Sheekhaar

Sheekhaar waa dad Soomaaliyeed oo ka soo farcamay Reer Geedoow, oo ah beel ka tirsan beelaha Reer Shabeelle. 
Sheekhaar waxa ay degaan Soomaaliya, Itoobiya iyo Kenya. Waxa ay si gaar ugu badan yihiin hareeraha Webiga Shabeelle, oo ay aad u degaan.

 Hordhac 
Sheekhaar waxay si weyn ugu nool yihiin geyiga Soomaaliyeed, gaar ahaan hareeraha Webiga Shabeelle, oo ah isha ugu weyn ee noloshooda maadaama ay yihiin beeraley. Waxay caan ku yihiin ku dhaqanka iyo ilaalinta diinta Islaamka, waxbarashada, nabadda iyo wax-soo-saarka beeraha.

 Asalka magaca 
Magaca Sheekhaar wuxuu ka yimid isku darka erayada "Sheekh" iyo "Aar", wuxuuna ka dhashay magaca awoowga dadka Sheekhaar, ee 
Sheekh Aar Aw Raamey Subugle.

 Taariikhda 

 Deegaanada 

Sheekhaar waxa ay degaan deegaano ballaaran, oo ay ka midyihiin:

 Itoobiya waxa ay ka degaan DDS, gobolka Qallaafo, gaar ahaan tuulooyinka kala ah:

 Arjac  
 Kurtumaaleey  
 Buula Malis  
 Balada Aamin  
 Yaasiin Laawe  
 Dhuun-Gal  
 Isma Rabo  
 Maroodiley (Dabeyl-Yaaboow)  
 Dariiqo.

 Soomaaliya waxa ay aad u degaan gobolada kala ah:

 Shabeellaha Hoose, gaar ahaan degmada Buulo mareer oo ay aad u degaan
 Hiiraan
 Shabeellaha Dhexe
 Banaadir iyo gobolada kale.

 Kenya waxa ay degaan gobolka kala ah:

 Gaarisa
 Wajeer.
 Mandheera.

 Qaybaha 
Sheekhaar waxay u kala baxaan laba qoys oo waaweyn, oo kala ah:-
 Jiwid iyo
 Hanle

Jilib kastaa wuxuu leeyahay laamo iyo qoysas hoosaadyo.

 Diinta iyo dhaqanka 

Dadka Sheekhaar waxa ay si rasmi ugu dhaqmaan diinta Islaamka, gaar ahaan Sunni ee mad-habadka Imaamu Shaafici Alle ha uraxmadee.
Waxa ay caan kuyihiin:
 Barashada Qur'aanka iyo tafsiirka.
 ka howlgalka howlaha diineed ee deegaanka
 Wadajirka bulshada iyo ixtiraamka madaxda, odiyaashada, haweenka, caruurta iyo deriska.

Dhaqanka Sheekhaar waxaa ku weyn watadatashiga, marti-Soorka, ilaalinta diinta Islaamka, xeerarka dowladaha ay degaan iyo xeerka guud ee uyaala laftigooda.

 Dhaqaalaha iyo noloshada bushada 

Dhaqaalaha iyo noloshada bulshada waxa ay ku tiirsantahay beeraha oo ay beertaan dalagyada kala ah:-

 Messegada
 Digirta
 Sisinta
 Cambaha
 Mooska
Iyo khudaarta kale ee kala noocyadeeda kala duwan.

 Hogaaminta 

Hogaamiyaha guud wuxuu ka soo jeedaa qoyska Jiwid waana curadka. Hogaamiyaha waxaa lagu magacaabaa ama loogu yeeraa Sheekh.  Waa masuulka ugu sarreeya ee dadka Sheekhaar, wuxuuna ka masuul yahay arrimaha diinta, dhaqanka, siyaasadda iyo hogaaminta guud ee dadka Sheekhaar.

Balse, waqtigaan la joogo booska Sheekha waa mid banaan.

 Nidaamka hogaaminta 
Nidaamka hogaaminta waa Sheekhtooyo, oo uu hogaamiyo Sheekh, una taagan arrimaha diinta, dhaqanka iyo siyaasadda.
Sheekha waa dhaxaltooyo oo waxaa iska leh qoyska curadka ee Jiwid, kuxigeenka waxaa iska leh qoyska Hanle.

 Hogaamiyaashii hore 

 Farqiga u dhexeeya Sheekhaar iyo Sheekhaal 
Waxaa muhiim ah in la kala saaro  Sheekhaar iyo Sheekhaal''', waayo waa dad kala madax-bannaan, inkasta oo magacyadoodu isu dhaw yihiin.

Sheekhaar waa farac katirsan Reer Shabeelle, 
Sheekhaalna waa farac katirsan Hiraab. Sidaas awgeed waa dad aad ukala madax banaan.

 Sidoo kale eeg 
Reer Shabeelle

Reer Geedoow

Reer Muuse

Af-Shabeelle

 Tixraacyo 

 Taariikhaha afka lagu kala gudbiyo ee odiyaasha laga soo xigtay (2020).
 Wareesiyo lala yeeshay taariikhyadana Dadka Sheekhaar (2024).
 Xog uruurin socotay muddo dheer.