Esvatini

Esuatini (Suatisht: eSwatini) zyrtarisht Mbretëria e Eswatini ose ndryshe Suazilandi (para se të riemërohet më 2018) është një shtet pa dalje në det në pjesën lindore të Afrikës Jugore që zë një sipërfaqe prej 17 364 km 2 e në të cilën jetojnë diçka 1,160,164 banorë. Kufizohet me Mozambikun në verilindje dhe Afrikën e Jugut në veri, perëndim dhe jug.

Popullsia përbëhet kryesisht nga etnikë të suazi (Swasi). Suazët krijuan mbretërinë e tyre në mesin e shekullit të 18-të nën udhëheqjen e Ngwane III. Vendi dhe suazët i marrin emrat e tyre nga Mswati II në shekullin e 19-të. Pas Luftës së Dytë Boer, mbretëria, nën emrin Suaziland, ishte një protektorat britanik nga viti 1903 deri sa fitoi pavarësinë e saj më 6 shtator 1968. Në prill 2018, emri zyrtar u ndryshua nga Mbretëria e Suazilandit në Mbretëria e Esuatinit, duke pasqyruar emri që përdoret zakonisht në Suazi.

 Historia 

Më 1906 u shpall si territor i mbrojtur britanik (Protektorat) që më parë ishte pjesë e vendit të quajtur Transval (Tranvaal). Që nga 1968 qëndron si mbretëri e pavarur dhe nga 1986 në krye ka mbretin Msuati i III-të (Mswat III).

 Politika 

 Njësitë administrative 

parapamje|Harta e ndarjeve administrative të Esuatinit

 Gjeografia 

Suazilandi është shtet afrikan, që ndodhet në pjesën jugore të Afrikës dhe është një vend kontinental. Kufiri tokësor i Suazilandës përshkohet nga kufiri me dy shtetet fqinje, në lindje me Mozambikun, dhe pjesa tjetër me Republikën Afrika Jugore.

Sipërfaqja e përgjithshme e Suazilandit 17,363 km2 prej së cilës 160 km2 janë ujë. Suazilanda shtrihet rreth koordinatave gjeografike  26 30 ‘‘‘J’’’, 31 30 ‘‘‘L’’’.

Suazilanda nuk ka bregdetë ndëra vija kufitare është 535 km e gjatë.

Klima në Suaziland ndryshon nga ajo tropikale në temperatura mesatare.

Relievi i Suazilandit kryesisht malorë dhe shkëmborë me disa rrafshnalta mesatare. Pika më e ultë e relievit 21 m është përgjatë lumit Usuti i madhë (ang.: Great Usutu) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 1,862 metrave në Emlembe (ang.: Emlembe ).

 Ekonomia 
Në vitin 2021, organizata Save the Children raportoi se të paktën 31 për qind e popullsisë së Esuatinit "vuan nga kriza ushqimore, një situatë dukshëm më e keqe se vlerësimi i fundit i urisë në vitin 2019, kur 18 për qind e popullsisë po përjetonte uri të rëndë. Pandemia e Covid dhe vdekshmëria e lart prej saj, e kombinuar me motin e paqëndrueshëm të vitit 2020 në vend, shkaktuan një krizë urie të rëndë në Esuatini.

 Demografia 

 Kultura 

 Referime 

 Lidhje të jashtme 





Kategoria:Vende pa dalje në det
Kategoria:Vende në Afrikë
Kategoria:Shtetet dhe territoret që anglishtfolëse
Kategoria:Shtetet anëtare të Bashkimit Afrikan
Kategoria:Shtete anëtare të Kombeve të Bashkuara
Kategoria:Shtetet e Afrikës Jugore
Kategoria:Shtetet dhe territoret e themeluara më 1968