شمسی رطوبتی-رطوبت کش ڈیسیلینیشن(ایچ ڈی ایچ)

اے ہک دوہری ٹیکنالوجی ہے جیڑھی دوہری طاقت نال کم کریندی ہے:

 شمسی حرارت (Solar Thermal)
 رطوبت کشی (Dehumidification)

سادے الفاظ اچ، اے ہک "مصنوعی بارش" بݨاوݨ دا طریقہ ہے۔ جیویں سورج دی تپش نال سمندر دا پاݨی بخارات بݨ کے اݙدے ہے تے ول ٹھڈھا تھی کے بارش دی صورت اچ مٹھا پاݨی وسدے، ایں سسٹم اچ وی ایہو کم کیتا ویندے، پر کنٹرول تھیے ہوئے ماحول اچ۔

اے کین٘ویں کم کریندی ہے؟
ایندے کم کرݨ دے چار اہم مرحلے ہن:

مرحلا 1: پاݨی کوں گرم کرݨ (شمسی طاقت نال)

ہک شمسی کلیکٹر (Solar Collector) ہوندے جیندے اندر پاݨی (سمندر دا پاݨی یا زیر زمین کھارا پاݨی) ویندے۔
سورج دی تپش نال اے پاݨی ڄَمݨ دے نقطے توں وی تلے تے بخارات (Vapour) بݨݨ لڳدے۔ اے پاݨی ہلکا ہوندے۔

مرحلا 2: ہوا کوں خشک کرݨ (رطوبت کشی نال)

ہک علیحدہ ڈیوائس، جینکوں ڈیہمیڈیفائر (Dehumidifier) آکھا ویندے، اچ خشک تے ٹھڈھی ہوا ہوندی ہے۔ اے ہوا عام طور تے ایئر کنڈیشنر یا ہک سکݨ آلے سسٹم توں آندی ہے۔

مرحلا 3: بخارات دا خشک ہوا نال ملݨ تے کنڈنس تھیوݨ (Condensation)

پہلے مرحلے دے گرم تے نم بخارات کوں ڈیہمیڈیفائر اچ گھنایا ویندے جتھاں او خشک تے ٹھڈھی ہوا نال ملدن۔
ہوا توں خشک ہووݨ پاروں، او بخارات تیزی نال ٹھڈھے تھیندن تے مٹھے پاݨی دے قطرے بݨا ݙیندن۔ جیویں ٹھڈے گلاس تے ہوا دے بخارات، قطرے بݨیندن۔

مرحلا 4: میٹھے پاݨی دا ذخیرہ تھیوݨ'

اے بݨݨ آلے قطرے ہک پائپ راہیں ہک ذخیرے آلے ٹینک (Storage Tank) اچ جمع تھی ویندن۔
اے مکمل طور تے مٹھا تے صاف پاݨی ہوندے جیہڑا پی کے ورتیا ون٘ڄ سڳدے۔

ایچ ڈی ایچ دے فائدے

1. سورج دی مفت توانائی: اے سورج دی تپش نال چلدی ہے، جیہڑی ہر جاہ مفت تے دستیاب ہے۔ بجلی دا خرچا گھٹ ہوندے۔

2. خشک ہوا دا فائدہ: اے سسٹم خشک ہوا نال چلݨ پاروں انہاں علاقیاں کیتے بہترین ہے جتھاں ہوا وی خشک ہووے تے پاݨی دی کمی ہووے۔

3. صاف پاݨی: اے عمل قدرتی بارش وانگوں ہے، ایں پاروں پاݨی وچوں نمکیات تے آلائشاں وی مک ویندن۔

4. ݙوں کم: ڈیہمیڈیفائر توں ٹھڈھی ہوا وی ملدی ہے، جیہڑی کہیں کمرے یا گھر کوں ٹھڈھا کرݨ کیتے وی ورتی ون٘ڄ سڳدی ہے۔ ایں طرح پاݨی دے نال نال ٹھنڈک وی ملدی ہے۔

نقصان

1. موسم تے انحصار: جیہڑے ݙینھ سورج نہ نکلے یا بادل ہوون، ایندی کارکردگی گھٹ تھی ویندی ہے۔

2. شروع وچ لاڳت: شمسی پینل تے ڈیہمیڈیفائر سسٹم لاوݨ دی شروعاتی لاڳت (Cost) زیادہ ہوندی ہے۔

3. ہنرمند افراد دی لوڑ: ایں سسٹم کوں چلاوݨ تے ٹھیک رکھݨ کیتے ہنر مند لوکاں دی لوڑھ پوندی ہے۔

سرائیکی علاقیاں کیتے اہمیت

ساݙے سرائیکی وسوں دے کئی حصے خشک تے نیم خشک ہن۔ اُتھوں دے پاݨی وچ نمکیات دی مقدار زیادہ ہے تے زیر زمین پاݨی وی تلے تھیندا پیا ہے۔ ایں پاروں:

ساݙے کول شمسی توانائی گھٹ نی۔
ساݙی ہوا وی خشک ہوندی ہے، جیہڑی ایں ٹیکنالوجی کیتے موزوں ہے۔
جے ایں طرح دے سسٹم لائے ون٘ڄن تاں ساݙے دیہاتاں تے شہراں کوں صاف مٹھے پاݨی مہیا  تھی سڳدے۔
خلاصہ
شمسی رطوبتی-رطوبت کش ڈیسیلینیشن ہک صاف، ماحول دوست تے پائیدار طریقہ ہے مٹھا پاݨی حاصل کرݨ دا۔ اینکوں ساݙی سرائیکی وسوں دی ضرورتاں کوں ݙیکھ کے مستقبل اچ ہک وݙے پیمانے  تے اپناوݨ دی ضرورت ہے۔ اے ساݙے کھارے پاݨی کوں شمسی توانائی نال مٹھا بݨا کے ساݙے پاݨی دے متعلق مشکلاں کوں گھٹ کر سڳدی ہے۔تحقیق، اسماعیل بھٹہ

حوالے