Nomenklatura IUPAC e kimisë organike

Në nomenklaturën kimike, Nomenklatura IUPAC e kimisë organike është një metodë sistematike e emërimit të komponimeve të kimisë organike sipas rekomandimeve të International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC).

 Parimet themelore 

 Alkanet 

Parashtesa + -AN = Alkan
Parashtesa + IL = Alkan radikal

CnH2n + 2  Për Alkanët
CnH2n + 1  Për radikalet e alkanëve

 Nr i  
karbonit ! Parashtesa Alkanët n = Formula CnH2n + 2Radikalet e alkanëve n = Formula CnH2n + 1 1  Meta Metan n = 1  CH4 Metil - radikal n = 1  CH3 2  Eta Etan n = 2  C2H6 Etil - radikal n = 2  C2H5 3  Propa Propan n = 3  C3H8 Propil - radikal n = 3 C3H7 4  Buta Butan n = 4  C4H10 Butil - radikal n = 4 C4H9 5  Penta Pentan n = 5  C5H12 Pentil - raikal n = 5  C5H11 6  Heksa Heksan n = 6  C6H14 Heksil - radikal n = 6  C6H13 7  Hepta Heptan n = 7  C7H16 Heptil - radikal n = 7  C7H15 8  Okta Oktan n = 8  C8H18 Oktil - radikal n = 8  C8H17 9  Nona Nonan  n = 9  C9H20 Nonil - radikal n = 9  C9H19 10  Deka Dekan n = 10  C10H22 Dekil - radikal n = 10  C10H21

 Alkenet dhe Alkinet 
Emri greko-latin + EN = Alken
Emri greko-latin + ENIL = Alken radikal

CnH2n   Për alkenët
CnH2n - 1 Për radikalet e Alkenëve

 Nr  Emri greko-latin  Alkenët n = Formula CnH2n  Radikalët e alkenëve n = Formula CnH2n - 1   1  Meta  /   /  /  /  /  / 2  Eta  Eten n = 2 C2H4  Etenil - radikal n = 2  C2H3 3  Propa  Propen n = 3 C3H6  Propenil - radikal n = 3 C3H5 4  Buta  Buten n = 4 C4H8  Butenil - radikal n = 4 C4H7 5  Penta  Penten n = 5 C5H10  Pentenil - raikal n = 5 C5H9 6  Heksa  Heksen n = 6 C6H12  Heksenil - radikal n = 6 C6H11 7  Hepta  Hepten n = 7 C7H14  Heptenil - radikal n = 7 C7H13 8  Okta  Okten n = 8 C8H16  Oktenil - radikal n = 8 C8H15 9  Nona  Nonen n = 9 C9H18 Nonenil - radikal n = 9 C9H17 10  Deka  Deken n = 10 C10H20  Dekenil - radikal n = 10 C10H19

Tabela për Alkinët

Emri greko-latin + IN = Alkin
Emri greko-latin + INIL = Alkin radikal

CnH2n - 2  Për alkinët
CnH2n - 3 Për radikalet e Alkinëve

 Nr  Emri greko-latin  Alkinët n =  FormulaCnH2n - 2 Radikalët e alkinëve n =  FormulaCnH2n - 3 1  Meta  /   /  /  /  /  / 2  Eta  Etin n = 2 C2H2  Etinil - radikal n = 2 C2H 3  Propa  Propin n = 3 C3H4  Propinil - radikal n = 3 C3H3 4  Buta  Butin n = 4 C4H6  Butinil - radikal n = 4 C4H5 5  Penta  Penten n = 5 C5H8  Pentenil - raikal n = 5C5H7 6  Heksa  Heksin n = 6 C6H10  Heksinil - radikal n = 6 C6H9 7  Hepta  Heptin n = 7 C7H12  Heptinil - radikal n = 7 C7H11 8  Okta  Oktin n = 8 C8H14  Oktinil - radikal n = 8 C8H13 9  Nona  Nonin n = 9 C9H16  Noninil - radikal n = 9 C9H15 10  Deka  Dekin n = 10 C10H18  Dekinil - radikal n = 10 C10H17

 Nomenklatura e përbashkët - emrat e shkurtër 
 Nr  Emri greko-latin   1  Meta  2  Eta  3  Propa  4  Buta  5  Penta  6  Heksa  7  Hepta  8  Okta  9  Nona  10  Deka 

Grupet funksionale

Ciklo + alkan = Cikloalkan

Kanë formulë të ngjajshme me alkenët por dallimi i tyre bëhet nga ajo se kanë formula strukturale të ndryshme.

CnH2n    
Ku n > 3

 Nr  Emri greko-latin  Cikloalkanët  n =  Formula CnH2n 1  Meta  /  /  / 2  Eta  /  /  / 3  Propa  Ciklopropan  n = 3  C3H6 4  Buta  Ciklobutan   n = 4  C4H8 5  Penta  Ciklopentan n = 5  C5H10 6  Heksa  Cikloheksan  n = 6  C6H12 7  Hepta  Cikloheptan n = 7  C7H14 8  Okta  Ciklooktan  n = 8  C8H16 9  Nona  Ciklnonan  n =9  C9H18 10  Deka  Ciklodekan  n = 10  C10H20

Tabela për Cikloalkenët

Ciklo + alken = Cikloalken

 Nr  Emri greko-latin  Cikloalkenët   1  Meta  / 2  Eta  / 3  Propa  Ciklopropen 4  Buta  Ciklobuten 5  Penta  Ciklopenten 6  Heksa  Cikloheksen 7  Hepta  Ciklohepten 8  Okta  Ciklookten 9  Nona  Ciklnonen 10  Deka  Ciklodeken

Tabela për Acidet monokarboksilike

Si veti të ndryshme në lexim në krahasim me tjerat acidet monokarboksilike kanë se lexohen me një numër më të madh , psh CH3 COOH lexohet acidi etanik në fakt ka 1 atom karboni ose CH5 COOH  acidi heksanik dhe ka 5 atome karboni .

 Nr  Emri greko-latin  Cikloalkenët   1  Meta  Acidi etanik 2  Eta  Acidi propanik 3  Propa  Acidi butanik 4  Buta  Acidi pentanik 5  Penta  Acidi heksanik 6  Heksa  Acidi heptanik 7  Hepta  Acidi oktanik 8  Okta  Acidi nonanik 9  Nona  Acidi dekanik 10  Deka  Acidi dekametanik

Tabela për Alkoolet
Emri greko-latin + Nol = Alkooli

 Nr  Emri greko-latin  Alkoolet   1  Meta  Metanol 2  Eta  Etanol 3  Propa  Propanol 4  Buta  Butanol 5  Penta  Pentanol 6  Heksa  Heksanol 7  Hepta  Heptanol 8  Okta  Oktanol 9  Nona  Nonanol 10  Deka  Dekanol

Rerefrencat

Kategoria:Numra
Kategoria:Kimi
Kategoria:Substanca kimike
Kategoria:1
Kategoria:2
Kategoria:3
Kategoria:4
Kategoria:5
Kategoria:6
Kategoria:7
Kategoria:9
Kategoria:10