Manifest Destiny

Manifest Destiny (lexo: m´enifest d´estini) ishte besimi imperialist në Shtetet e Bashkuara të shekullit të 19-të se kolonët amerikanë ishin të destinuar të zgjeroheshin drejt perëndimit në të gjithë Amerikën e Veriut, dhe se ky besim ishte si i dukshëm ("manifest") ashtu edhe i sigurt ("destiny"). Besimi është i rrënjosur në jashtëzakonshmërinë amerikane, nacionalizmin romantik dhe nacionalizmin e bardhë, duke nënkuptuar përhapjen e pashmangshme të republikanizmit dhe mënyrës amerikane. Është një nga shprehjet më të hershme të imperializmit amerikan.

Sipas historianit William Earl Weeks, pas këtij koncepti qëndronin tre parime themelore:
 Supozimi i virtytit unik moral të Shteteve të Bashkuara.
 Pohimi i misionit të saj për të shpëtuar botën me anë të përhapjes së qeverisjes republikane dhe në përgjithësi të "American way of life".
 Besimi në fatin e përcaktuar hyjnisht të kombit për të pasur sukses në këtë mision.

Manifest destiny mbeti shumë përçarës në politikë, duke shkaktuar konflikte të vazhdueshme në lidhje me skllavërinë në këto shtete dhe territore të reja.John Mack Faragher et al. Out of Many: A History of the American People, (2nd ed. 1997) p. 413 Ai shoqërohet gjithashtu me zhvendosjen koloniale të amerikanëve indigjenë nga kolonët dhe aneksimin e tokave në perëndim të kufijve të Shteteve të Bashkuara në atë kohë në kontinent. Koncepti u bë një nga disa çështje kryesore të fushatës gjatë zgjedhjeve presidenciale të vitit 1844, ku Partia Demokratike fitoi dhe shprehja "Manifest Destiny" u shpik brenda një viti.

Etimologjia
Shumica e historianëve ia atribuojnë redaktorit konservator të gazetës dhe propagandistit të ardhshëm të Konfederatës, John O'Sullivan, shpikjen e termit manifest destiny në vitin 1845. Megjithatë, historianë të tjerë sugjerojnë se editoriali i panënshkruar me titull "Aneksimi" në të cilin u shfaq për herë të parë u shkrua nga gazetarja dhe avokatja e aneksimit Jane Cazneau."Who Coined the Phrase Manifest Destiny?". Jane Cazneau Omeka Net. Jane Cazneau Omeka website. Retrieved October 25, 2020

O'Sullivan ishte një avokat me ndikim për demokracinë xheksoniane, e përshkruar nga Julian Hawthorne si "gjithmonë plot me skema madhështore dhe që përfshijnë botën". O'Sullivan shkroi një artikull në vitin 1839 që, ndërsa nuk përdorte termin "manifest destiny", parashikoi një "destinacion hyjnor" për Shtetet e Bashkuara bazuar në vlera të tilla si barazia, të drejtat e ndërgjegjes dhe të drejtat personale "për të vendosur në tokë dinjitetin moral dhe shpëtimin e njeriut". Ky destinacion nuk ishte në mënyrë eksplicite territorial, por O'Sullivan parashikoi se Shtetet e Bashkuara do të ishin një nga një "Bashkim i shumë Republikave" që ndante këto vlera. 

Gjashtë vjet më vonë, në vitin 1845, O'Sullivan shkroi një ese tjetër të titulluar "Aneksimi" në Democratic Review, në të cilën ai përdori për herë të parë shprehjen manifest destiny.See Julius Pratt, "The Origin Of 'Manifest Destiny, American Historical Review, (1927) 32#4, pp. 795–798 in JSTOR. Linda S. Hudson has argued that it was coined by writer Jane McManus Storm; Greenburg, p. 20; Hudson 2001; O'Sullivan biographer Robert D. Sampson disputes Hudson's claim for a variety of reasons (See note 7 at . Në këtë artikull ai i nxiti SHBA-të të aneksonin Republikën e Teksasit,. jo vetëm sepse Teksasi e dëshironte këtë, por sepse ishte "fati ynë i manifestuar të përhapnim kontinentin e caktuar nga Providence për zhvillimin e lirë të milionave tanë që shumëfishoheshin çdo vit".Quoted in Thomas R. Hietala, Manifest design: American exceptionalism and Empire (2003) p. 255 Duke kapërcyer kundërshtimin e Whig, Demokratët aneksuan Teksasin në vitin 1845. Përdorimi i parë nga O'Sullivan i shprehjes "manifest destiny" tërhoqi pak vëmendje.Robert W. Johannsen, "The Meaning of Manifest Destiny", in .

Përdorimi i dytë i kësaj shprehje nga O'Sullivan u bë jashtëzakonisht me ndikim. Më 27 dhjetor 1845, në gazetën e tij New York Morning News, O'Sullivan trajtoi mosmarrëveshjen e vazhdueshme për kufijtë me Britaninë. O'Sullivan argumentoi se Shtetet e Bashkuara kishin të drejtë të pretendonin "të gjithë Oregonin".

Referime

Burimi











  Previously published as 





















Lidhje të jashtme
 Collection: "Manifest Destiny and the American West"  from the University of Michigan Museum of Art

Kategoria:Eksepcionalizmi amerikan
Kategoria:Imperializmi amerikan
Kategoria:Nacionalizmi amerikan
Kategoria:Historia e Amerikës Veriore
Kategoria:Historia e zgjerimit të Shteteve të Bashkuara
Kategoria:Shekulli i 19-të në Shtetet e Bashkuara
Kategoria:Politika e Shteteve të Bashkuara
Kategoria:Evolucioni territorial i Shteteve të Bashkuara