ٹیلمیٹولوجی

ٹیلمیٹولوجی 
Telmatology – Branch of physical geography concerned with the study of wetlands

ٹیلمیٹولوجی ، طبعی جغرافیہ (physical geography) دی او لڑی ہے جیڑھی ویٹ لینڈز (wetlands) دے مطالعے نال تعلق رکھدی ہے ۔ ایں علم وچ ویٹ لینڈز دی تشکیل ، ساخت ، افعال ، اتے انہاں دے ماحولیاتی اہمیت (ecological significance) دا تفصیلی مطالعہ کیتا ویندا ہے ۔ ٹیلمیٹولوجی دا مقصد ویٹ لینڈز دے پیچیدہ ماحولیاتی نظام (complex ecological systems) کوں سمجھݨ ، انہاں دی اہمیت کوں اجاگر کرݨا ، اتے انہاں دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨا ہے ۔ ایں علم دا تعلق جغرافیہ (geography) ، ماحولیات (ecology) ، بائیولوجی (biology) ، اتے مٹی سائنس (soil science) نال جڑیا ہویا ہے ۔ 

ٹیلمیٹولوجی وچ ویٹ لینڈز دی تشکیل اتے ساخت دا مطالعہ ہک بنیادی پہلو ہے ۔ ویٹ لینڈز او علاقے ہوندے ہن جتھاں پاݨی سطح زمین  دے نیڑے یا اتے موجود ہوندے ۔ ایہ علاقے مختلف ونکیاں دے ہوندے ہن ، جیویں کہ دلدلاں (marshes) ، جھیلاں ، دلدلاں (bogs) ، اتے سیلابی میدان ۔ ٹیلمیٹولوجسٹ (telmatologists) ویٹ لینڈز دی تشکیل دے عمل دا مطالعہ کریندے ہن ، جیندے وچ بارش (rainfall) ، زیر زمین پاݨی (groundwater) ، اتے دریاواں  دا کردار شامل ہوندے ۔ او ویٹ لینڈز دی ساخت دا وی مطالعہ کریندے ہن ، جیندے وچ مٹی دی ونکی (soil type) ، نباتات (vegetation) ، اتے پاݨی دی گہرائی (water depth) شامل ہوندے ہن ۔ ویٹ لینڈز دے افعال اتے انہاں دی ماحولیاتی اہمیت دا مطالعہ وی ٹیلمیٹولوجی دا ہک اہم حصہ ہے ۔ ویٹ لینڈز مختلف ماحولیاتی خدمات  فراہم کریندے ہن ، جیویں کہ پاݨی دی صفائی ، سیلاب دی روک تھام  ، جنگلی حیات کیتے مسکن ، اتے کاربن ذخیرہ  ۔ ٹیلمیٹولوجسٹ ویٹ لینڈز دے انہاں افعال دا مطالعہ کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ افعال ماحولیاتی نظام کوں برقرار رکھݨ وچ مدد کریندے ہن ۔ او ویٹ لینڈز دی ماحولیاتی اہمیت کوں وی اجاگر کریندے ہن ، اتے ایہ ݙیکھدے ہن کہ کیویں ایہ علاقے حیاتیاتی گھݨ ونک (biodiversity) دے تحفظ کیتے ضروری ہوندے ہن ۔ 

ویٹ لینڈز دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨا ٹیلمیٹولوجی دا ہک خاص شعبہ ہے ۔ ویٹ لینڈز مختلف خطرات دا شکار ہوندے ہن ، جیویں کہ انسانی مداخلت، آب و ہوا دی تبدیلی ، اتے آلودگی ۔ ٹیلمیٹولوجسٹ ویٹ لینڈز دے تحفظ کیتے مختلف طریقے ڳولیندے ہن ، جیویں کہ ویٹ لینڈز دی بحالی ، تحفظاتی اقدامات  ، اتے پائیدار انتظام  ۔ او ویٹ لینڈز دے انتظام کیتے پالیسیاں  وی تیار کریندے ہن ، تاں جو انہاں دے تحفظ کوں یقینی بݨایا ونڄ سڳے ۔ ٹیلمیٹولوجی دا استعمال مختلف شعبیاں وچ تھی سڳدے ۔ ماحولیاتی تحفظ وچ ، ٹیلمیٹولوجی دا استعمال ویٹ لینڈز دے تحفظ اتے بحالی کیتے منصوبے بݨاوݨ اتے لاگو کرݨ کیتے کیتا ویندا ہے ۔ پاݨی دے وسائل دے انتظام  وچ ، ٹیلمیٹولوجی دا استعمال پاݨی دے وسائل دی منصوبہ بندی اتے انتظام کیتے کیتا ویندا ہے ۔ زرعی انتظام وچ ، ٹیلمیٹولوجی دا استعمال زرعی زمین  دے انتظام کیتے کیتا ویندا ہے ، تاں جو ویٹ لینڈز کوں نقصان نہ پہنچے ۔ 

ٹیلمیٹولوجی دا مطالعہ ویٹ لینڈز دے پیچیدہ ماحولیاتی نظام کوں سمجھݨ ، انہاں دی اہمیت کوں اجاگر کرݨ ، اتے انہاں دے تحفظ اتے انتظام دے طریقے ڳولݨ وچ مدد کریندے ۔ ٹیلمیٹولوجسٹ ویٹ لینڈز دے بارے وچ معلومات جمع کر تے ماحولیاتی تحفظ ، پاݨی دے وسائل دے انتظام ، اتے زرعی انتظام کیتے اقدامات کریندے ہن ۔ ٹیلمیٹولوجی دا مطالعہ جدید جغرافیہ ، ماحولیات ، بائیولوجی ، اتے مٹی سائنس کیتے اہم معلومات فراہم کریندے ۔