Tobaneeyadii (qarniga 21aad)

tobaneeyadii qarniga 21aad ama 2010s (ingiriis: tens, 2010s) waxay ahayd toban gu'dii bilaabmay maalinta 1 / 1/ 2010 ilaa maalinta 31 / 12 / 2019.

Toban-sanooyinkii 2010-kii waxay ku bilaabeen soo kabashada dhaqaale kadib Burburkii Dhaqaale ee Weyn. Sicir-bararka iyo heerarka dulsaarka ayaa ahaaday kuwo hooseeya oo deggan inta lagu guda jiro tobankan sano, waxaana soo kordhay wax soo saarka adduunka ee guud laga bilaabo 2010 ilaa 2019. Soo kabashada dhaqaale ee caalamiga ah ayaa sare u kacday qeybta dambe ee tobankan, taas oo ay sabab u ahayd kobaca dhaqaale ee xooggan ee dalal badan, kharashka macaamiisha oo xooggan, maalgashiga sare ee kaabayaasha, iyo soo bixitaanka tignoolajiyada cusub. Si kastaba ha ahaatee, soo kabashada ayaa ku dhacday si aan sinnayn. Dhibaatooyin dhaqaale ee wadamo qaar—gaar ahaan dunida Carabta—ayaa sababay isbeddelo siyaasadeed oo ka dhacay Tunisia, Masar, iyo Bahreyn iyo sidoo kale dagaallo sokeeye ee Liibiya, Suuriya, iyo Yemen, kuwaas oo loo yaqaan "Spring-ka Carabta." Dhanka kale, Yurub waxay wajahday xiisad dayn oo xooggan, taas oo si cad u muujisay bilowga tobankan. Isbeddellada bulshada ayaa muujinaya horumarka xuquuqda LGBT ee inta badan dalalka horumarsan.

Dhaqan
Toban-sanooyinkii waxay arkeen sarraynta heesaha muusikada dance-pop, muusikada elektaroonigga ah (EDM), dhaqanka hipster, iyo electropop. Caalamayn iyo baahida loo qabo kala duwanaansho iyo shaqsiyeynta iyada oo loo marayo adeegyada muusikada ee duuban sida Spotify, SoundCloud iyo Apple Music ayaa abuuray noocyo muusiko badan. Marka tobankan uu socday, kala duwanaanshuhu waxa uu sidoo kale ahaa mid muuqda iyadoo muusikada K-pop, Latin-ka iyo trap ay noqdeen kuwo si weyn loogu guuleystay. Filimada superhero ayaa noqday hoggaamiyeyaal ku jira sanduuqa kasaaraha, iyadoo Avengers: Endgame ay noqotay filimka ugu kasaaraha badan ee waqtiyada oo dhan. Adeegyada fiidiyowga ee tooska ah (Netflix, Amazon Prime, Hulu, Disney+) ayaa ka awood badnaa bixiyayaasha cable-ka oo hoos u dhacay tirada macaamiishooda. Warshadaha ciyaaraha fiidiyowga ayaa sii xukumay Nintendo, Sony, iyo Microsoft; iyadoo ciyaaraha madax-bannaan ee indie ay noqdeen kuwo sii kordhaya, Minecraft noqotay ciyaarta ugu iibinta badan ee waqtiyada. Dakhliga ciyaaraha konsoolada gacanta ayaa la qabsaday dakhliga ciyaaraha mobilada 2011. Buugga ugu iibinta badan ee tobankan wuxuu ahaa Fifty Shades of Grey. Drake ayaa lagu magacaabay fannaanada ugu sareysa ee tobankan sannad ee Mareykanka iyada oo la raacayo Billboard.

 Arrimaha Caalamiga ah
Mareykanku wuxuu sii haystay heerka awoodda ugu sareysa ee caalamiga ah, halka Shiinuhu uu doonayay inuu ballaariyo saamayntiisa ee Badda Koonfureed ee Shiinaha iyo Afrika iyada oo loo marayo barnaamijyo dhaqaale iyo dib-u-habeyn milatari. Wuxuu xoojiyay booskiisa awoodda soo baxda, inkastoo uu sababay khilaafaadyo dhowr ah oo xuduudaha ku jira. Gudaha Shiinaha, waxay kordhisay cadaadiska iyo xakameynta Hong Kong, Xinjiang, iyo Tibet. Dhacdooyinkan ayaa ku riixay Mareykanka inay qaado siyaasadda xannibaadda oo ay bilaabato dagaal ganacsi oo ka dhanka ah Shiinaha. Meel kale oo Aasiya ah, labada Kuuriya ayaa hagaajiyay xiriirkooda kadib xiisad dheer oo ka dhexaysay labada dal, iyo dagaalka argagixisada ee “War on Terror” ayaa sii waday inuu noqdo qayb muhiim ah oo ka mid ah hawlgallada milatari ee Mareykanka ee dalal badan oo adduunka ah. Kacbadda ururka Islamic State of Iraq and the Levant ee 2014 ayaa meesha ka saartay xuduuda Suuriya-Iraaq, taas oo sababtay in la sameeyo faragelin caalami ah. Afrika, Koonfurta Suudaan waxay ka go'day Suudaan, iyadoo kacdoonno iyo isbeddelo militari ay sababeen in la tuuro hoggaamiyeyaashii muddada dheer ee xilka hayay. Mareykanka, ganacsade caanka ah ee xildhibaan Donald Trump ayaa la doortay madaxweyne, taasoo ku timid mowjad caalami ah oo ka dhan ah dimuqraadiyadda iyo qarannimada cusub. Midowga Yurub ayaa wajahay dhibaatada qaxootiga bartamaha tobankan iyo ka bixitaanka Boqortooyada Midowday ee xubinnimada Midowga Yurub ka dib afti taariikhi ah oo ay qaatay dalka Ingiriiska. Ruushka ayaa isku dayay inuu muujiyo awooddiisa arrimaha caalamiga ah, isagoo ku biiriyay Crimea 2014. Bilowga tobanka sano ee ugu dambeeyay, waxaa soo baxay kiisaska ugu horreeya ee cudurka faafa ee Coronavirus ee Sars-Cov2 oo ka soo bilowday Wuhan, Shiinaha, ka hor inta aysan saameyn ku yeelan adduunka oo dhan.

Tiknoolajiyada iyo Xogta
Tiknoolajiyada macluumaadka ayaa sii waday horumarkeeda, iyadoo telefoonnada casriga ah ay noqdeen kuwo faafay oo si weyn u beddelay kombuyuutarradii desktop-ka ee isticmaale badan. Coverage-ka internetka ayaa ka kordhay 29% ilaa 54% ee dadka adduunka, iyadoo sidoo kale la horumariyey qalabka xiriirka wireless-ka, taleefonnada mobilada, iyo xisaabinta daruuriga. Horumarinta habka xogta iyo bixinta 4G ayaa suurtagashay in xogta, metadata, iyo macluumaadka laga helo iyo la qaybiyo xawaare aan la arag horay, halka kheyraadka khadka internetka ee sida saxaafadda bulshada uu ka qayb qaatay dhaqdhaqaaqyo sida Me Too, slacktivism, iyo dhaqanka "canshuurta internetka." WikiLeaks ayaa sumcad caalami ah ku kasbaday daabacaadda macluumaadka sirta ah ee ku saabsan mawduucyo sida Guantanamo Bay, Suuriya, dagaallada Afganistan iyo Ciraaq, iyo diblomaasiyadda Mareykanka. Edward Snowden ayaa soo bandhigay sirta kormeerka caalamiga ah, taasoo kor u qaadday wacyiga ku saabsan sida dowladaha iyo shirkadaha gaarka loo leeyahay ay uga qayb qaataan kormeerka caalamiga ah iyo asturnaanta xogta. Baidu (4-aad), Twitter (6-aad) iyo Instagram (8-aad) ayaa noqday shabakadaha ugu booqashada badan, halka Wikipedia ay ka soo guurtay 9-aad ilaa 5-aad shabakadda ugu booqashada badan, iyadoo booqashada bishii ay ku soo dhowaatay lix-xigasho. Yahoo waxay si weyn hoos ugu dhacday, iyadoo ka soo dhacday booska ugu horeeya ilaa 9-aad, booqashada bishii oo hoos u dhacday laba-derbeyn. Google, Facebook, YouTube, iyo Yandex ayaa sii waday inay yeeshaan taageero joogto ah oo waxay ku jireen 10-kii ugu sareeyay dhammaantood tobankan sano.

Cimilada iyo Deegaanka
Kulaylka adduunka ayaa noqday mid si weyn u muuqda iyadoo heerkulkii caalamka uu gaadhay heerar cusub oo diiran iyo dhacdooyin cimilada xun ee qaaradda kasta. Isbedelka CO2 ayaa kordhay laga bilaabo 390 ilaa 410 PPM ee tobankan. Isla waqtigaas, ka hortagga wasakheynta iyo isbedelka cimilada waxay noqdeen arrimo muhiim ah oo ay soo jiiteen dadaallo, barnaamijyo, iyo sharciyo oo saameyn weyn ku yeeshay warbaahinta.

Category:Waqti