Akademia e Shkencave e Shqipërisë

Akademia e Shkencave e Shqipërisë, e themeluar më 1972, është institucioni më i rëndësishëm shkencor në Republikën e Shqipërisë. Ajo përfshin shkencëtarë nga më të shquarit, akademikë, të cilët zhvillojnë veprimtari shkencore në institute dhe qendra kërkimore, si dhe organizma të tjerë shkencorë brenda dhe jashtë vendit. Akademia ka 24 anëtarë, akademikë; 10 anëtarë, akademikë të asociuar, 26 anëtarë nderi dhe 1 anëtarë nderi i ndarë nga jeta. Akademia ka dy seksione: Seksionin e Shkencave Shoqërore dhe Albanologjike dhe Seksionin e Shkencave Natyrore dhe Teknike. Në strukturën e saj përfshihen gjithashtu, Njësia e Projekteve të Kërkim-Zhvillimit Teknologjik e Inovacioneve, Dega e Marrëdhënieve me Jashtë dhe me Publikun, Biblioteka Shkencore dhe Botimet.

 Akademia 

parapamje|left

Akademia e Shkencave e Shqipërisë u hap në vitin 1972 me përpjekjet e profesor Aleks Buda, i cili u emërua dhe presidenti i parë i saj. Fillimisht kishte 17 anëtare dhe 5 anetarë korespodentë.

Akademia e Shqipërisë përfshin shkencëtarë nga më të shquarit - akademikë, institute dhe qendra kërkimore, si dhe organizma të tjerë shkencorë. Aktualisht Akademia ka 30 anëtarë - akademikë dhe 13 institucione kërkimore.

Akademia ndahet në dy seksione: Seksioni i Shkencave Shoqërore Albanologjike dhe Seksioni i Shkencave Natyrore e Teknike. Në strukturën e saj, përfshihen gjithashtu Qendra e Enciklopedisë Shqiptare, Njësia e Projekteve, Dega e Marrëdhënieve me Jashtë, Sektori i Botimeve dhe Biblioteka Shkencore Qendrore.

Funksionet kryesore Akademisë janë: kryerja e studimeve dhe kërkimeve me karakter teorik e praktik në fusha të ndryshme të shkencave shoqërore albanologjike, natyrore e teknike dhe mundësimi i zbatimit të këtyre studimeve në praktikë; i ofron Qeverisë këshillimin dhe ekspertizën e nevojshme në zgjidhjen e çështjeve të rëndësishme në zhvillimin e vendit; bashkëpunimi me universitetet dhe institucionet e tjera kërkimore; përkrah dhe nxit pjesëmarrjen aktive të shoqatave, të fondacioneve shkencore dhe bashkëpunëtorëve në veprimtarinë shkencore; organizimi i veprimtarive kombëtare dhe ndërkombëtare që lidhen me shkencën.

 Historia 
Akademia e Shkencave e Shqipërisë i ka rrënjët në të kalurën e largët kur shqiptarët punonin në fusha të ndryshme shkencore. Themelimit të Akademisë i paraprinjë katë faza : faza e Akademisë së Voskopojës, e Rilindjes, e mes dy luftërave, dhe faza pas çlirimit deri te formimi i plotë i Akademisë së mirëfilltë.

 Anëtarë të rregullt 
 Adnan Kastrati, mjek
 Albert Doja, antropolog
 Apollon Baçe, arkeolog
 Arben Merkoçi, kimist
 Artan Fuga, sociolog
 Bahri Beci, gjuhëtar 
 Bashkim Resuli, mjek
 Beqir Meta, historian
 Besim Elezi, mjek
 Dhimitër Haxhimihali kimist
Fatos Kongoli, shkrimtar
 Floran Vila, fizikan
 Floresha Dado, letërsi
 Gudar Beqiraj, matematikan
 Jani Thomai, gjuhëtar
 Jani Vangjeli, biolog
 Jorgaq Kaçani, inxhinjer mekanik 
Muzafer Korkuti, arkeolog
Nazim Gruda, bujqësi
 Neki Frashëri, matematikan
 Pëllumb Xhufi  historian
 Vasil S. Tole, kompozitor dhe etnomuzikolog
Xhevahir Spahiu, shkrimtar

 Akademikë që nuk jetojnë 
 Aleks Buda, historian (ish-kryetar, 1972-1993)
 Shaban Demiraj, gjuhëtar (ish kryetar, 1993-1997)
 Androkli Kostallari, gjuhëtar
 Bajram Preza, mjek
 Bedri Dedja, pedagogji, psikologji
 Besim Daja, inxhinjer ndërtimi
 Dhimitër Shuteriqi, shkrimtar
Eduard Sulstarova, gjeofizikan
 Eqerem Çabej, gjuhëtar
Farudin Hoxha, inxhinjer hidroteknik
 Fejzi Hoxha, mjek
 Hajredin Kumbaro, inxhinjer metalurg
 Hekuran Mara, ekonomist
 Hysen Laçej, agronom
 Ismail Kadare, shkrimtar
Jorgo Bulo, letërsi
Josif Adhami, mjek
Kolec Topalli, gjuhëtar
 Kolë Paparisto, botanist
 Kolë Popa, kimist
 Mahir Domi, gjuhëtar
 Odhise Paskali (Skulptor, Nder i Kombit)
 Petraq Pilika, matematikan
 Petrit Gaçe, mjek
 Petrit Radovicka inxhinjer energjitike
 Selaudin Bekteshi, mjek
 Sotir Kuneshka, fizikan
 Stefanaq Pollo, historian
Teki Biçoku, gjeofizikan
 Tish Daija, muzikolog
 Zef Kakarriqi, veteriner
 Teki Tartari, biolog
 Zija Këlliçi, inxhinjer ndërtimi
 Salvator Bushati, gjeofizikan

 Anëtarë të jashtëm 
 Alain Ducellier, Francë
 Ardian Vehbiu, SHBA
 Antonio La Pergola, Itali
 Dervish Rozhaja, Kosovë
 Eric Hamp, SHBA
 Idriz Ajeti, Kosovë
 Ferid Murati, SHBA
 Mark Krasniqi, Kosovë
 Rexhep Qosja, Kosovë
 Andrea Pieroni, Itali
 Victor A. Friedman, SHBA
 Titos Jochalas, Greqi
 Sabri Hamiti, Kosovë
 Mehmet Kraja, Kosovë
 Fejzullah Krasniqi, Kosovë

 Shiko edhe 
 Akademia e Kosovës
 AJNTS

 Burimet 

 Lidhje të jashtme 
 Akademia e shkencave e Shqipërisë

Kategoria:Akademia e Shkencave e Shqipërisë
Kategoria:Akademi
Kategoria:Akademikë shqiptarë
Kategoria:Shkencë
Shqipëria
Shqipëri
Kategoria:Kultura kombëtare shqiptare
Kategoria:Themelime në Shqipëri në 1940