Maks Velo

Maks Velo (31 gusht 1935 – 7 maj 2020) ishte  një arkitekt, shkrimtar dhe piktor shqiptar. Vepra dhe krijimtaria e tij janë ekspozuar në Shqipëri dhe jashtë vendit. 

 Jeta e hershme 
Maksi lindi në Paris, më 31 gusht të vitit 1935. Pas lindjes së tij, familja Velo u kthye përsëri në Shqipëri në qytetin e Korçës, ku kaloi fëmijërinë. Vendi i origjinës së prindërve ishte Dardha. Pasi mbaron gjimnazin, ai vazhdon studimet pranë Institutit Politeknik, në degën e Inxhinierisë së Ndërtimit. Më pas specializohet për arkitekturë dhe në vitin 1960 merr pjesë në projektimin e parë që u bë në Tiranë. 

 Angazhimi profesional 
parapamje|211x211px|Pallati me kuba në Tiranë, i projektuar nga Maks Velo.
Pas specializimit, ka punuar më tej pranë byrosë së projektimit të Tiranës. Në vitin 1963 me stolin e famshëm të Parkut të Liqenit, Velo shënon skulpturën e parë moderne, e më pas projekton godina për të cilat do të flitej gjatë si ajo e ATSH-së në vitin 1971, shkolla “Emin Duraku”, ish-hotel “Arbana”, ish kinema “Pionieri në vitin 1973.

Në arkitekturën e Tiranës, vepra për të cilën Velo do të njihej gjatë ishte pallati me kuba, i ashtuquajtur sot si “Pallati Kadare”, që do të mbizotëronte si një projektim i veçantë për jetën e vakët arkitektonike të asaj kohe.

 Persekutimi gjatë regjimit komunist 
Maks Velo u arrestua në vitin 1978 dhe u dënua me 10 vite burg për “agjitacion e propagandë”, pasi u denoncua nga ish-gruaja, vjehrra dhe miqtë e tij.  Ndër akuzat ndaj tij ishin përdorimi i gjuhëve të huaja, leximi i literaturës së ndaluar, ndikimi nga filozofia perëndimore, si dhe formalizmi në art, një devijim që regjimi e konsideronte të rrezikshëm. Burgimin e vuajti në burgun famëkeq të Spaçit.

Mbi 200 veprat të tij u shkatërruan pas burgimit. Shumë projektime të tij nuk u realizuan, si projekti modern për ndërtesën e Muzeut Historik Kombëtar, apo dekoracionet e bakrit të rrahur për interierët e hotel “Vollgës”.

Ai u lirua nga burgu në janar të vitit 1986.

 Krijimtaria 
Maks Velo është autor i një sërë botimesh si: "Kokëqethja", "Palltoja e burgut", "Thesi i burgut", "Paralele për arkitekturën", "Kohë antishenjë", "Jeta ime në figura", "Klubi Karavasta" etj. Si artist, ai krijoi në disa gjini të artit: pikturë, prozë, poezi, publicistikë sikundër ishte i angazhuar në çështje të aktualitetit shqiptar. 

U nda nga jeta në Tiranë në 7 maj 2020 në moshën 84 vjeçare.//abcnews.al/e-fundit-vdes-ne-moshen-84-vjecare-maks-velo///top-channel.tv/2020/05/07/nderron-jete-maks-velo/

Shiko edhe këtë
Lista e piktorëve
Fjalori i termave të Pikturës

 Referime 

Kategoria:Biografi shqiptare
Kategoria:Piktorë shqiptarë
Kategoria:Njerëz nga Korça
Kategoria:Lindje 1935
Kategoria:Vdekje 2020

Kategoria:Arkitektë shqiptarë