Tabula Peutingeriane

Tabula Peutingeriana ose Harta Peutingeriane, është një hartë hartografike, që pasqyron rrjetin romak te rrugëve në kohën e vonë romake, duke filluar nga ishujt britanikë përmes Mesdheut për në lindje drejt Indisë me lumin  Gang, e deri ne ishujt Sri Lanka (Insula Taprobane) në Oqeanin Indian dhe në Kinë. Ajo është quajtur me emrin e Konrad Peutinger (1465–1547) dhe nga UNESCO- konsiderohet si trashëgimi botërore. 

 Vështrim 
"Kjo hartë për herë të parë është gjetur nga humanisti vjenez Conrad Celtes në manastirin benediktin Tergernse, në jug-perëndim të Salzburgut në Worms-Bavari. Në bazë të vrojtimit paleografik dhe piktural konsiderohet se kjo hartë është punuar sipas një harte të gjysmsë së dytë të shekullit XI ose shekullit të XII. Mirëpo sot gjithnjë e më tepër po mbizotëron teza se origjinalin e kësaj harte, e ka punuar, rreth vitit 340 të ersë sonë, një hartograf i panjohur romak, me gjasë Castoriusi. Hartën e gjetur, Conrad Celtes ia dhuroi shkencëtarit gjerman Conrad Peuntiger, i cili kishte për qëllim ta botonte, mirëpo vdekja e pengoi realizimin e këtij qëllimi. Të parët që e botuan këtë hartë ishin F.d.Sdcheyb në vitin 1753, F.Desjardins në vitet 1869-1874 dhe C. Miller në vitin 1888. Në këtë hartë përmenden edhe një varg vendesh iliro-shqiptare si p.sh. në rrugën Lissus - Naisso përmenden këto qytete: Lissus, Ad Picaria, Creueni, Gabuleo, Theranda, Viciano, Veclanum (Beclanum), Vindenis, Ad Fines, Hammeo, Ad Herculem, Naisso. Sipas këtij itinerari, distanca ndërmjet Vicianës dhe Therandës ishte 37 km kurse distanca ndërmjet Vicianës dhe Vindenisit ishte 29,6 km."Dr. Gazmend Rizaj: Toponimi "Viciana" në hartografinë evropiane, Vushtrria-Viciana me rrethinë, Kuvendi Komunal, Vushtrri, 2003, fq.53

Harta


 Shih edhe 
 Hartografia
 Via Egnatia

 Literatura 
 — Includes the best easily available reproduction of the Tabula Peutingeriana, at 2:3 scale.
 — Includes a reproduction of the Tabula Peutingeriana, at 1:1 scale.

Referime

 Lidhje të jashtme 

 Peutinger map as a seamless whole, in color, with overlaid layers, by  Richard Talbert 
 Omnes Viae: Tabula Peutingeriana as route planner, plotted on Google Maps
Bibliotheca Augustana: complete scan of Tabula Peutingeriana 1887-1888
Slide #120 Monograph:Tabula Peutingeriana, First century A.D. , Cartographic Images
Tabula Peutingeriana (high-resolution JPEGs & Alphabetical index) at Sorin Olteanu's LTDM Project (soltdm.com) 
Tabula Peutingeriana – Interactive Navigation and Index with Zoom
Tabula Peutingeriana: real-size reproduction with permission of the National Austrian Library
Commentary on the Tabula Peutingeriana Online-Database of the DFG-project

Kategoria:Hartografi
Kategoria:Dardania
Kategoria:Iliriku
Kategoria:Perandoria Romake
Kategoria:Ngjarje shekulli IV