Albert Camus

Alber Kamy (Mondovi, 7 nëntor 1913 - Villeblevin, 4 janar 1960), shkrimtar dhe filozof francez, fitues i Çmimit Nobel për Letërsi në vitin 1957. Është i njohur për stilin karakteristik të shkrimit dhe me tematikat e veprave të tij. I gjithë opusi letrar i tij bazohet në idenë absurde të ekzistencës së njeriut.

 Jeta 
U lind me 7 nëntor 1913. I ndjek rregullisht studimet në universitet dhe diplomon për filozofi.  Në vitet tridhjetë ai kalon sprova të shumta në jetë dhe piqet nga përvoja gjithfarëshe: shkruan tekste te vogla meditative me theks biografik, shtohet ne spital për tuberkuloz por i shpëton vdekjes por jo kurimeve te vazhdueshme.

Harton romanin e rinise "Vdekja e lumtur", të cilën nuk pranon ta botoje për se gjalli. Viti 1937 shënon çast vendimtar ne jetën intelektuale te Kamysë.  Boton librin "E mbrapshta dhe e mbara" me ese të rinisë. Në vitin 1939 boton një tjetër libër me ese "Dasma".

Më pas punon në gazetat serioze të Algjerit dhe shkrimet e tij i boton në një përmbledhje "Aktualet".

Bëhet i njohur me 1942 me botimin e eseut filozofik "Miti i Sizifit", sfidë krenare e njeriut ndaj universit të dhunës e të pakuptimte që Kamyja e emërton me emrin "absurd".  Po atë vit boton romanin "I Huaji", pasqyrë e brishtësise së njeriut dhe e vuajtjes  absurde. Krijimtaria e Kamysë pasurohet dhe me dy drama.  "Kaligula", me 1944, përshkrim poetik i çmendurisë njerëzore te mishëruar ne figurën e perandorit romak Kaligula. Drama tjetër është "Të drejtët" himn i sakrificës për liri. Vepër tjetër është eseja "Mendime për gijotinën" ku dënon heqjen e dënimit me vdekje. Botime  tjetër është romani "Murtaja" që mbahet si një nga romanet më të mira të shek XX, ku i bëhet një sinteze qëndresës njerëzore ndaj të gjitha formave te tiranisë.

Botimi i esesë "Njeriu i revoltuar" me 1951, drejtuar kundër mendimit diktatorial e veçanërisht kundër terrorit stalinist, i shkakton Kamysë sulmin e ashpër të intelektualeve të majtë francezë, me në krye Sartrin dhe një lloj izolimi, të cilin ai e vuajti thellë.  Në këto vite dëshpërimi e vetmie ai shkroi veprën e tij më pesimiste e të zymtë "Rënia", aktualizim i parabolës biblike mbi gjendjen e njeriut si mëkatar dhe i pandreqshëm.

Më 1957 suksesi letrar i Kamysë vlerësohet me çmimin Nobel.

Kamy e gjen vdekjen nga një aksident automobilistik me 4 janar 1960.

Dorëshkrimi i papërfunduar i Kamyse është romani "Njeriu i parë" që e botuan më pas nën kujdesin e së bijës më 1994.

 Veprat 
 Romane 

 L'Étranger; 1942
 La Peste; 1947
 La Chute; 1956
 La Mort heureuse; 
 Le Premier Homme; 1994

 Tregime të shkurtëra 

 L'Exil et le Royaume; 1957

 Të pafiksuara 

 L'Envers et l'Endroit; 1937
 Noces; 1938
 Le Mythe de Sisyphe; 1942
 Actuelles I, Chroniques 1944-1948; 1950
 L'Homme révolté; 1951
 Actuelles II, Chroniques 1948-1953; 1953
 L'Été; svojevrstan nastavak Pirovanja; 1954.  
 Réflexions sur la guillotine; 1957
 Chroniques algériennes, Actuelles III, 1939-1958; 1958
 Albert Camus, Maria Casarès. Correspondance inédite (1944-1959). Édition de Béatrice Vaillant. Avant-propos de Catherine Camus. Collection Blanche, Gallimard. Parution : 09-11-2017.

 Drama 

 Caligula; 1938
 Le Malentendu; 1944
 L'État de Siège; 1948
 Les Justes; 1949

 Në gjuhën shqipe 
 Kaligula
 Një kënaqësi e vetmuar (2004); përktheu Sonila Meksi

 Lidhje të jashtme 
 Nobel Prize in Literature (1957) Link 
 "Accidental Friends" the story of the Camus-Sartre friendship and very public breakup 
 Interview with daughter Catherine - 3AM
 Another interview with daughter Catherine - Spike 
 The Logic of Existential Meaning
 Albert Camus Society UK
 Société des Études Camusiennes
 Fonds Albert Camus - Cité du livre d'Aix en Provence 
 Lesjustes.co.uk : English synopsis of "Les Justes" for students
 Camus 'Bookweb' on literary website The Ledge, with suggestions for further reading.
 Camus  Interview with Prof. Jean-Marie Apostolides, from the radio program Entitled Opinions

Kategoria:Shkrimtarë francezë
Kategoria:Lindje 1913
Kategoria:Vdekje 1960
Kategoria:Çmimi Nobel për Letërsi
Kategoria:Humanistë