Gjinia biologjike

180x180px180x180px
 Konet femra (majtas) dhe meshkuj (djathtas) përmbajnë organet seksuale të pishave dhe haloreve të tjera.Female (left) and male (right) cones contain the sex organs of pines and other conifers.
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Drosophila_XY_sex-determination.svg/220px-Drosophila_XY_sex-determination.svg.png|parapamje| Ashtu si njerëzit dhe shumica e gjitarëve të tjerë, miza e zakonshme e frutave ka një sistem të përcaktimit të gjinisë XY .
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Male_and_female_pheasant.jpg/220px-Male_and_female_pheasant.jpg|parapamje| Fazanët e zakonshëm janë seksualisht dimorfikë si në madhësi ashtu edhe në pamje.
Gjinia është tipari që përcakton nëse një kafshë ose bimë riprodhuese seksualisht prodhon gametë mashkullore ose femërore .   Bimët dhe kafshët mashkullore prodhojnë gamete më të vogla (spermatozoa, spermatozoide ) ndërsa femrat prodhojnë më të mëdha ( vezë, të quajtura shpesh qeliza vezë).  Organizmat që prodhojnë të dy llojet e gameteve quhen hermafroditë .   Gjatë riprodhimit seksual, gametet mashkullore dhe femërore bashkohen për të formuar zigota, të cilat zhvillohen në pasardhës që trashëgojnë tipare nga secili prind.

 Përmbledhje 
Meshkujt dhe femrat e një specie mund të kenë ngjashmëri fizike (monomorfizëm seksual) ose dallime ( dimorfizëm seksual ) që pasqyrojnë presione të ndryshme riprodhuese mbi gjinitë përkatëse. Zgjedhja e bashkëshortit dhe përzgjedhja seksuale mund të përshpejtojnë evolucionin e dallimeve fizike midis gjinive.

Termat mashkull dhe femër zakonisht nuk zbatohen në speciet e padiferencuara seksualisht në të cilat individët janë izomorfikë (duken të njëjtë) dhe gametet janë izogame (të padallueshme në madhësi dhe formë), siç është alga e gjelbër Ulva lactuca . Disa lloje të dallimeve funksionale midis gameteve, të tilla si kërpudhat,  mund të referohen si lloje çiftëzimi . 

Gjinia e një gjallese përcaktohet nga gjenet e tij. Shumica e gjitarëve kanë sistemin e përcaktimit të gjinisë XY, ku gjitarët meshkuj mbajnë një kromozom X dhe Y (XY), ndërsa gjitarët femra mbajnë dy kromozome X (XX). Sisteme të tjera kromozomale të përcaktimit të gjinisë te kafshët përfshijnë sistemin ZW tek zogjtë dhe sistemin X0 tek insektet. Sisteme të ndryshme mjedisore përfshijnë përcaktimin e gjinisë të varur nga temperatura te zvarranikët dhe krustacet. 

 Shih edhe 
 Djali
 Burri
 Vajza
 Femra
 Gruaja
 Mashkulli 

 Literatura 


  N.B.: One of many books by this pioneering authority on aspects of human sexuality.



 Referime 

Kategoria:Biologji
Kategoria:Taksonomi