Laapi eennâmkodde

Laapi eennâmkodde (, ,  já ) lii Suomâ tavemus já vijđoduv mield stuárráámus eennâmkodde. Laapi vijđodâh lii 100 367 km² já ässeeloho 176 716. Tot västid ovdebáá Laapi lääni, mut ij lah siämmáš ko Laapi historjálâš eennâmkodde. Laapi eennâmkodde hämmee staatâlâš vaaljâin Laapi vaaljâpirrâduv.

Sämmiliih láá Laapi kuávlu algâaalmug, mut sij láá tááláá ääigi ucceeblohhoon Laapi eennâmkoddeest.

Laapi eennâmkode kukká lii puállurääsi.

 Eennâmtiätu 

Laapi eennâmkodde raijâšuvá tavveen Taažâ Tromsa- já Finnmark-laanijd, nuorttân Ruošâ Murmansk kuávlun sehe Kärjil täsivááldán, mäddin Tave-Pohjanmaan já viestârist Ruotâ Norrbotten läänin. Räjijuuvah láá Tiänujuuhâ Taažâ rääjist já Muoniojuuhâ sehe Tuárnusjuuhâ Ruotâ rääjist.

Laapi eennâmkoddekuávdáš lii Ruávinjargâ. Eres kaavpugeh láá Kiemâ, Kiemâjävri já Tuárnus. Kiemâ–Tuárnus-kuávlu lii Ruávinjaargâ lasseen merhâšittee kaavpugkuávlu. Tuárnus lii Laapi puárásumos kaavpug, já Kiemâ lii merhâšitteemus ráhtulâšvuotâkaavpug.

Eennâmkode stuárráámus jävri lii Aanaarjävri (1 084 km²). Kuhemuuh juuvah láá Kiemâjuuhâ, Ounasjuuhâ, Kitinen já Muoniojuuhâ. Alemus saje lii 1 324 m Häldee vieltist Iänuduv kieldâst. 

Laapi vuáđukällee kulá Fennoskandia koolbân. Tot lii uáli puáris, já stuárráámus uási tast lii šoddâm paleoproterotsooisâš paje já arkeeisâš aioni ääigi. Laapi källee lii stuárráámus uásild graaniit, gneissi já kvartsiit. Aanaar kuávlust meid granuliit. 

Laapi eennâmvuáđust láá kavnum maaŋgâlágáneh mineraaleh já metalleh. 1860-lovvoost Avveeljuuvâ kuávlust kavnui kolle. Tááláá ääigi ovdâmerkkân Kittâlist lii stuorrâ kolleruuki, mii lii meid ubâ Euroop stuárráámus. Meid Kiemâeennâm Elijäävrist já Suáđigil Kevitsast láá stuorrâ ruukih. Elijäävri uáivipyevtittâs lii kromi, já Kevitsa veški já nikkel.

 Šoŋŋâdâh 
Laapi šoŋŋâdâh lii subarktisâš já toos vaaigut Tave-jieŋâmeerâ Golfvirde. Tave-Laapi šoŋŋâdâh lii nannaamlâš, mut aldasâš Tave-Jieŋâmeerâ vaaigut kuittâg-uv toos. Tave-Laapist Aanaarjävri lieggee šoŋŋâduv. Koskâ-, Nuorttâ- sehe Viestâr-Laapist šoŋŋâdâh lii čielgâsubbooht nannaamlâš já toos vaigutteh stuorrâ jeegih. Maadâ-Laapist Merâpottâ taha šoŋŋâduvâst eenâb merâšoŋŋâduv.

Suáđigil šoŋŋâdâh
 Máánu Koskâliegâsvuotâ (°C) Arvemeeri (mm) uđđâivemáánu -13,5 34 kuovâmáánu -12,7 29 njuhčâmáánu -7,5 30 cuáŋuimáánu -1,3 29 vyesimáánu 5,3 41 kesimáánu 11,6 56 syeinimáánu 14,5 74 porgemáánu 11,7 66 čohčâmáánu 6,2 49 roovvâdmáánu 0,1 46 skammâmáánu -7,1 39 juovlâmáánu -11,7 34

 Kieldah 
Laapi eennâmkoddeest láá 21 kieldâd, main Ruávinjargâ, Kiemâ, Kiemâjävri já Tuárnus láá kaavpugeh.

 Nommâ Vaakun Kieldâhäämi Ässeeloho (30.9.2022) Vijđodâh (1.1.2022) Ässeesaahâdvuotâ Kuávlukodde Vuáđudemihe Ereskielâsâš noomah Aanaar  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tave-Lappi  1876  , ,  já  Iänudâh  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tuodâr-Lappi  1877  ,  já  Kiemâ  25px|center  kaavpug     km²   äs./km²  Kiemâ-Tuárnus  1869   já  Kiemâeennâm  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Kiemâ-Tuárnus  -   Kiemâjävri  25px|center  kaavpug     km²   äs./km²  Nuorttâ-Lappi  1871   já  Kittâl  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tuodâr-Lappi  1854  ,  já  Kolari  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²   Tuodâr-Lappi  1867  - Salla  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Nuorttâ-Lappi  1857  - Muonio  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tuodâr-Lappi  1868   Pajetuárnus  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tuárnusleehi  1482  ,  já  Pelkosnjargâ  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Nuorttâ-Lappi  1916   Pello  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tuárnusleehi  1867  - Posio  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Nuorttâ-Lappi  1926  - Ranua  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Ruávinjargâ  1917  - Ruávinjargâ  25px|center  eennâmkode uáivikaavpug     km²   äs./km²  Ruávinjargâ  1867  ,  já  Simo  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Kiemâ-Tuárnus  1865  - Suovâkuoškâ  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Nuorttâ-Lappi  1916  ,  já  Suáđigil  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tave-Lappi  1893  ,  já  Tervola  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Kiemâ-Tuárnus  -  - Tuárnus  25px|center  kaavpug     km²   äs./km²  Kiemâ-Tuárnus  1621  ,  já  Ucjuuhâ  25px|center  kieldâ     km²   äs./km²  Tave-Lappi  1876  , ,  já 
 Ovdiih kieldah 

25px Karunki ()
25px Kiemâjäävri táálunkieldâ ()
25px Ruávinjaargâ táálunkieldâ (, )
25px Vyelituárnus ( já )

 Viehâdâh 
Ive 2017 loopâst Laapi eennâmkoddeest lijjii 179 223 ässed. Sist 172 386 sarnuu suomâkielâ, 1 560 sämikielâid, 438 ruotâkielâ já eres kielâid 4 839. Olgoeennâmliih lijjii 4 013.  tilastokeskus - Väestö kielen mukaan sekä ulkomaan kansalaisten määrä ja maa-pinta-ala alueittain (suomâkielân)

 Stuárráámuuh čuákkipääihih 
 #  Čuákkipäikki  Kieldâh  Ässeeloho(31.12.2020) 1  Ruávinjargâ kuávdásčuákkipäikki  Ruávinjargâ   2  Kiemâ kuávdásčuákkipäikki  Kiemâ (18 127)Kiemâeennâm (6 785)Tuárnus (860)   3  Tuárnus kuávdásčuákkipäikki  Tuárnus   4  Suáđigil markkân  Suáđigil   5  Kiemâjävri kuávdásčuákkipäikki  Kiemâjävri   6  Avveel  Aanaar   7  Kittâl markkân  Kittâl   8  Pajetuárnus markkân  Pajetuárnus   9  Ranua markkân  Ranua   10  Pello markkân  Pello  

Fáádást eres soojijn

Käldeeh

*