Diktatori

Diktator është sundimtari i një vendi (p.sh. absolutist apo autokratik) i cili merr pushtet vetiak absolut. Kur shtetet e tjera e quajnë kreun e një shteti të veçantë diktator, ai shtet quhet diktaturë. Fjala diktator e ka origjinën nga titulli i një gjykatësi në Romën e lashtë të emëruar nga Senati për të sunduar republikën në kohë të jashtëzakonshme.

Ashtu si termi tiran, fillimisht një titull i respektuar në Greqinë e lashtë, dhe në një shkallë më të vogël autokrat, termi diktator përdoret pothuajse ekskluzivisht si një term për një sundimtar shtypës dhe abuziv.

Në përdorimin modern, termi "diktatori" është përdorur zakonisht për të përshkruar një lider, i cili mban dhe abuzon një sasi të jashtëzakonshme të pushtetit personal, veçanërisht kompetenca për të bërë ligje pa përmbajtje efektive nga një kuvend kukull. Diktaturat karakterizohet nga tiparet e mëposhtme: pezullimin e zgjedhjeve ose zhvillimin e zgjedhjeve fiktive ku personat që do të zgjidhen janë paracaktuar, pezullimin e lirive civile, shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme; sundim me dekret, shtypjen dhe eliminimin e kundërshtarëve politikë, lejimin vetëm të një partie politike, dhe propagandimin e kultit të diktatorit.

Termi "diktator" është i krahasueshëm, por jo sinonim me konceptin e lashtë të tiranit. Shumë nga njerëzit që kanë ardhur në pushtet në regjime të tilla si junta ushtarake, shtete një partiake dhe qeveri civile nën sundimin personal, janë përshkruar si diktatorë. Për shembull, Hitleri, Mussolini, Enver Hoxha, Mao Ce Duni dhe Kim Jong-il.

Lista e diktatorëve të kohëve moderne

parapamje|200px|Robert Mugabe i Zimbabves.
parapamje|200px|Josif Stalin
parapamje|200px|Adolf Hitler
parapamje|200px|Benito Mussolini
parapamje|200px|Francisco Franco in 1969.

parapamje|200px|Enver Hoxha

parapamje|200px|Sadam Husein në gjyqin ndaj tij në 2004
parapamje|200px|Muamer al Gadafi
 Emri  Shteti  Ardhja në pushtet  Ikja nga pushteti  IdeologjiaHoxha Enver Enver Hoxha   Shqipëri  1944  1985  Diktaturë komuniste staliniste Ongania Juan Carlos Juan Carlos Onganía   Argjentina  1966  1970  Diktaturë ushtarake Dollfuss Engelbert Engelbert Dollfuss   Austria  1932  1934  Nacionalizëm/Fashizëm Lukashenko Alexander Aleksander Lukashenko   Bjellorusia  1994  present  Diktaturë Kushtetuese Getúlio Vargas Getúlio Vargas   Brazili 1930  1945  Diktaturë Kushtetuese fashiste Houphouët-Boigny Félix Félix Houphouët-Boigny   Bregu i Fildishtë 1960  1993  Diktaturë Kushtetuese Bolkiah Hassanal Hassanal Bolkiah   Brunei  1967  vazhdon  Sulltanat Dimitrov Georgi Gjergj Dimitrov   Bullgaria  1946  1949  Kommunizëm Zhivkov Todor Teodor Zhivkov  Bullgaria  1954  1989  Kommunizëm Compaore Blaise Blaise Compaoré   Burkina Faso  1987  vazhdon  Diktaturë Kushtetuese Habré Hissène Hissène Habré   Çadi  1982  1990  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Gottwald Klement Klement Gottwald   Çekosllovakia  1948  1953  Diktaturë Kommuniste Trujillo Rafel Rafael Trujillo   Republika Dominikane 1930  1961  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Nasser Gamal Abdel Gamal Abdel Nasser   Egjipt  1954  1970  Diktaturë Kushtetuese Sadat Anwar Anwar Sadat   Egjipt  1970  1981  Diktaturë Kushtetuese Mubarak Hosni Hosni Mubarak   Egjipt  1981  2011  Diktaturë Kushtetuese Afewerki Isaias Isaias Afewerki  Eritrea  1991  në pushtet Nationalist Diktaturë Kushtetuese Päts Konstantin Konstantin Päts  Estonia  1938  1940  Diktaturë Kushtetuese Mengistu Haile Mariam Mengistu Haile Mariam   Etiopia  1977  1991  Diktaturë Kommuniste Diktaturë ushtarake Zenawi Meles Meles Zenawi   Etiopia  1991  2012  Diktaturë Kushtetuese Marcos Ferdinand Ferdinand Marcos   Filipinet 1972  1986  Diktaturë Kushtetuese Bainimarama Frank Frank Bainimarama   Fixhi  2006  në pushtet  Diktaturë ushtarake Bongo Omar Omar Bongo   Gaboni  1967  2009  Diktaturë Kushtetuese Pangalos Theodoros Theodoros Pangalos    1926  1926  Diktaturë ushtarake Metaxas Ioannis Ioannis Metaxas     1936  1941  Diktaturë ushtarake Rios Montt Efrain Efraín Ríos Montt   Guatemala  1982  1983  Diktaturë ushtarake Nguema Francisco Macias Francisco Macías Nguema  Guinea Ekuatoriale  1968  1979  Nationalist Diktaturë Kushtetuese Nguema Mbasogo Teodoro Obiang Teodoro Obiang Nguema Mbasogo   Guinea Ekuatoriale  1979  present  Nationalist Diktaturë Kushtetuese Hitler Adolf Adolf Hitler    1933  1945  Nazizëm Duvalier Francois François Duvalier   Haiti  1957  1971   Diktaturë Kushtetuese Duvalier Jean Claude Jean Claude Duvalier   Haiti 1971  1986  Diktaturë Kushtetuese Horthy Miklos Miklós Horthy   Hungaria  1920  1944  Diktaturë ushtarake fashiste Rákosi Matyas Mátyás Rákosi    Hungaria 1947  1956  Communism Sukarno Sukarno   Indonezia  1945  1966  Diktaturë ushtarake Suharto Suharto   Indonezia  1966  1998  Diktaturë ushtarake Grand Ayatollah Seyyed Ali Khamene'i Grand Ayatollah Seyyed Ali Khamenei  Irani  1989 në pushtet  Diktaturë Teokratike Hussein Saddam Saddam Hussein   Iraku  1979  2003  Ba'athism Mussolini Benito Benito Mussolini  Italia  1922  1943  Diktaturë ushtarake fashiste Tito Josip Broz Josip Broz Tito   Jugosllavia  1945  1980  Socialism (Titoism) Pol Pot Pol Pot   Kamboxhia  1975  1979  Diktaturë komuniste ushtarake Nazarbayev Nursultan Nursultan Nazarbayev   Kazakistani  1991  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese Pinochet Augusto Augusto Pinochet   Kili  1973  1990  Diktaturë ushtarake Mao Zedong Mao Zedong   Kina  1949  1976  Diktaturë Komuniste Akayev Askar Askar Akayev   Kirgistani 1991  2005  Diktaturë Kushtetuese Rojas Pinilla Gustavo Gustavo Rojas Pinilla   Kolumbia  1953  1957  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Nguesso Denis Sassou Denis Sassou Nguesso   Kongo 1979  1992  Nationalist Diktaturë Kushtetuese Kim Il-sung Kim Il-sung   Korea e Veriut  1948  1994  Diktaturë Komuniste Kim Jong-il Kim Jong-il   Korea e Veriut  1994  2011  Diktaturë Komuniste Kim Jong-un Kim Jong-un   Korea e Veriut  2011  në pushtet  Diktaturë Komuniste Pavelic Ante Ante Pavelic   Kroacia  1940  1944  Diktaturë ushtarake fashiste Batista Fulgencio Fulgencio Batista   Kuba  1952  1959  Diktaturë ushtarake Castro Fidel Fidel Castro   Kuba 1959  2008 Diktaturë Komuniste marksiste-leniniste Ulmanis KārlisKārlis Ulmanis   Letonia  1934  1940  Diktaturë Kushtetuese Gaddafi Muammar Muammar Gaddafi   Libia  1969  2011  Socializëm arab/Kadafizëm) Smetona AntanasAntanas Smetona   Lituania 1926  1940  Diktaturë Kushtetuese Mahathir Mohamad Mahathir Mohamad   Malajzia  1981  2003  Diktaturë Kushtetuese Mohammad Najib Abdul Razak Najib Razak   Malajzia  2009  present  Diktaturë Kushtetuese Barisan Nasional Barisan Nasional   Malajzia  1973  present  Diktaturë Kushtetuese Gayoom Maumoon Abdul Maumoon Abdul Gayoom   Maldivet 1978  2008  Diktaturë Kushtetuese Santa Anna Antonio Lopez de Santa Anna   Meksika  1833  1855  Diktaturë ushtarake Diaz Porfirio Porfirio Díaz   Meksika  1876  1911  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Shwe Than Than Shwe   Birmania 1992  2011  Diktaturë ushtarake Somoza Garcia Anastasio Anastasio Somoza García   Nikaragua  1936  1956  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Somoza Debayle Luis Luis Somoza Debayle   Nikaragua  1956  1967  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Khan Ayub Ayub Khan   Pakistani  1958  1969  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Khan Yahya Yahya Khan   Pakistani 1969  1971  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Zia-ul-Haq Muhammad Muhammad Zia-ul-Haq   Pakistani  1978  1988  Diktaturë ushtarake/Diktaturë Kushtetuese Musharraf Pervez Pervez Musharraf   Pakistani  1998  2008  Nationalist Diktaturë ushtarake Torrijos Omar Omar Torrijos   Panamaja  1968  1981  Diktaturë ushtarake Noriega Manuel Manuel Noriega   Panamaja  1983  1989  Diktaturë ushtarake Stroessner Alfredo Alfredo Stroessner   Paraguaji  1954  1989  Diktaturë ushtarake Fujimori Alberto Alberto Fujimori   Peruja  1990  2000  Diktaturë Kushtetuese (Fujimorizëm) Pilsudski Jozef Józef Pilsudski   Polonia  1926  1935  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Salazar Antonio de Oliveira António de Oliveira Salazar  Portugalia  1932  1968  Diktaturë ushtarake fashiste Bokassa Jean-Bédel Jean-Bédel Bokassa   Republika e Afrikës Qendrore  1966  1979  Diktaturë ushtarake Bozizé François François Bozizé   Republika e Afrikës Qendrore  2003  vazhdon  Diktaturë Kushtetuese Carol II of Romania Carol II of Romania  Rumania  1938  1940  Diktaturë Mbretërore Antonescu Ion Ion Antonescu  Rumania  1940  1944  Diktaturë ushtarake fashiste Ceaușescu Nicolae Nicolae Ceaușescu   Rumania  1965  1989  Diktaturë Komuniste Vladimir Putin Vladimir Putin   Rusia  2000  në pushtet  Putinizëm Sindikubwabo Théodore Théodore Sindikubwabo   Ruanda  1994  1994  Nationalist Diktaturë ushtarake nacionaliste Kagame Paul Paul Kagame   Ruanda 1994  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Abdullah of Saudi Arabia    2005  në pushtet  Monarki Absolute Tiso Jozef Jozef Tiso   Sllovakia  1938  1945  Regjim nazist kukull Bashir Omar Omar al-Bashir   Sudan  1989  në pushtet  Diktaturë Kushtetues ushtarake Assad Hafez Hafez al-Assad   Siria  1970  2000  Ba'athism Assad Bashar Bashar al-Assad   Siria  2000  në pushtet  Ba'athism Barre Siad Siad Barre   Somalia  1969  1991  Diktaturë Komuniste ushtarake Rhee Syngman Syngman Rhee   Korea e Jugut  1948  1960  Diktaturë Kushtetuese Park Chung-hee Park Chung-hee   Korea e Jugut  1961  1979  Diktaturë ushtarake Doo-hwan Chun Chun Doo-hwan   Korea e Jugut  1979  1988  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Primo de Rivera Miguel Miguel Primo de Rivera   Spanja  1923  1930  Diktaturë ushtarake Franco Francisco Francisco Franco   Spanja  1939  1975  Diktaturë ushtarake fashiste Stalin Joseph Josif Stalini   Bashkimi Sovjetik  1922  1953  Diktaturë Komuniste  Rahmon Emomalii Emomalii Rahmon   Taxhikistani  1992  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese nacionaliste Bourguiba Habib Habib Bourguiba   Tunizia  1957  1987  Diktaturë Kushtetuese Ben Ali Zine El Abidine Zine El Abidine Ben Ali   Tunizia 1987  2011  Diktaturë Kushtetuese Niyazov Saparmurat Saparmurat Niyazov   1990  2006  Diktaturë Kushtetuese nacionaliste Berdimuhamedow Gurbanguly Gurbanguly Berdimuhamedow    2006  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese nacionaliste Amin Idi Idi Amin   Uganda  1971  1979  Diktaturë ushtarake Museveni Yoweri Yoweri Museveni   Uganda  1986  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese ushtarake Karimov Islam Islam Karimov   Uzbekistani  1990  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese nacionaliste Ho Chi Minh Ho Chi Minh   Vietami i Veriut  1954  1969  Diktaturë Komuniste Slobodan Milošević Sllobodan Milosheviç   Serbia  1989  2000  Diktaturë Nacionaliste  Guelleh Ismaïl Omar Ismaïl Omar Guelleh   Xhibuti  1999  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese Mobutu Sese Seko Mobutu Sese Seko   Zaire  1967 1997  Diktaturë ushtarake Mugabe Robert Robert Mugabe   Zimbabve  1980  në pushtet  Diktaturë Kushtetuese nacionaliste

 Shiko edhe 
 Diktatura

 Referimet 
Kategoria:Politikë