شیر دا شکار

مینوں میݙے ہک ساتھی آݨ ݙسایاجو تریمہ دے جنگل وچ ہک شیر آڳیاہے تے مینوں اوہ ٻڈھا یار یاد آڳیاجیہڑا شیر دا شکاری ہوݨ دا دعویٰ کریندا ہائی تے جِس ویلے وی کِتے ٻہاں ہاآپݨے شکاراں دے قصّے گھن ٻہندا ہائی ۔ اُس د ے آکھے دے مطابق اوہ وݙے وݙے نواباں نال ہندوستان دے جنگلاں وچ شکار کریندا رہیا ہائی ۔ جاں اِی اوہ ڳل مُکاوے ‘ میںآکھاں:

’’صمد چاچا ! ایݙے ایݙے وݙے نواباں نال تیݙاتعلق رہیا تے توں وت وی غریب داغریب رہیا ۔‘‘ اوہ آپݨیاں اَکھاں دے رتّے رَتّے آنے کڈھ کے آکھے:

’’تینوں پتہ نہیں ‘ دولت دے پُجاری کُتیّ ہوندے نیں کُتّے۔‘‘ مینوں اِس تشبیہہ وچ مزا نہ آوے ۔ میں آکھاں: ’’ایہناں نوں بگھیاڑ‘چیتا ‘ شیر جیہے درندیاںنال تشبیہہ ݙے ۔‘‘ اوہ آکھے:

’’نہیں ایہہ کُتّے ہن۔‘‘

ہا تے جس ویلے مینوں شیر دا پتہ لڳا‘ میںچاچے صمد نوں یادکرݨ لڳا۔ ݙوجھے ݙینہہ اوہ مِل وی ڳیا ‘ میںآکھیا:

’’چاچا! میں شیر داشکار کݙائیں نہیں کیتا۔ ہک موقع نِکل آیا ہے تماشا تاں ݙکھاویں ہا۔‘‘ اُس آکھیا:

’’بندوق تاں میںکول اوہا ہے جیہڑی ݙاہ ٻاراں شیر مارے ہوئے ہن ۔ میں ہندوستان وچوں ایہا بندوق اِی بچا آندی ہائی ‘ پر شیر دے شکار واسطے بوہت کجھ کرݨاپیندا ہے ۔چلو کل تریمہ ویندے تاںہاں۔ ہوسڳدا ہے پِنڈ دے لوک اساݙی مدد کرݨ ہا ۔ خیراڳلے ݙینہہ اساں اوتھے پہنچے تاں معلوم ہویا جو شیر ݙنگراں دا نقصان کرݨ لڳ پیا ہے ۔ نمبردار شکار داپوراانتظام آپݨے سر گھدا تے اساں ݙوہاں شکاریاں نوں اٖگلی شام مچان تے چڑھا ݙتا تے ساہمݨے ہک موٹاتازہ سنڈھا وی ٻنھ ݙتا۔

جنگل پِنڈ توں ٻہوں نیڑیوں شروع تھی ویندا ہائی۔ ساݙا مچان تریمہ توں مشکل نال ݙوں فرلانگ دے فاصلے تے ہائی ۔ رات ساری اساں واری واری جاڳدے رہے تے شیر نہ آیا۔ سویرے سورج کنی کڈھݨ لڳا تاں صمد چاچے آکھیا:

’’مینوں میݙاتجربہ ݙسیندا ہے جوشیر کتھائیںنیڑے ہے کیوں جو جنگل دی ساری زندگی کنبݨ لڳ پئی ہے۔‘‘

میںکوئی شکاری نم ‘ انجٖے بندوق نپی ٻیٹھا ہم ۔ میݙادِل ݙرݨ لڳاتے مینوں چاچے ‘ ہُندھ مار کے ہک پاسے اشارہ کیتا۔ میںݙٹھا ہک وݙا موٹاتازہ شیرسنڈھے وَل آوندا پیا ہائی تے سنڈھا ݙر نال رسہ تُراوݨ دی کوشش کریندا پیا ہائی ۔ ݙیکھدیاںݙیکھدیاں شیردھاڑ مارکے چھال ماری ۔ میݙے دِ ل نُوں کنبݨ وارا لڳ ڳیاتے میں اَکھیاں نوٹ ݙتیاں۔ اَکھیاں کھولیاں تے شیر سنڈھے  دی گردن دا خون پیا پینداہائی۔ چاچے دا کارتوس مِس تھی کے بندوق وچ پھس ڳیا ہائی تے اوہ بے وسی نال شیر نوں ݙیکھدا پیا ہائی ۔ شیر لہو پی کے جھوٹے دا پیٹ پھاڑیا ‘ اُس دا دِل ‘ کلیجہ کھادا تے پیٹ بھر کے اڳلیاں لتاں تے زور ݙتا ‘کنڈ سِدھی کیتی ‘وقار تے شان نال جنگل چلا ڳیا۔میں شیر دی دہشت توں تھڑکدا ٻیٹھا ہم۔ وَت میں ݙٹھا ݙوں بگھیاڑ آئے تے اوہ وی پیٹ بھر کے لڳے ڳئے۔ ہک ݙوں گِدّڑ وی آپݨا حصہ کھا کے ٹُر ڳئے۔ اتنے تائیں وانڈھے ݙائوں ہک کُتا آیا۔اُس پیٹ بھر کے کھادا تے وَت ٻہہ ڳیا۔ اتنے تائیں گِرجھاں آ ڳئیاں ۔کُتا اوہناںنوں کھاندا نہ ݙیکھ سڳے ‘ اوہناںتے پَے ونجٖے تے اوہناں نُوں اُݙا کے ماس تے مونہہ مارݨ دی کوشش کرے ‘ پر پیٹ بھریا ہویاہَس ‘ وَت ٻہہ ونجٖے تے وَت گرجھاں آوݨ تے اوہناں تے چُھٹ ونجٖے ۔ اساں مچان توں لہہ کے لڳے آئے۔ وَت میںتاں شکار دا خیال چھوڑ ݙتا ۔ سُݨیا ہے جو ݙوجھے ݙینہہ صمد چاچے شیر مار گھدا ہائی تے مینوں کُتے دی عادت سمجھ آ ڳئی ۔ اُس دا آپݨا پیٹ بھریاہویاہووے تاں وی ݙوجھیاں نوں کھاندانہیں ݙیکھ سڳدا ۔ تے وَت انگریزی دا اوہ محاورہ وی یاد آڳیا:

A Dog in the Manger(کُھرلی وچ کُتا)۔ جیہڑے گھر وچ چوکھر ہوݨ اُتھے ایہہ منظر نظر آوندا ہے۔کُتا کُھرلی وچ وڑ ٻہندا ہے ۔گھاہ تے بھوہ اُس دی خوراک وی نہیں تے اوہ آپ کھاندا وی نہیںپرچوکھر نُوں کھاندیاں وی نہیں ݙیکھ سڳدا۔ چوکھر مونہہ مارݨ لڳدا ہے تاں اوہ آپݨی عادت توں مجبور تھی کے اُس تے پَو ویندا ہے ۔ شوہدا ݙنگر پچھے ہٹ کھلوندا ہے۔ تُسانوں وی پتہ لڳ ڳیا ہوسی صمد چاچے دی تشبیہہ کتنی بھر پور تے مکمل ہائی۔

٭…٭…٭

 حوالہ 
کِکّر دے پُھل (سرائیکی افسانے) مصنف: سید نصیر شاہ، جھوک پبلشرز  ملتان