transmetimet e aventurave të Don Kishotit, Till Eulenspiegel, jetës së brendshme të kompozitorit dhe një interpretim të filozofisë së Nietzsche-it të Superman-it. Pas Strauss, zhanri ra dhe veprat e reja me përmbajtje eksplicite narrative janë të rralla. Ende ky zhanër vazhdon të ushtrojë ndikim në muzikën e filmit, veçanërisht kur kjo mbështetet në teknikat e muzikës së vonë romantike.

Termi përdoret pothuajse ekskluzivisht në traditën evropiane të muzikës klasike, veçanërisht ato nga periudha e muzikës romantike të shekullit të 19-të, gjatë së cilës koncepti ishte popullor, por copat që përputhen me përshkrimin kanë qenë prej kohësh pjesë e muzikës. Termi zakonisht rezervohet për vepra thjesht instrumentale, dhe nuk përdoret, për shembull për Opera ose Lieder. Muzetë e lëvizjes së vetme orkestrale shpesh quhen poema simfonike.

Muzika absolute, nga ana tjetër, ka për qëllim të vlerësohet pa ndonjë referencë të veçantë për botën e jashtme.

 Shembuj 
 Piktura në një ekspozitë nga Modest Mussorgsky përshkruan një vizitë imagjinare të një koleksioni arti
 Peer Gynt nga Edvard Grieg ishte kompozuar si muzikë e rastësishme në një lojë Ibsen, por shpesh është kryer vetë
 Mephisto Waltz nr. 1 nga Franz Liszt

 Referimet 
 Encyclopedia.com: Programme music
 Essentials of Music: Composers: Vivaldi
 Apollo's Fire (Cleveland Baroque Orchestra): Programme Note for: Beethoven & Schubert in Vienna
 AllMusicGuide Review of Alban Berg's Lyric Suite, for string quartet by James Reel
 Amazon.com: Review of Alban Berg: Lyric Suite by Kronos Quarter with Dawn Upshaw
 McClary, Susan (1991). Feminine Endings: Music, Gender, and Sexuality, p. 24. Minnesota: University of Minnesota Press. ISBN 0-8166-1898-4.

 Lexo më tej 
 Junod, Philippe. "The New Paragone: Paradoxes and Contradictions of Pictorial Musicalism", in The Arts Entwined: Music and Painting in the Nineteenth Century, eds. M.L. Morton and P.L. Schmunk, p. 28-29
 Pérez-Sobrino, Paula B. 2014. "Meaning construction in verbomusical environments: Conceptual disintegration and metonymy" in Journal of Pragmatics v.70: 130-151

 Linqe te jashtme 
 Art of the States: programmatic programmatic works by American composers
 Information on The Kaidan Suite, a musical interpretation of Japanese ghost stories by the Kitsune Ensemble.

Kategoria:Terminologji muzikore