Teke-Tege

Teke-Tege mutauro weBantu unowanikwa munyika dzinoti: Democratic Republic of Congo, Republic of the Congo neGabon. Vanhu verudzi urwu vanonzi Bateke.

VaTege vanoti bugu (n. abandoned village) kureva dongo.
VaTeke vanoti byělè (n. breast) kureva zamu.
VaTege vanoti kumi (n. ten) kureva gumi.
VaTege vanoti ebùlù (n. whole, full, complete, undivided, integer) kureva mhumburu.
VaTege vanoti ebulu (n. family, relatives, house) kureva mhuri.
VaTege vanoti kabàlá (n. clearing with short grass) kureva chiwara.
VaTege vanoti Mfumu (n. Lord, chief) kureva Ishe.
VaTege vanoti kalíngá (n. dress, gown, robe) kureva hanzu. Ko nhahwa maringa?
VaTege vanoti kuna (n. pigeon). Mamwe mazwi: pii (n. blue).
VaTege vanoti lapfú (n. dead) kureva mufi.
VaTege vanoti mfaara (n. interstice, breach, space; hole, empty) - zvichida kureva pakafara.
VaTege vanoti mpfúlá (n. wind) kureva mhepo.
VaTege vanoti mpila (n. wooded savannah).
VaTege vanoti mvúlà (n. rain) kureva kunaya kwemvura.
VaTege vanoti mwǎanà (n. child, baby, kid, infant) kureva mwana.
VaTege vanoti ndzàlà (n. hungry; desire ) kureva nzara.
VaTege vanoti nyàmà (n. animal) kureva mhuka.
VaTege vanoti nyòní  (n. bird) kureva shiri.
VaTege vanoti ntúmá (n. envoy) kureva nhume.
VaTege vanoti ngèlé (n. grudge, spite, rancour). Ko Mangere?
VaTege vanoti ndzìlá (n. road, street) kureva nzira.
VaTege vanoti otálá (n. shelf, gallery ) kureva dara.
VaTege vanoti oyélì (n. intelligence) kureva huchenjeri.
VaTege vanoti mbísá (n. table) kureva tafura. Ko Mbisva?
VaTege vanoti mbíbá (n. grasscutter; hedgehog).
VaTege vanoti kabyele (n. disease, ailment, malady, sickness) kureva chirwere.
VaTege vanoti fùngúlà (n. key) kureva kiyi. Mamwe mazwi: ubviira (to render).
VaTeke vanoti ndzoo (elephant) kureva nzou.
VaTeke vanoti odza (food) kureva chidyo.
VaTeke vanoti okila (n. tail) kureva muskwe.
VaTeke vanoti lelemi (tongue) kureva rurimi.
VaTeke vanoti majicokana dzǐirì (eyes) kureva maziso. Mamwe mazwi: dziina (tooth) kureva zino.
VaTeke vanoti mugunda (field) kureva munda.
VaTeke vanoti ng'ombe (cow) kureva mombe.
VaTeke vanoti lentulu (chest) kureva chipfuva kana matunduru.
VaTeke vanoti lendzu (groundnut) kureva nzungu.
VaTeke vanoti mbva kana ambva (n. dog) kureva imbwa.
VaTeke vanoti -bi (bad) kureva chivi.
VaTeke vanoti mbvubi (hippopotamus) kureva mvuu.
VaTeke vanoti impfiri (sorcery) kureva huroyi.
VaTeke vanoti ngandu (crocodile) kureva garwe. Mamwe mazwi: ngandu (friend) kureva shamwari.
VaTeke vanoti ulila (to cry) kureva kuchema. Mamwe mazwi: uya (to come) kureva [[kuuya]
VaTeke vanoti mbvi (grey hair) kureva imvi. Mamwe mazwi: upfi (short) kureva pfupi.
VaTeke vanoti itsi (tree stump) kureva chitsa.
VaTeke vanoti yulu (sky, above) kureva kuuzuru kana kudenga.

Mamwe Mazwi

VaTege vanoti mbàlà (n. secret).
VaTege vanoti otsèré (n. diabetes).
VaTege vanoti kasi (n. nation) kureva rudzi.
VaTege vanoti dzandza (n. work) kureva basa.
VaTege vanoti dzìà (n. love) kureva rudo.
VaTege vanoti dzíndzá (n. ceremony) kureva mhemberero.
VaTege vanoti etá (n. war) kureva hondo.
VaTege vanoti kabìlà (n. meadow) kureva mafuro.
VaTege vanoti kadzùní (n. shadow, shade) kureva mumvuri.
VaTege vanoti kulu (n. foot) kureva tsoka.
VaTege vanoti lambari kana mbari (n. bamboo).
VaTege vanoti lankílà (n. language) kureva mutauro.
VaTege vanoti mbàalí kana mbàarí (n. oil) kureva mafuta.
VaTege vanoti sísyélé (n. truth) kureva chokwadi.
VaTege vanoti vùrú kana bvuru (n. day light) kureva chiedza chezuva.
VaTege vanoti wándá (n. héritage) kureva rifa.
VaTege vanoti kapàrì (n. part, partion).
VaTege vanoti mbali (n. tomorrow ) kureva mangwana.
VaTege vanoti mbárá kana mbǔgà (n. heritage; legacy, heirloom) kureva rifa.

https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/29479/1/gupea_2077_29479_1.pdf
https://www.researchgate.net/publication/324112671_Number_and_Animacy_in_the_Teke_Noun_Class_System

Category:Mitauro yeBantu
Category:Mitauro yeAfrica