ایل خانی

تبریز 
سلطانیہ    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q178084#P36|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P36) کی خاصیت میں تبدیلی کریںٻولیفارسی ،  منگولیائی زبان ،  ترکی زبانیں ،  عربی    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q178084#P37|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P37) کی خاصیت میں تبدیلی کریںحکمرانطرز حکمرانیبادشاہت    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q178084#P122|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P122) کی خاصیت میں تبدیلی کریںمقننہقورولتائی    link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q178084#P194|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P194) کی خاصیت میں تبدیلی کریںقیام اور اقتدارتاریخیوم تاسیس1256   link=https://ur.wikipedia.org/wiki/d:Q178084#P571|baseline|13x13px|ویکی ڈیٹا پر  (P571) کی خاصیت میں تبدیلی کریںعمر کی حدبندیاںدرستی - ترمیم   link=https://ur.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%A7%D9%86%DA%86%DB%81:%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%81_%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D9%84%DA%A9/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C|12x12px|سانچہ دستاویز دیکھیے
ایل خانی سلطنت 13ویں صدی وچ ایران وچ قائم ہک منگول ریاست ہئی جینکوں منگول سلطنت دا حصہ سمجھیا ویندا ہئی۔ ایل خانی دی بنیاد اصل وچ خوارزم شاہی سلطنت وچ چنگیز خان دی 1219ء توں 1224ء دی مہمات تے ہے، بعد وچ چنگیز خان دے پوہترے ہلاکو خان نے ٻئے علاقیاں کوں فتح کر کے علاقے دا ناں ایل خانی سلطنت رکھیا۔ ہلاکو خان نے اپݨا خطاب "ایل خان" یعنی "ماتحت خان" رکھا ہئی، جیندے توں او شروع وچ اپݨے آپ کوں منگول سلطنت دی سرپرستی وچ وفادار ثابت کرݨ چاہندا ہئی۔ ایں نویں سلطنت دا بیشتر حصہ ایران تے مشتمل ہئی، جݙݨ کہ ایں وچ موجودہ عراق، افغانستان، ترکمانستان، آرمینیا، آذربائیجان، جارجیا، ترکی اتے پاکستان وی شامل ہن۔ ابتدا وچ ایل خانی سلطنت نے ٻہوں سارے مذاہب کوں اپنایا لیکن خاص طور تے بدھ مت اتے مسیحیت دے خیرخواہ ہن، بعد ازاں ایل خانی حکمراناں نے اسلام قبول کیتا۔

ہلاکو خان نے سقوط بغداد 1258ء دے ست سال بعد تک ایران تے حکومت کیتی، بعد ازاں اوندے خاندان دے اٹھ بادشاہاں دی حکومت دے بعد آخری بادشاہ 1335ء وچ لاوارث مر ڳیا۔ اوندے بعد ایران وچ طوائف الملوکی دا دور شروع تھی ڳیا۔ ایل خانیوں دا خاتمہ امیر تیمور بیگ دے ہتھوں تھیا۔ متعدد نامور شعرا مثلاً شیخ فرید الدین عطار، مولانا رومی، جامی، احدی، حافظ شیرازی، شیخ سعدی اتے کئی افراد ایل خانی سلطنت دے دور حکومت وچ اتھاں پنپدے رہے ہن۔

 ٻیا ݙیکھو 

 فہرست سلاطین ایل خانی
 ہلاکو خان

 نگار خانہ 

 حوالہ جات 

ونکی:تاریخ وسطی ایشیا
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:مقام نقشہ ویکی ڈیٹا کنوں ماخوذ
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے