ChiFipa

Fipa mutauro unowanikwa kuTanzania. Vanhu verudzi rweVaFipa vanogara mudunhu riri pakati peLake Tanganyika neLake Rukwa.

Ufipa kureva nyika yaVaFipa. Zvakafanana nokuti Uganda, Burundi kana Buhera.

Mazwi Anotodza Shona

Fipa inoti umulomo (mouth) kureva muromo.
Fipa inoti limpuno (nose) kureva mhuno.
Fipa inoti ululimi (tongue) kureva rurimi.
Fipa inoti ikokoola (knee) kureva ibvi.
Fipa inoti ulungala (fingernail) kureva nzara.
Fipa inoti umunwe (finger) kureva munwe.
Fipa inoti lifupa (bone) kureva bvupa.
Fipa inoti uuchi (honey) kureva huchi.
Fipa inoti amasiya (n. milk) kureva mukaka.
Fipa inoti umuntu (person) kureva munhu.
Fipa inoti ababa kana tata (father) kureva baba.
Fipa inoti umwaana (child) kureva mwana.
Fipa inoti umwene (chief, king) kureva Ishe kana Mambo.
Fipa inoti umuti (tree) kureva muti.
Fipa inoti ichintu (thing) kureva chinhu.
Fipa inoti umooto (fire) kureva moto.
Fipa inoti insemba kana invula (rain) kureva mvura yekunaya.
Fipa inoti ukutali (far) kureva kure.
Fipa inoti ukutola (take) kureva kutora.
Fipa inoti ukuluma (to bite) kureva kuruma.
Fipa inoti ukunwa (to drink) kureva kunwa.
Fipa inoti ukuseka (he laughs) kureva kuseka.
Bato reVaFipa rinonzi VaLwanji vanoti alupilika (he hears) kureva ari kunzwa. Ko kupirikira?
Fipa inoti ukuuluka (he flies) kureva kuwuruka kana kubhururuka.
Fipa inoti imbesu kana imbezu (seed) kureva mbeu. Zvichida rinotodzana nokuti mbesa.
Fipa inoti ilanzi (sun) kureva zuva. Zvichida rinotodzana nokuti maranzi
Fipa inoti cakasuka kana cekasuke (red) kureva chakatsvuka.

Mamwe Mazwi

Fipa inoti ikuulu (leg) kureva gumbo.
Fipa inoti ulusenga kana umusenga (sand) kureva jecha.
Fipa inoti ichela (iron, metal) kureva simbi.
Fipa inoti yachepa kana inoono (small) kureva diki.
Fipa inoti ukwaula (he yawns) kureva kushama nyai.
Fipa inoti ukukuunda (he likes) kureva kuda.
Fipa inoti ukupona (he falls) kureva kuwa.

Manhamba

VaFipa vanoti lyonga kana weenga (n. one) kureva chimwe.
VaFipa vanoti viili (two) kureva mbiri.
Fipa inoti ichitatu (three) kureva nhatu.
Fipa inoti zinni (four) kureva zvina.
Fipa inoti visaano (five) kureva zvishanu.
Fipa inoti uuntanda (six) kureva tanhatu.
Fipa inoti saba (seven) kureva nomwe.

https://www.sil.org/system/files/reapdata/13/79/31/137931274894607954452055006362581362232/silesr2010_023.pdf

Category:Mitauro yeBantu
Category:Mitauro yeAfrica
Category:Mitauro yeTanzania