ہپارکس

ہپارکس 
ہپارکس ، اڄ کنوں ہزاراں سال پہلے ، قديم يونان دا ہک وݙا عالم ہا ، جئیں فلکیات اتے جغرافيہ دے ميدان وچ ٻہوں وݙے کم کیتے ۔ او 190 قبل مسيح دے لڳ بھڳ پيدا تھیا اتے 120 قبل مسيح دے لڳ بھڳ فوت تھیا ۔ او صرف ہک عالم نہ ہا ، بھل او ہک ریاضی دان اتے جغرافيہ دان وی ہا ، جئیں اپݨی زندگی آسمان اتے زمين دے راز ڳولݨ وچ گزاری ۔

ہپارکس دا سب توں مشہور کم تاریاں دی فہرست بݨاوݨ ہا ۔ اوں 850 توں ودھ تاریاں دی پوزیشن اتے چمک دا تفصیلی ریکارڈ تیار کیتا ،  جینکوں  اڄ وی فلکیات دے ميدان وچ اہم سمجھیا ویندے ۔ اوں تاریاں دی چمک ناپݨ  کیتے  ہک نظام وی بݨایا ،  جینکوں  magnitude system آہدے ہن ، اتے ایہ نظام اڄ وی استعمال تھیندے ۔

ہپارکس زمين دے محور دی تبدیلی (precession of the equinoxes) دی دریافت وی کیتی ۔ او ڄاݨدا ہا جو زمين دا محور وقت دے نال نال بدلدا راہندے ، اتے ایں تبدیلی دا اثر تاریاں دی پوزیشن اتے موسماں تے پوندے ۔ ایں دریافت نال فلکیات دے علم وچ ہک نواں باب کھل ڳیا ۔

ہپارکس جغرافيہ دے ميدان وچ وی ماہر ہا ۔ او دنيا دا پہلا انسان ہا ، جئیں زمين تے پوزیشن معلوم کرݨ  کیتے عرض بلد (latitude) اتے طول بلد (longitude) دا استعمال کیتا ۔ او زمين دے نقشے بݨاوݨ وچ وی ماہر ہا ، اتے او زمين دے مختلف حصیاں دیاں معلومات جمع کرݨ وچ وی دلچسپی رکھدا ہا ۔

ہپارکس ہک وݙا ریاضی دان وی ہا ، اتے اوں مثلثیات (trigonometry) دے ميدان وچ وی وݙا کم کیتا ۔ او مثلثیات دی مدد نال تاریاں دی پوزیشن معلوم کرݨ اتے زمين اتے فاصلے ناپݨ وچ ماہر ہا ۔ او ہک آلات بݨاوݨ والا وی ہا ، اتے او فلکیات دے آلات بݨاوݨ وچ وی ماہر ہا ۔