Zogjaj

Zogjaji është një fshat në komunën Shupenzë në rrethin e Bulqizës të Shqipërisë.

 Gjeografia 
Fshati Zogje i Dibrës, është një ndër 19 fshatrat e Grykes se Vogel ne perendim te qytetit Diber. Gjendet ne fundin e grykes qe vjen e ngushtohet vazhdimisht ne formen e nje hinke ne rreze te maleve qe ngrihen pothuajse ne te gjitha anet e kesaj, duke u quajtur nga vendasit edhe si Gropa e Zogje. Kurorat e maleve qe rrethojne kete gryke (grope) i japin fshatit nje pamje interesante e te bukur, me nje kurore te veshur me dushk ne pjeset e poshtme, duke vijuar me lart me brezat e ahut e pishes, te cilat bashke me livadhet e kullotat alpine perbejne nje pasuri te jashtezakoneshme per banoret e ketij fshati.
 Historia 
Fshati Zogjaj permendet per here te pare ne defterin Osman te 1467 me 5 shtepi ku vendasit merrenin me blegtori,mbjelljen e thekres,grurit dhe elbit (misri nuk njihej ne ato kohe ne Arberi) si dhe me prodhimin e veres.Sipas tradites gojore ketu eshte vendosur fillimisht Nikolle Zoku me tre djemte e tij Markun,Lleshin, dhe Leken te ardhur nga Mirdita, mendohet si pasoje e hasmerive apo ndjekjeve te pushtuesve osman te cilet kryen masakra te medha kunder  popullsise arberore ne ate periudhe. Nga keto tre djem linden degezime te fiseve Markja,Lleshi e Leka ku me vone dolen fise te tjera si Daci,Kaja,Suti e Krrusa. Gjate historise ka qenje nje pike qendrese kundra pushtuesve osman gjate kryengritjes kunder Hajredin Pashes me 1843-1844, dhe me vone per qendresen kunder pushtuesve serb gjate Lufterave Ballkanike, te cilet kryen vrasje dhe djegie shtepishe ndaj banoreve.Ne Zogjaj kane lindur atdhetaret e medhenj dibran Sale Markja prijes i Grykes se Vogel gjate kryengritjes anti-osmane,Cen Leka bashkepuntori i tij, si dhe Ramiz Daci. Nga ky fshat vjen edhe Haxhi Lleshi.        

 Demografia 
Ne fshat jane dy lagje te medha: Gropa e Zogje, ku jane te vendosura shtepite e fiseve: Markja, Leka, Lleshi, Kaja, Suti e Krrusa. Ndersa fiset  Suti, Kaja e Lila shtrihen ne vendin e quajtur Xhiteca e Sute, ne rreze te kodres se Shalave ne livadhe te Epra,ku eshte vendbanimi i hershem i ketij fisi.Banoret i perkasin besimit Islam.

Monumente kulturore
Kulla e Markes është ndërtuar në vitet 1830-1840. 
Ështe vendosur në hyrje të fshatit, në një bazament shkëmbor në pjesën fundore të kodrës që ulet ngadalë në tarracat e krijuara enkas për ndërtimin e shtëpive të fshatit. Kulla është e lartë 15.4 m. Themeli është lëshuar 7 m i gjatë dhe 6.10 m i gjerë, trashësia e mureve është 0.85 m, ndërsa muret e avllisë i ka 1 m të gjerë.

Nëpërmjet një kalldrëmi mund të hysh në katin e parë të kullës 4 katëshe në një dhomë me një dritare, që shërbente për ruajtjen e drithit e bulmetit, në katin e dytë dhe të tretë ngjitesh nëpërmjet shkallëve nga jashtë (pjesa jugore e kullës), ndërsa në katin e katërt ngjitesh nëpërmjet dhomës së katit të tretë. Në çati ngjitesh nëpërmjet një baxhoje në dhomën e katit të katërt. Sipërfaqja e çatisë është 43.10 m2. me dy oxhaqe mnë lindje dhe një oxhak në perëndim të saj. Në dhomat e kullës hynë nëpërmjet 3 dyerve, të gjitha me hark prej guri. Në kullë ka 7 dritare dhe 10 frëngji-kati parë ka një dritare dhe tre katet e tjerë kanë nga dy dritare, ndërsa të gjitha frëngjitë janë në dhomën e katit të katërt, prej të cilave 8 janë në faqen perëndimore të dhomës dhe 2 janë në atë veriore. Frëngjitë e faqes perëndimore janë çifte paralele-një poshtë e një lart, nga ku mund të hapnin zjarr 8 luftëtarë njëkohësisht, një ulur dhe një në këmbë sipas çifteve. Frëngjitë kanë përmasa: 0.4 x 0.3 m x 0.4 m në thellësi të murit. Dhe kanë dalje nga ku mund të qitësh pushkë. Vetë dalja e frëngjisë është 0.2 x 0.1m. Në çdo dhomë ka oxhak.

 Pisha Zogje 
Njihet edhe me emrin Vishkulli Zogje. Ndodhet në lartësinë 700 m mbi nivelin e detit, në fshatin Zogje, komuna Shupenzë e rrethit të Bulqizës. Përfaqëson një dru pishe të veçuar. Ka kurorë ombrellore disi të një çadre, lartësi mbi 20 m, diametër të trungut rreth 1,8 m, perimetër rreth 565 cm dhe moshë mbi 110 vjeçare. Ka vlera biologjike, didaktike, estetike e turistike.

 Shih edhe 

Kategoria:Fshatra në Shqipëri
Kategoria:Fshatra në Rrethin e Bulqizës
Kategoria:Vendbanime në Shqipëri