Samuel Beckett

Samuel Barclay Beckett (13 prill 1906  - 22 dhjetor 1989), novelist, dramaturg dhe poet irlandezë. Fitues i Çmimit Nobel për Letërsi për vitin 1969.

 Biografia 
Shkrimtari i njohur mbarëkombëtar Samuel Beket u lind më 13 prill të vitit 1906 afër Dublinit në Irlandë. Ishte një djalë me sjellje shembullore dhe familjar i mbikqyrur gjithmonë nga një dado të cilën familja e kishte marrë për të qëndruar me të. Pasi mbaroi shkollën e mesme duke treguar një talent të rrallë, ai u transferua në Paris në vitin 1928. Nuk ishin të pakta femrat që adhuronin Beketin. Një ndër to që dëshironte të rrinte përgjatë gjithë kohës me shkrimtarin e madh, duke e simpatizuar së tepërmi ishte edhe e bija e James Joyce. Por Beketi mendonte se nuk ishte ende në kohë për të krijuar një lidhje me një femër. Arriti deri aty sa u nda me të dashurën e tij të parë për arsye se nuk ishte i gatshëm ta kënaqte atë fizikisht. Suksesi i tij i parë i rëndësishëm për të ishte transferimi në kolegjin e quajtur "Trinity" College në vitin 1928 në Paris (i njëjti kolegj ku ka ndjekur studimet edhe Oscar Wilde) në të cilin studioi për frëngjisht e italisht.
Këtu vijnë edhe hapat e parë pozitivë për të. Nisi të merrej me botën e letërsisë dhe filloi të krijonte miqësi të reja për të mësuar gjithmonë e më shumë. Atje njohu edhe James Joysin i cili u kthye dhe në profesorin e tij për t'i mësuar gjithçka kërkonte apo kishte kuriozitet të dinte. Mjaftoi kaq, dhe menjëherë nisi karriera e tij e jashtëzakonshme ku fiton menjehërë çmimin e parë letrar duke fituar dhjetë stërlina me veprën e quajtur "Whoroscope".

Veprat i shkroi në frëngjisht dhe zuri menjëherë vend të rëndësishëm në rradhën e autorëve të tjerë të mëdhenj. Ishte një ndër autorët më origjinalë dhe më të rëndësishëm të shekullit të 20-të. U kurorëzua me çmimin "Nobel" për letërsinë në vitin 1969.  Beketi dallonte nga shkrimtarët e tjerë të kohës së tij ku në veprat e veta trajtonte gjithmonë shqetësimet e të tjerëve dhe shoqërisë së asaj kohe. Ai nuk ishte ekzistencialist si filozofi francez Jean-Paul Sartre edhe pse kishte marrëdhënie të mira me të. Ishte gjithmonë në kërkim të literaturës konvencionale dhe teatrit konvencional gjithashtu. Puna e tij ngjasonte në disa drejtime me atë të James Joyce (mësuesit të tij të parë) kryesisht në përdorimin e gjuhës. Me Franc Kafkën ngjasonte në trajtimin e disa situatave herë-herë duke përcjellë frikë e terror ndërsa me Fjodor Dostojevskin, në nxjerrjen në pah të shpirtit njerëzor, të përjetimeve dhe vështirësive që haseshin. Beketi ishte i frymëzuar dhe i ndikuar nga figurat artistike ku këtu ndryshonte me Dante Aligerin tek kryevepra botërore "Komedia Hyjnore".

Nëpërmjet romanit "Duke pritur Godonë" e cila është edhe vepra e tij më e suksesshme ai përcjell tek lexuesi shpirtin dramatik ku e konsideron veten një romancier të mirfilltë. "Duke pritur Godon" u shkrua në 5 janar të vitit 1953 në Paris . Është konsideruar për shumë kohë si "best seller". Krijimtaria letrare e Samuel Beketit shpesh herë është përdorur edhe në teatër ku regjisorë me famë botërore kanë ngjitur vepra të ndryshme në skenë të cilat janë pritur mjaft mirë nga publiku dhe kanë pasur shumë sukses. Duke bërë një shëtitje "virtuale" përmes Irlandës, Francës, Anglisë dhe Gjermanisë ai shkroi poema dhe histori nga më të ndryshmet duke treguar përjetime dhe situata nga më interesantet të cilat i skaliti me mjeshtëri në rrjeshtat që kanë mbushur librat e botuara prej penës së tij.

 Bibliografia 
 Tekste Dramash 
Theatër
 Eleutheria (1940s; published 1995)
 Waiting for Godot (1952)
 Act Without Words I (1956)
 Act Without Words II (1956)
 Endgame (1957)
 Krapp's Last Tape (1958)
 Rough for Theatre I (late 1950s)
 Rough for Theatre II (late 1950s)
 Happy Days (1960)
 Play (1963)
 Come and Go (1965)
 Breath (1969)
 Not I (1972)
 That Time (1975)
 Footfalls (1975)
 A Piece of Monologue (1980)
 Rockaby (1981)
 Ohio Impromptu (1981)
 Catastrophe (1982)
 What Where (1983)

Radio
 All That Fall (1956)
 From an Abandoned Work (1957)
 Embers (1959)
 Rough for Radio I (1961)
 Rough for Radio II (1961)
 Words and Music (1961)
 Cascando (1962)

Televizion
 Eh Joe (1965)
 Ghost Trio (1975)
 ... but the clouds ... (1976)
 Quad I + II (1981)
 Nacht und Träume (1982)
 Beckett Directs Beckett (1988/92) The San Quentin Drama Workshop
  Beckett on Film  (2002) Hosted by Jeremy Irons, Produced by PBS 
Kinema
 Film (1965)

 Prozë 
Novela
 Dream of Fair to Middling Women (1932; published 1992)
 Murphy (1938)
 Watt (1945; published 1953)
 Mercier and Camier (1946; published 1974)
 Molloy (1951)
 Malone Dies (1951)
 The Unnamable (1953)
 How It Is (1961)

Tregime
 More Pricks Than Kicks (1934)
 First Love (1945)
 Stories and Texts for Nothing (1954)
 Fizzles (1976)
 Stirrings Still (1988)

 Poezi 
 Whoroscope (1930)
 Echo's Bones and other Precipitates (1935)
 Collected Poems in English (1961)
 Collected Poems in English and French (1977)
 What is the Word (1989)
 Selected Poems 1930-1989 (2009)

 Vepra në gjuhën shqipe 
 Duke pritur Godonë (1996); Shtëpia botuese:Çabej

 Lidhje të jashtme 

 Poems by Samuel Beckett at The Poetry Foundation 
 Beckett with Lacan - Slavoj Zizek
 Jaime Perales Contrera, "The Irishman who translated Mexican poetry"
 Beckett Centenary Festival (April 2006)
 The Annual Samuel Beckett Festival
 The Samuel Beckett Endpage
 Beckett's cricket record at CricketArchive
 Radio Plays for BBC on ubu.com
 Online centennial exhibition from the Harry Ransom Center at The University of Texas at Austin
 Irish author Keith Ridgway considers Beckett's Mercier and Camier in The Guardian
 "Sam I Am - Beckett’s private purgatories" by Benjamin Kunkel in The New Yorker
 The Samuel Beckett Papers at Washington University in St. Louis
 Samuel Beckett Collection  at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin
 Samuel Beckett Timeline
 The San Quentin Drama Workshop - Beckett Directs Beckett - 50 years of work in Beckett's Theatre
 An online compilation of selected adaptations of the works of Samuel Beckett by Brock University's Department of English Language and Literature
 The Making of Samuel Beckett by J. M. Coetzee from The New York Review of Books
 The Beckett International Foundation 
 The Samuel Beckett Society
 The Journal of Beckett Studies

Kategoria:Shkrimtarë irlandezë
Kategoria:Lindje 1906
Kategoria:Vdekje 1989
Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi