Gjuha llioneze

Gjuha Llioneze (Llingua Llïonesa) është gjuhë që i takon familjes të gjuhëve romane.  Përkrah gjuhës Spanjollishte, gjuha llionese është dhe flitet në Llion, Zamora, Salamanca dhe Bragança (Portugalia). Gjuha leonese bën pjesë në grupin e gjuhëve romane dhe ibero-romane dhe rrjedh nga latinishtja.

Historia
Llionishtja është një gjuhë që lind në Mesjetë në Mbretërinë e Lliónit. Deri në shekullin XIV ajo përdoret në dokumentet zyrtare, por më pas zëvendësohet nga kastiljanishtja. Gjuha leonese kalon atëherë të jetë një gjuhë popullore, e larguar nga administrata.

Në ditët e sotme, leonishtja flitet në provincat spanjolle të Lliónit, Zamorës dhe Salamankës, si edhe në Distriktin e Bragançës në Portugali. Ajo ka më shumë se 55.000 folës, megjithëse shumica e tyre janë popullsi e moshuar që jeton në zona rurale.

Llionishtja është e njohur zyrtarisht në statutin e autonomisë dhe për këtë arsye është një gjuhë e njohur edhe nga shteti spanjoll. Në shekullin XIX kanë qenë të shumtë studiuesit e leonishtes. Ndër ta ishin gjermani HansenHanssen, Friedrich Ludwig Christian (1896). Estudios sobre la conjugación Leonesa. Impr. Cervantes., suedezi StaafStaff, E. : "Étude sur l'ancien dialecte léonnais d'après les chartes du XIIIÈ siècle", Uppsala. 1907., kinezi Gessner dhe spanjolli Menéndez PidalMenéndez Pidal, R.: "El dialecto Leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. 1906..
Shekulli XX
Në shekullin XX, asturianishtja dhe mirandishtja, dy degëzime të llionishtes, kanë zhvilluar një gramatikë të tyre dhe norma ortografike, kështu që sot grupi llionishtes* Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego (1960). Trabajos sobre el dominio románico leonés. Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-3436-1. përbëhet nga tre gjuhë: leonishtja, mirandishtja dhe asturianishtja. Aktualisht, gjuha Llionezegëzon një shkallë mbrojtjeje nga Bashkimi Evropian.

 Notes 

 Biblio 

 Linguasphere Register. 1999/2000 Edition. pp. 392. 1999.
 López-Morales, H.: “Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI”. Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. 1967.
 Gessner, Emil. «Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen».
 Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1910). "Los infinitivos leoneses del Poema de Alexandre". Bulletin Hispanique (12).
 Krüger, Fritz. El dialecto de San Ciprián de Sanabria. Anejo IV de la RFE. Madrid.

Kategoria:Spanja
Kategoria:Portugalia
Llioneze
Kategoria:Gjuhë llioneze