Shunburo

Kani waa maqaal ku saabsan Shunburada. Maqaalo kale fiiri Hadhuudh, garow, masago, digir

Shurburo (; ) Saynis ahaan loo yaqaano "Cicer arietinum"'' waa midho firi ah oo ka baxda geedka loo yaqaan ganbanzo."" in the Encyclopædia Britannica, , . 1880. 
Shunburadu waxay xubin ka tahay dhirta qaniga ku ah nafaqada borotiinka ee firileyda ah, taasi oo ka baxda meelo badan oo dunid ah.
Sida lagu ogaaday cilmibaadhis aarkiyooloji ah, geedka shunburada waxaa laga beeran jiray caalamka wakhti aad u dheer oo lagu qiyaasay ilaa 7,500 sano deegaano ka mid ah deegaanada Carada Nafaqeysan ee Bariga Dhexe.

Taariikh
Geedka shunburada waxaa laga beeran jirey caalamka wakhti aad u dheer, taasi oo loo isticmaali jirey cunto ahaan. Asal ahaan geedku wuxuu ka soo jeeda qaarada Aasiya, gaar ahaan deegaanada leh Carada Nafaqada leh.
Dhowr cilmibaadhis oo meelo kala duwan lagu sameeyay waxaa lagu ogaaday in meesha ugu taariikhda fog ay tahay deegaano ka mid ah Bariga Dhexe, halkaasi oo ilaa 7,500 sano ka hor lagu beeran jirey. Cilmibaadhis kale waxay sheegtay in ilaa 3,500 sano ka hor laga beeran jirey Shunburada deegaanada koonfurta Turkiga.Zohary, Daniel and Hopf, Maria, Domestication of Plants in the Old World (third edition), Oxford University Press, 2000, p 110

Qiyaastii 800 sano C.H (Ciise Hortii) ayaa geedku soo gaadhay deegaanada Waqooyiga Afrika halkaasi oo mudadii xigtay ay uga soo gudubtey qaaraa Afrika iyo Koonfurta Yurub. 
Sidoo kale, qoraalo la sameeyay sanadkii 1793 oo ka waramayay geedka bunka ayaa waxaa laga dhax helay maqaalo ka hadlaya shunburada ka baxda wadanka Jarmalka, waxaana la odhan kara iney wadankaasi gaadhay wakhti aad uga horeeyay taariikhda kor ku xusan.Chickpea, crnindia.com, retrieved 29 August 2008Chickpea , icarda.cgiar.org, retrieved 28 August 2008

Muuqaalka

Qoraalo La Xidhiidha

Tixraac

Category:Firiley
Category:Caafimaad
Category:Cunto
Category:Dhir
Category:Geed
Category:Midho
Category:Dad

Category:Beeraha
Category:Beer
Category:Juquraafi