Oklahoma

Oklahoma (Çoktauisht: Oklahumma) është një shtet në rajonin Qendror Jugore në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kufizohet me Teksasin në jug dhe perëndim, Kansas në veri, Arkansas në lindje, Nju Meksiko në perëndim dhe Kolorado në veriperëndim. Është i 20-ti më i gjerë dhe i 28-ti më i populluari nga 50 Shtetet e Bashkuara. Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i saj është Oklahoma City.

Fjala Oklahoma vjen prej gjuhës indiane çokatu: "okla", njeriu dhe "humma", që përktheheti kuq. Oklahoma njihet gjithashtu jozyrtarisht me pseudonimin e saj, "The Sooner State", duke iu referuar kolonëve që vendosën pretendimet e tyre në tokë përpara datës zyrtare të hapjes së tokave në Territorin perëndimor të Oklahomas ose përpara Aktit të Përvetësimeve Indiane të vitit 1889, i cili rriti vendbanimin evropian-amerikan në Territorin Lindor Indian. Territori i Oklahomas dhe Territori Indian u shkrinë në Shtetin e Oklahomas kur u bë shteti i 46-të që hyri në bashkim më 16 nëntor 1907.

Me vargmalet e lashta malore, preriet, mesat dhe pyjet lindore, pjesa më e madhe e Oklahomas shtrihet në Rrafshnaltat e Mëdha, Cross Timbers dhe [Malësitë e brendshme të SHBA-së]], të gjitha rajone të prirura për mot të ashpër. Oklahoma është në një bashkim të tre rajoneve kryesore kulturore amerikane. Historikisht ai shërbeu si një territor i sanksionuar nga qeveria për amerikanët vendas të larguar nga lindja e lumit të Misisipit, një rrugë për lëvizjet e bagëtive nga Teksasi dhe rajonet e lidhura me to, dhe një destinacion për kolonët emigrantë jugorë. Aktualisht, në Oklahoma fliten ende njëzet e pesë gjuhë amtare amerikane.

Një prodhues i madh i gazit natyror, naftës dhe produkteve bujqësore, Oklahoma mbështetet në një bazë ekonomike të aviacionit, energjisë, telekomunikacionit dhe bioteknologjisë. Oklahoma City dhe Tulsa shërbejnë si ankorat kryesore ekonomike të Oklahomas, me gati dy të tretat e banorëve të Oklahomas që jetojnë brenda zonave të tyre statistikore metropolitane.

 Etimologjia 
Emri Oklahoma vjen nga fjala e gjuhës çoktau, okla, që do të thotë njerëz dhe humma që do të thotë "e kuqe". Kryetari i Kombit Çoktau, Allen Wright, e këshilloi emrin në 1866 përgjatë bisedimeve me qeverinë federale mbi përdorimin e Territorit Indian. Ai përfytyronte një shtet të bashkuar për të gjitha kombet indiane të Amerikës, i kontrolluar nga Mbikqyrësi i Çështjeve Indiane të SHBA-ve. Më pas, Oklahoma u bë emri de facto për Territorin e Oklahomës dhe u miratua zyrtarisht më 1890, dy vite pasi ky territor u hap për të ardhurit e bardhë.

 Gjeografia 

 Demografia 

 Ekonomia 
Ekonomia e Oklahomas bazohet kryesisht në sektorët e aviacionit, të energjisë, pajisjeve të transportit, përpunimiit të ushqimit, elektronik dhe të telekomunikacionit. Oklahoma është një prodhues i rëndësishëm të gazit natyror, aeroplanëve, dhe ushqimeve. Shteti renditet i dyti në vend për prodhimin e gazit natyror, dhe është shteti i 27-të në SHBA për prodhimet bujqësore. Oklahoma renditet i 5-ti në prodhimin e grurit në SHBA.

 Kultura 

 Shënime 

 Referime 


Kategoria:Shtetet Federale të Amerikës