Taariikh Nololeedka Nabadoon Xiireey Cumar Cali Siicoow

Waxqabadka Siicoow Macoow Cariif 

Silsiladda Saldanadda Siicoow Macoow Cariif 

Saldanaddan faca weyn ee ku saleysan dhaqanka, nabadeynta, garsoorka iyo hagidda beesha Maxamuud Waasuge iyo guud ahaan Israafiil ee dega Bariga Gobolka Galgaduud, waxay soo jirtay muddo laga joogo ku dhowaad 200 sano. 

Nabadoonnadii Isku Xigay: 

1. Xasan Siicoow Macoow – Nabadoonkii ugu horreeyay ee dhidibada u taagay saldanaddan.  

2. Axmed Xasan Siicoow – Wiilkii Xasan Siicoow, oo sii waday xilka iyo dhaqanka beesha.  

3. Xiireey Cumar Cali Siicoow – Wiil uu adeer u ahaa Axmed, caan ku noqday geesinimo, deeqsinimo, iyo dhex-dhexaadin beelaha Soomaaliyeed.  

4. Daahir Xiireey Cumar Cali Siicoow – Wuxuu hadda hayaa xilka nabadoonimada, isagoo metela beesha Maxamuud Waasuge. 

Xikmadihii Xiireey – Halheysyadii iyo Hadalladii Dahabiga Ahaa 

1. "Dagaal wiil kuma dhasho, ee wiil ayaa ku dhinta."  

2. "Waaqaca in la wajaho waa lama huraan."  

3. "Niman cabsan waa loo cabsadaa."  

4. "Niman kuu furi doonin yuusan kuu rarin."  

5. "Baadi af qoyan ayaa lagu doonaa."  

6. "Saddex qofka ha uga sheekeyn: 1. Dhaawacaaga, 2. Dhaqaalahaaga, 3. Dhaqankaaga." 

Caruurtiisa iyo Dhaxalka 

Xiireey wuxuu ka tagay caruur sharaf leh oo qaarkood sii waday dariiqii awoowayaashood: 

Daahir Xiireey Cumar – Nabadoonka beesha. 

Jeeylaani Xiireey Cumar – Nin qiimo leh oo isna ah nabadoon. 

Macalin Cabdikariin Xiireey Cumar – Aqoonyahan sare. 

Cabdullaahi Xiireey Cumar – Mid ka mid ah shaqsiyaadka bulshada laga qadariyo.  

Taariikh Nololeed iyo Halgankii Nabadoon Xiireey Cumar Cali Siicoow 

Xiireey Cumar Cali Siicoow, oo abtirsiimihiisu yahay:

Xiireey Cumar Cali Siicoow Macoow Cariif Maxamuud Waasuge Gureey Gabood Fiidshe Shimbir Macalin Xasan Agoon Israafiil, wuxuu ku dhashay deegaanka Bargaan ee bariga Galgaduud sanadkii 1931. 

Wuxuu ka dhashay qoys ku caan ahaa nabadoonimo, geesinimo iyo garsoor. Adeerkiis, Axmed Xasan Siicoow, ayaa ahaa nabadoonka ka horeeyay ee qoyska, wuxuuna ahaa hogaamiye dhaqameed weyn oo saldhig u dhigay nidaamka beesha ee ay ka dhaxleen ragga ka dambeeyay, gaar ahaan Xiireey Cumar. 

Nolosha Xiireey 

Xiireey wuxuu caan ku ahaa: Geesinimo & garnaqsi, Xikmad & af-gaaban, Nabadaynta & ka talinta colaadaha, Caddaalad & daacadnimo  

Wuxuu door weyn ka qaatay hagaajinta xiriirka iyo heshiisyo waaweyn oo dhexmaray beelaha Murusade, Waceysle, Duduble, Ceyr, iyo Xawaadle. Waxaa lagu xasuustaa hadal-yaqaannimo, deeqsinimo, iyo madax furnaan uu bulshada dhexdeeda ku lahaa. 

Geeridiisii 

Xiireey wuxuu geeriyooday 2015, isagoo jira 84 sano, waxuuna ka tagay magac iyo maamuus ay bulshada ku xasuusato ilaa maanta. 

Xiireey Cumar Cali Siicoow wuxuu ka mid yahay tiirarka dhaqanka Soomaaliyeed, gaar ahaan beelaha dega bariga Galgaduud. Waxa uu ka tegay dhaxal aan lagu hilmaami karin, waxaana si sharaf leh u hayo maanta wiilkiisa Daahir Xiireey, oo sii wada hagidda iyo nabadaynta beesha. Dhaxalkaan waa astaan uu ka faa’iideysan doono jiilka maanta iyo kan berri. 

Doorkiisii Nabadeed ee Dagaalkii 1992 

Xiireey Cumar Cali Siicoow wuxuu door muhiim ah ka qaatay dagaalkii sokeeye ee ka dhacay ceelbuur iyo nawaaxigiisa sanadkii 1992, kaas oo u dhexeeyay beelaha Murusade, Habargidir, iyo Duduble. 

Isagoo ka duulaya: 

Dhiig-joojin degdeg ah 

Nabadda beelaha walaalaha ah 

Ilaalinta xiriirka dadka degaanka  

Wuxuu ka mid ahaa nabadoonadii ugu firfircoonaa, kuwaas oo dhexda u xirtay: 

Wada-hadal 

Is-faham 

Kala celin 

Guddi nabadeed oo beel walba laga soo xulay  

Waxaa lagu xasuustaa inuu lahaa hal-ku-dhegyo uu ku baraarujin jiray bulshada sida: 

Dagaal wiil kuma dhasho, ee wiil ayaa ku dhinta." 

Waxaa si gaar ah loogu amaanay: 

Inuu diiday eex 

U adeegsaday magaca beesha si loo helo xal 

U adeegay danta guud ee dadkiisa iyo deegaanka  

Dadaalkiisii wuxuu horseeday xasillooni dhexdhexaad ah, taasoo sababtay in beeluhu mar kale isku soo dhawaadaan, guryahoodii ku laabtaan, oo ay nabaddu u bilaabato si tartiib ah. 

Taariikh qaran oo dhab ah 

Caddeyn uu lahaa doorkii hogaamineed ee heer gobol iyo qaran 

Iyo dhaxal laga faa’iidayo marka la qorayo taariikhda nabadoonada Soomaaliyeed.