Cabdilahi Timocade

Cabdillaahii Timacade (, ) wuxuu ahaa gabayaa, halabuur iyo xornimo-doon Soomaaliyeed kaasi oo gayiga Soomaaliya si fiican looya yaqaaney.

Hordhac
Sanadkii 1920kii Timacade wuxuu ku dhashay tuulada Galooley, oo u dhow magaalada Gabiley ee waqooyigalbeed maamulka maanta loo yaqaano Somaliland. Wakhtiyadii dhalinyarnimadiisa wuxuu Timacade ku soo noolaa deegaano kala duwan oo ka mid ah wadanka Itoobiya iyo Djibouti wakhtigaasi oo ku beegan qiyaastii 1940 ilaa 1950.

Si kastaba ha ahaatee, sanadihii 1950kii ayuu ku soo noqdey magaalada Gabiley halkaas oo uu ka mid noqdey dhaqdhaqaaqii Xornimo-doonkii Soomaalida Waqooyi kula dagaalameysay gumaystihii Ingiriiska.
Wakhtiyadaasi gobanimo-doonka wuxuu Timacade tiriyay gabayo badan oo gubaabo, dhiirigelin iyo waxsheeg ah kuwaasi oo dhamaantood ku salaysnaa qiimaha xoriyada iyo walaaltinimada Soomaalida.

Gabayadii Gobanimodoonka
Wakhtiyadii gobanimodoonka wuxuu Timocade si joogta u tirin jirey gabayo iyo maansooyin taabanaya xaalada wakhtigaasi taagneyd iyo dhibaatada gumeystuhu dadka ku hayo. Gabayadiisa kuwu ugu caansan waxaa ka mid ahaa:
 Gabayga Maandeeq:
<blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;">
<tt>
<span style="color:black;">Gumaysigu hashuu naga dhacay een gurayey raadkeedagu'yaal iyo gu'yaal badan hashii gama'a noo diidey
goobtay istaagtaba hashaan joogay garabkeedaguuraa habeenimo hashaan gebi walba u jiidhay
gaashaandhigeedii hashu galowgu eedaamayhashii geeddankeedii rag badan goodku ku casheeyey
gacmaa lagu muquunshaye xornimo noogumay garanegarre iyo guntane maalintay gees isugu boodey
Allaa noo gargaaree xornimo noogumay garanegeeraarradeedii hashaan annigu googooyey
galool iyo maraa iyo hashaan kidiga geylaansheygaajiyo harraad badan hashaan ugu garaacaayay
goobtuu sidkeedii go'ay galabtii foolqaadayayadoo candhada giijisay oo godol ku sii deysay
Garaad midan lahayn bay la tahay waad ka gaagixineannagoo gantaalaha dhaciyo haysan qori gaaban
hashaan gaadda weynow libaax uga gaboon waayeyInaan Garayacawl uga tagaa waa hal soo gudhaye.
</span>.
</tt>
</blockquote>

 Dugsi maleh Qabyaaladi:
<blockquote style="color:#999; background:white; padding:1em; border:1px solid DarkSeaGreen;">
<tt>
<span style="color:black;">Dabuubtiisa gabay waan ka tagay dihashadiisiiye
Dubaaqayga waataan ka jaray waa fog dabadeedeShin kastood daleed uga baxdoo nabar is-diidsiiso
Dibnahaagu shaygay bartaa waad ku dayataaye
...Dir dir la isu laayiyo intaan weerar daba joogno
Ooy dumarku weerkii sitaan danabadii waayeyUu sida dureemada u yaal meydku dibaddiinna
Wallee doogsan maysaan haddaad dunida joogtaaneDugsi male qabyaaladi waxay dumiso mooyaane
</span>.
</tt>
</blockquote>
Maalintii Xoriyada
Markey taariikhdu ahayd 26kii Juun 1960kii waxaa xoriyada qaatey Goboladii Soomaalida Waqooyi kuwaasi oo dagaal culus la galay gumaystihii Ingiriiska. Fagaaraha kheyriyada magaalada Hargeysa oo iskugu soo baxeen dad badan oo u dabaaldegayay guusha xoriyada ayaa waxaa masraxa gabay dhaxalgal ah ka tiriyey Cabdulaahi Suladaan Maxamed Timacade. Gabaygaasi waxaa loo yaqaanaa Kana Siib Kana Saar''':
Anigoo sebi uun ahoo Sita leeb iyo qaansooSiigaduun isku aasoo Sabo reer ka fogaanoon
Laygu aaminin soofkiyo Saaca maanta aan joognoGabaygu waygu sugnaayee Haddii aan Sarsarriigo
Ama aan surmaseejo Amaba aan sixi waayoAma aan ka salguuro Amaba laygu saluugo
Soomaalida i maqlaysaay I su'aala hadhowIlaahaan waxba seegine Subaciisa Quraankiyo
Sabbaxooyin ku sheegayow Saciira iyo naciimaRabbiigii kala seerayow Markay suurtu dhawaaqdo e
La soo saaro makhluuqa e Shaqiga iyo saciidkaMaalintaad kala soocdo Dembigaannu samaynay
Rabbigayow naga saamaxSubciyay oo ka dukeeyaye Ka siddeetan sebaaney
Calankaannu sugaynaye Sahankiisa ahaynowSeermaweydo hillaacdayow Sagal maanta darroorayoo
Siigadii naga maydhayow Saq dhexaannu ahayneKii soo saaray cadceeddow Samada kii u ekaaye
xiddigaa mid la siiyayow Saaxirkii kala guurrayeahaSarreeyow ma-nusqaamow An siduu yahay eegno e
Kaana siib Kanna saar'''.

Sanadihii Dambe
Horaantii sanadihii 1970aadkii, Timacade waxaa ku haleelay xanuun dhuunta kaga dhacay. Mudo markuu bukaan ahaa ayaa markii dambe loo qaadey dhakhtarka Jomo Kenyatta Hospital ee magaalada Nairobi, magaalomadaxda wadanka Kenya, halkaasi oo lagu soo daaweeyey.

Nasiib-daro 6 February 1973 ayuu Cabdulaahi Suldaan Timacade ku geeriyooday magaalada Kalabaydh. Waxaa lagu aasay magaalada Gabiley.

Sidoo kale fiiri
 Fanka Soomaalida
 Gabay
 Gobanimodoonkii
Xigasho
 Qaran News, The life and times of Cabdilahi Suldaan Timacade
 Saylici Press, Gabaygii calanka ee Timocade: Kaana Siib kana Saar
 www.doollo.com
 www.xaajo.com

Tixraac

Category:Soomaali
Category:Suugaanta