Festivali i Parë i Këngës në RTSH

Parathënie 
Përmbledhjet, këngët pjesëmarrëse të secilës natë, fituesit, deri në festivalin e 30-të, këtu e kudo që t'i lexoni, janë hedhur nga Jozef Zamputti që i ka të regjistruara direkt nga festivalet ^ Shënim i autorit i cili kontribuoi me artikujt për Festivalet e këngës ne RTSH, në Wikipedia-n shqip). Njëlloj janë rregjistruar nga Jozef Zamputti koncertet "Kur vjen pranvera".  



Festivali i parë ne Radio u zhvillua në 4 netë: 21-23 dhe 26.12.1962 dhe u prezantua nga Margarita Xhepa dhe Luigj Gurakuqi. Nismëtarët e këtij festivali ishin përgjegjësi i redaksisë së muzikës në Radio, Abdulla Grimci, dhe redaktori i po kësaj redaksie, Vath Cangu, në të njëjtën kohë autorë këngësh. Festivali u zhvillua në skenën e Operas, që në atë kohë ndodhej në ndërtesën e Konservatorit të Tiranës. Festivalet e para quheshin vetem "Festivali i Kenges ne Radio" sepse akoma nuk kishte transmetim ne televizion.  

 Organizimi dhe struktura e Festivalit  
Koncertet fillonin në orën 18:00 dhe transmetoheshin të inçizuara në radio pas lajmeve, në orën 20:30. 
Është thënë se kanë marrë pjesë 20 këngë, por nga një inçizim i dobët, në radio u dëgjuan 19 këngë dhe nuk u dëgjua ndonjë përsëritje. Natën e parë u kënduan 9 këngë, natën e dytë 10 këngë dhe natën e tretë, finale, 10 këngë. Pas tri ditësh, siç duket për t'i lënë kohë jurisë që të vendoste, u zhvillua edhe një natë e katërt si koncert përfundimtar (por jo si finale) ku u shpallën çmimet për këngët dhe për këngëtaret nga kryetari i jurisë Llazar Siliqi, i cili ka qenë kryetar jurie në disa festivale me radhë. Këngët u shoqëruan nga Orkestra Sinfonike, drejtuar nga Kristo Kote dhe u përsëritën nga Kompleksi Ritmik, drejtuar nga Agim Krajka. Festivali i zhvillua nën shembullin e Festivalit të Sanremos, vetëm 11 vjet pas Festivalit të parë të Sanremos (1951) dhe këngët, si në Sanremo, interpretoheshin në grupe 3-4 këngësh dhe pastaj përsëriteshin ne interpretim tjeter. Kjo mënyrë vazhdoi në të gjitha festivalet (me përjashtim të festivalit të 11-ë), deri në Festivalin e 24-t kur këngët nuk u përsëritën më. 

 Vlerësimi i këngëve 
Në festivalet e para, gjatë netëve të festivalit, nuk thuheshin autorët e këngëve. Vetëm në fund kur jepeshin çmimet thuheshin autorët e këngëve fituese. Ideja ishte për të mos influencuar jurinë. Mbas festivalit, kur transmetoheshin në radio, thuhej vetëm kompozitori. Prandaj, disa herë mungon autori i tekstit (që mund të plotësohet nga të tjerë). Në dallim nga Sanremo ku, në mënyrë normale jepeshin një çmim i parë, një i dytë e një i tretë, në festivalet tona, s'dihet përse, u dhanë një çmim i parë, dy të dyta e tre të treta, me përjashtime të rralla (përveç festivalit të 11-ë). Kjo gjë vazhdoi deri në Festivalin e 29-ë. U eliminuan dy këngët më të bukura të Vaçe Zelës ("Erë pranverore" dhe "Lemza") duke u konsideruar tepër moderne për atë kohë, dhe nuk u transmetuan më.  
Kështu, juria nuk e pa të arsyeshme të japë asnjë çmim të parë. Prandaj, Vaçe Zela mori me meritë çmimin e parë si këngëtare, por jo kënga e saj "Femija e parë", e vetmja e saj që hyri në finale e që ka marrë çmim të tretë dhe nuk qëndrojnë thëniet e disave se, mbas disa vitesh RTSh i ka dhënë çmimin e parë kësaj kënge. Nuk ka ndodhur kurrë dhe askund që, mbas disa vitesh, të jepet çmimi i parë për një festival. Këtë e vërtetojnë edhe intervistat e dhëna nga kompozitori Mark Kaftalli, pjesëmarrës dhe fitues i çmimit të dytë në festivalin e parë, intervista te cilat gjenden ne you tube.  

 Transmetimi në radio 
Gjatë ditëve të festivalit dhe disa ditë mbas, këngët nuk transmetoheshin në radio. Transmetimi i parë i atyre këngëve fillonte natën e Vitit te Ri, në koncertin e asaj feste mbas lajmeve. Kjo gjë ka vazhduar gjatë shumë viteve.  

 Artistët pjesëmarrës 
Morën pjesë disa nga solistët e operas. Ndër ta, Avni Mula mund të konsiderohet si kantautori i parë shqiptar. Pritej me padurim interpretimi i Vaçe Zelës e cila deri në atë kohë kishte kënduar vetëm këngë të huaja, sidomos spanjolle. Dhe kur mbylli natën e parë me Erë pranverore dhe filloi: "Kur agon më qesh fytyra/ n'zemër m'rreh dashunia ..."  e gjithë salla shpërtheu në duartrokitje e brohoritje (siç dëgjohet në inçizim) dhe menjëherë u kuptua se po fillonte një epokë e re në muzikën e lehtë shqiptare.      

 Nata e parë -  21.12.1962. 
+Radha e 
prezantimitTitulli i këngësMuzikaTekstiInterpretuesit 
shoqëruar nga 

Orkestra Sinfonike Interpretuesit 
shoqëruar nga 

Kompleksi Ritmik1KëndojAvni MulaIsmail Kadare
Luigj Gurakuqi      Avni MulaMeliha Doda2LumturiTasim HoshafiLuigj GurakuqiVioleta Simoni
Ylber GimjaniVioleta Simoni
Sulejman Çela3Porsa çel agimiKolë GjinajLlazar SiliqiLuiza PapaXhavit Xhepa4Për ty këndoj Tiranë     Agim VelajFadil KrajaSami Kumi ---5Jeta e re ne na pretKristo KoteHaki BejleriFlorinda GjergjiGjoni Athanas
Ibrahim Tukiqi

Avni Mula6Një minutëLlazar Morcka     Luigj GurakuqiSami Bakalli
Sulejman ÇelaPjetër Gjergji7Mos më qortoVath ÇanguDionis BubaniQemal KërtushaVioleta Simoni8Lum kush dashuronBaki KongoliDionis BubaniLuiza Papa
Gaqo ÇakoHiqmete Pazari
Violeta Simoni9Erë pranveroreTish DaijaLlazar SiliqiVaçe ZelaPjetër Gjergji
 Nata e dytë - 22.12.1962 
+Radha e 
prezantimitTitulli i këngësMuzikaTekstiInterpretuesit 
shoqëruar nga

Orkestra Sinfonike   Interpretuesit
shoqëruar nga

Kompleksi Ritmik      1Fije të argjendtaEnver Mara ---Sami Bakalli2InxhinieresNexhmedin Doko    Luigj GurakuqiSami KumiPjetër Gjergji3ShpresëVangjo NovaNazmi KuqiGjoni Athanas
Avni MulaYlber Gimjani4VashëzoKoço UçiKoço UçiMeliha DodaQemal Kërtusha5Çaste të paharruaraAleko KarecoGjosho Çarkaxhija    Rudolf StambollaHiqmete Pazari6Lule të bukura sjell pranvera   Mark KaftalliÇesk NdrecaFlorinda e
Ndrekë GjergjiVioleta Simoni
Xhavit Xhepa7LemzaAgim KrajkaHaxhi RamaYlber GimjaniVaçe Zela8Në stadiumAgim ProdaniDionis Bubani
Odise GrilloAvni MulaSulejman Çela9Kam një mallGaqo AvraziLuan QafëzeziGaqo ÇakoRudolf Stambolla10Fëmija e parëAbdulla GrimciDionis BubaniVaçe ZelaQemal Kërtusha

 Nata finale - 23.12.1962 
Dolën 10 këngë kënduar sipas radhës më poshtë:

 Për ty këndoj Tiranë
 Lumturi
 Këndoj
 Lule të bukura sjell pranvera
 Mos më qorto
 Vashëzo
 Jeta e re ne na pret
 Shpresë
 Në stadium
 Fëmija e parë

Pas tri ditësh që u lanë për të vendosur juria, më 26.12.1962 u zhvillua një koncert përfundimtar me 10 këngë ku u shpallën çmimet si më poshtë:

 Çmimet 

 Çmimi i parë 

 Ky festival nuk pati çmim te parë.﻿

 Çmimi i dytë 

 "Këndoj" - muzika Avni Mula, teksti Ismail Kadare, Luigj Gurakuqi,
 "Lule të bukura sjell pranvera" - muzika Mark Kaftalli, teksti Çesk Ndreka
 "Vashëzo" - muzika Koço Uçi, teksti Koço Uçi

 Çmimi i tretë 

 "Fëmija e parë" - muzika Abdulla Grimci, teksti Dionis Bubani
 "Mos më qorto" - muzika Vath Cangu, teksti Dionis Bubani

.

 Çmime për Interpretuesit 

 Çmimi i parë 

Vaçe Zela

 Çmimi i dytë 

Avni Mula
Qemal Kërtusha

 Çmimi i tretë 

Meliha Doda
Florinda Gjergji
Violeta Simoni

.

 Referime 

Kategoria:1962 në Shqipëri
Kategoria:Muzikë e lehtë
Kategoria:Kompozitorë shqiptarë
Kategoria:Festivali i këngës ne RTSH