نویں تے پُراݨی دِلّی

بس وچ اُتھاں زالیں مرد کٹھے سفر کریندن ۔ میݙے نال سیٹ تے عابد سیال ٻیٹھا ہا ۔ ہک ٻڈھی زنانی آ کے اوکوں اُٹھال ݙتاّاَتے میݙے نال ٻہہ کُئی ۔ رَن ٻہوں تِکھّی تے چرٻ زبان ہئی ۔ دِلّی والاں دی خالص شکل ہئی ۔ اینویں اوندیاں ݙو جوان سنگتاݨیاں میں توں پچھلی سیٹ توں بندے اُٹھا ݙتّے تے آپ ٻہہ ڳیاں ۔ بھیڑ دی وجہ کنوں بس کویلی ٹور ٹردی پئی ہئی ۔ بس وچ گرمی ٻہوں ہئی ۔ جان لباں تے ہئی پر صبر سوا چارہ نہ ہا ۔ ٹُردیں مُڑدیں کُئی ݙڈھ گھنٹے بعد کرول باغ پُڄ ڳیوسے۔ اِتھوں اساں بھون کن پیریں سفر کیتا ۔ پُچھدیں پُچھاندیں کُئی ݙہ وڄے رات بھون پُڄ ڳیوسے۔ اَڄ دے سفر نے بَھن گھتّا ہا۔  لتّاں نال نہ ہَن ۔ مالشی مِلدا نہ ہا ۔ اَخیر صبر کرکے سم پیوسے۔

اَڄ دِلّی ٻہوں کھنڈ ڳئی ہے تقریباً 1:50کروڑ ایندی آبادی ہے ۔ پُراݨی دِلی وچ مسلمان نظر آندن ۔ایہ نہ صرف نظر آندن بلکہ سُنڄاتے وی ویندن ۔ نویں دِلّی وچ مسلماناں دی تے پُراݨی دِلی وچ ہندوآں دی ڳنتری ودھ ہے ۔ نویں دِلی وچ عورتاں جینز پاتی نظر آندن ۔ ادّھی کمر ننگی ہوندی ہے سِر تے کُئی کپڑا کوئنیں ۔ ساڑھی وچ وی تن دی نمائش تھیندی رہندی ہے ۔ اِتھاں زنانیاں دُکاناں وی چلیندن ۔ ٹریفک کنٹرول وی کریندن ۔ بینکاں ‘ دکاناں وچ عام کم کریندن ۔ تریمتیں خریدو فروخت آپ کریندیاں ہِن۔ مرد صرف سہارے طور نال ہوندے۔ نویں دِلی وچ ٹریفک دا رش ٻہوں ہے ۔ گھٹ تاں پُراݨی دِلّی وچ وی کوئنیں پر پڑاݨا ںشہر سَوڑا تے چھوٹا نظردے۔ نواں شہر کُھلا تے وݙا ݙسدے ۔ پُراݨی دِلی وچ پردے آلا بُرقا پاتی اَتے بُرقے وچوں صرف اَکھیں کڈھی زنانیاں ݙٹھیاں ہِن۔ نویں دِلّی وچ سارا تن صاف پڑھیا ویندے ۔ جینز تے شرٹ دے ویس نے ݙیکھݨ آلیاں دی ٻہوں ساریاں مُشکلاں مُکا ݙتیاں ہِن۔ تَن دے ہر انگ دا سائز تئیں پتہ لڳ ویندے ۔ نویں دِلّی وچ کتھائیں کتھائیں شلواراں پاتیاں تریمتیں وی نظردیاں ہَن ۔ شئیت ٻئے شہراں توں آئیاں ہوئیاں ہَن یا سکھ ہَن۔

کئیں زمانے دِلّی وچ ہندو وی پردے دے ٻہوں پابند ہَن ۔ سُبھاش متریجا دی سالی امریک ورما میکوں ݙسیا جو سُبھاش دے گھر آلی میݙی چھوٹی بھیݨ ہے۔ اونیں نوکری کیتی ہے پر میݙے ساہورے پردے دے ٻہوں پابند ہَن ۔اُنہاں میکوں نوکری نہ کرݨ ݙتی۔ البتہ ہُݨ کجھ پردے اِچ نرمی تھی ڳئی ہے تے ساݙے گھراں اِچ آزادی مِل ڳئی ہے۔

پُراݨی دِلّی اِچ جتھّاں ٻہوں سارے کم چَٹ ہِن اُتھّاں سوہݨپ دا معیار وی ٻہوں ہولا ہے ۔ انویں تاں ساری دِلّی وچ میکوں سوہݨے مرد یا تریمتیں گھٹ نظریاں ہِن پر نویں دِلّی وچ جینز پاتیاں ہندواݨیاں دا معیار کُجھ اُچّا ہا۔

سوہݨپ دے معیار نال دِلّی دیاں زنانیاں کوں چار ونکیاں اِچ ونڈیاونڄ سڳیندے ۔

(1)سادیاں (2)مُرادیاں

(3)سَوادیاں                                             (4)نا مُرادیاں

نامُرادیاں (بدصورت) دی ڳنتری 50توں60فیصد ہوسی۔ سادیاں (سادہ لباس آلیاں)20توں30فیصد ہوسن مُرادیاں (قابلِ دید) 5توں10فیصد تے سوادیاں (ٻہوں سوہݨیاں) ہزار وچوں ترے یا چار ۔ تہوں دِلّی ‘ اجمیر تے آگرہ وچ سوہݨے لوک ساکوں گھٹ نظرِن اگر کوئی میݙے اندازے نال اتفاق نہ کرے تاں وَل آکھ سڳدے جو ساݙے آوݨ نال اِی ݙیکھݨ لائق ہندوستانی زنانیاں ݙہ ݙینہاں کیتے گھروں ٻاہر نکلݨ چھوڑ ݙتا ہا۔ میٹرو ٹرین وچ جتھاں تریمتیں مرد کٹھے سفر کریندے ہَن اُتھاں جوان چھوہِریں مُرادیاں وچ آندیاں ہَن پر جوانی وچ تاں کھوتی وی سوہݨی ݙسدی ہے۔

 حوالہ 
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان