پاکستان دے عالمی ثقافتی ورثہ مقامات دی تندیر

یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ مقامات ایہو جیہے مقامات ہِن جیڑھی ثقافتی یا قدرتی خاص اہمیت دے حامل ہِن تے انسانیت دے ورثے کِیتے مشترکہ اہم ہِن جیویں جو 1972ء وِچ قائم تھیوݨ والے یونیسکو دے عالمی ثقافتی ورثہ کنونشن وِچ بیان کِیتا ڳیا ہِے جیندے وِچ یادگاری مجسمے یا نوشتہ جات، عمارتاں (بشمول آثار قدیمہ دے مقامات)، قدرتی خصوصیات (جسمانی تے حیاتیاتی تشکیلات تے مشتمل)، ارضیاتی تے فزیوگرافیکل تشکیلات (بشمول جانوراں تے پودیاں دی خطرے نال دوچار انواع دے مسکن) تے قدرتی مقامات جو سائنس، تحفظ یا قدرتی خوبصورتی دے نقطہ نظر نال اہم ہِن کوں قدرتی ورثہ آکھیا ویندے۔ پاکستان نے 23 جولائی 1976ء کوں عالمی ثقافتی ورثہ وِچ شمولیت اختیار کِیتی تے اپݨے مقامات دی فہرست شامل کرݨ دا اہل بݨ ڳیا۔ اِیں ویلے  پاکستان دے چھی ثقافتی مقامات ہِن۔

وادھوں 26 عارضی مقامات اِیں فہرست وِچ شامل ہِن۔ پہلے ترئے مقامات 1980ء وِچ درج کِیتے ڳئے ہَن جیندے وِچ موہن جو دڑو دے آثار قدیمہ دے کھنڈر، تخت بھائی دے بدھ مت دے کھنڈر، سیری بہلول دے کھنڈر تے ٹیکسلا دی باقیات شامل ہَن۔ 1981ء وِچ ݙو وادھوں مقامات کوں درج کِیتا ڳیا جیندے وِچ لاہور وِچ قلعہ لاہور تے شالامار باغ تے ٹھٹھہ وِچ واقع مکلی قبرستان دی تاریخی یادگاریاں شامل ہَن۔ اِیں فہرست وِچ حالیہ مقامات کوں وی شامل کِیتا ڳیا ہِے جیندے وِچ عالمی ثقافتی ورثہ دے طور تے 1997ء وِچ روہتاس قلعہ وی شامل ہئی۔ تمام چھ مقامات ثقافتی ہِن۔ 1974ء وِچ حکومت پاکستان دی درخواست تے، یونیسکو نے موہن جو دڑو دے تحفظ کِیتے بین الاقوامی مہم دا آغاز کِیتا جو 1997ء تائیں جاری رہئی تے اِیں جگہ کوں سیلاب توں بچاوݨ کِیتے وݙے پیمانے تے تحفظ دے اقدامات کِیتے رکن ممالک توں تقریباً 8 ملین امریکی ڈالر وصول کِیتے ڳئے۔ اِیں جگہ قومی صلاحیت سازی دی سرگرمیاں دے نفاذ تے تحفظ تے نگرانی کِیتے لیبارٹری دی تنصیب کوں متحرک کِیتا ڳیا۔ تحفظ مہم وِچ ٹیوب ویلاں دی تنصیب، ساختی باقیات دی حفاظت تے زمین دی تزئین دے ذریعے زیر زمین پانی کوں کنٹرول کرݨ شامل ہئی۔ اِیہ سرگرمیاں قومی تے بین الاقوامی ماہرین نے مقامی افراد دی شراکت نال کِیتیاں۔ اِیں مہم دی بدولت دنیا بھر وِچ تقریباً 150 ملین افراد بشمول طلبہ نے موہن جو دڑو تے سندھ دی قدیم تہذیب دے بارے وِچ ڄاݨیا۔‏

 درج شدہ مقامات 
یونیسکو نے ݙہ معیارات دے نال مقامات دی فہرست ݙتی ہِے۔ ہر داخل تھیوݨ والے مقام کوں گھٹ توں گھٹ ہِک معیار تے پورا اترݨ ضروری ہووے۔ معیار I توں vi تائیں ثقافتی ہِن تے vii توں x تائیں قدرتی ہِن۔
نمبر شمارنامتصویرعلاقہدوریونیسکو معلوماتسال پیش1موئن جو دڑو100x100px|150x150پکسلسندھ، پاکستان چھنیسویں صدی قبل مسیح تا انیسویں صدی قبل مسیح (ثقافتی)19802ٹیکسلا100x100px|150x150پکسلپنجاب، پاکستان پانچویں صدی قبل مسیح تا دوسری صدی (ثقافتی)19803تخت بھائی کے بدھ کھنڈر اور قربی شہر سیری بہلول کی باقیات100x100px|150x150پکسلخیبر پختونخوا، پاکستان پہلی صدی (ثقافتی)19804قلعہ لاہور اور شالامار باغ100x100px|150x150پکسلپنجاب، پاکستان 1556 (ثقافتی)19815مکلی کا قبرستان، ٹھٹہ100x100px|150x150پکسلسندھ، پاکستان چودہویں صدی تا اٹھارویں صدی (ثقافتی)19816قلعہ روہتاس100x100px|150x150پکسلپنجاب، پاکستان 1541 (ثقافتی)1997

 حوالے 

ونکی:پاکستان
ونکی:ویکیپیڈیا تندیراں
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:پاکستانی مقامات دیاں تندیراں
ونکی:پاکستان وِچ مقامات عالمی ثقافتی ورثہ
ونکی:پاکستان دے سیاحتی مقامات
ونکی:پاکستان دے سیاحتی مقامات دیاں تندیراں