یوہان ہینرک بارتھ

یوہان ہینرک بارتھ 
یوہان ہینرک بارتھ (16 فروری 1821 – 25 نومبر 1865) ہک جرمن کھوڄ کار تے عالم ہا جئیں افریقہ وچ اہم خدمات انجام ݙتیاں ۔ او انویہویں صدی دے وسط وچ افریقہ دے اندرونی علاقیاں دی کھوڄ کرݨ والے چند یورپی لوکاں وچوں ہک ہا ۔ بارتھ اپݨے سفراں دے دوران افریقہ دی تاریخ ، جغرافیہ ، ثقافت تے زباناں دے بارے وچ قیمتی معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ ایندی تحقیق اڄ وی افریقہ دے بارے وچ علم دا ہک اہم ذریعہ ہے ۔ 

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
یوہان ہینرک بارتھ 16 فروری 1821 کوں ہیمبرگ ، جرمنی وچ پیدا تھیا ۔ ایندی ابتدائی تعلیم ہیمبرگ وچ تھئی تے بعد وچ اوں برلن یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں اینکوں لسانیات ، تاریخ تے جغرافیہ وچ دلچسپی پیدا تھئی ۔ اوں عربی تے افریقی زباناں دا وی مطالعہ کیتا ۔ 

 افریقہ دے سفر دی شروعات 
1845 وچ ، بارتھ اپݨا پہلا افریقی سفر شروع کیتا ۔ اوں شمالی افریقہ دا دورہ کیتا تے اتھاں دے لوکاں ، ثقافت تے تاریخ دا مطالعہ کیتا ۔ ایں سفر دے دوران اینکوں افریقہ نال محبت تھی ڳئی تے اوں اینکوں اپݨی زندگی دا مقصد بݨا گھدا ۔ 

 وسطی افریقہ دی کھوڄ 
1850 وچ ، بارتھ ہک وݙی مہم وچ شمولیت اختیار کیتی جیڑھی برطانوی حکومت ولوں وسطی افریقہ دی کھوڄ کیتے بھیڄی ڳئی ہئی ۔ اوں ٹریپولی توں سفر شروع کیتا تے صحراۓ اعظم کوں پار کر تے موجودہ نائیجیریا ، نائجر ، مالی تے کیمرون دے علاقیاں دا دورہ کیتا ۔ اوں اتھاں دے لوکاں ، انہاں دی زباناں ، ثقافت تے تاریخ دے بارے وچ قیمتی معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ 

 تاریخ تے جغرافیہ تے تحقیق 
بارتھ اپݨے سفراں دے دوران افریقہ دی تاریخ تے جغرافیہ تے وی تحقیق کیتی ۔ اوں مختلف تاریخی دستاویزات دا مطالعہ کیتا تے افریقہ دے مختلف علاقیاں دے نقشے بݨائے ۔ اوں افریقہ دے دریاواں ، جھیلاں ، پہاڑاں تے صحراواں دے بارے وچ وی معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ 

 لسانیات تے ثقافت دا مطالعہ 
بارتھ ہک ماہر لسانیات وی ہا ۔ اوں افریقہ دیاں کئی زباناں سکھی تے انہاں دے بارے وچ تحقیق کیتی ۔ اوں مختلف قبیلے دے لوکاں نال ڳالھ مہاڑ کیتی تے انہاں دی ثقافت تے روایات دا مطالعہ کیتا ۔ اوں افریقی لوکاں دے طرز زندگی ، لباس ، کھانے تے مذہب دے بارے وچ وی معلومات کٹھیاں کیتیاں ۔ 

 شمالی تے وسطی افریقہ وچ سفراں تے دریافتاں کتاب 
بارتھ اپݨے سفراں دے تجربات تے مشاہدات کوں ہک کتاب وچ لکھیا جئیں دا ناں شمالی تے وسطی افریقہ وچ سفراں تے دریافتاں ہا ۔ ایہ کتاب 1857 وچ شائع تھئی تے ایہ افریقہ دے بارے وچ معلومات دا ہک قیمتی ذریعہ سمجھی ویندی ہے ۔ ایں کتاب دا کئی زباناں وچ ترجمہ تھیا تے ایہ یورپ وچ ٻہوں مشہور تھئی ۔ 

 موت تے میراث 
یوہان ہینرک بارتھ 25 نومبر 1865 کوں فوت تھیا ۔ او ہک بہادر کھوڄ کار تے قابل عالم ہا ۔ اوں افریقہ دے بارے وچ جو قیمتی معلومات فراہم کیتیاں ، او ہمیشاں یاد رکھی ویندی رہسی ۔