Lista e personaliteteve që nuk prehen në Shqipëri

Dyzetë nga figurat më të shquara të Shqipërisë që jetuan në kohëra të ndryshme, banesën e tyre të fundit e kanë jashtë vendit.  Madje, katër nga krerët më të mëdhenj që kanë drejtuar Shqipërinë, si mbreti i Ilirisë, Genti, Heroi ynë Kombëtar Skënderbeu, Pashai i Janinës dhe mbreti i Shqipërisë, Zogu I, nuk i kanë eshtrat në Shqipëri.  Por kësaj liste i shtohen edhe personalitete si Fan Noli, Luigj Gurakuqi, Ernest Koliqi, Vaso Pasha, Halim Xhelo, Aleksandër Moisiu, Martin Camaj etj, të cilët edhe pse dhanë kontribut të çmuar për Shqipërinë, u prehën në dhe të huaj, shpeshherë duke lënë edhe amanetin që trupin e tyre ta varrosnin atje ku kishin lindur.

 Varret që mbetën pa atdhe 
Mbreti i Ilirisë gjatë Luftës së Tretë Iliro-romake, i cili drejtoi luftën kundër perandorisë më të madhe të asaj kohe, Romës, nuk mundi dot t'i bëjë ballë ushtrisë më të madhe të asaj kohe.  Ai iu dorëzua legjioneve romake, së bashku me familjen e tij, me qëllim që këto të mos kryenin masakra ndaj popullsisë vendase.  Mbreti Gent, vdiq në vitin 146 para erës sonë dhe u varros në Gubbio afër Peruxhias në Itali.  Por nëse varri i mbretit Gent, në Itali, është i paprekur dhe eshtrat e tij ndodhen aty, ai i heroit tonë në qytetin e Lezhës është bosh.  Sipas historianëve eshtrat e "Heroit tonë Kombëtar", nuk ndodhen më në varrin e tij.  Pasi sipas historianëve, në vitin 1478 kur forcat osmane arritën të pushtonin të gjithë qytetet shqiptare, ato arritën të gjenin varrin e Skënderbeut.  Pasi e hapën, ushtarakët më të lartë turq e hapën atë dhe morën eshtrat e "Heroit tonë Kombëtar", për t'i përdorur si hajmali për të qenë më të fortë dhe më trima në luftë, ashtu siç kishte qenë edhe prijësi i arbëreshëve për afro 25 vjet me radhë.  Por nëse të gjithë njerëzit kanë një varr, ka nga ata që mund të kenë edhe dy.

 Personalitetet me dy varre 
Pashai i Janinës, Ali pashë Tepelena, dhe themeluesi i Tiranës, Sulejman pashë Bargjini, janë dy nga figurat e historisë së popullit tonë që kanë dy varre. thumb|Varri i Ali Pashës në Janinë Sulejman Pasha, sipas historianëve, duke qenë shumë i dashuruar me vendet arabe, la si amanet para se të vdiste që trupi t'i varrosej në Tiranë aty ku sot ndodhet monumenti i tij, ndërsa zemra në Bagdadin e largët, në Irak.  Por nëse Sulejman Pasha e kishte lënë me amanet që të varrosej në dy vende, Pasha i Janinës nuk e kishte kërkuar vetë një gjë të tillë.  Ai pasi arriti të bënte zap gjithë Shqipërinë e Jugut nën emërtimin Pashallëku i Janinës, solli tek Porta e Lartë një pështjellim të madh.  Për këtë arsye ndaj tij u vendos e gjithë ushtria osmane.  Në këto kushte Ali Pasha nuk mundi të qëndronte gjatë.  I mashtruar edhe nga njerëzit e vet, që ishin vënë në shërbim Hurshid Pashës dhe që i premtuan se do të falej, Aliu ra në kurthin e kryekomandantit osman.  Ky e siguroi se sulltani kishte nxjerrë fermanin e faljes, i cili nuk mund të zbatohej para se ai të tërhiqej në ishullin e liqenit dhe të dorëzonte fortesën e fundit, ku po vazhdonte qëndresën i vetmuar.  Por në të vërtetë nuk ndodhi kështu, pasi më 5 shkurt 1822, Ali pashë Tepelena u vra me armë në dorë në manastirin e Shën Pandelemonit, në ishullin e liqenit të Janinës.  Koka e tij u ekspozua në Stamboll tek sulltani, ndërsa trupin e varrosën në Janinë, që atëbotë ishte territor shqiptar.  Një dervish kokën e Aliut e varrosi atë pranë të bijve me këtë mbishkrim, "Këtu është varrosur koka e të famshmit Ali pashë Tepelena, ish-qeveritar i Janinës, i cili për më tepër se 30 vjet qeverisi i pavarur në Shqipëri".

 Amanetet  
Por një fat të keq ka pasur edhe mbreti i fundit i shqiptarëve, mbreti Zog I.  Ai u detyrua të largohet nga Shqipëria, pas pushtimit të vendit nga Italia në prill të vitit 1939.  Mbreti i shqiptarëve vdiq në Paris, Francë, në vitin 1961.  Megjithë amanetin e tij, ai nuk mundi të varroset në Shqipëri, pasi vendi në atë kohë udhëhiqej nga diktatura komuniste.  Por edhe pse Shqipëria ka 20 vjet që ka dalë nga regjimi i egër komunist, amaneti i mbretit Zog nuk është vendosur në vend.  Kohët e fundit është bërë një kërkesë për kthimin e eshtrave të mbretit Zog në Shqipëri dhe përmbushjen e amanetit të tij.  Amaneti i diplomatit dhe shkrimtarit të shquar Faik Konicës, që vdiq në Amerikë në vitin 1942, u përmbush vetëm pas 63 vitesh, në vitin 1995.  Miku i tij i ngushtë Fan Noli u mundua menjëherë pas vdekjes së Konicës që trupi i tij të kthehej në atdhe, duke e mbajtur atë për 6 vjet në morg, por nuk arriti ta realizojë dot.  Por të varrosur në dhe të huaj janë edhe shumë nga rilindësit tanë si dhe politikanë të njohur të viteve '40, të cilët u detyruan të emigrojnë pas vendosjes së regjimit komunist në vend.

 Lista e figurave qe iu janë kthyer eshtrat 
 Ismail Qemali, 1932                                
 Naim Frashëri, 1976
 Sami Frashëri, 1976
 Abdyl Frashëri, 1976
 Asdreni, 1970 
 Hasan Prishtina, 1977 
 Faik Konica, 1995
 Aleksandër Kondo, 2005
 Nikollë Kaçorri, 2011
 Ahmet Zogu, 2012

 Kërkesa për kthimin e eshtrave të mbretit Zog 
Një grup prej 43 deputetësh ka kërkuar në vitin 2003 kthimin e eshtrave të mbreti Zog, në Shqipëri.  Ata hartuan një projektligj për dhënien e një statusi të veçantë familjes mbretërore.  Sipas kërkesës së deputetëve, eshtrat e mbretit Zog duhen të kthehen në atdhe dhe të prehen me nderime në vendin ku ka qenë e varrosur Nëna Mbretëreshë, në Parkun Kombëtar të Tiranës.

 Lista 
 Mbreti Gent, mbreti i Ilirisë në vitin 171-167.  Varri në Peruxhia, Itali, vdiq më 146 p.e.s
 Gjergj Kastrioti Skënderbeu, prijësi i shqiptarëve për 25 vjet, varri në Lezhë, vdiq më 1468, eshtrat u marrë nga turqit si hajmali
 Sylejman Pashë Bargjini, themeluesi i Tiranës, 1614, varri në Tiranë, zemra në Bagdad, Irak 
 Ali Pashë Tepelena, Pashai i pashallëkut të Janinës për 31 vjet.  Trupi i varrosur në Janinë, në vitin 1822, koka në Stamboll
 Hoxha Tasin, rilindës shqiptar, varri në Stamboll, Turqi 
 Eqerem bej Vlora, ministër në Perandorinë Osmane, varri në Vjenë, Austri
 Fan Noli, politikan, shkrimtar dhe klerikë, varri në Boston, SHBA, vdiq më 1965
 Ahmet Zogu, mbret i shqiptarëve për 11 vjet, varri në Paris, Francë, vdiq më vitin 1961
 Luigj Gurakuqi, atdhetar dhe pjesëmarrës në Shpalljen e Pavarësisë 1912, varri në Bari, Itali, vdiq më 1925
 Vaso Pasha, rilindës shqiptar, varri në Liban, vdiq më 1892
 Mit'hat Frashëri, kreu i Ballit Kombëtar, varri në New York, SHBA, vdiq në vitin 1949
 Branko Merxhani, publicist i njohur i viteve '30, varri në Turqi, vdiq në vitin 1981
 Ernest Koliqi, shkrimtar, ministër në qeverinë fashiste, varri në Itali, vdiq në vitin 1975
 Andon Zako Çajupi, shkrimtar rilindës, varri në Kajro, Egjipt, vdiq në vitin 1930
 Halim Xhelo, atdhetar, pjesëmarrës në Luftën e Spanjës, varri në Spanjë
 Xhafer Deva, ministër i Brendshëm gjatë pushtimit gjerman, varri në Kaliforni, SHBA, vdiq në vitin 1978
 Mehdi Frashëri, politikan dhe atdhetar i njohur, varri në Itali
 Tajar Zavalani, gazetar i BBC-së, publicist i njohur, varri në Amerikë, vdiq në vitin 1976
 Rexhep Mitrovica, kryeministër i qeverisë kuislinge në Shqipëri, varri në Itali, vdiq në vitin 1967
 Aleksandër Moisiu, aktor i njohur i viteve '30, varri në Itali, vdiq në vitin 1935
 Hasan Dosti, ministër në qeverinë kuislinge, varri në Los Angelos, SHBA, vdiq në vitin 1958
 Ali Këlcyra, një nga anëtarët e kabinetit në qeverinë kuislinge, varri Itali 
 Patër Anton Arapi, ministër në qeverinë kuislinge, varri në Itali
 Koço Muka, ministër në qeverinë kuislinge, varri në Aleksandri, Egjipt, vdiq në vitin 1947 
 Ago Agaj, ministër në qeverinë kuislinge, varri në SHBA
 Preng Previzi, ministër i qeverisë kuislinge, varri në Belgjikë, vdiq në vitin 1977
 Vangjel Koça, publicist i njohur në vitet '30, varri në Greqi
 Naum Veqilharxhi, rilindës, varri në Rumani, vdiq në vitin 1846
 Qemal Jusufati, një nga anëtarët e kabinetit në qeverinë kuislinge, varri në Itali
 Ragip Frashëri, një nga anëtarët e kabinetit në qeverinë kuislinge, varri në Stamboll, Turqi
 Ali Kelmendi, një nga drejtuesit komunist të viteve '30, varri në Francë, vdiq në vitin 1939
 Martin Camaj, shkrimtar i njohur, varri në Munih, Gjermani, vdiq në vitin 1992
 Mustafa Kruja, ministër i qeverisë kuislinge, vdiq në Niagara, Falls, SHBA, më 27 dhjetor 1958 
 Xhemal Aranitasi, komandant i Mbrojtjes në Mbretërinë Shqiptare, varri në Turqi, vdiq në vitin 1961
 Salih Myftija, një nga anëtarët e kabinetit në qeverinë kuislinge, varri në Turqi
 Abaz Ermenji, kryetari Ballit Kombëtar, varri në Paris, Francë, vdiq në vitin 2003
 Filip Shiroka, poet dhe prozator i njohur shkodran, varri në Bejrut, Liban, vdiq në vitin 1935
 Vasil Andoni, sekretar i kabinetit i qeverisë kuislinge, vdekur ne Itali,varrosur ne vendlindje , ne Elbasan 1994
 Abaz Kupi, atdhetar nacionalist, varri në SHBA, vdiq në vitin 1976
 Nënë Tereza, humaniste shqiptare, varri në Klakuta të Indisë
 Shefqet Verlaci, ish Kryeminister, vdekur ne Zvicer, varrosur ne Rome, Itali
Anton Paluca, Shkodër, vdekur e varrosur në Amerikë më 1954, studioi në Vjenë të Austrisë për pedagogji dhe shkencat e natyrës. Atdhetar, pedagog, publicist, gjeograf, matematicien dhe tekstolog i zoti. Hartues i abetares në Shqipëri dhe Amerikë, shkrues i parathënies së fjalorit shqip-gjermanisht dhe përkthyes i shkëlqyer. Drejtori i shkollës Normale të Shkodrës, babai i sopranes se famshme shqiptare Marie (Paluca) Kraja.

Kategoria:Personalitete