Beerta Xayawaanka Duurjoogta Jilib

Waa Beer Xayawaanaadka Qaranka ugu weyn guud ahaan wadanka Soomaliya , waxayna ku taala Gobolka Jubada Dhexe , cabirka dhulka beerta waa 950km sq 

 Taariikhda Beerta 
Beerta Xaywaanka Duurjogta jilib ( Jilib national Park) ayaa ahayd beerti ugu horeysay laga hirgeliyo wadanka somaliya,mashruuca dhismaha beerta ayaa la bilaabay dhamaadki 1970 meyadii waxa hirgelisay oo maalgelinaysay wazaaradda Dalxiiska iyo duurjoogta ,Qeybta waaxda duurjoogta Dowladdi Kacaanka Somaliya , nasiib wanaag iyadoo aan dhismaha beerta la dhameynin , xarigana laga jarin ayaa dhacday Dowladdi kacaanka waxana bilaabmay  dagaalki sokeeye ee somaliya 1991 , waxa istaagay dhamaan howlihi laga qabanayay beerta xayawaanka . 

Nasiib daro, dagaalkii sokeeye wuxuu khasaare weyn u geeystay nolosha duurjoogta Soomaaliya. Waxaa dhintey tiro badan oo xayawaan duurjoog ah iyo dhir leh, waxaa si khalad ah loo isticmaalay khayraadka duurjoogta ee wadankeena, iyo tiro badan oo xayawaan u qaxay wadamada Kenya iyo Itoobiya. Burburka ka dib Qurbo joog ka tirsan beesha sheekhaal oo ka soo jeeda Gobolka Jubada Dhexe ayaa isku dayday in ay dib u dhisaan beerta xayawaanka waxay shirar kala duwan ay ku qabteen wadanka dibaddisa, laakin nasiib wanaag waxaa suurto geli weyday in dib loo dhiso beerta xayawaanka duurjoogta jilib.

 Xayawaanka Duurjoogta Ku Noolaa Beerta 
Beerta waxa ku noolaa  xayawaanaad kala duwan waxaana ka mid ah : Naasley , Xamaarato , Shimbiro iyo bahalo kale oo badan .

Sido kale waxa ku noolaa in ka badan 100 xayawaan naasley ah , 700 Shimbiro kala nooc ah , iyo tiro badan oo xamaarato ah aan la tiro koobi karin .

Sidoo kale beerta dhexdeeda waxa laga helaa noocyo bada oo dhir ah sida  sogsogta, galoolka, qudhaca, baxarasaafka, dhirta khudaarta, dhirta midhaha iyo noocyo badan

Xayawaanadka ku noolaa Beerta waxa kamid ah: .
 Lo'ginsi
 Cawl
 Dameer Farow                                         
 Dawaco                                                                                 
 Geri                                                         
 Waraabe
 Maroodi                                               
 Wiyil                                                         
 Libaax
 Biciid                                                         
 Jeer
 Goronyo
 Garanuug                                                 
 Haada ( Shimbirka Baqtiga cuna)
 Gorgor
 Doofaar
 Bakayle 
 sagaaro
 Galeyr
 Daanyeer  (Baboon)
 Korow ( Vervet Monkey)
 Eelo                                                          
 Haramcad
 Shabeel ( midka geedaha kora)
 Goodir
 shimbiro 
 Yaxaas                                                    
 Mas
 Diidiin
 Xoor
 Jiir ( Dooli) duurgal ah





 Xigasho