Plazma e gjakut

Plazma e gjakut është një përbërës i lëngshëm dhe i verdhë i gjakut që përmban qelizat e gjakut në gjak të plotë. Ajo është pjesë e lëngshme e gjakut që bart qelizat dhe proteinat në të gjithë trupin dhe përbën rreth 55% të vëllimit të përgjithshëm të gjakut të trupit.  Plazma e gjakut kryesisht është ujë (deri në 95%), dhe përmban proteina të rëndësishme të tretura (6-8%) (p.sh. albumina serumesh, globulina dhe fibrinogjen ),  glukozë, faktorë të mpiksjes, elektrolite (Na +, Ca 2) +, Mg 2+, HCO 3 -, Cl -, etj.), hormone, dioksidi i karbonit (plazma është mediumi kryesor për transportin e produkteve ekskretuese), dhe oksigjeni. Ajo luan një rol jetësor në një efekt osmotik intravaskular që mban të balancuar përqendrimin e elektrolitit dhe mbron trupin nga infeksioni dhe çrregullimet e tjera të gjakut.  

Plazma e gjakut ndahet nga gjaku duke rrotulluar një tub me gjak të freskët që përmban një antikoagulant në një centrifugë derisa qelizat e gjakut të bien në fundin e tubit. Plazma e gjakut pastaj derdhet ose tërhiqet.  Plazma e gjakut ka një densitet afërsisht 1025   kg / m 3, ose 1.025   g / ml. The Physics Factbook – Density of Blood

Serumi i gjakut është plazma e gjakut pa faktorë mpiksës.  

Plasmaferesi është një terapi mjekësore që përfshin nxjerrjen e plazmës së gjakut, trajtimin dhe riintegrimin. 

Plazma e freskët e ngrirë është në listën e modeleve të barnave thelbësore të OBSH, ilaçet më të rëndësishme të nevojshme në një sistem shëndetësor bazë.  Ajo ka një rëndësi kritike në trajtimin e shumë llojeve të traumave të cilat rezultojnë në humbje të gjakut, dhe për këtë arsye mbahet i pajisur në mënyrë universale në të gjitha ambientet mjekësore të afta për trajtimin e traumës (p.sh. qendrat e traumave, spitalet dhe ambulancat) ose që paraqesin rrezik për humbjen e gjakut të pacientit siç janë objektet kirurgjikale. 

 Ngjyra 
parapamje|350x350px| Qese me plazma të ngrira. Majtas: plazma nga një person me hiperkolesterolemi. Djathtas: plazma tipike. 
Plazma e gjakut është normalisht me ngjyrë të verdhë për shkak të bilirubinës, karotenoideve, hemoglobinës dhe transferrinës.  Në raste jonormale, plazma mund të ketë hije të ndryshme të portokallit, jeshiles ose kafesë. Ngjyra e gjelbër mund të jetë për shkak të ceruloplasminit ose sulfhemoglobinës.  Ngjyra kafe e errët ose e kuqërremtë mund të shfaqet për shkak të hemolizës, në të cilën methemoglobina çlirohet nga qelizat e gjakut të prishur.  Plazma normalisht është relativisht e tejdukshme, por ndonjëherë mund të jetë e errët.  Gjatë centrifugimit të gjakut, plasma ndahet nga gjaku. Plasma e përfituar kësisoj ka një ngjyrë të kthjellët gjelbërt-verdhë, e që më pas përdoret si plazmë dhurimi. Nëse plasma e gjakut ka një ngjyrë si e bardhë qumështi, atëherë kjo plazmë nuk dërgohet në transfuzion. Këtu kemi të bëjmë me një problem tek lipidet e dhuruesit. Nëse plasma e përfituar ka ngjyrë të kuqe, atëherë mund të themi së këtu janë plasaritur rruazat e kuqe të gjakut (eritrocitet) dhe kjo quhet hemolizë. 
parapamje| Private Roy W. Humphrey i jepet plazma e gjakut pasi u plagos nga një shrapnel në Siçili në gusht të vitit 1943. 

 Pjesët përbërëse të plasmës 

 Plazma 90 % është ujë, i cili përthithë dhe shpërndanë nxehtësinë.	
 Proteinat (8% e vëllimit të plazmës)	
 Albuminat (60 % e proteinave të plazmës): sintetizohen në mëlqi.
 Globulitat
 Fibrinogjeni

Plasmaferesi është një terapi mjekësore që përfshin nxjerrjen e plazmës së gjakut, trajtimin dhe riintegrimin. Plazma përmbanë këto materie ushqyese: glukozë, aminoacide, trigliceride, acide yndyrore, vitamina etj. Në plazmë qarkullojnë këto komponime të azotuara: acidi laktik, urea, acidi urik, kreatinina etj.

 Shih edhe 

 Gjaku 
 Serumi i gjakut
 Dhurimi i gjakut

 Referime 

Kategoria:Hematologji