زندگی امتحان گھندی ہے

قیدی شاہ عنایت کوں ٹھٹھہ گھن ویندن ۔ میر علی شیر قانع ٹھٹھوی ، نواب اعظم تے شاہ عنایت دے درمیان تھیوݨ والے سوال جواب لکھدے۔

ظاہر ہے ہک عالم ، ہک جاہل دے سامݨے ہے ۔ عالم دے جواب تاں حافظ شیرازی دے شعر قرآن دی آیت تے حدیثیں دے علاوہ ٻئے کیا تھی سڳدے ہَن ۔ میں ایں عظیم انسان دے علم دے نور تے علم و ادب نال واقفیت تے معجزے دی حد تئیں آپݨے ہوش حواس اِچ رہݨ واسطے حیران تھیندن ۔ ادبی ذوق تے موقع دے سوہݨے جواب ۔ ہر بندہ وئیڑݨ تھیندے ۔ مثال دے طور تے انہاں کنو ںپُچھیا ویندے تُساں اے جنگ کیوں شروع کیتی۔

تے شاہ اے رُباعی پڑھی:

’’آن روز کہ توسنِ فلک رازیں کر دند

آرائش مشتری زیر دین کر دند

ایں بود نصیب ماذ دیوانِ قضا

ماراچہ گناہ قسمت ما ایں کردند‘‘

’’جݙاں اسمان دے گھوڑے تے زین رکھی ڳئی ہائی ۔ مشتری دی پروین نال سجاوٹ کیتی ڳئی ہائی ۔ ہوں ݙینہ موت دے دفتر اِچ ساݙا نصیب لکھ ݙتا ڳیا ۔ ساݙا کیا گناہ ، ساݙی قسمت اِی اینجھی ہئی۔‘‘

حکم کݙاہیں وی درباری نٹ ، درباری ہیر تے درباری شاعر دے بغیر کچاری نئیں لیندا۔ اوں ویلھے وی درباری شاعر رضا ’’آسمان‘‘ تے تُھکیا۔

’’دوست بیدار بشو، عالمِ خواب است اینجا

حرفِ بیہودہ مگو ، پائی حساب است اینجا‘‘

’’دوست جاگ ونڄے خواب تاں ݙیکھو ، اینجھی ڳالھ نہ کر اَڄ روزِ حساب ہے‘‘

پاڳل کیکوں آہدا پیا ہا ۔ شاہ عنایتاوکوں کیا جواب ݙیوے ہا جیندے دِل تے تاں غلامی، جبر تے اختیار دے قنون نال تاں صرف ضمیر والے لوک ہی کھیݙ سڳدن ، ویلھے دی غلامی کوں انقلابیاں دی جماعت اِی ختم کر سڳدی ہے۔

حیران تھیندوں ، لائوڈسپیکر والے آہدن ظلم تے ناانصافی تقدیر دا لکھیا ہویا ہے ۔ وَت ایں ظلم تے ناانصافی نال ٹکر گھنݨ تقدیر کوں نئیں نواب دے دَر تے کلوز کلوز کریندے کُتے کوں ݙر ہوسی ۔ جیندی تعلیم ایہا تھئی ہووے جو ہر ویلھے کردہ ناکردہ عمل دی سزا بُھڳتݨ کیتے تیار رہݨ تے ہونکوں‘‘ سزا کے لئے تیار رہنے‘‘ دی دھمکی ݙیوݨ دا کیا تکلف کیتا ویندے پئے۔

حاکمیں دے سامݨے کیا بین وڄیجئے۔ شاہ عنایت ہک چھوٹے جہیں فقرے وچ اوندی آکڑ دا محل بھن چھوڑیا۔

’’البلاء للو لائِ کا للھب الذھب‘‘

’’دوستی کیتے آزمائش ایویں ہوندی ہے جیویں سونے کیتے بھاہ ۔ بھاہ تاں سونے کوں چمکا ݙیندی ہے‘‘۔

حاکمیں کوں ہُݨ وی سمجھ نہ آیا اور کینجھے جارجی دیمتروف نہ آلایندے پن کیہو جہیں 

" History wief absolver me""

والے نال انہاں دا واسطہ پئے ، آپݨے ضمیر کوں ٻیا سرشار کرݨ تے مجبور حاکم ہک ٻیا بے وقوفیں والا سوال کریندے۔

’’خود کوں بدنام کرݨ دا سامان کون پیا کریندے‘‘

شاہ نیں جواب ݙتا

’’عاشق چہ کند گر نہ کشد بارِ ملامت

با ھیچ دلاور سپرِ تیر قضا نیست‘‘

’’عاشق کیا کرے او ملامت دا بار نہ چاوے تے ٻیا کوئی شیر دا ٻچہ تقدیر کوں نئیں ٹال سڳدا‘‘

ارے لوکو!!

انقلابی خودتاں کجھ نئیں کریندا ۔ او نُور تے آکھیے تے دھرتی دا اندھارا واپس اَسمانیں تے کھنڈیندا پیا ہا ، او تاں خُود خدا دے لفظ اَلیندا پیا ہا او تاں ویلھے دی رفتار تے قادر مطلق دی منشا تے لیفٹ رائٹ  پیا کریندا ہا او تاں سبب و سبب؍ اسباب و علل Caus & effectقنون دی وکالت پیا کریندا ہا او خلق دے ؍عوام؍جمہور دے لکھیے تے عمل کریندا پیا ہا۔

نواب آکھیا

’’ایں ویلھے جیڑھے توں قتل پیا تھیندیں ولا وی آپݨی ضد نِوی پیا چھوڑیندا‘‘

تے وَت انقلابئیں دے سردار نیں فرمایا

’’ہرگز نمیرد آنکہ دنش زندہ ثہ بدعشق

ثبت است بر جریدہِ عالم دو المِ ما‘‘

 حوالہ 
کتاب: شاہ عنایت شہید، مصنف : ڈاکٹر شاہ محمد مری ، جھوک پرنٹرز ملتان