Fibrat

Kanë forme të zgjatur me funde të thepisura. Gjatësia e tyre më e madhe se ajo e qelizave normale arrin deri në disa centimetra, megjithëse diametri qëndron mikroskopik. Gjenden edhe në shumë kërcej me strukture parësore, sidomos tek monokotiledonet, ku formojnë breza te vazhdueshëm.  Gjenden edhe në gjethe sidomos në nervaturat me përmasa te vogla. Gjenden në drurin dytësor dhe në shoshen dytësore ku kryejnë funksion mbështetës. Fibrat tekstile janë pjesa më madhe me origjine bimore dhe me përjashtim te pambukut janë fibra të gjata sklerenkimatike me mure pak a shumë të drurezuara. Jane ushqime te forta qe merren nga frutat dhe perimet si dhe nga farat e ndryshme,orizi,buka
Fibra ndryshe eshte lende e patretshme bimore qe ne nuk mund ta tretim por perdoret per te mbajtur shendetshem sistemin tretes.

 Fibrat dietike (Fibrat ushqimore) 
Fibrat dietike janë përbërës bimorë të ushqimit që trupi i njeriut nuk i tret plotësisht, por ato luajnë role shumë të rëndësishme për shëndetin e sistemit tretës dhe metabolizmin. Fibrat gjenden vetëm në ushqimet me origjinë bimore.

 Llojet e fibrave 

 1. Fibrat e tretshme 

 Shkrihen në ujë dhe formojnë një masë xhelatinoze.
 Ngadalësojnë thithjen e sheqerit.
 Ndihmojnë në uljen e nivelit të kolesterolit.

Burimet: tërshëra, bishtajoret, mollët, agrumet, farat chia, farat e lirit.

 2. Fibrat e patretshme 

 Nuk treten në ujë.
 Shtojnë volumin e masës ushqimore në zorrë.
 Përmirësojnë kalimin normal të feçeve dhe parandalojnë kapsllëkun.

Burimet: gruri integral, perimet jeshile, lëkurat e frutave, misri, krundet.

 Funksionet kryesore të fibrave 

 Rregullojnë tretjen dhe parandalojnë kapsllëkun.
 Ulin kolesterolin LDL duke ndihmuar në shëndetin kardiovaskular.
 Stabilizojnë nivelin e glukozës në gjak, duke ndihmuar sidomos te diabetikët.
 Mbështesin mikrobiotën e zorrëve, sepse disa fibra shërbejnë si prebiotikë.
 Ndihmojnë në kontrollin e peshës, duke rritur ndjesinë e ngopjes.

 Burimet kryesore ushqimore 

 Frutat (mollë, dardhë, portokall, manaferra)
 Perimet (brokoli, spinaqi, karrota)
 Drithërat integrale (tërshëra, orizi integral, buka e zezë)
 Bishtajoret (fasule, qiqra, thjerrëza)
 Arrat dhe farat (bajamet, chia, liri)

 Kërkesat ditore 
Sipas udhëzimeve ndërkombëtare:

 Të rriturit: 25–35 gram fibra në ditë
 Meshkujt e rinj: deri në 38 g
 Fëmijët: më pak, sipas moshës (rreth 15–25 g)

 Mungesa e fibrave 
Konsum i ulët i fibrave mund të shkaktojë:

 kapsllëk
 rritje të rrezikut për sëmundje të zorrëve
 nivele më të larta kolesteroli
 shtim në peshë
 luhatje të sheqerit në gjak

 Teprica e fibrave 
Edhe pse rrallë, konsum i tepërt mund të shkaktojë:

 fryrje
 gazra
 thithje më të dobët të mineraleve (kur teprohet me suplementa)

 Fibrat dhe mikrobiota 
Disa lloje fibrash shërbejnë si ushqim për bakteret e mira të zorrëve, duke prodhuar acide yndyrore me zinxhir të shkurtër që kanë efekte anti-inflamatore dhe mbrojtëse.
Nëse do, mund ta kthej këtë tekst në format të plotë Wikipedia (seksione, referenca, kategoritë, strukturën standarde).
Kategoria:Bimë
Kategoria:Biologji