Evropa Veriore

Evropa veriore është hapësira e cila përfshin pjesën veriore të Evropës. Shtetet që përbëjnë Evropën veriore janë : Islanda, Norvegjia, Suedia, Finlanda, Danimarka, Lituania, Letonia dhe Estonia.  

 Pozita gjeografike 
Evropa veriore ka pozitë skajore gjeografike.
Në lindje kufizohet nga rajoni I Rusisë.
Në  veri laget nga oqeani I ngrirë I veriut.
Në jug laget nga Deti Baltik dhe në perëndim laget nga oqeani Atlantik

 Veçoritë fiziko-gjeografike 
Ky rajon përbëhet nga gadishulli i Jutlandës, gadishulli Skandinav dhe ishulli i Islandës dhe shtetet Baltike. Relievi i Evropës Veriore ndryshon nga një vend në tjetrin. Gadishulli i Fino-Skandinavise përshkohet nga malet e vjetra Skandinave. Zonat fushore dhe kodrinore shtrihen ne jug të këtij gadishulli. Gadishulli i Jutlandes ka një territor tërësisht fushor. Ishulli i Islandës ka terren malor. Sa per hidrografinë, ajo është shume e pasur në këto vende. Klima në këto vende është e ftohtë, kurse në zonat bregdetare ndihet mjaft ndikimi zbutes i detit.  Bie në sy numri i madh i liqeneve të formuara nga akullnajat e dikurshme.  Ne peisazhin natyror mbizotërojnë pyjet konifere dhe tundrat.

Në klimën e Evropës Veriore, përveç gjerësisë gjeografike dhe lartësisë mbidetare, ndikim të madh ka edhe përhapja e masave ujore dhe tokësore dhe rryma e Golfit po ashtu edhe erërat perëndimore.  Nën ndikimin e rrymës së Golfit dhe të erërave perëndimore brigjet perëndimore të Norvegjisë dhe të Islandës asnjëherë nuk arrijnë të ngrihen, dhe nikimi i ajrit të ngrohtë mund të vërehet edhe në brendësi të gadishullit.

Klima e mesme mbizotëron ne Islandë, në bregdetin e  Norvegjisë dhe në Jug të Gadishullit të Skandinavisë.  Qëndra e Skandinavisë dhe brigjet veriore të detit Baltik kanë klimë të mesme kontinentale me verëra të freskëta dhe të dimra të gjatë.  Vetëm viset skajore veriore kanë klimë polare.

 Demografia 
Dendësia mesatare e popullsisë është 21 b/km2, që do të thotë se Evropa Veriore është regjioni më rrallë i banuar në Kontinentin e Evropës. Dendësinë e vogël e kanë shaktuar veçoritë natyrore.Dendësi më të madhe ka Danimarka (124 st/km²) e cila ka kushtet më të përshtatshme natyrore.  Në Gadishullin Skandinav dendësia më e madhe është në pjesën jugore dhe përgjatë bregdetit, gjerësisht në ato pjesë ku kushtet natyrore janë më të përshtatshme dhe ofrojnë kushte më të mira për zhvillimin ekonomik.

Shtetet pranë Baltikut kanë rrënjë të dukshme të popullsisë, shpërngulja është intensive për shkak të vështirësive ekonomike. Parashihen zvogëlime të vazhdueshme të popullsisë.

Islandezët, Suedezët, Norvegjezët dhe Danezët iu takojnë popujve të grupit gjerman, ndërsa Finlandezët dhe Estonët janë ugrofin. 

Lituanët dhe Letonët janë popuj indoevropian.

Popullsia është kryesisht e religjionit protestant përveç Lituanezeve që u përkasin fesë katolike.

 Ekonomia ne Europen Veriore 
Vendet Nordike, ndryshe nga ato Baltike renditen në krye të shteteve me  të zhvilluara të botës. (tregojnë të ardhurat kombëtare për kokë banori). Një periudhë e gjatë pa luftëra, stabilitetit social dhe organizim Të shkëlqyer ka shfaqur një nivel të lartë të zhvillimit të zonës Nordik. Edhe pse baza natyrore nuk ofron mundësi të mëdha, ato janë përdorur mirë. Prodhimi bujqësor ka qenë veçanërisht i theksuar në Danimarkë, Islandë. Norvegjia dhe Danimarka dallohen në Evropë për gjuajtjen e peshkut në Evropë. 

Finlanda dhe Suedia konsiderohen si vendet më të pasura në botë sa i përket pyjeve. Kështu, këto vende kanë zhvilluar teknologji të lartë në përpunimin e drurit, e cila është bazuar në një shumëllojshmëri e industrive të përpunimit të drurit. Zbulimi i naftës dhe gazit natyror në Detin e Veriut i ka sjellë fitime të mëdha Norvegjisë dhe e ka  bëre atë një eksportues të madh.  

Suedia në dhjetë vitet e fundit llogaritej në vendet më të zhvilluara në Evropë, por disa vende e arritën atë. Pasuria e mineralit të hekurit, pyjet dhe resurset ujore, kanë ndikuar në rritjen e shkallës së zhvillimit të ekonomisë së Suedisë.  Suedia prodhon çelik me cilësi të lartë. Danimarka është një eksportues i mishit të derrit, mishit të konservuar, produkteve te qumështit dhe vezët.  

Shtetet e gadishullit skandinav dallohen për prodhimin e energjisë elektrike duke përdorur hidroenergjinë dhe energjinë. Islanda veçanërisht dallohet per burimet gjeotermale të cilat përdorim për ngrohje të shtëpive, rrugët, serat dhe ndërtesa të tjera. Për fat të keq, zona Baltike është shumë më pak e zhvilluar. Arsyet kryesore janë mungesa e tregut (kapitaliste) , ekonomia dmth, si edhe ekspozimi gjatë i një sistemi socialist të ekonomisë.

 Shtetet e Evropës Veriore dhe kryeqytetet 
 Islanda-Rejkjavik
 Danimarka-Kopenhagen
 Norvegjia-Oslo
 Suedia-Stokholm
 Finlanda-Helsinki
 Estonia-Talin
 Letonia-Riga
 Lituania-Vilnius

Kategoria:Evropë
Kategoria:Evropë Veriore