Dita e Çlirimit

Dita e Çlirimit në Shqipëri përkujtohet si dita, 29 Nëntori 1944, në të cilën vendi u çlirua nga forcat e Gjermanisë naziste nga rezistenca shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore. 

 Sfondi 
djathtas|parapamje|200x200px| Ushtarët gjermanë në Shqipëri
Pasi Italia u mund nga aleatët, Gjermania pushtoi Shqipërinë në shtator 1943, duke hedhur parashutistët në Tiranë përpara se guerilët shqiptarë të merrnin kryeqytetin dhe ushtria gjermane shpejt i çoi guerilët në kodra dhe në jug. Berlini më pas njoftoi se do të njihte pavarësinë e një Shqipërie neutrale dhe organizoi një qeveri, polici dhe ushtri shqiptare. Shumë njësi të Ballit Kombëtar bashkëpunuan me gjermanët kundër komunistëve dhe disa drejtues të Ballit Kombëtar mbajtën poste në regjimin e sponsorizuar nga gjermanët.  

Partizanët e çliruan tërësisht Shqipërinë nga pushtimi gjerman më 29 nëntor 1944. Krahas koalicionit antifashist në luftë mori pjesë edhe Ushtria Nacionalçlirimtare, e cila në tetor 1944 përbëhej nga 70 mijë ushtarë të rregullt. Në atë kohë, Ushtria e Kuqe po hynte gjithashtu në Jugosllavinë fqinje, dhe ushtria gjermane po evakuohej nga Greqia në Jugosllavi. [citim i nevojshëm]

 Përkujtimorja 

 Origjina e epokës komuniste 
Festa u shpall për herë të parë në fillim të viteve 1950 si një ditë përkujtimore. Gjatë epokës së Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, Dita e Çlirimit ishte festa kryesore shtetërore, e cila festohej me një paradë ushtarake të Ushtrisë Popullore Shqiptare në Bulevardin Dëshmorët e Kombit të Tiranës. Parada zakonisht përbëhej nga ushtarakë aktivë dhe veteranë të UPS-së, nxënës të rrethit shkollor të Tiranës, burra e gra të Forcave Vullnetare të Vetëmbrojtjes Popullore, Regjimenti i Gardës së Republikës dhe personel i UPSH-së nga Drejtoria e Sigurimit të Shtetit (Sigurimi), duke marshuar me shoqërim muzikor nga Banda e Ushtrisë Popullore Shqiptare . Ajo u mbajt në vitet jubilare, duke përfshirë në jubileun e rubinit në 1984 dhe jubileun e argjendtë në 1969.   
parapamje| Një festë e vitit 1964 në Universitetin e Pekinit për nder të 20 vjetorit të çlirimit të Shqipërisë.
Një monedhë përkujtimore e quajtur “50 Qindarka” është emetuar nga Banka e Shqipërisë për nder të 25-vjetorit të Çlirimit të Shqipërisë. Stadiumi Qemal Stafa u rinovua në kohë për 30 vjetorin në vitin 1974.

Në vitet '50 dhe '60, shqiptarët në universitetet e huaja si Universiteti i Pekinit dhe Universiteti Kim Il-sung kanë mbajtur ngjarje ndërkulturore në këtë festë. 

 Kohët moderne 
Dita e Çlirimit vjen një ditë pas Ditës së Flamurit Shqiptar ose Ditës së Pavarësisë që përkujton Shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë dhe ngritjen e flamurit shqiptar në Vlorë më 28 nëntor 1912. Si rezultat, festimet janë të lidhura. I gjithë periudha dyditore është ditë jo pune.  Sot festa festohet me një lloj ceremonie kombëtare duke përfshirë Forcat e Armatosura Shqiptare. Në Varrezat e Dëshmorëve të Kombit të Shqipërisë, ku janë varrosur 900 të vrarë të luftës, zhvillohet ceremonia e vendosjes së kurorës.  Këto aktivitete zhvillohen në prani të Presidentit të Shqipërisë, Kryeministrit, Kryetarit të Kuvendit, Ministrit të Mbrojtjes, Shefit të Shtabit të Përgjithshëm shqiptar dhe deputetëve të Kuvendit.   Në vitin 2014, në Ministrinë e Mbrojtjes u zhvillua një paradë ushtarake gjatë jubileut të platinit të Çlirimit të Shqipërisë, e cila përfshinte një stërvitje ekspozite dhe një inspektim masiv. 

 Polemika 
Gjatë festimeve, veteranët e luftës shpesh marshojnë në procesione ose ulen në ceremoni, ndërsa mbanin portretet e Enver Hoxhës ose kryenin Përshëndetjen Hoxhiste. [Citimi i nevojshëm] Kjo është e diskutueshme sepse disa e konsiderojnë trashëgiminë e Hoxhës të ngjashme me Mao Ce Dunin në Kinë ose Jozef Stalinin në BRSS. [nga kush?] Ambasada Amerikane raportoi se gjatë festimeve të 70-vjetorit, kryeministri Edi Rama ka urdhëruar që këta veteranë të largohen. 

 Linqe te jashtme 
Video

 Parada Ushtarake Shqiptare 1954
 Parada Ushtarake 29 Nentor 1964 – 20 Vjetori i Clirimit te Atdheut
 1983 – Enver Hoxha nderon Dëshmorët e Atdheut
 Parada e 70-vjetorit të Çlirimit

 Referime 
Kategoria:1944 në Shqipëri
Kategoria:Festa zyrtare në Shqipëri