استاد فدا حسین گاڈی

استاد فدا حسین گاݙی (Fida Hussain Gadi) سرائیکی وسیب دے ہِک عظیم دانشور، مُصنّف، اَتے سیاسی رہنما ہَن۔ اُنہاں دی علمی اَتے سیاسی حیاتی  ٻہوں لمبی اَتے پیچیدہ ہئی۔ اُنہاں سرائیکی ثقافت اَتے قوم پرستی کوں وَدّھاوݨ کیتے قیمتی خدمات ݙِتّیاں۔

 تعارف 
استاد فدا حسین گاݙی دی شخصیت کئی پاسیاں تُوں ݙیکھݨ دے قابل ہے ۔ اُوہ ہِک دانشور ہووݨ دے نال نال سرائیکی خطے دے لوکاں دے حقاں کیتے آواز چاوݨ آلے ہِک فعال سیاسی کارکن وی ہَن۔ اُنہاں دیاں خدمتاں دا دائرہ وسیع ہئی، جیندے وِچ علمی کَم تُوں ڳھن تے عوامی جدوجہد وی شامل ہئی۔

 ادبی اَتے علمی خدمتاں 
استاد فدا حسین گاݙی نے سرائیکی ٻولی، ثقافت اَتے تاریخ تےڳھاٹا تحقیقی کَم کِیتا۔ اُنہاں دیاں تحریراں وِچ سرائیکی وسیب دے جغرافیائی اَتے ثقافتی پاسیاں دا اظہار مِلدے۔ اُنہاں دے مضامین وِچ بَنّی، تھل اَتے چولستان دے ݙکھاں، اَتے کَچّی دے لوکاں دی محبت دا اظہار نمایاں ہئی۔ اُنہاں دے کَم نے سرائیکی لوکاں دی محرومیاں اَتے کسمپرسی کوں اِیں طرحاں پیش کِیتا جو دِل کوں ٻھاڳیا۔ اُنہاں سرائیکی ثقافت اَتے قومی شناخت دی بھرپور وکالت کیتی۔ اُنہاں دے مضامین، جیڑھے شاید ہِک کتاب کیتے نہ لِکھے ڳئے ہَن، بعد وِچ کتابی شکل وِچ شائع کیتے ڳئے، جیڑھے اُنہاں دی علمی محنت دا ہِک نمونہ ہِن۔

 سیاسی حیاتی 
استاد فدا حسین گاݙی دی سیاسی زندگی وی اُنہاں دی علمی زندگی وان٘گوں اہم ہئی۔ اُوہ اپݨے سیاسی نظریات اَتے جدوجہد دے حوالے نال منفرد پچھاݨ رکھیندے ہَن۔ اُنہاں دے چاہݨ آلے اَتے ساتھی اُنہاں دے نال نظریاتی اختلافات اَتے اتفاق ݙوہائیں رکھیندے ہَن، مگر ایندے باوجود اُنہاں دے درمیان محبت اَتے عقیدت دا رِشتہ ہمیشہ قائم رہیا۔ اُوہ اپݨے ساتھیاں کوں ہمیشہ رہنمائی ݙیندے اَتے اُنہاں کوں سرائیکی ثقافت کوں سمجھݨ اَتے اُوندے بارے وِچ لِکھݨ دی ترغیب ݙیندے ہَن۔

 وراثت اَتے اثرات 
استاد فدا حسین گاݙی دی وفات دے بعد وی اُنہاں دا علمی کَم زندہ ہے۔ اُنہاں دی پہلی کتاب "سرائیکی کلچر" جنوری 1994 وِچ شائع تھئی، جیڑھی جو اُنہاں دی وفات دے ہِک سال بعد منظرِ عام تے آئی۔ اِیں کتاب وِچ اُنہاں دیاں چُݨیاں ہویاں تحریراں شامل ہَن۔ بعد وِچ، اِیہ کتاب نایاب تھی ڳئی اَتے کئی سال بعد، 26 سال دے لَمّے عرصے دے بعد، "سرائیکی لوک سانجھ (اسلام آباد)" نے اُنہاں دیاں غیر مطبوعہ تحریراں کوں شامل کریندے ہوئے ہِک نواں ایڈیشن شائع کِیتا۔ اِیہ کتاب اُنہاں دے کَم دی اہمیت اَتے سرائیکی ادب و ثقافت تے اُنہاں دے ڳھاٹے اثرات دی گواہی ہے۔

استاد فدا حسین گاݙی کوں سرائیکی وسیب وِچ ہِک رہنما اَتے دانشور دے طور تے ہمیشہ یاد رکّھیا ویسی۔ اُنہاں دا کَم نہ صرف سرائیکی زبان اَتے ادب کیتے ہِک قیمتی اثاثہ ہے بلکہ اِیہ خطے دے لوکاں دی تاریخ اَتے ثقافت کوں سمجھݨ کیتے وی ہِک اہم ذریعہ ہے۔

 حوالہ