خان پور دی دھریجہ برادری دیاں شاخاں

خانپور دی دھریجہ برادری دا ڈھیر ساریاں شاخاں ہن، انہاں وچ سمے آلے دھریجے ،ٻنے آلے دھریجے،جیند آلے دھریجے،گُلݨ دے کھوہ آلے دھریجے ،سرائیں دے کھوہ آلے دھریجے،دودے دی وستی آلے دھریجے،منظور کالونی آلے دھریجے، پلو شاہ آلے دھریجے، گوریں دی وستی آلے دھریجے۔ ہک خاندان جام سردار دا ہے ۔اے سارے انج انج کنبے تے خاندان ہن۔

ظہور دھریجے دے ابّے دا ناں غوث بخش تے ݙاݙے دا ناں سُمارہا ، زمیندار ہن ، پیو ݙاݙے توں زمیندارہ کریندے ہن ، ݙاݙے دے حصے ء ِ چ ڈھیر زمین آئی ہئی ۔ ݙاݙے سئیں دے ݙو شونق ہن ہک شادیاں تے ٻیا ݙاندیں دی ہاٹھ ۔ ݙاݙے سئیں پنج شادیاں کیتیاں جنہاں وچ وݙی ݙاݙای دا ناں بختاں ،ݙوجھی ݙاݙی دا ناں مائی چنݨ ،ترجھی ݙاݙی دا ناں حجاݨی مراد خاتوں،چوتھی ݙاݙی دا ناں رحمت خاتوںہاتے پنجویں ݙاݙی دا ناں مائی بی بی ہا۔ہک ݙو فوت تھی ڳیاں تے باقیں کوں ݙاݙا سئیں اپݨے کول نہ رکھ سڳیے ۔ظہوراحمد دھریجہ لکھدن:

’’پہاجیں دے جھیڑے جھٹے وی ہوندے ہن ، میݙی ݙاݙی سئیݨ ݙسیندے ہن جو تیݙا ابا اڄاں پڑھدا ہا تے میں پیو ماء دے گھر آ ڳیُم تیݙا ابا پیو دے جیندیں یتیمیں آلی کار پلیا۔ݙاݙی نال جھیڑا ہا پر اے وی ݙساں جو چھورا ہووݨ دی وجہ توں ݙاݙا سئیں میکوں پیارا منگدے ہن ، میکوں سݙ تے گُڑ،اَمب تے پِنڈوں ݙیندے ہن ، ݙاݙا سئیں کھوہ وَہیندے ہن ، ہک ݙبہ ݙاند ہوندا ہا تے پیا تیلا ،کھوہ تے واری واری واہندے ہن تے ݙاݙا سئیں میکوں جھولی ء ِچ ٻلہیندے ہن ،ݙاݙا سئیں کھوہ دی ڳادھی تے ٻہندے ہن تے تے ڳاوݨ وی ڳمدے ہن ’’واہے بھئی واہے ڈبہ ݙاندبیلی‘‘ کھوہ آلی زمین دے نال امبیں دے ٻوٹے ہن ،کجھ خجیاں وی ہن تے ربیل دے ٻوٹے ڈھیر سارے ہن ،اساں سویل سویل پھُل چُݨدے ہاسے تے خشبو سِنگھدے ہاسے ، ݙاݙے سئیں گھاݨی وی اپݨی لاتی ہوئی ہئی ،ساری وستی آلے تیل اُتھائوں کڈھویندے ہن ، زمیناں تاں ہن پر آمدنی اتنی نہ ہئی ، خرچے زمیناں ویچ تے پورے تھیندے ہن ، شادیں دا شوق تے نال ݙاندیں دی ہاٹھ ’’اے سارے خرچے آلے کم ہن‘‘ݙاݙا سئیں کوں گھوڑیں دا وی شونق ہئی ،وݙے ݙسیندن جو گھوڑی یا ݙاند پسند آ ونڄے ہا تاں وِگھا ایکڑ ݙے تے گھن اَمدے ہن ،ݙاݙا سئیں محفلی بندے ہن ۔(6)

’’ ݙینھ کوں گھاݨی آلے چھپر تلے لوک جمع تھیندے ہن تے رات کوں سیالے دی مُد کوں مچ مچد ا ہا ،تے ہُنالے کوں چودھار کھٹڑے وِچھا تے کچاری لڳدی ہئی ۔ اساݙی وستی دے سردار ݙاݙا جام خان دھریجہ وی رات دی کچاری وچ اَمدے ہن۔‘‘  

 حوالہ 
ظہور احمد دھریجہ دی سرائیکی ادبی خدمات دا جائزہ (مقالہ نگار: شائستہ ظہور،بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان)  نگران مقالہ: ڈاکٹر محمد ممتاز خان کلیانی