پنجویں صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور

پنجویں صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور 
پنجویں صدی عیسوی سائنس دے میدان وچ ہک منتقلی دا دور ہئی ۔ رومی سلطنت دے زوال تے بربریت دے حملیاں دی وجہ توں سائنسی تحقیق وچ کمی آئی ۔ پر اوں دور وچ پچھلے دور دیاں سائنسی معلومات کوں محفوظ رکھݨ تے اڳلے دور تک پہنچاوݨ دی کوشش کیتی ڳئی ۔ مغربی رومی سلطنت دے زوال دے بعد ، مشرقی رومی سلطنت (بازنطینی بادشاہی) سائنس تے علم دا مرکز بݨی ۔ اوں دور وچ خاص طور تے طب ، ریاضی تے فلسفہ دے شعبیاں وچ کجھ اہم کم تھیا ۔ اوں دور وچ قدیم یونانی تے رومی سائنسداناں دے کم کوں محفوظ رکھݨ تے اڳلے دور تک پہنچاوݨ تے زور ݙتا ڳیا ۔

طب دے میدان وچ ، گیلن (Galen) دے کم کوں مزید تقویت ݙتی ڳئی ۔ طبی لکھتاں دی نقل تے ترجمہ کیتا ڳیا ۔ طبی گھاہ ٻوٹ تے انہاں دے استعمال دے بارے وچ معلومات کٹھیاں کیتیاں ڳئیاں ۔ طبی علم دی منتقلی تے حفاظت تے زور ݙتا ڳیا ۔ اوں دور وچ طبی تجربات دی بجائے طبی لکھتاں تے تبصریاں تے زیادہ توجہ ݙتی ڳئی ۔ طبی علم دی منتقلی تے حفاظت تے زور ݙتا ڳیا تاں جو اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔

ریاضی دے میدان وچ ، یونانی ریاضی داناں دے کم کوں محفوظ رکھݨ دی کوشش کیتی ڳئی ۔ اوں دور وچ ریاضی دے ڳنجھل مسائل تے کم کیتا ڳیا ۔ ریاضی دے اصولاں دی تشریح تے انہاں دی تعلیم تے توجہ ݙتی ڳئی ۔ اوں دور وچ ریاضی دے علم کوں اڳلے دور تک پہنچاوݨ دی کوشش کیتی ڳئی تاں جو اڳلے ریاضی داناں کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔

فلسفہ دے میدان وچ ، نو افلاطونیت (Neoplatonism) دا اثر جاری رہا ۔ مسیحی مفکرین یونانی فلسفے دے نظریات کوں مسیحی عقائد دے مطابق ڈھالݨ دی کوشش کیتی ۔ اوں دور وچ مذہبی تے فلسفیانہ سوچ وچ ٻہوں تبدیلیاں آئیاں ۔ مسیحیت دے پھیلاؤ فلسفے تے گہرا اثر چھوڑیا ۔ اوں دور وچ فلسفے دا مرکز مشرق وسطیٰ منتقل تھیوݨ لڳا جتھاں اسلامی سائنس دا عروج شروع تھیا ۔ اوں دور وچ فلسفے دے علم کوں اڳلے دور تک پہنچاوݨ دی کوشش کیتی ڳئی تاں جو اڳلے فلسفیاں کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔ ایں صدی وچ سائنسی ترقی وچ کمی آئی پر پچھلے دور دیاں سائنسی معلومات کوں محفوظ رکھݨ تے ایندے وچ کجھ نویں اضافے کرݨ دی کوشش کیتی ڳئی ۔ رومی سلطنت دی سیاسی تے معاشی صورتحال دی وجہ توں سائنسی تحقیق تے کم توجہ ݙتی ڳئی ۔ پر جیڑھے سائنسدان اوں دور وچ موجود ہن ، انہاں اپݨے علم کوں اڳلے دور تک پہنچاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ ایں صدی وچ تھئی اڳونہیں اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ سدھا کیتا ۔