راج پورا

راج  پورا ضلع پٹیالہ دی ہِک سب تحصیل ہے ۔ اِتّھاں بہاول پور توں آوݨ آلے ہندوآباد ہِن۔ ایہ خاص ہندو مہاجراں دا شہر ہے ۔ جہڑا اِنہاں مہاجراں دی خاطر نواب بہاول پور دی سفارش تے آباد کیتا ڳیا ہا ۔ اِتھوں دے ایم ‘ ایل ‘ اے سئیں راج کُھرانہ نال دِلّی وچ سُبھاش متریجہ سئیں دے نرھان تے ملاقات تھئی ہئی ۔ ایہ شہر 1947ء اِچ آوݨ آلے بہاول پور دے ہندو مہاجراں کیتے پٹیالے دے سِکھ راجے آباد کیتا ہا ۔ اِتھوں دے کئی پڑھے لکھے ہندو ساکوں پچھلی واری پٹیالہ دی کانفرنس اِچ ملّے ہَن‘ جہڑے ساکوں راج پورا گھن ونڄݨاں چاہندے ہَن‘ پر سکیورٹی دی وجہ کنوں اَساں نہ ونڄ سڳے ہاسے۔ایںواری راج پورا دے کئی سرائیکی ہندو ساکوں مِلݨ دِلّی اَئے ۔ راج پورا دے راج کُھرانہ مطابق اِتھاں پندرھاں کالج ‘ ترے سرکاری تے چار پرائیویٹ یونیورسٹیاں ہِن۔ ایم بی اے ‘ بی بی اے ‘ ایم کام ‘ بی کام دیاں کلاساں اِتھاں تھیندیاں ہِن۔ تعلیم زور شور نال جاری ہے ۔ عوامی ترقی دے کم ٻہوں تکھاج نال تھیندے پئین۔

راج پورا کنوں دِلّی ترے چار گھنٹے دے پندھ تے تقریباً 200توں250 ک۔ م ہوسی۔ اِتھاں وی سڑکاں دی تعمیر دا کم زور شور نال جاری ہا ۔ پُلّاں وی بݨدیاں پیاں ہَن ۔ مرمّت دا کم وی تھیندا پیا ہئی ۔ جتھاں سڑک بݨدی پئی ہئی اُتھاں کنارے اُتّے رنگ دا رکاوٹاں کھڑیاں ہَن تاں جو راہی پَرے رہوِن تے دوکھا نہ کھا ونڄن۔3:35تے ’’ہریانہ ‘‘آیا ۔ اِتھوں ’’امبالہ‘‘ 14ک ۔م تے پوادھ کن ہے ۔ اَتے دِلّی 214ک ۔م ہے ۔ اساں امبالہ ریلوے سیشن دے نالوں لنگھیوسے ۔ امبالہ دے کھٻے پاسے پٹیالہ ہے تے سڄے پاسے دِلّی دو رستہ ویندے۔ امبالہ دا روڈ ݙیکھ کے میکوں ملتان دے اُچیرے شاعراقبال ارشد یاد آ ڳئے اوہ ہر ویلے اپݨے وطن کوں یاد کریندے رہندن۔

ہُݨ صوبہ پنجاب مُک ڳیا تے ہریانہ دا صوبہ شروع ہا ۔ پنجاب وچ سفیدے دا وَݨ ٻہوں ہے ۔ پاکستان آلیاں تاں سفیدے دے وَݨ دی کھٹی چا گھدی  ہے جو زمین دے تلّے دا سارا پاݨی مُک ڳے ۔ ہندوستان وچ اساں دِلّی توں اَڳے آگرہ آلے پاسے وی سفیدہ ݙٹھے ۔ دِلّی وچ سفیدہ ٻہوں نظردے۔ پنجاب دے وچ وَݨ ٻہوں چھدرے ہِن۔ کِکّر ‘ ٹالھی ‘ ٻوہڑ ‘ پپّل سارے وَݨ وی اینویں ہِن ۔ ساݙے پنجاب وچ وَݨ تاں ایہے ہِن پر ہِن ٻہوں گھاٹے ۔ البتہ ہندوستان وچ سفیدے دا وَݨ ٻہوں موٹا ‘ گھاٹا تے اُچّا ہے۔ جتھاں دِلّی وچ ساݙا ٹِکاݨاںہا اُتھاں نال ہک مصنوعی جھیل ہئی اُتھاں وی سفیدے دے وَݨ ٻہوں گھاٹے ہَن ۔ ساݙے بھون دے سامھݨے سرکاری فلیٹ ہَن ۔ اُتھاں ٻہوں سفیدہ ہئی جہڑا ٻہوں اُچا تے گھاٹا ہئی ۔ ہندوستانی اِچ حالی پاݨی ہے پیا تہوں شئیت اوکوں سفیدے دی تباہی دا پتہ کوئنیں ۔ 

4:15تے اساں پپلی ٹورسٹ کمپلیکس پُڄ ڳیوسے۔ ایہ ہریانہ صوبے وچ ہے ۔ اِتھاں چاہ پیتی تے سارے یاتری نروئے تھی ڳے ۔ اِتھوں دّلّی158ک۔ م تے اَتے کرنال 26ک ۔م اڳوں ہا ۔ کرنال دِلّی دے رستے تے سڑک دے اُتّے آندے ۔ کرنال توں لنگھیوسے تاں ساکوں ایہ چنڳاں تے وݙا شہر نظر آیا ۔ کرنال وچ ہک سیل گاہ ’’کرنا لیک‘‘ ہے ۔ جہڑی سڑک دے کھٻے پاسوں ݙسدی پئی ہئی ۔ اَتے شہر سڄے پاسے تے ہا ۔ اِتھاں میکوں عاصی کرنالی ٻہوں یاد آئے ۔ ارادہ تھیا جو لہہ کے پُچھاں جو عاصیان کرنال تاں ملتان ہِن شہر دے لوکو ! ایہ ݙسو جو پاک بازانِ کرنال‘ کوں کہڑے شہر گُھلّیا ہاوے۔ پر بس دا سکھ ڈرائیور ساݙیاں سوچاںتوں بے خبر ‘ ساݙے ارادیاں کنوں بے پرواہ ‘ اپݨی مستی اِچ مست بس کوں اُݙائی ویندا ہا۔ اڳوں ’’شام ڳڑھ ‘‘آیا ایہ وی ضلع کرنال دا قصبہ ہے۔ ہُݨ دِلّی نیڑے آندا ویندا ہا۔

 حوالہ 
کتاب: دِلّی ڈھائی کوہ۔ مصنف شوکت مغل، چھپیندڑ: جھوک پبلشرز ‘ ملتان