Shqipëria ç'ka qenë, ç'është e ç'do të bëhet

Shqipëria ç'ka qenë, ç'është dhe ç'do të bëhet, në origjinal Shqipëria ç'ka qënë, ç'është e çdo të bëhetë?: mendime për shpëtimt të mëmëdheut nga reziket që e kane rethuarë, është një ese programatike me autor Sami Frashërin, që u bë manifesti politik i Lëvizjes Kombëtare dhe e bëri autorin mendimtarin më të shquar të nacionalizmit shqiptar. Vepra u botua në Bukuresht më 1899.

 Historia 
Në frymën e manifestit të shkruar nga Vaso pashë Shkodrani, marsin e 1899 Samiu përfundoi punimin e vëllimit ku shtjellohen idetë e tij mbi çështjen shqiptare. Libërthi qarkulloi në fshehtësi jashtë Perandorisë Osmane dhe u botua në Bukuresht pa emrin e tij. Botues austro-hungarezë botuan disa nga veprat e tij me përmbajtje nacionaliste, përkthimi dhe shpërndarja e veprave në fjalë u financuan nga albanologët Ippen e Nopça. Disa muaj pas vdekjes së autorit, më 17 nëntor 1904 autorësinë e veprës e zbuloi Shahin Kolonja. 

 Përmbajtja 
Si ndër botimet pararendëse, përsëriste pikat kyçe duke e ndarë librin në tre pjesë, sipas titullit: mëtimin se shqiptarët janë kombi më i vjetër i Europës, trajtimin e Skënderbeut në disa faqe, periudhën osmane si dhe kontributin e Shqipërisë në perandori. Pjesa e dytë e libërthit i kushtohet Shqipërisë e asaj kohe, ku Samiu trajtonte kufijtë kombëtarë si dhe bashkimin shqiptar pavarësisht nënndarjeve gegë e toskë apo dallimeve fetare. Ankon po ashtu mungesën e progresit përgjatë 20 viteve për zhvillimin e gjuhës shqipe dhe mos-hapjes së shkollave shqipe brenda perandorisë.

 Botime 
Më 1903 u përkthye nga Fan Noli në greqisht gjatë qëndrimit të tij në Egjipt, botimi i përkthimit u ndihmua nga Thanas Tashko dhe Jani Vruho. U ribotua në Sofie më 1907 në shtypshkronjën Mbrothësia. Më pas u ribotua sërish më 1962 në Tiranë nga shtëpia botuese "Naim Frashëri" dhe sërish 1978, ku përjashtohet prej botimit cekja e vllehëve te kapitulli ku analizon armiqtë e shqiptarëve. Më 1999 po në Tiranë nga shtëpia botuese "Mësonjëtorja e parë" sipas botimit të parë më 1899.

 Referime 

 Referime 

Kategoria:Sami Frashëri
Kategoria:Libra të botuar në 1899
Kategoria:Libra shqip