اسٹرلنگ چکر

اسٹرلنگ چکر ہک حر حرکیاتی چکر ہے جیہڑا اسٹرلنگ آلات دی عمومی کلاس کوں بیان کریندا ہے۔ ایں وچ اصل اسٹرلنگ انجن شامل ہے جیہڑا 1816ء وچ رابرٹ سٹرلنگ نے اپݨے بھرا ، ہک انجینئر دی مدد نال ایجاد، تیار اتے پیٹنٹ کیتا ہئی۔

مثالی اوٹو اتے ڈیزل سائیکل مکمل طور تے قابل واپسی (reversible) نہیں ہن کیونکہ انہاں وچ ناقابل واپسی isochoric / isobaric حرارت دے اضافے اتے حرارت کوں مسترد کرݨ دے عمل دے دوران درجہ حرارت دے محدود فرق دے ذریعے حرارت دی منتقلی شامل ہوندی ہے۔ ناقابل واپسیت (irreversibility) انہاں چکراں دی حرارتی کارکردگی کوں درجہ حرارت دی ایں حد دے اندر کم کرݨ آلے کارنو انجن توںڳ ھٹ ݙکھیندی ہے۔ ہک ٻیا چکر جیندے  وچ آئسوتھرمل حرارت دے اضافے اتے حرارت کوں مسترد کرݨ دے عمل دی خصوصیات ہوندیاں ہن او سٹرلنگ چکر ہے، جیہڑا کارنو چکر دا ہک بدلا ہوا ورژن ہے جیندے وچ کارنو چکر وچ نمایاں تھیوݨ آلے ݙو آئسینٹروپک عمل کوں ݙو مستقل حجم دی تخلیق نو دے عمل نال بدل ݙتا ویندا ہے۔

اے چکر قابل واپسی ہے، مطلب اے ہے کہ اگر مکینیکل طاقت فراہم کیتی ونڄے، تاں اے حرارتی یا ٹھنڈا کرݨ کیتے اتے اتھاں تک کہ کرائیوجینک کولنگ کیتے حرارتی پمپ دے طور تے کم کر سڳدا ہے۔ چکر کوں گیسی کم کرݨ آلے سیال دے نال ہک بند تخلیق نو چکر (regenerative cycle) دے طور تے بیان کیتا ڳیا ہے۔ "بند چکر" دا مطلب اے ہے کہ کم کرݨ آلا سیال حر حرکیاتی نظام دے اندر مستقل طور تے موجود رہندا ہے۔ اے انجن ڈیوائس کوں بیرونی حرارتی انجن دے طور تے وی درجہ بندی کریندا ہے۔ "تخلیق نو" (regenerative) توں مراد اندرونی حرارتی تبادلہ گر دا استعمال ہے جینکوں ری جنریٹر آکھیا ویندا ہے جیہڑا آلے دی حرارتی کارکردگی کوں ودھیندا ہے۔

اے چکر ݙوجھے حرارتی چکراں دی طرح ہے جیندے وچ چار اہم عمل سکڑائو (compression)، حرارت دا اضافہ، توسیع اتے حرارت کوں ہٹاوݨ شامل ہن۔ تاہم، اے عمل صاف طور تے الگ نہیں ہن، بلکہ ٹرانزیشن اوورلیپ تھیندے ہن۔

اسٹرلنگ چکر ہک انتہائی ترقی یافتہ موضوع ہے جئیں  نے 190 سال توں زیادہ عرصے توں ٻہوں سارے ماہرین دے تجزیے توں انحراف کیتا ہے۔ ایں چکر کوں بیان کرݨ کیتے انتہائی جدید حر حرکیات دی ضرورت ہے۔ پروفیسر اسرائیل یوریلی لکھدے ہن: "...مختلف 'مثالی' چکر (جیویں شمٹ چکر) نہ تاں طبیعی طور تے قابل عمل ہن اتے نہ اسٹرلنگ چکر دے نمائندہ ہن"۔Organ, "The Regenerator and the Stirling Engine", p. 7 Jakob, M. (1957) Heat Transfer II John Wiley, New York, USA and Chapman and Hall, London, UK

ری جنریٹر دے تجزیاتی مسئلہ (اسٹرلنگ چکر وچ مرکزی حرارتی ایکسچینجر) کوں جیکب نے "انجینئرنگ وچ پیش آوݨ والے سب توں مشکل اتے پیش آمدہ مسائل وچوں ہک" دا درجہ ݙتا ہے۔

 حوالہ جات