Nju Xhersi

New Jersey (shqiptohet Nju Xhersi) është një shtet në rajonin verilindor dhe Mid-Atlantic të Shteteve të Bashkuara. Kufizohet në veri dhe lindje me shtetin e Nju Jorkut; në lindje, juglindje dhe jug nga Oqeani Atlantik; në perëndim nga lumi Delaware dhe shtetin Pensilvania; dhe në jugperëndim nga Gjiri i Delaware dhe shteti i Delaware. Me 7,354 milje katrore (19,050 km2), Nju Xhersi është shteti i pestë më i vogël sipas sipërfaqes, por me afro 9.3 milionë banorë, është shteti i 11-të më i populluar dhe më i dendur. Kryeqyteti i shtetit të Nju Xhersit është Trenton, ndërsa qyteti më i populluar i shtetit është Newark. Me përjashtimin e vetëm të Warren County, të gjitha qarqet në shtet shtrihen brenda zonave të kombinuara statistikore të Qytetit të Nju Jorkut ose Filadelfias; për rrjedhojë, zona më e madhe metropolitane e shtetit bie brenda Nju Jorkut të Madh.

Nju Xhersi u banua fillimisht nga amerikanët vendas për të paktën 2800 vjet, me Lenape që ishte grupi dominues kur evropianët mbërritën në fillim të shekullit të 17-të. Kolonistët holandezë dhe suedezë themeluan vendbanimet e para evropiane në shtet. Më vonë anglezët morën kontrollin e rajonit dhe krijuan Provincën e Nju Xhersit, pas më të madhit të Ishujve të Kanalit, Xhersi. Tokat pjellore të kolonisë dhe toleranca relative fetare tërhoqën një popullsi të madhe dhe të larmishme. Nju Xhersi ishte ndër Trembëdhjetë Kolonitë që kundërshtuan Britaninë e Madhe, duke pritur beteja të shumta kryesore dhe komanda ushtarake në Luftën Revolucionare Amerikane. Shteti mbeti në Bashkim gjatë Luftës Civile Amerikane, dhe më pas u bë një qendër kryesore e prodhimit dhe imigrimit; ai ndihmoi në nxitjen e Revolucionit Industrial të vendit dhe u bë vendi i risive të shumta teknologjike dhe tregtare në mesin e shekullit të 20-të.

Gjeografia

Demografia

Ekonomia

Kultura

Referime


Kategoria:Shtetet Federale të Amerikës