ویو پاورڈ ڈیسیلینیشن (VPD)

ویو پاورڈ ڈیسلینیشن ہک ایجھاں طریقہ کار ہے جیندے وچ سمندری پاݨی کوں پین دے قابل میٹھا پاݨی وچ تبدیل کرݨ کیتے سمندری لہراں دی طاقت (ویو انرجی) استعمال کیتی ویندی ہے۔

سادہ الفاظ وچ: "سمندر دی لہراں نال سمندری پاݨی کوں میٹھا پاݨی بݨاوݨ"

ایں ٹیکنالوجی دے مکھ حصے ایہ ہن:

1. ویو انرجی کنورٹر: ایہ ہک ڈیوائس ہوندی ہے جیڑھی سمندر دی لہراں دی مکینیکل توانائی (حرکت) کوں بجلی وچ تبدیل کریندی ہے۔
2. ڈیسلینیشن پلانٹ: ایہ او پلانٹ ہے جیڑھا سمندری پاݨی وچوں نمک تے ٻئے نجسہ (گندے مادے) کڈھیندا ہے۔ عام طور تے "ریورس اوسموسس" (RO) دا طریقہ استعمال تھیندا ہے، جیندے وچ پاݨی کوں ہک خاص میمبرین (جھلی) دے ذریعے دباؤ نال گزار کے صاف کیتا ویندا ہے۔

کم دا طریقہ کار:
سمندری لہراں→ ویو انرجی کنورٹر → بجلی پیدا تھیندی ہے → ایہ بجلی ڈیسلینیشن پلانٹ کوں چلاندی ہے → سمندری پاݨی کھچ کے صاف کیتا ویندا ہے → میٹھا تے صاف پاݨی حاصل تھیندا ہے۔

---

ویو پاورڈ ڈیسلینیشن دے فائدے (سرائیکی دے حوالے نال)

سرائیکی وسیب جیڑھا خشک سالی تے پاݨی دی قلت دا روندا ہویا ہے، ایں ٹیکنالوجی دے بہوں خاص فائدے ہن:

1. سورج تے ہوا دی طرح مفت توانائی: ایں سسٹم کوں چلاوݨ کیتے مہنگی تے آلودگی پیدا کرݨ والی گیس یا تیل دی لوڑ کائنی پوندی۔ سمندر دیاں لہراں ہمیشہ چلدے رہندن، ایہ توانائی دا مفت تے لامحدود ذریعہ ہے۔
2. ماحول دوست: ایں وچ کوئی دھواں، کوئی گرین ہاؤس گیساں کائنی نکلدیاں۔ ایہ صاف ستھری توانائی نال کم کریندی ہے، جیڑھی ماحول کیتے بہوں چنگا ہے۔
3. پاݨی دی خودمختاری: جے سرائیکی وسیب دے ساحل (مثلاً کراچی دے نیڑے) تے ایہ پلانٹ لایا ونڄے تاں اساں سمندری پاݨی کوں میٹھا بݨا تے اپݨے پاݨی دے مسئلے دا ہک پکا حل نکال سڳدے ہیں۔ دریائی پاݨی تے انحصار گھٹ تھیسی۔
4. زراعت تے باغات کیتے فائدہ: میٹھا پاݨی ملݨ نال سرائیکی وسیب دی زراعت، خاص طور تے کجھ علاقیاں وچ جتھوں پاݨی گھٹ ہے، اوں کوں نویں زندگی مل سڳدی ہے۔ باغات سیراب تھی سڳدن۔
5. روزگار دے موقعے: ایں طرح دے وݙے پلانٹاں دی تعمیر، چلاوݨ تے دیکھ بھال کیتے لوکاں کوں روزگار دے موقعے مل سڳدن۔

---

چنڳائیاں تے چنڳائی نہ تھیوݨ دے پہلو

ہر نویں ٹیکنالوجی دیاں کجھ چنڳائیاں تے کجھ چنڳائی نہ تھیوݨ دے پہلو وی تھیندن۔

چنڳائیاں:

· لہراں دی توانائی مفت تے لامحدود ہے۔
· ماحول کوں کوئی نقصان کائنی۔
· چلݨ دا خرچہ گھٹ ہوندے۔
· پاݨی دی پیداوار مستقل تھی سڳدی ہے۔

چنڳائی نہ تھیوݨ دے پہلو (چیلنجز):

· شروع وچ لاگت: ایں سسٹم کوں لاوݨ دا شروعاتی خرچہ (لاگت) بہوں زیادہ ہوندے۔
· سمندری طوفان: خراب موسم تے سمندری طوفان دے ڈر دے وچکار سسٹم کوں نقصان پُڄ سڳدے۔
· ٹیکنالوجی دا نویں ہووݨ: ایہ ٹیکنالوجی اڄاں پوری دنیا وچ تجرباتی مراحل وچ ہے، ایندی بھرپور تجارتی پیمانے تے استعمال اڄوں شروع تھی ڳئی ہے۔
· نمکین پاݨی دا فضلہ: ڈیسلینیشن دے بعد جو نمکین پاݨی (Brine) بچدے، اگر اوں کوں صحیح طریقے نال سمندر وچ واپس نہ کیتا ونڄے تاں سمندری حیاتیات کوں نقصان پُڄ سڳدے۔

---

سرائیکی وسیب کیتے ممکنہ فائدہ

جے پاکستان، خاص طور تے سندھ تے بلوچستان دے ساحلی علاقیاں وچ ایں ٹیکنالوجی کوں استعمال کیتا ونڄے تاں سرائیکی وسیب کوں وی بہوں فائدہ تھی سڳدے:

· ساحل توں میٹھا پاݨی پائپ لائناں دے ذریعے اندرونی علاقیاں وچ پہنچایا ونڄ سڳدے۔
· ایں نال نہ صرف ساحلی شہراں کوں، بلکہ اڳوں وسوں دے خشک علاقیاں کوں وی پاݨی مل سڳدے۔
· پاݨی دی دستیابی نال کھیتی باڑی، صنعت تے روزمرہ دی زندگی وچ بہتری آ سڳدی ہے۔

آخر وچ:
ویو پاورڈ ڈیسلینیشن مستقبل دی ہک امید ہے۔ایں طرح دیاں جدید تے صاف ستھریاں ٹیکنالوجیز کوں اپݨاوݨ نال اساں نہ صرف پاݨی دے بحران تے قابو پا سڳدے ہیں، بلکہ ہک صاف ستھرے ماحول وچ ترقی وی کر سڳدے ہیں۔ سرائیکی وسیب جیڑھا پاݨی دی قلت دا ساݙھا ہویا ہے، اوں کیتے ایہ ٹیکنالوجی ہک سنہری موقع ہے۔
تحقیق، اسماعیل بھٹہ
حوالے