Todi Lubonja

Todi Lubonja (Korçë, 13 shkurt 1923 - Tiranë, 20 nëntor 2005) ka qenë pjesëmarrës në rezistencën shqiptare të Luftës së Dytë Botërore me LANÇ, anëtar i forcave të ndjekjes kundër palëve antikomuniste shqiptare, nëpunës i shtetit shqiptar pas çlirimit, drejtues i mediave kryesore deri më 1973, kur u shkarkua prej Radio-Televizionit Shqiptar dhe u burgos e internua deri me ndryshimet politike në Shqipëri.

 Biografia 
U rrit në Korçë, i biri i Aleksit dhe Sotires, por u rrit në Tiranë. Iu bashkua grupit komunist të Korçës në Tiranë më 1940.

Në mars të 1942 në prani të Tuk Jakovës, Lubonja u zgjodh në Komitetin Qarkor të Durrësit. Vitet e para të regjimit komunist qe pjesë e Brigadave të Ndjekjes, veprimtari për të cilën në shtyp janë botuar letra ku radhiten bëmat e forcave ndjekjes në gjykimin e ekzekutimin e kundërshtarëve dhe strehuesve të tyre. Për kontributin e tij u dekorua me medaljen e kujtimit, çlirimit, dhe 2 medalje trimërie: Urdhrin e Trimërisë, Urdhrin Flamurit dhe Urdhrin e Lirisë të klasit të tretë.

Punoi si sekretar partie në Elbasan prej 1951 deri më 1953 dhe në Kukës, 1954-1955. Nga 1955 e deri në shkurt 1964, qe sekretari i parë i organizatës Rinia Komuniste ku dhe u bë koleg i afërt me Ramiz Alinë. Nga 1964 e deri më 1968 qe kryeredaktor i së përditshmes "Zëri i Popullit". Pas tre vjetëve e gjysmë në Korçë si sekretar i dytë i partisë, u caktua nga Alia drejtor i përgjithshëm i Radio Televizionit Shqiptar në Tiranë, muajt e parë të 1972.

Më 25 dhjetor të 1972 u mbajt festivali i 11-të i Këngës në RTSH me një atmosferë liberale. "Liberalizim" tek i cili u gjet shkaku për ta dënuar Lubonjën. Pleniumin e IV-të që u mbajt më 26-28 qershor 1973, Lubonja e Fadil Paçrami u shënjestruan nga Enver Hoxha në një fushatë kundër liberalizmit dhe "ndikimeve të huaja". Këta dy qenë viktimat kryesore të përndjkjes së liberalëve. Lubonja u arrestua më 24 korrik 1974 dhe u dënua me 15 vjet burg, prej të cilave hoqi burgjeve 13 vjet nga 1974 deri më 1987, kryesisht në Burrel. Ai u lirua më 7 qershor 1987 u internua deri më 1990.

Familja e tij ndërkohë që ishte në burg ishte gjithashtu e internuar në Torovicë, ndërsa i biri i tij Fatos Lubonja u dënua gjithashtu burg politik si i ati, prej ku doli vetëm pas ndryshimeve politike të fillimviteve '90.

Ndërroi jetë në moshën 82-vjeçare në Tiranë.

 Veprat 

Në këto 15 vjet Todi Lubonja ka lënë dëshminë e tij të sinqertë në disa libra që do të ndihmojë në një të ardhme për ta parë historinë  me sytë e dëshmitarëve. Janë librat autobiografikë Nën peshën e dhunës, Ankthi pa fund i lirisë dhe Pse hesht shtëpia e muzikës.
 Referime 

Kategoria:Lindje 1923
Kategoria:Vdekje 2005
Kategoria:Partizanë shqiptarë
Kategoria:Grupi i kulturës
Kategoria:Drejtorë të RTSH-së
Kategoria:Memuaristë shqiptarë
Kategoria:Njerëz nga Korça