Provincat e Holandës

Ka dymbëdhjetë provinca të Holandës (holandisht: provincies van Nederland), që përfaqësojnë shtresën administrative midis qeverisë kombëtare dhe komunave lokale, me përgjegjësi për çështjet me rëndësi nënkombëtare ose rajonale.

Provinca më e populluar është Hollanda e Jugut, me pak më shumë se 3,7 milion banorë që nga janari 2020, dhe gjithashtu krahina më e dendur e populluar me 1.374 km². Me 383.488 banorë, Zeeland ka popullsinë më të vogël. Megjithatë Drenthe është krahina më pak e populluar me 188/km². Për sa i përket sipërfaqes, Friesland është provinca më e madhe me një sipërfaqe prej 5.749 km². Nëse përjashtohet uji, Gelderland është krahina më e madhe për nga sipërfaqja e tokës në 4,964 km². Provinca Utrecht është më e vogla me një sipërfaqe prej 1.560 km², ndërsa Flevoland është më e vogla nga sipërfaqja tokësore në 1.412 km².

Provincat e Holandës janë bashkuar në Shoqatën e Provincave të Holandës (IPO). Kjo organizatë promovon interesat e përbashkëta të krahinave në qeverinë kombëtare të Holandës në Hagë.

Lista e provincave
 Provinca Kryeqendra Qyteti më i madh Popullsia Sipërfaqja (km²) Drenthe  Assen  Assen  490.981  2.641 Flevoland  Lelystad  Almere  387.881  1.417 Friesland  Leeuwarden  Leeuwarden  646.305  3.341 Gelderland  Arnhem  Nijmegen  1.998.936  4.971 Groningen  Groningen  Groningen  576.668  2.333 Limburg  Maastricht  Maastricht  1.122.701  2.150 Brabanta Veriore  's-Hertogenbosch  Ajntovën  2.444.158  4.916 Hollanda e Veriut  Haarlem  Amsterdami  2,669.084  2.671 Overijssel  Zwolle  Enschede  1.130.345  3.325 Utrecht  Utrecht  Utrecht  1.220.910  1.385	 Zeeland  Middelburg  Middelburg  381.409  1.787 Hollanda e Jugut  Haga  Roterdami  3.505.611  2.814 Gjithsej 16.574.989  33.751

Historia
Pothuajse të gjitha provincat holandeze mund ta gjurmojnë origjinën e tyre në një qark ose dukati mesjetar, ashtu si provincat e rajoneve në Belgjikë. Statusi i tyre ndryshoi kur ata u vunë nën një sundimtar të vetëm i cili centralizoi administratën e tyre, duke zvogëluar fuqitë e tyre. Ishin 17 gjithsej: nga këto Holanda të bashkuara, shtatë provinca veriore nga viti 1588 formuan Republikën e Shtatë Provincave të Bashkuara, përkatësisht Holland, Zeeland, Gelderland, Utrecht, Friesland, Overijssel dhe Groningen.

Tokat e Republikës përfshinin gjithashtu Drenthe (një nga 17, por pa statusin autonom të të tjerëve), dhe pjesë të Dukatit të Brabantit, Dukatit të Limburgut dhe Qarkut të Flandrës, të cilat konsideroheshin si "toka të pushtuara" dhe qeveriseshin drejtpërdrejt nga Shtetet e Përgjithshme, pra emri i tyre Tokat e Përgjithësisë. Ata u quajtën Staats-Brabant, Staats-Limburg dhe Staats-Vlaanderen, që do të thotë "të qeverisur nga Shtetet e Përgjithshme". Secila nga këto "Holanda" kishte një shkallë të lartë autonomie, duke bashkëpunuar me njëra-tjetrën kryesisht në marrëdhëniet e mbrojtjes dhe të jashtme, por përndryshe duke iu përmbajtur çështjeve të tyre.

Më 1 janar 1796, nën Republikën Bataviane, Drenthe dhe Staats-Brabant u bënë provincat e teta dhe të nënta të Holandës. Ky i fundit, i cili njihej si Bataafs Brabant (Brabanti Batavian), ndryshoi emrin në Noord-Brabant, Brabanti Verior, në vitin 1815 kur u bë pjesë e Mbretërisë së Bashkuar të Holandës, e cila gjithashtu përmbante (atëherë) Brabantin e Jugut, një provincë tani në Belgjikë. Ky shtet i ri i bashkuar paraqiti krahinat në formën e tyre moderne, si nënndarje jo-autonome të shtetit kombëtar, dhe përsëri numëronte 17, megjithëse ato nuk ishin të gjitha të njëjta me ato të shekullit të 16-të. Në vitin 1839, pas ndarjes së Belgjikës, provinca e Limburgut u nda midis dy vendeve, secila tani kishte një provincë të quajtur Limburg. Një vit më vonë, Holland, provincat më të mëdha dhe më të populluara të Holandës, gjithashtu u nda në dy provinca, për gjithsej 11. Provinca e 12-të që do të krijohej ishte Flevoland, e përbërë pothuajse tërësisht nga toka e bonifikuar, e themeluar më 1 janar 1986.


Kategoria:Njësi administrative në Holandë