Premier League

Premier League (shpesh e përmendur si English Premier League (EPL) jashtë Anglisë) është niveli më i lartë i sistemit të ligës angleze të futbollit. Kontestuar nga 20 klube, ajo vepron në një sistem promovimi dhe rënjeje me English Football League (EFL).

 Themelimi 
Liga filloi sezonin e parë në vitet 1992-93 dhe përbëhej nga 22 skuadra. Goli i parë në Premiership u dha nga Brian Deane nga skuadra Sheffield United  në fitoren me rezultat 2–1 ndaj skudrës Manchester United. Në ndikim nga FIFA anglezët ligën e reduktuan në 20 ekipe në vitin 1995 kur katër ekipe përnjëherë e lëshuan ligën. Më 8 qershor të vitit 2006, FIFA kërkoi që tëgjitha ligat e mëdha evropiane duke përfshirë dhe ligat si Serie A, liga e Italisë dhe La Liga, liga e Spanjës të reduktohen në përbërje nga 18 skuadra me fillimin e sezonit 2007–08. Premier Liga u përgjigjën më iniciativë për të rrezistuar një reduktim të tillë.Fifa kërkon 18 skuadra në Premier League - 

Më 12 shkurt të vitit 2007 liga e ndërroi emrin nga 'FA Premier League' në 'Premier League'.


 Lojtarët 

 Rekordet e transferit 
Më poshtë është lista e lojtarëve që kan bërë transfer për çmim rekord.
 125 milion £ në shtator 2025 - Alexander Isak, nga Newcastle United te Liverpool.
 106.8 milion £ në shkurt 2023 - Enzo Fernández, nga Benfica te Chelsea.
 100 milion £ në qershor 2025 - Florian Wirtz, nga Bayer Leverkusen te Liverpool. (plus 16 milion £ bonuse)
 100 milion £ në gusht 2023 - Moisés Caicedo, nga Brighton & Hove Albion te Chelsea. (plus 15 milion £ bonuse)
 100 milion £ në korrik 2023 - Declan Rice, nga West Ham United te Arsenal. (plus 5 milion £ bonuse)
 100 milion £ në gusht 2021 - Jack Grealish, nga Aston Villa te Manchester City.
 97.5 milion £ në gusht 2021 - Romelu Lukaku, nga Inter Milan te Chelsea.
 89 milion £ në gusht 2016 - Paul Pogba, nga Juventus te Manchester United.
 82 milion £ në gusht 2022 - Antony, nga Ajax te Manchester United.
 80 milion £ në gusht 2019 - Harry Maguire, nga Leicester City te Manchester United.
 77 milion £ në gusht 2023 - Joško Gvardiol, nga RB Leipzig te Manchester City.

 Skuadrat e Premier Ligës 

 Kampionatet e Premier Ligës 

Në gjithsej 27 sezone titulli është fituar vetëm nga gjashtë skuadra: Manchester United (13 tituj), Manchester City (8 tituj), Chelsea (5 tituj), Arsenal (3 tituj), Liverpool (2 tituj), Leicester City dhe Blackburn Rovers (1 titull). Kampioni aktual (2024–25) në Premier League është skuadra Liverpool.

 No. Sezoni Kampioni  1  1992–93 Manchester United 2  1993–94 Manchester United 3  1994–95 Blackburn Rovers 4  1995–96 Manchester United 5  1996–97 Manchester United 6  1997–98 Arsenal 7  1998–99 Manchester United 8  1999–00 Manchester United 9  2000–01 Manchester United 10  2001–02 Arsenal No. Sezoni Kampioni 11  2002–03 Manchester United 12  2003–04 Arsenal 13  2004–05 Chelsea 14  2005–06 Chelsea 15  2006–07  Manchester United 16  2007–08 Manchester United 17  2008–09 Manchester United 18  2009–10  Chelsea 19  2010–11 Manchester United 20  2011–12 Manchester City No. Sezoni Kampioni 21  2012–13 Manchester United 22  2013–14 Manchester City 23  2014–15 Chelsea 24  2015–16 Leicester City 25  2016–17 Chelsea 26  2017–18 Manchester City 27  2018–19 Manchester City282019–20 Liverpool292020–21Manchester City302021–22Manchester City+No.SezoniKampioni312022–23Manchester City322023–24Manchester City332024–25Liverpool

Fitues per klub
KlubiFituesViti131992–93, 1993–94, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2000–01, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13Manchester City82011–12, 2013–14, 2017–18, 2018–19, 2020–21, 2021–22, 2022–23, 2023–24Chelsea52004–05, 2005–06, 2009–10, 2014–15, 2016–17Arsenal31997–98, 2001–02, 2003–04Liverpool22019–20, 2024–25Blackburn Rovers11994–95Leicester City2015–16

 Skuadrat aktuale 
Skuadra (2025–26)Pozicioni (2024–25)Sezoni i parë nëdivizionin e parëSezoni i parë nëPremier LeagueSezonet nëdivizionin e parëSezonetnë Premier LeagueTitujte divizionittë parëTitulli i fundit Arsenal  2të  1904–05  1992–93  109  34  13  2003–04 Aston Villa  6të  1888–89  1992–93  112  31  7  1980–81 Bournemouth  9të  2015–16  2015–16  9  9  0  – Brentford  10të 1935–36  2021–22  10  5  0  – Brighton & Hove Albion  8të  1979–80  2017–18  13  9  0  – Burnley  2të (EFL)  1888-89  2009-10  62  10  2  1959-60 Chelsea 4të  1907–08  1992–93  91  34  6  2016–17 Crystal Palace  12të  1969–70  1992–93  26  17  0  – Everton  13të  1888–89  1992–93  123  34  9  1986–87 Fulham  11të  1949–50  2001–02  31  19  0  – Leeds United 1rë (EFL) 1924-25  1992–93  54  16  3  1991–92 Liverpool  1rë  1894–95  1992–93  111  34  20 2024–25 Manchester City  3të  1899–1900  1992–93  97  29  10  2023–24 Manchester United  15të  1892–93  1992–93  101  34  20  2012–13 Newcastle United 5të  1898–99  1993–94  94  31  4  1926–27 Nottingham Forest  7të 1892–93  1992–93  60  9  1  1977–78 Sunderland  4të (EFL) 1890–91  1996–97  87  26  6  1935-36 Tottenham Hotspur  17të  1909–10  1992–93  91  34  2  1960–61 West Ham United  14të  1923–24  1993–94  68  30  0  – Wolverhampton Wanderers  16të  1888–89  2003–04  71  12  3  1958–59

Leicester City, Ipswich Town dhe Southampton ranë në EFL Championship për sezonin 2025–26, ndërsa Leeds United, Burnley dhe Sunderland, si fitues, nënkampion dhe fitues të finales së play-off-it, përkatësisht, u ngjitën në kategorinë më të lartë nga sezoni 2024–25.
Vetëm dy klube kanë mbetur në Premier League që nga ngjitja e tyre e parë në kategori: Brentford dhe Brighton & Hove Albion, të cilët kanë qenë në 5 dhe 9 sezone (nga 34), përkatësisht.

 Ekipet standarde 
Gjashtë ekipe nuk e kan lëshuar asnjëherë Premier Ligën: Arsenal, Chelsea, Everton, Liverpool, Manchester United, dhe Tottenham Hotspur.

 Stadiumet 
Stadiumet janë të radhitur sipas kapacitetit të tyre.
Nr. Stadiumi Kapaciteti Ekipi 1  Old Trafford  75,765  Manchester United 2  Emirates Stadium  60,361  Arsenal 3  St James' Park  52,404  Newcastle United 4  Stadium of Light  49,000  Sunderland 5  City of Manchester Stadium  47,805   Manchester City 6  Anfield  45,362  Liverpool 7  Villa Park  42,593  Aston Villa 8  Stamford Bridge  42,449   Chelsea 9  Goodison Park  40,569  Everton 10  White Hart Lane  36,238  Tottenham Hotspur 11  Riverside Stadium  35,049  Middlesbrough 12  Upton Park  35,146  West Ham United 13  Pride Park Stadium  33,597 Derby County 14  Ewood Park  31,367  Blackburn Rovers 15  St. Andrews  30,016  Birmingham City 16  Reebok Stadium  27,879  Bolton Wanderers 17  JJB Stadium  25,138  Wigan Athletic 18  Craven Cottage  24,600  Fulham 19  Madejski Stadium  24,045  Reading 20  Fratton Park  20,288  Portsmouth

 Statistika 
 Kjo tregon lojtarët që ende luajnë në Premier League.
 Kjo tregojnë lojtarët që ende luajnë futboll profesional
 Lista e ekipeve për lojtarë individualë përfshin të gjitha ekipet që ata kanë luajtur në Premier League (duke përfshirë ato që nuk kanë shënuar ndonjë gol).

+Lista e futbollistëve me 100 ose më shumë gola të Premier LeaguePositaLojtariKlubet e Premier LeagueKombetarjaGolaNeshjeRatio1Blackburn Rovers, Newcastle UnitedAnglia2604412|style="text-align:left"|Everton, Manchester United
|style="text-align:left"|Anglia
|208
|494
|
|-
|3
|scope="row" style="text-align:left"|
|style="text-align:left"|Newcastle United, Manchester United, Blackburn Rovers, Fulham, Manchester City, Portsmouth
|style="text-align:left"|Anglia
|187
|414
|
|-
|4
|scope="row" style="text-align:left"|
|style="text-align:left"|West Ham United, Chelsea, Manchester City
|style="text-align:left"|Anglia
|177
|609
|
|-
|5
|scope="row" style="text-align:left"|
|style="text-align:left"|Arsenal
|style="text-align:left"|Franca
|175
|258
|
|-
|6
| scope="row" style="text-align:left" |
| style="text-align:left" |Manchester City
| style="text-align:left" |Argjentina
|164
|239
|
|-
|7
| scope="row" style="text-align:left" |
| style="text-align:left" |Liverpool, Leeds United, Manchester City, Blackburn Rovers
| style="text-align:left" |Anglia
|163
|379
|
|-
|8
|scope="row" style="text-align:left"|''West Ham United, Portsmouth, Tottenham Hotspur, Sunderland, BournemouthAnglia1624969Liverpool, Newcastle United, Manchester United, Stoke CityAnglia15032610Queens Park Rangers, Newcastle United, Tottenham Hotspur, West Ham United, Leicester City, Bolton WanderersAnglia14935111Nottingham Forest, Tottenham Hotspur, Manchester United, Portsmouth, West Ham UnitedAnglia14641812Arsenal, Manchester UnitedHollanda14428013Leeds United, Chelsea, Middlesbrough, Charlton AthleticHollanda12728814Coventry City, Leeds United, Tottenham Hotspur, Liverpool, West Ham United, Aston VillaIrlanda12634915Tottenham Hotspur, Norwich CityAnglia125 181Arsenal, Liverpool, Manchester City, Bolton Wanderers, Chelsea, West Bromwich AlbionFranca12536417Aston Villa, Manchester United, Blackburn Rovers, Birmingham City, SunderlandTrinidad and Tobago12337518LiverpoolAnglia12050419Arsenal, West Ham UnitedAnglia113213Chelsea, West Bromwich Albion, Everton, Manchester UnitedBelgjika11325221Manchester United, Coventry City, Aston VillaAnglia11131222Leicester City, Liverpool, Birmingham City, Wigan Athletic, Aston VillaAnglia11051623Manchester UnitedUellsi10963224Aston Villa, Southampton, Liverpool, Portsmouth, Tottenham Hotspur, Stoke City, BurnleyAnglia10846825Manchester UnitedAnglia10749926Ipswich Town, Charlton Athletic, Tottenham Hotspur, Sunderland, Aston Villa, FulhamAnglia10627627ChelseaBregu i Fildishtë10425428SouthamptonAnglia100270 . Sources:
Sulmuesi i mëhershëm i ekipeve Blackburn Rovers F.C. dhe Newcastle United F.C., Alan Shearer mban rekordin e golashenusit më të mirë në Premiership me 260 gola. Shearer përfundoi si Top 10 në sezonin e 10 nga 14 sezone duke fituar titullin e Top golashenuesit i sezonit tri herë.

Që nga themelimi i Premier League-ës vitet 1992–93, njëmbëdhjet lojtarë kan fîturar ose bashkëfituar titullin e Top golashenuesit. Thierry Henry fitoi titullin e tij të tretë vetiak dhe të katërtin të përbashkët në sezonin 2005-06 duke shënuar 27 gola. Kjo rrëzon titullin e Shearerit të cilat i fitoi gjat sezoneve 1994–95, 1995-96 dhe 1996-97. Fitues tjerë janë Michael Owen dhe Jimmy Floyd Hasselbaink me nga dy tituj.

Andrew Cole dhe Alan Shearer mbajt titullin e më shumë golave brenda një sezoni me nga 34 për Newcastle United dh Blackburn Rovers.

Manchester United u bë ekipi i parë i cili ka arritur 1,000 në këtë ligë pas golit të lojtarit porzugjez Cristiano Ronaldo në sezonin 2005–06. Arsenal është ekipi tjetër i vetëm që ka arritur 1,000 në këtë ligë.

 Shih edhe 
 La Liga
 Seria A
 Ligue 1
 Fußball-Bundesliga
 IFFHS

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Faqja zyrtare - 
 The FA - 
 Hartae tëgjitha EPL klubeve - 
 Historia e futbollit sipas klubeve - 

Kategoria:Premier League