وستی دی خاصیتاں

1رہائش 
وستی وچ راہݨ آلے کَندھ نال کَندھ ملا تے گھر بݨندن۔ 

 2.باہمی تعاون 
اے لوگ ہک بئے دے تعاون دے محتاج ہوندن ۔ خاص طور تے گھریلو ضروریات تے زرعی کمیں وچ ہک بئے دے معاون ہوندن ۔ اتھاں خالص تعاون ملدے۔ خلوص تے محبت پاتی ویندی اے۔ اصولی معاملات وچ اختلاف وی پاتے ویندن ، جنہیں کوں رد نی کیتا ویندا ۔ جیندے وچ ہک بئے کوں مالی نقصان پچاوݨ، ہک ڈوجھے دی عزت خراب کرݨ شامل ہن۔

 3 بنیادی سہولتاں 
ساڈے معاشرے دی دیہی آبادی زیادہ تر ایں جھئیں صورتیں اچ پاتی ویندی اے۔انہیں وچ ہک چھوٹی مسیت تے ہک دکان ضرور پاتی ویندی اے۔سکول عام طور تے نیڑے دے  گاؤں یا وڈی وستی وچ پاتا ویندے۔

 4. جدید سہولتاں 
 وستی عام طو ر تے جدید سہولتیں مثلاً پاݨی ، بجلی ، ٹیلی فون  وغیرہ کْنوں محروم ہوندی اے۔ مگر او وستیاں جیڑھیاں وڈیں شہریں دے نال نال ہوندن انہیں وچ اے سہولتاں کتھائیں کتھا ئیں دستیاب ہن۔ 

 5.رشتہ داری یا قرابت 
وستیاں عام طور تے ہک قبیلہ ، گروہ یا برادری نال تعلق رکھݨ آلے افراد تے مشتمل ہوندیاں ہن انہیں وچ ݙھیر لوکیں دے پیشے وی ہکو جھئیں ہوندن۔ 

 6. عصبیت دا جذبہ 
انہیں وچ عصبیت دا جذبہ نہایت گہرا پاتا ویندے تے مشکل حالات وچ سارے کھٹے تھی تے ہک ٻئے دی مدد کریندن تا ہم اندرونی اختلافات وی ہوندن۔ 

 7.معاشرتی تفاعل 
انہیں وچ معاشرتی تفاعل نہایت ہی گہرا ہوندے تے بہوں زیادہ ہوندے ۔ لوک ہک بئے کوں نیڑے کنوں ڄاݨدے ہن تے ذاتی زندگی اچ دلچسپی گھندن۔ 

 8.پردہ و حجاب 
وستی دے افراد ہک بئے دے اتنا قریب ہوندن کہ انہیں دیاں تریمتیں وستی دے مردیں کنوں پردہ نی کریندیاں۔ 

 9.بنیادی ضروریات دی فراہمی 
: وستی اپݨیاں ضرورتاں اندر خانے پوری کریندی اے۔ جیندے وچ روز مرہ دے کھاوݨ پیوݨ دیاں چیزاں ، درزی، نائی صحت و سکول دے بنیادی مراکز وغیرہ ہن۔ دیگر ضروریات کیتے نال آلے گاؤں ونجڑاں پوندے۔

 چک یا گاؤں 
‘‘ دیہاتی آبادی کھیت رہائش دے علاوہ چھوٹے گاؤں دی شکل اچ کھٹی رہندی اے۔ ایں جھئیں آبادی کوں چک یا گاؤں یا پنڈ آہدن ۔ اے ہک بئے کنوں پرے بہوں سارے گھریں تے مشمل ہوندی اے۔ اوں گاؤں دی معاشرتی زندگی ایں طراں دی ہوندی اے۔’’ (11) 

 حوالہ 
سرائیکی افسانے تے ناول وچ دیہاتی منظر نامہ، تحقیقی و تنقیدی مطالعہ (مقالہ نگار: صبیحہ منظور )  نگران مقالہ ڈاکٹر مقبول حسن گیلانی