ہاکنگ دیاں اہم دریافتاں

1۔ ہاکنگ نے آکسفورڈ دے ریاضی دان راجرپینروز نال رل تے اے خیال پیش کیتا جو نظریہ اضافیت ساکوں اے نتیجہ ݙیندے جو کائنات لازمی طور تے ہک ٻہوں چھوٹے نقطے کنوں شروع تھئی اے تے اینداں لازمی طور تے ہک نقطہ انجام وی ہوسی۔ 

2۔ ہاکنگ نے بلیک ہول تے ریسرچ کر تے اے ݙسیے جو بلیک ہول توانائی خارج کریندن۔ ایں توانائی کوں ہاکنگ ریڈی ایشن آکھیا ویندے۔ ہاکنگ ریڈی ایشن دے خارج کرݨ دے دوران بلیک ہول آہستہ آہستہ اپݨی کمیت کوں گھٹ کریندن۔ ایندی وجہ او کوانٹم اثر اے جیڑھا بلیک ہول دے کنارے تے تھیندے۔ بلیک ہول ہوں وقت تک ریڈی ایشن یا گرمی خارج کریندا رہ ویندے جے تک ہوندے اندر توانائی رہ ونڄے۔  

3۔ ہاکنگ نے اے وی نظریہ ݙتے جو بگ بینگ دے دوران چھوٹے بلیک ہول وی موجود ہن تے اے چھوٹے بلیک ہول اتنا گرم ہن جو اے شعائیں خارج کر تے اپݨے وجود دا ہک دھماکے نال خاتمہ کر ݙیندن۔ 

4۔ ہاکنگ نے 1970 اچ سینگولیریٹیز تے کم کر تے اے ݙسایا جو کشش ثقل کائنات اچ سینگولیریٹیز پیدا کرݨ دا باعث بنڑدی اے۔ سینگولیریٹی او چھوٹے کنوں چھوٹا نقطہ اے جتھوں کائنات دا آغاز تھئے۔ 

5۔ برینڈن کارٹر [BRANDON CARTER]تے جیمزبارڈین[JAMES M. BARDEEN] دے کٹھے کم کر تے ہاکنگ نے بلیک ہول دی فزکس دے قوانین دریافت کیتے۔ 

پہلے قانون دے مطابق بلیک ہول دی سطح دا رقبہ چھوٹا نئیں تھی سڳدا۔ ایں قانون کوں ہاکنگ دا ایریا تھیورم [HAWKING AREA THEOREM]وی آکھیا ویندے۔

ݙوجھے قانون دے مطابق بلیک ہول گرم ہوندن۔ اے قانون پرانڑیںدور دی فزکس دے خلاف ہا جیندے مطابق اے آکھیا ویندا ہا جو بلیک ہول گرمی خارج نئیں کریندے۔ 

تریجھے قانون کوں "نو ہیئر تھیورم" [NO HAIR THEOREM]آکھیا ویندے۔ ایندے مطابق بلیک ہول دی خصوصیات دا اندازہ  3 چیزیں توں لایا ونڄ سڳدے۔ او  3 چیزاں بلیک ہول دی کمیت، بلیک ہول دا چارج تے بلیک ہول دا اینگولر مومینٹم[ANGULAR MOMENTUM] ہن۔   

6۔ ہاکنگ او پہلا سائنسدان ہا جئیں "کوانٹم فلکچوئیشنز" [QUANTUM FLUTUATIONS]کوں ناپیا ہا۔ کوانٹم فلکچوئیشنز کنوں مراد مادے دی تقسیم اچ تھیوݨ والیاں او چھوٹیاں چھوٹیاں بے ترتیبیاں ہن جیڑھیاں کائنات دے آغاز اچ تھیاں تے جیندی وجہ کنوں کہکشائیں پوری کائنات اچ پھیل ڳیاں۔

7۔ ہاکنگ دا ہک نظریہ اے وی آہدے جو بگ بینگ دے دھماکے کنوں پہلے وقت دا کوئی وجود کینی۔ ایں وجہ کنوں کائنات دی شروعات دا خیال کوئی مطلب نئیں رکھیندا۔ ہاکنگ کوں اے یقین ہا جو زمان تے مکان اچ کائنات دی اصل حدبندی نئیں کیتی ونڄ سڳدی۔ 

8۔ ہاکنگ دی پوری کوشش ہئی جو کائنات دے قوتیں کوں سمجھݨ واسطے صرف ہک نظریہ تخلیق کیتا ونڄے جیکوں ایم تھیوری یا ہر شئے دا نظریہ[M-THEORY] آہدن۔ ہاکنگ ساری زندگی ہیں نظریے اتے کم کریندا رہ ڳیا تے آئن سٹائن وی ساری زندگی ہیں نظریے دی تلاش اچ ریہا۔ اے نظریہ آہدے جو کائنات دی اصل انتہائی باریک ترین "ون ڈائیمنشنل" (ہک سمتی) دھاڳے ہن تے دنیا دی ہر شئے ہنیں دھاڳئیں نال مل تے بݨی ہوئی اے۔ ایم تھیوری کشش ثقل تے کوانٹم نظریات دا ملاپ اے۔ ایم تھیوری دے مطابق ساݙی کائنات 4 دے بجائے 11 ڈائیمنشنل (سمتی یا طرفی) ہے۔ بہرحال ایم تھیوری حالی تک ہک نظریہ ہے جیندے اتے سائنس دان کم کریندے پن لیکن ہݨ تک ایندا ساکوں کوئی ثبوت نئیں مل سڳیا۔ خیال کیتا ویندے جو جݙاں کشش ثقل دی قوت دا بنیادی ذرہ گریویٹان دریافت تھیا تاں اساں شاید ہر شئے دا ہکو نظریہ تخلیق کر سڳسوں جیڑھا کائنات دے سارے قوتیں، اصولیں تے قوانین دی پوری وضاحت کریسی۔

 حوالہ 
کتاب: کائنات دا سفر ، مصنف : جعفر عباس بزدار ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان