Aorta

Aorta (greqisht: αορτή) apo ena kryesore e gjakut, është një arterie e madhe, e cila del direkt nga ana e majtë e zemrës. Ajo e transporton gjakun nga barkushja e majtë e zemrës (Ventriculus cordis sinister) për në enët e qarkullimit të gjakut në periferi.

Aorta është arteria më e madhe e trupit të njeriut dhe ka një diametër prej 2,5-3,5 cm. Ajo ka formën e një shkopi shëtitjeje, me një fillim në formë harku, duke vazhduar me një formë të drejtë deri poshtë në pjesën e komblikut.

 Pjesët e aortës 
parapamje|Zemra me Aorta thoracalis
Për shkak të orientimit më të mirë, në anatomi, kirurgji si dhe në degë tjera të mjekësisë si p.sh. në radiologji, bëhet ndarja e aortës në këto pjesë:

 Aorta ascendens
 Arcus aortae
 Isthmus aorte
 Aorta descendens - Kjo ndahet më tutje në:
 Aorta thoracalis
 Aorta abdominalis, e cila ndahet në dy segmente:
 Aorta abdominalis suprarenalis
 Aorta abdominalis infrarenalis - Kjo pjesë e aortës ndahet në komblik në dy arterie:
 Arteriae iliacae communes

 Funksioni i aortës 

Transporti i gjakut të oksigjenuar për në periferi.

Pasi që aorta ka një mur shumë elastik, ajo bënë barazimin e shtypjes së gjakut që vjen nga zemra dhe kështu mundëson një transport të rrjedhshëm dhe pa pushim të tij. Shtypja e gjakut matet gjithë kohës nga “sensor“ shtypjeje (të ashtu quajtur receptor të tensionit, baro-receptor).

 Mundësitë e kontrollimit të aortës 

 Indirekt: prekja e pulsit, matja e shtypjes së gjakut.
 Ultrazëri
 TEE (Ehokardiografia transezofaguale)
 CT (Tomografia kompjuterike)
 MRT (Tomografia magnet-rezonante)
 Angiografia
 Rëntgen i kraharorit dhe barkut

 Sëmundjet e aortës 
parapamje|250px|right|
 Arterioskleroza
 Aneurizma e aortës (zgjerimi patologjik i saj)
 Ngushtimi (stenosis) i isthmus së aortës
 Dissectio aortae
 Rupturë
 Mbyllja e plotë e aortës (p.sh për shkak të trombozës, tumoreve në pjesën e barkut)
 Sindromë Marfan (defekt gjenetik)
 Nekroza cistike Erdheim-Gsell e Tunica media-s së aortës 
 Sifilizi i aortës
 Ndezja Takayasu e aortës (sëmundje e imunitetit)

Kategoria:Sistemi kardiovaskular