نینو فلٹریشن (این ایف)

نینو فلٹریشن پاݨی دی صفائی (واٹر ٹریٹمنٹ) دی ہک اینجھی ٹیکنالوجی ہے جیہڑی "میمبرین فلٹریشن" دے اصول تے کم کریندی ہے۔ ایندے وِچ ہک بہوں ہلکے سوراخاں آلی جھلی (میمبرین) دے ذریعے پاݨی کوں گزارا ویندے۔ ایں جھلی دے سوراخ "نینو میٹر" (1 میٹر دے اربویں حصے) دے سائز دے ہوندن، ایں کیتے اینکوں "نینو" فلٹریشن آکھیا ویندے۔

اے فلٹریشن RO (ریورس اوسموسس) تے UF (الٹرا فلٹریشن) دے درمیان دی ہک ٹیکنالوجی ہے۔ ایہ RO توں گھٹ تے UF توں زیادہ ریجیکشن (Rejection) کریندی ہے۔
ایں عمل دا بنیادی اصول "سائز دی بنیاد تے علیحدگی" (Size Exclusion) تے "چارج دی بنیاد تے علیحدگی" (Charge Exclusion) ہے۔

1. سائز دی بنیاد تے: ایں جھلی دے سوراخ اِتنے نکے ہوندن کہ وݙے مالیکیول، وائرَس، بیکٹیریا تے کیڑے مار دوائیاں (Pesticides) دے ذرّات ایندے وِچوں نہیں لنگھ سڳدے۔

2. چارج دی بنیاد تے: جھلی دے سوراخاں تے منفی چارج (Negative Charge) ہوندے۔ اے منفی چارج پاݨی وِچ موجود منفی چارج آلے آئنز (جیویں سلفیٹ، کاربونیٹ) کوں وی پکڑیندے یا مُڑا ݙیندے، کیوں جو "ہم چارج دا دفع" (Like charges repel each other) لاڳو تھیندے۔

ایں طرح پاݨی تے حل تھئے ہوئے نمکیات (TDS) دے ہک حصے، خاص کر ڈائی ویلینٹ آئنز (جیویں کیلشیم Ca²⁺ تے میگنیشیم Mg²⁺) کوں وی اے جھلی روک ݙیندی ہے۔ ایہا وجہ ہے کہ نینو فلٹریشن "پاݨی دی Hardness کوں گھٹاوݨ کیتے بہوں چنگی ہے۔

نینو فلٹریشن دے فائدے

1. نمکیات دا ہک حصہ برقرار: RO وِچ تقریباً سارے نمکیات کڈھ ݙتے ویندن، جیڑھے پاݨی کوں "بنجر" بݨندن۔ نینو فلٹریشن وِچ پاݨی دے مفید معدنیات (مینرلز) دا ہک حصہ برقرار رہندے۔

2. گھٹ دباؤ تے کم چلݨ: RO سسٹم توں نینو فلٹریشن کوں چلاوݨ کیتے گھٹ پمپنگ پریشر دی لوڑھ ہوندی ہے، جیہڑی کہ بجلی دی بچت کریندی ہے۔

3. زیادہ پاݨی دی پیداوار: RO دے مقابلے وِچ، نینو فلٹریشن وِچ "ویسٹ پاݨی" (Reject Water) دا فیصد گھٹ ہوندے، یعنی پاݨی دی بربادی گھٹ تھیندی ہے۔

4. مضر صحت ذرّات دا خاتمہ: اے فلٹریشن کیڑے مار دوائیاں، بھاری دھاتاں (Heavy Metals)، وائرَس تے بیکٹیریا کوں وی مؤثر طرح کڈھ ݙیندی ہے۔

5. رنگ تے بو دا خاتمہ: پاݨی وِچوں قدرتی نامیاتی مرکبات (Natural Organic Matter) کڈھ ݙیوݨ نال پاݨی دا رنگ صاف تے بو ختم تھی ویندی ہے۔

نینو فلٹریشن دے استعمال

1. گھریلو پاݨی صاف کرݨ: گھریلو واٹر پیوریفائرز وِچ، خاص کر اوں جاہ تے جتھاں پاݨی Hard ہووے تے RO دی لوڑھ نہ ہووے۔

2. صنعتی استعمال:
کھیر دی صنعت وِچ کھیر توں مخصوص اجزاء کوں علیحدہ کرݨ کیتے۔  ادویہ سازی (فارماسیوٹیکل) دی صنعت وِچ۔ کاغذ دی صنعت وِچ فضلے پاݨی کوں صاف کرݨ کیتے۔ کھاداں (Textile) دی صنعت وِچ رنگائی دے پاݨی کوں ری سائیکل کرݨ کیتے۔

3. پاݨی دے سخت پن کوں دور کرݨ: سخت پاݨی (Hard Water) توں کیلشیم تے میگنیشیم گھٹاوݨ دا سب توں بہتر طریقہ ہے۔

نینو فلٹریشن دیاں حداں

1. سوڈیم کلورائیڈ کوں نہ چھیڑݨ: اے سوڈیم (Na⁺) تے کلورائیڈ (Cl⁻) آئنز کوں چنگی طرح نہیں روک سڳدی، کیوں کہ اے "مونو ویلینٹ" آئنز ہوندن تے انہاں تے چارج گھٹ ہوندے۔ ایں کیتے اگر پاݨی وِچ نمکین پن (Salinity) زیادہ ہووے تاں اینکوں روکݨ کیتے RO بہتر ہے۔

2. لاڳت: عام فلٹریشن (جیویں سینڈ فلٹریشن) توں ایندے سسٹم مہنگے ہوندن۔

3. جھلی دا بند تھیوݨ: اگر پاݨی وِچ گاد (Turbidity) زیادہ ہووے تاں جھلی دے سوراخ جلدی بند تھی سڳدن، جیندے نال اینکوں صاف کرݨ یا بدلݨ دی لوڑ پوندی ہے۔

خلاصہ

نینو فلٹریشن پاݨی صاف کرݨ دی ہک جدید، مؤثر تے توانائی دی بچت کرݨ آلی ٹیکنالوجی ہے۔ اے پاݨی توں مضر صحت اجزاء تاں کڈھ ݙیندی ہے پر ساݙے جسم کیتے ضروری معدنیات دا ہک حصہ برقرار رکھدی ہے۔ اے خاص کر سخت پاݨی (Hard Water) آلے علاقیاں کیتے ہک مثالی چوݨ ہے۔

سرائیکی اچ اصطلاحات

پاݨی صاف کرݨ = واٹر پیوریفیکیشن
سخت پاݨی = ہارڈ واٹر
جھلی = میمبرین
نمکیات = TDS (ٹوٹل ڈسولوڈ سالڈز)
کیڑے مار دوا = پیسٹیسائیڈ
تحقیق، اسماعیل بھٹہ

حوالے