Infrastruktura

Infrastruktura është tërësia e objekteve dhe sistemeve që i shërbejnë një vendi, qyteti ose një zone tjetër dhe përfshin shërbimet dhe objektet e nevojshme për funksionimin e ekonomisë, familjeve dhe firmave të tij. Infrastruktura përbëhet nga struktura fizike publike dhe private si rrugët, hekurudhat, urat, tunelet, furnizimi me ujë, kanalizimet, rrjetet elektrike dhe telekomunikacioni (duke përfshirë lidhjen në internet dhe aksesin me brez të gjerë). Në përgjithësi, infrastruktura është përcaktuar si "përbërësit fizikë të sistemeve të ndërlidhura që ofrojnë mallra dhe shërbime thelbësore për të mundësuar, mbështetur ose përmirësuar kushtet e jetesës shoqërore" dhe për të ruajtur mjedisin përreth. 

Veçanërisht në dritën e transformimeve masive shoqërore të nevojshme për të zbutur dhe përshtatur ndryshimet klimatike, bisedat e infrastrukturës bashkëkohore shpesh fokusohen në zhvillimin e qëndrueshëm dhe infrastrukturën e gjelbër. Duke e pranuar këtë rëndësi, komuniteti ndërkombëtar ka krijuar politikë të fokusuar në infrastrukturën e qëndrueshme përmes Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm, veçanërisht Objektivi 9 i Zhvillimit të Qëndrueshëm "Industria, Inovacioni dhe Infrastruktura".

Një mënyrë për të përshkruar lloje të ndryshme të infrastrukturës është klasifikimi i tyre si dy lloje të dallueshme: infrastrukturë e fortë dhe infrastrukturë e butë. Infrastruktura e fortë janë rrjetet fizike të nevojshme për funksionimin e një industrie moderne. Këtu përfshihen rrugët, urat dhe hekurudhat. Infrastruktura e butë janë të gjitha institucionet që ruajnë standardet ekonomike, shëndetësore, sociale, mjedisore dhe kulturore të një vendi. Këtu përfshihen programet arsimore, statistikat zyrtare, parqet dhe objektet rekreative, agjencitë e zbatimit të ligjit dhe shërbimet e urgjencës.

 Etimologjia 
Fjala "infrastrukturë" është përdorur në frëngjisht që nga viti 1875 dhe në anglisht që nga viti 1887, fillimisht do të thotë "instalime që përbëjnë bazën për çdo operacion ose sistem". Është një fjalë huazim nga frëngjishtja, ku përdoret tashmë për vendosjen e një shtrati rrugor prej materiali nënshtresor, i nevojshëm përpara se të vendoseshin binarët hekurudhor ose trotuari i ndërtuar mbi të. Fjala është një kombinim i parashtesës latine "infra", që do të thotë "poshtë", pasi shumë nga këto ndërtime janë nën tokë (për shembull, tunele, sistemet e ujit dhe gazit, dhe hekurudhat), dhe fjalës franceze "strukturë" (që rrjedh nga fjala latine "strukturë"). Përdorimi ushtarak i termit arriti monedhë në Shtetet e Bashkuara pas formimit të NATO-s në vitet 1940, dhe deri në vitin 1970 u miratua nga planifikuesit urban në kuptimin e tij modern civil.
Kategoria:Infrastrukturë