Komuna e Dibrës

Dibër është një komunë në pjesën perëndimore të Republikës e Maqedonisë së Veriut. Dibër quhet edhe qyteti ku gjendet vendodhja e komunës. Komuna Dibrës është pjesë e Rajonit jugperëndimor.

 Gjeografia 
Qyteti i Dibrës ndodhet në pjesën më perëndimore të Republikës e Maqedonisë së Veriut në përgjithësi pranë kufirit me Shqipërinë. Kryeqyteti i Shkupit është 131 km larg, dhe qyteti më i afërt është Struga (52 km) dhe Gostivari (71 km).Atë e përbën fusha e dibres ndërmjet malit Deshat (Krcin), liqeni i Dibrës dhe lugina e Drinit të zi që derdhet në liqenin e sipërpërmendur. Në fakt, fusha përfaqson një terracë relievi të gjerë, që lëshohet nga lugina e Drinit të zi. Dibra ndodhet në lartësi mbidetare prej 625 metra.

Komuna e Dibrës kufizohet me Komunat:Mavrovës dhe Radostushës në veri-lindje, Komuna e Kërçovës ne juglindje,Komuna e Qendrës Zhupa në jug dhe në vijën kufitare shtetrore me Shqipërinë. Në Dibër kryqëzohen: rruga rajonale që përshkon Gostivarin, Hanet e Mavrovës, Dibrën, Lukovën, Strugën si dhe ajo që lidh Dibrën me pikën kufitare të Bllatës(për në Shqipëri).

Dibra është e rrethuar nga:
 Mali Bistra
 Mali Jabllanica
 Mali Stogovo
 Mali Deshat

 Ekonomia 
Sipërfaqja e Komunës Dibër ka një pozitë të atillë ku bashkohen kanjonet apo luginat piktoreske të lumenjve Radika (Lum)dhe Drini i Zi, të cilët derdhen në liqenin e Dibrës. Ajo është e rrethuar nga malet e Jablanicës, Stogovës dhe Kërçinit(Deshat). Liqeni i Dibrës shtrihet nga HEC “Globoçica”, nëpër luginën e lumit Drin i zi dhe atë të Radikës deri të banjat e Kosovrastit, me gjatësi maksimale prej 22 km dhe sipërfaqe prej 13 km2, ndërsa vëllimi i përgjithshëm i ujit është 520 miljon m3 ujë. HEC Spilja, për një vit prodhon mesatarisht 300 milion kw/h energji elektrike. Uji i Liqenit të Dibrës shfrytëzohet edhe për ujitje, nëpërmjet sistemit hidromeliorativ në Fushën e Dibrës. Dibra ka dy burime termoninerale: në fshatrat Banisht dhe Kosovrasti, të cilat janë të njohura si vende shërimi dhe numërohen ndërmjet banjave me aftësi shëruese më të njohura në Evropë (për shërimin e shumë sëmundjeve). Bartës i turizmit banjor në Dibër është OSHR “Banjat e Dibrës” me mbi 150 të punësuar dhe me kapacitet prej 700 shtretër – dhe atë në hotelet në fshatin Kosovrast, Banjisht dhe Venec(në qytet). Në vit realizohen mesatarisht rreth 60.000 buajtje. Potencialet natyrore të shprehura në vlera relievike, hidrografike dhe pejsazho-ambientale, mundësojnë zhvillim e turizmit banjor, liqenor, malor e rekreativ me rëndësi rajonale e lokale. Në teritorin e Komunës Dibër ndodhet relievi i vetëm i gipsit në Republikë, i cili shtrihet në gjatësi prej 9 km. Xehja e gipsit është e kualitetit të lartë(99%), me përmbajtje të gipsit të pastër, dhe për nga kualiteti rënditet ndërmjet atyre më kualitativë në botë.

 Demografia 
Sipas regjistrimit të vitit 2002 në Komunën e Dibrës te madhe jetojnë 19542 banorë:

Shqiptarët = 11,348 (58.1%)
Maqedonët = 3,911 (20.0%)
Turqit = 2,684 (13.7%)
Romët = 1,080 (5.5%)
Të tjerët.

Mother tongues in the municipality include:
Shqiptarët = 12,051 (61.6%)
Maqedonët = 5,973 (30.5%)
Turqit = 1,358 (6.9%)
Romët = 50 (0.25%)

Zhvillimi demografik i komunës së Dibrës brenda kufijve të sotëm.

 Viti i regjistrimit  Totali  Maqedonet  %  Shqiptarët  %  Turqit  %  Romë  %  Vllahë  Serbët  Boshnjakët  Të tjerë.  1953  10258  3392  33.07  5819  56.73  776  7.56  83  0.81  2  114  0  72 1961  11162  2025  18.14  6476  58.02  2002  17.94  0  0.00  0  86  0  573 1971  13802  2022  14.65  8793  63.71  2414  17.49  0  0.00  0  106  0  467 1981  16952  2358  13.91  9981  58.88  1130  6.67  1030  6.08  0  37  0  2416 1994  19010  4266  22.44  10935  57.52  1875  9.86  1103  5.80  1  34  0  796 2002  19542  3911  20.02  11348  58.09  2684  13.74  1080  5.53  2  22  3  492

 Vendbanimet 
 Ama
 Banishta
 Bohmova
 Gajrja
 Hotishani
 Kojnarja
 Kosovrasti i Poshtëm
 Kosovrasti i Epërm
 Krivca
 Mogorçe
 Osoji
 Rajçica
 Sollokiqi
 Spasi
 Taraniku
 Tatar Elevca
 Zhepishti

Komuna e Dibrës i përfshin këto vendbanime:

 Shiko edhe 
 Republika e Iliridës
 Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Faqja Zyrtare

Kategoria:Komuna në Maqedoni të Veriut
Kategoria:Dibër
Kategoria:Komuna e Dibrës