ٹیکسٹولوجی

ٹیکسٹولوجی 
Textology– study of the production of texts 

ٹیکسٹولوجی ، متنی تغیرات (textual variants) دی سنڄاݨ اتے متون (texts) دی تیاری دے مطالعے دا ناں ہے ۔ ایں علم وچ قدیم نسخیاں (manuscripts) ، چھپی ہوئی کتاباں (printed books) ، اتے ݙوجھے متنی ذرائع (textual sources) دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ، تاں جو انہاں وچ موجود تغیرات دا پتا لاتا ونڄ سڳے اتے اصل متن (original text) کوں دوبارہ بݨایا ونڄ سڳے ۔ ٹیکسٹولوجی دا مقصد متون دی تاریخ  کوں سمجھݨ ، انہاں دی صداقت کوں ثابت کرݨا ، اتے انہاں دے معنی (meaning) کوں واضح کرݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق لسانیات (linguistics) ، تاریخ  ، ادبیات ، اتے فلسفہ (philosophy) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ٹیکسٹولوجی وچ متنی تغیرات دی سنڄاݨ دا عمل ہک بنیادی پہلو ہے ۔ قدیم نسخیاں اتے چھپی ہوئی کتاباں وچ اکثر تغیرات پاتے ویندے ہن ، جیڑھے نقل (copying) ، ترمیم ، یا ݙوجھے عوامل دی وجہ توں پیدا تھیندے ہن ۔ ٹیکسٹولوجسٹ (textologists) انہاں تغیرات دا مطالعہ کر تے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ تغیرات متن دے معنی کوں متاثر کریندے ہن ۔ او مختلف تکنیکاں (techniques) دا استعمال کر تے اصل متن کوں دوبارہ بݨاوݨ دی کوشش کریندے ہن ، جیندے وچ نسخیاں دا موازنہ (comparison of manuscripts) ، داخلی تنقید (internal criticism) ، اتے خارجی تنقید (external criticism) شامل ہوندے ہن ۔ متون دی تیاری دا مطالعہ وی ٹیکسٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ ٹیکسٹولوجسٹ ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں متون تیار کیتے ویندے ہن ، اتے کیویں انہاں دی تیاری دے دوران مختلف عوامل متن کوں متاثر کریندے ہن ۔ او مصنف ، نقل نویس  ، ناشر ، اتے ݙوجھے افراد دے کردار (roles) دا مطالعہ کریندے ہن ، جیڑھے متن دی تیاری وچ شامل ہوندے ہن ۔ او متون دی تیاری دے سماجی  ، ثقافتی ، اتے تاریخی تناظر  دا وی مطالعہ کریندے ہن ۔ 

ٹیکسٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ادبیات وچ ، ٹیکسٹولوجی دا استعمال قدیم ادبی متون (ancient literary texts) دی صداقت کوں ثابت کرݨ اتے انہاں دے معنی کوں واضح کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ تاریخ وچ ، ٹیکسٹولوجی دا استعمال تاریخی دستاویزات  دی صداقت کوں ثابت کرݨ اتے انہاں دی بنیاد تے تاریخی واقعات دی وضاحت کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ فلسفہ وچ ، ٹیکسٹولوجی دا استعمال فلسفیانہ متون (philosophical texts) دی صداقت کوں ثابت کرݨ اتے انہاں دے معنی کوں واضح کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ مذہبی علوم (religious studies) وچ ، ٹیکسٹولوجی دا استعمال مذہبی متون (religious texts) دی صداقت کوں ثابت کرݨ اتے انہاں دی تفسیر  کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ 

ٹیکسٹولوجی دا مطالعہ متون دی تاریخ کوں سمجھݨ ، انہاں دی صداقت کوں ثابت کرݨ ، اتے انہاں دے معنی کوں واضح کرݨ وچ مدد کریندے ۔ ٹیکسٹولوجسٹ متون دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ادبیات ، تاریخ ، فلسفہ ، اتے مذہبی علوم کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ ٹیکسٹولوجی دا مطالعہ جدید لسانیات ، تاریخ ، ادبیات ، اتے فلسفہ کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔