Protektorati

Një protektorat, në kontekstin e marrëdhënieve ndërkombëtare, është një shtet që është nën mbrojtjen e një shteti tjetër për mbrojtje nga agresioni dhe shkelje të tjera të ligjit. Është një territor i varur që gëzon autonomi mbi pjesën më të madhe të çështjeve të tij të brendshme, ndërsa ende njeh suzeranitetin e një shteti sovran më të fuqishëm pa qenë një zotërim. Në këmbim, protektorati zakonisht pranon detyrime të specifikuara në varësi të kushteve të marrëveshjes së tyre. Zakonisht protektoratet krijohen de jure me një traktat. Në kushte të caktuara - si me Egjiptin nën sundimin britanik (1882-1914) - një shtet mund të etiketohet gjithashtu si një protektorat de facto ose një protektorat i mbuluar.

Një protektorat është i ndryshëm nga një koloni pasi ka sundimtarë lokalë, nuk zotërohet drejtpërdrejt dhe rrallë përjeton kolonizim nga shteti suzeren. Një shtet që është nën mbrojtjen e një shteti tjetër duke ruajtur "personalitetin e tij ndërkombëtar" quhet "shtet i mbrojtur", jo protektorat.

Historia
Protektoratet janë një nga tiparet më të vjetra të marrëdhënieve ndërkombëtare, që daton që nga Perandoria Romake. Civitates foederatae ishin qytete që ishin në varësi të Romës për marrëdhëniet e tyre me jashtë. Në Mesjetë, Andorra ishte një protektorat i Francës dhe Spanjës. Konceptet moderne të protektoratit u krijuan në shekullin e nëntëmbëdhjetë.

Topologjia
Shteti i mbrojtur
Një shtet i mbrojtur ka një formë mbrojtjeje ku ai vazhdon të ruajë një "personalitet ndërkombëtar" dhe gëzon një sasi të caktuar pavarësie në drejtimin e politikës së tij të jashtme. : "First, protected states are entities which still have substantial authority in their internal affairs, retain some control over their foreign policy, and establish their relation to the protecting state on a treaty or another legal instrument. Protected states still have qualifications of statehood."

Për arsye politike dhe pragmatike, marrëdhënia e mbrojtjes zakonisht nuk reklamohet, por përshkruhet me eufemizma si "një shtet i pavarur me marrëdhënie të veçanta traktate" me shtetin mbrojtës. Një shtet i mbrojtur shfaqet në hartat e botës ashtu si çdo shtet tjetër i pavarur.

Administrata ndërkombëtare e një shteti mund të konsiderohet gjithashtu si një formë e ndërkombëtarizuar e mbrojtjes, ku mbrojtësi është një organizatë ndërkombëtare dhe jo një shtet.

Shënime

Referime

Bibliografia







Kategoria:Marrëdhënie ndërkombëtare

Kategoria:Lloje të shtetit kushtetues