بکرما جیت

125 قبل مسیح وِچ باختر دے باشاہ انراڈی ٹس نے پنجاب اُتے حملہ کِیتا 126 قبل مسیح تئیں اُون٘دے ٹٻّر نے اِیں گُل ریز وادی اُتے حکومت کِیتی اِین٘دے بعد ایں سلطنت وِچوں نکلے اَتے بݨائے ہوئے تاجدار پہلی صدی (قبل مسیح دے اَغاز توڑیں) وادی سندھ اَتے کابل اُتے قابض اَتے متصرف ریہے۔ 320ء تئیں یو چی اَتے کشان قبیلے اِیں مُلک اُتے آپݨاں پرچم لہران٘دے ریہے۔ انّھاں دے بعد ہِک نواں ٹٻّر منظر عام تے آیا، جین٘دا ناں گپت ٹٻر ہَئی۔ اُوں نے ہِک زوراور اَتے تَکڑی سلطنت قائم کِیتی۔ اَتے تقریباً ݙو سو ورھیاں تئیں وݙے طنطنہ اَتے دبدبہ نال حکومت کرین٘دا ریہا۔ اِیں عہد وِچ متحدہ ہندوستان نے نہ صرف سیاسی شان تے شوکت حاصل کر گِھدّی ہَئی بلکہ علم تے فن وِچ وی اُوہ ترقی دی پوری ہندو قوم اَڄ توڑیں اِین٘دے اُتے فخر کرین٘دی ہِے۔ اِیں وجہ کنوں اِیں عہد کوں ہندی تاریخ دا سُنہرا دور آکھیا وین٘دا ہے۔ اِیں ٹٻّر دا بانی چندر گپت موریا ہَئی۔ پَر ساریاں کنوں وَدھ مشہور فرمانروا سمندر گپت اَتے چندر گپت وکرما دتیہ ہَن۔ چندر گپت دی سلطنت توں شمالی ہند وِچ صرف مگدھ تئیں محدود رہی۔ پَر سمندر گپت نے تقریباً سارے ہندوستان کوں فتح کر گِھدّا ہَئی۔ سمندر گپت دے زمانے وِچ وسطِ ایشیاء دی ہِک وحشی اَتے خونخوار قوم نے پنجاب اُتے حملہ کِیتا۔ پَر سکندر گپت نے شکست ݙے کے اُوکوں بَھڄا ݙِتّا۔ بایں ہمہ اُوہ قوم مایوس نہ تھئی۔ اُوہ پے در پے اِیں مُلک اُتے شدید حملے کرین٘دی رہی۔ ایہ توڑیں جو کُجھ ورھیاں دے بعد اُنّھاں دے سردار تورمان نے ہِک فیصلہ کن جنگ دے بعد شمالی ہند اُتے قبضہ کر گِھدّا۔ مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 72۔  

تورمان دے بعد اُون٘دا پُتر مہر گل تخت نشین تِھیا۔ اِیہ ݙاڈھا ظالم اَتے بے رحم حاکم تاریخ ہند از مولانا سید ابو ظفر ندوی صفحہ نمبر 23۔  ہَئی۔ این٘دے ظلم تے ستم نال رعایا چیخ پئی۔ مہا راجہ بکرما جیت اِیں تانگھ وِچ ہَئی۔ اُوہ اِیں موقع کوں غنیمت ڄاݨ کے ودھدا چلا آیا۔ ایہ توڑیں جو کہروڑ پکا اَتے لونی دے وِچالے دریائے ستلج دے مَݨ کنوں ہِک شدید جنگ تھئی۔ جین٘دے وِچ مہر گل کوں شکست تھئی اَتے اُوہ کشمیر کَن بَھڄ ڳِیا۔ لونی جیکوں اِیں تاریخی جنگ دے پاروں خاص شہرت مِلّی ہے۔ مجاہد آباد ٹیشن کنوں ݙو میل جنوب کَن کاٹ گڈھ اَتے مانک دے مشرق وِچ واقع ہے۔  مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 73۔ 
مہا راجہ بکرما جیت دے بعد کُئی اینہجا طاقت ور راجہ نہ ڄَمّیا ہَئی جہڑا اُون٘دیاں عظیم فتوحاتاں کوں سان٘بھ سڳے۔ تہوں اُون٘دے مرݨ دے بعد ای ختا دا ہِک نواں ٹڈی دل شمال مغربی پاسے کنوں گھٹا آلی کار چَوّیا اَتے ݙیہدے ای ݙیہدے پنجاب دے مطلع اُتے چھا ڳِیا جہڑے ویلے چین دا مشہور سیاح ہیون تسانگ تاریخ ہند از مولانا سید ابو ظفر ندوی صفحہ نمبر 24-25۔ ملتان کنوں تھی تے لنگھیا اُوں ویلے اِیہ سرزمین اُوں ٹٻّر دے زیر نگین ہَئی۔ پنڄویں صدی دے اَغاز وِچ چِٹّے ہُن اِیں مُلک اُتے حملہ آور تھئے پَر 555ھ وِچ ترک نے انّھاں کوں تباہ تے برباد کر ݙِتّا۔ 
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Kothi,_Vikramaditya_bhawan_-_panoramio.jpg|thumb|بکرما جیت بھون

عرب مؤرخاں تے سیاحواں دیاں تحقیقاں اَتے مشاہدیاں دا دور شروع تھیوݨ کنوں پہلاں تئیں دے ایݙے حالات اَساکوں ٻاہرلے قوماں کنوں معلوم تھی سڳے ہِن کیوں جو انّھاں واقعات دا آپت وِچ کُئی ربط کائے نِھیں اِیں کِیتے انّھاں کوں تاریخ دی صورت وِچ ترتیب ݙیوݨ اَساݙے وَس دی ڳالھ کائے نِھیں۔ ہُݨ اُوہ شاندار دور شروع تھین٘دا ہے جین٘دے حالات اساکوں عرب مؤرخاں دے ذریعے معلوم تھئے ہِن۔ پہلے اِیں شاہی ٹٻّر دے حالات پیش کِیتے وین٘دے ہِن جیکوں عرب مجاہدین نے پامال کر کے آپݨی سلطنت دی داغ بیل پاتی۔  مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 74۔ 

 ٻِیا ݙیکھو 
 چندر گپت موریا۔ 
 سکندر اعظم دا حملہ۔ 
 رائے چچ دا عروج۔ 
 راجہ ہرناکشپ۔

 حوالے 

ونکی:تاریخ سرائیکستان
ونکی:سرائیکستان
ونکی:ملتان
ونکی:تاریخ ملتان
ونکی:ملتان اُتے حملے۔
ونکی:ملتان دے راجے
ونکی:ملتانی راجے