تریجھی صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور

تریجھی صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور 
تریجھی صدی عیسوی سائنس دے میدان وچ مندی دا دور ہئی ، پر ایندے باوجود کجھ اہم اڳونہیں تھئی ۔ ایں دور وچ رومی سلطنت دی کمزوری تے سیاسی عدم استحکام دی وجہ توں سائنسی تحقیق وچ کمی آئی ۔ پر جیڑھے سائنسدان ایں دور وچ موجود ہن ، انہاں پچھلے دور دیاں سائنسی معلومات کوں محفوظ رکھݨ تے ایندے وچ کجھ نویں اضافے کیتے ۔ ایں صدی وچ خاص طور تے ریاضی ، طب تے فلسفہ دے شعبیاں وچ کجھ اہم کم تھیا ۔ مثال دے طور تے ، ڈائیوفینٹس (Diophantus) دا ناں ریاضی دے میدان وچ خاص طور تے قابل ذکر ہے ۔ اوں "اریتھمیٹیکا" (Arithmetica) لکھی جیڑھی الجبرا دے ابتدائی کم وچوں ہک ہے ۔ اوں اینجھاں مساواتاں تے کم کیتا جیڑھیاں اڄ کل "ڈائیوفنٹائن مساواتاں" (Diophantine equations) دے ناں نال سݙیندیاں ہن ۔ اوں اعداد دے بارے وچ نویں نظریات پیش کیتے جیڑھے اڳلے ریاضی داناں کیتے مددگار ثابت تھئے ۔

طب دے میدان وچ ، ایں صدی وچ گیلن (Galen) دے کم کوں مزید تقویت ݙتی ڳئی ۔ گیلن دے شاگرد اتے پیروکاراں انہاں دے نظریات کوں مزید پھیلایا تے انہاں دیاں تعلیمات کوں محفوظ کیتا ۔ ایں دور وچ طبی تجربات دی بجائے طبی تحریراں تے تبصریاں تے زیادہ توجہ ݙتی ڳئی ۔ رومی سلطنت وچ طبی سہولیات وچ کمی آئی پر طبی علم دی منتقلی جاری رہی ۔ ایں دور وچ طبی گھاہ ٻوٹ تے انہاں دے استعمال دے بارے وچ مزید معلومات کٹھیاں کیتیاں ڳئیاں ۔ ایں دور وچ طبی علم دی حفاظت تے منتقلی تے زور ݙتا ڳیا ۔

فلسفہ دے میدان وچ ، نو افلاطونیت (Neoplatonism) دا عروج تھیا ۔ پلوٹینوس (Plotinus) ایں فلسفے دے بانی ہن ۔ انہاں افلاطون دے نظریات کوں نویں انداز وچ پیش کیتا ۔ انہاں روحانیت تے ماورائی علم تے زور ݙتا ۔ انہاں دے فلسفے اڳلے دور دے مسیحی تے اسلامی فلسفیاں تے گہرا اثر چھوڑیا ۔ انہاں خدا ، کائنات تے انسان دے بارے وچ نویں نظریات پیش کیتے ۔ انہاں روح دی اہمیت تے خدا نال تعلق تے زور ݙتا ۔

ایں صدی وچ سائنس دی ترقی وچ کمی آئی پر پچھلے دور دیاں سائنسی معلومات کوں محفوظ رکھݨ تے ایندے وچ کجھ نویں اضافے کرݨ دی کوشش کیتی ڳئی ۔ رومی سلطنت دی سیاسی تے معاشی صورتحال دی وجہ توں سائنسی تحقیق تے کم توجہ ݙتی ڳئی ۔ پر جیڑھے سائنسدان ایں دور وچ موجود ہن ، انہاں اپݨے علم کوں اڳلے دور تک پہنچاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ ایں صدی وچ تھئی اڳونہیں اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ سدھا کیتا ۔