ݙاہویں صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور

ݙاہویں صدی عیسوی وچ سائنس دی ٹور 
ݙاہویں صدی عیسوی سائنس دے میدان وچ ہک اہم دور ہئی ۔ اوں دور وچ عباسی خلافت دا عروج جاری ریہا تے سائنس تے علم دے میدان وچ مزید ترقی تھئی ۔ بغداد ، قرطبہ ، تے قاہرہ ورڳے شہر علم دے مراکز بݨئے جتھاں مختلف علوم دا مطالعہ تے تحقیق کیتی ڳئی ۔ اوں دور وچ طب ، ریاضی ، ایسٹرونومی ،  کیمسٹری ، تے فلسفہ دے شعبیاں وچ اہم اڳونہیں تھئی ۔ سائنسداناں تجرباتی طریقیاں کوں مزید بہتر بݨایا تے نویاں دریافتاں کیتیاں ۔ ایں صدی وچ سائنسی علوم دی ترقی اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ سدھا کیتا ۔

طب دے میدان وچ ، الرازی (Rhazes) تے ابن سینا (Avicenna) ورڳے طبیباں اہم کم کیتا ۔ الرازی "کتاب الحاوی" (Kitab al-Hawi) لکھی جیڑھی طب دا ہک جامع انسائیکلوپیڈیا ہئی ۔ ابن سینا "القانون فی الطب" (The Canon of Medicine) لکھی جیڑھی صدیاں تک یورپ وچ طبی تعلیم دا بنیادی متن رہی ۔ انہاں مختلف بیماریاں دے علاج دے نویں طریقے دریافت کیتے تے طبی آلات کوں بہتر بݨایا ۔ ہسپتالاں وچ مریضاں دے علاج دے نویں طریقے متعارف کرائے ڳئے ۔ طبی علم دی منتقلی تے حفاظت تے زور ݙتا ڳیا تاں جو اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔

ریاضی دے میدان وچ ، البیرونی (Al-Biruni) تے ابوالوفا البوزجانی (Abu al-Wafa' Buzjani) ورڳے ریاضی داناں اہم کم کیتا ۔ البیرونی ریاضی ، ایسٹرونومی ، تے جغرافیہ دے میدان وچ اہم کم کیتا ۔ ابوالوفا البوزجانی ٹرگنومیٹری دے میدان وچ اہم اڳونہیں کیتی ۔ انہاں ڳنجھل ریاضی دے مسائل حل کیتے تے نویں نظریات پیش کیتے ۔ ریاضی دے علم دی منتقلی تے حفاظت تے زور ݙتا ڳیا تاں جو اڳلے دور دے ریاضی داناں کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔

فلکیات دے میدان وچ ، عبدالرحمن الصوفی (Abd al-Rahman al-Sufi) "کتاب صور الکواکب الثابتة" (Book of Fixed Stars) لکھی جیڑھی ستاریاں دے بارے وچ ہک اہم کتاب ہئی ۔ انہاں فلکیاتی مشاہدات دے ذریعے ستاریاں دی حرکات کوں مزید بہتر بݨایا ۔ فلکیاتی آلات دے استعمال تے انہاں دی بہتری تے کم کیتا ڳیا ۔ فلکیاتی رصد گاہاں وچ فلکیاتی مشاہدات کیتے ڳئے ۔ ایسٹرونومی دے علم دی منتقلی تے حفاظت تے زور ݙتا ڳیا تاں جو اڳلے دور دے ایسٹرونومی دے ماہرین  کیتے دڳ پدھرا تھی سڳے ۔ ایں صدی وچ سائنسی علوم دی ترقی اڳلے دور دے سائنسداناں کیتے دڳ سدھا کیتا ۔