Dinastia Çin

Dinastia Qin (kinezisht: 秦朝), ose dinastia Çin, ishte dinastia e parë e Kinës Perandorake. E emëruar për qendrën e saj në shtetin Qin, dinastia Qin u ngrit si një feud i Zhou Perëndimore dhe qëndroi për më shumë se pesë shekuj deri në vitin 221 p.e.s., kur u ngrit për një kohë të shkurtër në një perandori, e cila zgjati vetëm deri në vitin 206 pes."...The collapse of the Western Zhou state in 771 BC and the lack of a true central authority thereafter opened ways to fierce inter-state warfare that continued over the next five hundred years until the Qin unification of China in 221 BC, thus giving China her first empire." Early China A Social and Cultural History, Cambridge University Press, 2013, page 6. Ajo u themelua në vitin 221 p.e.s. kur Ying Zheng, i cili kishte qenë tashmë mbret i Qin që nga viti 246 p.e.s., e shpalli veten “Shi Huangdi”, që do të thotë “perandori i parë”.

Qin ishte një fuqi e vogël për shekujt e hershëm të ekzistencës së saj. Forca e shtetit Qin u rrit shumë nga reformat legaliste të Shang Yang në shekullin e katërt p.e.s., gjatë periudhës së shteteve ndërluftuese. Në mesin dhe në fund të shekullit të tretë p.e.s., shteti Qin kreu një sërë pushtimesh të shpejta, duke shkatërruar dinastinë e pafuqishme Zhou dhe përfundimisht duke pushtuar gjashtë të tjera nga Shtatë Shtetet Ndërluftuese. 15 vitet e saj ishin dinastia më e shkurtër e madhe në historinë kineze, e përbërë nga vetëm dy perandorë. Megjithë mbretërimin e tij të shkurtër, megjithatë, mësimet dhe strategjitë e Qin i dhanë formë dinastisë Han dhe u bënë pikënisja e sistemit perandorak kinez që zgjati nga viti 221 p.e.s., me ndërprerje, zhvillim dhe përshtatje, deri në vitin 1912 (me një restaurim të shkurtër në vitin 1917).

Qin u përpoq të krijonte një shtet të bashkuar nga pushteti politik i strukturuar i centralizuar dhe një ushtri e madhe e mbështetur nga një ekonomi e qëndrueshme. Qeveria qendrore lëvizi për të nënvleftësuar aristokratët dhe pronarët e tokave për të fituar kontroll të drejtpërdrejtë administrativ mbi fshatarësinë, e cila përbënte shumicën dërrmuese të popullsisë dhe fuqisë punëtore. Kjo lejoi projekte ambicioze që përfshinin treqind mijë fshatarë dhe të dënuar: projekte të tilla si muret lidhëse përgjatë kufirit verior, duke u zhvilluar përfundimisht në Murin e Madh të Kinës, dhe një sistem masiv të ri kombëtar rrugor, si dhe mauzoleumin e madhësisë së qytetit të Perandorit të Parë Qin i ruajtur nga Ushtria Terrakota me përmasa reale.

Qin prezantoi një sërë reformash të tilla si monedha e standardizuar, peshat, masat dhe një sistem uniform shkrimi, i cili synonte të bashkonte shtetin dhe të promovonte tregtinë. Për më tepër, ushtria e saj përdori armatimin, transportin dhe taktikat më të fundit, megjithëse qeveria ishte shumë burokratike. Konfucianët Han e portretizuan dinastinë legaliste Qin si një tirani monolite, duke përmendur veçanërisht një spastrim të njohur si djegia e librave dhe varrosja e dijetarëve, megjithëse disa studiues modernë kundërshtojnë vërtetësinë e këtyre rrëfimeve. Qin krijoi një sistem të administrimit të njerëzve dhe tokës që rriti shumë fuqinë e qeverisë për të transformuar mjedisin dhe është argumentuar se ndikimi i mëvonshëm i këtij sistemi në mjediset e Azisë Lindore e bën ngritjen e Qin një ngjarje të rëndësishme në historinë mjedisore të Kinës.

Kur perandori i parë vdiq në 210 pes, dy nga këshilltarët e tij vendosën një trashëgimtar në fron në një përpjekje për të ndikuar dhe kontrolluar administrimin e dinastisë. Këta këshilltarë u grindën mes tyre, duke rezultuar në vdekjen e të dyve dhe të perandorit të dytë Qin. Shpërtheu revolta popullore dhe perandoria e dobësuar shpejt ra në duart e një gjenerali Chu, Xiang Yu, i cili u shpall Hegjemon-Mbret i Çu-së Perëndimore, dhe Liu Bang, i cili themeloi dinastinë Han.

Referime

Kategoria:Dinasti kineze
Kategoria:Historia e shteteve të Azisë