Railway Mogadiscio-Villabruzzi

Tareenka Mogadiscio–Villabruzzi (Talyaani: Ferrovia Mogadiscio-Villabruzzi) waa nidaam tareen taariikhi ah oo ka shaqeyn jiray Koonfurta Soomaaliya. Waxaa dhisay maamulka gumeysiga Talyaaniga ee Soomaaliya intii u dhaxeysay 1914 iyo 1927. Tareenku wuxuu isku xidhayay caasimadda Muqdisho iyo Afgooye, ka dibna wuxuu sii gaadhay Villaggio Duca degli Abruzzi – oo badanaa loogu yeero "Villabruzzi" (oo hadda loo yaqaan Jowhar). Khadkan waxaa markii dambe burburiyey ciidamada Ingiriiska intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka. Qorshayaal dib-u-dhis tareen ayaa la sameeyey 1980-meeyadii xilligii maamulka Siyaad Barre, balse waxaa la joojiyey ka dib burburkii xukuumadda.
Taariikhda
Waddada tareenada ayaa markii hore loo dhisay agagaarka magaalada Muqdisho ( Muqdisho Af Talyaani ), dagaalkii 1aad ee Adduunka ka dib 1914. 1924kii, waxaa la gaarsiiyay Afgooye . Sanadkii 1927, waxaa mar kale kordhiyay HRH Principe Luigi Amedeo, Duca degli Abruzzi , xubin sare oo ka tirsan qoyska boqortooyada Talyaaniga , ayaa jidka tareenku ku fidiyay tuulooyinka gumeysiga ee webiga Shebelle oo uu markaas horumarinayay.
Khadkan oo dhererkiisu dhan yahay 114 KM, wuxuu gaaray Villabruzzi (oo markaas buuxsamay " Villaggio Duca degli Abruzzi ", hadda " Jowhar ") sannadkii 1928-kii. Soo jeedintii asalka ahayd waxay ahayd in jidka tareenku uu ka baxo Villabruzzi ilaa xadka Soomaaliya la wadaagto Itoobiya iyo Ogaadeenya , laakiin dagaalkii labaad ee Italo iyo Xabashida ee 1936 ayaa joojiyay dhismo kale. Si kastaba ha ahaatee, kaabayaasha dhulka ee Villabruzzi ilaa Buuloburde waxaa la dhisay 1939-kii, laakiin jidka lama dhigin.
Sannadkii 1939kii, hoggaamiyihii Talyaaniga Benito Mussolini waxa uu qorsheeyey in laamiyo iyo tareen isku xidho Muqdisho iyo Addis Ababa , laakiin waddada (La Strada Imperiale) oo keliya ayaa la dhisay ka hor dagaalkii labaad ee Adduunka ee burburiyey Boqortooyadii Talyaaniga . Si kastaba ha ahaatee, 600 mm yar ( 1 ft  11+5 ⁄ 8  in) Tareen dhererkiisu dhan yahay 200 km ayaa laga dhisay inta u dhaxaysa Villabruzzi iyo xuduudkaItoobiyasi loo xaliyo dhibaatooyinka saadka ee la xidhiidha qabsashada Itoobiya. 
Sannadkii 1941kii, waxa burburay waddada tareenada ciidamadii Ingiriiska markii ay qabsadeen Afrikada Bari ee Talyaaniga ( Africa Orientale Italiana in Talyaani ). Wixii markaas ka dambeeyay jidka tareenka, marka laga reebo dhawr waddo oo ku dhex yaalla dekedda Muqdisho, lama isticmaalin. Sannadkii 1942-kii qaar ka mid ah gawaarida naaftada ah iyo agabka la xidhiidha ayaa dawladda Ingiriisku u rartay Eritrea , si loogu isticmaalo jidka tareenka ee Massawa-Asmara .

1980-meeyadii, Madaxweynihii Soomaaliya Siyaad Barre wuxuu soo jeediyay in dib loo howlgeliyo jidka tareenka. Si kastaba ha ahaatee, burburkii taliskiisa 1991 ayaa joojiyay dib u dhis kasta oo suurtagal ah.
Tirakoobka
Jidka tareenku 1930kii waxa uu raray 19,359 rakaab ah, waxa u dheeraa dalxiiska loo isticmaalo. Isla sanadkaas 43,467 ton oo badeecooyin ah (gaar ahaan beeralayda) ayaa la raray, iyada oo dakhliga ka soo xarooday uu gaarayo 1,591,527 Lira oo Soomaali ah . Badeecooyinka la daabulay ayaa u badnaa Moos, Cudbi iyo Coffee, kuwaasoo laga soo qaaday beero ku yaalla agagaarka Villabruzzi, si looga dhoofiyo dekedda Muqdisho.

Ferrovie Somale , oo ah shirkad dawladeed, ayaa maamulaysay khadka. Jidka tareenka keliya ayaa lahaa 950 mm ( 3 ft  1+3 ⁄ 8  in)cabirka cidhiidhiga ah, sida lagu aasaasay 1879 sharciga Talyaanigu ee cabirrada yaryar.
Qalabka
Qalabkii uu ku shaqayn jiray tareenada Soomaaliya ayaa la mid ahaa kii lagu isticmaali jiray marinka tareenka ee dalka Eritrea .
Mashiinnada uumiga
Saddex qaybood oo ah tamarta uumiga ayaa la isticmaalay: hal naqshad oo ah 0-4-0 shunter iyo laba naqshadood oo ah 0-4-4-0 Mallet ee adeegga khadka.
202 Taxane
Matooradan yaryar ee 0-4-0 waxay ahaayeen oo ah kuwa caadiga ah ee shunter-ka nidaamka, oo ay dhistay intii u dhaxaysay 1927 iyo 1937 shirkadda Breda ee Milano . Waxay leeyihiin taangiyo gaagaaban, dhuxusha dambe ee dhuxusha, iyo midaysan, qubbad oval ah oo ay ku jiraan qubbad uumi ah oo ku dhex jira qubbad ciid weyn - nidaamkan, oo caan ka ah adduunka oo dhan oo doorbiday qubbada cammuudda, ayaa labadaba ka caawisay in ay daboolaan qubbada uumiga iyo in ay ciidda qallajiso diirimaadka. Taargooyin waaweyn oo caan ah oo wax-dhiye ah ayaa qurxiya qubbooyinka. Waxay adeegsadaan qalabka Walschaerts oo leh alwaaxyada piston iyo kulaylka sareeyo .
440 Taxane
Mid ka mid ah kuwan hore ee mallet, oo ah Mallet run ah, sidaas darteedna xarun, ayaa weli ku jira kaydinta saldhigga tareenka ee Asmara. Waxay ahayd 1915 wax soo saarka Ansaldo ee Genova
442 Taxane
Kuwan dambe, iyo kuwa ka sii weyn, xarumahooda mallet ee isku dhafan waxaa Ansaldo ka dhistay Genova 1938 si ay u baddalaan noocyadii hore, labadaba 440 Taxanaha iyo 441 Taxanaha aan lagu guulaysan, kuwaas oo ahaa gawaarida fudud (ie, non-compound) oo la ogaaday inay masuul ka tahay inuu ka baxo uumiga darajada culus ee khadka. Si la mid ah meelaha kale ee taangiyada waa matoorada taangiyada leh taangiyo waaweyn iyo dhuxul gadaasha dambe, oo ku hoos jira daboolka saqafka cabbitaanka ee naqshaddan. Kuwani waa mashiinno aad u culus, sida looga baahan yahay baahida adag ee dhulka.
tareenada kale
Waddada tareenada ee Soomaaliya waxay kaloo isticmaashay naaftada Fiat TIBB   (TIBB waxay u taagan tahay "Tecnomasio Italiano Brown Boveri"). Intaa waxaa dheer in qaar ka mid ah gawaarida yar yar ay "SPA-A" ka dhistay Muqdisho 1930kii (iyadoo la adeegsanaayo "A-1") oo loo isticmaali jiray gaadiidka rakaabka ee degaanka. Waxay lahaayeen xawaarihii ugu sarreeyay ee 70 km / h. 
Saldhigyada tareenada
MagacaFogaantaDhererkaMuqdishoBuundada dusheeda Webiga ShabeelleAfgooyeCadaleGarsalaMoicoBuundada dusheeda Webiga ShabeelleVillaggio Duca degli Abruzzi (modern day Jowhar)
Sidoo kale eeg
Soomaalida Talyaaniga

Mustacmarka Talyaani Soomaaliya

Gaadiidka tareenada ee Soomaaliya

Socdaalka Soomaaliya

Gaadiidka tareenada ee Soomaaliya
Xusuusin
Waddooyinka Tareennada ee Gumeysiga Talyaaniga: Soomaaliya (Talyaani)

Khariidadda Talyaaniga ee Soomaaliya oo muujinaysa Decauville ka Bivio Adalei ee ku wajahan soohdinta Itoobiya (khad cas oo joogto ah waa jidka tareenka ee Muqdisho-Villabruzzi

Fiat TIBB naaftada 

Baabuurka tareennada tijaabada ah & gaadhiga, cabbirka 950mm .

Sawirka gaari tareen oo duug ah oo yaalla saldhigga Muqdisho 

Sawirkii hore ee gaadhi tareenada Muqdisho-Villabruzzi 

Buugaag
Antonicelli, Franco (1961). Trent'anni di storia italiana 1915 - 1945 (Talyaani). Torino: Mondadori Editore.
Del Boca, Angelo (1993). Uma baahnid inaad fahanto. Talyaaniga e Soomaaliya (Talyaani). Bari: Laterza Editore.
Tripodi, Paolo (1999). Dhaxalkii Gumeysiga ee Soomaaliya . New York: St. Martin's Press Inc.

Xiriirinta dibadda
Jidadka tareennada ee Gumeysiga Talyaaniga ee Soomaaliya (Talyaaniga)

Fiidiyow muujinaya wax soo saarka suufka ee Villabruzzi oo lagu qaaday tareen 1935kii