علی احمد بروہی

علی احمد بروہی گھوٹکی ضلع دے قصبے کھنبڑا وچ ڄمیے۔ ابتدائی تعلیم شکارپور دے شہر گڑھی یاسین توں حاصل کرݨ دے بعد سندھ مدرسۃ السلام کراچی توں میٹرک کیتا۔ تے 1941ء وچ رائل بحریہ وچ ملازمت اختیار کیتی۔ 1946ء وچ برصغیر دی تاریخ دی مشہور فوجی بغاوت، جیہڑی رائل نیوی بغاوت دے طور تے مشہور تھئی، اینہہ وچ انہاں نے ودھ چڑھ کر حصہ ڳھدا۔ایں پاداش وچ انہاں دا ݙوجھے باغیاں دے نال کورٹ مارشل تھیا تے انہاں کوں چار سال قید بامشقت دی سزا سݨائی ڳئی۔ انہاں نے ہک سال قید ہندوستان دی مختلف جیلاں وچ گزاریا۔ ایں دوران وچ ملک آزاد تھی ڳیا تے انہاں کوں رہائی نصیب تھئی۔ جیل توں رہا تھیوݨ دے بعد انہاں نے صحافت دا پیشہ اختیار کیتا تے نامور سیاست دان پیر علی محمد راشدی دی ادارت وچ شائع تھیوݨ آلے روزنامہ "قربانی" وچ ملازمت شروع کیتی۔

ایں اخبار دے مالک جی ایم سید ہن۔ صحافت دے دوران کجھ "قابل اعتراض" مضمون لکھݨ تے حکومت وقت ناراض تھی ڳئی تے انہاں دی گرفتاری دے وارنٹ جاری کیتے ڳئے۔ پر بروہی روپوش تھی ڳئے تے خیرپور ریاست وچ ونڄ کے پناہ ڳھدی۔ ایں ویلے خیرپور الگ ریاست ہئی۔ چھیکڑی مہینے وچ اپݨی ذہانت تے علمی صلاحیتاں دی وجہ توں خیرپور ریاست دے وزیر اعظم قزلباش دے اطلاعات دے مشیر تھی ڳئے۔1955ء وچ جݙݨ مغربی پاکستان دے چاریں صوبییں کوں ملا کے ون یونٹ قائم کیتا ڳیا تاں خیرپور ریاست توں انہاں دیاں خدمات مغربی پاکستان حکومت دے حوالے کر ݙتیاں ڳئیاں۔ بروہی نے محکمہ اطلاعات وچ مختلف عہدیاں تے کم کیتا تے آخر وچ سیکریٹری اطلاعات سندھ دے طور تے ریٹائر تھئے۔ اپݨی باغی طبیعت دی وجہ توں انہاں دا سزا دے طور تے مختلف مقامات تے تبادلہ تھیندا رہیا۔ 1972ء وچ کجھ اختلافات دی وجہ توں بروہی کوں ذوالفقار علی بھٹو نے نوکری توں کڈھ ݙتا۔ پر ملک وچ مارشل لا دے نفاذ دے بعد جنرل ضیاء الحق نے انہاں کوں ولا طلب کیتا تے اوہ سرکاری ملازمت تے بحال کر ݙتے ڳئے۔

اُنہاں نے 2002ء وچ متحدہ قومی موومنٹ وچ شمولیت اختیار کیتی۔ اوہ سندھی ٻولݨ آلی پہلی نامور شخصیت ہن جنہاں نے الطاف حسین دی قیادت وچ چلݨ آلی جماعت وچ شمولیت اختیار کیتی۔ سرکاری ملازم تے رائل نیوی دی بغاوت دے علاوہ علی احمد بروہی سندھ وچ طنز تے مزاح نگار، کالم نویس تے صحافی دے طور تے ڄاݨیے ویندے ہن۔ اُنہاں نے تیرہاں کتاباں لکھیاں، جنہاں وچ "جام جاموٹ جامڑا"، "ککھ پن"، "سڈن متھے سڈڑا" زیادہ مشہور ہن۔ اُنہاں نے چوکنڈی دے غستان تے مقبرے تے انگریزی وچ وی ہک کتاب لکھی ہے۔ بروہی ہک اینجھے دانشور ہن جنہاں کوں سندھ دے لوکیں دی سماجی نفسیات تے رہݨ سہݨ تے عبور حاصل ہئی۔

 حوالہ