اسواپتی

رامائن دے مطالعے نال پتہ لڳدے جو جہڑے ݙیہاڑیاں اجودھیا اُتے راجہ دشرتھ راج کرین٘دا ہَئی۔ سندھ دی وادی کیکیا ناں دی ہِک سلطنت دے وِچ ہَئی۔ راجہ دشرتھ دی سُوݨی تے من موہݨی راݨی، جین٘دی تریاہٹ نے رام چندر جی کوں چوݙاں ورھیں کِیتے بن باس گِھنّݨ اُتے مجبور کر ݙِتّا ہَئی اِیں ملک دے راجہ دی بھیݨ ہَئی اَتے اِیں وجہ کنوں کیکئی یعنی مُلک کیکیا آلی اکھوین٘دی ہَئی۔ ٻئے لوّظاں وِچ اِین٘ویں سمجھو جو اُنّھاں ݙیہاڑیاں ملتان اَتے اُون٘دے ملحقہ علاقیاں اُتے راجہ دشرتھ دے سان٘ڈھو دی حکومت ہَئی۔ اِیں راجے دا ناں اسواپتی ݙسایا وین٘دا ہِے۔ پَر اِیہو ناں مہا بھارت وِچ وی مِلدا ہِے۔ اِین٘دے نال اِیہ نتیجہ مرتّب تِھین٘دا ہِے جو اِیں مملکت دا ہر راجہ اسواپتی اکھوِین٘دا ہَئی۔ یعنی گھوڑیاں دا مالک، لا محالہ اِیہ ملک گھوڑیاں دی کثرت اَتے ودھائے ہووݨ دی وجہ کنوں مشہور ہوسی اَتے ہُݨ وی پنجاب دے گھوڑے آپݨاں جواب نِھیں رکھین٘دے۔ "نگر" دے علاقے وِچ تانبے دی ہِک تختی لبّھی ہَئی اُون٘دی عبارت نال پتہ لڳدے جو راجہ اسواپتی کوں ہستنا پور دے مہا راجہ جناجیا نے قتل کِیتا ہَئی۔ اِیں تختی وِچ عِلمِ نجوم دی رو نال جہڑا زمانہ ݙسایا ڳِیا ہِے ڄیکر اُون٘دا حِساب لایا ون٘ڄے تاں اِیہ واقعہ حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے ڄَمّݨ کنوں 2990 ورھیں پہلاں دا مَنّݨاں پون٘دا ہِے۔ اِین٘دے نال پتہ لڳدے جو اُنّھاں ݙیہاڑیاں وادیٔ سندھ دا راجہ جین٘دی مملکت وِچ ملتان وی رَلا ہوئیا ہَئی، ایݙا ݙاڈھا ہَئی جو اُوکوں ہَراوݨ وِچ پانڈو ٹٻر وی وݙائی محسوس کرین٘دا ہَئی۔ مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 49۔ 

ملتان اَتے اُون٘دے نیڑے تیڑے دے علاقیاں کوں راݨی کیکئی نال جہڑا تقرب مِلیا ہِے اُون٘دا ثبوت رام چوترہ مندر اَتے رام تیرتھ مندر نال مِلدا ہِے۔ عام طور تے مشہور ایہ ہِے جو مہا راجہ رام چندر جی بحالت بن باس اِیں پاسے تشریف گِھن آئے ہَن۔ پَر اِیہ امر قرینِ قیاس نِھیں کیوں جو بن باس دے وِچالے رام چندر جی دا سارا ویلا جنوبی ہند وِچ لَنگھیا ہِے، غالب گُمان ایہ ہِے جو مہا راجہ رام چندر جی راݨی سیتا نال شادی کرݨ دے بعد سیر تے تفریح کرݨ آپݨی نِکّی امّاں دے وطن وِچ آئے ہوسِن۔ رام چوترہ اَتے خاص طور تے رام تیرتھ اِیں امر دا وݙّا ثبوت ہِے جو ملتان ای راݨی کیکئی دے پِیؤ دا دارالسلطنت ہَئی۔ کیوں جو کشمیر اَتے شمالی پنجاب وِچ کُئی جاء اِیہجی نِھیں مِلدی، جِتّھاں مہا راجہ رام چندر دا ون٘ڄݨ ثابت تِھیا۔ یا کُئی ٻئی جاء انّھاں نال موسوم ہووے۔ اِیہ شرف صرف ملتان دی پوِتّر بُھومی کوں ای مِلا ہِے۔ مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 50۔ 

 ٻِیا ݙیکھو 
 راجہ ہرناکشپ۔
 رام چوترہ مندر۔ 
 پرہلاد۔ 

 حوالے 

ونکی:تاریخ سرائیکستان
ونکی:سرائیکستان
ونکی:ملتان
ونکی:تاریخ ملتان
ونکی:ملتانی مندر
ونکی:ملتان دے مندر
ونکی:ملتان دے راجے
ونکی:ملتانی راجے