انا خانم

آنا خانم (وفات: 9 ستمبر 1647ء؛ فارسی: آنا خانم) صفوی بادشاہ شاہ صفی (1629–1642ء) دی ہمشیرہ ہَن۔ اوہ آپݨے شوہر دے جانشین شاہ عباس دوم (1642–1666ء) دی والدہ ہَن۔

 ابتدائی زندگی 
آنا خانم سرکیسیائی نژاد ہَن۔ اُنّھاں کوں شاہ صفی، عباس اول دے وݙے پُتر محمد باقر مرزا دے پُتر (1588–1629ء) کوں لونڈی دے طور تے ݙِتّا ڳیا ہَئی۔ اوہ عباس ثانی دی ماں بݨیاں۔ صفوی بادشاہاں نے شادی نی کیتی ہَئی، پر لونڈیاں توں اُنّھاں دی نسل چلدی رہی، جیڑھیاں اُنّھاں دیاں بیویاں بݨ ڳئیاں۔

 ملکہ ماں دے طور تے 
1642ء وِچ شاہ صفی دی موت دے بعد اُون٘دا پُتر عباس دوم تخت تے ٻِیہھا۔ سارو تقی، محمد علی خان تے جانی خان شملو تے مشتمل ہک سہ فریقی نے آنا خانم دے نال اتحاد وِچ کم کِیتا تے عباس دے دور حکومت دے پہلے ترِیہہ سالاں تک عدالت وِچ مؤثر طریقے نال اقتدار سنبھالیا۔ سارو تقی نے وزیر اعظم دے طور تے آپݨا عہدہ برقرار رکھّا۔ آنا خانم اُنّھاں دی اتحادی تے آپݨے دھڑے دے اندر اقتدار کوں مستحکم کرݨ والیاں ہَن۔ ہک فرانسیسی سنہاراور سیاح جین چارڈین نے 1645ء وِچ عباس دے تخت تے فائز تھیوݨ دے بعد آپݨی ڳالھ مُہاڑ وِچ اُنّھاں دی دوستی تے تعاون دا ذکر کِیتا۔

سارو تقی کوں جانی خان نے قتل کِیتا، غالباً عباس دی رضامندی نال جیڑھا آپݨی ماں تے آپݨے غلام ساتھیاں توں آزادی حاصل کرݨ دی کوشش کریندا پیا ہَئی۔ آنا خانم کوں جانی خان تے سخت غصہ ہَئی۔ اُون٘دے آپݨے ناظم خواجہ سراؤں وِچوں ہک کوں، جیڑھا شاید حرم دا سبھ توں وݙّا، رش سیفد ہَئی، جانی خان دے کول بھیڄا تے اُون٘دے توں آپݨے اعمال دی وضاحت کرݨ کوں آکھیا۔ اُون٘دے جواب وِچ سارو تقی کوں کتا تے چور آکھیا تے ول آنا خانم دی ذاتی توہین وی کِیتی۔

قتل دے بعد، جانی خان کوں خود شاہی سردار، صفی قلی بیگ (امیر بیگ ارمانی دا پُتر) نے دھوکا ݙِتّا، جیڑھا اِیں ڳالھ توں خوف زدہ ہَئی جو اِیں سازش دا حتمی مقصد خود شاہ دا تختہ الٹݨ ہِے۔ پر اِیندے بعد تھیوݨ والے خوفناک انتقام دے پِچھوں اصل تحریک آنا خانم ہَن۔ سارو تقی کوں پھانسی ݙیوݨ دے چار ݙین٘ہ بعد جانی خان کوں قتل کر ݙِتّا ڳیا۔

 تعاون 
آنا خانم دے بارے وِچ ڄاتا ویندا ہِے جو اوہ شاہی دار الحکومت اصفہان دے مضافاتی عباس آباد وِچ ہک مسجد تے ہک اسکول دی تعمیر دی سرپرستی کریندی پئی ہَن۔

 موت 
آنا خانم دا انتقال 9 ستمبر 1647ء کوں تھیا۔

 حوالے 

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے