Nilo Borxhia

Nilo Borxhia, ose  At Nili Borshia (italisht: Padre Nilo Borgia, Hora e Arbëreshëvet 1 mars 1870 - Grotaferratë 3 mars 1942), dijetar arbëresh dhe murg basilian i ritit bizantin, ishte një bibliofil, filologu, shkrimtar dhe teolog shqiptar në diasporë, i cili u largua shumë shkrime për kulturën shqiptare-bizantine në Itali. Misionar në Shqiperi, veçanërisht në jug, në qytetin e Himarës, themeluar asamblenë e murgjit arbëreshë i ritit lindor në Atdhe. Në vitin 1921 ai themeloi Institutin fetar e "bijat e Shën Makrinës", duke pasur si qëllim të saj shkollimin dhe arsimimin e vajzave të reja të kolonive shqiptare në Itali.

 Jetëshkrim 
Dorëshkrimi i Gramatikës e parë e shqipes, që i përket vitit 1710, ruhet në Bibliotekën e Manastirit të Grotaferratës, afër Romës. Informacionin e parë ër këtë gramatikë e pati dhënë studiuesi arbëresh Nilo Borxhia, 83 vjet më parë, duke botuar në revistën “Diturija”(1927, nr.12) të Lumo Skëndos një shkrim me titull “Një gramatik’ e voglë e gjuhës shqipe, më 1710″. Artikulli është i shkurtër. Autori njofton se dorëshkrimi hyri në këtë bibliotekë në vitin 1923. 

 Vlera te vecanta 
Nje deshmi te patjetersueshme te gjuhetarit gjenial shqiptar Eqrem Çabej, i cili thote se kishte takuar ne Itali dijetarin arbëresh Nilo Borxhia ne 1940, i cili i kishte thene se kishte
zbuluar ne arkivat e Vatikanit nje doreshkrim te plote ne gjuhen shqipe me te vjeter se sa libri i famshem i Gjon Buzukut i vitit 1555.

 Punimet kryesore 
 Liturgjia Komentari i Shën Gjermani dhe versioni latin i Anastasius bibliotekar, botimi i dytë, Grotaferratë 1912.
 Nëse Fryma e Shenjtë pranoj emrin εἰκών (imazh), ibid. 1915.
 Jezusi në jetën eukaristike, Grotaferratë 1917.
 Ωρολόγιον "Dita" e Kishave të ritit bizantin, Romë 1929. Kalimi Ungjilli në gjuhën shqipe të shekullit XIV, Grotaferratë 1930. Fragmente lashtë eukaristike. Poezi e shenjtë popullore bizantine, ibid. 1932. Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri, shënime mbi misionet në Himarë, shek. XVI – XVIII'', Romë 1935-1942, ribotuar në Shqipëri në 2014.

 Shiko edhe këtë 
Arbëreshët
Kisha Bizantine Arbëreshe
Hora e Arbëreshëvet
Murgjit bazilianë të Italisë në Shqipëri

 Lidhje të jashtme 
 Rrënjët - Gazeta e Pavarur Italo-Shqiptare, pjesë për At Nili Borshia

Kategoria:Arbëreshë në Itali
Kategoria:Lindje 1870
Kategoria:Vdekje 1942
Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë
Kategoria:Njerëz nga Hora e Arbëreshëvet