Nikolai Çaushesku

Nicolae Ceauşescu (sq: Nikolai Çaushesku; 5 shkurt [S.V. 23 janar] 1918 – 25 dhjetor 1989) ishte një politikan dhe diktator komunist rumun. Ai ishte Sekretar i Përgjithshëm i Partisë Komuniste Rumune nga viti 1965 deri në 1989 dhe kreu i dytë dhe komunisti i fundit i Rumanisë. Ai ishte gjithashtu kreu i shtetit nga viti 1967, duke shërbyer si President i Këshillit të Shtetit dhe nga viti 1974 njëkohësisht si President i Republikës, deri në rrëzimin dhe ekzekutimin e tij në Revolucionin Rumun në dhjetor 1989, pjesë e një serie kryengritjesh antikomuniste në Evropën Lindore atë vit.

Me ardhjen e tij në pushtet, ai lehtësoi cenzurën e shtypit dhe dënoi hapur pushtimin e Çekosllovakisë nga Pakti i Varshavës në fjalimin e tij më 21 gusht 1968, i cili rezultoi në një rritje të popullaritetit. Megjithatë, periudha e stabilitetit që rezultoi ishte e shkurtër pasi qeveria e tij shpejt u bë totalitare dhe u konsiderua si më e shtypura në Bllokun Lindor në atë kohë. Policia e tij sekrete, Securitate, ishte përgjegjëse për mbikëqyrjen masive, si dhe shtypjen e rëndë dhe abuzimet e të drejtave të njeriut brenda vendit, dhe kontrollonte median dhe shtypin. Keqmenaxhimi ekonomik për shkak të sipërmarrjeve të dështuara të naftës gjatë viteve 1970 çoi në rritjen e borxheve të jashtme për Rumaninë. Përpjekjet e Çausheskut për të zbatuar politika që do të çonin në një rritje të konsiderueshme të popullsisë çuan në një numër në rritje të aborteve të pasigurta dhe rritën numrin e jetimëve në institucionet shtetërore. Në vitin 1982, Çaushesku udhëzoi qeverinë të eksportonte pjesën më të madhe të prodhimit bujqësor dhe industrial të vendit në një përpjekje për të shlyer këto borxhe. Kulti i tij i personalitetit përjetoi një ngritje të paparë, e ndjekur nga përkeqësimi i marrëdhënieve me jashtë, madje edhe me Bashkimin Sovjetik.

Ndërsa protestuesit anti-qeveritar demonstruan në Timișoara në dhjetor 1989, ai i perceptoi demonstratat si një kërcënim politik dhe urdhëroi forcat ushtarake të hapnin zjarr më 17 dhjetor, duke shkaktuar shumë vdekje dhe lëndime. Zbulimi se Ceaușescu ishte përgjegjës rezultoi në një përhapje masive të trazirave dhe trazirave civile në të gjithë vendin. Demonstratat, të cilat arritën në Bukuresht, u bënë të njohura si Revolucioni Rumun - e vetmja përmbysje e dhunshme e një qeverie komuniste gjatë revolucioneve të vitit 1989.Ratesh, N. (1991). Romania: The Entangled Revolution. Praeger Publishers. Çaushesku dhe gruaja e tij Elena u larguan nga kryeqyteti me një helikopter, por ata u kapën nga ushtria pasi forcat e armatosura dezertuan. Pasi u gjykuan dhe u dënuan për sabotim ekonomik dhe gjenocid, të dy u dënuan me vdekje dhe u ekzekutuan menjëherë me pushkatim më 25 dhjetor.

 Jeta dhe karriera e hershme 
parapamje|majtas|upright|I arrestuar në vitin 1936 kur ishte 18 vjeç, Çaushesku u burgos për dy vjet në Burgun Doftana për veprime komuniste.
Çaushesku lindi në fshatin e vogël Scornicești, Qarku Olt, duke qenë i treti nga nëntë fëmijët e një familjeje të varfër fshatare (shih familja Çaushesku). Bazuar në certifikatën e lindjes, ai ka lindur më 5 shkurt (S.V. 23 janar) 1918, në vend të 8 shkurtit zyrtar (S.V. 26 janar) 1918 - lindja e tij u regjistrua me një vonesë tre ditore, e cila më vonë çoi në ngatërresë. Sipas informacionit të regjistruar në autobiografinë e tij, Nikolai Çaushesku ka lindur më 26 janar 1918. Babai i tij Andruță (1886–1969) zotëronte 3 hektarë (7,4 acres) tokë bujqësore dhe disa dele, dhe Nicolae plotësonte të ardhurat e familjes së tij të madhe përmes rrobaqepësisë. Në shkollën e fshatit studioi deri në moshën 11-vjeçare, kur u nis për në Bukuresht. Shërbimi i Arkivit Kombëtar të Qarkut Olt mban fragmente nga katalogët e shkollës fillore Scornicești, të cilat vërtetojnë se Nikolai A. Çaushesku kaloi klasën e parë me një mesatare 8,26 dhe klasën e dytë me një mesatare 8,18, duke u renditur i treti, në një klasë në ku u regjistruan 25 studentë. Gazetari Cătălin Gruia pretendoi në vitin 2007 se ai u arratis nga babai i tij gjoja jashtëzakonisht fetar, abuziv dhe i rreptë. Fillimisht ai jetoi me motrën e tij, Niculina Rusescu.

parapamje|Shtëpia e ku lindi Çaushesku

Ai u bë një çirak këpucar, duke punuar në punishten e Alexandru Sandulescu, një këpucar i cili ishte një anëtar aktiv në Partinë Komuniste të atëhershme jo të ligjshme. Çaushesku u përfshi shpejt në aktivitetet e Partisë Komuniste (duke u bërë anëtar në fillim të vitit 1932), por si adoleshent atij iu dhanë vetëm detyra të vogla. Ai u arrestua për herë të parë në vitin 1933, në moshën 15-vjeçare, për luftime në rrugë gjatë një greve dhe përsëri, në 1934, fillimisht për mbledhjen e nënshkrimeve në një peticion që protestonte kundër gjyqit të punëtorëve të hekurudhave dhe dy herë të tjera për aktivitete të tjera të ngjashme. Nga mesi i viteve 1930, ai kishte qenë në misione në Bukuresht, Craiova, Câmpulung dhe Râmnicu Vâlcea, duke u arrestuar disa herë.Gruia, p. 43

Dosja e profilit nga policia sekrete, Siguranța Statului, e quajti atë "një agjitator të rrezikshëm komunist" dhe "shpërndarës të materialeve propagandistike komuniste dhe antifashiste". Për këto akuza, ai u dënua më 6 qershor 1936 nga Tribunali i Brasovit me 2 vjet burg, 6 muaj shtesë për mospërfillje të gjykatës dhe një vit qëndrim të detyruar në Scorniceşti. Pjesën më të madhe të dënimit e kaloi në burgun e Doftanës. Ndërsa ishte jashtë burgut në vitin 1939, ai u takua me Elena Petrescu, me të cilën u martua në vitin 1946 dhe e cila do të luante një rol gjithnjë e më të madh në jetën e tij politike me kalimin e viteve.

 Karriera si politikan dhe Lider i Rumanisë 
Çaushseku nuk ishte pasardhësi i qartë për të Gheorghiu-Dej kur ai vdiq më 19 mars 1965, pavarësisht afërsisë së tij për një kohë të gjatë udhëheqësin. Megjithatë, lufta në mes të përhapur në mesin e zyrtarëve të vjetër dhe më të lidhur, Byrosë Politike iu kthye Ceauşescu si një kandidat kompromisi.[4]  Ai u zgjodh Sekretar i Përgjithshëm më 22 mars, tri ditë pas vdekjes Gheorghiu-Dej-së.  Një nga veprat e tij e parë ishte për të ndryshuar emrin e partisë nga Partia e Punëtorëve të Rumanisë "përsëri në Partinë Komuniste të Rumanisë, dhe të deklarojë vendin e Republikës Socialiste të Rumanisë më tepër se një Republikë Popullore. Në vitin 1967, ai e konsoliduar pushtetin e tij duke u bërë presidenti i Këshillit të Shtetit.

Fillimisht, Çaushseku  u bë një figurë popullore në Rumani dhe në botën perëndimore, për shkak të politikës së tij të jashtme të pavarur, duke sfiduar autoritetin e Bashkimit Sovjetik.  Në vitet 1960, ai lehtësuar censurë shtypit dhe përfundoi pjesëmarrja aktive e Rumanisë në Paktin e Varshavës (edhe pse Rumania mbeti formalisht anëtare), ai refuzoi të marrë pjesë në pushtimin 1968 të Çekosllovakisë nga Pakti forcat e Varshavës, dhe në mënyrë aktive dhe të hapur dënuar atë veprim. Ai madje shkoi në Pragë një javë para pushtimit të ofrojë mbështetje morale për të homologut të tij Çekosllovake, Alexander Dubcek. Edhe pse Bashkimi Sovjetik kryesisht tolerohet kokëfortësi Çausheskut, pavarësinë e tij gjoja nga Moska fituar statusin e Rumanisë rebel brenda Bllokut Lindor.

Gjatë viteve në vijim Çaushseku ndjekur një politikë të hapur ndaj Shteteve të Bashkuara dhe në Evropën Perëndimore. Rumania ishte vendi i parë komunist që të njohin Gjermaninë Perëndimore, i pari për t'u bashkuar me Fondin Monetar Ndërkombëtar, dhe i pari për të marrë një Presidenti i SHBA, Richard Nixon.[5]  Në vitin 1971 Rumania u bë anëtare e Marrëveshjes së Përgjithshme mbi Tarifat dhe Tregtinë (GATT). Rumania dhe Jugosllavia ishin gjithashtu të vetmet vende të Evropës Lindore që hynë në marrëveshje tregtare me Komunitetin Ekonomik Evropian para rënies së bllokut komunist.

Një seri vizitash zyrtare në vendet perëndimore (përfshirë ShBA, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Spanja), ndihmoi Çaushseku  për të paraqitur veten si një komunist reformimin, duke ndjekur një politikë të jashtme të pavarur brenda bllokut sovjetik. Gjithashtu ai u bë i etur për të shihet si një burrë shteti i shkolluar ndërkombëtare, të aftë për të ndërmjetësuar në konfliktet ndërkombëtare dhe për të fituar respekt ndërkombëtar për Rumaninë.[7]  Çaushseku  negociuar në çështjet ndërkombëtare, të tilla si hapja e marrëdhënieve të SHBA me Kinën në vitin 1969 dhe vizita e presidenti egjiptian Anwar Sadat në Izrael në vitin 1977. Gjithashtu Rumania ishte vendi i vetëm në botë për të ruajtur marrëdhënie normale diplomatike me të dyja Izraelit dhe PLO.

 Vdekja 

parapamje|Varri origjinal i Çausheskut, Varrezat Ghencea, Bukuresht (fotografuar në 2007)
parapamje|Vendi i tanishëm i varrit së Nikolai dhe Elena Çaushesku në Varrezat Ghencea (fotografuar në 2018). Vini re se viti i lindjes së Elena Çausheskut është regjistruar gabimisht si 1919; viti i saj i tanishëm i lindjes është 1916.
Çaushesku dhe Elena gruaja e tij, u larguan nga kryeqyteti me Emil Bobu and Manea Mănescu dhe fluturuan me helikopter në rezidencën e Çausheskut në Snagov, nga e cila u arratisën përsëri, këtë herë në Târgoviște. Ata e braktisën helikopterin pranë Târgoviște, pasi u urdhërua të ulej nga ushtria, e cila deri në atë kohë kishte kufizuar fluturimin në hapësirën ajrore të Rumanisë. Çaushesku u mbajt nga policia ndërsa policët dëgjonin radion. Ata përfundimisht iu dorëzuan ushtrisë.

Në ditën e Krishtlindjes, 25 dhjetor 1989, Çausheshku u gjykua përpara një gjykate të mbledhur në një dhomë të vogël me urdhër të Frontit Kombëtar të Shpëtimit, qeveria e përkohshme e Rumanisë. Ata u përballën me akuza duke përfshirë grumbullimin e paligjshëm të pasurisë dhe gjenocidin. Çaushesku në mënyrë të përsëritur mohoi autoritetin e gjykatës për ta gjykuar atë dhe pohoi se ai ishte ende ligjërisht Presidenti i Rumanisë. Në fund të gjyqit, Ceaușescus u shpallën fajtorë dhe u dënuan me vdekje. Një ushtar që rrinte roje në proces u urdhërua të nxirrte Ceaușescus jashtë një nga një dhe t'i qëllonte, por Ceaușescus kërkoi të vdisnin së bashku. Ushtarët u pajtuan me këtë dhe filluan të lidhnin duart pas shpine, kundër të cilit Çausheskët protestuan, por ishin të pafuqishëm për ta parandaluar.

Çausheskët u ekzekutuan nga një grup ushtarësh. Më vonë atë ditë, ekzekutimi u shfaq edhe në televizionin rumun. Gjyqi i nxituar i shfaqjes dhe imazhet e të vdekurit të Çausheskut u filmuan dhe pamjet u publikuan në shumë vende perëndimore dy ditë pas ekzekutimit.

Nikolai dhe Elena Çaushesku fillimisht u varrosën në varre të thjeshta në Varrezat Ghencea, në Bukuresht, në anët e kundërta të një shtegu; varret e tyre shpesh ishin zbukuruar me lule dhe simbole të sundimit komunist. Në prill 2007, djali i tyre, Valentin Çaushesku, humbi një apel për një hetim nëse varret ishin të vërteta. Pas vdekjes së tij në vitin 1996, djali i vogël, Nicu, u varros aty pranë në të njëjtën varrezë. Sipas Jurnalul Național,Jurnalul Național, 25 January 2005 u bënë kërkesa nga vajza e Çasheskëve, Zoia, dhe nga mbështetësit e pikëpamjeve të tyre politike, për të zhvendosur eshtrat e tyre në mauzoleume ose në kisha të ndërtuara me qëllim, por këto kërkesa u refuzuan nga qeveria.

 Zhvarrosja dhe rivarrimi 
Më 21 korrik 2010, shkencëtarët mjeko-ligjorë zhvarrosën trupat për të kryer teste të ADN-së për të vërtetuar përfundimisht se ato ishin me të vërtetë mbetjet e Çausheskëve. Trupi që besohej se ishte i Elenës ishte kalbur shumë për të lejuar një identifikim pozitiv, por Nicolae ishte lehtësisht i identifikueshëm, i veshur me pallton e zezë të dimrit të mbushur me plumba që kishte veshur gjatë ekzekutimit. Testet e ADN-së ishin në gjendje të vërtetonin përfundimisht identitetin e tij. Familja e tij organizoi një shërbim varrimi për çiftin, dhe ata u rivarrosën së bashku në Ghencea nën një gur varri.

 Referime  

 Lidhje te jashtme  
- Fjalimi i fundit i Diktatorit Nikolai Çaushesku

Kategoria:Lindje 1918
Kategoria:Vdekje 1989
Kategoria:Familja Çaushesku
Kategoria:Presidentët e Rumanisë
Kategoria:Ateistë rumunë
Kategoria:Komunistë rumunë
Kategoria:Nacionalistë rumunë
Kategoria:Politikanë rumunë të dënuar për krime