Kino Jusuf Gërvalla

Kinema Jusuf Gërvalla është kinemaja e vetme e qytetit të Pejës e cila është themeluar në vitin 1955 dhe funksionon ende si qendër kulturore. Kinemaja është emëruar pas Jusuf Gërvalla. 

 Historia 
parapamje|Kinema Jusuf Gërvalla 2019
Peja ka një kinema lokale, Kinema Jusuf Gërvalla, e cila funksionon edhe si qendër kulturore. Ajo u ndërtua në vitin 1955 me paratë e Unionit të Punëtorëve. Në atë kohë, kinemaja quhej ‘Kino Rad’ (‘Kinemaja e Punëtorëve’). Qëllimi i saj ishte të ofronte një hapësirë kulturore në qytetin e Pejës. Gjatë periudhës 1955-1998, ajo shërbeu si qendër e aktiviteteve të përbashkëta kulturore për banorët e Pejës. Aktivitetet përfshinin shfaqje të filmave më të fundit, diskutime publike, koncerte muzikore, shfaqje teatrale dhe programe për fëmijë. Kinemaja u mbyll kur filloi lufta në vitin 1998 dhe u dëmtua rëndë në vitet që vijuan, ashtu si e tërë Peja. Në vitin 2000, ndërtesa u renovua dhe u rindërtua pjesërisht. Në vitin 2001, kinemaja u hap përsëri dhe emri iu ndryshua në ‘Kinemaja Jusuf Gërvalla’ në vitin 2002. Megjithatë, aktivitetet u bënë më të rralla, për shkak të vështirësive teknike dhe mungesës së interesimit të publikut. 

Në vitin 2016, me një vendim të komunës, kinemaja me të gjitha asetet e saj iu dha organizatës joqeveritare Anibar, e cila ka organizuar Festivalin Ndërkombëtar të Animacionit Anibar në kinema që nga viti 2010. Qëllimi ishte të ringjallej Kinemaja Jusuf Gërvalla. Por më vonë atë vit, Agjencia Kosovare e Privatizimit e vendosi objektin në listën e objekteve për privatizim, gjë që nënkuptonte se do ta humbiste funksionin e saj publik. Megjithatë, pati reagime të ashpra kundër idesë së marrjes së këtij objekti të rëndësishëm historik e kulturor nga komuniteti lokal. Protestat i siguruan Kinemasë Jusuf Gërvalla një vend në listën e përkohshme të objekteve të mbrojtura të trashëgimisë kulturore në Kosovë. Aktualisht, Kinemaja Jusuf Gërvalla funksionon si qendër kulturore që jep shfaqje të filmave, performanca muzikore, netë të poezisë, netë të lojërave në tavolinë (board games) e shumë të tjera. Ajo po ashtu ofron vizita me guidë, që ju njoftojnë me historinë e pasur të kinemasë.