Institucionet bektashiane në botë

Pas pasusve të Haxhi Bektash Veliut, Ballëm Sulltani ka qënë një nga reformatorët më të mëdhenj të bektashizmit në botë. Ai bëri organizimin e gjyshatave e gjithë strukturat e tjera.

Bektashizmi ishte i organizuar në gjashtë qendra kryesore :

 Qendra e Haxhi Bektashit, përfshinte pjesën e Anatolisë Qendrore e Perdimore.
 Qendra e Abdall Musajt, përmblidhte pjesët e tjera të Anatolisë.
 Qendra e Sejjid Ali Sulltanit në Dimotekë, përmblidhte gjithë Ballkanin.
 Qendra e Abdul Muminit në Qerbela, përmblidhte një pjesë të madhe të Arabisë dhe Perësisë.
 Qendra e Virani Sulltanit në Irak, përmblidhte Lindjen e Mesme.
 Qendra e Shahkuli Sulltanit në Stamboll, përfshinte viset gjatë bregut të Detit të Zi.

 Teqetë në mbarë botën 
 Turqi (Anadoll) 
 Qendra e madhe HaxhiBektash nëqytetin e Kershehir tëAnadollit në Turqi, themeluar në vitin 1282.
 Teqeja e Beybazarit në Sakavia.
 Tyrbja e Emire Jonuzit në Sakavia.
 Teqeja e Sidin Sulltanit, afër qytetit Çorum.
 Teqeja e Hysenj Gaziut në malin Hysen Dag afër Ankaras (në 1650, ka pasur 100 dervish)
 Teqeja e Muxhurit në Juzgat.
 Teqeja e Shamaspurit në Allaxha - Çorum.
 Teqeja e Akhievremit në Kershehir.
 Teqeja e Patuk Sulltanit afër Kershehirit.
 Teqeja e Kafi Babajt në Fenike.
 Teqeja e Jaman Ali Babajt në Gjylhisar.
 Teqeja e Nasredin Babajt afër Jens Shehip. (Zona Konia)
 Teqeja e Adalias. 
 Teqeja e Baba Hajdarit në Elmali
 Teqeja e Abdall Musajt në fshatin Teqe. (afër Elmalit) Themeluar në vitin 1363.
 Teqeja e Kilerxhi Babajt në Elmali.
 Teqeja e Baba Hasanit në lagjen Qatib Ogllu, në Izmir.
 Teqeja e Baba Ali Harasanit në Tire. 
 Teqeja e Baba Sulltanit në Tire. 
 Teqeja e Sari Ismail Sulltanit (nxënësi i Haxhi Bektashit) në Daus.
 Teqeja e Teslim Sulltanit në Denizli.
 Teqeja e Dede Sulltanit në Denizli.
 Teqeja e Niazi Babajt në Karagaç.
 Teqeja e Jatagan Dedes në Jatagan në Sëjlenxhe
 Teqeja e Abdi Bej Sulltanit në Jatagan.
 Teqeja e Bakri Babajt në Menemen.
 Teqeja e Ali Babajt në Manisa. 
 Teqeja e Niazi Babajt në Manisa.
 Teqeja e Xhafer Babajt në Tullum Bunar.
 Teqeja e Abdall Muratit në Bursa. 
 Teqeja e Gjeikli Babajt në Bursa.
 Teqeja e Baba Ramazanit në Bursa.( themeluar në vitin 1321)
 Teqeja e Ak Bejik Sulltanit në Bursa.
 Teqeja e Sidi Gazi në fshatin Eski Shehrit në Bursa.
 Teqeja e Suxhaedin Babajt në afërsi të fshatit Eski Shehrit.
 Teqeja e Meleq Babajt në krahinën e Eskishehir..
 Teqeja e Urian Babajt në krahinën e Bursës .
 Teqeja e Resul Ali Sulltanit në Resh Karish.
 Teqeja e Kolu Axhik Haxhim Sulltanit në Rexhep.
 Teqeja e Sejjid Xhemal Sulltanit në Balukisir.
 Teqeja e Inxhir Babajt në fshatin Sarajxhik të Dardanelevet.
 Teqeja e Koxhi Babajt në Kalxhik. (Kastamunit)
 Teqeja e Muhamed Shah Dedes në fshatin Ajkar (ka pasur 100 dervish) në Kizilirmak.
 Teqeja e Pirit Babajt në Amasia. Anadoll.
 Teqeja e Andahar Teqesit. (themeluar nga Gani Baba në Divrixhi).
 Teqeja e Piri Dedes (Ka pasur 300 dervish dhe 67 fshatra që e adhuronin) në marsovan.
 Teqeja e Kojun Babajt në Osmanxhik.
 Teqeja e Belul Babajt në Barugunde.
 Teqeja e Mahmud Shah Babajt afër Eemiazinit.
 Teqeja e Shahkuli Sulltanit në Stamboll. Themeluar në vitin 1329. (Në Stamboll ka pasur 40 teqe)
 Teqeja e Munir Babajt në Karagaç. shek XVI. (Stamboll)
 Teqeja e Hasim Osman Efedis.
 Teqeja e Sejjid Mehmet Ali Babajt në Kariadan.
 Teqeja e Erkli Babajt në Stamboll.
 Teqeja e Nefi Babajt në Rumeli Hisar. shek XVI.
 Teqeja e Abdulla Babajt në Top Kapi. (ka pasur tri teqe)
 Teqeja e Emin Babajt në Edirnekapi. Stamboll.
 Teqeja e Akbabajt në Bejkoz. Stamboll. 
 Teqeja e Tahir Babajt në Çamlica. themeluar në vitin 1794.
 Teqeja e Munir Babajt në Bademili.
 Teqeja e Karaxha Ahmet Sulltanit.
 Teqeja e Bandirmalit në Ysqydar.
 Teqeja e Jarmixha Babajt në Ysqydar.
 Teqeja e Aglamis Babajt. Stamboll.
 Teqeja e Durmish Dedes në Denizxhi. Rumeli Hisar.
 Teqeja e Akbash Babajt në Çanakala Rumeli
 Teqeja e Hidrilikut në Edirne, themeluar 1641. (kjo zonë ka pasur 16 teqe)
 Teqeja e Sefer Shahut në Edirne.
 Teqeja e Sulltan Kapli Dedes në Edirne.
 Teqeja e Jatagan Babajt në Edirne.
 71
 72
 73
 74
 75
 76
 77
 78
 79
 Teqeja e Ballaban Babajt në Edirne.
 Teqeja e Mumxhu Hasan Babajt në Edirne.
 Teqeja e Kademili Baba Sulltanit në Edirne. (Kishte 80 dervish, mbanin 100 - 200 kuaj)
 Teqeja e Nefes Sulltanit në Enes - Ferexhik. (kishte 40 – 50 dervish)
 Teqeja e Eski Babajt në Kirklareli.
 Teqeja e Kara Babajt në Hayraboluda.
 Teqeja e Sersem Babajt në Tekirdagi.
 Teqeja e Huban Babajt në Tekirdagi.
 88
 Teqeja e Abdal Babajt (Kilavuzlu) në Bulgaristan.
 Teqeja e Ariz Babajt. 
 Teqeja e Mumeiz Babajt.
 Teqeja e Aslarit. 
 Teqeja e Fulful Babajt në Geliboluda.
 Teqeja e Exhe Babajt. 
 Teqeja e Iliaz Babajt në Geliboluda.
 Teqeja e Kara Babajt në Geliboulda
 Teqeja e Karatshlit në Geliboula.
 Teqeja e El Tutan Babajt në Geliboula.
 Teqeja e Çakmak Dedes në Geliboula.
 Teqeja e Pinarhisar (Binbir Oklu) në Kirklareli.
 Teqeja e Javash (Junus) Babajt në Enezin.
 Teqeja e Keshanit në Keshan.
 Teqeja e Domuz Deres afër Keshanit.
 Teqeja e Ershen Babajt në Keshan.
 Teqeja e Mahmut Babajt në Malkara.
 Teqeja e Evhad Babajt në Edirne.
 Teqeja e Muhittin Babajt Edirne.
 Teqeja e Haxhi Babajt në Edirne.
 Teqeja e Sejjidi Kavagit në Edirne.
 Teqeja e Hamza Babajt në Kara Ujuku, themeluar në vitin 1360. Anadoll.
 Teqeja e Veli Babajt në Isparta, Anadaoll.
 Teqeja e Shemsi Babajt në Izmir.
 Teqeja e Sulltan Shyxhedin Veliut në Andoll.
 Teqeja e Sejjid Xhemaledin Sulltanit në Sëjlenxheler, Anadol.
 Teqeja e Ali Babajt në Anadoll.
 Teqeja e Menteshe Babajt në Hema. Anadoll.
 Teqeja e Muxhur Sejjidit në Kara Ujuku. Anadoll.
 Teqeja e Hizir Samitit në Anadoll.
 Teqeja e Çerdekin Shejit në Anadoll.
 Teqeja e Sejjid Rexhepit në Anadoll.
 Teqeja e Sari Kadis në Karagadxh, Anadoll.
 Teqeja e Pir Ebi Sulltanit në Konia, Anadoll.
 Teqeja e Dost Hydait në Anadall.
 Teqeja e Postinpush Babajt në Anadoll.
 Teqeja e Ramazan Babajt në Bursa.
 Teqeja e Sejjid Battal Xhaferit Gazi në Kejseri. Anadoll.
 Teqeja e Barak Babajt në Tokat. Themeluar në vitin 1306. Anadoll.
 Teqeja e Sëmbëlli Babajt në Tokat. Anadoll.
 Teqeja e Açikabashit në Tokat. anadoll.
 Teqeja e Gajgaj Dedes në Tokat. Anadoll.
 Teqeja e Ali Babajt në Anadoll.
 Teqeja e Ali Oran Sulltanit në Denizli. Anadoll.
 Teqeja e Koç Davut Sulltanit në Alnya. Anadoll.
 Teqeja e Dëlëk Babajt në Anteptedir. Anadoll.
 Teqeja e Sejjid Nuredinit në Nevshehir. Anadoll.
 Teqeja e Jatuk Sultanit në Kirshehir. Anadoll.
 Teqeja e Hajdar Sulltanit në Ankara.
 Teqeja e Hasan Dedes në Keskin, Ankara. Andoll.
 Teqeja e Nasretinit në Sivas. Anadoll.
 Teqeja e Mamasunit në Nevshehir. Anadoll.
 Teqeja e Xhafer Babajt në Këtaj. Anadoll.
 Teqeja e Inçi Babajt në Çanakala. Anadoll.
 Teqeja e Koçi Babajt në Çankiri. Anadoll.
 Teqeja e Çobanliut në Shebinkarahisar. Anadoll.
 Teqeja e Ajbek Babajt në Amasya. Anadoll.
 Teqeja e Buzagi Babajt. Anadoll.
 Teqeja e Masumlarit në Sivas. Anadoll.
 Teqeja e Sejjidi Garib Musait në Kazim. Anadoll.
 Teqeja e Arapkirit në Alevilgin. Anadoll.
 Teqeja e Dede Sulltanit në Denizli. anadoll.
 Teqeja e Kazak Abdallit në Denizli. Anadoll.
 Teqeja e Sheh Muhlis Babajt në kraman. Anadoll.
 Teqeja e Ashik Pashait në Asil. Anadoll.
 Teqeja e Taptuk Emres në Xhengiz. Anadoll.
 Teqeja e Ballëm Sulltanit, Haxhi Bektash. Anadoll.
 Teqeja e Tebrizli e Shemsiut (Shemsi Tebrizi). Anadoll.
 Teqeja e Gazilerit në Ankara. Anadoll.
 Teqeja e Bëjek Abdulla Babajt Top Kapi. Stamboll.

 Kaukaz - Rusi 
 Teqeja e Pir Merizatit në Shamak afër Bakus (vinin nga treqind fshatra)
 Teqeja e Kudistanit në Arbkir. (vizituar në vitin 1860).
 Teqeja e Bahaedin Atlaspusit në Shamak afër Bakus.

 Irak 
 Teqeja e Mymi Dedes në Qerbela.
 Teqeja e Gulgul Babajt në një lagje të Bagdatit.

 Egjipt 
 Teqeja e Kajgusëz Sulltanit në Mokattam. (themeluar në vitin 1341 – 42)
 Teqeja në Kasr - el - Kajnit në Kajron e vjetër. (Shumë e hershme).

 Bullgari 
 Teqeja e Dimotekës themeluar nga Sejjid Ali Sulltani në vitin 1397.
 Teqeja e Hasan Demir Baba Pehlivanit në Razgrad. Themeluar nga Pelivan Babaj.
 Teqeja e Hysen Babajt në Duraç.
 Teqeja e Gjenç Babajt në Miralar.
 Teqeja e Kizanes në Esxhki - Xhuma.
 Teqeja e Kurt Babajt në Belveren.
 Teqeja e Mustafa Babajt në Haskovo.
 Teqeja e Ismail Babajt në Stumxha.
 Teqeja e Baba Kamberit në Rusxhuk.
 Teqeja e Ali Babajt në Gunejdogu.
 Teqeja e Otoman Babajt (themeluar 1379)
 Teqeja e Akyzili Sulltanit (themeluar në vitin1478)
 Teqeja e Demir Babajt (themeluar në vitin 1619)
 Teqeja e Abdulla Dedes në Zagra.
 Teqeja e Kademli Babajt në Zagra.
 Teqeja e Timur Babajt në Silistre.
 Teqeja e Hysen Babajt në Silistre.
 Teqeja e Musa Babajt në Silistre.
 Teqeja e Koça Doganit në Silistre.
 Teqeja e Hakir Ali Babajt në Rusxhuk.
 Teqeja e Horasan Ali Babajt në Rusxhuk.
 Teqeja e Ali Koxha Babajt në Rusxhuk.
 Teqeja e Sari Salltikut në Kalikra.
 Teqeja e Hysam Dedes në Sofie.
 Teqeja në krahinën e Turnaves, Selvi.

 Greqi (harta e hershme para 1800) 
 1. Teqeja e Eski Babajt në Çirmendi.
 2. Teqeja e Jaran Babajt në Çirmendi.
 3. Teqeja e Mymin Babajt në Çirmendi.
 4. Teqeja e Elmali Babajt në Çirmendi.
 5. Teqeja e Myrsel Babajt Çirmendi.
 6. Teqeja e Tashlik Babajt në Makri.
 7. Teqeja e Sanxhaktar Babajt në Makri.
 8. Teqeja e Ferxhikut në Ferexhik.
 9. Teqeja e Kopekli Siraxha Babajt në Ferexhik.
 10. Teqeja e Gazilerit në Ferexhik.
 11. Teqeja e Ali Babajt në Ferexhik.
 12. Teqeja e Rustem Babajt në Ferexhik.
 13. Teqeja e Joruk Babajt në Kirikala.
 14. Teqeja e Ahmet Babajt në Kirikala.
 15. Teqeja e Sejjid Ali Sulltanit (Kizil Deli), themeluar 1310 - 1402)
 16. Teqeja e Selanikut në Farsalla e Durballi Sulltanit.
 17. Teqeja e Hizir Babajt në Makri.
 18. Teqeja e Musa Babajt në Kirikalda.
 19. Teqeja e Kesries në Balkanalar.
 20. Teqeja e Aydin Babajt në Kesrie.
 21. Teqeja e Odras në Lapsista.
 22. Teqeja e Vodhorinës në Vodhorinë.
 23. Teqeja e Sarigolit në Sarigol.
 24. Teqeja e Bahçes në Sarigol.
 25. Teqeja e Memi Babajt në Bixhak. Themeluar 1641 - 1642.
 26. Teqeja e Xhumas në Tekenin.
 27. Teqeja e Elasonianit në Elasoni.
 28. Teqeja e Katerinës .
 29. Teqeja e Renit në Thesali.
 30. Teqeja e Ali Sulltanit në Thesali.
 31. Teqeja e Balli Babajt në Tatar.
 32. Teqeja e Shahin Babajt në Kupekli.
 33. Teqeja e Hasan Babajt në Tempe.
 34. Teqeja e Trikallës në Trikalla.
 35. Teqeja e Ali Kulus në Axhia.
 36. Teqeja e Demir Bejlit në Gumulxhine.
 37. Teqeja e Kirklarit në Jenixhe.
 38. Teqeja e Hizir Babajt në Makri.
 39. Teqeja e Kytyklys në Jenixhe.
 40. Teqeja e Hasip Babajt në Jenixhe.
 41. Teqeja e Buhurit në Inebahti.
 42. Teqeja e Kosturit e Kasëm Babajt Gjirit
 43. Teqeja e Horasanliut në Gjirit. (themeluar në vitin 1665)
 44. Teqeja e Margaralikëjit në Kandia.
 45. Teqeja e Anjas në Gjirit.
 46. Teqeja e Rrethimos në Gjirit.
 47. Teqeja e Hasan Babajt në Rrethimo.
 48. Teqeja e Ibrahim Babajt në Gjirit.
 49. Teqeja e Hasta Babajt nw Gjirit.

 Rumania 
 1. Teqeja e Sari Salltikut në Akshehirli. themeluar në vtin 1296.
 2. Teqeja e Babadagit në Inçide.
 3. Teqeja e Sari Salltikut në Kalikra.
 4. Teqeja e Akjazili Babajt (Hafiz Halil Baba) afër Bllaxhik.

 Maqedonia 
 1. Teqeja e Hashim Babajt në Manastir.
 2. Teqeja e Hidër Baba Ekesit në Kërçovë.
 3. Teqeja e Kanatlarit në themeluar në vitin 1700.
 4. Teqeja e Mustafa Babajt në Shkup.
 5. Teqeja e Sulejman Babajt në Shkup.
 6. Teqeja e Harabati Babajt në Tetovë (Kalkandelen)
 7. Teqeja e Sari Salltikut në Ohër.
 8. Teqeja e Karaxha Ahmetit në Shkup.
 9. Teqeja e Ismail Babajt në Usturumxha.
 10. Teqeja e Hamza Babajt në Shtip.
 11. Teqeja e Konjit
 12  Teqeja e Haxhi Babajt në Qyprili.
 13. Teqeja e Kirxhaovës ?
 14. Teqeja e Ali Babajt në Debre ?

 Kosovë 
 1. Teqeja e Sheh Hafiz Babajt në Gjakovë.
 2. Teqeja e Haxhi Adem Babajt në Prizren.
 3. Teqeja e Shemsedin Babajt në Gjakovë.

 Bosnjë – Hercegovinë 
 1. Teqeja e Sarjbosnjës.
 2. Teqeja e Mostarit - Bologi.
 3. Teqeja e Izvornikut.
 4. Teqeja e Gradishkasit në Bosnjë Hercegovinë.
 5. Teqeja e Tuzlasit në ?

 Hungaria 
 1. Teqeja e Gjyl Babajt në Budapest. Themeluar në vitin 1541.

 Jemen 
Teqeja e Taifit (sipas Baba Ali Turabiut)

 SHBA 
 1. Teqeja e Detroitit në Miçigan. Themeluar në vitin 1954 nga Baba Rexhebi.

Shënim : Nga bisedat e ndryshme sot thuhet se ka teqe bektashiane :

 1. Pakistan.
 2. Qipro greke.
 3. Kinë në afërsi të Tibetit.
 4. Siberinë e largët në Rusi.

 Literatura 
 1. F.W.Hasluck : Shpërndarja gjeografike e bektashinjve. 1915 - 1916.
 2. Evlia Çelebiu : Sejahtnamen vol. II, III, V,VIII, IX.
 3. Ali Turabiu : Historia e bektashizmit, Tiranë, 1929.
 4. Baba Rexhebi : Misticizma islame dhe bektashizma, 1970.
 5. Nathelie Clayer : L’Albanie, payes des derviches. Paris,1990. f. 39 – 120, 171 – 432.
 6. Baki oz : Bektasilik Nedir ? faqe 277 - 384. (turqisht) Istanbul - 1997.
 7. Baba Ali Turabiu : Historia e bektashizmit. Tiranë 1929.

Kategoria:Bektashi