Antelopa

Kategoria:Gjitarë
parapamje|Një antelopë sable dem midis pemëve në savanën afrikane.
Termi antelopë përdoret për t'iu referuar një numri të llojeve të artiodaktilëve ripërtypës - d.m.th., gjitarët me stomak të shumëfishtë, të përtypur, me thundra me gishta të barabartë - që janë autoktonë në pjesën më të madhe të Afrikës, Indisë, Lindjes së Mesme, Azisë Qendrore dhe një zonë e vogël e Evropës Lindore.

Termi "antilopë" është një takson i shportës së mbeturinave dhe përkufizohet si përfshin cilindo nga gjitarët e shumtë të Botës së Vjetër që kullosin dhe shfletojnë thundra që i përkasin familjes Bovidae të rendit Artiodactyla.

Një përkufizim më i rreptë, i njohur gjithashtu si "antelopat e vërteta", përfshin vetëm gjinitë Gazella, Nanger, Eudorcas dhe Antilope. Një gjitar i Amerikës së Veriut, pronghorn ose "antilopa pronghorn", quhet në gjuhën e folur si "antilopa amerikane", pavarësisht nga fakti se i përket një familjeje krejtësisht të ndryshme (Antilocapridae) nga antilopat e vërteta të Botës së Vjetër; pronghorn janë i vetmi anëtar ekzistues i një prejardhjeje të zhdukur parahistorike që dikur përfshinte shumë specie unike, disa me brirë spirale të hollësishme dhe disa me osikone më të shkurtër - prandaj lidhja e tyre e vërtetë me gjirafën dhe okapin.

Edhe pse antilopa nganjëherë quhen dhe keqidentifikohen lehtësisht si "drerë" (cervids), dreri i vërtetë është i lidhur vetëm në distancë me antilopën. Ndërsa antilopat gjenden me bollëk në Afrikë, vetëm një lloj dreri gjendet në kontinent - dreri i kuq barbar i Afrikës Veriore. Për krahasim, specie të shumta dreri zakonisht gjenden në rajone të botës me më pak ose aspak specie antilope të pranishme, si në të gjithë Azinë Juglindore, Evropë dhe të gjithë Amerikën. Kjo ka të ngjarë për shkak të konkurrencës mbi burimet e përbashkëta, pasi dreri dhe antilopa mbushin një vend ekologjik praktikisht identik në habitatet e tyre përkatëse. Vende si India, megjithatë, kanë popullata të mëdha të drerit dhe antilopës endemike, me speciet e ndryshme që përgjithësisht i mbajnë "nikat" e tyre me mbivendosje minimale.

Ndryshe nga dreri, në të cilin meshkujt sportojnë brirë të përpunuar të kokës që derdhen dhe rriten çdo vit, brirët e antilopës janë kockore dhe rriten në mënyrë të qëndrueshme, pa u rrëzuar kurrë. Nëse një bri thyhet, ai ose do të mbetet i thyer ose do të duhen vite për t'u rigjeneruar pjesërisht, në varësi të specieve. Për sa i përket antilopës me brirë të vetëm (ose të humbur ose të dëmtuar), këto kafshë kanë krijuar teori rreth legjendës së njëbrirëshit - një baras i supozuar magjik me një bri të vetëm që rritet nga balli i tij - me tregime të shkruara që gjenden në disa tradita letrare, duke filluar nga Azia Lindore në Evropën Perëndimore. Disa studiues dhe shkencëtarë kanë spekuluar se legjenda filloi me një grup të lashtë njerëzish, të cilët ishin dëshmitarë të asaj që në të vërtetë ishte një specie oriksi që i mungonte një bri, duke dhënë kështu përshtypjen e një "kali" me një brirë; teoria nuk është aq e largët, pasi kur një antilopë si një gur i çmuar ose oriks me brirë simitar shikohet nga ana, të dy brirët shfaqen si një bri i vetëm, duke shkaktuar ndoshta legjenda të njëbrirëshit gjatë historisë.

 Shiko edhe 

 Antilopa

 Referime