کھڑک سنگھ

مہاراجا کھڑک سنگھ (1801-1840) سکھ سلطنت دا ݙوجھا حکمران ہئی۔ او مہاراجا رنجیت سنگھ دا پتر ہئی۔ جون 1839ء کوں تخت نشیں تھیا مگر ایں دے پتر نو نہال سنگھ نے اینکوں معزول کر ݙتا تے نظر بند کر ݙتا۔ نومبر 1840ء کوں قید وچ ہی وفات پاتی۔ او افیون دا رسیا ہئی تے ایں وچ اپݨے پیو جھئیں کوئی صلاحیت نہیں ہئی۔ ایں نے دھیان سنگھ ڈوگرہ کوں وزارت عظمیٰ ݙیوݨ دی اپݨے پیو دی وصیت کوں نظر انداز کر ݙتا تے چیت سنگھ کوں اپݨا مقرب خاص بݨا ڳھدا، جیں توں خالصہ دربار وچ ڈوگرہ برادری دی قدر و قیمت کم تھی ڳئی۔ ڈوگرہ برادران نے سازشاں دا جال وچھا ݙتا تے لاہور وچ اے افواہ گردش کرݨ لڳی کہ مہاراجا کھڑک سنگھ نے انگریزاں نال معاہدہ کیتا ہے۔ گلاب سنگھ ڈوگرہ تے ٻئے سرداراں نے کھڑک سنگھ دی ذال چاند کور تے ایندے پتر نو نہال سنگھ کوں باور کرایا کہ سکھ حکومت دی بقاء کیتے لازم ہے کہ کھڑک سنگھ کوں معزول کیتا ونڄے تے نو نہال سنگھ کوں راجا دی ڳدی تے ٻلہایا ونڄے۔ چاند کور تے نو نہال سنگھ نے ایں تجویز کوں من ڳھدا، مگر اِنہاں کھڑک سنگھ دی زندگی دی شرط عائد کر ݙتی۔ فریقین وچ گفت و شنید دے بعد 5 اکتوبر 1839ء دی رات دھیان سنگھ تے ایندے بھرا خواب گاہ وچ داخل تھئے تے کھڑک سنگھ کوں گرفتار کر ڳھدا ڳیا، جݙݨ کہ ایندا مقرب خاص چیت سنگھ مارا ڳیا۔ کھڑک سنگھ معزول تھیوݨ دے بعد 10 مہینے تک زندہ رہیا۔ اینکوں لاہور وچ نظر بند رکھا ڳیا جتھاں اینکوں زہر ݙتا ڳیا جیندے نتیجے وچ ایندی وفات 5 نومبر 1840ء کوں تھئی۔ ایندی چتا وچ ݙو ذالیں تے ست کنیزاں نے ستی تھیوݨ قبول کیتا۔

 حوالہ جات 

ونکی:لاہوری شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پنجابی شخصیتاں