کچھی دے میدان دی تاریخ

کچھی دے میدان تے نصیر آباد دی تاریخ دا خلاصہ ترتیبِ زمانی (Timeline) دے نال سرائیکی وچ کجھ ایں طرح ہے:

 کچھی تے نصیر آباد دی تاریخی ترتیبِ زمانی 

 1. قدیم دور (ماقبل تاریخ توں 15 ویں صدی عیسوی تک) 

 7000 قبل مسیح (مہر گڑھ دی تہذیب): کچھی دا میدان دنیا دی قدیم ترین زراعتی تہذیب دا مرکز ہائی۔ اتھوں دے اصل وسنیک جٹ (Jat) قبائل ہن جیہڑے کھیتی باڑی تے مال مویشی پلیندے ہن۔ انہاں دی زبان قدیم "جٹکی" ہائی جیہڑی موجودہ سرائیکی دی بنیاد ہے۔
 قدیم ہندو ریاستاں: بلوچاں تے براہوئیاں دے غلبے توں پہلے اتھاں سیوا خاندان (Sewa Dynasty) دی حکومت ہائی۔ سبی دا ناں ایں خاندان دی ملکہ "رانی سیوی" دے ناں توں مشہور تھیا۔
 سندھ دے حکمران خاندان: ایہ علاقہ تاریخی طور تے سندھ دا حصہ ہائی۔ اتھاں رائے خاندان، چچ خاندان، سومرہ تے سمہ خانداناں دی حکومت رہی۔ اتھوں دے لوک زیادہ تر سندھی تے سرائیکی ڄٹ ہن۔

 2. بلوچ قبائل دی آمد (15 ویں صدی دا آخر توں 16 ویں صدی) 

 1400ء دے بعد: بلوچ قبائل نے کچھی تے نصیر آباد دے رخ ہجرت شروع کیتی۔
 میر چاکر خان رند دا دور: بلوچاں دی سب توں وݙی ہجرت میر چاکر خان رند دے دور وچ تھئی۔ رند تے لاشاری قبائل مکران توں نکل کے کچھی تے سبی وچ آباد تھئے۔
 ہجرت دی وجہ: پاݨی، چراگاہاں دی تلاش تے رند و لاشاری دی مشہور 30 سالہ جنگ ایں ہجرت دی وݙی وجہ ہائی۔

 3. براہوئی (بروہی) غلبہ تے ریاستِ قلات (17 ویں توں 18 ویں صدی) 

 1666ء (میر احمد خان اول): براہوئی قبائل (جیہڑے پہاڑی علاقے سراوان تے جھلاوان وچ رہندے ہن) میر احمد خان دے دور وچ میدانی علاقیاں وچ مستقل طور تے آوݨ شروع تھئے۔
 1740ء (نادر شاہ دا دور): نادر شاہ نے کچھی تے نصیر آباد دے علاقے سندھ دے کلوڑہ حکمراناں توں گھن کے "خون بہا" دے طور تے خان آف قلات دے حوالے کر ݙتے۔ ایں طرح براہوئی ایں علاقے دے سیاسی مالک بݨ ڳئے۔

 4. سرائیکی زبان تے ثقافت دا تسلسل (16 ویں توں 19 ویں صدی) 

 قدیم وسنیک: سرائیکی (جٹکی) ٻولݨ والے جٹ قبائل اتھوں دے قدیم تے مقامی لوک ہن جیہڑے وادی سندھ دی تہذیب نال جڑے ہوئے ہن۔
 بلوچ قبائل دی آمد: ایں دور وچ پنجاب تے ڈیرہ جات توں کجھ سرائیکی ٻولݨ والے بلوچ قبائل وی ہجرت کر کے اتھاں آباد تھئے۔
 سیاسی عروج: کلہوڑہ تے تالپور دور وچ، جݙݨ ایہ علاقے سندھ دی حکومت وچ ہن، سرائیکی زبان کوں خاص اہمیت تے سیاسی اثر و رسوخ حاصل تھیا۔
خلاصہ:

کچھی دے میدان دے قدیم ترین وسنیک مہر گڑھ دے لوک تے ڄٹ (سرائیکی) ہن۔ بلوچ قبائل 15 ویں صدی وچ آئے، تے براہوئی قوم دا سیاسی غلبہ 1740ء دے بعد قائم تھیا۔