Sistemi Ndërkombëtar i Njësive

Sistemi Ndërkombëtar i Njësive është forma bashkëkohore e sistemit metrik dhe është sistemi i njësive me shtrirjen më të madhe në botë, i përdorur edhe në tregti edhe në shkencë. Ai përbëhet nga një sistem koherent i njësive të madhësive të ndërtuara në 7 baza. Ai përkufizon 22 njësi të emëruara, dhe përfshin shumë njësi të tjera të rrjedhura. Sistemi po ashtu përmban edhe 22 parashtesa.

Sistemi u publikua në vitin 1960 si rezultat i një iniciative që filloi në vitin 1948. Ai bazohet në sistemin e njësive metër-kilogram-sekond (MKS) më shumë se çdo variant tjetër i sistemit centimetër-gram-sekond (CGS).

Njësitë dhe prapashtesat
Sistemi SI përbëhet nga një grup i njësive bazë, një grup i njësive të nxjerra me emra të veçantë, dhe një grup i koeficientëve të bazës dhjetore që përdoren si parashtesa. Tërmi Njësi SI përfshin tri kategori, por termi njësi koherente SI përfshin vetëm njësitë bazë dhe njësitë e nxjerra koherente.International Bureau of Weights and Measures (2006), The International System of Units (SI) (8th ed.), ISBN 92-822-2213-6

Njësitë bazë
Njësitë bazë të sistemit SI janë blloqet ndërtuese të sistemit dhe të gjitha njësitë e nxjerra nga to. Kur Maksuelli paraqiti konceptin e sistemit koherent, ai identifikoi tri madhësi që do të përdoreshin si bazë: masa, gjatësia dhe koha. Giorgi më vonë paraqiti nevojën për një njësi bazë elektrike. Teorikisht cilado e rrymës elektrike, potencialit elektrik, rezistencës elektrike, ngarkesës elektrike. Kështu, u zgjodh njësia e rrymës elektrike. Tri njësitë e tjera bazë të sistemit (për temperaturë, substancë dhe intensitet të dritës) u shtuan më vonë.Quantities Units and Symbols in Physical Chemistry, IUPAC

MadhësiasimboliNjësiasimbolipërkufizimiGjatësiametrimNjë metër është rruga që kalonë rrezja e dritës në vakum brenda (1/299 792 458) sekondash.MasagramigMasa prej një kg është madhësia e cilindrit që ruhet si prototip i  kilogramit në Qendrën Internacionale të Sistemit SI në Paris.Kohasekondas

</td>Është intervali i vibrimit te elementit kimik Caesium Cs me numer atomik 55, e shprehur ne Sekonda dhe qe njihet si "Ora Atomike"  (DPM)Intensiteti i rrymës elektrikeamperiA
1 Amperi është sasia e rrymës elektrike, që kalon ndërmjet dy përçuesve paralel me gjatësi të pakufizuar në distancë prej një metri që gjenden në vakum,dhe qe jep një force prej 2x10-7 new për Çdo meter gjatesi ndërmjet ketyre dy percuesve.TemperaturakelviniKNjë kelvin është 273,16 pjesë e temperaturës termodinamike të pikës së ngrirejs së ujit. Sasia e materiesmolimolNjë mol është numri i elementeve që e përbëjnë një substancë, që i përgjegjet numrit të atomeve në 0,012 karbon të pastër12C. Intesiteti i dritëskandelacdNjë kandelë është intensiteti i dritës një drejtim të caktuar, që një burim i cili prodhon rrezet me frekuencë 540 · 1012 herc, dhe inteziteti i tyre në këtë drejtim është 1/683 W për steradian.

Njësitë e nxjerra
Njësitë e nxjerra të sistemit SI janë formuar nga fuqizimi, prodhimi ose herësi i njësive themelore dhe një të palimituara në numër. Njësitë e nxjerra janë të lidhura me madhësi të nxjerra, për shembull shpejtësia është madhësi që rrjedh nga madhësitë themelore të kohës dhe gjatësisë, kështu në sistemin SI njësia e nxjerr është metër për sekond (simboli m/s). Dimensionet e njësive të nxjerra mund të shprehen në terma të dimensioneve të njësive themelore.

Për hirë të komoditetit, disa njësi kanë emrat e vet. 

Njësitë e nxjerra të sistemit SI Emri Simboli Madhësia Shprehur nëterma tënjësive të tjera SI Shprehur nëterma tënjësive themelore SI radiani rad këndi  m⋅m−1 steradiani  sr këndi hapësinor  m2⋅m−2 hertz  Hz frekuenca   s−1 njutoni  N forca, pesha   kg⋅m⋅s−2 paskali  Pa shtypja  N/m2  kg⋅m−1⋅s−2 xhauli  J energjia, puna, nxehtësia, Momenti  N⋅m  kg⋅m2⋅s−2 vati  W fuqia  J/s  kg⋅m2⋅s−3 kuloni  C ngarkesa elektrike ose sasia e elektricitetit   s⋅A volti  V tensioni, forca elektromotore  W/A  kg⋅m2⋅s−3⋅A−1 farad  F kapaciteti elektrik  C/V  kg−1⋅m−2⋅s4⋅A2 ohm  Ω rezistenca elektrike, impedanca elektrike, reaktanca  V/A  kg⋅m2⋅s−3⋅A−2 siemensi  S konduktanca elektrike  A/V  kg−1⋅m−2⋅s3⋅A2 weberi  Wb fluksi magnetik  V⋅s  kg⋅m2⋅s−2⋅A−1 tesla  T densiteti i fushës magnetike   Wb/m2  kg⋅s−2⋅A−1 henri  H induktanca  Wb/A  kg⋅m2⋅s−2⋅A−2 shkalla Celsius  °C temperatura relative në 273,15 K   K lumeni  lm fluksi i dritës  cd⋅sr  cd lux  lx illuminance  lm/m2  m−2⋅cd becquerel  Bq radioaktiviteti    s−1 gray  Gy doza e absorbuar   J/kg  m2⋅s−2 sievert  Sv doza ekuivalente   J/kg  m2⋅s−2 katal  kat aktiviteti i katalizës   s−1⋅mol

Parashtesat
Parashtesat janë shtuar në emrat e njësisë për të prodhuar shumëfishin ose nënfishin e njësive origjinale. Të gjithë ata janë fuqi me bazën 10. Për shembull, kilo- shënon njëmijë dhe mili- shënon një të njëmijtën, kështu që janë një mijë milimetra në metër dhe një mijë metra në kilometër. Parashtesat nuk kombinohet asnjëherë, për shembull një e milionta e një metri është mikrometri dhe jo një milimilimetër. Shumëfishat për kilogramin janë shënuar duke marrë për bazë gramin, kështu që një e milionta e një kilogrami është miligrami, njo mikrokilogrami. 

 Lidhje të jashtme 
 BIPM Bureau International des Poids et Mesures (SI maintenance agency) (home page)
 BIPM brochure (SI reference)
 ISO 80000-1:2009 Quantities and units – Part 1: General
 NIST Official Publications
 NIST Special Publication 330, 2008 Edition: The International System of Units (SI) 
 NIST Special Publication 811, 2008 Edition: Guide for the Use of the International System of Units
 NIST Special Pub 814: Interpretation of the SI for the United States and Federal Government Metric Conversion Policy 
 Rules for SAE Use of SI (Metric) Units

 EngNet Metric Conversion Chart  Online Categorised Metric Conversion Calculator
 U.S. Metric Association. 2008. A Practical Guide to the International System of Units

 Referime 

Kategoria:Sistemi Ndërkombëtar i Njësive
Kategoria:Standarde ndërkombëtare
Kategoria:Sisteme të njësive