Universiteti i Tiranës

Universiteti i Tiranës (UT) është një universitet publik vendosur në njësinë qëndrore 10 në Tiranë, Shqipëri. Ai u themelua si Universiteti Shtetëror i Tiranës (USHT) në 1957, dhe ekziston në formën e saj të tanishme pas shkrirjes së pesë instituteve ekzistuese të arsimit të lartë. Është universiteti më i madh në Shqipëri.

 Historia 
Universiteti i Tiranës është themeluar me Vendim të Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë, Nr. 207, datë 30.05.1957, me emrin “Universiteti Shtetëror i Tiranës”.

Universiteti i Tiranës në krijimin e tij kishte 6 fakultete. Fillesat e para për ngritjen e këtij institucioni të parë të arsimit të lartë në Shqipëri i gjejmë në vitin 1946, kur u hap Instituti i Lartë Pedagogjik dy vjeçar dhe në vitin 1947, kur u hap Instituti i Shkencave. Gjatë viteve 1946-1956 funksiononin në Tiranë gjashtë institute të larta: Instituti Pedagogjik, Instituti Politeknik, Instituti Mjekësor, Instituti Bujqësor, Instituti Ekonomik dhe Instituti Juridik. Mbi bazën e këtyre instituteve u themelua institucioni i parë i arsimit të lartë i tipit Universitet që u quajt Universiteti Shtetëror i Tiranës. Ky institucion u krijua për të plotësuar nevojat në rritje të vendit për specialistë të kualifikuar. Në rritjen dhe konsolidimin e institucionit një kontribut të madh dhanë një numër i madh profesorësh të kualifikuar në universitetet e huaja.

Në vitin e parë akademik 1957-1958, universiteti kishte 3613 studentë. Studentët do të diplomoheshin në 15 specialitete. Në vitin 1967, universiteti mori formën e vet të plotë me ndërtimi e kampusit të parë të tij duke i dhënë këtij universiteti një dinamizëm më të madh. Kështu, pas 20 viteve nga krijimi, në vitin 1977 numri i studentëve pa shkëputje nga puna arriti deri në 8880. Duhet theksuar që në këto vite të para ishin diplomuar 21368 studentë të cilët më pas u angazhuan në sektorët më të vështirë të jetës së vendit. 

Në vitin 1991, nga UT-ja (në atë kohë me 11 fakultete) u shkëputën fakultetet inxhinieike dhe u krijua Universiteti Politeknik i Tiranës me Vendimin e Këshillit të Ministrave Nr. 215, datë 15.07.1991. Në janar të vitit 2013 Fakulteti i Mjekësisë dhe Fakulteti i Shkencave Mjekësore Teknike (ish-Fakulteti i Infermierisë) u shkëputën nga Universiteti i Tiranës për të krijuar Universitetin e Mjekësisë.

 Akademia 
Sot, Universiteti i Tiranës është universiteti më i madh publik në vend. Ai përbëhet nga 8 njësi kryesore, njësi bazë dhe njësi të tjera, ka 174 programe në të tre ciklet e studimit, staf akademik të brendshëm me kohë të plotë 779 pedagogë dhe rreth 27000 studentë. 

Universiteti i Tiranës, falë traditës, nivelit të lartë të përgatitjes, kualifikimit dhe atestimit, mbetet universiteti më i kërkuar në Republikën e Shqipërisë. Ai synohet nga shumica e nxënësve, që mbarojnë shkollat e mesme në Republikën e Shqipërisë dhe në trojet shqiptare jashtë kufijve shtetërorë të Republikës së Shqipërisë.  nga qëllimet e Universitetit të Tiranës ka qenë njohja e tij ndërkombëtare. Kjo ëndërr tashmë është realitet me përfshirjen e tij si institucion partner në disa programe bashkëpunimi të Komisionit Europian si Tempus, Erasmus Mundus Action 2, IPA me konkretisht: JoinEU-SEE, Basileus, Pacinno, Eureqa, Tempus Interface.  Nga projektet e mobilitetit JoinEU-SEE dhe Basileus kanë përfituar të gjitha strukturat e UT, studentët, stafi akademik dhe ai administrativ.

Një risi e Universitetit të Tiranës ka qenë ngritja e Qendrave të Karriesës në të gjitha fakultetet e UT-së.  Këto qendra shërbejnë si urë lidhëse midis studentëve dhe tregut të punës, duke krijuar kontaktet e duhura me punëdhënësit potencial, me qëllim promovimin e studentëve të Universitetit të Tiranës dhe kërkimin e mundësive të reja të punësimit. 

UT ka nënshkruar edhe shumë marrëveshje bashkëpunimi me universitete dhe institucione të ndryshme evropiane dhe botërore. Këto marrëveshje kuadër kanë si qëllim shkëmbimin akademik dhe studentor, programe kërkime të përbashkëta, shkëmbime akademike në botime, revista, organizmin i konferencave të ndryshme etj.  Ai gjithashtu është anëtar i shumë rrjeteve të huaja si : UNICA, UNIMED, CMU etj.

 Fakultetet 
 Fakulteti i Ekonomisë
 Fakulteti i Drejtësisë
 Fakulteti i Shkencave të Natyrës
 Fakulteti i Gjuhëve të Huaja
 Fakulteti i Shkencave Sociale 
 Fakulteti i Histori-Filologji

 Njerëz të shquar 

 Sali Berisha (lindur 1944), kardiolog, qytetar dhe kryeministër i Shqipërisë
 Elona Gjebrea (lindur 1968), politikane e Partisë Socialiste të Shqipërisë
 Odhise Grillo (1932–2003), shkrimtar i librave për fëmijë
 Nexhmije Hoxha (1921–2020), politikane
 Shefki Hysa (lindur 1957), shkrimtar dhe gazetardhe gazetar
 Helena Kadare (lindur 1943), autore
 Ismail Kadare (1936–2024), novelist dhe poet, fitues i Çmimit Man Booker International 2005, Çmimit Prince of Asturias 2009, dhe Çmimit Jerusalem 2015
 Ardian Klosi (1957–2012), publicist dhe aktivist
 Dhori Kule (lindur 1957), rektor i Universitetit të Tiranës
 Pandeli Majko (lindur 1967), politikan
 Jakup Mato (1934–2005), publicist dhe administrator arsimor
 Laura Mersini-Houghton, kozmologe, fizikane teorike, dhe profesoreshë
 Ilir Meta (1969–2025), president i Shqipërisë
 Fatos Nano (1952–2025), kryeministër i Shqipërisë, anëtar i Kuvendit të Shqipërisë
 Harilla Papajorgji (1933–2019), politikane dhe profesoreshë
 Anila Paparisto, entomologe dhe pranuese e Çmimit L'Oréal-UNESCO për Gratë në Shkencë 2002

 Shiko edhe 
 Arsimi në Shqipëri
 Universiteti i Prishtinës
 Universiteti i Novi Pazarit
 Universiteti Shtetëror i Tetovës
 Universiteti i Evropës Juglindore
 Rrjeti i Universiteteve të Ballkanit
 Universiteti Veror i Prishtinës
 Seminari ndërkombëtar për gjuhën, letërsinë dhe kulturën shqiptare

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 Universiteti i Mjekësisë, Tiranë
 Universiteti Politeknik i Tiranes 
 Universiteti Pavarësia Vlorë 
 Universiteti i Tiranës 

Kategoria:Arsimi në Tiranë
Kategoria:Universitete në Shqipëri
Kategoria:Universitete në Evropë