Piättárrääsi

Piättárrääsi (Achillea millefolium) lii šaddo, mii tiättoo Euroopist, Aasiast já Tave-Amerikist. Suomâst tot kukkee syeini-čohčâmáánust.

Piättárrääsi suomâkielân já eres sämikieláid

 suomâkielân: siankärsämö
 orjâlâškielân: biehtárrássi, biehtárguhkká
 nuorttâlâškielân: peâttar-rääʹss

Stuárudâh já olgohäämi
Piättárrääsi lii táválávt suulân 20–70 cm olluv, já ton loostah láá suulân 5–20 cm kuheh. Kukáh láá táválávt vielgâdeh, mut toh pyehtih leđe meiddei kuovgisruopsâdeh tâi purppurruopsâdeh.

Eellimpiirâs
Piättárrääsi lii táválâš ubâ Suomâst soojijn, maid ulmuuh láá kieđâvuššâm. Šoddâmsajeh kávnojeh ovdâmerkkân šiljoin, kiedijn, piälduin, ajâroobdâin já luoddâpiälláin sehe kuátuenâmijn.

Kiävttu

Historjá ääigi piättârrääsi kevttim lii lamaš maaŋgâpiälásâš já ulmuuh läävejii oskođ, ete tast láá nuáidivyeimih. Piättârrääsi išedij, ko tarbâšij luho näimiliiton teikkâ ko koolgâi vyejittiđ nooidijd já paas jiegâid meddâl. Suáldátteh onnii tom fáárust tondiet, ete toin puohtii tipšođ haavijd. Tot onnui meiddei nisonij šaddon, ko tot pyeredij nisonij vaaivijd.

Piättârrääsist finnee iše čuávjipohčâsân já tot naanood vuoivâs- já čuálitooimâ sehe purrâmâšsuddâdem. Tot pyereed mánutavdâvaaivijd já kudduumijd sehe njuorâd vardem. Tom puáhtá lasettiđ lávgumčáácán. Voošmâid puáhtá tipšođ paajeeld piättárräsiteejáin teikkâ vorâs piättárräsisaapijn. Teejâ lii pyeri lenccutaalhâs.

Kiđđuv nuorâ loostâin finnee njaddoos teikkâ saalaat. Mađe koškásub saajeest piättárrääsi šadda, tađe kievrâb ton smakkâ lii. Smakkâ šadda timásubbon, ko tom vuášá sälttičääsist. Talle stuárráábijd-uv meerijd puáhtá kevttiđ määlistmist. Piättárrääsi ij soovâ puohháid já motomáid kuoskâttem toovât allergia.

Kovegalleria

Käldeeh

Luokka:Achillea
Luokka:Ivnešadoh
Luokka:Oortah
Luokka:Talhâsšadoh