لہور کیتے واپسی ٹکٹاں دی بکنگ

اَج ظہور دھریجہ میں تے فرید پیرزادہ ڈاکٹرراج کمار ملک نال اُنہاں دے دفتر ونڄݨاں ہا تے سرائیکی لوک ادب تے ڳالھ مہاڑساݙا موضوع ہا ۔ طے ایہ تھیا جو پہلے دِلّی کنوں لہور واپسی دیاں ٹکٹاں بُک کرایاں ونڄن تاں جو مطلب دیاں سیٹاں مِل ونڄن۔ تقریباً 10:30تے اَساں بھون کنوں ڈاکٹر راج کمار ملک دے نال ٹُر پیوسے۔ پہلےDTCدے سٹاپ ڈاکٹر امبڈکر ٹرمینل ڳیوسے ۔ اُتھاں انیل کمار ٹرمینل انچارج ہا ۔ اوندا تعلق علی گڑھ نال ہا ۔ مذہب دے لحاظ نال ہندو ہا ۔ خسخاسی ݙاڑھی رکھی ہوئی ہئی۔ ڈاکٹر راج کمار ملک اپݨاں تعارف کرایا۔ اوہ ٻہوں محبت نال پیش آیا ۔ سنسکرت آمیز مگر صاف اُردو ٻلیندا ہا ۔ میں اوندے کنوں علی گڑھ دا حال چاتا جواُتھّاں مسلماناں دی ڳنتری کیا ہے اُو نیں 40فیصد ݙسی۔ ٹکٹاں بُک کرایاں ڳیاں۔ کجھ ویزیاں دیاں فوٹو کاپیاں نہ ہَن ۔ بُکنگ دی رقم ݙے کے ظہور دھریجہ فوٹو سٹیٹ کراوݨ چلے ڳے۔ تھولی دیر بعد بکنگ کلرک ساݙے کمرے اِچ آیا تے آکھݨ لڳا جو تُساں 500/-روپے زیادہ ݙے ڳئے ہو۔اُونیں میݙے سامھݨے رقم گݨی ݙہ ٹکٹاں دے پندرھاں ہزار بݨدے ہَن ۔ او نیں 500/-دا نوٹ ولا ݙتا۔ میکوں ہندوآں دی ایمان داری تے رشک آیا ۔ جیکر پاکستانی مسلمان ہووے ہا تاں ہزار روپے پاسے رکھ کے آکھے ہا جو 500/-روپے گھٹ ہِن ۔ اتھاں ہک ہندو رقم وَلا ݙیوݨ آیا کھڑا ہا ۔ ڳالھ میݙے کیتے حریانی دی ہئی ۔ نتیجہ نیت نال مِلدے ۔ اوندی نیت چنگی ہئی ۔ ساݙے مُلخ وچ تاں بینک دا کیشئر نوٹ تلے سَٹ کے آہدے جو اِتّی رقم گھٹ ہے جہڑے اوندے پیراں اِچ پئی ہوندی ہے ۔ پاکستان وچوں ایمانداری اُݙ کے ہندوستان آ ڳئی ہے ۔ ہک ٻئی واری ایں تھیا جو اَساں ساری سنگتی رات کوں یارھاں وڄے میٹرو دی آخری سروس توں مہندرا پلیس سٹاپ تے لتھوسے تاں سارے ہوٹل تے دکاناں بند تھی چکُے ہَن ۔ ہک کھوکھے دے ٻاہروں پردے لڳے کھڑے ہَن ۔ اندر بتّی ٻلدی پئی ہئی تے میوزک چلدی پئی ہئی ۔ اساں اَواز ݙے کے بسکٹ منگے تاں او نیں معذرت کیتی جو بسکوٹ کوئنیں۔

اڳوّں ایوسے تاں ہک سٹور دا سمان مزور اندر رکھیندے کھڑے ہن۔ اساں کھاوݨ دی کُئی شے پُچھیّ اونیں آکھیا کیلے ہِن پئے پر ہُݨ سٹور بند تھی چُکے تے سیل بند تھی ڳئی ہے ۔ حساب کتاب تھیندا پئے ۔ بُکھ زور دی لڳی کھڑی ہئی ۔ میں اندر ونڄ کے کیشئر کوں آکھیا جو ساکوں بُکھ لڳی ہے مہربانی کرکے کیلے ݙے چا ۔او من ڳیا ۔  میں اوکوں سَو روپے دا نوٹ ݙتّا ۔کیلے32/-روپے دے بݨے او نیں/- 65روپے ݙتے۔ ترے روپے بھنّے ہوئے نہ ہَن ۔ میں آکھیا چلو رہݨ ݙیو ۔اونیں آکھیا نہ سئیں نہ ‘ ہک کیلا ٻیا چا گھنو۔ اساں تہاڈپے پیسے کیوں رکھوں۔ واہ ووئے اُنہاں دی ایمانداری تے سُتھرا ݙے گھن۔

میکوں اُوں ویلے تقریباً25,20سال پہلے دا ملتان دا ہک واقعہ یاد آ ڳیا ۔ میݙاوݙا پُتر رضوان عبداللہ احمد تریجھی جماعت وچ ’’دی پبلک سکول‘‘ ٹیپو سلطان روڈ ملتان کینٹ وچ پڑھدا ہا۔ میں چُھٹی ویلے اوکوں گھنݨ آئیم تاں اونیں آکھیا جومیݙی ہک کاپی مُک ڳئی ہے میکوں گھن ݙیئو۔ میں کینٹ دے قائد اعظم پلازے وچ آئیم اُتھاں غالباً بک لینڈ کتاباں دی دکان ہئی ۔ میں کاپی گھدّی اونیں 5.35 روپے مُل ݙسیا ۔میں 5.25روپے ݙتے اونیں10پیسے ٻئے منگے‘میں رعایت آکھی ۔ اُونیں انکار کر ݙتا ۔ میں ہک چُوانی ٻئی ݙتی اونیں آکھیا باقی پیسے بَھنّے ہوئے کوئنیں ۔ اَپݨے ݙہ پیسے نہ چھوڑے میݙے پندرھاں پیسے رکھ گھدّے۔ اوہ ݙینہ اَڄ دا ݙینہ میں اوں دکان تے وَل نھیں ڳیا ۔ اِتھاں ہک ہندو دا ایݙا صاف ݙے گھن ݙیکھ کے ہاں ٹھر ڳیا۔ کیا تھیا مسلمان دے ݙے گھن کوں ۔ اِتھّاں ہندو لمبر گھن ڳیا ہا۔

 حوالہ 
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان