رازش لیاقتپوری

سرائیکستان نال عشق کرݨ آلا …رازش لیاقت پوری 
ظہور دھریجہ
رازش لیاقت پوری دا ناں شکیل احمد ذات اَرائیں لیاقت پور دی وستی رحیم بخش موضع دھارے اوٹ اوندا گھر ہا ، مٹی نال محبت شکیل احمد رازش لیاقت پوری کوں اپݨے ناں دا حصہ بݨایا ، تے ہک وقت آیا جو رازش تے لیاقت پور لازم و ملزوم بݨ ڳئے۔شکیل احمد کوں رازش تخلص اُنہاندے استاد صوفی نجیب اللہ نازشؔ ݙتا۔ لیاقت پوری دا لاحقہ رازش آپ لایا۔ رازش تخلص ݙیوݨ دے بعد صوفی نجیب اللہ نازش جھوک دے حوالے کیتا ۔ رازش میݙے چھوٹے بھرا ایوب احمد دھریجہ توں پریس دا کم سکھیا ۔ ایوب دھریجہ انہاں کوں نکے بھرانواں آلی کار اپݨے کول رکھیا ، کمپیوٹر تے لکھݨ پڑھݨ سکھایا ، رازش بعد اِچ اپݨا کم شروع کیتا ۔شادی تھی ڳئی تے خرچے ودھ ڳئے ،صوفی نجیب اللہ نازش مرحوم دا فرمان چا تے سئیں دلنور نور پوری رازش کوں جھوک دے دفتر گھن آئے ، رازش جھوک ئِ چ کم کریندے رہ ڳے ، ولا اساں خبریں دے دفتر ملازمت کرا ݙتی ، رازش پروف ریڈر توں وسیب سنگ دے سب ایڈیٹر تے ولا وسیب سنگ دے انچارج بݨ ڳئے ۔رازش لیاقت پوری روزنامہ اوصاف تے روزنامہ پاکستان وچ وی کم کیتا ، خبریں دے ضیاء شاہد رازش لیاقت پوری دی لاہور تعیناتی کر تے انہاںکوں کجھ عرصے واسطے ایڈیٹوریل پیج دا انچارج وی بݨایا ۔ ادارے نال اَݨ بݨ تھئی تاں رازش لیاقت پوری رحیم یارخان شفٹ تھی ڳئے۔
رحیم یارخان ئِ چ پرنٹ میڈیا نال وابستگی دے نال نال انہاں سوشل میڈیا دی دنیا وچ قدم رکھیا تے ’’رازش نامہ ‘‘دے ناں تے فیس بک پیج بݨایا تے مختلف موضوعات تے ویلاگ کیتے ، جنہاں وچ قومی تے علاقائی موضوعات تے ویلاگ بݨائے ، میکوں یاد اے جو رازش لیاقت پوری کجھ عرصہ جھوک دے دفتر ویلاگ بݨایا تے آکھیا جو جھوک سرائیکی قوم دا تاریخی مقام اے ، پرمالکان جھوک دارستہ ویچ ݙتا ، مشکلات پیدا تھی ڳن، رازش آکھیا جو جھوک اخبار ملتان دا دفتر اساں سرائیکیاں دا قومی ورثہ تے اثاثہ ہے۔
’’میݙا عشق سرائیکی‘‘ انہان دا سرائیکی ترانہ ٻہوں مقبول تھیا ، کوئی گلوکار ایجھا کینھی جئیں اے ترانہ نہ ڳایا ہووے۔ صرف انہاں ترانہ لکھیا نی بلکہ انہاں دا واقعی عشق سرائیکستان ہا تے او چھیکڑی ساہ تئیں سرائیکستان نال عشق کریندے رہ ڳے ، سرائیکستان دے عشق وچ انہاں کوں تکلیف تے ݙکھ دا سامݨا وی کرݨا پیا ، حکومت دی طرفوں رازش لیاقت پوری کوں انتقام دا نشانہ بݨایا ڳیا۔ قید و بند دیاں صعوبتاں برداشت کیتیاں ۔ پولیس گردی تے تشدد دا وی شکار تھئے ، کجھ عرصہ پہلے ڈپٹی کمشنر رحیم یارخان دے حکم تے انہاں کوں فرضی مقدمے ئِ چ گرفتار کیتا ڳیا ، سارے وسیب ئِ چ احتجاج تھیا تے جج صاحب دے حکم تے رہا تھئے، رازش لیاقت پوری جو کہ شوگر پیشنٹ ہن ، ایںگرفتاری انہاںدی بیماری اتنی ودھا ݙتی جو گردے جواب ݙے ڳئے ، رازش لیاقت پوری ڈیلیسز تے چلے ڳئے۔ 

ٻارہاں تیرھاں سال پہلے دی ڳالھ اے ، ایم ایس ایف آلئیں نواش شہر چوک تے ہک راہ گیر نوجوان نصراللہ کوں فائرنگ کر تے شہید کر ݙتا تے میلہ سرائیکی تحریک تے پا ݙتا۔ پولیس باری نفری اساݙے دفتر داوا ٻول ݙتا ، اساݙے ترائے بندے جاوید شانی ، رازش لیاقت پوری تے عامر سلیم دھریجہ گرفتار تھئے ، پولیس دی طرفوں ابتدائی انویسٹی گیشن کمیٹی بݨی، قتل ایم ایس ایف آلئیں تے ثابت تھیا۔ پر اساݙے لوکاں جنہاں وچ رازش لیاقت پوری وی شامل ہن ، ناحق قید و بند تے بدترین تشدد دا نشانہ بݨیے ۔ ایں واقعے دے بعد رازش لیاقت پوری کوں شوگر دا مرض لاحق تھیا تے او ݙینھو ݙینھ بیماری دی ولھیٹ اِچ اَمدے ڳئے۔شوگرودھ ڳئی،شوگردا اثر گردیںتے تھی ڳیا ،گردے فیل تھی ڳئے ،ساڈیںاپیلیں دے باوجود حکومت انہاں دے سرکاری علاج تے توجہ نہ کیتی۔

رازش لیاقت پوری شاعر ادیب تے دانشور ہووݨ دے نال نال صحافی، تے سیاستدان وی ہا ۔ وسیب دی محبت اِچ ترانے لکھیے، سرائیکی اجرک واسطے گیت لکھیے، ادبی ، ثقافتی تقریبات دے نال نال سرائیکی صوبے دے حوالے نال سیاسی میدان وچ وی حصہ گھندا ہا۔ اپݨے نقطہ نظر دے نال کھل تے اظہار کریندا ہا ، وسیب تے قابض قوتاں دے حکمراناں کوں اوندا حق سچ آکھݨ نہ بھمدا ہا۔ رازش لیاقت پوری وسیب سنگ اِ چ سرائیکی تاریخ ، زبان ، ثقافت تے آثار دے حوالے نال ٻہوں مضمون شائع کیتے۔وسیب دے ہر شاعر ادیب ، لکھاری نال انہاں دے ذاتی تعلقات ہَن ، وسیب دے ٻہوں سارے فنکار تے گلوکار رازش سے ذاتی دوست ہَن ۔ سرائیکی وسیب دے فنکاریں انہاں دے ترانے تے کلام کوں ٻہوں محبت نال ڳایا ہے ، رازش لیاقت پوری دیاں ڈھیر ساریاں کتاباں شائع تھن انہاں دیاں مرتب کیتیاں ہوئیاں کتاباں نہایت شوق تے محبت نال پڑھیا ویندن ۔ اسلامیہ یونیورسٹی دے سابق وائس چانسلر ڈاکٹر اطہر محبوب رازش لیاقت پوری دی وفات تے صدمے دااظہار کریندئیں ہوئیںآکھیے جو رازش میݙا ذاتی دوست ہا اسلامیہ یونیورسٹی تے وسیب واسطے انہاں دیاں ٻہوں خدمات ہن ۔ افسوس جو رازش لیاقت پوری اپݨی جوانی وچ داغِ مفارقت ݙے ڳئے۔
ملتان توں رازش لیاقت پوری رحیم یارخان چلے ڳئے رحیم یارخان وچ صحافت کیتی ،رحیم یار خان توں اکثر دھریجہ نگر آ ویندے ہن ، پچھلے ݙیہاڑے انہاں ٹی پی گولڈ واسطے میݙا انٹرویو کیتا ، تے ٹی پی گولڈ دے مالک سید حسن علی شاہ نال وی ڳالھ کرائی ، میݙا انٹرویو ٹی پی گولڈ توں نشر وی تھیا ،ڳالھ مہاڑ دے دوران رازش لیاقت پوری ݙسیا جو تحریک دے حوالے نال ملتان اِ چ اساں ٻہوں کم کیتا ، ملتان وچ ناںوی کمایا پر ݙکھ وی ٻہوں ملیے جو ڄئیں ادارے وچ میں کم کریندا ہم ، میکوں داد دی بجائے ٹارچر وی کیتاویندا ہئی ۔ میں   حساس آدمی توں توہین برداشت نہ تھیندی ہئی اِتھوں شوگر دا آغاز تھیا وَل میکوں قتل دے مقدمے اِچ ناجائز گرفتار کیتاڳیا ۔ سرائیکی پارٹی دے جلسے اِچ ڳئے کھڑے ہاسے اُنہاں ساتھ نہ ݙتا ایں ڳالھ دا ارمان ہا ۔ پولیس حراست اِچ ناجائز تشدد تھیا۔ جیندا میں صدمہ کݙاہیںنہ ٻھل سڳساں ۔ایں موقع تے میکوں مخاطب کر تے آکھیا جو تساں اساݙا ساتھ ݙتا تے رہائی کرائی ،نا تاں پولیس آلے ناحق مار ݙیون ہا ۔ رازش لیاقت پوری آکھیا جو رحیم یارخان روزی روزگار دے مسئلے ہمیشہ درپیش رہ ڳے ، ڈی سی رحیم یارخان سچ ڳالھ کرݨ تے میکوں گرفتار کرایا تے کوڑے پرچے ݙیوائے ، انہاں وجوہات توں میݙی شوگر ودھ گئی اے ، انہاںآکھیا جو دھریجہ نگر آ تے میکوں سکون مل ویندے۔ تحریک دا کم کرݨ والے لوگ وی ہوندن۔ میں اینکوں سرائیکی تحریک دامرکز آکھساں تے اے وی آکھساں جو سندھ اِچ جو مقام قصبہ سن کوں حاصل ہے اوہو مقام دھریجہ نگر دا ہے ۔ رازش لیاقت پوری آکھیا جو رحیم یارخان دے وچ کاروبار تے غلبہ چودھری صاحبان دا ہے،اساں کوشش کریندے پیئوں جو ہم آہنگی تھیوے او وی صوبے دے نال تھیون، بعض پنجابی صاحبان میݙے نال تعاون کرویندن پر ضلع دے مخدوم صاحبان کوں اپݨے وسیب دی بہتری دا کݙاہیں خیال نی آیا ۔ 
رازش لیاقت پوری ݙسیا جو رحیم یار خان اِ چ اوکھی سوکھی گزردی پئی اے، میں پاکستان دے حق اچ کتاب لکھی اے ، پاکستان نال محبت کیتی اے ، پر اساݙی چنگائی کوں کݙاہیںنی منیا ڳیا ۔ ہُݨ وی جݙاںمیکوں پولیس دے ناجائز تشدد دا خیال امدے میݙی شوگر شوٹ کرویندی اے ، اتھاں کچے دے ڈاکو وی ہن انہاںدے سرپرست وی ہن ، انہاں کوں پالݨ سانبھݨ تے انہاںدی پرورش کرݨ آلے وی ہن کیونجو کچے دے ڈاکو اپݨے سرپرستیں کوں ہر پھیرے اتنی کݨک لٹ ݙیندن جو سارا سال فلور ملاں چلدیاں رہ ویندن۔ ݙاکوئویں دے وݙے ݙاکووئیں کوں کئی نی پچھدا، غریب کوں ماریا ویندے ۔میݙے اُتے جیرھا ظلم کیتا ڳئے میںپچھداں جو میںچور ڈ اکو یا دہشت گرد ہم ؟۔وَل کیوں میݙے اُتے اتنا ظلم تھیا۔رازش لیاقت پوری دیاںڳالھیں سُݨ تے میں ایہا ڳالھ وَل آکھساں جو سرائیکستان نال عشق کرݨ آلارازش لیاقت پوریریاستی جبر ، تشدد ، ظلم تے بربریت دا شکارتھیندا تھینداآخر زندگی دی بازی ہار ڳے۔نمازجنازے دے بعد انہاں کوں سپرد خاک کیتا ڳئے۔رازش دے چھوٹے چھوٹے ٻال ہن ، او ہک مشن تے ہک سوچ وی رکھدا ہئی ،انہاں دا کیاتھیسے؟ ایہا ڳالھ وطن وسیب دے سارے لوکیںواسطے سوچݨ دی ہے۔
ونکی:سرائیکی شاعر