ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو

ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو 
ڈیسمنڈ ایمپائلو ٹوٹو (7 اکتوبر 1931 – 26 دسمبر 2021) ہک جنوبی افریقی اینگلیکن بشپ اتے ماہر الہیات ہن ، جیڑھے رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف اتے انسانی حقوق دے کارکن دے طور تے ڄاݨے ویندے ہن ۔ او 1985 توں 1986 تئیں جوہانسبرگ دے بشپ اتے ول 1986 توں 1996 تئیں کیپ ٹاؤن دے آرچ بشپ ہن ، ݙونہاں صورتاں وچ ایں عہدے تے فائز تھیوݨ والے پہلے سیاہ فام افریقی ہن ۔ مذہبی طور تے ، انہاں سیاہ فام الہیات دے نظریات کوں افریقی الہیات نال ملاوݨ دی کوشش کیتی ۔ ڈیسمنڈ ٹوٹو دی زندگی جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف ہئی ۔ انہاں عدم تشدد دے اصولاں تے عمل کریندے ہوئے رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف مزاحمت کیتی اتے اپݨے ملک وچ انصاف اتے مساوات دے قیام کیتے کوششاں کیتیاں ۔ 

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
ڈیسمنڈ ٹوٹو 7 اکتوبر 1931 کوں جنوبی افریقہ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک غریب خاندان نال ہا ۔ انہاں تعلیم حاصل کیتی اتے استاد بݨݨ دی خواہش رکھی ۔ پر رنگت دی بنیاد تے تفریق دی وجہ توں انہاں کوں تعلیم حاصل کرݨ وچ کئی مشکلات دا سامݨا کرݨ پیا ۔ انہاں بعد وچ الہیات دی تعلیم حاصل کیتی اتے پادری بݨ ڳئے ۔ 

 رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد 
ٹوٹو جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف ہک مضبوط آواز بݨ ڳئے ۔ انہاں عدم تشدد دے اصولاں تے عمل کریندے ہوئے رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد کیتی ۔ انہاں کئی مظاہریاں اتے احتجاجاں وچ شرکت کیتی ۔ انہاں بین الاقوامی سطح تے وی رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف آواز بلند کیتی ۔ ٹوٹو دیاں کوششاں دی وجہ توں جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دا خاتمہ تھیا ۔ 

 سچائی تے مفاہمت کمیشن 
رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خاتمے دے بعد ٹوٹو کوں سچائی تے مفاہمت کمیشن دا چیئرمین مقرر کیتا ڳیا ۔ ایں کمیشن دا مقصد رنگت دی بنیاد تے تفریق دے دور وچ انسانی حقوق دی خلاف ورزیاں دی تحقیقات کرݨ ہا ۔ ٹوٹو ایں کمیشن دی قیادت کریندے ہوئے مظلوم لوکاں کوں انصاف ݙیواوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

 نوبل امن انعام 
ڈیسمنڈ ٹوٹو کوں 1984 وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد اتے امن دے فروغ وچ انہاں دے کم کیتے نوبل امن انعام نال نوازا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بین الاقوامی تعاون اتے انسانی حقوق دے تحفظ کیتے کیتیاں ڳئیاں کوششاں دا آدر ہا ۔ نوبل انعام ٹوٹو دی اݨتھک محنت اتے انسانیت کیتے انہاں دی بے لوث خدمات دا ثبوت ہا ۔ 

 موت تے میراث 
ڈیسمنڈ ٹوٹو 26 دسمبر 2021 کوں وفات پا ڳئے ۔ انہاں دی موت نال دنیا ہک عظیم اڳواݨ اتے رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف کارکن توں محروم تھی ڳئی ۔ پر انہاں دی میراث ہمیشاں زندہ رہسی ۔  ڈیسمنڈ ٹوٹو ہک ہمہ جہت شخصیت دے مالک ہن ۔ او ہک مذہبی اڳواݨ ، رنگت دی بنیاد تے تفریق مخالف کارکن ، انسانی حقوق دے علمبردار ، اتے امن دے چیمپئن ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی جنوبی افریقہ وچ رنگت دی بنیاد تے تفریق دے خلاف جدوجہد ، انسانی حقوق دے تحفظ ، اتے امن دے فروغ کیتے وقف کر ݙتی ۔  انہاں کوں ہمیشاں ہک عظیم اڳواݨ دے طور تے یاد رکھیا ویسی ۔ انہاں ثابت کیتا کہ عدم تشدد دی مزاحمت نال وی ناانصافی دے خلاف جدوجہد کیتی ونڄ سڳدی ہے اتے سماجی تبدیلیاں آندیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔