Përplasësi i Madh i Hadroneve

Përplasësi i Madh i Hadroneve (Anglisht: Large Hadron Collider) (LHC) është përshpejtuesi bërthamor më i madh dhe kompleks në botë, i cili kryen përplasjen e dy rrezeve të protoneve me energji 7 TeV, të cilat janë diametralisht te kundërta me njëra tjetrën. Qëllimi kryesor është eksplorimi i saktësisë dhe limitit të Modelit Standart, i cili tani për tani përfaqëson pikturën teorike themelore të fizikës bërthamore. LHC u ndërtua nga Organizata Evropiane për Kërkime Bërthamore (CERN), dhe gjendet pranë Gjenevës në Zvicër, afër kufirit të atij shteti me Francën.

LHC u ndez për herë të parë 10 shtator 2008 dhe nisi nga puna në fillim të vitit 2009.

 Shikoni gjithashtu 

 Mekanizmi i Higsit
 Përplasësi Linear Ndërkombëtar
 Modeli Standart
 LHC@home

 Referime 

 Lidhje te jashtme 

 . Full documentation for design and construction of the Large Hadron Collider and its six detectors in about 1600 pages.
 LHC UK webpage 
 US LHC webpage
 Official Timeline of LHC Milestones 
 Hardware Commissioning Coordination web pages
 TED talks (video) - Brian Cox: What really goes on at the Large Hadron Collider 
 Overview of the LHC at CERN's public webpage 
 Challenges in accelerator physics
 UK Science Museum, London Exhibition supported by the Science and Technology Facilities Council
 The Alice experiment 
 Compact Muon Solenoid main page
 Compact Muon Solenoid page (U.S. collaboration)
 LCG - The LHC Computing Grid webpage
 The Large Hadron Collider ATLAS Experiment - Virtual Reality (VR) photography panoramas (requires QuickTime)
 LHC startup plan. Includes dates, energies and luminosities
 Seed short film - Lords of the Ring
 'Super-collider' tunnel nears completion The Independent 1 March 2008 
 VR Image of the Supercollider

 Artikuj 
 Energising the quest for 'big theory'
 symmetry magazine LHC special issue August 2006, special issue December 2007 
 BBC Horizon, The six billion dollar experiment
 New Yorker: Crash Course. The world’s largest particle accelerator (ca. 6 500 words)
 NYTimes: A Giant Takes On Physics’ Biggest Questions (ca. 4 300 words)
 Beam Parameters and Definitions. The chapter of the LHC Technical Design Report (TDR) that lists of all the beam parameters for the LHC.
 Large Hadron Collider, Ingenia magazine
 Birth of a Giant, CNRS magazine
 Why a Large Hadron Collider? Seed Magazine interviews with physicists.

Kategoria:Fizikë
Kategoria:Fizikë bërthamore