حافظ کریمݨ

حافظ کریمݨ دا اصل ناں کریم بخش ہا۔ نابینا ہووݨ دی وجہ توں اُونکوں حافظ آہدے ہن تے اُوندا پورا ناں حافظ کریمݨ پَک ڳیا۔ حافظ کریمݨ دا پیو ماء فوت تھی ڳیا ہا۔ کوئی بھیݨ بھرا نہ ہَس تے حالی تک اُوندی شادی وی نہ تھئی ہئی۔ آپݨا ترئے مرلے دا ذاتی گھر ہَس۔ گھر دے وچ ہک کچا کوٹھا ، گھر دیاں چَویڑیاں کندھا ں تے کچا صحن ہا۔ کوٹھے اندروں ہک کھٹڑا ، ہک پاݨی دادِلا تھوڑے جئیں تھاں بھانڈے، ہک تݙی کل سامان ہئی۔ نال والی مسیت وچ بانگ ݙیندا ہا تے جماعت وی کریندا ہا۔ سَت اَٹھ ٹِکڑے سویرے تے سَت اَٹھ شام کوں مِل پوندے ہن ۔ صبر شکر کر کے گزارا کریندا پیا ہا۔ لَٹھے دا منجھلا ، لَٹھے دا چولا تے مَلمل دا چار گزیا پٹکا سِر تے ٻدھیندا ہا۔ پیریں کنالی جُتی ہوندی ہَس ۔ ہک ݙانگ ہمیشاں اُوندے نال ہوندی ہئی۔ ہک ڄہاڑے گرمیئیں دے موسم اِچ روٹی ٹِکی کھا ݙینہہ دے یارھاں وڄے کوٹھے اندروں کھٹ تے سُم ڳیا۔ اُوندی ہک ٻلی اُوں کمرے وچ راہندی ہئی۔ ٻلی حافظ نال تے حافظ ٻلی نال ٻہوں پیار کریندے ہن۔ کہیں کہیں ویلے ٻلی کھٹ تے چڑھ آوے ہا تے حافظ دے نال سُم پووے ہا۔

                        ٻاہروں دروازہ کھڑکھیا تاں حافظ اندروں جواب ݙتا ۔ ووئے کون ہو۔ اندروں لنگھیے آئو۔ ٻاہرلا دروازہ بند ہا۔ ایں واسطے حافظ دی آواز ٻاہروں کھڑے بندے تک نہ پُڄی۔ ݙوجھے سݙ تے حافظ زور نال آکھیا جیڑھا وی بندہ ہے اندروں لنگھیا آوے۔ تھوڑی دیر بعد ہک بندہ حافظ صحیب حافظ صحیب کریندئیں اڳواڑ تے ٹَپ آیا تے حافظ اُوں بندے کوں کوٹھے دے اندر آوݨ دا آکھیا۔ حافظ اپݨے کھٹڑے توں اُٹھی ٻیٹھا ۔ بندہ کھٹڑے دے پیریں کنوں چھِک تے ٻہہ ڳیا۔ حافظ پُچھا توں کون ہیں کِتھوں آئیں تے کیا کم ہے۔ایں قہر دی گرمی اِچ؟دُھپ بدن پٹیندی ہئی۔ لُکھ مونہہ سڑیندی ہئی۔ گرمی اتنا جو کاں دی اَکھ نکلدی ہئی۔ بندے آکھیا میں تہاݙے دوست رحیم بخش سونترے دا پُتر منظور احمد ہاں۔ اَساں اپݨی وستی خیرات کیتی پیوں۔ اَبے پٹھیے جو میں حافظ صحیب کوں گھِن آواں اُو دعا کراوِن تے خیرات وی کھاوِن۔

                       حافظ صحیب سَت روٹیاں کھادی ٻیٹھا ہا اُونکوں کاوِڑ لڳی جو ہک تاں سونترے دی وستی شہر کنوں ترئے میل ٻاہر ہئی تے ترئے میل پیدل گرمی وچ سفر کرݨ ایں ویلے ٻہوں مشکل ہا۔ ݙوجھا حافظ صحیب روٹی کھادی ٻیٹھا ہا ۔ اُوں آکھیا: منظور احمد توں وَل ونڄ میں نئیں ڄلدا۔ تیݙے پیو کوں ایں ڳالھ دا احساس ہی کوئنی جو خیرات دی اطلاع ہک ݙینہہ پہلے ݙتی ویندی ہے۔ بندہ کجھ تیاری کریندے تے وَل روٹی کھاندے۔ منظور احمد آکھیا:حافظ صحیب اَبے میکوں وَلا وَلا آکھ چھوڑیا جو حافظ صحیب کوں ضرور گھِن آوݨے۔ خیرات وچ اَساں ٻوٹیاں والا پُلاہ بݨائی پئیوں۔حافظ صحیب ٻوٹیں والا پُلاہ دا سُݨ کے اپݨے رَتئیں اَکھیں دے ݙیہلئییں کوں گھُمایاتے آکھیُس اُنویں تاں تیݙا پیو میݙا پراݨا یار ہے پر اونکوں خیرات دی ویلے نال اطلاع ݙیوݨ ݙاں نی آئی۔

                       حافظ صحیب کھٹ تے ٻیٹھا اپݨیاں ݙونہیں ڄنگھاں زمین تے لڑکائی ٻیٹھا ہا۔ اوندیں ڄنگھیں وچوںپاندھی تے نکلدی کھڑی ہئی۔ حافظ صحیب ٻلی دا پُچھ پکڑی ٻیٹھا ہا تے آپݨے سڄے پیر دا اَنوٹھا ٻلی دی کنڈ تے ٻیٹھا پھریندا ہا ۔ کہیں کہیں ویلے اَنوٹھا پُچھ دے تلو وی پھیر گھِندا ہا۔

                        ٻوٹییں والے پلاہ دا سݨ تے حافظ صحیب ڈِھلی رَسی ݙتی تے نال ڄلݨ واسطے تیار تھی ڳیا۔ حافظ صحیب اُٹھی کھڑا ، ݙیڈھا سِدھا کیتا ۔ بدن تے چولا چڑھایا، سِر تے پٹکا ٻدھا، پیریں جُتی پاتی تے کوٹھے دی ہک چُنڈ کندھ نال اِچ لڑکائی ݙانگ کوں ہتھ ونڄ ماریا۔ ݙانگ ہتھ اِچ پاتی منظور احمد کوں اڳوں لڳݨ دا اشارہ کیتا۔ کوٹھے دے دروازے دے اندروں ڈُھولے وچ ہک جالی بݨی کھڑی ہئی جیندے وچ ہک ݙیوا، ہک ماچس تے ہک چھُڑکل جندرا لاتھا ہوندا ہا۔ چھُڑکل جندرے دی چاٻی کوئناں ہئی ۔ جندرا ݙو چٹوڑئییںنال کھل پوندا ہا۔حافظ صحیب چھُڑکل جندرا چاتا ، کوٹھے دا دروازہ بند کیتا ، کنڈی لا تے چھُڑکل جندرا ݙے کھڑایا۔ جے توݨی منظور احمد گھر دے ٻاہرلے دروازے تک پُڄ ڳیا ہا۔ حافظ صحیب گھر دا ٻاہرلا دروازہ بند کیتا۔                     ٻاہرلے دروازے دا کنڈا لایا تے وستی آلے پاسے سِدھ کیتا۔ شہر دے وچوں گزردے ہوئیں ڈھیر ساریاں پاݨی دیاں نالیاں وہندیاں ہن۔حافظ کریمݨ ہر ہک نالی دا پندھ تے پِیٹا ڄاݨدا ہا۔ اُنکوں کݙاہیں اے غلطی نہ تھئی جو اوندا پیر کتھاہیں نالی وچ ونڄ پووے ہا۔ نالی آندی ہئی تاں نالی دے پیٹے دے مطابق اُو قدم وݙا یا چھو ٹا کر گھِندا ہا۔ جینویں شہر مُکیا حافظ کریمݨ منظوراحمد کوں آکھیا جو توں ہُݨ میݙی ݙانگ دا اڳلا سِرا پکڑ تے میں ݙانگ دا پِچھلا ، تاں جو سفر جلدی نال تھیوے تے سڑیکیں دے موڑ تے کتھاہیں بھلیکا نہ پووے تے راہ ویندا کوئی مسافر یا سواری حافظ کوں نہ لتاڑے۔ سفر تھیندا پیا ہا، حافظ ݙانگ دے ذریعے منظور احمد کوں تھوڑ ا تھوڑا زور ݙیندا ہا ۔ تاں منظور احمد آہدا ہا حافظ صحیب تھوڑا جیاں آہستہ ٹُرو جو میں تہاݙی رفتار پکڑ نی پیا سڳدا۔ حافظ صحیب آہدا ہا منظور احمد جلدی ٹُروں تاں جو خیرات وقت نال تقسیم تھیوے جو ڈھیر سارے لوک بُکھے ٻیٹھے ہوسِن۔ منظور احمد آکھیا : ٹھیک ہے۔ وَل ݙونہیں تھوڑا جیاں رفتار تیز پکڑ گِدھی۔ حافظ صحیب منظور احمد کنوں پُچھیا۔ ووئے چھوہر آ تہاݙی وستی وچ کوئی کندھی ہوسی کندھی؟ منظور احمد آکھیا: حافظ صحیب اے کینجھی ڳالھ پُچھی وے۔ وستی وچ گھر جو بݨے کھڑن، کندھاں تاں آخر ضرور ہوسِن۔ حافظ کریمݨ وَل پُچھا جو میݙے حساب دی کندھی ہوسی؟

                       منظور احمد آکھیا : تہاݙے حساب دی کینجھی کندھی ہوندی ہے؟ حافظ کریمݨ ݙسیا جوکوئی اینجھی کندھی جیندی چھاں تے میں تݙی سَٹ سڳاں اپݨی کنڈھ کَندھ نال  رَلا ٻاہنواں تے لوک سامݨے نہ ہووِن۔ ہُݨ ݙس ایہو جیاں کندھی ہوسی؟ منظور احمد آکھیا: ایہو جئی جاہ تہاکوں حافظ صحیب ڳول ݙیسوں۔

                       ݙونہیں وستی پُڄ ڳئے۔ لوکیں دا کَٹھ ہا۔ حافظ صحیب دی انتظار ہئی۔ تاں جو ختم پڑھیجیتاں خیرات چلے۔ہک دم لوک خوش تھئے۔حافظ صحیب کوں لوکیں دی آدھی وچ ہک کھٹڑے تے ٻلہایا ڳیا۔ دیگاں نال رکھیا ڳئیاں تے حافظ صحیب کوں ختم پڑھݨ دا آکھیا ڳیا۔ 

                       ختم پڑھیج ڳیا اوندے بعد خیرات چلݨ شروع تھی ڳئی۔ منظور احمد بھاݨے دے پِچھوں ہک کندھ دی چھاں تلے حافظ صحیب کوں تݙی سٹ ݙتی تے حافظ صحیب دا ہتھ پکڑ اُوں تݙی تے وَنڄ ٻلہایا۔ حافظ صحیب کندھ کوں ہتھ لایا ، تݙی دے نال جُتی لہا رکھی، تݙی تے کندھ دا درمیانی فاصلہ ٹٹولیا۔اُوندے بعد حافظ صحیب دیوار نال ٹیک لا کے تݙی تے ٻہہ ڳیا۔ اپݨیاں ݙوہیں ڄنگھاں سِدھیاں کر ٻیٹھا۔ سِر توں پٹکی لہا تے ہک سینوں بݨا تے اپݨے ستھلیں تے رکھ ٻیٹھا۔ حافظ صحیب کوں پتہ ہئی جو چاول ہک پاتری وچ آئوسن تے پاتری گرم ہوسی۔ جیڑھی جو ڄنگھیں کوں سڑیسی۔ ایں واسطے اُوں پٹکے دا سینوں بݨا تے پہلے ہی ستھلیں تے رکھ گِدھا۔تھوڑی دیر بعد منظور احمد ہک پتروٹی چاولیں دی ٻتھا تے گھِن آیا۔ حافظ صحیب پتروٹی ہتھیں اِچ گھِن گِدھی تے اپݨے اڳوں رکھیے ہوئے سینوں دے اُتے رکھ ݙتی۔ ݙونہیں ہتھیں نال چاولیں دے گولے وَٹیئے ۔ ہک ہک کر تے مونہہ اِچ سٹیے۔ تھوڑی دیر بعد پتروٹی خالی تھی ڳئی۔ منظور احمد پُچھا حافظ صحیب چاول ٻئے ہووِن؟ حافظ صحیب آکھیا: اَبا چاول ٻہوں چنگے بݨیے پئین تساں کیتی زیادتی ہے جو ہک ݙینہہ پہلے اطلاع نی ݙتی۔ اَساں اَڄ سویرے روٹی کھا ٻیٹھوں۔ٻس تھوڑے جیاں ٻئے گِدھی آ۔ منظور احمد مُنی پاتری چاولیں دی ٻئی کر آیا۔ حافظ صحیب اُوندے وی گولے بݨا تے کھا ڳیا تے نال نال منظور احمد دے پیو دا گِلہ وی کیتی رکھیا۔پتروٹی خالی تھئی تاں ہُݨ حافظ صحیب منظور احمد کوں خود آکھیا : چاول ݙاڈھے چنگے بݨیے پئین جے پچھوں چاول کھُٹ نہ ڳئے ہووِن تاں تُساں ایں وی نہ آکھو جو حافظ صحیب ڈھیر کھاندے تاں دیگ دے تَل وچوں ݙو چار لَپے ساڑ دے ٻے مروائی آ۔ 

٭٭٭

 حوالہ 
کتاب: وتر ساخ (سرائیکی کہاݨیاں) ، مصنف : عبداللطیف بھٹی، ناشر: جھوک پبلشرز ،ملتان