Ugaas Nuur Ugaas Rooble

Ugaas Nuur Ugaas Rooble (dhashay qiyaastii 1835kii, dhintey qiyaastii 1898kii) wuxuu ahaa abwaan, gabayaa, halabuur, hogaamiye ciidan, taariikhyahan, filasoofar iyo Ugaaska beesha Gadabuursi wakhtiyadii 1848 ilaa 1898kii.Taariikhtii Ugaas Nuur, Asalka Ugaaska, Qormo 1208* N.4.po

Sida dad badani isku raaceen, Ugaas Nuur wuxuu ku dhashay Gobolka Awdal. Sidoo kale, ugaaska isaga oo da’a yar ayaa waxa loo boqray ugaasnimada Qabiilka Gadabuursi, isaga
oo ka soo jeeday qoyska Reer Ugaas ee beesha Makayl-Dheere.Taariikhtii Ugaas Nuur

Ugaaska ka sakow xilka loo igmadaye waxa uu ahaa qof shaqsiyadiisa ay ka mid tahay xilsaarid
uu iska xilsaaray masuuliyada ka saaran dhulka iyo dadka uu masuulka ka yahay.
Masuuliyada uu iska saaray iyo kalgacaylka uu u qabayna waxa inoo cadayhana gabaygii
qaaliga ahaa ee “Kabaal nagi” oo aad badi ahaan garanaysaan.
Siyaasiyan muu ahayn qof ku mashquulay arrimaha gudaha amase arrimahii ugaasyada iyo
salaadiinta kale ee somaliyeed ay ku koobnayeen ee ahaa in uu ilaaliyo danaha beeshiisa
kana ilaaliyo beelaha kale ee soomaliyeed. Laakiin Ugaas Nuur waxa uu ahaa qof
dublumaasi ah oo gude iyo dibadba la leh xidhiidh masaalix iyo siyaasidina ka dhaxaysay.
Taariikhyanada soomaaliyeed ayaa waxa ay ku sheegaan in uu yahay ugaaskii iyo abwaankii
soomaaliyeed ee u horeeyay ee xidhiidh la yeesha isla markaana ka gabya guumaystaashi
xiligaa dunida haystay.

Ugaas Nuur wuxu ahaa ugaaskii somaaliyeeed ee toos uga qaybqaatay difaacidii magaalada Harar markii sanadkii 1887 uu si toosa weerar ugusoo qaaday boqorkii xabashida boqor Minilek dagaalkaas oo uu ugaasku taageerayay amiirkii Harar Amiir Cabdulahi Ugaas Nuur wuxu geeyay 3000 oo nin oo somaliyed goobta dagaalka oo ahayd  Jalaqo agagaarka Harar 
Ugaasku wuxu laga bilaabo heshiisyadii somaali udanaynayay ee uu lagalay Dawladihii dalka imaatinkiisa isaga danbeeyay ee Masaaarida iyo ingiriiskaba marwalba utaagaanaa difaacida danaha umada iyo dalka oom aliyeed .Ingiriiska wuxu bada Zaylac Dusheeda kaga saxeexday heshiis meesha kasaaraya in ingirriisku si dadban iyo si toosaba u gumaysto Umada Soomaliyeed.