سورج مندر دا خاتمہ

سورج مندر نال ملتان شہر دی ݙِڈَھپ جُڑی ہوئی ہَئی۔ غازی محمد بن قاسم نے اِیکوں صرف اِیں کِیتے چھوڑ ݙِتّا ہَئی جو ملتان شہر دی رونق اِین٘دے نال ای ہَئی۔ تاریخ سندھ از مولانا سید ابو ظفر ندوی صفحہ 25۔ ۔ حلم بن شیبان قرامطی نے ملتان اُتے قبضہ کر تے ملتان دے اِیں قدیمی مندر کوں بَھن ݙِتّا جہڑا ملتان دی فتح دے ویلے کنوں اَڄ تئیں محفوظ چلیا آن٘دا ہَئی اَتے اِین٘دے پاروں ملتان دے حکام کوں سیاسی اَتے مالی فائدے مِلدے رہن٘دے ہَن۔ اِین٘دی جاء اُتے ہِک جامع مسجد بݨوائی اَتے محمد بن قاسم دی مسجد کوں بنو امیہ دی یادگار قرار ݙے تے بند کروا ݙِتّا۔ اِیہ واقعہ 375 ہجری دے نیڑے تِھیا ہَئی۔  کتاب الہند از البیرونی صفحہ نمبر 501۔ لیڈن۔ ۔  
اِیں ویلے اُوہ عظیم مندر جین٘دے نال موسوم تھی تے اِیہ شہر ملتان اکھوایا، ختم تھی چُکیا ہِے۔ 1872-73ء وِچ جنرل کننگھم نے قلعے اُتے پرہلاد مندر دے نیڑے ڈِھڳ جاء اُتے ݙُون٘گھی کھٹائی کرائی۔ جتّھوں کنوں انجو انج سطحاں اُتے انجو انج سِکّے لبّھے ہَن۔ جنّھاں دا زمانہ 500ء پایا ڳِیا۔ اَتے اُنّھاں اُتے ادتیہ دیوتا دی تصویر منقش ہَئی۔ جین٘دے نال ادتیہ ستھان اَتے اُون٘دی ہمہ گیر پرستش دی تصدیق وی تھی ڳئی۔  ملتان قدیم و جدید صفحہ ٢۔ ۔ "مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔ صفحہ نمبر 27۔ 

 ملتان دے ٻئے بُت خانے 
سورج مندر کنوں انج ملتان وِچ کئی ٻئے مندر وی ہَن۔ جہڑے ہندوؤاں دے نزیک ٻہوں اُچیرا مقام رکھین٘دے ہَن۔ شیو جی دی چَو مُکّھی مورتی کنوں اَن٘ج سبّھے مورتیاں مندراں کنوں کڈھ ݙِتّیاں ڳئیاں ہَن اَتے اُنّھاں دی جاء مہاتما بدھ دے بُت رکھ ݙِتّے ڳئے۔ عرب پان٘دھیاں نے آپݨے پان٘دھی نان٘ویاں وِچ اِنّھاں بُتّاں دا کُجھ اِیں طرح ذِکر کِیتا ہِے جیویں جو اُوہ سورج دیوتا دے بُت ہووِن بھان٘ویں جو انّھاں دا سورج دیوتا نال کُئی تعلق نہ ہَئی۔ "مولانا نور احمد خان فریدی، تاریخ ملتان (جلد اوّل)، قصر الادب رائٹرز کالونی، ملتان۔صفحہ نمبر 28۔ 

 ٻِیا ݙیکھو 
 سورج مندر۔ 
 سورج دیوتا
 مول استھان۔ 

 حوالے 

ونکی:تاریخ سرائیکستان
ونکی:سرائیکستان
ونکی:ملتان
ونکی:تاریخ ملتان
ونکی:ملتانی مندر
ونکی:ملتان دے مندر