مسادی

فیضݨ علاقے دا ہک نامی گرامی قصئی ہئی۔ اونکوں اے پتہ ہئی جو وستی دے کتنے لوک گوشت کھاندن تے کتنا وزنی پھنڈر ہک ݙینہہ وچ چل ویندی ہے۔ ایں واسطے اُو جݙاں وی کوئی جانور خرید کریندا ہاتاں اوندے ذہن وچ ایہا ڳالھ ضرور ہوندی ہئی۔ وݙی پھنڈر اگر کوہیج پووے ہا تاں بچا ہویا گوشت رات کوں خراب تھی ویندا ہا۔ کیوں جو نہ بجلی ہوندی ہئی تے نہ فریجاں۔ فیضݨ دا گزارااُچھک چلدا پیا ہا۔ فیضݨ دا ہک بھݨینجا جیندا ناں کوڑو ہاہمیشاں مامے کنوں پیسے اُدھار منگی رکھدا ہا۔ کݙاہیں اُو اُدھار گھِن ویندا ہا تے کݙاہیں نہ تھیندی ہَس۔ ہک دفعہ کوڑو مامے کنوں   ترئے سو روپیہ اُدھار منگیا اُوں ویلے گوشت سَوا روپے کلو ہوندا ہا۔ ترے سو روپے ٻہوں وݙی رقم ہوندی ہئی۔ فیضݨ تاں منگن نال ہی نہ کر ݙتی۔ نہ کرݨ اُتے کوڑو کوں مامے تے کاوِڑ لڳی۔ݙاڑھی تے ہتھ پھیر تے مامے کوں آکھیُس میں تیکوں ݙیکھ گھِنساں۔ ایہو آکھ تے گھروں نکل ڳیا۔ کوڑو سُچیندا رہ ڳیا جو مامے کنوں بدلہ کیویں گھِناں؟ کوڑو کبوتر باز ہا تعلیم کائنا ہَس ، سارا ݙینہہ نکما پھردا ہا۔ کوئی پھنڈر مسادی کرݨ دی طاقت کائنا ہَس، پیسے ہووِن ہا تاں کوئی جانور گھِن آوے ہا تے مسادی کرے ہا۔ سارے رستے اُونکوں بند نظر آئے۔ رات کوں سُتا پیا ہا اُونکوں خیا ل آیا جو لشارئیں دی وستی ہک اوندا دوست محمد شفیع ہے۔ اوندے نال کوئی کاروبار رَل کے کیتا ونڄ سڳیندے۔ٻئے ݙینہہ اُوسِدھا لشارئیں دی وستی لڳا ڳیا۔ اُتھاں محمد شفیع اُونکوں مِل پیا۔ محمد شفیع کوں آکھیُس جو اَڄ کل ساݙی وستی وچ لوک گوشت ٻہوں کھاندے پئین۔ میݙا ماما کُسی کریندے تے ٻہوں پیسے کمتّی پئے۔ گوشت پہلے مُک ویندے تے لوک حالی گوشت گھِنݨ والے کھڑے ہوندن۔ توں زمیندار ہیں تیݙے کول کُسی دے جانور وی ڈھیر ہِن۔ جے توں تے میں رَل تے کم کروں تاں پیسے ڈھیر بچ سڳدن۔ محمد شفیع آکھیا :میݙا تاں کاروبار دا تجربہ کائنی ۔ کوڑو آکھیا: کُسی دا مال تیݙا تے تجربہ میݙا منافع اَدھو اَدھ۔

                        محمد شفیع کوڑو دے نال کاروبار کرݨ دی ہامی بھر گِدھی ۔ آوݨ والا ݙینہہ جمعہ دا ݙینہہ ہا۔ ہک جانور محمد شفیع تے کوڑو وستی لشاری کنوں چھِک تے شہر آڳئے۔ فجر دی نماز توں بعد جمعہ والے ݙینہہ شہر دے ٻاہروں اُنہائیں جانور حلال کیتا۔ 

                       بزار وچ فیضݨ قصئی اپݨی پراݨی روٹین دے مطابق اپݨا کُسی دا جانور مسادی واسطے ٹنگ ݙتا ۔ اُونکوں نہ پتہ ہئی جو اَڄ سامݨے والی دکان تے کوڑو وی مسادی دا جانور ٹنگیسی۔ 

                       کوڑوسامݨے والی دکان دی صفائی کر تے پھٹاکھوڑ، ترکڑی وَٹہ رکھݨ شروع کر ݙتا تے ٻالٹی پاݨی دی دکان دے چاروں طرف چھڑکا ݙتی۔ پھٹے تے سِنی ٹاکی مار نال پاسے کنوں کھوڑ رکھیا۔ ترکڑی وَٹے نال پاسے کنوں ، پیسیاں دی صندوقڑی وی ٹھہا رکھی ۔ مونہہ تے مُسک ڄمائی رکھی ۔فیضݨ کوں سمجھ نہ لڳی جو اَڄ کوڑو کیا کریندا پئے۔ کوڑوہک تڑک بندہ ہے اُو جانور تاں مُل نئیں گھِن سڳدا تے ایہ کھوڑ کیہاں سڄائی کھڑے؟

                       تھوری دیر بعد محمد شفیع لشاری کوں گلے تے ٻلہا ݙتا ڳیا اَتے کوڑو پھنڈر دیاں وارو واری چَوڑیاں چا آوݨ پئے ڳیا۔پھنڈر دے وݙے وݙے حصے کُنڈیں نال ٹنگیجݨ پئے ڳئے۔اوندے بعد کوڑو پھٹے تے چڑھ ٻیٹھا۔

                       شہر وچ ہُل ہُل پئے ڳئی جو اَڄ ݙو جانور تھئے کھڑن۔ اَڄ گوشت سستا تھیوے ہی تھیوے۔ فیضݨ دیاں اَکھیں اُبتریج پیاں جو ایہہ کیا تھی ڳئے۔ کجھ لوکیں فیضݨ کنوں گوشت گھِنݨ شروع کر ݙتا ۔ ہک ݙو گاہک کوڑو کنے وی آڳئے۔ فیضݨ اَتے کوڑو ہر بندے کوں وݙی عزت نال سݙیندے ٻیٹھے ہَن۔ ائو سردار صحیب، ائو خان صحیب، ائو ملک صحیب، ائو ڄام صحیب گوشت ساݙے کنوں گھِنو۔ فیضݨ آکھیا : کھُرمے دیاں ٹکیاں بݨائی ٻیٹھا ں، گوشت میں کنوں گھِنو۔ کوڑو آہدا ٻیٹھا ہا جومیݙا گوشت تاں ایویں ہے جینویں سوہݨے ٻکرے دا گوشت ہووے۔ گوشت میں کنوں گھِنو۔ جمعہ دی نماز کنوں پہلے تک اَدھی اَدھی پھنڈر ݙوہیں دی چل ڳئی۔خطرہ ایہہ پئے ڳیا جو کجھ نہ کجھ گوشت ݙوہیں دا بچ ویسی۔ جیڑھے جو اڳلے ݙینہوار پَروتھا تھیسی تے کوئی نہ گھِنسی۔  محمد شفیع کوں اپݨی پھنڈر دی اصل قیمت دی فکر پئے ڳئی جو جانور دی اصل قیمت نکلدی نظر نہ اَئی تاں اُوں کوڑو کوں مشورہ ݙتا جو گوشت تھوڑا جیاں سستا کر تاں جو سارا وِک ونڄے۔ لوک جمعہ دی نماز تے ونڄݨ پئے ڳئے تے گاہکی ذرا مَٹھی تھی ڳئی ۔ نماز تے ویندے بندے کوں ݙوہیں قصئی آکھݨ پئے ویندے ہن جو واپسی تے گوشت میں کنوں گھِنائے خان صحیب۔

                       مسجد وچ جمعہ دا خطبہ پڑھیڄݨ پئے ڳیا۔ ایݙوں کوڑو نعرے مار مار تے آکھݨ پئے ڳیا جو گوشت روپے کلو گوشت روپے کلو۔

                        فیضݨ اپݨے کھوڑ توں اُٹھی کھڑا تے زور نال نعرے ماریے وے سڄݨو گوشت چوݙاں آنے کلو چوݙاں آنے کلو ۔ جے توݨی مسیت وچ جماعت کھڑی تھی ڳئی۔ پچھلی صف وچ کھڑے دین مند دی ساری توجہ قصئیں دے نعرے تے ہوکیاں تے ہئی ۔ اُو شایت قصئیں کنوں پہلے دا سڑیا ودا ہا۔ دین مند نماز دے وچوں آپ مرادا تھی تے زور نال اَلایا: ’’آئے ٻاراں آنے کلو تے لعنتی آئے ٻاراں آنے تے ۔‘‘

٭٭٭

 حوالہ 
کتاب: وتر ساخ (سرائیکی کہاݨیاں) ، مصنف : عبداللطیف بھٹی، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان