Lughaya

Lughaya () waa magaalo xeebeed oo ku taalo Gobolka Awdal ee Somaliland . Lughaya waa magaalo qadiimi ah o ku taalo xeebta deegaanada gobalka awdal ee ku fidsan Bariga Somaliland.

Hordhac
Lughaya waxay 50 km koonfurta kaga beegantahay dekkeda Jabuuti, 200km neh waxay dhanka waqooyiga ka xigtaa degmada Berbera. Sidoo kale waxay ka mid tahay magaalooyinka ugu weyn gobolka Awdal. Shacbiga degan waa dad xoolo dhaqato ah ama kaluumeysato,waxay caan kutahay kaluunka iyo caanaha geela. Degmadaan waxaa degan dad lagu qiyaaso 75,000 oo qof. Degmada Lughaya waxaa inta badan ka dega oo ugu badan beesha Ciise Wayne.

Tirakoobka dadweynaha
Degmada balaadhan ee Lughaya waxa ku nool 101,104 qof.  Magaaladu waxa inta badan degan beesha Mahad Case oo ka mid ah beelaha Gadabuursi Dir oo ka kooban beesha ugu badan degmada,  waxay u badan tahay matalaadda dawladaha hoose, mar walbana ku fadhida kursiga duqa magaalada. 
Malte Sommerlatte (2000) wuxuu leeyahay:
“Xarunta waxbarashada waxa ku sugan Gadabuursi oo ka soo baxa dhulka xeebta ah ee ku teedsan Lughaye, iyaga oo sii mara degmooyinka Baki iyo Boorama ilaa dhulka buuraleyda Itoobiya ee Jijiga galbeed kaga beegan. 
Burburka iyo Cusboonaysiinta: Sheekada Somaliland (2004), qoraagu wuxuu yidhi:
Sidoo kale waa soohdinta degmada Lughaya oo dadka ugu badan (haddii aanay ahayn) ay maanta Gadabuursi yihiin. 
Warbixinta haqab-beelka cuntada ee bilaha ah ee FSAU March (2003) waxay sheegtay in qabiilka Gadabuursi ay yihiin dadka ugu badan ee degan degmada Lughaya halka Ciise xoola-dhaqato ay u guuraan gobolka xilli xilliyeedka Itoobiya .
"Kadib wadahadallo lala yeeshay Ciisaha (Itoobiya) iyo Gadabuursi (dadka deegaanka) ee xoolaha leh iyo hoggaamiyeyaasha deegaanka Gerissa, Jidhi, Karuure, Ceel Gal, Kalalwe iyo Osooli." 
Waxa kale oo jira tiro aad u tiro yar oo ka tirsan beesha Ciise ee Dir oo inta badan degta degmada Saylac. 
 Degmooyinka hoosyimaada Lughaya 
 Lughaya
 Garaaca
 Kalowle
 Saba-Wanaag
 Garba-Dadar
 Gargaara Bari
 Geerisa
 Beeyo-Cadaadeed
 Balayga
 Fardaha
 Karuura
 Waraqa Dhigta
 Sheed Dheer
 Osoli
 Teeb
 Buulo-Xareed
 Qudhacood
 Laan-Cawaale
 Maame
 Xoog-Faras
 Iddo-Caddays
 Beeyo-Kulul
 Gab
 Xajiinle
 Ceel Helay
 Hulka
 Damasha
 Cabdi Geedi
 Bidhaadley
Xusuusin
Taageerada UNICEF waxa ay gaartaa qoysaska ay saamaysay duufaantii Sagar

"Gobolada, degmooyinka, iyo dadkooda: Soomaaliya 2005 (qabyo)"

" BURBUR IYO CUSBOONSIIN: SHEEKADII SOMALILAND"

Tiirarka Nabadda ee Ka Soo Horjeeda Mustaqbalka Dimuqraadiyadda Somaliland: Casharradii laga bartay Tobankii Sano ee Xisbiyada badan iyo Tubta Horumarka

"KDQ Wuxuu Bilaabey Inuu Soo Saaro Natiijooyinka Ku Meel Gaarka Ah Ee 5 Degmo Doorasho"

"Qiimaynta Deegaanka ee Dhulka Xeebta ah ee Waqooyi Galbeed Soomaaliya (Somaliland)"

Falanqaynta Xaaladda Awdal ee FSAU oo diiradda lagu saarayo Xoolaha Gobolka

Category:Awdal
Salal
Waxa kasoo jeeda Saylici.
Tixraac
Gobolada Somaliland