چلی ساگر

چلی ساگر 
چلی دا سمندر ، بحرالکاہل دا او حصہ ہے جیڑھا چلی دی سرزمین دے پچادھی پاسوں واقع ہے ۔ سرکاری طور تے چلی دا سمندر دی تعریف 30 مئی 1974 کوں کیتی ڳئی ہئی جݙاں جمہوریہ چلی دے روزنامہ آفیشل وچ سپریم ڈیکری 346 شائع تھیا ، جیندے وچ اعلان کیتا ڳیا کہ قومی علاقے دے ساحلاں دے نیڑے تیڑے یا انہاں نال لڳدے پاݨیاں کوں 'مار چلینو' (Mar Chileno) یعنی چلی دا سمندر دے ناں نال ڄاݨیا ویسی ۔ ایہ اعلان چلی دی خودمختاری تے سمندری وسائل تے حق کوں ظاہر کریندے ۔ 

چلی دا سمندر ، جیڑھا کہ بحرالکاہل دا ہک اہم حصہ ہے ، اپݨی جغرافیائی خصوصیات ، حیاتیاتی گھݨ ونک ، تے معاشی اہمیت دی وجہ توں ٻہوں اہم ہے ۔ ایہ سمندر نہ صرف چلی دی معیشت کیتے اہم ہے بھل عالمی ماحولیاتی نظام کیتے وی ٻہوں اہمیت رکھدے ۔ 

چلی دے سمندر دی جغرافیائی خصوصیات:

چلی دا سمندر ہک طویل تے پتلا ساحلی پٹی دے نال واقع ہے ۔ ایندی گہریائی ٻہوں زیادہ ہے تے اتھاں کئی سمندری کھائیاں تے پہاڑ موجود ہن ۔ ہمبولٹ کرنٹ ، جیڑھا کہ ہک ٹھڈھا پاݨی دا دھارا ہے ، ایں سمندر وچ واہندے ، جیندے نال اتھوں دے پاݨی دا درجہ حرارت گھٹ راہندے تے مچھی دی افزائش نسل کیتے سازگار حالات پیدا تھیندن ۔ ایں کرنٹ دی وجہ توں اتھاں مچھی دی ٻہوں زیادہ مقدار موجود ہوندی ہے ، جیندے پاروں ایہ علاقہ مچھی دی صنعت کیتے ٻہوں اہم ہے ۔ 

 چلی دے سمندر دا حیاتیاتی گھݨ ونک: 
چلی دا سمندر حیاتیاتی گھݨ ونک دا ہک مرکز ہے ۔ اتھاں مختلف ونکی دی مچھیاں ، سمندری ممالیہ ، تے ٻئے سمندری جاندار پائے ویندن ۔ ہمبولٹ کرنٹ دی وجہ توں اتھاں غذائی اجزاء دی فراوانی ہوندی ہے ، جیندے نال مچھی دی آبادی ٻہوں ودھدی ہے ۔ اینکووی ، سارڈین ، ٹونا ، تے ہیک جیسی مچھیاں اتھوں دی اہم تجارتی مچھیاں ہن ۔ ایندے نال نال ، وہیل ، ڈولفن (ٻلہݨ) ، سیل ، تے سمندری اُٹر وی اتھاں پائے ویندن ۔ چلی دا ساحل ٻہوں سارے سمندری پرندیاں دا وی گھر ہے ، جنہاں وچ پیلیکین ، گل ، تے البیٹروس شامل ہن ۔ 

 چلی دے سمندر دی معاشی اہمیت: 
چلی دے سمندر دی معاشی اہمیت ٻہوں زیادہ ہے ۔ مچھی دی صنعت چلی دی معیشت دا ہک اہم حصہ ہے ۔ مچھی دی برآمد نال چلی کوں ٻہوں زیادہ آمدنی حاصل تھیندی ہے ۔ ایندے علاوہ ، سمندری سیاحت وی چلی دی معیشت کیتے اہم ہے ۔ لوک اتھوں دے خوبصورت ساحلاں ، سمندری حیات ، تے ٻئے قدرتی مناظر ݙیکھݨ کیتے آندے ہن ، جیندے نال سیاحت دی صنعت کوں وی فائدہ تھیندے ۔ 

 چلی دے سمندر کوں درپیش خطرات: 
چلی دے سمندر کوں وی ٻئے سمندراں وانگوں کئی خطرات دا سامݨا ہے ۔ مچھی دا ودھ شکار ، آلودگی ، تے ماحولیاتی تبدیلیاں اتھوں دے ماحولیاتی نظام کیتے وݙے خطرات پیدا کر سکدین ۔ مچھی دے ودھ شکار دی وجہ توں مچھی دی بعض نسلاں خطرے دا شکار ہن ۔ آلودگی ، جیڑھی کہ صنعتی فضگھن تے ٻئے کچرے دی وجہ توں تھیندی ہے ، سمندری حیات کوں نقصان پہنچا سڳدی ہے ۔ ماحولیاتی تبدیلیاں ، جیویں کہ درجہ حرارت وچ ودھارا تے سمندر دی سطح وچ تبدیلی ، وی اتھوں دے ماحولیاتی نظام تے منفی اثرات مرتب کر سکدین ۔ 

 چلی دے سمندر دی حفاظت: 
چلی دے سمندر دی حفاظت ٻہوں ضروری ہے ۔ ایں علاقے دے ماحولیاتی نظام کوں بچاوݨ کیتے تے اتھوں دے قدرتی وسائل کوں محفوظ کرݨ کیتے اقدامات کرݨ دی لوڑ ہے ۔ مچھی دے شکار کوں ضابطہ ݙیوݨ ، آلودگی کوں گھٹ کرݨ ، تے ماحولیاتی تبدیلیاں دے اثرات کوں کم کرݨ کیتے کوششاں کرݨ دی لوڑ ہے ۔ حکومت ، مقامی لوکاں ، تے ٻئے تنظیماں کوں مل تے ایں علاقے دی حفاظت کیتے کم کرݨا چاہیدا ۔ 

چلی دا سمندر ہک قیمتی سمندری علاقہ ہے جیندی حفاظت نہ صرف چلی بھل پوری دنیا کیتے ضروری ہے ۔ ایندی حیاتیاتی گھݨ ونک تے معاشی اہمیت اینکوں ہک خاص مقام ݙیندی ہے ۔ ایں علاقے دی حفاظت تے پائیدار ترقی کیتے کوششاں جاری رکھݨ دی لوڑ ہے ۔ اڄوکے دور وچ ، سمندری وسائل دی حفاظت تے انہاں دا پائیدار استعمال ٻہوں ضروری ہے ، تے چلی دا سمندر وی ایں معاملے وچ ٻہوں اہمیت رکھدے ۔