رودرما دیوی

رودرما دیوی (انگریزی: Rudrama Devi) (رودر دیوا مہاراجا، رودرما دیوی، رانی رودرما یا رودرما دیوی) دکن دے سطح مرتفع دی کاکاٹیا سلطنت دی حکمران (1263ء توں 1289ء یا 1295ء) ہَن۔ اُوہ برصغیر دی چند زنانی حکمراناں وِچوں ہِک ہَن جیڑھیاں نے مرداں تے وی اپݨا سکہ جمایا۔ اِیہ دور وِچ اِیہ ہِک وݙّا انقلاب ہَئی جیڑھا وجے نگر سلطنت وِچ وی اپنایا ڳیا۔

 حالات زندگی 
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Inscription_on_the_death_of_Rani_Rudrama_in_Chandupalta-1289_AD.jpg|thumb|چندوپاتلا وِچ رانی رودرما دیوی دا نوشتہ، 1289
اُنّھاں دی شادی 1240ء وِچ چالوکیہ سلطنت دے شہزادہ ویربھدر نال تِھئی۔ رودرما دیوی دے پیو نے اِیہ شادی سیاسی مفاد کِیتے کِیتی ہَئی تاں جو ݙوہاں سلطنتاں وِچ اتحاد تِھی ونڄے۔ تاریخ وِچ اساݙے کول ویربھدر دے بارے وِچ ڄاݨݨ کِیتے کُجھ کائنی تے اِیہ جو سلطنت تے حکمرانی توں او بالکل الڳ تِھلڳ رہے۔ ݙوہاں دے ݙو ٻال ہَن پر ݙوہاں گود گِھدّے ہوئے ہَن۔ رودرما دیوی نے اپݨے پیو گنپتی دیوا دے نال رَل کے حکومت وِچ ہتھ بَٹاوݨ شروع کِیتا تے 1261ء تے 1262ء وِچ باقاعدہ پیو دِیہہ نے رَل کے حکومت چلائی پر 1263ء وِچ رودرما نے پورا اختیار اپݨے ہتھاں وِچ گِھن گِھدّا۔

اپݨے اسلاف دے برعکس، رودرما نے اشرافیہ دے علاوہ ٻئے لوکاں وِچ وی جنگجوواں کوں شامل کرݨ شروع کر ݙِتّا تے اُنّھاں دیاں خدمتاں دے بدلے وِچ اُنّھاں کوں زمینی ٹیکس توں معافی ݙے ݙِتی ہَئی۔مارکو پولو نے 1289ء-1293ء دے آس پاس ہندوستان دا سفر کِیتا ہَئی تے اُنّھاں نے رودرما دیوی دی حکومت، اُنّھاں دے اخلاق تے حالات دا ذکر چنگے انداز وِچ کِیتا ہِے۔ رودرما دیوی نے دارالحکومت دے آلے دوالے ہِک وݙّا قلعہ بݨایا تے دارالحکومت دے چاراں پاسے دیواراں بݨا ݙِتیاں، گنپتی دیوار دی اُچائی وَدھا ݙِتی، حفاظتی دیوار دی ݙوجھی سطح تعمیر کِیتی۔

حکومت سنبھالݨ دے بعد رودرما دیوی کوں مشرقی گنگا خاندان تے یادوواں نے پریشان کرݨ شروع کر ݙِتّا تے ݙوہاں نال جنگاں تِھیاں۔ رودرما نے مشرقی گنگا خاندان کوں ہرا ݙِتّا تے اُنّھاں کوں دریائے گوداوری دے پِچھے ڈھکیل ݙِتّا۔ اِیہ 1270ء دے اخیر دا واقعہ ہِے۔ بعد وِچ رودرما نے یادوواں کوں وی شکست ݙے کے مغربی آندھرا تائیں اُنّھاں کوں محدود کر ݙِتّا۔

 حوالے 

ونکی:بھارتی شخصیّتاں
ونکی:زنانیاں
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل