Sizmologjia

Sizmologjia (; nga greqishtja e lashtë σεισμός (seismós) do të thotë "tërmet" dhe -λογία (-logía) do të thotë "studim") është studimi shkencor i tërmeteve dhe përhapjeve të valëve elastike nëpër Tokë ose në trupat e tjerë planetarë. Fusha gjithashtu përfshin studime të efekteve mjedisore të tërmetit të tilla si cunami, si dhe burime të ndryshme sizmike siç janë proceset vullkanike, tektonike, oqeanike, atmosferike dhe artificiale të tilla si shpërthime. Një fushë e lidhur që përdor gjeologjinë për të nxjerrë informacione lidhur me tërmetet e kaluara është paleoseizmologjia. Një regjistrim i lëvizjes së tokës në funksion të kohës quhet një sizmograf. Një sizmolog është një shkencëtar që bën hulumtime në sizmologji.

 Llojet e valë sizmike 
alt=Three lines with frequent vertical excursions.|parapamje|320x320px|Regjistrimet e sizmografit që tregon të tre komponentët e lëvizjes në tokë. Vija e kuqe shënon ardhjen e parë të valëve P; vija e gjelbër, ardhjen e mëvonshme të valëve S.
Valët sizmike janë valë elastike që përhapen në materiale të ngurta ose lëngëta. Ata mund të ndahen në valët e trupit që udhëtojnë nëpër brendësi të materialeve; valët sipërfaqësore që udhëtojnë përgjatë sipërfaqeve ose ndërfaqeve ndërmjet materialeve; dhe mënyra normale, një formë e valës së qëndrueshme.

 Tërmetet 
Një nga përpjekjet e para në studimin shkencor të tërmeteve pasoi tërmetin e vitit 1755 të Lisbonës. Tërmete të tjera të rëndësishme që nxitën avancime të mëdha në shkencën e sizmologjisë përfshijnë tërmetin e vitit 1857 të Bazilikatës, tërmeti i San Franciskos në vitin 1906, tërmeti i Alaskës i vitit 1964, tërmeti i Sumatra-Andamit në vitin 2004 dhe tërmeti i Madh i Lindjes së Japonisë në vitin 2011.

 Zbulimi i valëve sizmike 
parapamje|Instalimi i një stacioni të përkohshëm sizmik, në veri të maleve të Islandës.
Sizmometrat janë senzorë që zbulojnë dhe regjistrojnë lëvizjen e Tokës që del nga valët elastike. Sizmometrat mund të vendosen në sipërfaqen e Tokës, në puse, dhe nën uji. Një paketë instrumentesh e plotë që regjistron sinjale sizmike quhet një sizmograf. 

 Sizmologë të njohur 

 Aki, Keiiti
 Don L. Anderson
 Bolt, Bruce
 Claerbout, Jon
 Dziewonski, Adam Marian
 Ewing, Maurice
 Galitzine, Boris Borisovich
 Gamburtsev, Grigory A.
 Gutenberg, Beno
 Hough, Susan
 Jeffreys, Harold
 Jones, Lucy
 Kanamori, Hiroo
 Keilis-Borok, Vladimir
 Knopoff, Leon
 Lehmann, Inge
 Mallet, Robert
 Mercalli, Giuseppe
 Milne, John
 Mohorovičić, Andrija
 Oldham, Richard Dixon
 Fusakichi Omori
 Sebastião de Melo, Marquis of Pombal
 Press, Frank
 Richards, Paul G.
 Richter, Charles Francis
 Sekiya, Seikei
 Sieh, Kerry
 Paul G. Silver
 Tucker, Brian
 Vidale, John
 Wen, Lianxing
 Winthrop, John
 Zhang Heng

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Qendra Sizmologjike Evropiane-Mesdhetare, faqe interneti me informacione mbi tërmetet në kohë reale
 Shoqëria sizmologjike e Amerikës
 Incorporated Research Institutions for Seismology
 USGS Earthquake Hazards Program

Kategoria:Sizmologji