حرام

حرام لغوی معنی ممنوع، مقدس، ممنوعہ متضاد حلال ماخذ قرآن تے سنت درجہ بندی گناہِ کبیرہ، گناہِ صغیرہ

حرام (سارائیکی: حرام) ہک عربی زبان دا لفظ ہے جیندا مطلب "ممنوع" یا "روک ݙتا گیا" ہے۔ اسلامی اصطلاح وچ حرام توں مراد اوہ تمام اشیاء، افعال تے کلمات ہن جنہاں توں اللہ تعالیٰ نے شریعت دے ذریعے سختی نال منع کیتا ہے۔ حرام کم کرݨ والا گناہ گار ہوندے تے اوندے واسطے سزا دی وعید آئی ہے۔

 حرام دے بنیادی اصول 
اسلام وچ کسی چیز کوں حرام قرار ݙیوݨ دا اختیار صرف اللہ تے اوندے رسول ﷺ دے کول ہے:
 قطعی حرمت: اوہ چیزاں جنہاں دی ممانعت قرآن مجید دی واضح آیات توں ثابت ہووے (جیویں مردار، خنزیر، سود)۔
 بچݨ دا حکم: حرام توں بچݨ ہک مسلمان تے فرض ہے، تے اینکوں چھوڑݨ تے ثواب ملدے۔
 حیلہ سازی: حرام کوں کسی دوسرے ناں نال حلال بݨاوݨ دی کوشش کرݨا وی حرام ہے۔

 حرام دے مختلف شعبے 

 خوراک (Dietary Prohibitions) 
قرآن پاک وچ درج ذیل چیزاں کوں صریحاً حرام قرار ݙتا گیا ہے:
 مردار: اوہ جانور جیہڑا خود مر گیا ہووے یا شرعی طریقے نال ذبح نہ تھیا ہووے۔
 خنزیر: سور دا گوشت تے اوندے توں بݨی تمام اشیاء۔
 بہتا لہو: خون پیݨا یا خوراک وچ استعمال کرݨا۔
 غیر اللہ دی نذر: اوہ جانور جینکوں غیر اللہ دے ناں تے منسوب کیتا گیا ہووے۔
 شراب و منشیات: ہر اوہ چیز جیہڑی نشہ پیدا کرے، حرام ہے۔

 مالی معاملات (Financial Prohibitions) 
 سود (ربا): قرض دے عوض ودھیک رقم وصول کرݨا قطعی حرام ہے۔
 جوا (قمار): قسمت آزمائی دے ذریعے دوسروں دا مال ہڑپ کرݨا۔
 دھوکہ تے ملاوٹ: تجارت وچ جھوٹ ٻول کے یا نقص چھپا کے مال ویچݨا۔

 اخلاقی تے سماجی حرام 
 قتل: ناحق کسی انسان دی جان گھنݨا۔
 بدکاری (زنا): بغیر نکاح دے جنسی تعلقات۔
 والدین دی نافرمانی: والدین دے حقوق غصب کرݨا تے انھاں نال بدتمیزی کرݨا۔
 جھوٹی گواہی: عدالتی یا سماجی معاملات وچ جھوٹ ٻولݨا۔

 حرام دے اثرات 
اسلامی تعلیمات دے مطابق حرام دے ارتکاب توں انسان دی زندگی تے اثرات پوندے ہن:
1. عبادات دی نامقبولی: حرام کھاݨ پیݨ نال نماز تے دیگر عبادات دی قبولیت متاثر تھیندی ہے۔
2. بے برکتی: