ناول ماں مکسم گورکی

ناول ماں : مکسم گورکی دا شاہکار (خلاصہ)

مکسم گورکی دا مشہور ناول "ماں" (مدر) روس دے ہک انقلابی دور دی عکاسی کریندے اتے ہک ایجھاں شاہکار ہے ڄیہڑا محنت کش طبقے دی جدوجہد اتے ہک عام ماں دی غیر معمولی تبدیلی کوں پیش کریندا ہے۔ اے ناول صرف ہک کہاݨی نئیں، بلکے اِیہ اُو دور دی سماجی، معاشی اتے سیاسی حالات دا ہک سچا شیشہ ہے۔

ناول دے مرکزی کرداراں وچ پیلاجیا،  نیلوونا اتے سوفا ہن ، جینکوں عام طور تے "ماں" دے ناں نال ڄاݨیا ویندے۔ او ہک فیکٹری دے مزدور دی ذال ہئ ڄہڑی غربت، شراب نوشی اتے ظلم دی زندگی گزاریندی ہے۔ اوندے ٻال ہن، جیندے وچوں ہک دا ناں پاول اتے ݙوجھے دا ناں سوف ہا ۔ پاول وی اوں فیکٹری وچ کم کریندا ہے جتھاں اوندے پیو دا انتقال تھیا ہا۔ پاول اپݨے پیو وانگوں نئیں، او شرابی اتے لڑی جھگڑے الا نئیں۔ او پڑھیا لکھیا  اتے سماجی ناانصافیاں کوں سمجھݨ دی کوشش کریندا ہے۔

پاول اتے اوندے کجھ یار ، ڄیہڑے سب فیکٹری مزدور ہن، انقلابی کماں وچ حصہ گھنݨ شروع کر ݙیتاں ۔ او سوشلسٹ نظریات دا مطالعہ کرݨ اتے مزدوراں وچ بیداری پیدا کرݨ دی کوشش کریندن۔ ماں پیلاجیا شروع وچ اپݨے پتر دے ایں کم کوں نئیں سمجھدی۔ او ڈردی ہے جو پاول مصیبت وچ نہ پھس ونڄے ۔ او ہک سادہ لوح عورت ہے ڄہڑی صرف اپݨے پتر دی حفاظت چاہندی ہئ. 

پاول اتے اوندے دوستاں دی سرگرمیاں دی وجہ توں پولیس انہاں تے نظر رکھݨ شروع کر ݙیندی ہے۔ ہک واری پاول کوں مزدوراں دے مظاہرے دی قیادت کرݨ تے گرفتار کر ڳھدا ویندے ۔ ایں واقعہ نال ماں دے اندر ہک وݙی تبدیلی آندی ہے۔ او ڈرݨ دی بجائے، اپݨے پتر دے مقصد کوں سمجھݨ دی کوشش کریندی ہے۔ او انہاں کتاباں کوں پڑھݨ شروع کریندی ہے جیہڑیاں پاول چھوڑی ڳیا ہا، اتے آہستہ آہستہ انقلابی نظریات کوں سمجھݨ لگ ویندی ہے۔

ماں ہݨ صرف ہک تماشائی نئیں رہ ویندی، بلکے او فعال طور تے تحریک دا حصہ بݨ ویندی ہے۔ او خفیہ طور تے انقلابی پمفلٹ اتے کتاباں ونڈݨ شروع کر ݙیندی ہے۔ او مظلوم مزدوراں اتے انہاں دے گھروالیاں دی مدد کریندی ہے۔ او انقلابی پیغام کوں ڳلی ڳلی ، محلے محلے پچاوݨ دی کوشش کریندی ہے۔ اوں وچ ہک نویں ہمت اتے حوصلہ پیدا تھیندا ہے۔

ناول دے آخر وچ، پاول کوں دوبارہ گرفتار کیتا ویندا ہے اتے اوندے تے مقدمہ چلدے ۔ ماں اپݨے پتر دے دفاع وچ کھل کے کھڑدی ہے اتے عدالت وچ بہادری نال انقلابی نظریات دا پرچار کریندی ہے۔ او ہک جلسے وچ تقریر کریندی پئی ہوندی ہے ڄݙاں پولیس اونکوں وٹھݨ دی کوشش کریندی ہے۔ ماں مزاحمت کریندی ہے اتے اپݨے پیغام کوں پچاوݨ دی ہر ممکن کوشش کریندی ہے۔ ناول دا اختتام اوندے گرفتار تھیوݨ یا possibly اوندے جدوجہد کردے ہوئے ݙیکھݨ تے تھیندے۔

مرکزی خیال

"ماں" ناول دا مرکزی خیال ہک عام انسان دی شعوری تبدیلی ہے، ڄیہڑا معاشرتی ناانصافیاں کوں ݙیکھݨ دے بعد اپݨی ذات دی حد توں نکل کے ہک وݙے مقصد کیتے قربانیاں ݙیوݨ کیتے تیار تھی ویندا ہے۔ اِیہ ناول ظاہر کریندا ہے جو کینویں ہک ماں دا پیار صرف اپݨے پتر تئیں محدود رہݨ دی بجائے، سارے محنت کش طبقے کیتے ہک عالمی پیار وچ بدل ویندا ہے۔ اِیہ انقلاب، ہمت، قربانی اتے انسانی روح دی عظمت دی کہاݨی ہے۔

میں چاہندا میݙے سرائیکی وسیب دے نینگراں وچ وی اینجھا انقلاب آوے ڄہڑا لوکاں کوں شعور ݙیوے اتے میݙے وسیب دیاں تریمتیں وی ٻہوں بہادر ہݨ.

شان سرائیکی