نواں جنم

بشریٰ  قریشی 
’’ ٻال ٻلوڑے ، گھیو دے ݙولے شے گھن ونڄو!‘‘

اے ہوکا سݨ کے او ہک دم خیالاں وچوں چونک ڳئی … او دیڳڑی وچ چمچہ ملیندی ہوئی سُچیندی ٻیٹھی ہئی جو اوندے آوݨ آلے ݙینھ کیویں گزرسن … ایں آواز اونکوں مستقبل دے صحرا وچوں کڈھ کے ماضی دے دھند لکے وچ پا ݙتا … اوندے دل بے اختیار اے خواہش کیتی جو او ایں ہوکے تے درک پووے۔ جتھاں شے ونڈیندی پئی ہے۔ ہوں جاہ تے پڄ ونڄے کجھ دیر بعد او اپݨی ایں پھکی سوچ تے مسکرا پئی۔

اوندے سامݨے گزرے ہوئے ݙیہنوار فلم آلی کار چلݨ پے ڳئے۔ اونکوں اپݨا بچپن شدت نال یاد آیا۔ اوندی خواہش ہئی جو او ہک دفعہ ول ٻال بݨ ونڄے پر ایندے وچ کوئی فائدہ کائناں ہا۔ کیوں جو اوندی سوچ ٻہوں پہلے بالغ تھی ڳئی ہئی۔ نکی جہی عمر وچ او ٻہوں سنجیدہ تے وݙیاں وݙیاں ڳالھیں کریندی ہئی۔ اے اوندی غلط فہمی ہئی۔ انسان تاں کݙاہیں وݙا نئیں تھیندا۔ اے زمانے تاں اوندے اندروں کتھائیں لکے کھڑے ہوندن …۔ کݙھاں او جوان تھی ویندے۔ کݙاھاں ٻڈھا اتے کݙھاں بالکل نکا جہیاں ٻال بݨ ویندے۔

جیرھے ویلھے او نکی جہیں ٻال ہئی تے اونکوں ہتھ جھل کے منگݨ کنوں کاوڑ لڳدی ہئی او ایں ہوکے تے درک تاں ویندی ہئی پر ہک پاسے ونڄ کے کھڑ ویندی ہئی تے واری واری ہتھ جھل کے شے گھنݨ آلے ٻالیںکوں غور نال ݙیہدی ہئی۔ شے گھن کے انہیں دے منہ تے جیڑھی رونق آندی ہئی او اونکوں ݙیکھ کے ٻہوں خوش تھیندی ہئی پر انہیں دے کھنڈے ہوئے ہتھ نہ ݙیہدی ہئی۔ اونکوں انہیں ہتھیں کنوں خوف آندا ہئی۔ او اے نہ ڄاݨدی ہئی جو اے سبھ کجھ زندگی دا حصہ ہے۔ ہر بندہ کہیںنہ کہیں صورت وچ ضرور منگتا ہوندے۔

اونکوں ایں شے دا اندازہ کائناں ہئی جو منگݨ دی زندگی وچ ٻہوں ضرورت ہے۔ او سب کنوں وݙی اولاد ہئی تے وݙی اولاد دا ماء پیو ٻہوں خیال رکھیندن۔ کیوں جو او انہاں دے چمݨ دا پہلا پہلا پھل ہوندے… سویرا وی ہݨ وݙی تھی ڳئی ہئی۔ ماء پیو اوندا ٻہوں خیال رکھیندے ہن۔اوندے دل وچ خیال آوݨ توں پہلے اوندیت پوری کر ݙیندے ہن… او زندگی دے اوں رستے کنوں نہ لنگھی ہئی جتھاں خواہش تے طلب سوالی بݨیندی اے۔

وقت لنگھدا ڳیا تے او ٻلپݨ دی وادی کنوں نکل کے جوانی دے پہاڑ دی سر سبز و شادب چوٹی تے آ ڳئی… جتھاں چڑھ تے دنیا ٻہوں دلفریب تے سوہݨی ݙسدی ہے۔ او وی فطرت دے حسن وچ شامل تھی ڳی۔ کالج پڄ کے اتھوں دے آزاد ماحول آلی زندگی اونکوں ٻہوں متاثر کیتا۔ جتھاں استادیں کلاس وچ آونق ونڄݨ دی کوئی پابندی نہ لائی ہئی۔ پہلے ݙینھ جیرھی استانی اونکوں ایں ڳالھ دی اجازت ݙتی ہئی اوندی سویرا دلوں عزت کریندی ہئی۔

جیڑھے ویلھے کلاس فیلوز دے درمیان اجنبیت دی دیوار ڈھے ڳئی تاں اونکوں اپݨے آسوں پاسوںٻہوں سارے ہمدرد تے مخلص چہرے نظر آئے۔ او ساریںنال چنڳی طراحویں ڳالھ کریندی ہئی۔ وقت گزرݨ دے نال نال ٻہوں سارے چہرے اوندے دل دے ویڑھے وچ اپݨیاں اپݨیاں تصویراں لاوݨ وچ کامیاب تھی ڳئے۔ اے او کلاس فیلوز ہن جنہیں کوں اوں دوستی دی اُچی کرسی تے ٻلھایا ہئی۔ پر جیڑھا وی اوندے کولوں کہیں شے دا سوال کر گھنے ہا تاں او اوندے دل توں لہہ ویندا ہئی۔

ایویں کریندے کریندے اوں اپݨے سارے دوست گنوا چھوڑیے… نبیل ا وندا ہک دوست ہا، ایہو جیہاں دوست جیں اوندے کنوں حالی تک کوئی شے نہ منگی ہئی۔ او اوندی دوستی تے فخر کریندی ہئی۔ پر ہک ݙینھ سارے ماݨ، فخر مٹی وچ مل ڳئے۔ نبیل اتنے عرصے دے ساتھ کوں ختم کرݨ نہ چہندا ہا اوں ایں سلسلے وچ سویرا نال ڳالھ کیتی تاں او حیران پریشان رہ ڳئی او سوچ وی نہ سڳدی ہئی جو او وی ٻنہیں آلی کار اوندے سامݨے منگتے دی شکل وچ کھڑا ہوسی … محبت دی خیرات منگسی … اوں وݙی نفرت تے حقارت نال اوندی اے پیشکش ٹھکرا ݙتی۔

او ٻہوں چنڳی ہئی … ہمدرد مخلص تے محبت کرݨ آلی پر اوں ویلھے اوں ٻہوں سفاک تے بے رحم تھی ویندی ہئی جیڑھے ویلھے اوندے کنوں کوئی کجھ منگدا ہا … نبیل تے او جان وی قربان کر سڳدی ہئی پر اوں اوندی محبت منگ کے اپݨا مقام گھٹ کر ݙتا ہا ۔ او اونکوں ہݨ حقارت نال ݙیہدی ہئی ۔ دل دے ݙونگھے سمندر وچ جیڑھے ویلھے نفرت دا بھاری پتھر ٻہہ و نڄے تاں او سطح تے ول نہیں آندا۔

اوں اپݨا کوڑا بھرم بݨا گھدا ہا جو او کہیں دے سامݨے کݙاہیںنہ جھکسی ۔ ایں خوف تے حقارت دے ذمہ دار اوندے والدین ہن۔ اوندا پیو ہک وݙا صنعتکار ہا اوندی ماء سدھی سادی گھریلو تریمت ہئی … او اوندے پیو دے نال ٹرݨ دے تقاضے پورے نہ کر سڳدی ہئی۔ اونکوں اپݨے ٻالیں تے گھر کیتے اوندے پیو کولوں جائز حقوق دی خیرات منگݨی پوندی ہئی تے او ہمیشہ اونکوں جھڑک ݙیندا ہا۔

اوندے معصوم تے ننھے جذبے کچ دی ونگ آلی کار ترٹ ویندے ہن۔ انہیں دے ٹکڑے دل وچ چبھ کے دل کوں زخمی کر ݙیندے ہن۔ ایہہ زخم جیکر چھٹ وی ونڄن ہا تاں انہیں دے نشان ضرور رہ ویندے ہن… جیڑھے ویلھے کلھیپے دی دولت اونکوں میسر آندی ہئی تاں او اپݨے من دے سمندر وچ لہندی ہئی۔ اونکوں جاہ جاہ تے اے زخم چٹانیں دی شکل وچ ݙسدے ہن۔ او قدم قدم تے انہیں نال ٹکرا تے اپݨا توازن خراب کر ݙیندی ہئی۔ ایں غیر متوازن سوچ اوندی زندگی کوں ناہموار کر ݙتا او غیر ارادی تے لا شعوری طور تے اپݨے جذبے ٻئے کوں ݙسݨ تے اپݨی ضرورت ٻے دے اڳوں ظاہر کرݨ چھڑیندی ڳئی۔ رفتہ رفتہ منگݨ اوندے کیتے قابل نفرت تھی ڳیا۔ جیں اوندی شخصیت دے مضبوط آئینے کوں کئی حصیاں وچ تقسیم کر ݙتا ، اونکوں ہروں بھروں ہک اینجھے جذبے نال نفرت تھی ڳئی جیڑھا ٻہوں خوبصورت وی ہے تے بد صورت وی۔ بعض شئیں منگ گھدیاں ونڄن تاں او محبت تے اپنائیت ڈسدن۔ کہیں ویلھے منگݨ ٻہوں بد صورتی دا باعث بݨدے۔

اوہ اے سمجھدی ہئی جو اونکوں اپݨے ہر جذبے تے اختیار اے او آپ تے قابو رکھ سڳدی اے پر انسان کنوں زیادہ کمزور تے بے وس مخلوق  ای کائنی۔ شاید انہیں جذبیں دی بنیاد تے ای اونکوں اشرف المخلوقات بݨایا ڳئے … جیڑھی شے انسان کوں بے وس تے مجبور کر ݙیندی اے او جذبہ اے۔ خاص کر محبت دا جذبہ انا، خود داری، تے عزت نفس دا قاتل اے۔ ایں جذبے کولھوں اوں آپ کوں بچایا ہویا ہئی۔ پر ہݨ ایں جذبے اوندی ذات دے مضبوط قلعے تے حملہ کر ݙتا۔

یونیورسٹی وچ اوندی ملاقات سعد نال تھئی۔ اونکوں پتہ ݙتے بغیر اوں اوندے دل وچ بسیرا کر ڳھدا۔ اونکوں ایں ویلھے معلوم تھیا جو دل وچ ہک ایہو جیہاں گوشہ ہوندے جیرھا صرف محبت کیتے وقف ہوندے… جیرھے ویلھے کہیں من پسند بندے دی شخصیت صبا بݨ کے اوندے وچوں گزردی اے تاں ایہہ دریچہ کھل ویندے۔ محبت دا پھل تے اوندی خوشبو سمندر جتلے گہرے دل کوں وی مہکا ݙیندی اے۔ اوندے لب ہک نیم دا کلی وانگوں ہر ویلھے کھلے راہوݨ لڳ ویندن۔

سویرا نال وی ایہو کجھ تھیا ہا ۔سعد دی آمد اوندی زندگی وٹا ݙتی۔او پہلے کنوں زیادی خوش راہوݨ پے ڳئی۔ دل دے جذبے اتلی حدت رکھیندن جو ٻئے لوک وی ایندی تپش کولھوں محفوظ نی رہ سڳدے۔ سعد وی اوندیاں اکھیں دی زبانیس ب کجھ معلوم کر ڳھدا۔ جو سویرا دا دل کیا پیغام ݙیوݨ چاہندے ،سویرا شکل و صورت تے عادات دی چنڳی ہئی۔ او کہیں دے دل وچ وی گھرکر سڳدی ہئی۔ سعد جیڑھے ویلھے اوندا التفات محسوس کیتا اوندے ول سوچ سمجھ ٻاجھوں ودھ ڳیا۔

او نبیل کولھوں ذرا مختلف ہئی … اوں اپݨے جذبے ظاہر کر کے انہیں کوں بے مل نہ کیتا بلکہ اوں مناسب وقت دا انتظار وڈفے صبر نال کیتا … او بظاہر سویرا نال ٻہوں چنڳے طریقے نال ملدا ہا، پر اوندے اتے ظاہر نہ تھیوݨ ݙیندا ہا جو او اونکوں پسند کریندے۔

ہک ݙینھ موسم ٻہوں خوشگوار ہئی ، یونیورسٹی دے گرائونڈ وچ کھلے ہوئے پھل ٹھڈی ہوا کوں جپھیاں پا کے مست تھئے کھڑے ہن… ہوا انہیں دی خوشبو پرے پرے تک کھنڈا ݙتی ہئی … سویرا کوں اینویں محسوس تھیندا پیا ہا جیویں سعد تے اوندے آسے پاسے خوشبو دی محفل سجی پئی ہووے … آسمان تے گہرے بادل ہن تے کِݨ مِݨ ماحول کوں جادوئی بݨا ݙتا … ٹھڈی ہوا جیڑھے ویلھے چہرے کوں مس کریندی گزردی ہئی تاں ایندی ٹھڈ دل وچ لہہ کے روح کوں شاد کر ݙیندی ہئی۔ موسم دی ایں کیف تے سرمستی سویرا تے جادو کر ٖتا۔ کوئی ڳالھ کریندے ہوئیس عد جیڑھے ویلھے اچݨ چیت اوندے اکھیں وچ ݙٹھا تاں اوندے موسم دی زد کولوں بچے ہوئے باقی ہوش سعد دی نگاہ گم کر ݙتے۔ اوندے دل شدت نال خواہ شکیتی جو وقت اتھائیں رک ونڄے۔ سعد دے قرب دا اے مدہوش لمحہ کݙاہیںنہ لنگھے، پر وقت کنوں زیادہ بے رحم تے بے وفا شے ایں دنیا وچ کائنی… جیڑھے ویلھے اونکوں احساس تھیا جو وقت گزردا ویندے، او پریشان تھی ڳئی۔ ہوش تاں پہلے گم تھی ڳئے ہن، اونوکں زبان تے وی اختیار نہ رہیا۔ ایہہ کمزور لمحہ ہئی جیڑھے ویلھے او اپݨی ماݨ ، مرایاد سوچ، خیال تے اصول ہر شے بھلا ٻیٹھی … اوںبے اختیار تھی کے سعد کولوں اوندا ساتھ منگ گھدا … اوں تاں ہک عرصہ کنوں ایں لمحے دا منتظر ہا۔ بلا تاخیر سعد وی محبت دا اقرار کر گھدا۔ اوندا جواب اثبات وچ ملیا تے سویرا کوں فضا گنگاندی ہوئی محسوس تھیوݨ لڳ پئی۔ جیڑھا اوندی گزردی ہوئی ساری زندگی دا حاصل ہا۔

بارش تیز تھئی تاں اونکوں احساس تھیا جو اڄ تاں اونکوں گھر ونڄݨ کنوں ٻہوں دیر تھی ڳئی ہے۔ او فوراً کھڑی تھی ڳئی۔ گھر پُڄی تاں ماء اوندے انتظار وچ ہئی تے ایں دیر تے پریشان تے حیران تھئی کھڑی ہئی۔ اوندے کولوں کجھ نہ بݨ آیا جو او کیا بہانہ کرے ایندے کنوں پہے جو او کہیں کوڑے بہانے دا سہارا گھنے ہا چہرے شناس ماء اوندے منہ تے وکھرے ہوئے پرہ باکھ دے رنگیں کوں ݙیکھ کے ٻہوں کجھ اندازہ لا ڳھدا اوں مزید کجھ پچھݨ دی بجائے اتنا آکھیا :’’ سویرا محبت ٻہوں فراخ دل لوکیند ا کم اے، ایندے وچ کہیں کوں اوندییں خامییں تے خوبییں سمیت قبول کرݨا پوندے۔ ایں دنیا دے واسی کجھ ٖڈے اتے کجھ گھن دے اصول تے زندگی گزریندن۔ کتھائیں محبوب کولوں کوئی شے منگݨی پووے تاں او عار نہیں کریندے جیکر تیݙی طبیعت انہیں شئیں کوں برداشت نہیں کر سڳدی تاں ایں وݨ وچ سوچ سمجھ کے قدم رکھیں۔ اتھاں کنڈے ٻہوں تے پھل گھٹ ہوندن۔ ہک ہک پھل تئیں پُڄݨ کیتے کئی واری ہتھیں کوں زخمی کرݨا پوندے کݙاہیں محبت دے ایہہ زخم چھٹݨ دے بجائے ناسور وی بݨ ویندن۔‘‘

او اے ڳالھ سݨ کے اپݨے کمرے وچ لڳی ڳئی۔ سعد کولوں دور تھیوݨ دے بعد اوندے جادو کنوں ٻاہر نکل کے جیرھے ویلھے او اڄ دے واقعہ تیں سوچیا تاں اونکوں احساس تھیا جو کیا کر آئی اے۔ او تاں منگݨ کنوں نفرت کریندی ہئی پر کیڑھے جذبے اونکوں منگݨ تے مجبور کر ݙتا۔ او ایں جذبے نال نفر ت کرݨ پئے ڳئی … او محبت کوں گندا سمجھݨ پے ڳئی۔ … اپݨے نفس نال سرکشی دی اوں آپ کوں ٻہوں اوکھی سزا ݙتی۔ اوں یونیورسٹی تے سعد کوں ملݨ چھوڑ ݙتا۔

سعد ایں اچݨ چیت پابندی تے حیران ہا تے پریشان وی او ہر ویلھے ایہو سچیندا ہا جو کیا تھی ڳئے۔ اوں تاں ایں واسطے اپݨے جذبیں کوں زبان نہ ݙتی ہئی کیوںجو او سویرا کوں کھووݨ نہ چاہندا ہا۔ جیکر او پہلے محبت دا ہتھ ودھاوے ہا تاں اپݨی غلطی سمجھے وی ہا۔ ہݨ پتہ نی کیا ڳالھ ہئی جو او اندھاری رات وچ ہک ٹنڈاݨے وانگوں چمک کیں گم تھی ڳئی ہئی۔

سویرا دی دل نال وی گھٹ عذاب نہ تھیا۔ شاید او ذہنی طور تے بیمار ہئی ایں پاروں اپݨی ڳالھ کوں دل تیں لا گھدا۔ او اپݨے آپ کوں سزا ݙیوݨ چاہندی ہئی تے سعد کنوں دوری ایندی وݙی سزا ہی۔ پر اوندے اندروں دی تریمت ٻہوں سخت جان تے ضدی ہئی۔ جیڑھی اوندی انا دے خول دی محافظ ہئی۔ اونکوں ایہہ سزا معمولی لڳی۔ جلد ای او اپݨی سزا تجویز کر ݙتی۔

ہک اینجھے رشتے تے اوں ہاں کر ݙتی جینکوں اوندے ماء پیو رد کر چکیے ہن۔ لڑکا تاں چنڳاں ہئی پر ہک ایہو جہیں خاندان نال تعلق رکھیندا ہئی جتھاں تعلیم دی روشنی ٻہوں گھٹ ہئی اوندا خیال ہا جو ’’انا‘‘ دی خون چوسݨ آلی ݙیݨ ایں طریقے نال ترسلے وچ آ ویسی۔ جیکر او سعد دے منصب تے کہیں ٻئے کوں ٻلھا ݙیوے۔ ایہا اوندی سب کنوں وݙی غلطی ہئی۔

اینجھے لوک وقتی طور تے اطمینان کیتے پہاڑ جیہیاں زندگیاں دائو تے لا ݙیندن۔ او زندگی کوں اینجھے امتحان وچ پا ݙیندن جینکوں نبھاوݨ ٻہوں اوکھا تھی ویندے۔ سویرا کوں ایں رشتے دا اوں ویلھیا حساس تھیا جیڑھے ویلھے اوندا پئے اوندی توجہ دا طلبگار تھیا۔ او سعد آلا مقام کہیں کوںنہ ݙسے سڳی جیرھے ویلھیا وں پئے کوں توجہنہ ݙتی تاں اوں وی اوندا خیال رکھݨ چھوڑ ݙتا۔

شوہر دی بے غرضی اوندے اتے ٻہوںجلدی اے بھید کھول ݙتا جو ایں وسیب وچ تریمت دا پئے دے بغیر گزارا کائنی۔ اڄ وی او کم کریندیں ہوئیں ایہو سچیندی ٻیٹھی ہئی جو اونکوں ہݨ کیا کرݨا چہیدا اے؟ اپݨے ہتھیں نال لکھی ہوئی ایں کہانی دا کیا انجام تھیسی؟

ایں ہوکے اونکوں احساس ݙوایا جو ہک کورے دیوتا کوں خوش کرݨ کیتے اوں سب کجھ اپݨا دائو تے لا ݙتا۔ اڄ اوندے دل ایہہ خواہش کیتی جو صدیاں کولوں دل وچ دٻی ہوئی گھݨ دی آرزو کوں ہݨ ٻاہر آ ونڄݨا چہیدا اے۔

ایں سوچ دی ذمہ وار او وی نہ ہئی بلکہ او حالات ہن جنہیں اوندے معصوم ذہن کوں آلودہ کر ݙتا ہئی۔ او خواہ مخواہ ہک اینجھے جذبے کولوں نفرت کرݨ پئے ڳئی … ٻالیں دے ہوکے اونکوں اوں سارے کرب وچوں ہک دفعہ ول گزاریا جتھوں او گزر ڳئی ہئی۔ … اڄ اوں سوچیا جیکراو ایں کن کپر وچوںنہ نکل سڳی تاں ہمیشاں کیتے کݨ کپر وچ رل ویسی۔

اوں اپݨا سارا خوف تے ضد ٻلدے ہوئے چلھے دی نذر کر ݙتی۔ ایں فیصلے اوندے اندروں ہک نویں تریمت کوں جنم ݙتا۔ جیرھی پئے دا انتظار کریندی ٻیٹھی ہئی۔ اڄ پئے کوں گھر وچ منتظر اݨ سوݨہی تریمت دی جاہ تیں اوندی ذال ملی تاں او بے اختیار اونکوں اپݨی چھاں وچ گھن ڳھدا… انا دی دھپ وچ سڑدی ہوئی اوندی روح کوں قرار مل ڳیا۔

 حوالہ 
کتاب: کرینہہ دے پُھل، مصنف: نصیر شاہ ، جھوک پبلشرز ملتان