Letërsia

Letërsia është tërësia e të gjitha veprave të shkruara (artistike) dhe të veprave nga lëmi i krijimtarisë gojore, që janë shkruar më herët. Letërsinë ndryshe edhe mund ta qujamë dhe art i fjalës së shkruar.

Letërsia mund të ndahet mbi shumë baza dhe kjo ndarje ka për qëllim që t'i sistemojë korpuset e veprave sipas lëmenjve të caktuar.

 Shkenca e letërsisë 

Gjatë zhvillimit të saj historik letërsinë e kanë përcjellë shkrime (studime) të shumta e të llojllojshme dhe të larmishme. Në këto shkrime autorët e ndryshëm janë përpjekur ta definojnë dhe ta caktojnë karakterin (natyrën) e letërsisë, ta shpjegojnë rolin e saj, ta analizojnë veprën letrare si të tillë. Shkenca që merret me studimin sistematik të letërsisë quhet shkenca e letërsisë. Meqë vepra letrare është një krijim specifik, ajo studiohet në forma dhe metoda të ndryshme. Objekt i shkencës së letërsisë, si një shkencë e veçantë, është vepra letrare, historia dhe ligjsoritë e krijimit të saj dhe vlerat artistike të saj.
            Shkenca (dija) e letërsisë përbëhet nga tri pjesë përbërëse të saj: historinë e letërsisë, teorinë e letërsisë dhe kritikën e letërsisë. Secila nga këto degë të shkencës së letërsisë, ndonëse merren me probleme të ndryshme të veprës letrare, ato janë të lidhura ngushtë me njëra-tjetrën dhe qëllimi i vetëm i tyre është të analizojnë dhe shqyrtojnë pasurinë shpirtërore në veprat letrare të krijuara në kohë të ndryshme.

 Rrymat dhe drejtimet letrare
 Kritika letrare
 Letërsia në diasporë
 Cyberpoetika
 Eseistika
 Figurat Stilistike
 Histori e letërsisë
 Teori të letërsisë

 Letërsia gojore dhe e shkruar (artistike) 

 Letërsia gojore
 Letërsia e shkruar (artistike)

 Gjinitë letrare 
 ''Artikull kryesor : Gjinitë letrare
 Gjinia lirike
 Gjinia epike
 Gjinia dramatike - drama
 Gjinia liriko-epike

 Letërsia shqipe 

 Periodizimi i letërsisë shqipe
 Dokumentet e para të letërsisë shqipe
 Letërsia e vjetër
 Letërsia e Rilindjes Kombëtare
 Letërsia arbëreshe
 Letërsia e shkruar me alfabet arab - Vjershëtarët
 Realizmi
 Letërsia bashkëkohore

Letërsia shqipe i ka rrënjet në lashtësi, gjë që vërtetohet nga folklori. Shkrimi i parë shqip është Formula e Pagëzimit.

 Fjalët e urta popullore 

Fjalët e urta janë thënie të thukëta, të cilat bartin një mendim, konstatim apo gjykim të rrumbullakësuar. Ato janë rezultat i përvojave të gjata jetësore, që janë verifikuar shumë herë në rrethana të ndryshme jetësore.

Fjalët e urta popullore zakonisht përbëhen nga një fjali, e thjeshtë apo e përbërë, por ato mund të kenë edhe formë të reduktuar, eliptike.

 Shiko edhe këtë 
 Lista e shkrimtarëve shqiptarë

 Lidhje të jashtme 

Kategoria:Gjuhësi