سُتی ہوئی دِلّی دا آخری دیدار

اساں رات چار وڄے بھون توں نکلیوسے تاں دِلّی سُتی پئی ہئی۔ دِلّی وچ اساں تریجھی واری کجھ لوکاں کوں فٹ پاتھاں اُتّے سُتّا ݙٹھا ہئی۔ آگرہ ونڄݨ ویلے ‘ اجمیر توں آوݨ ویلے تے اَڄ آخری ݙینہ۔ اساںدِلّی وچ غربت کنوں ٻہوں سارے لوکاں کوں ریلوے لائناں دے نال نال‘ ٹیشن دے اُتّے ‘ ٹیشن دے ٻاہروں زمین تے فٹ پاتھاں اُتے سُتا ݙٹھا ہے۔ خود ساݙے بھون دے نال ہک دکان دار تے اوندا پری وار زمین تے سمدا ہا ۔ 

دِلی وچ پُلس ٻہوں ہے ۔ پُلسی دے ہتھ وچ ݙانگ ہوندی ہے بندوخ کوئنیں ۔البتہ گارڈ کول بندوخ ہوندی ہے ۔ معلوم تھیندے اُتھّاں امن امان دی صورت کجھ بہتر ہے ۔ خراب ہوندی تاں لوک فٹ پاتھاں اُتے سُتے نہ نظردے۔ نہ اُتھّاں ہتھواڑ گروپ ہے نہ مالشی گروپ ‘ نہ ݙاکو نہ دھاڑی‘ اساں ویندے ہوئیں دِلّی دا آخری دیدار کیتا ۔ ڈاکٹرجے ۔ سی ۔ بترا تے ڈاکٹرراج کمار ملک کوں سجھ دیاں نویاں کِݨاویاں دے ہتھ نمسکار آکھیا تے بورڈنگ لائونج وچ آوݨ آلی بسکوٹ سمیت چاہ دا پہلا گُھٹ بھریا ۔ 

یاتریاں کوں بس اِچ ٻاہݨ دا آکھیا ڳیا ۔ ٻاہر سب کوں ہک قطار اِچ کھڑا کرا ݙتا ڳیا۔ سب لوک واری واری اندر ویندے ڳئے ۔کھارے منرل واٹر دی بوتل وی پکڑا ݙتونیں جیکوں اساں راہ وچ وَل کے اِی نہ ݙٹھا۔ اخیر بس اِچ اِی چھوڑ ݙتی۔ 6:05تے بس ٹرمینل وچوں ٻاہرنکلی ۔ اساں دِلّی کوں ’’رام دے حوالے‘‘ آکھیا تے ٹُر پیوسے۔ گݙی دے اڳوّں پچھّوں گارڈ ہَن ۔ سِجھ پوادھ آلے پاسوں نکلدا پیا ہا تے اوندی پہلیاں شعاواں ساݙے سلام چا کے ڈاکٹر جے ۔ سی ۔ بترا تے ڈاکٹرراج کمار وَل ویندیاں پیاں ہَن ۔ میں ݙٹھا جو اساں دِلّی دے لال قلعے دے پچھلے پاسے کنوں لنگھدے پئے ہاسے ۔ ایہ اوہ رستہ نہ ہا جَیں کنوں اَساں آئے ہاسے ۔ اِتھاں اَساں ݙٹھا جو لال قلعے دا لمّاں پچادھی حصّہ کپ کے ریلوے لائن گزاری ڳئی ہے ۔ ایں ویلے سڑکاں اُتّے ہک اَدھ بندہ ویندا پیا ہا ۔ رکشے ٻہوں گھٹ چلدے پئے ہَن۔ دِلّی دے کئیں بندے کوں میں سیل کریندا نہ ݙٹھا ۔ جہڑے لوک ویندے پئے ہن اوہ اپݨے کم کار کیتے روانہ ہَن ۔ ہَولے ہَولے بس شہر دی ٻاہرلی پچادھی پاسے دی سڑک کنوں دِلّی توں ٻاہر نکل اَئی ۔ موسم تاں چنڳاں ہا ٻس دُھپ نکلدی آندی ہئی۔

اَڄ دا بس دا روٹ آوݨ آلے ݙینہ دے روٹ کنو ںانج نظردا ہا ۔ 6:40تے ’’نریلا سٹی‘‘ آ ڳیا ۔ اِتھّاں سکیورٹی بدل ڳئی ۔غالباً دِلّی شہر دی حد مُک ڳئی ہئی ۔ اِتھوں چندی ڳڑھ218ک ۔م ہے ۔ ہریانہ سٹیٹ شروع تھی ڳئی ہئی تے ہُݨ سونی پت پُلس ساݙی محافظ ہئی۔ اِتھّاں نہ موٹر وے ہے نہ بائی پاس ہِن ۔ بس سدھیّاں کُھلیّاں سڑکاں ہِن۔ سونی پت دے بعد پانی پت آیا ۔ اِتھوں روہتک پوادھ کن 75ک ۔م ہے اَتے ساݙا مونہ اُبھّے کن ہئی۔

سڑکاں اُتے ہُݨ تئیں تاں ٹول پلازے کوئناں ہَن پر ہُݨ نویں اُسردے پئے ہن۔ اینویں لڳدے جو ورلڈ بینک دے ہندوستان پاکستان کیتے مشیر تے آرکیٹیکٹ ہکّے ہن۔ٹول پلازے دی شکل اوندا فرش‘ اوندا عملہ ݙونہاں جائیں ہکو جیہاں نظردے ۔ جے تئیں 7:30تھی ڳے ۔ سڑکاں اُتے سکولی ٻال نظر آوݨ لڳ ڳے۔ سب بساں دی تانگھ اِچ ہَن۔8:00وڄے کرنال آ ڳیا ۔ کرنال وچ انڈسٹریل سٹیٹ ہے ۔ ایہ ہک صنعتی شہر ہے ۔ اِتھاں اَمب دے وَݨ وی نظر آئے ۔ دِلّی وچ امب دا پھل میں ݙٹھا ہا ۔ ٻہوں بد شکل ‘ کوڑھا تے ساوا کچوچ۔ کرنال وچ لادن لیک ناں دی ہک سیل گاہ ہے ۔ پاݨی پت کنوں سڑک دی توسیع (ودھارے) دا کم جاری تھیا جہڑا واہگہ تئیں تھیندا پیا ہا ۔ سڑکاں اُتّے پیلی مٹی سٹندے پئے ہَن اے کئیں ٻئے علاقے کنوں انیندے پئے ہَن نھیں تاں کرنال دی مٹی دا رنگ ملتان وانگ ہے۔

 حوالہ 
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان