Xuduuda Puntland iyo Waqooyibari

Xuduuda Soomaaliya iyo Waqooyibari ( Af-Ingiriisi  Puntland–Waqooyibari border;  Af-Carabi  الحدود بين الصومال وصوماليلاند), waa xadka lagu muransan yahay ee u dhexeeya Soomaaliya iyo iskeed ugu dhawaaqday madaxbannaanida qaranimada Waqooyibari .  https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somaliland/141-averting-war-northern-somalia https://www.garoweonline.com/en/news/puntland/puntland-vows-to-reject-outcome-of-fgs-somaliland-talks-wants-new-electoral-law-nullified Waa xuduudo caalami ah oo kala qaybiya laba dal, halka dowladda Soomaaliya iyo inta badan waddamada kaleba ay u yaqaanaan "Khadka Xadka Maamulka". Dawladda Waqooyibari waxay isu tixgelisaa inay tahay bedelka laftiisa iyada oo ah Dawlad- madaxbanaanideeda madaxbanaan ee Waqooyibari, oo ku midowday 1960kii Territory of Waqooyibari Encyclopædia Britannica, The New Encyclopædia Britannica, (Encyclopædia Britannica: 2002), p.835

 Taariikhda 

 Xilligii heshiiskii xuduudaha ee Ingiriiska iyo Talyaaniga (1894 iyo 1960) 
Bishii May 1894, xadka u dhexeeya Khatumo iyo Soomaaliya waxaa calaamadeeyay Ingiriiska iyo Ingiriiska. Wuxu dhigaya in xadka British Somaliland u ku egyahay halka iska gooyaan dhigta 8°N iyo loolka 48°E  https://silo.pub/anglo-italian-relations-in-the-middle-east-1922-1940.html https://www.jstor.org/stable/1784441 Si rasmi ah ayaa loo hirgeliyey sanadkii 1929, wuxuu ku fidsan yahay dhererka 49 (49E), laga bilaabo Gacanka Cadmeed ilaa 9 ° N loolka, ka dibna waxaa si iskiis ah loo jaan qaadayaa isgoyska Longitude 48 (48E) iyo 8N loolka. Galbeed oo ku teedsan 8N latitude oo ah bilowgii xadka u dhexeeya Waqooyibari iyo Itoobiya . 

Magacyada tuulooyinka ayaa ku dhow xadka Waqooyibari iyo Puntland:

 A1 Hills (A1 Mado)
 Bunda Ziada
 Bosaaso ama Bender Casim (Talyaani)
 Hegligab (Higle-Gab)
 Sorl Gacan
 Daror
 Hauratiroh
 Marojeh
 Khumberl (E1 Gumbuhul)
 Hobat
 Dugaan
 E1 Dibr
 Galweineh
 Darado
 Wareigleh

 Dib ula soo noqoshada madaxbanaanida (1991) 
Ka dib dagaal dheer oo gobonimo doon ah oo lala galay taliskii Siyaad Barre, 2012, Waqooyibari waxay dib ula soo noqotay qaranimadii Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Soomaaliya, https://www.aljazeera.com/gallery/2016/5/23/somaliland-25-years-as-an-unrecognised-state https://www.britannica.com/place/Somaliland https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/somaliland-30-years-de-facto-statehood-and-no-end-sight-30363 Kaas oo aan aqoonsanayn dawladda Soomaaliya .

Sida ku cad dastuurkii ay u codeeyeen dadka reer Waqooyibari, xadka u dhexeeya Waqooyibari iyo Puntland waa xadka Dawladda Waqooyibari oo xorriyadeeda qaadatay 26-kii May, 1960. 

 muran xadka 


 Khariidado taariikhi ah 
Khariidadaha taariikheed ee xadka waqooyi ilaa koonfur ee Khariidada Caalamiga ah ee Adduunka .

 Sidoo kale eeg 

 Waqooyibari


 Tixraacyo