فرزانہ واحدی

قندھار    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q20966507#P19|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P19) کی خاصیت میں تبدیلی کریںشہریتlink=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Afghanistan_(1980%E2%80%931987).svg|20x20px جمہوری جمہوریہ افغانستان  (1984–1992)
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Afghanistan_(1992%E2%80%932001).svg|20x20px دولت اسلامی افغانستان  (1992–2002)
link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D8%A7%D8%A6%D9%84:Flag_of_Afghanistan_(2013%E2%80%932021).svg|20x20px اسلامی جمہوریہ افغانستان  (2004–)   link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q20966507#P27|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P27) کی خاصیت میں تبدیلی کریںعملی زندگیپیشہفوٹوگرافر صحافی https://www.iwmf.org/community/farzana-wahidy/،  فوٹوگرافر    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q20966507#P106|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P106) کی خاصیت میں تبدیلی کریںپیشہ ورانہ زبانفارسی ،  پشتو ،  انگریزی    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q20966507#P1412|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P1412) کی خاصیت میں تبدیلی کریںویب سائٹویب سائٹباضابطہ ویب سائٹ   link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q20966507#P856|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P856) کی خاصیت میں تبدیلی کریںدرستی - ترمیم   link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے
فرزانہ واحیدی (ڄَمَّݨ 1984ء) ہک افغان دستاویزی تصویر ساز تے فوٹو جرنلسٹ ہَن۔ انّھاں نے افغانستان وچ زنانیاں تے ڄَݨیاں دیاں تصویراں بݨائیاں ہَن۔ اوہ افغانستان دی پہلی زنانی فوٹوگرافر ہَن جیڑھیاں ایسوسی ایٹڈ پریس (اے پی) تے ایجنسی فرانس پریس (اے ایف پی) جیسیں بین الاقوامی میڈیا ایجنسیاں نال کم کِیتا۔

فرزانہ نے افغان زنانیاں تے مرداں کوں فوٹو جرنلزم وچ کیریئر بݨاوݨ دی تربیت ݙیوݨ کِیتے ریضا دیگھاٹی دے ذریعے کابل وچ قائم کِیتے ڳئے اے آئی این اے فوٹو جرنلزم انسٹی ٹیوٹ وچ تعلیم حاصل کِیتی۔ 2002ء وچ شروع کریندے ہوئے، اوہ 500 توں زائد درخواست دہندگان وچوں چُݨیاں ڳئیاں 15 طلبہ وچوں ہک ہَن۔ انّھاں نے ایرانی-فرانسیسی فوٹو جرنلسٹ منوچر دیگھاٹی دے ماتحت تعلیم حاصل کِیتی۔ فرزانہ نے فوٹو جرنلزم وچ کیریئر دا انتخاب اِیں ڳالھ کِیتا جو اوہ اُنّھاں کہانیاں کوں قید کرݨ چاہندی ہَن جیڑھیاں انّھاں نے اپݨی ساری زندگی وچ ݙِٹّیاں ہَن۔ فرزانہ اپݨی فوٹو گرافی دا استعمال ہک افغان زنانی دے طور تے اپݨے جذبات دا اظہار کرݨ تے مرد اکثریتی ملک افغانستان وچ انّھاں جیویں ٻیاں دیاں آوازاں کوں وَدھاوݨ کِیتے کریندی ہَن۔ اپݨی فوٹو گرافی دے نال، اوہ افغان زنانیاں دی عام زندگیاں کوں پیش کرݨ چاہندی ہَن، نہ صرف اُنّھاں مسائل کوں جنّھاں دا انّھاں کوں سامݨا کرݨا پِیندا ہَئی۔

 حالات زندگی 
فرزانہ 1984ء وچ قندھار وچ ڄَمّی ہَن، اوہ چھ سال دی عُمر وچ اپݨے خاندان دے نال کابل منتقل تھی ڳئی ہَن۔ اوہ نوجوان ہَن جݙݨ طالبان نے 1996ء وچ افغانستان تے قبضہ کِیتا۔ 13 سال دی عُمر وچ برقع نہ پَہنݨ تے انّھاں کوں گلی وچ مارا پِیتا ڳیا۔ اِیں لمحے کوں وَل ݙیکھدے ہوئے، انّھاں نے آکھیا جو انّھاں دی خواہش ہَئی جو اوہ اِیں ویلے ہک فوٹوگرافر ہووݨ تاں جو اَڄ دے معاشرے کوں ݙکھاوݨ دے قابل ہووݨ جو اُنّھاں جیویں نوجوان ڄَݨیاں کِیتے حالات کیا ہَن، پر فوٹو گرافی تے تخلیقی اظہار دی ٻیاں شکلاں تے پابندی لا ݙتی ڳئی ہَئی۔ انّھاں دے پیو، جنّھاں دے کول کیمرے دا مجموعہ ہَئی، کوں اپݨے خاندان دی زندگی دے لمحات کیمرے تے قید کرݨ دا شوق ترک کرݨا پِیا۔ یہاں تک جو انّھاں دے خاندانی فوٹو البم وی خانہ جنگی دے دوران تباہ تھی ڳئے ہَن۔

طالبان دے دور وچ زنانیاں کوں اپݨی تعلیم جاری رکھݨ توں منع کِیتا ڳیا ہَئی۔ اپݨے برقع دے ہیٹھ کتاباں چُھپائیندے ہوئے تاں جو اوہ پکڑیاں نہ ونڄݨ، انّھاں نے کابل دے رہائشی علاقے وچ تقریباً 300 ٻیاں طلبہ دے نال زیر زمین اسکول وچ تعلیم حاصل کِیتی تے جݙݨ 2001ء وچ یو ایس افواج نے طالبان دی حکمرانی ختم کِیتی تاں انّھاں نے ہائی اسکول شروع کِیتا۔ 2004ء وچ، فرزانہ کوں پیرس، فرانس وچ واقع ہک بین الاقوامی خبر رساں ایجنسی، ایجنسی فرانس پریس کِیتے فوٹوگرافر دے طور تے رکھا ڳیا ہَئی پر بعد وچ انّھاں نے نیویارک شہر وچ ایسوسی ایٹڈ پریس وچ شمولیت اختیار کِیتی۔

2007ء وچ انّھاں کوں اونٹاریو دے بیلیویل وچ لوئیلسٹ کالج وچ ݙو سالہ فوٹو جرنلزم پروگرام گِھنݨ کِیتے اسکالرشپ ملی تے اوہ 2010ء وچ افغانستان واپس آئیاں۔

 حوالے 

ونکی:زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ پیشہ ورانہ ٻولی
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے