نیوزی لینڈ وِچ زنانیاں دا چوݨ دا حق

نیوزی لینڈ وچ زنانیاں دا حق رائے دہی انیہویں صدی دے آخر وچ ہک اہم سیاسی مسئلہ ہئی۔ ابتدائی نوآبادیاتی نیوزی لینڈ وچ، جیویں جو یورپی معاشریں وچ، زنانیاں کوں سیاست وچ کہیں وی طرح دی شمولیت توں باہر رکھا ڳیا ہئی۔ انیہویں صدی دے نصف آخر وچ رائے عامہ وچ تبدیلی آوݨ شروع تھئی تے کیٹ شیپارڈ دی قیادت وچ زنانیاں دے حق رائے دہی دی مہم چلاوݨ والیاں دی سالاں دی کوششاں دے بعد نیوزی لینڈ دنیا دی پہلی ایجھی قوم بݨ ڳیا جتھاں تمام زنانیاں کوں پارلیمانی چوناں وچ ووٹ ڈالݨ دا حق حاصل تھیا۔

زنانیاں کوں حق رائے دہی ݙیوݨ والے انتخابی بل کوں گورنر لارڈ گلاسگو نے 19 ستمبر 1893ء کوں شاہی منظوری ݙتی ہئی۔ 28 نومبر 1893ء کوں تھیوݨ والیاں چوناں وچ زنانیاں نے پہلی وار ووٹ ݙتا (ماؤری ووٹراں کیتے چوناں 20 دسمبر کوں تھیاں ہن)۔ ایندے علاوہ 1893ء وچ، الزبتھ یٹس اون ہنگا دی میئر بݨیاں، پہلی وار برطانوی سلطنت وچ کہیں زنانی کوں ایجھا عہدہ ملیا ہئی۔

21ویں صدی وچ مرداں دے مقابلے زنانیاں ووٹر زیادہ ہن تے زنانیاں وی مرداں دے مقابلے زیادہ ووٹ ݙیندیاں ہن۔ تاہم، مرد غیر ووٹر دے مقابلے زنانیاں دی زیادہ فیصد تعداد ایجھی رکاوٹ کوں محسوس کریندی ہئی، جیڑھی انھاں کوں ووٹ ݙالݨ توں روکیندی ہئی۔

 ابتدائی مہم 
پولینیشیائی معاشرے تے یورپی اشرافیہ وچ زنانیاں نسب دے ذریعے اہم رسمی سیاسی عہدے حاصل کر سڳدیاں ہن۔ تاہم، پولینیشیائی تے توسیعی طور تے ماؤری معاشرہ کرشماتی زنانیاں دے نمایاں براہ راست اثر و رسوخ رکھݨ وچ اختلاف ہئی۔ ایہ مارے (کمیونٹی ہاؤسز) تے تھیوݨ والیاں کجھ میٹنگاں وچ زنانیاں کوں ڳالھ نہ کرݨ دی پابندی دی وجہ توں محدود ہئی۔ نتیجے دے طور تے، کجھ مورخین نوآبادیات کوں نیوزی لینڈ وچ زنانیاں دے حقوق کیتے ہک عارضی قدم دے طور تے ݙیکھدن۔

نیوزی لینڈ وچ حق رائے دہی دی تحریک 19ویں صدی دے آخر وچ شروع تھئی، جیڑھی برطانوی سلطنت تے ریاستہائے متحدہ امریکا وچ ایویں ہی گروہاں توں متاثر ہئی۔ ووٹ ݙیوݨ دا حق وݙی حد تک سماجی اخلاقیات کوں بہتر بݨاوݨ تے زنانیاں دی حفاظت تے معیار زندگی کوں بہتر بݨاوݨ دے طریقے دے طور تے ڳولا ڳیا۔ لہٰذا، حق رائے دہی دی مہماں شراب دی نقل و حرکت دی ممانعت دے نال جڑیاں ہوئیاں ہن۔ ایہ کجھ مزاحمت دا مرکز ہئی، ایہ تحریک اڳوں چل کے مقامی ذرائع ابلاغ وچ پیوریٹینیکل تے ڈریکونین دے طور تے پیش کیتی ویندی ہئی۔ ایندے دی وجہ توں او سیاست دان وی نکلے جیڑھے زنانیاں دے حق رائے دہی دی مخالفت کرݨ والے الکحل دی صنعت دی حمایت کریندے ہن، جیویں جو جنوبی ڈنیڈن دے ایم پی ہنری فش۔

1869ء وچ، ہک تخلص دے تحت، میری این مولر نے نیوزی لینڈ دے مرداں کیتے ہک اپیل لکھی، جیڑھی نیوزی لینڈ وچ شائع تھیوݨ والے زنانیاں دے حق رائے دہی دے معاملے تے پہلا پمفلٹ ہئی۔ 1870ء دی دہائی وچ، میری این کولکلو (پولی پلم) عام طور تے زنانیاں دے حقوق تے زنانیاں دے حق رائے دہی کیتے سرگرم وکیل ہن۔ جان لارکنز چیز رچرڈسن زنانیاں دی ذمہ دارانہ مساوات دے شدید حامی ہن، اوہ 1871ء وچ جامعہ اوٹاگو وچ زنانیاں کوں داخلہ گھنݨ دی اجازت ݙیوݨ کیتے ہن تے انھاں دے داخلے دی راہ وچ حائل ٻیاں رکاوٹاں کوں دور کرݨ وچ مدد کریندے ہن۔ جان ہال، رابرٹ اسٹاؤٹ، جولیس ووگل، ولیم فاکس تے جان بیلنس سمیت کجھ سیاست داناں نے وی زنانیاں دے حق رائے دہی دی حمایت کیتی تے 1878ء، 1879ء تے 1887ء وچ زنانیاں کوں ووٹ ݙیوݨ والے بلاں کوں پارلیمان وچ شکست ݙتی ڳئی۔

 حوالے 

ونکی:زنانیت
ونکی:ویکی ڈیٹا نال مطابقت رکّھݨ آلی مختصر تفصیل