Naaleeye Cali

'Beesha Naaleeye  Ali  (Xasan Makaahiil)'waa Beel  ka tirsan beelaha Makaahiil, ee  'Sacad Muuse ee beel-weynta Isaaq kuwaas oo Degan  Jamhuuriyadda Somaliland. Beeshani i waxay leedahay taariikh fac-weyn oo ku saabsan hab-nololeedka reer guuraaga, xeer-dhaqameedka, iyo hannaanka hoggaanka dhaqanka ee bulshada.

 Taariikh 
Taariikhda Naaleeye Cali waxay ku dhisan tahay dhaqanka reer guuraaga, ilaalinta xeerarka dhaqanka, iyo kaalinta ay ku leeyihiin nabadaynta beelaha deegaanka. Qaybtani waxay ku caan noqotay dhexdhexaadinta colaadaha iyo difaaca nidaamka dhaqanka ee deegaanka.

 Deegaannada 
Qoyska Naaleeye Cali waxa laga helaa gobollada:
 Maroodi-jeex
 Saaxil

Waxa si gaar ah looga degan yahay:
 Bulxaar  
 Daarasalaam  
 Deegaanka xeeba-ha Saaxil  
 Miyiga iyo deegaanada u dhow Berbera

 Dhaqan 
Naaleeye Cali waxa lagu yaqaan dhowrista:
 Xeerka dhaqanka
 Marti-soorka iyo maamuuska
 Xallinta khilaafaadka
 Hawlaha bulshada iyo odaynimo
 Ka qaybgalka shirarka dhaqanka ee gobolka

 Hab-nololeedka iyo Deegaanka 
Bulshada Naaleeye Cali badankoodu waa reer guuraa, waxaana qaar ka mid ah ay ku nool yihiin tuulooyinka xeebaha, gaar ahaan degmada Bulhaar iyo deegaanka Daarasalaam. Waxa kale oo jira tiro badan oo ku nool magaalooyinka waaweyn sida Hargeysa iyo Berbera.

 Tixraacyo 

 Abtirsi.com. " Abtirsi (Naaleeye Ali lineage)". Abtirsi Database. La helay 2025. https://www.abtirsi.com/view.php?abtirsiLang=1&person=470
 Wikipedia. "Habar Awal". Somali Wikipedia. La helay 2025. https://so.wikipedia.org/wiki/Haber_Awal
 Wikipedia. "Isaaq". Somali Wikipedia. La helay 2025. https://so.wikipedia.org/wiki/Isaaq
 Abtirsi.com. "Naaleeye Ali – Faracyada". Abtirsi Database. La helay 2025. https://www.abtirsi.com
 Lewis, I.M. (2002). A Modern History of the Somali: Nation and State in the Horn of Africa. Oxford University Press. ISBN 978-0195128250