Krahinat Ilire

Krahinat ilire ose Provincat ilire (kroacisht: Ilirske pokrajine, [[Gjuha frënge|frëngjisht]: Les Provinces Illyriennes) ishin një provincë autonome e Francës gjatë Perandorisë së Parë Franceze që ekzistonte nën sundimin Napoleonik nga 1809 deri në 1814. Provinca përfshinte pjesë të mëdha të Italisë dhe Kroacisë së sotme, duke e shtrirë shtrirjen e tyre më në lindje përmes Sllovenisë, Malit të Zi dhe Austrisë. Kryeqyteti i saj ishte Lubjana (gjermanisht: Laybach, Laibach). Ai përfshinte gjashtë departamente, duke e bërë atë një pjesë relativisht të madhe të Francës territoriale në atë kohë. Pjesë të Kroacisë u ndanë në Kroaci Civile dhe Kroaci Ushtarake, e para shërbeu si hapësirë ​​banimi për emigrantët francezë dhe banorët kroatë dhe e dyta si bazë ushtarake për të kontrolluar Perandorinë Osmane.

Në vitin 1809, Napoleon Bonaparte pushtoi rajonin me Grande Armée e tij pasi fitoret kryesore gjatë Luftës së Koalicionit të Pestë e detyruan Perandorinë Austriake të lëshonte pjesë të territorit të saj. Integrimi i tokës në Francë ishte mënyra e Bonapartit për të kontrolluar hyrjen e Austrisë në Detin Mesdhe dhe Adriatik dhe për të zgjeruar perandorinë e tij në lindje. Bonaparte vendosi katër guvernatorë për të përhapur burokracinë, kulturën dhe gjuhën franceze. Guvernatori më i famshëm dhe me ndikim ishte Auguste de Marmont, i cili ndërmori pjesën më të madhe të ofertave të Bonapartit në zonë.

Marmont shtyu Kodin e Napoleonit në të gjithë zonën dhe udhëhoqi një zgjerim të madh infrastrukturor. Gjatë vitit 1810, autoritetet franceze themeluan Écoles centrales në Kroaci dhe Slloveni. Megjithëse shtetet përkatëse u lejuan të flisnin dhe të punonin në gjuhët e tyre amtare, frëngjishtja u caktua si gjuhë zyrtare dhe shumica e administratës federale u drejtua si e tillë. Sundimi francez kontribuoi ndjeshëm në provincat edhe pasi Perandoria Austriake rikuperoi zonën në 1813-1814. Napoleoni prezantoi një vetëbesim dhe vetëdije më të madhe kombëtare për liritë, si dhe reforma të shumta politike. Ai futi barazinë para ligjit, shërbimin e detyrueshëm ushtarak për burrat, një sistem tatimor uniform, hoqi disa privilegje tatimore, futi administratën moderne, ndau kishën nga shteti dhe nacionalizoi gjyqësorin. Prezenca franceze në këtë rajon solli përhapjen e kulturës franceze dhe krijimin e Lëvizjes Ilire.

 Etimologjia 
Emri "Ilir" ndoshta iu sugjerua Napoleonit nga Auguste de Marmont, i cili ishte i ndikuar nga inteligjenca qytetare dhe revolucionare në Dalmaci, Dubrovnik dhe Karinti, dhe donte ta përdorte atë për të mbështetur ndjenjën e përbashkët të popujve që jetonin në provinca. i cili shkoi përtej arsyetimit bazë gjeostrategjik të Napoleonit për të formuar provincat, megjithëse historianët kanë diskutuar për shtrirjen e ndikimit i ideve historike të ilirizmit si në Francë ashtu edhe në atë vend, si dhe një aludim neoklasik për emrat e lashtë të bregdetit dalmat, i njohur si Iliria në antikitet dhe Iliriku gjatë epokës romake.

 Referime 

 Bibliografia 
Bradshaw, Mary Eloise (1928). The Napoleonic Influence on the Illyrian Provinces. University of Wisconsin—Madison Press. OCLC:  54803367
Bradshaw, Mary Eloise (1932). The Illyrian Provinces. University of Wisconsin—Madison Press. OCLC: 49491990



Lidhje të jashtme
 Harta e provincave Ilire 
 Bicentenaire des Provinces illyriennes
 Courrier des Balkans (dossier sur le bicentenaire) 
 SPLAF : les départements de la Révolution et de l'Empire
 Napoléon et son administration en Adriatique orientale et dans les Alpes de l’Est 1806-1814.

Kategoria:Iliria
Kategoria:Francë
Kategoria:Historia e Ballkanit
Kategoria:Historia e Dalmacisë
Kategoria:Historia e Kroacisë
Kategoria:Mali i Zi
Kategoria:Historia e Francës
Kategoria:Historia e Italisë
Kategoria:1809
Kategoria:Vende të mëparshme në Ballkan
Kategoria:Historia e Sllovenisë