جوزے راموس ہورٹا

جوزے راموس ہورٹا 
جوزے مینوئل راموس-ہورٹا (جنم 26 دسمبر 1949) اک مشرقی تیموری سیاستدان ، سفارتکار تے نوبل امن انعام یافتہ ہن ، جنہاں اپݨے ملک دی آزادی تے جمہوری حکومت دی راہ وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ او 2022 توں مشرقی تیمور دے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙیندے پئے ہن ، ایندے علاوہ او 20 مئی 2007 توں 20 مئی 2012 تک وی صدر رہ چکے ہن ۔ اپݨے ملک کیتے دہائیوں دے تعاون انہاں کوں مشرقی تیمور دی سیاسی تاریخ وچ ہک اہم شخصیت بݨا ݙتا ہے ۔ 

 ابتدائی زندگی تے سرگرمی 
راموس ہورٹا دیلی ، مشرقی تیمور دے دارالحکومت وچ ، پرتگالی نوآبادیاتی دور دے دوران پیدا تھئے ۔ انہاں دی پرتگالی تے تیموری نسل حکومت تے سفارتکاری دے بارے وچ انہاں دے نظریات کوں تشکیل ݙتا ۔ انہاں قانون تے بین الاقوامی تعلقات وچ تعلیم حاصل کیتی تے بعد وچ اپݨے علم کوں انڈونیشیا توں مشرقی تیمور دی آزادی دی وکالت کیتے استعمال کیتا ۔ 

1975 وچ انڈونیشیا دے مشرقی تیمور تے حملے تے الحاق دے بعد ، راموس-ہورٹا جلاوطنی وچ چلے ڳئے تے بین الاقوامی سطح تے مشرقی تیموری مزاحمت دی آواز بݨ ڳئے ۔ انہاں مشرقی تیمور دے حق خودارادیت کوں تسلیم کراوݨ کیتے اقوام متحدہ تے مختلف بین الاقوامی اداریاں وچ اپݨے وطن دی حمایت حاصل کرݨ کیتے اݨتھک محنت کیتی ۔ 

 سفارتی کوششاں تے نوبل امن انعام 
راموس-ہورٹا دی مسلسل محنت دے نتیجے وچ انہاں کوں 1996 وچ بشپ کارلوس فیلیپے زیمینس بیلو دے نال نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ، انڈونیشیائی قبضے کوں ختم کرݨ کیتے انہاں دی غیر متشدد جدوجہد کیتے ۔ ایہ اعزاز عالمی سفارتکاری وچ مشرقی تیموری مقصد کوں نمایاں کیتا تے انڈونیشیا کوں دستبردار تھیوݨ تے دباؤ ودھا ݙتا ۔ 

1999 وچ اقوام متحدہ دے زیر اہتمام ریفرنڈم دے دوران انہاں دی سفارتی مہارت انتہائی اہم ثابت تھئی ، جتھاں مشرقی تیمور دے لوکاں آزادی کیتے وݙے پیمانے تے ووٹ ݙتا ۔ انہاں عبوری انتظامیہ وچ ہک اہم کردار ادا کیتا جیڑھا 2002 وچ مشرقی تیمور دی مکمل آزادی تک پہنچا ۔ 

 پہلی مدت بحیثیت صدر (2007–2012) 
2007 وچ ، راموس-ہورٹا مشرقی تیمور دے دوسرے صدر منتخب تھئے ، ملک دے پہلے منتخب اڳواݨ زانانا گوسماو دے بعد ۔ انہاں دی صدارت نویں ملک وچ مفاہمت ، معاشی ترقی تے جمہوری ادارے کوں مضبوط کرݨ تے مرکوز رہی ۔ البتہ ، انہاں دے دور وچ سیاسی بے چینی تے 2008 وچ ہک قاتلانہ حملے ورڳے وݙے چیلنجز دا سامݨا کرݨا پیا ، جیڑھا او شدید زخمی تھیوݨ دے بعد زندہ بچ ڳئے ۔ 

 صدارت وچ واپسی (2022–تاحال) 
مختلف سفارتی تے مشاورتی کردار ادا کرݨ دے بعد ، راموس-ہورٹا سیاسی میدان وچ واپس آئے تے 2022 وچ دوبارہ صدر منتخب تھئے ۔