Dimitrije Tucoviq

Dimitrije "Mita" Tucoviq (serbisht: Димитрије Туцовић Dimitrije Tucović, 13 maj 1881 – 20 nëntor 1914) i lindur në fshatin Gostilja në Zlatibor, ka qenë një ndër udhëheqësit dhe teoristët e lëvizjes socialiste në Serbi, pjesëmarrës në themelimin e Partisë Socialdemokrate Serbe në vitin 1903. Ai ka shkruar për shumë gazeta dhe revista si: Radnički Novine, Zhivot, Borba, Radnicki list, Sloboda, Tergovački pomoci, Radnik, Die Neue Zeit, Vorwärts, Glas Sloboda, Radnicki kalendari, Majski spisi.

 Biografia 
Dimitrije Tucović ka lindur me 13 maj 1881 në fshatin Gostilje në malin Zlatibor (Serbi), nga një familje e priftërinjve ortodoksë.

Tucoviq ishte tashmë një përkrahës të ideve socialiste, kur ai erdhi në Beograd në 1899 për të përfunduar shkollën e mesme. Ai ishte i shqetësuar për socializmin me Radovan Dragoviçin, i cili kishte një ndikim të madh në të. Në 1901, Shoqëria e Punëtorëve të Beogradit ishte përtërirë dhe Tucoviq rikrijoi një grup socialist të studentëve të gjimnazit dhe u bë një nga udhëheqësit e shoqërisë. Ai u përpoq të krijojë sindikata moderne.

Në 1902, ai organizoi demonstratat e studentëve në Senat kundër Nikola Pashiqit. Me ndihmën e Tucović-it dhe Dragoviçit-it, "Paneli për Udhëheqjen e Lëvizjes" u krijua, së bashku me "Komitetin Qendror", me një qëllim të përcaktimit të arsyeve të krijimit të një partie. Tucoviqi udhëhoqi demonstratat e marsit kundër mbretit Aleksandar Obrenoviç më 5 mars, 1903. Ai ishte i detyruar të emigrojnë në Zemun, dhe më pas në Vjenë.

Radničke Novine (Gazeta e Punëtorëve) prej 1897.

Më 2 gusht 1903, u formua Partia Social-Demokratike. Tucović-i bëhet redaktor i gazetës së saj, që quhej "Gazeta e Punëtorëve". Gjatë Kongresit të Dytë të një bashkimi të punëtorëve SSDP (1904), Tucoviq mbajti një ligjëratë për organizimin sindikalist.

Në 1906, ai diplomoi në Fakultetin e Drejtësisë së Universitetit të Beogradit. Pas vijnë u kthye nga Berlini, ai hoqi dorë nga disertacioni dhe filloi të kaloje kohën e tij në lëvizjen socialiste dhe të punës, si sekretar i SSDP.

Tucović-i ishte organizatori dhe udhëheqësi i parë Konferencës Ballkanike Socialiste, të mbajtur në Beograd prej 7 deri 9 janar, 1910, ku synon krijimin e një federatë ballkanike.

Në 1910, kjo parti themeluoi një revistë teorike të quajtur "Borba" - Tucović-i ishte redaktor i saj. Ai mori pjesë në Kongresin Ndërkombëtar Socialist në Kopenhagë të njëjtin vit dhe dha një fjalim të rëndësishëm duke kritikuar pozicionin që social-demokratët Austriak morën në çështjen kombëtare, sidomos aneksimit të Bosnjës dhe Hercegovinës. Në një debat me Karl Renner ai vuri në dukje të politikë koloniale-skllavërore të Austro-Hungarisë dhe faktin se social-demokratët ishin në mbështetje të qeverisë për këtë çështje.

Pas shpërthimit të luftërave ballkanike 1912, ai u mobilizua në ushtrinë serbe dhe mori pjesë në fushatën ushtarake serbe në Shqipëri. Ai i dërgoi letra nga fronti i luftës rreth krimeve të luftës kundër popullsisë civile Shqiptare të cilat janë botuar rregullisht në Gazetën e Punëtorëve.

Në shkrimet rreth masakrave ndaj shqiptarëve gjatë pushtimit serb të Kosovës (1912), ai deklaroi:

"Ne kemi kryer tentativë vrasjeje me paramendim të një kombi të tërë. Ne u kapëm në këtë vepër penale dhe u penguam. Tani duhet të vuajmë dënimin ... Në Luftërat Ballkanike, Serbia jo vetëm që dyfishoi territorin e saj, por edhe armiqtë e saj të jashtëm."

Pas kthimit nga lufta ballkanike, ai botoi librin e tij "Serbia dhe Shqipëria: Një Kontribut për Kritikë të politikës pushtuese të borgjezisë Serbe", i cili analizon rrënjët e konfliktit serbo-shqiptar dhe e konsiderohet "ndër kontributet më të rëndësishme marksiste në çështjet kombëtare në Ballkan".

Ai vdiq në vijën e parë në Luftën e Parë Botërore, si një anëtar i divizionit të Moravës në nëntor 1914 në një Betejën e Kolubarës kundër ushtrisë austro-hungareze.

Ai deri vonë kishte një shesh me emrin e tij, Sheshi Dimitrije Tucović në Beograd.

 Vepra 
 Dimitrije Tucoviq, Srbija i Albanija – Jedan prilog kritici zavojevaçke politike srpske burzhoazije, Beograd, 1914; 
 Zgjedhje punimesh, II, Prishtinë, 1981

Ka bashkëpunuar me revistat: 
 "Vorwärts"
 "Arbeiter Zeitung"
 "Der Kampf"
 "Die Neue Zeit"

 Shih edhe 
 Si i përshkruan masakrat serbe shtypi i kohës

 Referime 

Kategoria:Lindje 1881
Kategoria:Gazetarë
Kategoria:Shkrimtarë serbë
Kategoria:Politikanë serbë
Kategoria:Vdekje 1914
Kategoria:Ushtarakë serbë