ڈیمولوجی

ڈیمولوجی 
Demology – study of human populations and behaviour

ڈیمولوجی ، انسانی آبادی (human populations) تے انہاں دے رویے دا مطالعہ کرݨ والا ہک ایجھا علم ہے ۔ ایں علم وچ انسانی آبادی دی بݨتر ، ونڈ ، تبدیلیاں ، تے انہاں تبدیلیاں دے اسباب دا جائزہ گھدا ویندے ۔ ڈیمولوجی دا مقصد انسانی آبادی دے رجحانات (trends) کوں سمجھݨ ، انہاں دی پیشگوئی کرݨ ، تے انہاں دے سماجی (social) ، ثقافتی (cultural) ، تے معاشی (economic) اثرات دا مطالعہ کرݨ ہوندے ۔ ایں علم دا تعلق سماجیات (sociology) ، بشریات (anthropology) ، جغرافیہ (geography) ، تے شماریات (statistics) نال جُڑیا ہویا ہے ۔ 

ڈیمولوجی دے بنیادی پُکھاں وچ آبادی دی جسامت ، کثافت ، عمر دی بݨتر (age structure) ، صنفی بݨتر (sex structure) ، نقل مکانی (migration) ، تے آبادی دی ترقی  شامل ہوندن ۔ ڈیمولوجسٹ (demologists) مختلف سماجی تے شماریاتی تکنیکاں (techniques) دا استعمال کر تے انسانی آبادی دے اعداد و شمار  دا تجزیہ کریندن ، جیویں کہ مردم شماری (census) ، سروے (surveys) ، تے مشاہدات (observations) ۔ انہاں دی تحقیق انسانی آبادی دے رویے کوں سمجھݨ تے انہاں دی پیشگوئی کرݨ وچ مدد کریندی ہے ۔ آبادی دی جسامت تے کثافت انسانی آبادی دی جغرافیائی ونڈ  کوں ظاہر کریندیاں ہن ، جݙاں جو عمر تے صنفی بݨتر انسانی آبادی دی سماجی تے معاشی خصوصیات کوں ظاہر کریندیاں ہن ۔ نقل مکانی تے آبادی دی ترقی انسانی آبادی دی تبدیلی دے رجحانات کوں ظاہر کریندیاں ہن ۔ 

ڈیمولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ کیتا ویندا ہے ۔ حکومتاں ڈیمولوجی دا استعمال سماجی پالیسیاں (social policies) تیار کرݨ ، صحت دی ݙیکھ بھال (health care) دے نظام کوں بہتر بݨاوݨ ، تعلیم  دے منصوبے بݨاوݨ ، تے شہری منصوبہ بندی (urban planning) کیتے کریندیاں ہن ۔ کاروبار ڈیمولوجی دا استعمال مارکیٹ دے رجحانات (market trends) دا اندازہ لاوݨ ، کسٹمرز (customers) دی ضروریات (needs) کوں سمجھݨ ، تے مصنوعات (products) تے خدمات (services) دی منصوبہ بندی  کیتے کریندے ہن ۔ محققین (researchers) ڈیمولوجی دا استعمال سماجی مسائل (social problems) ، جیویں کہ غربت (poverty) ، بے روزگاری (unemployment) ، تے سماجی عدم مساوات (social inequality) دا مطالعہ کرݨ کیتے کریندے ہن ۔ 

ڈیمولوجسٹ کوں سماجیات ، بشریات ، تے شماریات وچ مہارت ہونی ضروری ہے ۔ انہاں کوں انسانی آبادی دے اعداد و شمار دا تجزیہ کرݨ دی صلاحیت ہونی چاہیدی ہے ، تے انہاں کوں انسانی آبادی دے رویے دی پیشگوئی کرݨ دے قابل ہوݨا چاہیدا ہے ۔ ڈیمولوجسٹ کوں مختلف شماریاتی سافٹ ویئر (software) تے ڈیٹا بیسز (databases) دا استعمال وی آوݨا چاہیدا ہے ۔ انہاں کوں سماجی تے ثقافتی عوامل دا وی علم ہوݨا چاہیدا ہے جیڑھے انسانی آبادی دے رویے کوں متاثر کریندے ہن ۔ ڈیمولوجسٹ کوں اخلاقیات (ethics) دا وی خیال رکھݨا چاہیدا ہے ، تے انہاں کوں انسانی آبادی دے اعداد و شمار دی رازداری (privacy) تے حفاظت (security) کوں یقینی بݨاوݨا چاہیدا ہے ۔ 

ڈیمولوجی دا مطالعہ انسانی زندگی دے کئی پُکھاں تے اثر انداز تھیندے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں انسانی آبادی دے رجحانات کوں سمجھ سڳدے ہیں ، انہاں دی پیشگوئی کر سڳدے ہیں ، تے انہاں دے سماجی ، ثقافتی ، تے معاشی اثرات دا مطالعہ کر سڳدے ہیں ۔ ایں معلومات دی مدد نال ، اساں سماجی پالیسیاں کوں بہتر بݨا سڳدے ہیں ، صحت دی ݙیکھ بھال دے نظام کوں بہتر بݨا سڳدے ہیں ، تے تعلیم دے منصوبے بݨا سڳدے ہیں ۔ ڈیمولوجی دا مطالعہ جدید دنیا وچ انسانی آبادی دے مسائل کوں حل کرݨ تے ترقی دے نویں مواقع پیدا کرݨ وچ مدد کریندا ہے ۔