ہند یورپی لسانی خاندان

ہند یورپی لسانی خاندان تعریف دنیا دا سب توں وݙا لسانی خاندان زباناں دی تعداد تقریباً 445 ٻولݨ والے 3.2 ارب (دنیا دی 46% آبادی) اہم شاخاں ہند-آریائی، جرمینک، رومانوی، سلاوی سارائیکی دا مقام ہند-آریائی شاخ دی ہک رکن

ہند یورپی لسانی خاندان (Indo-European languages) دنیا دا سب توں وݙا تے اہم لسانی خاندان ہے۔ ایں خاندان وچ شامل زباناں یورپ، وسطی ایشیا، تے جنوبی ایشیا (بشمول پاکستان و بھارت) وچ ٻولیاں ویندن۔ دنیا دی کل آبادی دا تقریباً 46 فیصد حصہ ایں خاندان دی کوئی نہ کوئی زبان ٻولیندے پئے ہن۔ سارائیکی، اردو، انگریزی، تے فارسی ورگیاں مشہور زباناں ایں ہکو خاندان نال تعلق رکھدن۔

 تاریخ تے ارتقاء 
لسانی ماہرین دا خیال ہے کہ ایں خاندان دی تمام زباناں ہک قدیم زبان توں نکلی ا ہن جینکوں پروٹو انڈو یورپی (Proto-Indo-European) آکھیا ویندے۔ ایہ زبان ہزاراں سال پہلے مشرقی یورپ یا وسطی ایشیا دے علاقیاں وچ ٻولی ویندی ہئی۔ جݙاں ایہ لوگ مختلف سمتاں وچ ہجرت کر گئے، تاں وقت دے نال نال انھاں دی زباناں وی بدل کے الگ الگ شاخاں بݨ گئیاں۔

 اہم شاخاں 
ہند یورپی خاندان درج ذیل وݙی شاخاں وچ ونڈیا ہویا ہے:

 ہند آریائی (Indo-Aryan): ایندے وچ سارائیکی، پنجابی، سندھی، ہندی، تے سنسکرت شامل ہن۔
 ایرانی (Iranian): ایندے وچ فارسی، پشتو، تے بلوچی شامل ہن۔
 جرمینک (Germanic): ایندے وچ انگریزی، جرمن، تے ڈچ شامل ہن۔
 رومانوی (Italic/Romance): ایندے وچ لاطینی، فرانسیسی، اطالوی، تے ہسپانوی شامل ہن۔
 سلاوی (Slavic): ایندے وچ روسی تے پولش زباناں شامل ہن۔

 سارائیکی تے ہند یورپی مماثلت 
سارائیکی دا ایں خاندان نال تعلق ایں ڳال توں ثابت تھیندے کہ ایندے کئی بنیادی الفاظ ایں خاندان دی یورپی زباناں نال ملدے جلدن۔ مثلاً:

 سارائیکی  سنسکرت  لاطینی  انگریزی ما / اماں  Matr  Mater  Mother پیو / بابا  Pitr  Pater  Father بھرا  Bhratr  Frater  Brother دھیر  Duhitr  -  Daughter ناں  Nama  Nomen  Name

 جغرافیائی پھیلاؤ 
ایں خاندان دی زباناں جغرافیائی لحاظ نال دنیا دے سب توں وݙے رقبے تے پھیلی ا ہوئیاں ہن۔ امریکہ، آسٹریلیا، تے یورپ دے نال نال برصغیر پاک و ہند دے کروڑاں لوگ ایں خاندان دی زباناں ہک وݙے رابطے دی زبان (Lingua Franca) دے طور تے استعمال کریندن۔

 حوالے 

Category:لسانیات
Category:ہند یورپی لسانی خاندان
Category:زباناں