Kabala

parapamje|250px|Jeta Sefiroth
Kabala (hebr. קַבָּלָה, kabala-h = marrje, pranim) është një grup besimesh dhe ushtrimesh ezoterike që i përkasin trashëgimisë hebraike të shpjegimieve të Biblës dhe vëzhgimeve fetare. Mbahet si autoritare dhe e besueshme nga shumica e hebrenjve ortodoksë, megjithëse tradicionalisht është e kufizuar për shkollarët e martuar që studiojnë Talmudin.

Kabala përdoret nga hebrenjtë ortodoksë për të studiuar kuptimin e brendshëm të Torahs. Studimi i Toras tradicionalisht ndahet në katër rrafshe:
 Peshat, kuptimi sipërfaqësor i shkrimit;
 Remez, përafri apo nënkuptime në shkrim;
 Derash, një mënyrë rabinike apo midrashike e leximit të mësimeve të reja ne shkrim;
 Sod, leximi i fshehtë mistik i sekreteve brenda Toras.

Studimi i sekreteve të brendëshme të Toras (Sod) quhet Kabala.

Prejardhja e emërtimit të sotëm Kabbalah është e panjohur dhe hamendësohet t´i përkasë filozofit dhe poetit izraelit Solomon ibn Gabirol (1021 - 1058) apo mësuesit dhe studiuesit të Toras Bahja ben Asher, i cili jetoi në shekullin e 13 në Spanjë.

Ngaqë përkufizimi është në thelb ezoterik, nuk ka ndonjë dëshmi të njohur (përfshi këtu edhe një enciklopedi) që mund të japë një shpjegim të plotë, të saktë e të përpiktë mbi kabalan. Megjithëkëtë, disa shkollarë hebrenj, ndër më të njohurit Gershom Sholem, Artur Grin, Daniel Mat dhe Moshe Ideli i kanë kthyer tekstet kabalistike në objekte të hulumtimit shkollar modern. Disa shkollarë, ndër më të spikaturit Gershom Sholemi dhe Martin Buber argumentojnë se Jehudizmi Hasidik i sotëm riparaqet një popullarizim të Kabalas. Sipas përkrahësve të saj, një kuptim i brendshëm dhe mjeshtëri e Kabalas e shpie dikë më pranë Perëndisë dhe pasuron përvojën e dikujt të shkrimeve dhe ligjeve . të shenjta hebraike.

Kabala është përçuar gojarisht nga brezi në brez me qindra e mjëra vjet, dhe dokumenton shkrime të pasura kabalistike të përçimeve të elementeve të ndryshëm, ndër ta gnostikë, neoplatonikë dhe të krishterë

Kritika

 Shiko edhe 
Shabati Zvi mbahet si nje kabalist

Tema dhe emërtime
 Cimcum
 Golem
 Merkabah
 Mistika
 Pema e jetës
 Zeir Anpin
 Zohar
Kabalistë të njohur
 Nathan Adler
 Abraham Abulafia
 Baruh Ashlag
 Jehuda Ashlag
 Abraham Azulai
 Samuel Ben-Or Avital
 Moses ben JaKob Kordovero
 Israel ben Eliezer
 Solomon ibn Gabirol
 Jozef ben Abraham Gikatilla
 Meir ben Ezekiel ibn Gabbai
 Jitzhak Kaduri
 Jozef Karo
 Moses de Leon
 Isaak Luria
 Elijah ben Solomon
 Baba Sali
 Çaim Vital
 Simeon bar Yohai
Kabalistë modernë
 Z'ev ben Shimon Halevi
 Arjeh Kaplan
 Zalman Shahter-Shalomi
 Adin Shtainzalc

 Lidhje të jashtme 

 Libraria virtuale judaike: Kabbalah.
 Kabbalah ne Anglisht
 Mesoni kabbalah. Nga Xhej majkelson.

Kategoria:Spiritualitet
Kategoria:Mistikë judaike
Kategoria:Kabala
Kategoria:Panteizëm