Muzika xhaz

Xhazi është shkrirje e te shprehurit muzikor laik e shpirtëror e zezakeve amerikane me prejardhje afrikane dhe e elementeve muzikore evropiane.  U paraqit ne mbarimim të shekullit XIX në Amerikë si rezultat i vuajtjeve nen roberin e te bardhëve.  
Karakteristike e tij është ritmi me akcent jo te drejte, forma josimetrike, sinkopat e shpeshta dhe intervalet e zbritura e te zvoguluara.  Ndersa, improvizimi solistik a kolektiv mundeson thurrjen e atyperatyshem te pjeses muzikore.  Keshtu eshte interpretuesinjeheresh kompozitor.  Xhaz-bendi rendom perfshinte deri 8 anetare, big-bendi 12-16, te ndare ne grupin melodik dhe ritmik.

Gjate zhvillimit te tij ne shkullin XX, janë formuarstile (drejtime) e forma, shpesh, sipas vendeve : 
 Nju Oorleans stil, 
 Diksilend, 
 çikago-xhaz, 
 bluzi klasik, 
 bugi-vugi, 
 sving, 
 bibap, 
 xhaz progresiv, 
 svingu modern, 
 xhazi i lire,
 etj.

Xhaziste/instrumentiste/këngëtaret të njohur kanë qenë e janë : 
 Luis Armstrong (burist, kengetar, kompozitor),
 Glen Miler (klarinetist, kompozitor),
 Ella Fixherland (këngëtare),
 Djuk Elington (pianist, kompozitor), 
 Rej Çarls (pianist i verber, kengetar, kompozitor),
 etj.

Nder kompozitor e instrumentiste shqiptare janë :
 Alfred Kaqinari,
 Shpetim Saraçi,
 Shefqet Hoxha,
 Elton Deda,
 Ilir Bajri,
 etj.

Kategoria:Muzikë