Carl Swartz

Carl Johan Gustaf Swartz (5 qershor 1858 - 6 nëntor 1926) ishte një politikan suedez i cili shërbeu si Kryeministër i Suedisë nga marsi deri në tetor 1917. Ai gjithashtu shërbeu si Ministër i Financave nga viti 1906 deri më 1911.

Biografia
Carl Swartz ishte djali i Erik Swartz dhe Elisabeth Forsgren. Pas studimeve në Uppsala dhe Bon, ai u kthye në Norrköping për të udhëhequr biznesin familjar, kompaninë e prodhuesit të duhanit Petter Swartz. Ai erdhi për të luajtur një rol të madh në qytetin e tij të lindjes, jo më pak nga ana kulturore. Swartz ishte kryetar i bordit, ndër të tjera, i Bankës Qendrore Private të Suedisë (1912–1917). Në vitin 1916 ai u bë kancelar i universitetit. Swartz ishte anëtar i dhomës së parë për zonën elektorale të Norrköping (1900–1921) dhe për zonën elektorale të Qarkut Östergötland (1922–1926).

Si Ministër i Financave, ai zbatoi një numër reformash përfshirë taksën e integruar të të ardhurave dhe pronës, të cilat të dyja u bënë progresive. Me shkrirjen e grupeve të krahut të djathtë të dhomës së ulët të Riksdag, Swartz u bë anëtar i këshillit të brendshëm të sapo formuar Nationella Partiet (shqip: Partia Kombëtare) në vitin 1912.

Gjatë Luftës së Parë Botërore, Swartz u bë një person kryesor në Riksdag si kryetar i Komitetit Shtetëror (1915–1917). Kur qeveria e Hammarskjöld ra për shkak të presionit të jashtëm dhe ndarjeve të brendshme, Gustaf V thirri partinë e krahut të djathtë të lidhur me Carl Swartz si kryeministër. Ishte një detyrë që ai e ndërmori më shumë nga detyra sesa nga dëshira personale. Detyra kryesore e qeverisë ishte të ushtronte një efekt qetësues mbi borgjezinë pasi kishte një shqetësim të madh përpara 1 majit 1917, kur qarkulluan zëra se Revolucioni i Shkurtit në Rusi do të përhapet në Stokholm.

Swartz në përgjithësi konsiderohej si një i djathtë i denjë dhe i arsyeshëm, në stilin e një pronari mulli të modës së vjetër dhe të kujdesshëm. Ai ndaloi rojën e sigurisë borgjeze në këmbim të Social Demokratëve që u zotuan të mbanin rendin gjatë demonstratave të 1 majit. Pa këtë gatishmëri politike, konfrontimet mund të ishin përshkallëzuar në maj dhe ta çonin vendin në një krizë të brendshme serioze politike.

Pakënaqësia ishte e rrënjosur në faktin se njerëzit e zakonshëm jetonin në prag të urisë. Ishin më shumë trazira urie sesa kërkesa politike për të drejtën e votës që qëndronin pas trazirave. Kur patatet filluan të vileshin në fillim të verës, gjendja shpirtërore u qetësua. Swartz gjithashtu shpejt nxori negociatat në breg me Antantën, kryesisht Mbretërinë e Bashkuar, për importet nga Perëndimi. Ajo që qeveria Hammarskjöld kishte parandaluar.

Social Demokratët përdorën trazirat e urisë për të bërë presion mbi qeverinë e krahut të djathtë me kërkesa për votim universal, veçanërisht për të drejtën e zgjedhjes së grave dhe heqjen e shkallës së votimit me 40 pikë në zgjedhjet lokale. Sidoqoftë, qeveria ishte e ndarë. Drejtuesit e falangave të majta, Ministri i Shërbimit Civil Oscar von Sydow dhe Ministri i Financave Conrad Carleson, donin të takonin Social Demokratët dhe Liberalët. Ata kërcënuan të jepnin dorëheqjen nëse Swartz dorëzohej në kërkesat e Ministrit të Jashtëm Arvid Lindman për sigurinë e status quo. Ministri i Financave u mbështet gjithashtu nga komuniteti i biznesit, i cili donte të përfundonte diskutimet. Kryeministri u hutua dhe u ndie i shtypur nga kontradiktat. Zgjidhja e tij ishte të priste zgjedhjet e vjeshtës. Kështu ai u bë historik; krahu i parë i djathtë kryesor që njohu parimin parlamentar që populli - dhe jo mbreti - duhet të caktojë një qeveri.

Gustaf V u përpoq më të mirën e tij për të shmangur një përparim në parlamentarizëm, por dëshira e tij për të lënë Carl Swartz të vazhdonte pavarësisht suksesit të partive të majta në zgjedhjet e vitit 1917 u dëmtua nga një nga djemtë e Swartz që u tërhoq në një skandal për tregtinë e zezë në shkelje të racionimit mbizotërues.

Carl Swartz ishte gjithashtu një këshilltar i shquar lokal dhe një donator bujar. Në vitin 1912, ai i dhuroi Villa Swartz qytetit Norrköping si akomodim për një librari dhe muze.

Swartz u martua me Dagmar Lundström më 1886, me të cilin kishte tre fëmijë.

Kategoria:Lindje 1858
Kategoria:Vdekje 1917
Kategoria:Politikanë suedezë
Kategoria:Kryeministra të Suedisë
Kategoria:Ministra të Financave të Suedisë