Qiproja Veriore

Qiproja Veriore turqishy: Kuzey Kıbrıs) zyrtarisht Republika Turke e Qipros Veriore (turqisht: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) është një shtet i pavarur dhe i njohur vetëm nga Turqia.

Madhësia i territorit është 3,355 km² dhe popullata e tij është  313.626TRNC  SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3 bazuar në regjistrimin e popullsisë të vitit 2015.

 Historia 
Gjatë viteve 1960-të, luftimet ndërmjet grekëve dhe myslimanëve çuan turqit të jetonë në enklava. Në vitin 1974, pas një grusht shteti Republika e Qipros u përpoq të bashkohet me Greqinë dhe të krijonte një Greqi të Madhe ("Megali Idea"). Turqia dërgoi ushtrinë e saj për të ndaluar unifikimin dhe për të çliruar turqit që jetonin në ishull. Pas një luftë të shkurtër, rezultati ishte deklarata e Republikës së Qipros Veriore në vitin 1983. Turqia ende ka një forcë të madhe ushtarake në Qipron Veriore për të mbrojtur pavarësinë dhe ekzistencën të republikës. Ka pasur përpjekje për ribashkimin e ishullit si një federatë megjithatë deri më sot asnjë propozim nuk ka qenë i suksesshëm.

 Ndarje administrative 

Qiproja Veriore ndahet në gjashtë distrikte: Lefkoşa, Gazimağusa, Girne, Güzelyurt, İskele dhe Lefke. Distrikti Lefke u krijua nga ndarja nga Distrikti Güzelyurt më 2016. Përveç kësaj, ka edhe dymbëdhjetë nën-rrethe të ndara midis pesë rretheve më të mëdha dhe njëzet e tetë komunave.

600px|Blank district map of Northern Cyprus

Lefkoşa
Girne
İskele
Güzelyurt
Gazimağusa

 Politika 

parapamje|Ersin Tatar, Presidenti i Qipros Veriore
Politika e Qipros Veriore zhvillohet në një kuadër të një republike gjysmë presidenciale demokratike përfaqësuese, ku presidenti është kreu i shtetit dhe kryeministri kreu i qeverisë, dhe i një sistemi shumëpartiak. Pushteti ekzekutiv ushtrohet nga qeveria. Pushteti legjislativ i është dhënë qeverisë dhe Asamblesë të Republikës. Sitemi gjyqësor është i pavarur nga ekzekutivi dhe legjislativi.

Presidenti zgjidhet për një mandat pesë-vjeçar dhe aktualisht është Ersin Tatar. Legjislatura është Asambleja e Republikës, e cila ka 50 anëtarë të zgjedhur me përfaqësim proporcional nga gjashtë zona zgjedhore. Në zgjedhjet e janarit 2018, Partia e Bashkimit Kombëtar të krahut të djathtë fitoi më së shumti vende në Asamble dhe qeveria aktuale është një koalicion i Partisë së Bashkimit Kombëtar dhe Partisë së Popullit.

Për shkak të izolimit të Qipros Veriore dhe mbështetjes së madhe në mbështetjen turke, Turqia ka një nivel të lartë të ndikimit mbi politikën e vendit. Kjo ka bërë që disa ekspertë ta karakterizojnë atë si një shtet kukull efektiv të Turqisë. Ekspertë të tjerë, megjithatë, kanë theksuar natyrën e pavarur të zgjedhjeve dhe emërimeve në Qipron Veriore dhe mosmarrëveshjet midis qeverive turke qipriote dhe turke, në përfundimin se "shteti i kukullave" nuk është një përshkrim i saktë për Qipron Veriore.

 Lidhje të jashtme
 Zypern Times
 TRNC Presidency

 Referime 


Kategoria:Territoret e diskutueshme në Azi
Kategoria:Territoret e diskutueshme në Evropë
Kategoria:Shtetet e Lindjes së Mesme
Kategoria:Shtetet e Lindjes së Afërt
Kategoria:Territoret e diskutueshme të Greqisë
Kategoria:Territoret e diskutueshme të Turqisë
Kategoria:Vende dhe territore turqishtfolëse
Kategoria:Qipro Veriore