فارورڈ اوسموسس (ایف او)

ایں ٹیکنالوجی دا تعلق پاݨی دے صاف کرݨ نال اے تے ایہ ہک بہوں دلچسپ تے جدید طریقہ کار اے۔

فارورڈ اوسموسس (Forward Osmosis) کیا ہے؟

فارورڈ اوسموسس ہک قدرتی عمل اے جیندے وِچ پاݨی دے مالیکیولز ہک نیم نفوذ پذیر جھلی (Semi-permeable Membrane) دے پار بھیڄے ویندن۔ ایں عمل وِچ پاݨی ڈرا سلوشن  (Draw Solution) دی طرف ودھدا اے، کیونکہ اتھاں اسموٹک پریشر (Osmotic Pressure) دا فرق ہوندے۔

ایں طریقے وِچ کوئی بیرونی دباؤ (جیویں RO وِچ ہوندے) استعمال نہیں تھیندا، بلکہ پاݨی آپݨے آپ ایں جھلی دے پار ٹردے۔

ایندے کم کرݨ دا طریقہ کار

1.ہک جھلی ہوندی اے جیہٹی صرف پاݨی دے مالیکیولز کوں گزرݨ ݙیندی اے، نمکیات یا گندے مادے کوں نی۔

2.ݙو طرف محلول ہوندن: فیڈ سلوشن (Feed Solution)، اے او گندا پاݨی ہوندے جیہڑا صاف تھیوݨا ہوندے۔

ڈرا سلوشن (Draw Solution): اے ہک خاص کیمیائی محلول ہوندے جیندے وِچ پاݨی کوں چھکݨ دی زبردست صلاحیت ہوندی اے (زیادہ اسموٹک پریشر)۔

3. پاݨی فیڈ سلوشن توں ڈرا سلوشن دی طرف جھلی دے پار ٹردے۔

4. آخر وِچ ڈرا سلوشن توں پاݨی کوں الڳ کر کے صاف پاݨی حاصل کر گھدا ویندے۔

فارورڈ اوسموسس دے فائدے

گھٹ توانائی دی لوڑھ: بیرونی دباؤ نہ ہووݨ پاروں توانائی دی بچت تھیندی اے۔

مختلف پاݨیاں کیتے موزوں: سمندری پاݨی، گندے پاݨی تے صنعتی فضلے والے پاݨی صاف کرݨ کیتے استعمال تھی سڳدا اے۔

ماحول دوست: توانائی دی گھٹ مصرف پاروں کاربن ڈائی آکسائیڈ دا اخراج گھٹ تھیندے۔

فارورڈ اوسموسس دے نقصان
ڈراء سلوشن دا انتظام: ڈراء سلوشن کوں بار بار ری جنریٹ کرݨا پوندے، جیندے وِچ اضافی لاڳت آندی اے۔

لاڳت: فی الحال ایندی لاگت روایتی RO توں زیادہ اے۔

رفتار: پاݨی صاف کرݨ دی رفتار RO توں تھوڑی گھٹ ہوندی اے۔

استعمال

1. سمندری پاݨی دی نمکینیت گھٹاوݨ (Desalination)

2. صنعتی فضلے دا پاݨی صاف کرݨ

3. خوراک تے مشروب دی صنعت وِچ (جیویں کہ پھلاں دے جوس کوں مرتکز کرݨ)

4. فضائی مشنز تے پاݨی دی ری سائیکلنگ کیتے

5. میڈیکل دے میدان وِچ (جیویں کہ دوائیاں دی تیاری)

RO (Reverse Osmosis) نال فرق

RO وِچ: پاݨی کوں جھلی دے پار بھیڄݨ کیتے زیادہ دباؤ استعمال تھیندے۔

FO وِچ: پاݨی آپݨے آپ اسموٹک پریشر دے فرق پاروں ٹردے، دباؤ دی کوئی لوڑ نہیں ہوندی۔
خلاصہ
فارورڈ اوسموسس ہک او ٹیکنالوجی اے جیہڑی مستقبل وِچ پاݨی دے مسائل کوں حل کرݨ وِچ کلیدی کردار ادا کر سڳدی اے، خاص کر ایں جہانی تَپش (Global Warming) تے پاݨی دی قلت دے ݙر دے دور وِچ۔ البتہ، اینکوں زیادہ موثر تے سستا بݨاوݨ کیتے ٻئی تحقیق دی لوڑ اے۔تحقیق، اسماعیل بھٹہ
حوالے