Lucerni

Lucerni ( ; Alemanikja e lartë : Lozärn ) ose Luzern ( Gjermanishtja standarde zviceriane: [luˈtsɛrn] )  është një qytet në Zvicrën qendrore, në pjesën gjermanishtfolëse të vendit. Lucerni është kryeqyteti i kantonit të Lucernit dhe pjesë e rrethit me të njëjtin emër. Me një popullsi prej rreth 82,000 njerëz,  Lucerni është qyteti më i populluar në Zvicrën Qendrore dhe një lidhje e ekonomisë, transportit, kulturës dhe medias në rajon. Zona urbane e qytetit përbëhet nga 19 rrethe dhe qytete me një popullsi të përgjithshme prej rreth 220,000 banorësh. 

Gjuha zyrtare e Lucernit është gjermanishtja, The official language in any municipality in German-speaking Switzerland is always German. In this context, the term 'German' is used as an umbrella term for any variety of German. So, according to law, you are allowed to communicate with the authorities by using any kind of German, in written or oral form. However, the authorities will always use Swiss Standard German (aka the Swiss variety of Standard German) in documents, or any written form. And orally, it is either Hochdeutsch (i.e., Swiss Standard German or what the particular speaker considers as High German), or then it depends on the speaker's origin, which dialectal variant (s)he is using. por gjuha kryesore e folur është varianti lokal i dialektit gjerman zviceran alemanik, gjermanishtja e Lucernit .

 Demografia 

 Popullata 
Grupet më të mëdha të banorëve të huaj 2013  Kombësia Numrat % e totalit (% e të huajve) Gjermania 4167 5.2 (20.7) Italia 2279 2.8 (11.3) Portugalia 1765 2.2 (8.8) Serbia 1430 1.8 (7.1) Kosova 794 1.0 (3.9) Spanja 760 0.9 (3.8) Sri Lanka 734 0.9 (3.6) Bosnja dhe Hercegovina 543 0.7 (2.7) Kroacia 538 0.7 (2.7) Maqedonia e Veriut 457 0.7 (2.6)
Lucerni ka një popullsi (më 31 December 2020 ) prej 82,620 banorësh. [37] Në 2013-ën  , 19,264 ose 25.0% e popullsisë përbëhej nga shtetas të huaj, nga të cilët 19.9% ishin nga Evropa, 2.8% nga Azia, 1.2% nga Afrika dhe 1.0% nga Amerika .  Gjatë 10 viteve të fundit popullsia është rritur me një normë prej 1.2%. Shumica e popullsisë ( statistikë e 2010-ës) flasin gjermanisht (87%), me italishten, si dhe serbo-kroatisht dhe anglisht me 5% si gjuhët e dyta më të zakonshme, të ndjekura nga frëngjishtja dhe shqipja me 3%, dhe portugalishtja dhe spanjishtja me 2% secila. 

 Popullsia historike 
Popullsia historike e Lucernit jepet në tabelën e mëposhtme:

 Feja 
Qyteti u rrit rreth abacisë së Sankt Leodegarit, i themeluar në vitin 840 pas Krishtit, dhe mbeti besnik i katolicizmit deri në shekullin e 21-të. Deri në vitin 1850, 96,9% e popullsisë ishte katolike, në vitin 1900 ishte 81,9% dhe në vitin 1950 ishte ende 72,3%. Në censusin 2000 përbërja fetare e Lucernit ishte: 35,682 (60%) katolikë, 9,227 (15,5%) protestantë, me një shtesë prej 1,979 (3,33%) që ishin të disa besimeve të tjera të krishtera; 1,824 individë (3,07% e popullsisë) myslimanë; 196 individë (0.33% e popullsisë) hebrenj. 

Nga pjesa tjetër, 1,073 (1.8%) individë ishin fe tjetër; 6,310 (10.61%) deklaruan se nuk i përkasin asnjë feje të organizuar; dhe 3,205 (5.39%) nuk janë përgjigjur në pyetje. 

 Ekonomia 
Në vitin 2012, kishte 77,641 njerëz të punësuar në qytet. Nga këta, 166 banorë punonin në 53 biznese të sektorit parësor. Sektori dytësor punësonte 7,326 punëtorë në 666 biznese.  Sektori tretësor kishte 70,149 punë në 6,929 biznese. In 2013 a total of 11.0% of the population received social assistance. 

Lucerni është shtëpia e një numri kompanish të mëdha zvicerane, duke përfshirë lidhjen hekurudhore AlpTransit Gotthard, Schindler Group, Chronoswiss, Emmi dhe Luzerner Kantonalbank . Suva, një nga kompanitë më të vjetra të sigurimit të aksidenteve në Zvicër, është gjithashtu e bazuar në Lucern, siç është edhe Universiteti i Lucernit, më i riu ndër universitetet tradicionale të Zvicrës. Kompanitë ndërkombëtare janë EF Education First dhe Instituti i Elementeve të Rralla Tokësore dhe Metaleve Strategjike .

Falë politikave të uljes së taksave, Lucerni është bërë kantoni më miqësor ndaj biznesit të Zvicrës. As of 2012  Lucerni ofron normën më të ulët të taksës së korporatave në Zvicër në nivel kantonal. 

Për më tepër, Lucerni ofron gjithashtu norma shumë të moderuara të tatimit mbi të ardhurat personale. Në një studim të publikuar së fundmi për indeksin e taksave të BAK Basel Economics 2012, Lucerni u rendit në vendin e 4-të me një normë tatimore vetëm paksa 2% më të lartë krahasuar me kantonin kryesor në këtë krahasim. 

 Lucerni në art 

Sporti
-Në Luzern ekziston ekipi i famshëm i qytetit Fc.Luzern me disa nga yjet nga Shqipëria dhe Kosova . Poashtu edhe futbollisti i njohur i përfaqësueses së Kosovës Hekuran Kryeziu.

 Galeri 

Kategoria:Komunat në kantonin Luzern
Kategoria:Qytete në Zvicër

Kategoria:Koordinatat në Wikidata