Halid bin Velidi

Halid ibën el-Velid (Arabisht: خالد بن الوليد بن المغيرة المخزومي, romanizuar: Khālid ibn al-Walīd ibn al-Mughīra al-Makhzūmī; 592-642‎) ishte një komandant ushtarak arab i shekullit të 7-të. Fillimisht ai drejtoi fushatat kundër Muhamedit në emër të Kurejshëve. Ai më vonë u bë musliman dhe e kaloi pjesën e mbetur të karrierës së tij në shërbim të Muhamedit dhe dy kalifëve të parë Rashidun: Ebu Bekrit dhe Omerit. Halidi luajti rolet kryesore komanduese në Luftërat Ridda kundër fiseve rebele në Arabi në 632–633, fushatat fillestare në Irakun Sasanian në 633–634 dhe pushtimin e Sirisë Bizantine në 634–638.

Si kalorës i fisit aristokratik të Kurejshëve Bau Makhzum, i cili e kundërshtoi me zjarr Muhamedin, Halid luajti një rol të rëndësishëm në mposhtjen e Muhamedit dhe pasuesve të tij gjatë Betejës së Uhudit më 625. Në vitin 627 ose 629, ai u konvertua në Islam në prani të Muhamedit. i cili e futi atë si një komandant ushtarak zyrtar në mesin e muslimanëve dhe i dha atij titullin Sayf Allah (shqip: "Shpata e Allahut"). Gjatë Betejës së Mu'tes, Halid koordinoi tërheqjen e sigurt të trupave muslimane kundër bizantinëve. Ai gjithashtu udhëhoqi beduinët nën ushtrinë muslimane gjatë pushtimit musliman të Mekës në 629–630 dhe Betejës së Hunejnit më 630. Pas vdekjes së Muhamedit, Halidi u emërua në Nexhd dhe el-Jamama me qëllim të shtypjes ose nënshtrimit të fiseve arabe që ishin kundër shtetit musliman të sapolindur; kjo fushatë kulmoi me fitoren e Halidit ndaj udhëheqësve rebelë arabë Tulejha dhe Musejleme në Betejën e Buzakha më 632 dhe Betejën e Jamamës më 633, respektivisht.

Halidi më pas lëvizi kundër fiseve kryesisht të krishtera arabe dhe garnizoneve persiane sasaniane të luginës së Eufratit në Irak. Ai u ricaktua nga Ebu Bekri për të komanduar ushtritë muslimane në Siri dhe ai i udhëhoqi njerëzit e tij atje në një marshim jokonvencional nëpër një shtrirje të gjatë dhe pa ujë të shkretëtirës siriane, duke rritur reputacionin e tij si një strateg ushtarak. Si rezultat i fitoreve vendimtare të udhëhequra nga Halidi kundër bizantinëve në Ajnadayn (634), Fahl (634 ose 635), Damask (634–635), dhe Jarmuk (636), ushtria Rashidun pushtoi pjesën më të madhe të Levantit. Halidi më pas u degradua dhe u hoq nga komanda e lartë e ushtrisë nga Omeri. Halidi vazhdoi shërbimin si toger kryesor i pasuesit të tij Ebu Ubejde ibn el Xherrah në rrethimet e Homsit dhe Aleppo dhe Beteja e Qinnasrin, të gjitha në vitet 637–638. Këto angazhime kolektivisht përshpejtuan tërheqjen e trupave perandorake bizantine nga Siria nën Perandorin Heraklius. Më pas Omeri e shkarkoi Halidin nga guvernatoria e Jund Qinnasrin rreth vitit 638. Halid vdiq në Medinë ose në Homs në vitin 642.

Kategoria:Lindje 592
Kategoria:Vdekje 642
Kategoria:Banu Makhzum
Kategoria:Gjeneralë arabë
Kategoria:Sahabë