Pashkët

Pashka (ose pashkët) është kremtimi më i madh i kalendarit liturgjik të Kishës Katolike Romake dhe të kishave të tjera të krishtera që kremtojnë Ringjalljen e Jezusit të Nazaretit ndodhur, sipas Besëlidhjes së Re, tre ditë pas vdekjes së tij në kryq.

Java para Pashkëve është quajtur Java e Shenjtë, dhe ajo përmban Tri Ditët e Pashkëve, që përfshijnë Të Enjten e Shenjtë, që përkujton Darkën e Fundit, Të Premten e Shenjtë, që përkujton kryqëzimin dhe vdekjen e Jezusit. Në krishtërimin perëndimor, Sezoni i Pashkëve, fillon të dielën e Pashkëve dhe zgjat shtatë javë, duke i dhënë fund me ardhjen e ditës pesëdhjetë. Në Orthodhoksi, sezoni i Pashkës fillon ditën e Pashkës dhe përfundon me ardhjen e ditës së dyzetë, festën e Ngritjes.

 Data e ditës së Pashkëve 
Datat e Pashkëve nga viti 2000 - 2020 Viti Në Perëndim Në Lindje 2000 23 prill  30 prill 2001 15 prill  2002 31 mars  5 maj 2003 20 prill  27 prill 2004 11 prill  2005 27 mars  1 maj 2006 16 prill  23 prill 2007 8 prill 2008 23 mars  27 prill 2009 12 prill  19 prill 2010 4 prill 2011 24 prill 2012 8 prill  15 prill  2013 31 mars  5 maj 2014 20 prill 2015 5 prill  12 prill 2016 27 mars  1 maj 2017 16 prill 2018 1 prill  8 pril  2019 21 prill  28 prill  2020 12 prill  19 prill

Ka shumë hamendje mbi vitin e vdekjes së Jezusit. Festa e Pashkëve të krishtera është e lëvizshme, vendoset çdo vit të dielën pasuese, të parën hënë të plotë pas baraznatës (ekuinoksit) të pranverës (21 marsi). Ky sistem u fiksua përfundimisht në qv. e VI. Në lashtësi mund të kishte përdorime të ndryshme vendore mbi ndjekjen e datës, sidoqoftë të gjitha të lidhura me njehsimin e pashkëve hebraike. Në veçanti disa kisha të Azisë ndiqnin traditën e festimit të pashkëve në të njëjtën ditë me ato hebraike, pa përfillur të dielën.

Pra data e Pashkëve është përfshirë mes 22 marsit dhe 25 prillit.

 Liturgjia 
Pashkët paraprihen nga një kohë parpërgatitore e agjërimit dhe përkorimit, që zgjat 40 ditë, që quhen Kreshme që fillon nga e "Mërkura e Përhimtë" dhe mbaron të Dielën e Palmave (e fundmja para Pashkëve) që përkujton 40 ditët e kaluara në shkretëtirë të Jezusit në lutje e agjërim dhe që sprovohet nga Djalli.

 Historia e Pashkëve të krishtera 
Pashkët e krishtera janë në lidhje të ngushtë me ato hebraiket, në të cilat festohet çlirimi i hebrejve nga Egjipti prej Moisiut. Fjala Pashkë në të vërtetë do të thotë kalim: për hebrenjtë është kalimi nga robëria në liri ndërsa për të krishterët nga vdekja trupore dhe frymore në Jetën e Re të Amshuar.

 Emërtime të ndryshme të Pashkëve në gjuhë të tjera 
parapamje|320px|Vezët e Pashkëve, simbol i festës së ringjalljes

Emërtime të rrjedhura nga Eostremonat apo muaji i Eostres:
 Anglisht Easter (Istër)
 Gjermanisht Ostern
 Samoane Eseta (rrjedhur nga gjuha angleze)

Emra të prejardhur nga hebraishtja Pesah (Pas´ha):

 Latinisht Pascha ose Festa Paschalia (Paska ose Festa Paskalia)
 Greqisht Πάσχα (Pas´ha)
 Afrikançe Paasfees
 Arabisht عيد الفصح (ʿĪdu l-Fiṣḥ)
 Azeri Pasxa, Fish (pron: fis`h) 
 Gjuha baso-gjermane Paisken
 Berbere tafaska (sot është emri i festës islamike të "flijimit")
 Bullgarisht Пасха (Pas´ha)
 Katalançe Pasqua (Paskua)
 Danisht Påske
 Hollandisht Pasen
 Esperanto Pasko
 Faroeze  Páskir 
 Finlandisht Pääsiäinen (Pesieinen)
 Frëngjisht Pâques (Pake)
 Galisht Pasg
 Islandisht Páskar
 Indonezçe Paskah
 Irlandisht Cáisc (Kaisk)
 Italisht  (Paskua)
 Malajalame പെശഹ (Pesaha)
 Norvegjisht Påske
 Persisht عید پاک (Pas´h) 
 Portugisht Páscoa
 Rumune Paşti (Pashti)
 Rusisht Пасха (Pas´ha)
 Shqip Pashka ose Pashkët
 Skoceze Casca (Kaska)
 Spanjisht Pascua (Paskua)
 Suedisht Påsk
 Tagalogçe (Filipine) Pasko ng Muling Pagkabuhay (fj.p.fj. "Pashka e Ringjalljes")
 Turqisht Paskalya (Paskalja)

Emërtime të përdorura në gjuhë të tjera:

 Armenisht Զատիկ (Zatik ose Zadik, fj.p.fj. "ringjallje") 
 Bielorusisht Вялікдзень o Vialikdzień (fj.p.fj. "Dita e Madhe")
 Boshnjakisht Ускрс (Uskrs) or Васкрс (Vaskrs, fj.p.fj. "Ringjallje")
 Bullgare Великден (Velikden, fj.p.fj. "Dita e Madhe")
 Gjeorgjisht აღდგომა (Aĝdgoma, fj.p.fj. "ringritja") 
 Kinezçe 復活節 Fùhuó Jié (fj.p.fj. "Festa e Ringjalljes")
 Kroatisht Uskrs (fj.p.fj. "Ringjallje")
 Çekisht Velikonoce (fj.p.fj. "Natët e Mëdha" [shumës, trajta njëjës nuk ekziston])
 Estoneze Lihavõtted (fj.p.fj. "marr mish", mishërohem)
 Hungareze Húsvét (fj.p.fj. "marr mish", mishërohem) 
 Japonisht 復活祭 (Fukkatsu-sai, fj.p.fj. "Festa e Ringjalljes")
 Koreane 부활절 (Puhvalhol, fj.p.fj. "Stina e Ringjalljes")
 Malteze L-Għid 
 Letonisht Lieldienas (fj.p.fj. "Ditët e Mëdha" [shumës, trajta njëjës nuk ekziston])
 Persisht عيد پاك (fj.p.fj. "Festa e Dlirë")
 Polonisht Wielkanoc (fj.p.fj. "Nata e Madhe")
 Serbisht Ускрс (Uskrs) or Васкрс (Vaskrs, fj.p.fj. "Ringjallje")
 Sllovake Veľká Noc (velka noq fj.p.fj. "Nata e Madhe")
 Sllovenisht Velika noč (velika noq fj.p.fj. "Nata e Madhe")
 Tongane Pekia (fj.p.fj. "vdekja (e zotit)") 
 Ukrainse Великдень (Velikden’, fj.p.fj. "dita e madhe") ose Паска (Paska)

 Lidhje të jashtme 

 Burimet liturgjike për Pashkë.