Mbreteria Protista

Mbretëria Protista
 Protozaret janë gjallesa njëqelizore.
 Ato mund te shihen nga ana e mikroskopit ose me një lente te fuqishme.
 Ngjajnë me kafshët sepse nuk kane klorofil.
 Janë jeterushqyese.
 Munde te kenë forma te ndryshme. 
 Shumohen në mënyre te thjesht nëpërmjet ndarjes.
 Jetojnë në ujëra te kripura dhe te ëmbla ose në trupin e kafshëve dhe te njeriut (si parazite).
 Mënyra se si lëvizin i ndanë në klasa.
 Disa nga klasat janë : Këmberremet (Pseudopoda), Qerpikoret (Ciliata), Kamxhikoret (Flagjelata) dhe Spozoaret.

 Klasa e Këmberremeve (pseudopoda) 
 Në ketë klase bëjnë pjesë gjallesa një qelizore që lëvizin me ane te zgjatimeve.
 Përfaqësuesi kryesore është Ameba e cila e realizon lëvizjen te ngadalshme dhe me rrëshqitje në bazament te fort.
 Kur kap ushqimin Ameba përdor edhe pseudopodet.
 Ajo lëshon (1 ose 2) psedopode te cilat e rrethojnë ushqimin.
 Ushqimin i gëlltitur përfundon në Vakuolën tretëse ku tretet nga Enzimat.
 Materiali i tretur thithet nga vakuola bashkë me lendet e panevojshme dhe nëpërmjet lëvizjese se Amebës ajo nxirret jashtë qelizës.
 Në ketë klasë ka dhe forma parazitare (p.sh. paraziti që shkakton ameboiden te njeriu).

 Klasa e Qerpikoreve (Ciliata) 
 Përfaqësuesi në ketë klasë është Paramecin-i.
 Trupi I Paramecinit ka dallime nga trupi I Amebës (Paramecini ka forme te qëndrueshme sepse është I mbuluar me një membrane te holle).
 Ai lëviz me ane te qerpikëve te cilat dalin nga trupi.
 Qerpikët përdorën edhe për lëvizjen e ushqimeve drejt një hapësire te vogël në formën hinike (cistoma që është e lidhur me vakuolën tretëse).
 Kur Paramecet kanë ushqim te bollshëm ato shumohen me ane te ndarjes se thjesht 2-3 here në dite.  
 Ajo jeton në ujëra te ëmbla dhe lëviz me ane te qerpikëve që janë në sipërfaqen e trupit.  
 Ajo ka 2 bërthama : makronuklesusi dhe mininukleusi.
 Ajo ka dhe 2 vakuola tkurrëse (te cilat për 30 minuta nxjerrin uji te barabarte me gjithë trupin e tyre)

 Klasa e Kamxhikoreve dhe Spozoaret 
  Tripanozoma është një mikrogjallese kamxhikore qe leviz me ane te një kamxhiku te gjate.
  Ky protist parazitar qe shkakton semundjen e gjumit.
 Gjallesat sporozoare janë protiste parazitare qe nuk levizin fare.
 I tille është për shembull,plasmodiumi i malaries,i cili perhapet me ane te mushkonjave anofele dhe shkakton semundjen e malaries.
 prs.emiljano

Kategoria:Biologji
Kategoria:Mjekësi