اجیت کور نال ملاقات

سیݨ اجیت کور دِلّی وچ سارک رائٹرز دی تنظیم Foswalبݨائی ہوئی ہے جیندی اوہ آپ بانی صدر ہن ۔ آپ سرگرم ثقافتی ادارے ’’اکادمی آف فائن آرٹس اینڈ لٹریچر‘‘ دی بانی ممبر تے چیئرپرسن ہِن۔

اَج ساݙے گروپ سیل دا پروگرام بݨایا پر ظہور دھریجہ دا گروپ پاکستانی ہائی کمیشن ڳیا ہا۔اوہ گروپ اُنّوں وَلیا تاں لاجپت نگر وچ ستیاپال کول چلا ڳیا اَتے اوہ ایں گروپ کوں اُچیری پنجابی لکھاری سیݨ اجیت کور کول گھن ڳئے ۔ سیݨ اجیت کور دا ناں پنجابی زب ان دے حوالے نال ٻہوں اُچّا ہے۔ اجیت کور دے فن تے شخصیت دے مختلف پہلوآں تے ہُݨ تئیں دنیا دیاں مختلف یونیورسٹیاں اِچ 53طالب علم پی۔ ایچ ڈی دیاں ڈگریاں حاصل کر چکن۔ سیݨ دے کئی ناول اَتے کہاݨیاں دے اُنو یہ مجموعے ایں ویلے تئیں شائع تھی چکن تے کجھ چھپݨ دے مرحلے ٹپدے ودِن۔ ایندے علاوہ تحقیق ‘ تنقید ‘ سفرنامے تے ترجمے وی الڳ شائع تھئین ۔ پنجابی دے نال نال اُنہاں دا کم ہندی تے انگریزی زباناں وچ وی ہے ۔ دُنیاں دیاں کئی زباناں وچ اُنہاں دے کتاباں دے ترجمے چھاپے ڳئین ۔ خاص ڳالھ ایہ وی ہے جو انہاں دیاں کہاݨیاں اُتّے پنج فلماں وی بݨ چُکن۔ سیݨ اجیت کور ہندوستان وچ درجن توں ودھ عالمی اداریاں دی ممبر ‘ عہدیدار ‘ سربراہ یا سرپرست ہِن۔ اُنہاں دِلّی ‘ کھٹمنڈو تے ڈھاکہ وچ سارک خطے دی ادبی کانفرنساں کرایاں ہِن۔ اُنہاں کوں اُنہاندی آپ وِہاݨی ’’خانہ بدوش‘‘ اُتّے1986ء وچ بھارت دا ساہتیہ ایوارڈ (ادبی ایوارڈ) وی مِل چُکے۔ ٻئے کئی عالمی ایوارڈ تے اعزاز اُنہاں کوں مِل چُکن۔ اُنہاں دیاں کجھ کتاباں دے ناں اے ہِن:

(1)قصائی باڑہ(کہاݨیاں)                                                (2)گوری (ناولٹ) 

(3)کالے کنویں (افسانے)                                (4)خانہ بدوش (آپ وِہاݨی)

سیݨ اجیت کور دا ناں پنجابی زبان تے ادب دے علاوہ ثقافت تے آرکیالوجی وچ وی ٻہوں وݙا ہے ۔ اُنہاں دِلّی وچ ٻہوں وݙا میوزیم بݨایا ہویا ہے ۔ ایں میوزیم وچ قیمتی تے مُل مہانگے ‘ اعلا نوادرات رکھّے ہوئے ہِن۔

دِلّی دے لاجپت نگر وچ ستیاپال جی رہندن۔ ظہور دھریجہ اپݨے سنگتیاں نال اُنہاں کول ڳئے اَتے ستیا پال جی اِنہاں کوں اجیت کور کول گھن ڳئے ۔ موہن بھگت ‘ مجاہد بھٹی تے فرید پیرزادہ وی نال ہَن ۔ لالہ ستیا پال جی ظہور دھریجہ دا تعارف ایں طرحاں کرایا:

’’میڈم جی! تُسی تاں سرائیکی زبان نوں مندے نئیں ‘ اے نیں ظہور دھریجہ ‘ جنہاں کل بہاول پور ایسوسی ایشن دے جلسے وچ موٹیاں دلیلاں نال ثابت کیتا اے جو ایس خطے دی اصل زبان سرائیکی اے‘‘ ۔

’’کل میں دھریجہ جی دے نال نال پروفیسر شوکت مغل ہوراں دی گل بات سُݨ کے حریان ہویاں۔اوہناں سرائیکی زبان نوں سنسکرت دی وی ماں قرار دِتا تے حوالیاں نال ثابت کیتا کہ منڈا قبائل ‘ دراوڑ ‘ آریا تے ہور وی جنّے قدیم لوک برصغیر  وچ آئے اوہناں اپݨا مرکز سرائیکی وسیب ‘ جو کہ ہاکڑہ وادی تے انڈس ویلی تے مشمل اے ‘ نوں بݨایا ‘ کیوں جو زرخیزی وی اِتھے سی تے ست دریا وی ایتھے چلدے سی ۔ ہُݨ اجیت جی! تُسی گل کرو سرائیکی آلے ظہور دھریجہ نال‘‘۔

سیݨ اجیت کور آکھیا :

’’او لالہ! تُوں وی کملا ایں ۔ ایڈی دوروں پروہنے آئے نیں ‘ میں اوہناں نال محبتاں ونڈن دی بجائے متھّا لاواں ۔ کیڈی بُری گل اے وے ۔ چنگی گل  اے دھریجہ جی ! اپݨی ماں بولی دی محبت اِچ سرائیکی! سرائیکی ! کردے رہن تے میں اپنی پنجابی ماں دی مالا جپّاں۔‘‘

سیݨ اجیت ہوریںایں موقعے اُتّے اپݨے میوزیم تے اپݨے تخلیقی کم کار بارے ݙسّیا۔ انہاں اپݨی دھی دی مصّوری توں وی روشناس کرایا جہڑی عالمی معیار دی ہئی۔ اجیت کور دی دھی کوں مصوری اُتّے کئی عالمی ایوارڈ مل چُکن۔ سیݨ نے موہن بھگت کوں کجھ سُݨاوݨ دی فرمائش کیتی ۔موہن بھگت سرائیکی لوک گیت شروع کیتا ۔ ٻول ہَن:

اللہ ڄاݨے ‘ یار نہ ڄاݨے ‘ میݙا ڈھول جوانیاں ماݨے

اجیت کور دیاں اَکھیں وچوں ہنجواں دا مینہ وسݨ پئے ڳیا ۔ موہن بھگت گیت مُکایا تاں اُنہاں ولا ایہو گیت سُݨاوݨ لئوں آکھیا۔ سُݨدیں ہوئیں وَلا وی اُنہاں دیاں اَکھیں رِم جھم لئی رکھی۔ وَل موہن بھگت کئی سرائیکی کافیاں سُݨائیاں تے اخیر تے ہک سرائیکی لولی سُݨائی ۔ اجیت کور ٻہوں خوش تھئی ۔ اُنہاں ڈھیر دُعائیں دے نال ڈھیر ساریاں کتاباں وی دان کیتیاں ۔ نال اِی اُنہاں آکھیا جو اوہ آندے مہنیاں وچ دِلّی وچ ہک انٹرنیشنل کانفرنس کرویندے پئین۔ میں تہاکوں ایں کانفرنس اِچ آوݨ دا کانڈھا ݙیندی آں۔ سئیں ظہور دھریجہ ‘ موہن بھگت تے شوکت مغل ایں کانفرنس وچ ضرور شریک تھیون۔ سیݨ نے ایں دے نال اِی راقم الحروف کیتے تلواں دعوت نامہ وی ݙتا:

FOUNDATION OF SAARC WRITERS

AND LITERATURE (FOSWAL)

APEX BODY OF SAARC

4/6. SIR FORT INSTITUTIONAL AREA,NEW DELHI-110049

AUGUST 24,2009

My dear Prof. Shaukat Mughal Sahib,

You will be happy to Know that the Foundation of SAARC Writers and Literature, India, is Planning to organize a six-day SEMINAR-CUM- FESTIVAL OF SAARC FOKLORE in Chandigarh and Shimla, on November 6,7,8,9,10,11,2009, that will explore the common cultural and civilisational roots of the SAARC region through discussions and poreformances.

1:

The participants will include folklore scholars, historians, anthropologists, artists and writers.

2:

You are a prominent folklore scholar of your country and we feel honoured to invite you to participate in one of the Seminar Sessions.

We need not tell you of the importance of this event as this re-orients the entire cultural paradigm so far followed by SAARC by foregrouding the cultuer of our common people expressed so fully and beautifully through our age-old oral traditions: folk tales, songs, myths, legends, proverbs, rituals, dances and plays.

3:

The Theme of your Paper will be.

Main theme: FOLKORE: HERITAGE

ّAND IDENTITY IN      

THE SAARC REGION 

Sub Theme: FOLKORE OF THE       

SAARC REGION: OUR

CENTURIES- OLD       

CIVILISTIONAL AND   

CULTURAL ROOTS    

You will of coures highlight the important 

dimensions of Pakistani Folklore.

Though the actual time presenting your paper will apparently be limited, we definitely need your FULL-FLEDGED RESEARCH PAPER at your earliest, PLEASE ! By 30 th of September.

4:

We want the copies to be ready to be in the 

Delegates bags.

After the Seminar, a book will be published in which your paper will evidently be an important 

intellectual input.

The book will be a landmark publication, and will be used by research scholars, and will help to focus on the need to explore the South Asiah 

Identity through Folklore.

Kindly send your CV by 10 th September, 2009 alongwith your photograph. And your Paper by 

September 30.

5:

We depend on your generosity and cooperation

kindly let us know your email, telephone number, postal address, mobile number.

If you have already written articles/books on folkore, we will be happy to receive their copiess that will help us plan the programme 

better.

Awaiting your prompt and positive response, and Kind acceptance, and with sincerest 

ragards,

AJEET COUR

President FOSWAL

prof. SHAUKAT MUGHAL SAHIB

ظہور دھریجہ ہوریں شام کوں وَلّے تاں اُنہاں اجیت کور دی محبت ‘ پنجابی زبان اُتّے اُنہاں دے کم تے آرکیالوجی اِچ محنت دی ٻہوں تعریف کیتی ۔ میں افسوس کیتا جو میݙی سیݨ نال ملاقات نہ تھی سڳی۔

دعوت نامے مطابق ایہ کانفرنس دِلّی وچ 6کنوں 11نومبر کوں تھیوݨی ہئی اَتے میں اُوں مُد وچ ’’حج تے ونڄݨاں ہا تہوں شرکت مُشکل ہئی۔

پچھلے سال وی میکوں لہور کنوں ڈاکٹر سید اختر حسین اختر (مدیر لہراں‘‘ آکھیا  ہا جو سارک کانفرنس وچ دِلّی ونڄاں پر میں نہ ونڄ سڳیا ہم۔

 حوالہ 
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان