راگنر فریش

راگنر فریش 
راگنر انتون کٹل فریش (3 مارچ 1895 – 31 جنوری 1973) ہک با اثر نارویجن ماہر معاشیات ہن جنہاں کوں ویہویں صدی دی موہر وچ معاشیات کوں ہک مقداری تے شماریاتی طور تے باخبر سائنس دے طور تے قائم کرݨ وچ اہم ترین کردار ادا کرݨ والیاں وچوں ہک سمجھیا ویندا ہے ۔ انہاں 1926 وچ معاشیات پیمائی دی اصطلاح وضع کیتی جیڑھا اقتصادی نظاماں کوں بیان کرݨ کیتے شماریاتی طریقیاں دے استعمال کیتے ہئی ، اتے 1933 وچ مائیکرو اکنامکس تے میکرو اکنامکس دیاں اصطلاحاں وضع کیتیاں ، جیڑھیاں بالترتیب انفرادی تے مجموعی اقتصادی نظاماں کوں بیان کرݨ کیتے ہن ۔ او 1933 وچ کاروباری چکراں دا شماریاتی طور تے باخبر ماڈل تیار کرݨ والے پہلے شخص ہن ۔ بعد وچ ایں ماڈل تے کم ، جان ٹنبرگن دے نال ، انہاں کوں 1969 وچ معاشیات وچ پہلا نوبل میموریل انعام ملیا ۔

راگنر فریش دی زندگی تے کم معاشیات دی تاریخ دا ہک اہم باب ہے ۔ انہاں نہ صرف اقتصادی نظریات کوں نواں رخ ݙتا بھل انہاں کوں شماریاتی تے ریاضیاتی بنیاداں تے استوار کر تے ہک نویں سائنس دی شکل ݙتی ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں معاشی پالیسی سازی تے تجزیہ کاری تے گہرا اثر پاتا ہے ۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
راگنر فریش 3 مارچ 1895 کوں ناروے دے شہر کرسٹیانیا (موجودہ اوسلو) وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک سنارے ہن ۔ فریش ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ اوسلو یونیورسٹی وچ معاشیات دی تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں 1919 وچ گریجویشن کیتی تے 1921 وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ۔

 معاشیات وچ انقلاب 
فریش دا سب توں وݙا کارنامہ معاشیات کوں ہک شماریاتی سائنس دے طور تے قائم کرݨ ہئی ۔ انہاں معاشیات پیمائی (Econometrics) دی اصطلاح وضع کیتی تے اقتصادی نظاماں دا تجزیہ کرݨ کیتے شماریاتی طریقیاں دا استعمال شروع کیتا ۔ انہاں اقتصادی ماڈل تیار کیتے جنہاں دی مدد نال معاشی متغیرات دے درمیان تعلق دا اندازہ لایا ونڄ سڳدا ہئی ۔ انہاں دے کم معاشیات وچ ہک نویں دور دا آغاز کیتا ۔

فریش نہ صرف معاشیات پیمائی بھل مائیکرو اکنامکس تے میکرو اکنامکس دے شعبیاں وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں انفرادی تے مجموعی اقتصادی نظاماں دا تجزیہ کرݨ کیتے نویں نظریات پیش کیتے ۔ انہاں کاروباری چکراں دا مطالعہ کیتا تے انہاں دے بارے وچ ہک شماریاتی ماڈل تیار کیتا ۔ ایں ماڈل معاشی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کیتی ۔

 نوبل انعام 
فریش دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 1969 وچ جان ٹنبرگن دے نال معاشیات وچ پہلا نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں معاشیات پیمائی دی ترقی تے اقتصادی حرکیات دے تجزیہ کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔

 فریش دے نظریات دا اثر 
راگنر فریش دے نظریات دا معاصر معاشیات تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم معاشی پالیسی سازی تے تجزیہ کاری کوں نواں رخ ݙتا ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ ماڈل اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے معاشی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔

 فریش دی شخصیت 
راگنر فریش ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ معاشیات دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے معاشیات دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

 فریش دی میراث 
راگنر فریش دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں معاشیات کوں ہک نویں سائنس دی شکل ݙتی تے معاشی پالیسی سازی تے تجزیہ کاری کوں نواں رخ ݙتا ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر معاشیات دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔

 فریش دے اہم ترین کارنامے 
معاشیات پیمائی دی اصطلاح وضع کرݨ

مائیکرو اکنامکس تے میکرو اکنامکس دیاں اصطلاحاں وضع کرݨ

کاروباری چکراں دا شماریاتی ماڈل تیار کرݨ

معاشیات کوں ہک شماریاتی سائنس دے طور تے قائم کرݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

راگنر فریش ہک عظیم ماہر معاشیات ہن جنہاں معاشیات دے شعبے وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم معاشی فکر کوں نواں رخ ݙتا تے معاشی پالیسی سازی کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔