Ajvaz Voka

Ajvaz Voka (1905-1968, Shipkovicë) ishte hero dhe patriot nga Shipkovica e Tetovës (sot në Maqedoni të Veriut).

 Jeta e hershme dhe mërgimi 
Lind në vitin 1905 në Shipkovicë, pjesë e Shqipërisë së asaj periudhe. Filloi shkollimin në vendlindje, por nga viti 1928 nis kurbetin drejt Rumanisë bashkë me figura të tjera nga fshati, si Ademi Avllahit dhe Ismëjli Lahit. Fillimisht punoi si bozaxhi në rrugët e Bukureshtit, si shumica e bashkëfshatarëve. Një kohë mbajti shportën me ëmbëlsira dhe enë me bojë e limonadë.

 Veprimtaria në Bukuresht 
Me kalimin e kohës, u martua me Aurelia Graur, e cila më vonë zhduku çdo barrë sociale dhe kulturore, përfshirë mësimin e shpejtë të gjuhës shqipe. Për këtë lidhje, spekulohet se kishte emigruar në krahinën Band të Moldavisë për një vit, duke punuar në tokë për të fituar besimin e familjes suaj. Bashkëshortët lëshuan donacione financiare dhe u angazhuan në mbështetje të emigrantëve shqiptarë. Ajvaz jepte rreth 20 franga çdo natë për komunitetin shqiptar, ndërsa Aurielia kontribuoi me punë kulturore – për shembull, qëndisjen e sloganit "Rroft Shipnia ene na nimoft Perëndija!".

 Aktiviteti kulturor dhe patriotik 
Shkroi artikuj për gazetat rumune (p.sh. Curentul, maj 1941), duke promovuar popullin shqiptar dhe rendin e ri evropian. Përmes kontakteve me intelektualë shqiptarë, diplomatë rumunë, italianë, gjermanë dhe amerikanë, mbajti lidhje kulturore të forta. Ai shpërndau gazetat shqiptare në diasporë dhe inkurajoi lidershipin kulturor për ruajtjen e identitetit. Donacionet dhe përkrahja e shqiptarëve në Rumani ishin shembull i solidaritetit: "Vetëm hebrenjtë e bëjnë një gjest të tillë tashmë", kishte thënë ai.

 Përballja me regjimet autoritare 
Për shkak të qëndrimeve antikomuniste, ai u ndëshkua dhe u hetua nga autoritetet, fillimisht nga karabinierët italianë gjatë Luftës së Dytë Botërore, e më pas nga UDB-a jugosllave. Vepra e tij si mbrojtës i demokracisë, lirisë dhe parandalues i komunizmit e bëri objekt të censurës, arrestimeve dhe bastisjeve të publikuara si "police measures". Në verë të vitit 1945, ai ishte i vetmi që votoi prodemokratikisht në zgjedhje, përballe rezistencës së pushtetit të kohës.

 Vdekja dhe trashëgimia 
Vdiq në vjeshtën e vitit 1968 në Shipkovicë, një muaj para demonstratave të fuqishme antikomuniste në Tetovë, gjatë të cilave u arrestuan pjesëtarë të shumtë të intelektualëve shqiptarë. Kujtohet për guximin dhe dashurinë për lirinë shqiptare, sidomos në rrethana totale sfidimi nga regjimet autoritare.

 Shiko edhe 

 Shqipëria etnike
 Ilirida
 Historia e Shqipërisë
 Historia e Maqedonisë së Veriut

 Referime 
Kategoria:Biografi shqiptare
Kategoria:Heronj