Banki

Bangi waa hay'ad maaliyadeed oo aqbala dhigaalka dadweynaha oo abuura deebaaji dalabka isla markaana isla markaaba samaynaya dayn . Hawlaha amaahda waxa si toos ah u fulin kara bangiga ama si dadban iyada oo loo marayo suuqyada raasamaalka 
Maadaama bangiyada ay door muhiim ah ka ciyaaraan xasiloonida maaliyadeed iyo dhaqaalaha dalka, inta badan sharciyadu waxay ku dhaqmaan nidaam heer sare ah oo ku saabsan bangiyada . Waddamada badankoodu waxay habeeyeen nidaam loo yaqaan bangiyada kaydka jajabka ah , kaas oo bangiyada ay haystaan ​​hantida dareeraha ah oo la mid ah oo keliya qayb ka mid ah deymaha ay hadda ku leeyihiin Marka lagu daro xeerarka kale ee loogu talagalay in lagu hubiyo dareeraha , bangiyada guud ahaan waxay ku xiran yihiin shuruudaha raasumaalka ugu yar oo ku saleysan jaangooyooyin caalami ah oo raasumaal ah, Heshiisyada Basel .
Bangiyada dareenka casriga ah waxay ka soo baxeen qarnigii afar iyo tobnaad ee magaalooyinka barwaaqaysan ee Renaissance Italy laakiin, siyaabo badan, waxay u shaqaynayeen sidii loo sii wadi lahaa fikradaha iyo fikradaha amaahda iyo amaahda kuwaas oo asalkoodu ka soo jeedo dunidii hore. Taariikhda bangiyada , tiro ka mid ah nidaamyada bangiyada  - gaar ahaan, Medicis , Pazzi , Fuggers , Welsers , Berenbergs , iyo Rothschilds  - ayaa ciyaaray doorka dhexe qarniyo badan. Bangiga tafaariiqda ee ugu da'da weyn waa Banca Monte dei Paschi di Siena (oo la aasaasay 1472), halka bangiga ganacsiga ee ugu da'da weyn uu yahay Berenberg Bank (oo la aasaasay 1590).
Qeexid
Qeexitaanka bangigu wuu kala duwan yahay wadan ka wadan. Wixii macluumaad dheeraad ah ka eeg boggaga waddanka ee khuseeya.

Sida ku cad sharciga guud ee Ingiriisiga , bangiga waxaa lagu qeexaa inuu yahay qofka sita ganacsiga bangiyada isagoo u sameynaya xisaabaadka hadda macaamiishooda, bixinta jeegag la soo saaray iyo sidoo kale u ururinayaan macaamiishooda.
Dhibaatada bangiga
Bangiyadu waxay u nuglaadaan noocyo badan oo khatar ah kuwaas oo kiciyay qalalaaso habaysan oo marmar ah Kuwaas waxaa ka mid ah khatarta lacag-dhaafka ah (halkaas oo ay dad badan oo dhigaal ah ay codsan karaan in lagala baxo lacag ka badan lacagaha la heli karo), khatarta deynta (fursad ah in kuwa lacagta ku leh bangiga aysan dib u bixin doonin), iyo khatarta dulsaarka dulsaarka (suurtagalnimada in bangigu noqdo mid aan faa'iido lahayn, haddii kor u kaca heerka dulsaarka uu ku qasbo inuu bixiyo wax ka badan inta uu ka helayo amaahdiisa).
Dhibaatooyinka bangiyada ayaa soo kordhay marar badan taariikhda marka hal ama dhowr khatarood ay u soo baxeen qaybta bangiyada guud ahaan. Tusaalooyinka caanka ah waxaa ka mid ah socodsiinta bangiga ee dhacay xilligii Niyad-jabka Weyn , Dhibaatada Kaydinta iyo Deynta Mareykanka ee 1980-meeyadii iyo horraantii 1990-meeyadii, xiisaddii bangiyada Japan ee 1990-meeyadii, iyo xiisadda amaahda guryaha hoose ee 2000-meeyadii.
Xeerka
Waqtigan xaadirka ah, bangiyada ganacsiga waxaa maamula inta badan awoodaha dowladeed waxayna u baahan yihiin shati bangi oo gaar ah si ay ugu shaqeeyaan.

Caadi ahaan, qeexida ganacsiga bangiyada ee ujeedooyinka sharciyeynta ayaa la kordhiyaa si loogu daro aqbalaadda dhigaalka, xitaa haddii aan dib loo bixin karin amarka macaamilka - inkasta oo amaahda lacagta, lafteeda, aan guud ahaan lagu darin qeexitaanka.

Si ka duwan inta badan warshadaha kale ee la sharciyeeyay, xeerbeegtidu sidoo kale waa ka qaybqaatayaasha suuqa, isaga oo si guud ama si gaar ah u maamula bangiga dhexe . Bangiyada dhexe waxa kale oo ay sida caadiga ah ku haystaan ​​keli ah ganacsiga soo saarista waraaqaha lacagta . Si kastaba ha ahaatee, wadamada qaarkood, tani maahan xaalad. Boqortooyada Midowday (UK), tusaale ahaan, Hay'adda Adeegyada Maaliyadeed waxay shati siisaa bangiyada, iyo bangiyada ganacsiga qaarkood (sida Bank of Scotland ) waxay soo saaraan waraaqo lacag ah oo iyaga u gaar ah marka lagu daro kuwa uu bixiyo Bank of England , bangiga dhexe ee dawladda UK.
Tixraac
"Sidee baananku u Isticmaalaan Amaahda si ay u abuuraan dareere"

 Temples, Tobnaadyada, iyo Canshuuraha: Macbadka iyo Nolosha Dhaqaale ee Waxbarasho

Taariikhda Lacagta laga soo bilaabo wakhtiyadii hore ilaa maalinta la joogo

"Bangiga Dhexe: Sannadihii Hore: Bangiyada Kale Ee Hore"

Faallooyin ku saabsan sharciga dammaanadda: Iyada oo leh sawirro laga soo qaaday sharciga madaniga ah iyo kan shisheeye