ڈاکٹر مسعودہ جلال

ڈاکٹر مسعودہ جلال افغانستان دی تاریخ دی پہلی زنانی ہِن جِنّھاں نے 2002 وِچ تے ول 2004 وِچ افغانستان دے صدر دے عہدے کِیتے انتخابات وِچ حصہ گِھدّا۔ اُنّھاں کُوں افغانستان وِچ صدارتی انتخابات وِچ مقابلہ کرݨ والی پہلی زنانی ہووݨ دا اعزاز حاصل ہِے۔ افغانستان ہک انتہائی قدامت پسند معاشرہ ہِے جِتّھاں عوامی زندگی وِچ زنانیاں دی شمولیت کوں نامناسب، ناقابل قبول سمجھا ویندا ہَئی تے وَدھ تر معاشرت قبائلی نظام تے مشتمل ہِے۔ ڈاکٹر مسعودہ جلال 2002 دے لویہ جرگہ وِچ بطور نمائندہ منتخب تھیوݨ دے بعد 2001 وِچ افغان زنانیاں دی ہک سرکردہ آواز دے طور تے ابھریاں۔ آپݨی مدت پوری کرݨ دے دوران اوہ سابق صدر حامد کرزئی دے مقابلے وِچ عبوری صدر دے عہدے کِیتے ہک مضبوط امیدوار بݨ ڳئیاں۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
ڈاکٹر مسعودہ جلال افغانستان دے صوبہ کاپیسا وِچ ہک متوسط طبقے دے خاندان وِچ ڄَمّیاں ہَن، اوہ ست بہن بھائی ہِن۔ اوہ ہائی اسکول وِچ تعلیم حاصل کرݨ کِیتے کابل چلی ڳئیاں۔ نیشنل کالج انٹرنس امتحان افغانستان (کونکور) وِچ قومی سطح تے ݙوجھے نمبر تے آنݨ دے بعد اُنّھاں نے کابل میڈیکل یونیورسٹی وِچ داخلہ گِھدّا، جِتّھاں بعد وِچ اُنّھاں نے بطور پروفیسر شمولیت اختیار کِیتی۔ 1990 دی دہائی دے اوائل وِچ شدید جنگ دے درمیان اُنّھاں نے آپݨے علمی ساتھیاں دے نال مِل تے انسانی حقوق کمیشن دی بُنیاد رکھی جیڑھے نے افغانستان کِیتے اقوام متحدہ دے خصوصی ایلچی کوں انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دی اطلاع ݙِتی۔ اوہ 1996 تک کابل میڈیکل یونیورسٹی وِچ تدریسی انتظامیہ دی رُکن رہیاں، ول طالبان حکومت نے اُنّھاں کوں ہٹا ݙِتّا۔

کابل میڈیکل یونیورسٹی دے تدریسی عملے توں ہٹائے ون٘ڄݨ دے بعد اُنّھاں نے نیشنل سینئر پروگرام آفیسر تے اقوام متحدہ دے ورلڈ فوڈ پروگرام (UN-WFP) دے زنانیاں دے شعبے دی سربراہی کِیتی۔ اِیندے علاوہ اوہ ریڈ کراس دی بین الاقوامی کمیٹی دی مشیر تے سینئر پروگرام آفیسر دے طور تے کم کِیتا۔ اقوام متحدہ دے کمشنر برائے مہاجرین (UNHCR) کِیتے وی کم کِیتا۔ طالبان دے دور حکومت وِچ زنانیاں تے ڄَئیوں دے تعلیم تے کم دے حق کِیتے اُنّھاں دیاں کوششاں دی وجہ نال اُنّھاں کوں سیاسی وجوہات دی بنا تے گرفتار کِیتا ڳیا۔ اقوام متحدہ دے ہیڈ کوارٹر دی مداخلت نال اُنّھاں کوں جیل توں رہا کِیتا ڳیا۔ اُنّھاں دے شوہر پروفیسر ڈاکٹر فیض اللہ جلال ڳُزردے ترِیہہ سالاں توں کابل یونیورسٹی وِچ قانون تے شہریت سائنس دے پروفیسر ہِن تے اُنّھاں دے ترِیہہ ڄَاچے ہِن۔ طالبان سیکیورٹی سروس دے افسراں نے 08 جنوری 2022 کوں پروفیسر فیض اللہ جلال کوں سوشل میڈیا تے طالبان دی حکومت تے تنقید کرݨ دے الزام وِچ گرفتار کِیتا۔

 حوالے 

ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:مادر علمی ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ