John Belushi

{{Infobox person
| name = John Belushi
|foto = 250px
| title = Belushi në filmin Animal House
| emri i vërtetë = John Adam Belushi
| birth_date = 24 janar 1949
| birth_place = Humboldt Park, Chicago, Illinois, SHBA
| death_date = 5 mars 1982
| death_place =  SHBA
| role të shquar = 
| rroga = 
| filma të shquar = Saturday Night Live| height = 
| pseudonimi = 
| bashkëshort = Judy Belushi (1976–82; deri në vdekje)
| nationality = amerikan
| website = 
}}

John Belushi lindi më 24 janar 1949 në Chicago, Illinois; vdiq më 5 mars 1982 në West Hollywood, ishte aktor dhe këngëtar nga ShBA me prejardhjen shqiptare. Ponierë i ahengut Saturday Night Fever, shpikësi i artikujve e shfaqjeve përcjellës të filmave artistikë. John Belushi u rrit në Wheaton, Illinois. Që nga koha e kolegjit luajti në teatër. Që atëherë vërehet talenti i tij si "stand up" humorist.

Më 1970 ai luan së bashku me Dan Aykroyd në bendin "The Blues Brothers".

Në mbarë ShBA-të bëhet i njohur kur luan në emisionin televiziv "Saturday Night Live". Ky emision është një nga shkallët e para për shumë aktorë për të hyrë në Hollywood.

Filmi i parë i John Belushit është Animal House, kurse suksesi i tij më i madh është komedia The Blues Brothers nga regjisori John Landis, ku ai së bashku me Dan Aykroyd bëhet figurë kulti.

Nga përdorimi i gjatë i drogës ai vdes më 1982 në moshën 33 vjeçare dhe lë pas gruan Judy Jacklin.

Vëllai i tij James Belushi është një aktor dhe këngëtar i bluzit i suksesshëm.

 Vitet e para 
Belushi lindi në Chicago, Illinois. Ishte djali i Agnes Belushi (lindur Samaras), shitëse nga brezi i parë i Shqiptaro-Amerikanëve, dhe Adam Belushi (lindur në 1919), një emigrant  shqiptar punonjës në një restorant, i cili braktisi fshatin e tij të lindjes, Qytezë, në 1934, në moshën gjashtëmbedhjetë vjeçare. Mbiemri i familjes gjatë emigracionit ishte Bellios, ose Belliors. Belushi i vogël u rrit në kishën Orthodokse Shqiptare e më pas jashtë Çikagos në Uiton (Wheaton), ku bëhet pjesë e skuadrës së futbollit. Aty ndjek dhe Universitetin e Winscosin-Whitewater dhe Coolege of DuPage afër Çikagos. Vëllai më i vogël, James Belushi, është edhe ai aktor dhe humorist. John takon gruan e tij të ardhshme, Judy Jacklin, gjatë vitit të dytë të gjimnazit. Ata do të qëndrojnë bashkë deri në vdekjen e tij.

 Karriera 

Okazioni i parë i suksesit si humorist erdhi në 1971 kur ai i bashkohet trupës së humoristëve “The Second City” në Çikago, Illinois. Falë karikaturës së habitshme mbi qëndrimin e ndjerë e të parregullt në skenë të këngëtarit Joe Cocker, u pranua tek National Lampoon's Lemmings.

 1975-1979 

Belushi fiton famë kombëtare nga roli i tij tek Saturday Night Live. Mes dy sezoneve të spektaklit, realizon një nga filmat e tij më të famshëm, “Animal House”. Siç kanë vënë në pah shumë biografi të Belushit, gjatë tridhjetëvjetorit të tij (1979), filmi gjendej në vend të parë, albumi i tij gjendjej në vend të parë në ShBA dhe Saturday Night Live ishte shfaqja më e ndjekur gjatë mbrëmjes.

I intervistuar mbi kujtimet për John Belushin, Dan Aykroyd, tregoi se shpesh John, kur mbaronte provat e SNL, shfaqeve apo filmave, i lodhur siç ishte, paraqitej papritur në shtëpitë e fqinjëve, të miqve, apo dhe të panjohurve, hante ushqimin e tyre dhe ndonjëherë e zinte gjumi, duke mos u paraqitur për ditët e ardhshme në punë. Kjo ishte shtysa për parodinë e skeçit “The thing that wouldn’t leave”, ku Belushi mërzit një çift në shtëpinë e tyre duke u kërkuar për të ngrënë, gazeta dhe revista për të lexuar, dhe duke mbajtur nën kontrollin e tij televizorin. Aycroyd e quajti atë “I ftuari i Amerikës”.

Ai braktis Saturday Night Live në 1979 për të vazhduar karrierën kinematografike. Belushi do të realizojë 4 filma gjatë karrierës së tij, dhe tre prej tyre, “1941”, “Neighbors” dhe më i famshmi “The Blues Brothers” u realizuan me bashkëpunëtorin dhe mikun e tij, gjithashtu “ish-nxënës” i SLV, Dan Aykroyd.

 Jeta personale 

Belushi ishte shumë bujar me miqtë dhe të afërmit e tij dhe shpesh iu jepte para borxh kur ata ia kërkonin. Ai përdori një pjesë të parave për t’i blerë të atit një fermë afër San Diegos, dhe ndihmoi disa miq të ngrinin një tregti të tyren në Çikago. Ndihmoi gjithashtu vëllain e tij Jim Belush të gjente një vend tek “Second City”, ku dhe ai kish luajtur gjatë viteve të parë të karrierës së tij. Ana e tij bujare duket edhe gjatë lojës tek “The Blues Brothers”; ai interpreton shpesh këngë të artistëve blues, të cilët do të përfitonin kështu nga të drejtat e autorit.

 Vdekja 

Më 5 mars 1982, Belushi u gjend i vdekur në dhomën e tij në Bungalow nr.3, Sunset Bulevard në Los Angeles, California. Shkaku i vdekjes ishte një injeksion kokaine përzier me heroinë. Natën e vdekjes së tij, ai priti në shtëpinë e tij (veças) miqtë e tij Robin Williams dhe Robert De Niro, secili prej të cilëve e lanë Belushin në shoqërinë e shumë të tjerëve, mes të cilëve dhe Cathy Smith. Autopsia vërtetoi se shkaku i vdekjes ishte i lidhur me drogën.

Dy muaj më vonë, Smith pranoi gjatë një interviste se ajo ia kish injektuar dozën Belushit natën e vdekjes.  Pas publikimit të artikullit “Unë vrava Belushin” çështja u rihap. Smith u ekstradua nga Toronto dhe u arresua me akuzën per vrasje me paramendim. Më pas akuza u reduktua në vrasje të pavullnetshme dhe ajo u dënua me 18 muaj burg.

Në një nga paraqitjet e fundit të tij në TV, Belushi luan një rol për një serial humoristik “Police Squad!”. Sipas sugjerimit të producentit, Robert K. Weiss, Belushi u filmua kokëposhtë në një pishinë, i vdekur. John për pak nuk vdiq i mbytur gjatë xhirimit të skenës. Kjo skenë nuk u transmetua kurrë.

 Nderime 

Belushi dhe miku i tij Dan Aykroyd duhet të prezantonin shfaqjen për dhënien e Çmimit Për Efekte Pamore (i pari i këtij lloji), tek Akademia e Çmimeve (Academy Awards) në 1982,  por John vdiq disa javë para eventit. Megjithëse i pushtuar nga dhimbja e humbjes së John, Aykroyd e prezantoi shfaqen vetëm duke thënë “Miku im do të kishte dashur shumë të ishte i pranishëm, për vëtë faktin se ai vetë ishte një efekt pamor”.

 Nderime pas vdekjes 

Jeta e John Belushit përshkruhet me detaje në biografinë “Wired: The short life and fas times of John Belushi” nga Bob Woodward në 1985. Shumë miq e të afërm të Belushit, duke përfshirë gruan e tij Judy, Dan Aycroyd dhe Jim Belushi, pranuan të intervistoheshin për librin, por më pas ndjenë se prodhimi final ishte një eksploziv dhe jo një përfaqësim i Xhonit që ata njihnin. Libri më pas u përshtat për një film, në të cilin Belushi interpretohej nga Michael Chiklis. Familja dhe miqtë e Belushit bojkotuan filmin, gjë që provokoi dhe mossuksesin e tij.

Belushi u varros në varrezat e Abel's Hill tek Martha's Vineyard Chilmark, Massachusetts. Mbi varrin e tij shkruhet “Unë mund të kem ikur, por rokenrolli (Rock and Roll) jeton akoma.”
E veja e tij më vonë u martua sërish dhe tani quhet Judith Belushi Pisano. Biogragia e saj mbi Xhonin (në bashkëpunim me Tanner Colby), “Belushi: Një Biografi” është një përmbledhje në vetë të parë e intervistave dhe fotografive dhe u publikua ne 2005.

Më 1 prill 2004, 22 vjet pas vdekjes së tij, Belushi u nderua me një yll në Hollywood Walk of Fame, pas një presioni 10-vjeçar të James Belushit dhe Judith Belushi Pisano.

Në 2006, Biography Channel, shfaqi  episodin “John Belushi” e “Final 24”, një dokumentar mbi 24 orët e fundit të jetës së tij.

 Filmografia 

Imitimi i përsonaliteteve të famshme në SNL

 Al Hirt
 Babe Ruth
 Bert Lance
 Cesar Romero
 Dino De Laurentiis
 Ed Ames
 Ed Asner
 Elizabeth Taylor
 Elvis Presley
 Franklin Roosevelt
 Fred Silverman
 George Wallace
 Henry Kissinger
 Hermann Goering
 Jack Kerouac
 Jawaharlal Nehru
 Jimmy Hoffa
 Joe Cocker
 John Lennon
 Leonid Brežnjev
 Ludwig van Beethoven
 Marlon Brando 
 Menachim Begin
 Richard Daley
 Robert Blake
 Roy Orbison
 Sam Peckinpah
 Sanjay Gandhi
 Steve Rubell
 Sun Myung Moon
 The Incredible Hulk
 Tip O'Neill
 Truman Capote
 William Shatner/Kapetan James T. Kirk
 Woody Hayes
 Yasser Arafat
 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 Video në YouTube
  Me rastin e 25 vjetorit të vdekjes  - Astrit Lulushi, VOA
 Belushi: A Biography, official website for the book
 EG Blues Brothers, featuring screencaps from John's films
 John Belushi Cult Turns 25, The Conservative Voice
 Maxim Rated Top SNL performer 
 https://web.archive.org/web/20160313161046/http://brucerobbmusic.com/
 Belushi.com, John Belushi Tribute Page
 Bartcop Entertainment: The Life and Death of Captain Preemo (alternative theory of John Belushi's death)
 Noble Rot the "lost" screenplay of Novello and Belushi
 John Belushi is alive and well!

Kategoria:Aktorë shqiptaro-amerikanë
Kategoria:Aktorë
Kategoria:Aktorë amerikanë
Kategoria:Blues Brothers
Kategoria:Humoristë amerikanë
Kategoria:Këngëtarë amerikanë
Kategoria:Lindje 1949
Kategoria:Vdekje 1982
Kategoria:Saturday Night Live