راجہ ہرناکشپ

راجہ ہرناکشپ ملتان دا ہِک راجہ ہَئی جہڑا ٻہوں تَکڑا سمجھیا وین٘دا ہَئی۔ 

 راجہ ہرناکشپ 
آکھیا وین٘دے جو ہالی طوفانِ نوح دا پاݨی چَنڳی طرحاں سُکّیا نہ ہَئی جو لوکاں نے خُدائے واحد کوں چھوڑ کے سِڄ دی پُوجا شروع کر ݙِتّی۔ بابل اَتے ملتان وِچ آدتیہ دیوتا دے وݙّے معبد ہَن۔ اَتے لوک بُتاں کوں پُوجدے اَتے چڑھاوے چڑھین٘دے ہَن۔ اُوں زمانے وِچ ملتان اُتے جہڑا راجہ راج کرین٘دا ہَئی اُون٘دا ناں راجہ ہرناکشپ ہَئی۔ بھان٘ویں جو ملتان اُون٘دا مستقل پایۂ تخت ہَئی، پَر گرمی دا موسم اُوہ کشمیر وِچ لنگھین٘دا ہَئی۔ جین٘دا ناں اُوں زمانے وِچ ستی سر ہَئی۔ طوفان نوح دے بعد کشمیر دی وادی تَلا بَݨ تے رَہ ڳئی ہَئی، کیوں جو اُون٘دی شِکّل پیالے آلی کار ہَئی۔ اَتے پاݨی دے نِکلݨ دا کُئی ٻِیا راہ نہ ہَئی۔ جہڑے لوک اِیں پاسے آئے، اُنّھاں کوں پہاڑا دیاں چوٹیاں اُتے ای ٹِکاݨاں کرݨاں پون٘دا ہَئی۔ تہُوں اِنّھاں پہاڑاں اُتے ہالی تئیں اِیں ونکی دے نشان مِلدے ہِن جنّھاں نال پتہ لڳدا ہِے جو گھاٹ دے موقعیاں اُتے ٻیڑیاں کوں ٻدّھݨ کِیتے وݙے وݙے پتھراں وِچ کَھپّے کِیتے ڳئے ہَن۔ علاقہ شوپیان اَتے کُجھ ٻئے ڄاہیں وِچ اِیہو جئیں کَھپّے مِلدے ہِن جہڑے ٻیڑی دے ٻدّھݨ نال موسوم ہِن۔ جہڑیلے تئیں وادیٔ کشمیر زیرِ آب ریہی لوک انّھاں ٻیڑیاں اُتے چڑھ کے اِݙّے اُݙّے پن٘دھ کرین٘دے ہَن۔ مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 42۔ 

راجہ ہرناکشپ ہُنالے وِچ جہڑیلے سیر و تفریح کِیتے اِیں وادی وِچ ڳِیا تاں اُوں ݙِٹّھا جو بارہ مولا دی جاء اُتے پہاڑ دی ہِک وݙّی چٹان نے ستّی سر دے پاݨی کوں روک رکّھیا ہِے۔ راجہ نے چٹان دے ٹوٹے ٹوٹے کروا ݙِتّے چٹان دا کپیڄݨ ہَئی جو پاݨی دا ٻہوں وݙّی دار ملتان کَن وہوݨ لڳ پئی۔ اَتے نیڑے تیڑے دی بھوئیں کوں سیراب کرین٘دی ہوئی چناب نال رَل ڳئی۔ جہڑیلے ستی سر دا پاݨی سُک ڳِیا، اَتے رَڑھ واہی دے قابل بھوئیں نِکل آئی تاں مہا راجہ نے اِیں وادی وِچ لوک اَباد کِیتے اَتے اِیہ جنّت نشان خطّہ راجہ نال موسوم تھی تے کشپ میر اَتے وَل کشمیر اکھوایا۔  راہنمائے کشمیر۔ از مولانا محمد دین صاحب فوقؔ صفحہ نمبر 61 تا 64 ۔ 
بارہ مولا دی چٹان دا کَپّݨ عام بندیاں دا کَم نہ ہَئی۔ اِیں کِیتے اِیں وݙائی آلے کارنامے نے راجہ ہرناکشپ کوں کشمیریاں دی اَکھ وِچ دیوتا بݨا ݙِتّا اَتے جہڑیلے جہلم دا پاݨی وادی پنجاب کوں سیراب کرین٘دا ہویا ملتان کنوں لنگھیا تاں اہلِ ملتان دے دِل وِچ وی راجہ دی دھاک ٻہہ ڳئی اَتے اُوہ اُوکوں ما فوق الفطرت ہستی سمجھݨ لڳ ڳئے۔ 
 سورج دیوتا 
مسلسل کامیابیاں اَتے کامرانیاں نے ہرناکشپ دے دِل تے دماغ وِچ اِیہ سودائے خام پیدا کر ݙِتّا جو اُوہ اصل وِچ عام انساناں آلی کار کائے نِھیں، بلکہ اُوہ دیوتاواں جئیں تَکڑائی دا مالک ہِے۔ تہوں اُوں نے نہ صرف دیوتا ہووݨ دا دعویٰ کِیتا، بلکہ اِیہ آکھیا جو اُوہ بارہ سورج دیوتاواں دا پِیؤ ہِے۔ اُوں نے آپݨی شِکّل دا ہِک طلائی بُت تیار کروایا اَتے لوکاں کوں اُون٘دا پوجا دا حُکم ݙِتّا۔ اکثر لوک نِوّ ڳئے، پر جِنّھاں دا ضمیر جِین٘دا ہَئی اُنّھاں نے انکار کر ݙِتّا۔ ہزاراں لوک قید تھئے اَتے ڈِھڳ مار ݙِتّے ڳئے۔ مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 43۔ 
 ٻِیا ݙیکھو 
 ملتان دے راجے۔
 راجہ جے بادین۔ 
 سورج مندر۔ 
 سورج دیوتا
 مول استھان۔ 

 حوالے 

ونکی:تاریخ سرائیکستان
ونکی:سرائیکستان
ونکی:ملتان
ونکی:تاریخ ملتان
ونکی:ملتانی مندر
ونکی:ملتان دے مندر
ونکی:ملتان دے راجے
ونکی:ملتانی راجے