ہنسا بائی

ہنسا بائی پندھرویویں صدی دے شروع وچ میواڑ دی راجپوت سلطنت دی ملکہ ہئی۔ او مہارانا لکھ سنگھ دی ذال اتے انہاں دے وارث موکل دی اماں ہئی۔

منڈور دی راٹھور شہزادی دے طور تے پیدا تھئی، اوں اپݨے قبیلے اتے اپݨے پئے، سسودیاواں دے وچ امن قائم کیتا، جیہڑا اوندے پوہترے، رانا کمبھا دے دور تک قائم رہیا۔ اوں اپݨے دور حکومت دے شروع وچ اپݨے پتر کوں نصیحت کیتی، میواڑی رئیساں دے ارادیاں تے سوال چاتے اتے ایہ وی خیال کیتا ویندے جو اوں رانا کمبھا کوں تعلیم ݙتی ہئی۔

 ابتدائی زندگی اتے شادی 
ہنسا بائی، جیندا پیدائشی ناں ہنسا کماری ہئی، منڈور دے چندا راٹھور اتے ملکہ سورم سنکھلی دی دھی ہئی۔ بادشاہ دی دھی ہوݨ دی وجہ توں، او اپݨی اماں  دے نال محل دے حرم (رانی محل) وچ رہندی ہئی۔ ہنسا اے سکھیا جو ہک زنانی اپݨی مترایئی اماں  سونا موہل کوں ݙیکھ تے کتنا مؤثر طریقے نال حکومت کر سڳدی ہے۔ سونا ہنسا دے پیؤ کوں متاثر کیتا جو او اپݨے پتر رنمل دی بجائے سونا دے پتر کنہا کوں اپݨا جانشین مقرر کرے۔ جیندے جواب وچ رنمل خود ساختہ جلاوطنی وچ منڈور چھوڑ ݙتا۔

ایندی پہلی شادی میواڑ دے مہارانا لکھ سنگھ دے وݙے پتر شہزادہ چوندا سسودیا نال طے تھئی ہئی۔ تاہم، جݙاں منڈور دا وفد چتور وچ شادی دی رسم ادا کرݨ کیتے پہنچا ہئی، تاں چوندا عدالت توں دور ہئی۔ لکھ وفد دے نال شہزادے دے واپس آوݨ تک انتظار کریندا رہیا۔ چتور دے بزرگ رہنما آکھیا جو اے تجویز انہاں جئیں "چٹے والاں آلیاں" کیتے نئیں ہئی اتے انہاں مذاق وچ انکار کر ݙتا۔ جݙاں شہزادہ چوندا کوں بعد وچ ایں تبصرے دا علم تھیا تاں شہزادے شادی توں انکار کر ݙتا، کیوں جو او ایں تجویز کوں قبول نئیں کر سڳدا ہئی جینکوں اوندے پیؤ نے عوامی طور تے مسترد کر ݙتا ہئی، تاہم اوں انکار کر ݙتا ہئی۔ مہارانا اپݨے پتر دا ذہن بدلاوݨ وچ ناکام رہی اتے ہنسا دے طاقتور خاندان کوں ناراض کرݨ دی بجائے، خود شہزادے نال شادی کرݨ تے مجبور تھی ڳئی۔ جیندے بدلے وچ، چوندا وراثت دا اپݨا حق ہنسا بائی توں پیدا تھیوݨ آلے وݙے پتر کیتے چھوڑ ݙتا۔

 موت 
ہنسا دی موت دی صحیح تاریخ معلوم نئیں اتے ایہ ممکن ہے جو او اپݨے بھرا دے قتل کوں ݙیکھݨ کیتے زندہ نہ رہی اتے اوندے پوہترے دی حکومت شروع تھیوݨ دے فوراً بعد ہی فوت تھی ڳئی اتے ایں وجہ توں رئیس رنمل کوں قتل کرݨ دا انتظار کریندے رہے، ملکہ ݙاݙی کوں ناراض نئیں کرݨ چاہندے ہن۔ ایندی اولاد میواڑ دے بادشاہ ہن اتے ایندی موت دے بعد راٹھوراں اتے سسودیاواں دے وچ امن ترٹ ڳیا ہئی اتے کئی ݙیاکیاں تک افراتفری ول شروع تھی ڳئی ہئی۔

 حوالہ جات 

ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے
ونکی:سلطنت ددہ