Bobla

Bobla është instrument natyral muzikor aerofon 

Vegël paramuzikore popullore.  

 Përbërja 
Boblat janë instrumente aerofone të cilat populli ynë i ka ndërtuar nga briri i bagëtive të trasha si briri i lopës, i buallit etj. ose nga guaska e kërmillit të detit (lat. helix).

 Prejardhja 
Ky instrument është i trashëguar nga kohët e lashta. Disa muzikologë kanë shprehur mendimin së është trashëguar nga epokat e gurit. Werner Danckert, “Melodiestile der finisch-ungrichen Hhirtenvolker” në “Studia Memoriae Belae Bartok Sacra”, Budapest 1956, fq. 175 Bobla është përdorur që në epokat parahistorike ku njerëzit filluan të shfrytëzojnë për zëdhënie tytat e ndryshme, siç ishin brirët e kafshëve. Pra ky instrument nuk përdorej zakonisht për të kënaqur dëgjuesit por vetëm si zëdhënie. Nga zbulimet arkeologjike dëshmohet se briri i bagëtive dhe guaskat e xhavidheve të mëdha kanë shërbyer si mjete zëdhënëse për disa popuj të lashtësisë si asirët, egjiptianët, hebrenjtë, Bibla, Eksodi, 16 – 17 fenikasit, grekët, romakët, etruskët, etj..

 Vendodhja 
Bobla prej guaskës së kërmillit përdoret kryesisht nga banorët e viseve bregdetare të Shqipërisë Jugperëndimore, ndërsa bobla e bririt përdoret nga trevat e brendshme. Barinjtë labë e përdornin boblën në stane, si zëdhënëse, gjithashtu përdorej nga bujqit çamë, rojtarët e vreshtave dhe misërishteve, mullinjënsit e Mallakastrës dhe shtrihej deri tek peshaktarët e Vlorës, Durrësit dhe Lezhës. Ky instrument është njohur edhe në traditën e arbëreshëve të Italisë A. Scura, “Gli albnesi d’Italia e i loro canti tradizionali” e dëshmuar nga vargu i B. Bilotës “Zëni e çuturnoni brirat” (d. m. th. filloni t’u bini brirëve).B. Bilota, “Opere inedited, cit. E. Giordano në “Fjalor i Arbëreshëve të Italisë”, Bari 1963

 Struktura dhe Tingëllimi 
Struktura e këtij instrumenti është e thjeshtë ku në cepin e saj hapet një vrimë. Tingujt e tij përftohen nga dridhja e buzëve të tendosura në atë vrimë dhe diapazoni i tyre varet nga përmasat dhe cilësia e tytës. Tingulli që prodhon ky instrument është buçitës, timbër shungullues dhe nga ana muzikore tingujt e tij janë thjesht disa tinguj themelorë, natyrorë. Pra nuk është instrument shumë i zhvilluar dhe nuk mund të shtjellojë jone të mirëfillta. Madje bobla e detit, për shkak të përdredhjes së guaskës nga brenda nuk mund as të prodhojë tinguj harmonikë (obertone), sepse rryma e frymës nuk ndahet në pjesët alikuote në guaskë. Aristoteli dëshmon në veprën e tij se për t’i shtuar kumbimin e piqnin bririn në zjarr. Me kalimin e kohës në vendin tonë është venitur përdorimi i këtij instrumenti dhe sot ky instrument nuk gjen më përdorim.

 Referime 

Sokoli R., “Veglat Muzikore Popullore Shqiptare”, VASSI

Sokoli R. dhe Miso P., “Veglat Muzikore të Popullit Shqiptar”

 Lidhje të jashtme 
 Enciklopedia e muzikës popullore shqiptare

Kategoria:Flauta
Kategoria:Vegla muzikore shqiptare