Et’hem Ruka

Ethem Ruka (Turan, Tepelenë, 8 dhjetor 1947) biolog dhe kërkues shkencor shqiptar, pedagog, profesor, anëtar i Akademisë Shqiptare  të Arteve dhe Shkencës. Ka qënë aktiv në politikë, është zgjedhur deputet i Kuvendit të Shqipërisë si dhe ka ushtruar funksione të larta në administratën publike si ministër. Është autor dhe bashkëautor i një sërë botimesh shkencore, të cilat janë botuar brenda dhe jashtë vendit si dhe i shumë teksteve mësimore si dhe një sërë artikujsh shkencorë në revista vendase dhe të huaja.

Arsimin e mesëm e ka kryer në Gjirokastër dhe studimet e larta i përfundoi në Fakultetin e Shkencave Natyrore, në degën Biologji - Kimi, Universiteti Shtetëror i Tiranës. Menjëherë pas mbarimit të studimeve universitare u emërua pedagog në Katedrën e Zoologjisë pranë Fakultetit të Shkencave Natyrore. Në vitin 1978 filloi studimet pasuniversitare pranë Universitetit "Pierre et Marie Cyrie" në Paris, të cilat i finalizoi me "Diplomë Doktor i Ciklit të tretë në fushën e biologjisë". Në vitin 1983 kthehet sërish në Universitetin e Tiranës dhe emërohet përgjegjes i Katedrës së Fiziologjisë dhe Biokimisë në Fakultetin e Shkencave Natyrore. Gjatë viteve 1983-1992 ai mbron një doktoratë të dytë në Tiranë. Është autor i shumë studimeve të karakterit shkollor, universitar dhe akademik. Ka kryer specializime në Francë, Hollandë, Itali dhe Greqi. 

 Arsimi 

 1961-1965 ka studiuar në shkollën Pedagogjike “Pandeli Sotiri” në Gjirokastër
 1967-1971 studioi për biologji-kimi në Fakultetin e Shkencave Natyrore, pranë Universitetit Shtetëror të Tiranës.

 Karriera profesionale dhe akademike 

 1965-1966, ka punuar mësues në shkollën 7-vjeçare Dukaj, Tepelenë.

 1966-1967 ka punuar si instruktor për punën me pionierët në Komitetin e Rinisë në Tepelenë,

 1971-1978 ka punuar si pedagog në Katedrën e Zoologjisë në Fakultetin e Shkencave të Natyrës të Universiteit Shtetëror të Tiranës,

 1978-1983 kryen studime pasuniversitare në Paris (Francë) në Laboratorin e Fiziologjisë së Krahasuar pranë Universitetit “Pierre et Marie Curie”,

 1983-1992 punon në Fakultetit e Shkencave të Natyrës si lektor dhe përgjegjës i Katedrës së Fiziologjisë Shtazore e Biokimisë pranë Universitetit të Tiranës,

 2005-2009 rikthehet si pedagog në Fakultetin e Shkencave të Natyrës (Universiteti i Tiranës),

 2013-2017 qëndroi në profesion të lirë,

 2017 e deri më sot Rektor i Universitetit Jopublik “Luarasi” në Tiranë.

 Tituj shkencorë: 

 Doktor i Ciklit të Tretë në Universitetin “Pierre et Marie Curie”, Paris (1983);
 Diplomë të Studimeve të Thelluara (DEA), Paris (1989);
 Në periudhën 1983-1992 mbroni një doktoratë të dytë në Tiranë, duke fituar titullin Docent, Profesor i Asociuar dhe që prej vitit 1992 mban titullin Profesor në Biologji.

 Kërkime shkencore: 

 Sistematika e odonatave (pilivesave) të Shqipërisë;
 Vënia në punë për herë të parë e kokulturave të indit dhjamor të miut Winstar dhe ganglioneve simpatike të embrionit të pulës, Paris Francë, (1978);
 Ontogjeneza e sistemit renin-angiotenzinë te miut Winstar, Paris, Francë, (1980-1983);
 Kërkim shkencor mbi sistemin reninë-angiotenzinë–aldosteron në subjektet diabetike me hipertension, pranë Spitalit Universitar “Nënë Tereza” në Tiranë;
 Udhëheqës shkencor në kërkime në fushën e mjekësisë së personalizuar dhe farmakogjentikës.

 Angazhime profesionalo-administrative: 

 Drejtues i Grupit të Programeve të Biologjisë për arsimin parauniversitar (1985-1992);
 Kryetar i Komisionit për Mbrojtjen e Doktoratave në lëmin e Biologjisë, Universiteti i Tiranës (1985-1990);
 Anëtar i Komisionit të Lartë të Atestimit për dhënien e titujve dhe gradave shkencore (1985-1992);
 Kryetar i Komisionit të Lartë të Atestimit (1997-2000);
 Kryetar i Komisionit Kombëtar të UNESCO-s (1997-2000);
 Anëtar i Bordit të Programit UNDP (Programi për Zhvillimin e Arsimit) (1998-2000);
 Anëtar i Komisionit të Arsimit të Lartë dhe Shkencës.

 Publikime 
Ethem Ruka është autor, bashkëautor dhe përshtatës i një numri të lartë të teksteve mësimore. Është një nga kontribuesit kryesorë në edukimin e shkencës dhe kulturës biologjike gjatë dyzet viteve të fundit për arsimin parauniversitar, duke filluar nga teksti "Dituri natyre 3" për klasën e 3-të të arsimit fillor e deri tek "Biologjia 12" për shkollat e mesme. Ka botuar tekste universitarë, monografi shkencore si dhe një numër të madh artikujsh për çështje shkencore, sociale e politike në shtypin shqiptar dhe atë të huaj.

 Tekste për arsimin parauniversitar: 
 Rreth 110 botime shkollore për arsimin parauniversitar si autor dhe bashkëautor.

 Rreth 15 botime të përshtatura për arsimin parauniversitar.

 Botime në ndihmë të mësuesve të biologjisë,

 Botime biologjike ndihmëse për nxënësit e sistemit arsimor parauniversitar.

 Tekste universitarë: 

 Udhëzues i punëve laboratorike të fiziologjisë së gjallesave shtazore, (1991),

 Fiziologjia e gjallesave shtazore, (2001, ribotim 2006),

 Biologjia shkenca e jetës, (2017)

 Monografi: 
 Të fshehtat e trurit (1978),
 Për shëndetin tuaj (1988),
 Truri kryevepra e natyrës (1996),
 Klonimi, dilema midis vdekjes dhe perjetësisë (1999),
 Fjalori i biologjisë: 2200 terma (1999),
 The creation of democratic climate and promotion of tolerance: the rol of intellectuals, in Barjaba K. (ed) 2002, Founding election in albania, Edition Sigma, Berli,
 Skllevër apo zotët të gjeneve tona: revolucion biomjekësor (2003),
 Aproximating the albanian educational system to european standards. In Monitoring albanian’s path to eropean integration. Volume II Friedrich-Ebert-Stiftung, Office Tirana (2004),
 Transhumanizmi: përtej njeriut (2021),
 Rikthim në vendlindje (2021),
 Takim me vetveten (2023)
 Kafshët rrëfejnë (2025)

 Karriera politike 
Ethem Ruka për rreth 25 vite ka qenë i zgjedhur në forumet më të larta drejtuese të Partisë Socialiste të Shqipërisë, 17 vite deputet dhe katër herë ministër në vitet 1997-2005.
 1992-2005; 2009-2013 deputet i Partisë Socialiste në Kuvendin e Shqipërisë.

 Funksione në administratën publike: 
 Minister i Ministrisë se Arsimit dhe Shkencës (1997-2001),
 Ministri i Mjedisit (2001-2002),
 Minister i Pushtetit Vendor dhe Decentralizimit (2002-2003),
 Ministër i Mjedisit  (2003-2005)

 Angazhime politiko-administrative: 
 Anëtar i Kryesisë së Partisë Socialiste në vitin 1992-2009,
 Sekretar i Partisë Socialiste për burimet njerëzore,
 Anëtar i Komisionit Parlamentar të Arsimit dhe Shkencës (1993-1996),
 Anëtar (zëvendësues) i delegacionit shqiptar në Këshilin e Europës (1994-1996),
 Anëtar i Komisionit Parlamentar të Arsimit shkencës, Kulturës dhe Sporteve (2002),
 Kryetar i Delegacionit Parlamentar në Asamblenë Parlamentare të OSBE (2002),
 Kryetar i Komisionit Parlamentar të Punës, Çështjeve Sociale dhe Shëndetësisë (2009-2013).

 Lidhje të jashtme 
Ethem Ruka promovon libra mes miqsh (intervistë)

Ethem Ruka i ftuar në "ABC e mëngjesit"

 Referime 
Kategoria:Politikanë shqiptarë
Kategoria:Pedagogë shqiptarë
Kategoria:Ministra të Arsimit dhe Sportit të Shqipërisë
Kategoria:Anëtarë të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë
Kategoria:Lindje 1947
Kategoria:Njerëz nga Tepelena
Kategoria:Profesorë të Universitetit të Tiranës
Kategoria:Biologë shqiptarë