بھوری بائی

بھوری بائی (انگریزی: Bhuri Bai) بھارت دے مدھیہ پردیش نال تعلق رکھݨ والی ہک بھیل فنکارہ ہَن۔ مدھیہ پردیش دے جھابوا ضلع دے پٹول ڳاؤں وِچ پیدا تھیوݨ والی، بھوری بائی دا تعلق بھارت دے سبھ توں وݙے قبائلی گروہ بھیل برادری نال ہَئی۔ انّھاں نے مدھیہ پردیش دی حکومت دی طرفوں فنکاراں کوں ݙتا ون٘ڄݨ والا اعلیٰ ترین ریاستی اعزاز، شیکھر سمان سمیت کئی اعزازات حاصل کِیتے ہَن۔ انّھاں کوں 2021ء وِچ بھارت دے چوتھے سبھ توں وݙے سول ایوارڈ پدم شری اعزاز نال نوازیا ڳیا۔

 ابتدائی زندگی 
پٹول دی بھوری بائی پہلی بھیل آرٹسٹ ہَن جنّھاں نے اپݨیاں پینٹنگاں کِیتے کاغذ تے کینوس دا استعمال کِیتا۔ بھارت بھون دے اُس ویلے دے ڈائریکٹر جے۔ سوامی ناتھن نے انّھاں کوں کاغذ تے ڈرائنگ کرݨ دا آکھیا۔ اُس ݙینہہ بھوری بائی نے اپݨے ٹَٻَر دے آبائی گھوڑے کوں پینٹ کِیتا تے سُݨے کاغذ تے پوسٹر دے رنگ دے چُھوݨ نال پیدا تھیوݨ والے اثر کوں ݙیکھ کے ٻہوں خوش تھئی۔ "ڳاؤں وِچ، اساکوں پودیاں تے گیلی مٹی توں رنگ کڈھݨ کِیتے ٻہوں محنت کرݨی پوندی ہَئی۔ تے اتھاں، میکوں رنگاں دے ٻہوں سارے شیڈز تے ہک ریڈی میڈ برش ݙتا ڳیا۔" شروع وِچ، بھوری بائی کوں ٻہہ کے پینٹ کرݨ کجھ عجیب لڳا۔ پر پینٹنگ دا جادو جلدی ئِ انّھاں وِچ سما ڳیا۔

بھوری بائی ہݨ بھوپال وِچ آدیواسی لوک کلا اکیڈمی وِچ آرٹسٹ دے طور تے کم کریندی پئی ہَن۔ انّھاں کوں حکومت مدھیہ پردیش دی طرفوں اعلیٰ ترین اعزاز شیکھر سمان (1986ء-87ء) مِلیا ہَئی۔ 1998ء وِچ مدھیہ پردیش حکومت نے انّھاں کوں اہلیہ اعزاز نال نوازیا۔

بھوری بائی آکھیندی ہَن جو جݙݨ وی اوہ پینٹنگ شروع کریندی ہَن، اوہ اپݨی توجہ بھیل دی زندگی تے ثقافت دے مختلف پہلوؤں تے مرکوز کریندی ہَن تے جݙݨ کوئی خاص موضوع غالب تھی ویندا ہَئی تاں اوہ اونکوں اپݨے کینوس وِچ منتقل کر ݙیندی ہَن۔ جنگل دے جانور، جنگل دا امن تے اوندے درخت تے گٹلا (یادگار ستون)، بھیل دیوی دیوتاؤں، لباس، زیورات تے ٹیٹو، جھونپڑیاں تے غلہ جات، ہاٹاں، تہواراں تے ناچاں تے زبانی کہانیاں نال بھیل دی زندگی دے ہر پہلو دا احاطہ کِیتا ڳیا ہَئی۔ بھوری بائی نے حال وِچ درختاں تے جانوراں دے نال نال ہوائی جہاز، ٹیلی ویژن، کاراں تے بسیں وی بݨاوݨ شروع کِیتیاں ہَن۔ اوہ ہک ݙوجھے دے نال آرام نال ݙِسّدن ہَن۔ اوہ پہلی قبائلی زنانی فنکارہ ہَن جنّھاں نے روایتی پتھورا پینٹنگز کوں جھابوا، مدھیہ پردیش وِچ اپݨے ڳاؤں دیاں جھونپڑیاں دیاں دیواراں توں اڳوں گھِنّݨ دی ہمت کِیتی۔ انّھاں نے لوک فن کوں مٹی دیاں دیواراں توں وݙے کینوس تے کاغذ تے منتقل کِیتا۔

بھوری بائی پہلی قبائلی زنانی ہَن جنّھاں نے ڳاؤں وِچ گھر دیاں دیواراں تے پتھورا پینٹنگ کرݨ دی ہمت کِیتی۔ پٹول دی بھیل فنکار بھوری بائی دی خاص ڳالھ ایہ ہَئی جو اوہ ہندی زبان وی چنگّی طرحاں نی بݨ سڳدی ہَن۔ اوہ صرف مقامی بھیلی ٻولی ڄاݨدی ہَن۔ اوہ پہلی بھیل آرٹسٹ ہَن جنّھاں نے اپݨیاں پینٹنگاں کِیتے کاغذ تے کینوس دا استعمال کِیتا۔ بھوری بائی نے اپݨے سفر دا آغاز ہک ہم عصر بھیل فنکار دے طور تے کِیتا۔

 حوالہ جات 

ونکی:وِیہویں صدی دیاں بھارتی زنانیاں
ونکی:جِین٘دے شخصیّتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے