Gjuha polake

Gjuha polake (endonim: język polski) ose polonishtja (polszczyzna ose shkurt polski) është një gjuhë sllave perëndimore e grupit lekitik brenda familjes së gjuhëve indo-evropiane e shkruar me shkrimin latin. Ajo flitet kryesisht në Poloni dhe shërben si gjuha amtare e polakëve. Përveçse është gjuha zyrtare e Polonisë, ajo përdoret edhe nga mërgata polake. Në vitin 2023, kishte mbi 40.6 milionë folës amtare polake, duke e bërë atë gjuhën e 45-të më të folur në botë. Ajo renditet si e gjashta më e folur në mesin e gjuhëve të Bashkimit Evropian. Polonishtja ndahet në dialekte rajonale dhe ruan përemra të rreptë të dallimit T–V, nderime dhe forma të ndryshme formalitetesh kur u drejtohen individëve.

Alfabeti tradicional polak me 32 shkronja ka nëntë shtesa (ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż) në shkronjat e alfabetit bazë latin me 26 shkronja, duke hequr tre (x, q, v ). Këto tre shkronja nganjëherë përfshihen në një alfabet të zgjeruar me 35 shkronja, megjithëse ato nuk përdoren në fjalë amtare.Q, V, X – Poradnia językowa PWN sjp.pwn.pl Kompleti tradicional përbëhet nga 23 bashkëtingëllore dhe 9 zanore të shkruara, duke përfshirë dy zanore hundore (ę, ą) të përcaktuara nga një grep diakritik i kundërt i quajtur ogonek. Polonishtja është një gjuhë sintetike dhe flektive e cila ka shtatë rasa gramatikore. Është një nga gjuhët e pakta në botë që zotëron theksin e parafundit të vazhdueshëm (me vetëm disa përjashtime) dhe e vetmja në grupin e saj që ka një bollëk bashkëtingëlloresh palatore.

Ndër gjuhët kryesore, ajo është më e lidhur me sllovakisht dhe çekisht, por ndryshon në aspektin e shqiptimit dhe gramatikës së përgjithshme. Përveç kësaj, polonishtja u ndikua thellësisht nga latinishtja dhe gjuhët e tjera romane si italishtja dhe frëngjishtja, si dhe gjuhët gjermanike (më së shumti gjermanisht), të cilat kontribuan në një numër të madh fjalësh huazimi dhe struktura të ngjashme gramatikore.

Përveç të qenit gjuha zyrtare e Polonisë, polonishtja flitet gjithashtu si gjuhë e dytë në Gjermaninë lindore, Republikën Çeke veriore dhe Sllovakinë, pjesët perëndimore të Bjellorusisë dhe Ukrainës, si dhe në Lituaninë juglindore dhe Letoni. Për shkak të emigrimit nga Polonia gjatë periudhave të ndryshme kohore, veçanërisht pas Luftës së Dytë Botërore, miliona folës polakë mund të gjenden gjithashtu në vende të tilla si Kanadaja, Argjentina, Brazili, Izraeli, Australia, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara.

 Shih edhe 
 Polonistika

 Referime 

Kategoria:Gjuha polake
Polake