Gjuha klasike japoneze

Gjuha klasike japoneze, ose japonishtja klasike, (jap.: 中古日本語, chūko nihongo) është gjuha e të folurit dhe shkruarit në Japni mes viteve 794 dhe 1185 në kohën e njohur si periudha Heian. Pra, japonishtja klasike është fazë e zhvillimit të japonishtes së sotme që ka pasuar nga japonishtja e vjetër.

 Fonemat 
Fonemat a i u e o ka ki ku ke ko ga gi gu ge go sa si su se so za zi zu ze zo ta ti tu te to da di du de do na ni nu ne no ha hi hu he ho ba bi bu be bo ma mi mu me mo ya   yu   yo ra ri ru re ro wa wi   we  

Derisa japonishtja e vjetër kishte 88 kombinime të togjeve të bashkëtingëlloreve me zanoret a, i, u, e , o, në japonishten klasike u zvogluan në 66.

Me e dukshme është largimi i Jōdai Tokushu Kanazukait që shquhej mes dy llojeve -i, -e, dhe -o. Fillimi i këtij largimi mund të shihet në fund të periudhës së japonishtes së vjetër dhe largohet përfundimisht në japonishten klasike. Fonemat e fundit që largohen janë /ko1/ dhe /ko2/.

Gjatë shekullit X /e/ dhe /ye/ u bashkuan në /e/, ndërsa në shekullin XI /o/ dhe /wo/ u bashkuan në /o/.Kondō, Nihongo no Rekishi, faqet 67-71Yamaguchi, Nihongo no Rekishi, faqet 43-45Frellesvig, faqe 73

 Fonetika 
 Zanoret 

/a/: [a]
/i/: [i]
/u/: [u]
/e/: [je]
/o/: [wo]

 Bashkëtingëlloret 
 /k, g/ 

/k, g/: [k, g]

 /s, z/ 

Teoritë për /s, z/ përfshijnë kombinimet [s, z], [ts, dz], dhe []. Këto kombinime mund të kenë ndryshuar varësisht nga zanorja sikur që ndodhë me japonishten moderne.

 /t, d/ 

/t, d/: [t, d]

 /n/ 

/n/: [n]

 /h/ 

/h/ vazhdon të kuptohet fonetikisht si [] me një përjashtim në shekullin XI kur /h/ u kuptua si [].

 /m/ 

/m/: [m]

 /y/ 

/y/: [j]

 /r/ 

/r/: [r]

 /w/ 

/w/: [w]

 Gramatika 

 Foljet 
Gjuha klsaike japoneze trashëgon të tetë zgjedhimet nga japonishtja e vjetër dhe duke shtuar edhe një: Monoklasën e ulët(下一段).

 Zgjedhimi i foljeve 
 Klasa e foljeve Joveprore未然形Mizenkei Ndajfoljore連用形Renyōkei Përmbyllëse終止形Shūshikei Dhanore連体形Rentaikei Veprore已然形Izenkei Urdhërore命令形Meireikei  Klasa e katërt (四段) -a -i -u -u -e -e Monoklasa e lartë(上一段) - - -ru -ru -re -(yo) Klasa e lartë (上二段) -i -i -u -uru -ure -i(yo) Monoklasa e ulët (下一段) -e -e -eru -eru -ere -e(yo) Klasa e dytë e ulët (下二段) -e -e -u -uru -ure -e(yo) K-e parregullt(カ変) -o -i -u -uru -ure -o S-e parregullt (サ変) -e -i -u -uru -ure -e(yo) N-e parregullt (ナ変) -a -i -u -uru -ure -e R-e parregullt (ラ変) -a -i -i -u -e -e

 Foljete çrregullta 
Janë disa folje me zgjedhime të parregullt(çrregullt).

 K-e çrregullt: k- "vi"
 S-e çrregullt: s- "bëj"
 N-e çrregullt: sin- "vdes", in- "ikë, vdes"
 R-e çrregullt: ar- "jam, ekzistoj", wor- "jam, ekzistoj"

 Mbiemrat 

 Referimet 

 Shih edhe 
 Gjuha japoneze
 Japonia
 Gjuha

 Lidhje të jashtme 
 Japonishtja klasike - wikimedia inkubatori

Kategoria:Japoni
Kategoria:Gjuhë