ام حرام بنت ملحان

ام حرام بنت ملحان جنہاں دا لقب "شہیدة البحر" (سمندری شہیدہ) ہے، حضرت ام سلیم رضی اللہ عنہا دی بہن ہن۔ انہاں دے مکان تے حضور صلی اللہ علیہ وسلم ݙوپہر کوں قیلولہ (آرام) فرمایا کرݨ ہن۔ ہک ݙینہ حضور صلی اللہ علیہ وسلم مسکراتے ہوئے نیند توں بیدار تھئے تاں حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا نے عرض کیتا: "یا رسول اللہ! آپ دے مسکراوݨ دا کیا سبب ہے؟" حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "میں ہݨے ہݨے اپݨی امت دے کجھ مجاہدین کوں خواب وچ ݙٹھا ہے جو اوہ سمندر وچ کشتیاں تے ایویں بیٹھے ہوئے جہاد کیتے ویندے پئے ہن جیویں بادشاہ لوگ اپݨے تختاں تے بیٹھدے ہن۔" حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا نے عرض کیتا: "یا رسول اللہ! دعا فرمائے جو اللہ تعالیٰ مینوں انہاں مجاہدین وچ شامل فرمائے۔" حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے دعا فرمائی تے ول سو ڳئے۔ ول دوبارہ ایویں ہی مسکراتے ہوئے بیدار تھئے تے ایہو خواب بیان فرمایا۔ حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا نے ول اپݨی شرکت دی دعا دی درخواست کیتی۔ حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "تم پہلے مجاہدین دی صف وچ رہو گی۔"چنانچہ جݙاں حضرت امیر معاویہ رضی اللہ عنہ دے دور حکومت وچ بحری بیڑا تیار تھیا تے مجاہدین کشتیاں وچ سوار تھیوݨ لڳے تاں حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا وی اپݨے شوہر حضرت عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ دے نال انہاں مجاہدین دی جماعت وچ شامل تھی کے جہاد کیتے روانہ تھی ڳئین۔ سمندر توں پار تھیوݨ دے بعد اوہ اونٹ تے سوار تھیوݨ لڳین تاں اونٹ توں ڳر پئین تے اونٹ دے پیراں توں کچل کر انہاں دی روح پرواز کر ڳئی۔ ایویں اوہ شہادت دے شرف نال سرفراز تھی ڳئین۔صحیح البخاری، کتاب الجہاد، باب غزوالمرأۃ فی البحر، رقم 2877 ،2878، ج 2، ص 275

 ناں تے نسب 
ام حرام بنت ملحان بن خالد بن زید بن حرام بن جندب بن عامر بن غنم بن عدی بن نجار انصاریہ خزرجیہ ہن۔ انہاں دی والدہ دا نام ملیکہ بنت مالک بن عدی بن زید مناۃ بن عدی بن عمرو بن مالک بن نجار ہے۔ ام حرام حضرت انس بن مالک رضی اللہ عنہ دی خالہ ہن تے حضرت عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ دی زوجہ ہن۔ انہاں دا نام "الرميصاء" یا "الغميصاء" وی آکھا ویندا ہے۔اأسد الغابۃ المؤلف: أبو الحسن عز الدين ابن الأثير الناشر: دار الفكر بيروت

 نکاح 
پہلے عمرو بن قیس انصاری رضی اللہ عنہ نال نکاح تھیا،(تہذیب:12/462) پر جݙاں اوہ غزوہ احد وچ شہید تھی ڳئے تاں حضرت عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ دے نال نکاح تھیا، جو وݙے مرتبے دے صحابی ہن۔

 حیاتی دا احوال 
ام حرام حضرت ام سلیم رضی اللہ عنہا دی سگی بہن ہن تے حضور صلی اللہ علیہ وسلم اکثر انہاں دے گھر تشریف گھن ویندے ہن۔ انہاں دے ݙو بھائی حرام بن ملحان تے سلیم بن ملحان ہن، جنہاں نے غزوہ بدر تے غزوہ احد وچ حصہ گھدا ہئی۔ ام حرام دی شادی حضرت عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ نال تھئی، جو پہلے انصاری مرداں وچوں ہن جنہاں نے بیعت عقبہ وچ حصہ گھدا ہئی۔ اوہ حضور صلی اللہ علیہ وسلم دے خادم انس بن مالک رضی اللہ عنہ دی خالہ وی ہن۔(صحیح بخاری:2/929)

حضور صلی اللہ علیہ وسلم جݙاں قبا دی طرف تشریف گھن ویندے ہن تاں ام حرام دے گھر آندے تے کھانا نوش فرمیندے ہن۔ حجۃ الوداع دے بعد ہک ݙینہ حضور صلی اللہ علیہ وسلم تشریف گھن آئے تے کھانا کھا کے آرام فرمایا تاں ام حرام نے ݙٹھا جو حضور صلی اللہ علیہ وسلم کوں نیند آ ڳئی۔ تھوڑی دیر بعد حضور صلی اللہ علیہ وسلم مسکراتے ہوئے بیدار تھئے تے فرمایا: "میں ہک خواب ݙٹھا ہے جو میری امت دے کجھ لوگ سمندر وچ غزوہ دے ارادے نال سوار ہن۔" ام حرام نے عرض کیتا: "یا رسول اللہ! دعا فرمائے جو میں وی انہاں وچ شامل تھیواں۔" حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے دعا فرمائی تے ول آرام فرمایا۔ ول دوبارہ مسکراتے ہوئے بیدار تھئے تے ایہو خواب ݙسایا۔ ام حرام نے ول اپݨی شرکت دی دعا دی درخواست کیتی تاں حضور صلی اللہ علیہ وسلم نے فرمایا: "تم پہلی جماعت دے نال رہو گی۔"

ایں خواب دی تعبیر 28ھ وچ پوری تھئی۔ حضرت امیر معاویہ رضی اللہ عنہ، حضرت عمر رضی اللہ عنہ دی طرف توں شام دے حاکم ہن۔ انہاں نے کئی واری جزائر تے حملہ کرݨ دی خواہش ظاہر کیتی، پر حضرت عمر رضی اللہ عنہ نے اجازت نہ ݙتی۔ حضرت عثمان رضی اللہ عنہ دے دور وچ انہاں نے ول اپݨا ارادہ ظاہر کیتا تاں اجازت مل ڳئی۔ انہاں نے جزیرہ قبرص تے حملہ کرݨ کیتے ہک بیڑا تیار کیتا۔ ایں حملے وچ بہت سارے صحابہ شامل ہن، جنہاں وچ حضرت ابوذر رضی اللہ عنہ، حضرت ابو درداء رضی اللہ عنہ، حضرت عبادہ بن صامت رضی اللہ عنہ تے حضرت ام حرام رضی اللہ عنہا وی شامل ہن۔(اسدالغابہ:5/575) بیڑا حمص دے ساحل توں روانہ تھیا تے قبرص فتح تھی ڳیا۔ واپسی وچ ام حرام رضی اللہ عنہا سواری تے چڑھݨ لڳین تاں نیچے ڳر پئین تے جان بحق تسلیم کر ڳئین۔ لوگاں نے انہاں کوں اتھائیں دفن کر ݙتا۔(زرقانی:61)(صحیح بخاری:2/929)

 حوالے 

ونکی:انصار
ونکی:ویکی ڈیٹا کنوں انج مختصر وضاحت
ونکی:صحابیات
ونکی:ستویں صدی دیاں عرب شخصیتاں
ونکی:ویکی ڈیٹا حوالیاں آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا آلے صفحے
ونکی:ویکی ڈیٹا دے مواد کوں ورتاوݨ آلے صفحے