Relievi i Evropës

Evropa ka ultësira por edhe male të larta. Kontinenti i Evropës ka lartësinë më të vogël nga të gjitha kontinentet tjera – me vetëm 300 m, bota  875, Kosova 811m. Pjesa më e madhe e Evropës -2/3 është e ulët  – deri 200 m dhe vetëm 17 %  tokë malore. 

Në Evropë dallohen malet e vjetra dhe të reja.

Malet e vjetra janë krijuar para qindra milionë vitesh. Këto përfshijnë malet qendrore në Spanje(Kastole, Iberike),  në EVROPE E MESME ( Masivi Qendror, Vogezet, Shvarcvald, Harc, Bome, Xehrore) , malet në Ishujt Britanik (Kambrike, Devone, Penine), Gadishulli Ballkanik ( Rodopet), mali Ural etj.
Malet e vjetra dallohen edhe për nga pasuritë minerale, sidomos me qymyr dhe me hekur. Këto pasuri kanë ndihmuar zhvillimin ekonomik të vendeve në të cilat gjenden këto pasuri.

Malet e reja  dallohen edhe për nga pasuritë minerale, sidomos me qymyr dhe me hekur. Këto pasuri kanë ndihmuar zhvillimin ekonomik të vendeve në të cilat gjenden këto pasuri.

Malet e reja janë krijuar më vonë - para 60 milion vitesh, dhe dallohen me vargmale, janë të larta, të mprehta, me maja të thepisura, gryka e lugina të ngushta dhe me aktivitet vullkanik ( Etna, Vezufi etj.) e sizmike (termetet). Vargmalet kryesore në Evropë janë: Pirinejet, Alpet, Apeninet, Karpatet, Dinaritet, Sharrit.Pindet, Alpet Transilvane, Mali Ballkan etj.

Alpet shtrihen në Evropën Qendrore dhe Jugore, Apeninet në gadishullin Apenin, Pirinejet në gadishullin Pirineje. Karpatet në lindje të Alpeve në formë gjysmëharku e rrethojnë Ultësirën e Panonisë. Në gadishullin ballkanik shtrihen Dinaritet, Sharopindet dhe mali Ballkan. Në aspektin ekonomik malet e reja kanë rëndësi për blegtori, janë të pasura kullosa, pyje, potencial hidrologjik, për turizëm gjatë verës dhe gjatë dimrit

Në një pjesën të konsiderueshme të Evropës dominojnë ultësirat, fushëgropat dhe luginat e gjëra të lumenjve. Deri në 500 m lartësi mbidetare gjendet 84 % e sipërfaqes së Evropës. 

Ultësira e Madhe Evropiane fillon nga Franca veriperëndimore dhe vazhdon nëpër Belgjikën veriore, Holandë, në pjesën veriore të Gjermanisë , Poloninë dhe vazhdon në ultësirën Ruse deri te mali Ural.

Në Evropën Qendrore dhe Jugore shtrihen disa ultësira të rrethuara me vargmale, siç janë: ajo e Panonisë në Hungari, Kroaci e Vojvodinë, e Vllahisë në Rumani, Fusha e Andaluzisë dhe e Aragonisë në Spanjë si dhe Fusha e Lombardisë në Italinë Veriore.

Në Gadishullin Ballkanik : Ultësira Perëndimore e Shqipërisë, Fusha e Kosovës, Rrafshi i Dukagjinit, Fusha e Pollogut, Fusha e Pellagonisë, Fusha e Maricës etj.

 Shih edhe këtë 
malet në Evropë 
harta memece relevore -topografike

Kategoria:Evropë