میمبرین ڈسٹیلیشن (ایم ڈی)

میمبرین ڈسٹیلیشن پاݨی کوں صاف کرݨ دا ہک جدید طریقہ ہِے جیہڑا تقطیر (ڈسٹیلیشن) دے پرانے اصول تے کم کرِیندے، پر اُونکوں ہک مخصوص جھِلّی (میمبرین) دے نال مِلا کے استعمال کرِیندے۔ ایں طریقے وِچ گرم پاݨی دے بخارات کوں ہک مخصوص جھِلّی دے پار گُزار کے صاف پاݨی حاصل کر گِھدا ویندے۔

ایں عمل وِچ چار مرحلے ہِن:

1. گرم پاݨی (فیڈ): جیڑھا پاݨی صاف کرݨا ہووے، اُونکوں گرم کر گِھدا ویندے۔ اے پاݨی اُوندے اُبلݨ دے درجہ حرارت توں تھوڑا گھٹ گرم ہوندے۔

2. جھِلّی (میمبرین): اے ہک مخصوص قسم دی جھِلّی ہوندی ہِے جیہڑی مسام دار (سوراخ والی) ہوندی ہِے، پر اِیں شرط نال کہ اے صرف بخارات کوں پار تھیوݨ ݙیندی ہِے تے مائع پاݨی یا نمکیات کوں پار نِی تھیوݨ ݙیندی۔

3. سرد پاسہ (پرمئیٹ سائیڈ): جھِلّی دے ݙوجھے پاسے ہک سرد سطح ہوندی ہِے جتھاں بخارات جمع تھی کے پاݨی وِچ تبدیل تھی ویندِن۔

4. دباو دا فرق: جھِلّی دے ݙوہاں پاسوں دباو دے فرق دے کارݨ بخارات گرم پاسوں سرد پاسے ونڄݨ کِیتے مجبور تھی ویندِن۔

مثال دے طور تے ساݙے کول گرم کِچرا پاݨی ہِے۔ اُونکوں ہک ایجھی جھِلّی دے نال لایا ویندے جیہڑی صرف بھاپ کوں گُزار سڳدی ہِے۔ بھاپ جھِلّی پار کر کے ݙوجھے پاسے پُڄدی ہِے، اتھاں او سرد surface تے صاف پاݨی وِچ تبدیل تھی ویندی ہِے۔ کِچرا پاݨی یا برائن اوندے وچوں جھِلّی دے اِیں پاسے رہ ویندِن۔

میمبرین ڈسٹیلیشن دے فائدے

1. اعلیٰ معیار دا صاف پاݨی: اے نمکین پاݨی (سمندر دے پاݨی) کوں وی تقریباً 100% تک صاف کر سڳدی ہِے۔

2. گھٹ درجہ حرارت تے کم: اے سورج دی حرارت یا فیکٹری دے ویسٹ گرم پاݨی جیہے سستے ذرائع نال وی چل سڳدی ہِے، کیونکہ اُبلݨ دے درجہ حرارت تے پُڄݨ دی لوڑ نی ھوندی۔

3. گھٹ دباو تے کم: روایتی "رو" (RO) سسٹمز دے برعکس، اِیندے وِچ زیادہ دباو دی لوڑھ نی ہوندی۔

4. ویسٹ پاݨی دا استعمال: اے اُچے درجہ حرارت دے فضلہ پاݨی کوں وی صاف کر کے اُوندا دوبارہ استعمال ممکن بݨا سڳدی ہِے۔

نقصان یا چنوتیاں

1. جھِلّی دا بھرݨ (Wetting): جے جھِلّی خراب تھی ونڄے یا اُوندا مسام بھریج ونڄے تاں کِچرا پاݨی وی پار تھی تے صاف پاݨی کوں خراب کر ݙیسی۔

2. جھِلّی دا گدلا تھیوݨ (Fouling): پاݨی وِچ موجود مٹی، حیاتیاتی مادہ یا کیمیائی ذرّے جھِلّی دے مسام بند کر ݙیندِن، جیہڑے اُونکوں صاف کرݨ دی لوڑ پوندی ہِے۔

3. توانائی دا استعمال: پاݨی کوں گرم رکھݨ کِیتے توانائی دی لوڑھ پوندی ہِے، اگرچہ اے روایتی تقطیر توں گھٹ ہِے۔

اہم اصطلاحاں دے مطلب

·میمبرین = جھِلّی 

·ڈسٹیلیشن = تقطیر / پاݨی پاک کرݨ دا عمل

·فیڈ سولوشن = کِچرا پاݨی / جیہڑا پاݨی صاف کرݨا ہووے

·پرمئیٹ = صاف پاݨی / جیہڑا پاݨی حاصل تھیندا ہِے

·واپر / بخارات =  بھاپ

·ہائیڈروفوبک = پاݨی ناپسند کرݨ والی (جھِلّی)

·سالٹ ریجیکشن = نمک کوں روکݨ
خلاصہ
میمبرین ڈسٹیلیشن ہک طاقتور ٹیکنالوجی ہِے، خاص طور تے اُتھاں جتھاں سستی حرارت (جیویں سولر انرجی) دستیاب ہووے تے صاف پاݨی دی قلت ہووے۔ اے سمندر دے پاݨی توں پاݨی گھِݨݨ، صنعتی فضلہ پاݨی کوں صاف کرݨ اَتے میڈیکل وِچ استعمال تھیوݨ والے پاݨی کوں خالص بناوݨ کِیتے ٻہوں مفید ثابت تھی سڳدی ہِے۔تحقیق، اسماعیل بھٹہ
حوالے