سامی لسانی خاندان

سامی لسانی خاندان خاندان افرو ایشیائی لسانی خاندان اہم زباناں عربی، عبرانی، سریانی، امہاری ٻولݨ والے 33 کروڑ توں زائد قدیم ترین زبان اکادی (Akkadian) خطِ تحریر سامی (دائیں توں بائیں)

سامی لسانی خاندان (Semitic languages) دنیا دے قدیم ترین تے اہم لسانی خانداناں وچوں ہک ہے۔ ایہ اصل وچ "افرو ایشیائی" (Afro-Asiatic) لسانی خاندان دی ہک شاخ ہے۔ ایں خاندان دیاں زباناں مشرقِ وسطیٰ (عرب ملکاں)، شمالی افریقہ تے ایتھوپیا دے علاقیاں وچ ٻولیاں ویندن۔ سارائیکی وسیب تے اسلامی دنیا واسطے ایں خاندان دی اہمیت ٻہوں زیادہ ہے کیونکہ قرآنِ پاک دی زبان عربی ایں خاندان دی سب توں وݙی زبان ہے۔

 ناں دی وجہ 
"سامی" دا ناں حضرت نوح علیہ السلام دے پتر حضرت سام دے ناں توں منسوب ہے۔ بائبل تے کجھ تاریخی روایات دے مطابق، ایں خاندان دیاں زباناں ٻولݨ والے حضرت سام دی اولاد وچوں ہن۔ 1781ء وچ ہک جرمن ماہرِ لسانیات نے پہلی واری ایں گروہ واسطے "سامی" دی اصطلاح استعمال کیتی۔

 اہم زباناں 
سامی خاندان کوں مختلف شاخاں وچ ونڈیا گیا ہے:

 وسطی سامی: ایندے وچ عربی شامل ہے جیہڑی ایں خاندان دی سب توں زیادہ ٻولی ونڄݨ والی زبان ہے۔ ایندے علاوہ عبرانی (Hebrew) وی ایں شاخ دا حصہ ہے۔
 مشرقی سامی: ایندے وچ قدیم اکادی زبان شامل ہے جیہڑی ہݨ ناپید تھی چکی ہے (ایہ قدیم بابل تے نینویٰ دی زبان ہئی)۔
 جنوبی سامی: ایندے وچ ایتھوپیا دی سرکاری زبان "امہاری" تے کجھ قدیم یمنی زباناں شامل ہن۔

 سامی زباناں دیاں خصوصیات 
سامی زباناں اپنی ساخت دے لحاظ نال دنیا دی ٻیاں زباناں (جیویں سارائیکی یا انگریزی) توں ٻہوں مختلف ہن۔ انھاں دی کجھ خاص علامات ایہ ہن:

 تین حرفی مادہ (Roots): ایں خاندان دیاں زباناں وچ الفاظ عام طور تے ترائے بنیادی حروف (Consonants) توں بݨدن۔ مثال دے طور تے عربی وچ ک-ت-ب توں کتاب، کاتب، مکتوب تے مکتب بݨدن۔
 دائیں توں بائیں لکھائی: عربی، عبرانی تے سریانی زباناں دائیں توں بائیں پاسے لکھی ا ویندن۔
 حلق توں نکلݨ والیاں آوازاں: ایں خاندان دیاں زباناں وچ حلق توں ادا تھیوݨ والے حروف (جیویں ع، ح، ق) کثرت نال پائے ویندن۔

 سارائیکی تے سامی زباناں دا تعلق 
سارائیکی دا سامی خاندان نال کوئی نسلی یا لسانی تعلق کائنی (سارائیکی ہند-آریائی ہے)، لیکن مذہبی تے علمی تعلق ٻہوں گہرا ہے:
1. قرآنی الفاظ: سارائیکی وچ ہزاراں الفاظ عربی توں آئے ہن (مثلاً: علم، کتاب، دعا، شکر)۔
2. رسم الخط: سارائیکی لکھݨ واسطے جیہڑا رسم الخط (Perso-Arabic) استعمال تھیندے، اوہ سامی نژاد ہے۔

 اہمیت 
سامی زباناں انسانی تہذیب دی تاریخ وچ ٻہوں اہم ہن کیونکہ دنیا دے ترائے وݙے مذاہب (اسلام، مسیحیت تے یہودیت) دی مقدس کتاباں ایں خاندان دیاں زباناں (عربی، عبرانی تے سریانی) وچ نازل تھئیاں ہن۔

 حوالے 

Category:لسانیات
Category:سامی زباناں
Category:زباناں