Taariikh nololeedka abwaan kulmiye

Abwaan Aadan Cabdi Aadan Cusmaan “Aadan Kulmiye"

Aadan Cabdi Aadan Cusmaan, oo si weyn loogu yaqaanno Aadan Kulmiye ama Abwaan Kulmiye, waa mid ka mid ah hal-abuurka Soomaaliyeed ee da’da yar ee soo ifbaxay sannadihii ugu dambeeyay. Wuxuu caan ku yahay suugaanta wadaniga ah iyo gabayada dhiirrigeliya midnimada iyo is-ku-filnaanta bulshada Soomaaliyeed.

Dhalashada iyo Barbaarinta

Aadan Kulmiye wuxuu ku dhashay magaalada Bu’aale, xarunta gobolka Jubbada Dhexe, sanadkii 2002. Wuxuu ku soo barbaaray degmada Diinsoor ee gobolka Baay, halkaas oo uu ku bartay Qur’aanka Kariimka iyo waxbarashada dugsiga hoose/dhexe. Intii uu halkaas ku noolaa, wuxuu muujiyey xiise iyo xamaasad ku wajahan fanka iyo hal-abuurka Af-Soomaaliga.

Waxbarashada

Dabayaaqadii sanadkii 2020, Aadan Kulmiye wuxuu u safaray magaalada Muqdisho si uu u sii wato waxbarashadiisa. Wuxuu halkaas ku dhammaystay dugsiga sare bishii Juun ee sanadkii 2024, isagoo haatan sii wadanaya tacliintiisa heer jaamacadeed.

Hibada Abwaanimo

Hibadiisa suugaaneed waxay soo baxday isagoo 17 sano jir ah, waxaana lagu tilmaamaa abwaan leh aragti fog iyo dareen qaranimo. Gabaygiisii ugu horreeyay wuxuu ahaa “Kaaf iyo Kala Dheeri”, kaas oo uu ku muujiyey sida uu uga xumaaday kala-qaybsanaanta bulshada Soomaaliyeed, iyo ku tiirsanaanta badeecooyinka dibadda laga keeno.

Aadan Kulmiye waa abwaan ku caan baxay gabayada waddaniga ah, kuwaas oo uu ku dhiirrigeliyo isku duubnida, horumarka, iyo ka shaqaynta danaha guud ee ummadda Soomaaliyeed. Waxa uu rumeysan yahay in suugaantu tahay hubka ugu awoodda badan ee lagu mideyn karo qalbiyada bulshada, laguna xoojin karo dareenka waddaniyadda.

Gabaygan oo cinwaankiisu yahay “Kaaf iyo Kala Dheeri” wuxuu ka mid yahay tixihii ugu horreeyey ee uu tiriyo Abwaan Aadan Kulmiye isagoo 2019 sano jir ah.
Wuxuu gabaygan kaga hadlayaa kala qaybsanaanta Soomaalida, ku tiirsanaanta dibadda, iyo sida ummadda Soomaaliyeed u dayacday isku duubnideeda, wax-soosaarkeeda, iyo aqoonta diinta. Waa tix waddani ah oo u yeedhaysa toosinta dareenka qarannimo iyo ku noqoshada isku filnaansho dhab ah.

Wuxuu yiri abwaanka isagoo isku halqabsanaya:

 Kulmiyan isiri ka hadal intuu yahay karaankaage
 Kaafka gabay ardigeenii iyo markaan la keliyoobay
 Weli nin koobay ma arag iyo kow iyo laba dhaafaye
 Kolkaan arkayo soomaaliyo waxa keliya danaysaye
 Kumaadka lacagaha iyo kulliyad shisheeya ahayne
 Koobka dunida ciyaaraha iyo kasha ay u hayaane
 Kurbada ay ku haysiyo cuntada la koolleeyey
 Kalluumaysiga takooreen kaarar bay wada sitaane
 Kaydadka inoo yaaliyo kalsoonideeni dhimataye
 Kaaman shisheeye u tageen kaaliyahoodi diideene
 Kitaab rabbise aqoonino yahay kufri iyo gaale
 Kaalmana waa tii Eebbe koonkan idil ahaantise
 Ma kenya iyo itoobiyan ka doonaynaa kaalma e
 So dila kartidiina maaha iyo kalaamki ilaahay tuura
 Kaaf iyo kala dheeri baana kala geysay kulligeene
 Koonfur iyo woqooyi baana kala maarmin abide
 Kacaankii tagayoo kobac baanu doonaynaaye
 Kumee ila garaabay hadal mise ii akidayaaye
 Kiisas ma gaadheen haddii kulan la yeeshaaye
 Kaalin heshiisa ku filan iyo heerbeegti keliyaade
 Is kaashigaan la hureynin kibirku waa hooge
 Kufidda maaha ceeb wayne kici waysaa darane
 Ma kursigaad ka doorteen kaabayaalkii qarane
 Inaad kaabullo noqotaaniyo kaadarro awgeede
 Kiimikiyo kuridda miran kolba aad is marisaane
 Kurayga soo baxaad ka dhigtaan kaaliye shisheeye
 Kumaandoos qabiiliyo kulaalayda geysaane
 Kaymihii dalkeenaa kukiyadu bannaystaane
 Kalmadaydii iyo haddaan hadalka soo koobo
 U kaaliya soomaalidey midnimo kamaal weeyaane.