Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës

Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës "Adem Jashari" (IATA: PRN, ICAO: BKPR) është një aeroport ndërkombëtar i vendosur 15 kilometra në jugperëndim të Prishtinës, kryeqytetin e Kosovës.

Aeroporti frekuentohet nga më shumë se 1.7 milionë pasagjerë në vit dhe është porti i vetëm i hyrjes për udhëtarët ajrorë në Kosovë. Është emëruar në nder të Adem Jasharit, themeluesit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, që luftoi për çlirimin e Kosovës nga Republika Federale e Jugosllavisë gjatë viteve 1990.

Pista është ndërtuar më 1965, ndërsa më 1985 aeroporti është pajisur sipas standardeve të ICAO-së. Deri në qershor 1999, aeroporti ka pasur vetëm trafik të brendshëm. Që nga ajo kohë, Aeroporti i Prishtinës ka arritur të krijojë lidhje të rregullta për shkëmbim të udhëtarëve dhe mallrave. Terminali i ri i Aeroportit të Prishtinës në Sllatinë, është ndërtuar në vitin 2015.

Struktura e udhëtarëve përbëhet nga diaspora e Kosovës, punëtorët e organizatave të huaja dhe ushtarëve të NATO-s, dhe pushuesve të qendrave turistike të Mesdheut gjatë muajve të verës. Si rezultat, disa prej linjave janë vetëm sezonale.

 Historia 
 Themelimi dhe vitet e para 
Aeroporti u ndërtua fillimisht si Baza Ajrore e Slatinës, që përmbante kompleksin e dytë më të madh të hangarëve ushtarakë nëntokësorë në Jugosllavi.[nevojitet citim]

Nga 12 deri më 26 qershor 1999, pati një përballje të shkurtër por të tensionuar midis NATO-s dhe Forcës Ruse të Kosovës, në të cilën trupat ruse morën në zotërim aeroportin. Një kontingjent prej 200 trupash ruse të vendosura në Bosnjë dhe Hercegovinë, kaluan në Kosovë dhe morën nën kontrollon aeroportin në Prishtinë. [nevojitet citim]

Platforma dhe terminali i pasagjerëve u rinovuan dhe u zgjeruan në vitin 2002 dhe përsëri në vitin 2009. Në qershor 2006, Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës u vlerësua me Çmimin Aeroporti më i Mirë 2006 nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI). Aeroportet fituese u përzgjodhën për përsosmëri dhe arritje në një gamë të gjerë disiplinash, duke përfshirë zhvillimin e aeroportit, operacionet, objektet, sigurinë dhe mbrojtjen, si dhe shërbimin ndaj klientit. 

 Zhvillimi që nga viti 2010 
Në fund të vitit 2010, aeroporti u riemërua nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës në Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës "Adem Jashari", themeluesi i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. 

Për shkak të mosmarrëveshjes së vazhdueshme midis Serbisë dhe Kosovës, fluturimet për në dhe nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës ndikohen nga refuzimi i ATC-së në Serbi, përkatësisht SMATSA-s, për të lejuar fluturime përmes hapësirës ajrore serbe. Kjo në fund të fundit rezulton në itinerare fluturimi që shmangin territorin serb, me fluturime për në Prishtinë që duhet të hyjnë përmes hapësirës ajrore të Shqipërisë ose Maqedonisë. Kjo mosmarrëveshje në përgjithësi mund të zgjasë deri në 30 minuta në kohëzgjatjen e një fluturimi dhe diskutimet për ta kapërcyer këtë mosmarrëveshje deri më tani kanë dështuar.[nevojitet citim] 

Në prill të vitit 2011, operimi iu dorëzua Limak Kosovo International Airport JSC sipas një marrëveshjeje koncesioni 20-vjeçare projektim-ndërtim-financim-operim-transferim (DBFOT) me konsorciumin turko-francez Limak dhe Aeoroports de Lyon. Për të marrë parasysh ndërprerjet e udhëtimit për shkak të COVID-19, në vitin 2024 marrëveshja e koncesionit u zgjat edhe për 20 muaj të tjerë.[nevojitet citim] 

Në dhjetor 2021, pista u zgjatë nga 2500 në 3000 m dhe ILS u përmirësua nga Kategoria 2 në Kategorinë 3b, të financuara nga Qeveria e Kosovës. Në vitin 2013, u përurua një terminal i ri me 42,000 m2. Në korrik 2024, numri i portave u rrit nga 8 në 12, të financuara nga operatori privat.[nevojitet citim] 

Linjat ajrore dhe destinacionet
 Kompania ajrore  Destinacioni  Lloji i fluturimit AJet  Stamboll–Sabiha Gökçen  I rregullt AJet  Bodrum  Sezonal Austrian Airlines  Vjenë  I rregullt Chair Airlines  Bazel/Mylhausen, Zyrih  I rregullt Chair Airlines  Shtutgart  Charter easyJet  Bazel/Mylhausen, Berlin, Gjenevë, Lion, Zyrih  I rregullt Edelweiss Air  Zyrih  I rregullt Enterair  Dyzeldorf, Mynhen  I rregullt Eurowings  Dyzeldorf, Frankfurt, Hamburg, Hanover, Mynhen, Shtutgart  I rregullt Eurowings Europe  Salzburg (nga 18 dhjetor 2025)  Sezonal Flynas  Xhide  I rregullt GP Aviation  Bazel/Mylhausen, Berlin, Dortmund, Dyzeldorf, Gjenevë, Halmstad, Hamburg, Hanover, Këln, Lubjanë, Luksemburg, Memmingen, Mynhen, Münster/Osnabrück, Nuremberg, Paris–Charles de Gaulle, Shtutgart, Växjö, Zyrih  I rregullt Norwegian Air Shuttle  Oslo  I rregullt Norwegian Air Shuttle  Kopenhagë, Göteburg, Helsinki, Stokholm–Arlanda  Sezonal Pegasus Airlines  Stamboll–Sabiha Gökçen  I rregullt Pegasus Airlines  Antalia  Sezonal Scandinavian Airlines  Kopenhagë, Stokholm–Arlanda  Sezonal SunExpress  Antali, Izmir  Sezonal Swiss International Air Lines  Gjenevë  I rregullt TUI fly Belgium  Bruksel  I rregullt Turkish Airlines  Stamboll  I rregullt Wizz Air  Dortmund, Memmingen, Milano-Malpensa, Vjenë  I rregullt Wizz Air UK  Londër-Luton  I rregullt

Statistikat

Aksidente dhe incidente
 Më 12 nëntor 1999, avioni i fluturimit 3275 i Si Fly u rrëzua ndërsa po i afrohej aeroportit pas një fluturimi nga Aeroporti Ndërkombëtar i Romës, duke lënë të mbytur të 24 pasagjerët.
 Më 19 janar 2006, një aeroplan Antonov An-24 i Forcave Ajrore Sllovake u rrëzua mbi Hungari, pasi ishte nisur nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës.
 Më 2 maj 2016, një aeroplan Boeing 737-800 i Turkish Airlines që po vinte nga Stambolli doli jashtë pistës gjatë uljes. Motori i majtë dhe të dy grupet e rrotave kryesore pësuan dëmtime, por nuk pati të lënduar në mesin e 157 personave në bord.

 Shih edhe 
 Aeroporti Nënë Tereza

 Lidhje të jashtme 
 Faqja zyrtare e Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës "Adem Jashari"
 Informacione teknike mbi aeroportin

 Referime 

Prishtina
Prishtina
Kategoria:Transporti në Kosovë