Zosimosi

Zosimi ( ˈZosimos; rreth 490 - 510) ishte një historian bizantin që jetoi në Kostandinopojë gjatë mbretërimit të perandorit romak lindor Anastasi I (491-518). Sipas Fotit, ai ishte një i ardhur dhe mbante detyrën e "avokatit" të thesarit perandorak.  Zosimi ishte gjithashtu i njohur për dënimin e refuzimit të Konstandinit ndaj fesë tradicionale politeiste. Në shkrimet e tij gjejmë të dhëna edhe për Ilirinë dhe ilirët.

 Historia Nova 
Kryevepra e Zosimit Historia Nova (Ἱστορία Νέα, "Historia e Re") është shkruar në greqisht në gjashtë libra. Për periudhën nga viti 238 deri në vitin 270, ai me sa duket përdor shkrimet e Dexippus ; për periudhën nga 270 deri në 404, Eunapius; dhe pas vitit 407, Olimpiodori . Varësia e tij nga burimet bëhet e qartë nga ndryshimi në tonin dhe stilin midis seksioneve Eunapiane dhe Olympiodoran, dhe nga boshllëku i lënë mes tyre. Në seksionin Eunapian, për shembull, ai është pesimist dhe kritik ndaj Stilikos ; në seksionin Olimpiodoran, ai ofron shifra dhe transliterime të sakta nga latinishtja dhe favorizon Stilichon. 

Libri i parë skicon shkurtimisht historinë e perandorëve të hershëm romakë nga Augusti te Diokleciani (305); e dyta, e treta dhe e katërta trajtojnë më plotësisht periudhën nga hyrja e Konstanc Klorit dhe Galerius deri në vdekjen e Theodosius I ;  e pesta dhe e gjashta mbulojnë periudhën midis 395 dhe 410, kur Priscus Attalus u rrëzua; për këtë periudhë, ai është burimi më i rëndësishëm jo kishtar i mbijetuar. Vepra, e cila shkëputet papritur në verën e vitit 410 në fillim të librit të gjashtë, besohet se është shkruar në vitet 498–518.

Stili karakterizohet nga Fotius si konciz, i qartë dhe i pastër.  Objektivi i historianit ishte të jepte shpjegime për rënien e Perandorisë Romake nga pikëpamja pagane. Zosimi është i vetmi burim jo i krishterë për shumë nga ato që ai raporton.

Ndryshe nga Polibi, i cili kishte rrëfyer ngritjen e Perandorisë Romake, Zosimi dokumentoi ngjarjet dhe shkaqet që çuan në rënien e saj. i. 57 Megjithëse rënia e Perandorisë Romake ishte tema kryesore e Zosimit, ai diskutoi gjithashtu ngjarje që lidhen me historinë persiane dhe greke, ndoshta në imitim të Polibit. Është e qartë se Foti dhe Evagriu nuk kishin më shumë nga veprat e Zosimit sesa ajo që mbijeton sot. Megjithatë, ka të ngjarë që ose një pjesë e veprës të jetë humbur ose, më shumë, Zosimi nuk jetoi për ta përfunduar; sepse nuk mbulon të gjitha fushat që vetë Zosimi na thotë se kishte ndërmend të diskutonte. iv. 59. §4, 5, i. 58. §9, iv. 28. §3 Nuk duket shumë probabilitet në hamendësimin që murgjit dhe kishtarët e tjerë ia dolën të shtypnin atë pjesë të punës në të cilën ndikimet e liga të trupit të tyre do të prekeshin. v. 23. §8; Harles. ad Fabr. vol. viii. p. 65; comp.  Nëse vepra do të lihej kështu e paplotë, kjo rrethanë do të përbënte një pakujdesi të stilit që duket aty-këtu. Mund të duket një vështirësi në shikim të parë, megjithatë, në deklaratën e Fotit, se vepra, në formën në të cilën ai e pa, iu duk si një botim i dytë. Por duket se Fotiu ishte nën një keqkuptim. Në dorëshkrime quhet Historia Nova (në çfarë kuptimi nuk është mjaft i qartë). Kjo ndoshta mund ta ketë mashtruar Fotin. Vetë ai vëren se nuk e kishte parë edicionin e parë.

 Shih edhe 
 Iliriku
 Historia
 Prefektura e Ilirikut
 Perandoria Bizantine
 Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Tekst greqisht me përkthim latinisht në Google Books
 Teksti grek i papërpunuar OCR  i botimit Teubner të Historia Nova të Mendelssohn të vitit 1887 (nga koleksioni Lace në Universitetin Mount Allison )
 Tekst greqisht  nga Projekti i Parë Njëmijë Vjet Grek
 Dorëshkrimet e Historia Nova
 Përkthimi i Historia Nova (botuar më 1814), libri 1, libri 2, libri 3, libri 4, libri 5, libri 6
 Përkthimi kinez i Zosimi Historia Nova
 Jona Lendering (livius.org) në Zosimus

Kategoria:Lindje - Shekulli V
Kategoria:Vdekje - Shekulli VI
Kategoria:Historianë bizantinë
Kategoria:Paganë