Mirush Kabashi

Mirush Kabashi (17 prill 1948 - 5 dhjetor 2023) ishte një aktor shqiptar. Ai ka interpretuar rreth 100 role, në teatër dhe në kinema. Shpesh ka qenë edhe prezantues i aktiviteteve të shumta artistike. Roli i tij më i rëndësishëm është ai i Sokratit në veprën teatrore "Apologjia e vërtetë e Sokratit". Gjithashtu, Kabashi është cilësuar si një nga interpretuesit më të mëdhenj të poezisë në Shqipëri. Ai ka dhënë një kontribut të madh në kinematografinë shqiptare. Familja e tij është pjesë e fisit Kabashi.

Jeta
Mirush Kabashi lindi më 17 prill 1948 në Shkodër dhe është rritur në Durrës. E ka origjinën nga Gjakova. Në vitin 1970 u diplomua për aktrim në Akademinë e Arteve në Tiranë dhe filloi punë në teatrin "Aleksandër Moisiu" të Durrësit.  Aty vazhdoi deri në vitin 1994, duke pasur edhe rolin e drejtorit në vitet 1991-1993. Më pas punoi në Radio Televizionin Shqiptar, në departamentin e Programeve Artistike si ideator dhe prezantues, kurse nga viti 2002 e në vijim në Teatrin Kombëtar. Nga viti 1985, me periudha të ndërprera, është aktivizuar si pedagog i "Mjeshtërisë së Aktorit" pranë Akademisë së Arteve.

Pasioni për aktrimin u shfaq që në fëmijëri tek artisti. "Mbaj mend që në fëmijëri i kam pasur shumë qejf jo vetëm shfaqjet teatrore por edhe filmat. Tani, i kujtoj pak me buzëqeshje kur mendoj që një film, p.sh. 'Hamletin', e kam parë mbi 15 herë me lloj-lloj pozicionesh, në kinemanë verore apo atë dimërore. Gjithmonë kam pasur dëshirë të shihja filma, të admiroja dhe të diskutoja për artistët pjesëmarrës. Pastaj afrimi me aktrimin qe një okazion."- shprehet aktori në një intervistë të dhënë për mediat.

Në dhjetor të vitit 1946, daja i Kabashit, Skënder Çela, bashkë me mikun e tij Mark Toçi, u pushkatuan pa gjyq nga oficerë të Sigurimit të Shtetit. Këta të rinj durrsakë ranë ndesh me interesat e regjimit komunist.

Në 2010 Kabashi dhe një grup i udhëhequr prej tij nisën gërmimet në Qafë-Plloçë të Pogradecit, për gjetjen e eshtrave të dy të rinjve. Pas shumë takimesh dhe kërkimesh, ai kishte siguruar të dhëna dhe dokumente që vërtetonin se ata qenë ekzekutuar buzë liqenit të Pogradecit, nga oficerë të Sigurimit të Shtetit dhe më pas, trupat e tyre u lanë në kodrat e Qafë-Plloçës. Ndonëse gërmimet zgjatën në kohë, Kabashi nuk mundi t’i gjente eshtrat e dajës.

Kabashi ndërroi jetë më 5 dhjetor 2023 në moshën 75 vjeçare, pasi vuante prej disa kohësh nga një sëmundje. Kishte dy fëmijë.

 Vepra 
Interpretimi dhe ngjyrimi emocional i roleve e veçojnë Mirush Kabashin. Personazhet e mishëruara nga Kabashi bien në sy për origjinalitet, për elegancë, duke frymuar karaktere me ndryshime të ndjeshme nga njëri-tjetri, të përzgjedhur me mençuri dhe intuitë. Ka spikatur në rolet satirike dhe komike. U dallua fillimisht me krijimin e figurës qesharake të Telit në komedinë "Kartela e verdhë" e Haxhi Ramës (1976), ku luajti me lirshmëri edhe tifozin e apasionuar që ndjek skuadrën dhe lojtarin e tij të zemrës ndeshje pas ndeshjeje e hall pas halli duke përdorur një sërë detajesh shprehëse, si në plastikë ashtu edhe në mënyrën e të folurit.

Ky rol u pasua më tutje me personazhe të tilla komike, si: Diafarusi në komedinë "I sëmuri imagjinar" të Molierit (1982), me të cilin luajti mjaft bukur me elegancën plastike të tij, me përpunimin e gjestit, që i ka dhënë Kabashit hirin, sharmin, ngjyrimin dhe stilin klasicist. "Në teatër mësova se ç’ishte aktori, pata peripeci si gjithë të tjerët, pastaj kam marrë pjesë nëpër filma, shfaqje. Të vetmen gjë që mund t’jua them me bindje: nuk i jam trembur e nuk i jam shmangur kurrë punës në çfarëdolloj kushtesh. Kur është fjala për të provuar, për të pasur mundësinë e kontaktit me spektatorin, unë nuk kam refuzuar, por përkundrazi kam provuar me guxim. Njëra prej këtyre fushave është edhe ajo e recitimit që tregova sot para jush."- shpreh Kabashi.

Një pjesë të jetës së tij ia ka kushtuar edhe teatrit me rolet e tij të larmishme, ku ndër to më i veçanti ka mbetur ai i Sokratit tek "Apologjia e vërtetë e Sokratit". Kjo vepër u shfaq për herë të parë më 22 qershor 1997 në Teatrin Kombëtar, dhe bazohet te versioni i "Apologjisë" i shkruar nga shkrimtari grek Kosta Varnali. Roli i Sokratit është ndoshta kulmi i tij artistik, ku fuqia interpretuese mbërrin në caqe vërtet të lavdërueshme dhe realisht konkurruese në rrafsh ndërkombëtar. Kabashi pësoi një transformim të plotë psikofizik, plastika e tij u paraqit tejet e përpunuar, e folura gjithashtu, dhe me temperamentin dhe energjinë që ka ndërkallur në fjalën pasionante e ironike të Sokratit realizoi një akuzë të fortë ndaj tiranisë, padrejtësisë, korrupsionit, në suazën e një sarkazme të pamëshirshme, duke i dhënë krejt lojës një qasje të dukshme bashkëkohore.

Ndërsa në kinematografi, një ndër rolet e tij më të njohur është ai i Apostol Sakos në komedinë "Edhe ashtu edhe kështu" (1989).

Çmimet dhe nderimet
Çmimet më të rëndësishme që Kabashi ka fituar janë titujt "Artist i Popullit", "Artist i Merituar", "Mjeshtër i Madh i Punës" dhe "Nderi i Kombit".

Titullin "Artist i Merituar" ai e fitoi në vitin 1983 për interpretimin e tij në filmin "Koncert në vitin 1936". Enver Hoxha dhe Byroja Politike e PPSh-së e vlerësuan shumë aftësinë e Kabashit për të interpretuar një gagaç, aq sa ia dhanë këtë titull edhe pse kishte një biografi familjare jo të mirë në sytë e regjimit.

Titullin "Mjeshtër i Madh i Punës" e fitoi në vitin 1998 për interpretimin e Sokratit në "Apologjinë e vërtetë të Sokratit", dhe titullin "Nderi i Kombit" e fitoi në vitin 2016.

Në Festivalin Kombëtar të Teatrove Profesionistë të vitit 1989 u shpall "Aktori më i mirë" me rolin e Sadush Nezirit te komedia "Hija e tjetrit" e Ruzhdi Pulahës. Po me këtë rol, në Festivalin Teatror Ballkanik të zhvilluar në Korint të Greqisë, u vlerësua si një ndër aktorët më të mirë. Në vitin 2002 fitoi  çmimin e "Aktorit më të mirë protagonist" në Festivalin e Aktrimit "Apollon 2002" me rolin e Nokës në komedinë "Sa mirë bëri që vdiq" të Ilir Bezhanit.

Më 1997, në edicionin e nëntë të Festivalit Eksperimental të Teatrit të organizuar në Kajro të Egjiptit, Mirush Kabashi u vlerësua me "Sfinksin e artë" si interpretuesi më i suksesshëm mes njëmijë aktorëve pjesëmarrës nga dyzetegjashtë vende të botës, për interpretimin e tij në shqip të "Apologjisë së vërtetë të Sokratit".

 Filmografia 
VitiTitulliRoli1976"Emblema e dikurshme"Veniamin Papa1976"Zani partizani"Partizani, vëllai i Zanit1978"Koncert në vitin 1936"Toger Shazivari1979"Radiostacioni"Punonjës i radios1980"Gëzhoja e vjetër"Bakja1980"Një ndodhi në port"Çaloja1980"Shoqja nga fshati"Dajë Nasi1983"Dora e ngrohtë"Brahushi1983"Kohë e largët"Asketi Lithan1984"Nxënësit e klasës sime"Mësues Nardi1987"Zëvendësi i grave"Lisimak Voci1987"Telefoni i një mëngjesi"Kujtimi1987"Binarët"Dyrri1989"Edhe ashtu edhe kështu"Apostol Sako1998"Nata"2008"Ne dhe Lenini"2009"Lutjet e dashurisë"
ose "Kronikë provinciale"

 Shih edhe 
 Lista e aktorëve shqiptarë
 Kinematografia në Shqipëri
 Teatri
 Teatri në Shqipëri
 Akademia e Arteve
 Kabashi
 Sokrati

 Referime 
Kategoria:Lindje 1948
Kategoria:Vdekje 2023
Kategoria:Aktorë shqiptarë
Kategoria:Artist i merituar
Kategoria:Njerëz nga Shkodra

 Lidhje të jashtme 
Mirush Kabashi në IMDb