چالیہ احادیث

چالھی ۴0 احادیثِ پاک حفظ کرݨ دی فضیلت 

حضرت سیدنا ابو درداء ؓ فرمیندن جو رحمتِ عالم، نورِ مجسم، رسولِ اکرم، سراپا جود و کرم ﷺ  تُوں پُچھیا ڳیا جو اُوں علم دی  حد کیا ہے جتھاں بندہ پُڄّے تاں عالم ہووے؟ آپ ﷺ نے فرمایا:

"مَنْ حَفِظَ عَلَى أُمَّتِي أَرْبَعِينَ حَدِيثًا فِي أَمْرِ دِيْنِهَا بَعَثَهُ اللَّهُ فَقِيْهَا وَكُنْتُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَافِعًا وَ شَهِيدٌ اسورة"

ترجمہ: 

"جیہڑا شخص میݙی امت تے چالیہ احکامِ دین دیاں حدیثاں یاد کرے، اللّٰه تعالیٰ اونکوں فقیہ بݨا تے چیسی اَتے قیامت دے ݙینہ میں اوندا شفیع  اَتے گواہ ہوساں۔"

(مشكوة المصابيح ، كتاب العلم، الفصل الثالث، الحديث ۲۵۸ ج ۲، ص ۶۸)

اساں مسلماناں کیتے احادیث دی اہمیت ٻہوں زیادہ ہے۔ ایہ اَساں کیتے ہدایت دا ذریعہ ہِن۔ اَساکوں چاہیدے جو اساں رسول ﷺ دیاں ودھ توں ودھ احدیث یاد کروں تے اوندے اُتے عمل کروں تے ٻیاں لوکاں کوں وی سکھاؤں۔ جیہڑی حدیث میں اُتے لکھی ہے اُوندے مطابق جیہڑا مسلمان آپ وی 40 احادیث یاد کرے تے ٻیاں کوں وی سکھاوے تاں اوندی فضیلت ٻہوں زیادہ ہے۔ ایں کیتے میں کوشش کریندا پیاں جو آپ وی رسول ﷺ دیاں احادیث یاد کراں تے ٻیاں لوکاں تک وی پُڄاواں۔ میں تلے 40 مختصر اَتے آسان حدیثاں سرائیکی ترجمے نال لکھ ݙتیاں ہِن تاں جو تساں آپݨی مادری زبان وچ انہاں کوں سکھ سڳو تے ٻیاں کوں وی سکھا سڳو۔ ایہ احادیث تساں آپ وی یاد کر گھنو اَتے آپݨے ٻالاں، سنگتیاں، سکاں وغیرہ ساریاں کوں سکھاؤ تاں جو اَساکوں وی قیامت آلی ݙینہوار رسول ﷺ دی شفاعت مل سڳے۔

 حدیث نمبر 1 
ﺍِﻧّﻤﺎ ﺍﻻَﻋْﻤَﺎﻝُ ﺑِﺎﻟﻨّﯿَّﺎﺕ

سرائیکی ترجمہ:

"بے شک کمیں دا انحصار نیتاں تے ہوندے"

تشریح:

ایہ حدیث نبوی ﷺ دا ہک بنیادی اصول ہے جیہڑا اساݙے روزمرہ دے کمیں تے زندگی دے ہر پہلو تے لاگو تھیندے۔ ایہ تعلیم ݙسیندی ہے جو "کمیں دی حقیقی قدر تے قبولیت دا دارومدار نیتاں تے ہوندے" جے نیت سُتھری تے اللہ دی رضا کیتے ہووے، تاں چھوٹے توں چھوٹا عمل وی عظیم بݨ ویندے۔ ایں طرحاں، نیت دا صاف ہووݨ اساݙے کمیں کوں بامقصد تے بابرکت بݨیندے۔  

مکمل حدیث وچ اڳوں فرمیندن: 

وَاِنَّمَا لِکُلِّ امْرِیءٍ مَّا نَوٰی 

یعنی "ہر ہک بندے کیتے اوہو کجھ ہے جیہوں جہیں اون٘دے ارادے ہن"  ایہ جملہ ایں ڳالھ تے زور ݙیندے جو انسان کوں اون٘دے ارادے تے نیت دے مطابق نتیجہ ملدے۔ جے نیت چنڳی ہووے، تاں نتیجہ وی چنڳا تھیندے، تے جے نیت خراب ہووے، تاں عمل دی کوئی قدر نئیں رہندی۔  

ایں حدیث توں اساں ایہ سکھدے ہیں جو "نیت دا صاف ہووݨ اساݙے کماں دی روح ہے"۔ ایہا وجہ ہے جو اسلام وچ ظاہری عمل توں زیادہ نیت تے زور ݙتا ویندے۔ اساݙے ارادے تے نیتاں اساݙے کماں کوں حقیقی معنی ݙیندے ہن۔

مثال:

ہک شخص نمازاں صرف لوکاں کوں ݙکھاوݨ کیتے پڑھے، تاں اون٘دی نماز دی کوئی قدر کائنی، کیوں جو اون٘دی نیت صاف کائنی۔  

جے کوئی غریب دی مدد صرف اللہ دی رضا کیتے کرے، تاں ایہ عمل اللہ دے نزدیک عظیم بݨ ویندے۔  

ایں طرحاں، "نیتاں اساݙے کمیں کوں حقیقی رنگ ݙیندیاں ہن" تے اساݙے ارادے اساݙی زندگی دے مقصد کوں واضح کر ݙیندیاں ہن۔

 حدیث نمبر 2 
ﺍَﻟﺼّﻠٰﻮﺓ ﻧُﻮﺭُ ﺍﻟﻤُﻮﻣِﻦِ

سرائیکی ترجمہ

"نماز مومن دا نور ہے"

تشریح

ایں حدیث مبارکہ وچ نماز دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ نماز مومن کیتے نور ہے۔ جیویں نور اندھارے کوں ختم کر ݙیندے، ایویں نماز مومن دے دل کوں برائیاں توں پاک کر ݙیندی ہے۔ نماز مومن کوں اللہ تعالیٰ دے قریب کریندی ہے تے ایندے دل کوں سکون ݙیندی ہے۔

نماز مومن کیتے ہدایت دا ذریعہ وی ہے۔ جیویں نور راہ ݙکھیندے، ایویں نماز مومن کوں سچائی دا راہ ݙکھیندی ہے۔ نماز مومن کوں برائیاں توں بچیندی ہے تے اینکوں نیک اعمال کرݨ دی ترغیب ݙیندی ہے۔

نماز مومن کیتے معافی دا ذریعہ وی ہے۔ جیویں نور اندھارے کوں ختم کر ݙیندے، ایویں نماز مومن دے گناہاں کوں معاف کر ݙیندی ہے۔ نماز مومن کوں اللہ تعالیٰ دی رحمت دا حقدار بݨیندی ہے۔

نتیجہ

نماز مومن کیتے ہک انمول تحفہ ہے۔ اے مومن دے دل کوں نور نال بھر ݙیندی ہے، اینکوں ہدایت دا راہ ݙکھیندی ہے تے ایندے گناہاں کوں معاف کر ݙیندی ہے۔ ہر مومن کوں چاہیدا ہے کہ او نماز کوں اپݨی زندگی دا حصہ بݨاوے تے ایندے فائدیاں توں مستفید تھیوے۔

 حدیث نمبر 3 
عربی:

اَلصِّیَامُ جُنَّةٌ

سرائیکی ترجمہ:

روزہ ڈھال ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ روزے دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ روزہ مومن کیتے ڈھال ہے۔ جیویں ڈھال دشمن دے وار توں بچیندی ہے، ایویں روزہ مومن کوں گناہاں تے برائیاں توں بچیندا ہے۔ روزہ مومن کوں نفسانی خواہشات تے شیطانی وسوسیاں توں بچیندا ہے۔

نتیجہ:

روزہ مومن کیتے ہک انمول تحفہ ہے۔ اے مومن کوں گناہاں تے برائیاں توں بچیندا ہے، اینکوں صبر تے برداشت دا سبق ݙیندا ہے تے ایندے گناہاں کوں معاف کرویندا ہے۔ ہر مومن کوں چاہیدا ہے کہ او رمضان المبارک وچ روزے رکھے تے ایندے فائدیاں توں مستفید تھیوے۔

 حدیث نمبر 4 
إِنَّ الدِّينَ يُسْرٌ

سرائیکی ترجمہ: 

بے شک دین آسان ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ دین اسلام دی آسانی کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ اسلام انسان تے اوہ ٻوجھ نی پیندا جینکوں او برداشت نہ کر سڳے۔ اسلام وچ عبادات تے احکامات انسان دی فطرت دے مطابق ہن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اسلام ہک آسان دین ہے۔ اساں کوں اسلام دے احکامات تے عمل کرݨ وچ اسانی محسوس کرݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 5 
اَلدِّينُ النَّصِيحَةُ

سرائیکی ترجمہ:

دین نصیحت ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ نصیحت دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ دین اسلام وچ نصیحت ہک اہم رکن ہے۔ نصیحت دے ذریعے انسان کوں نیک اعمال دی ترغیب ݙتی ویندی ہے تے برائیاں توں بچایا ویندے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساں کوں اپݨے بھرانویں کوں نیک کمّیں دی نصیحت کرݨی چاہیدی ہے تے برائیاں توں بچاوݨ دی کوشش کرݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 6 
عربی:

اَلْعَيْنُ حَقٌّ

سرائیکی ترجمہ:

نظرِ بد حق ہے۔

تشریح: 

ایں حدیث مبارکہ وچ نظرِ بد دی حقیقت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ نظرِ بد انسان تے زناوراں کوں نقصان پُڄا سڳدی ہے۔ ایں واسطے اساں کوں نظرِ بد توں بچݨ کیتے اللہ تعالیٰ دی پناہ منگݨی چاہیدی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساں کوں نظرِ بد تے یقین رکھݨا چاہیدا ہے تے ایں توں بچݨ کیتے اللہ تعالیٰ تے توکل کرݨا چاہیدا ہے۔

 حدیث نمبر 7 
عربی: 

طَلَبُ الْعِلْمِ فَرِيضَةٌ عَلَىٰ كُلِّ مُسْلِمٍ

سرائیکی ترجمہ:

علم حاصل کرݨ ہر مسلمان تے فرض ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ علم حاصل کرݨ دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ علم حاصل کرݨ ہر مسلمان تے فرض ہے۔ علم دے ذریعے انسان اللہ تعالیٰ کوں پچھاݨ سڳدے تے نیک اعمال کر سڳدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساکوں علم حاصل کرݨ کیتے ہر ممکن کوشش کرݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 8 
عربی: 

خَيْرُ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللّٰهِ

سرائیکی ترجمہ: 

بہترین کلام اللہ دی کتاب ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ قرآن مجید دی فضیلت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ قرآن مجید اللہ تعالیٰ دا کلام ہے۔ ایں وچ انسان کیتے ہدایت تے رہنمائی موجود ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساں کوں قرآن مجید کوں پڑھݨا چاہیدا ہے تے ایں تے عمل کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 9 
عربی: 

وَخَيْرُ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

سرائیکی ترجمہ:

بہترین طریقہ محمد صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم دا طریقہ ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم دے طریقہ دی فضیلت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم دی زندگی انسان کیتے بہترین نمونہ ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں نبی کریم صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم دے طریقہ تے عمل کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 10 
عربی: 

اَلْحَيَاءُ مِنَ الْإِيمَانِ

سرائیکی ترجمہ: 

حیا ایمان دا حصہ ہے۔

تشریح: 

ایں حدیث مبارکہ وچ حیا دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ حیا ایمان دا حصہ ہے۔ حیا انسان کوں برائیاں توں بچیندی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساں کوں حیا دار ہونوݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 11 
عربی: 

اَلْعَجَلَةُ مِنَ الشَّيْطَانِ

سرائیکی ترجمہ: 

جلدی شیطان توں ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ جلدی توں بچݨ دی نصیحت کیتی ڳئی ہے۔ جلدی شیطانی عمل ہے۔ انسان کوں ہر کم سوچ سمجھ تے کرݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں ہر کم صبر تے تحمل نال کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 12 
عربی:

اَلْبِرُّ حُسْنُ الْخُلُقِ

سرائیکی ترجمہ:

نیکی حسنِ اخلاق ہے۔

تشریح: 

ایں حدیث مبارکہ وچ حسنِ اخلاق دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ حسنِ اخلاق نیکی دا حصہ ہے۔ انسان کوں آپݨے بھرانویں نال حسنِ اخلاق نال پیش آوݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپݨے بھرانویں نال حسنِ اخلاق نال پیش آوݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 13 
عربی:

اَلطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ

سرائیکی ترجمہ:

صفائی ایمان دا حصہ ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ صفائی دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ صفائی ایمان دا حصہ ہے۔ صفائی نال انسان جسمانی تے روحانی طور تے پاکیزہ رہندے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپݨے جسم تے ماحول کوں صاف ستھرا رکھݨا چاہیدا ہے۔

 حدیث نمبر 14 
عربی:

لَا تَسُبُّوا الْأَمْوَاتَ

سرائیکی ترجمہ:

مرن والیں کوں بُرا نہ آکھو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ مرن والیں دی عزت کرݨ دی نصیحت کیتی ڳئی ہے۔ مرن والیں کوں بُرا آکھݨ نال انہیں دی روح کوں تکلیف پُڄدی ہے۔

نتیجہ: ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں مرن والیں دی عزت کرݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 15 
عربی:

مَنْ صَمَتَ نَجَا

سرائیکی ترجمہ:

جئیں خاموشی اختیار کیتی او کامیاب تھی ڳیا۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ فضول ڳالھیں توں بچݨ دی نصیحت کیتی ڳئی ہے۔ فضول ڳالھیں انسان کوں نقصان پُڄا سڳدیاں ہن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں فضول ڳالھیں توں بچݨا چاہیدا ہے۔

 حدیث نمبر 16 
عربی:

لَا تَسْأَلُونَ النَّاسَ شَيْئًا

سرائیکی ترجمہ

لوکیں توں کُجھ نہ منگو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ لوکیں توں منگݨ توں بچݨ دی نصیحت کیتی ڳئی ہے۔ لوکیں توں منگݨ نال انسان دی عزت کم تھی ویندی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپݨے کم خود کرݨے چاہیدن تے لوکیں توں منگݨ توں بچݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 17 
عربی:

سَمِّ اللّٰهَ وَكُلْ بِيَمِينِكَ

سرائیکی ترجمہ:

اللہ دا ناں گھن تے آپݨے سڄے ہتھ نال کھاوو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ کھاوݨ دے آداب بیان کیتے ڳے ہن۔ کھاوݨ توں پہلے اللہ دا ناں گھنݨا چاہیدا ہے تے سڄے ہتھ نال کھاوݨا چاہیدا ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں کھاوݨ دے آداب تے عمل کرݨا چاہیدا ہے 

 حدیث نمبر 18 
عربی:

كُلْ مِمَّا يَلِيكَ

سرائیکی ترجمہ:

آپݨے سامݨے توں کھاؤ۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ کھاوݨ دے آداب بیان کیتے ڳے ہن۔ آپݨے سامݨے توں کھاوݨا چاہیدا ہے تے ݙوجھیاں دے سامݨے توں نی کھاوݨا چاہیدا۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں کھاوݨ دے آداب تے عمل کرݨا چاہیدا ہے۔

 حدیث نمبر 19 
عربی:

لَا يَشْرَبَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَائِمًا

سرائیکی ترجمہ:

تُساں وچوں کوئی وی کھڑے تھی تے نہ پیوے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ پیوݨ دے آداب بیان کیتے ڳے ہن۔ کھڑے تھی تے نی پیوݨا چاہیدا، بَہہ تے ے پیوݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں پیوݨ دے آداب تے عمل کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 20 
عربی:

اَلسِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ وَمَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ

سرائیکی ترجمہ:

مسواک منہ دی صفائی تے رب دی رضا دا ذریعہ ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ مسواک دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ مسواک منہ دی صفائی تے رب دی رضا دا ذریعہ ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں مسواک کرݨی چاہیدی اے۔

 حدیث نمبر 21 
عربی:

اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْکَلَامِ

سرائیکی ترجمہ:

ڳالھ توں پہلے سلام کرو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ سلام دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ سلام کرݨ نال محبت ودھدی ہے تے تعلقات بہتر تھیندن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں ڳالھ توں پہلے سلام کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 22 
عربی:

أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ

سرائیکی ترجمہ:

آپت وچ سلام کوں عام کرو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ سلام دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ سلام کرݨ نال محبت ودھدی ہے تے تعلقات بہتر تھیندن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپت وچ سلام کوں عام کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 23 
عربی:

كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ

سرائیکی ترجمہ:

ہر نیک کم صدقہ ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ نیک کمّیں دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ ہر نیک کم صدقہ ہے۔ انسان کوں نیک کم کرݨے چاہیدے ہن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں نیک کم کرݨے چاہیدے ہن۔

 حدیث نمبر 24 
عربی:

إِنَّ اللّٰهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفِيقَ

سرائیکی ترجمہ:

بے شک اللہ مہربان ہے تے مہربانی کوں پسند کریندے

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ اللہ تعالیٰ دی مہربانی کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ اللہ تعالیٰ مہربان ہے تے مہربانی کوں پسند کریندے۔ انسان کوں مہربان ہونوݨا چاہیدا ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں مہربان ہونوݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 25 
عربی:

لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طَهُورٍ

سرائیکی ترجمہ:

بغیر پاکیزگی دے نماز قبول نی تھیندی۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ پاکیزگی دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ پاکیزگی نماز دی شرط ہے۔ انسان کوں پاکیزہ ہونوݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں پاکیزہ ہونوݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 26 
عربی:

أَحَبُّ الْبِلَادِ إِلَى اللّٰهِ مَسَاجِدُهَا

سرائیکی ترجمہ:

اللہ کوں ساریاں توں ودھ مسیتاں پسند ہن۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ مسیتیں دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ مسیتاں اللہ تعالیٰ دا گھر ہن۔ انسان کوں مسیتیں وچ نماز پڑھݨی چاہیدی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں مسیتیں وچ نماز پڑھݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 27 
عربی:

أَبْغَضُ الْبِلَادِ إِلَى اللّٰهِ أَسْوَاقُهَا

سرائیکی ترجمہ:

اللہ کوں ساریاں توں ودھ بِزار ناپسند ہن۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ بِزاریں دی ناپسندیدگی کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ بِزاریں وچ کُوڑ، دوکھا تے فریب عام ہوندے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں بِزاریں وچ کوڑ، دوکھا تے فریب توں بچݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 28 
عربی:

تُحْفَةُ الْمُؤْمِنِ الْمَوْتُ

سرائیکی ترجمہ:

موت مومن کیتے تحفہ ہے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ موت دی حقیقت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ موت مومن کیتے تحفہ ہے۔ موت نال مومن دنیا دے عذاب توں نجات پیندے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں موت توں نی ݙرݨا چاہیدا۔

 حدیث نمبر 29 
عربی:

أَنْزِلُوا النَّاسَ مَنَازِلَهُمْ

سرائیکی ترجمہ:

لوکیں کوں اُنہیں دے مقام تے رکھو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ لوکیں دی عزت کرݨ دی نصیحت کیتی ڳی ہے۔ انسان کوں لوکیں دی عزت کرݨی چاہیدی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں لوکیں دی عزت کرݨی چاہیدی ہے۔

 حدیث نمبر 30 
عربی:

لَا يَرْحَمُ اللّٰهُ مَنْ لَا يَرْحَمُ النَّاسَ

سرائیکی ترجمہ:

اللہ اوں تے رحم نی کریندا جیرھا لوکیں تے رحم نی کریندا۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ رحم دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ انسان کوں لوکیں تے رحم کرݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں لوکیں تے رحم کرݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 31 
عربی:

لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَاطِعٌ

سرائیکی ترجمہ:

قطع تعلق کرݨ والا جنت وچ داخل نی تھی سڳدا۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ قطع تعلق کرݨ دی ممانعت کیتی ڳئی ہے۔ انسان کوں آپݨے رشتے داریں نال تعلقات قائم رکھݨے چاہیدن۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپݨے رشتے داریں نال تعلقات قائم رکھݨے چاہیدن۔

 حدیث نمبر 32 
عربی:

لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا

سرائیکی ترجمہ:

مسلمان کیتے جائز نی جو او ݙوجھے مسلمان کوں ݙراوے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ ݙوجھے مسلمان کوں ݙراوݨ دی ممانعت کیتی ڳی ہے۔ انسان کوں ݙوجھے مسلمان کوں ݙراوݨ توں بچݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساں کوں ایہ سبق ملدے کہ اساں کوں ݙوجھے مسلمان کوں ڊراوݨ توں بچݨا چاہیدا۔

 حدیث نمبر 33 
عربی:

لَا تَحْقِرَنَّ شَيْئًا مِنَ الْمَعْرُوفِ

سرائیکی ترجمہ:

نیکی دے کم وچوں کُجھ وی گھٹ نہ سمجھو۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ نیکی دے کمّیں دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ انسان کوں نیکی دا کوئی وی کم گھٹ نی سمجھݨا چاہیدا۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں نیکی دا کوئی وی کم گھٹ نی سمجھݨا چاہیدا۔

 حدیث نمبر 34 
عربی:

بَلِّغُوا عَنِّي وَلَوْ آيَةً

سرائیکی ترجمہ:

میݙی طرفوں پُڄؤ، بھانویں ہک آیت ای کیوں نہ ہووے۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ دین دی تبلیغ دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ انسان کوں دین دی تبلیغ کرݨی چاہیدی ہے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں دین دی تبلیغ کرݨی چاہیدی اے۔

 حدیث نمبر 35 
عربی:

لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ

سرائیکی ترجمہ:

جیندے کول امانت نیں، اوندے کول ایمان نیں۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ امانت دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ امانت داری ایمان دا حصہ ہے۔ انسان کوں امانت دار ہووݨا چاہیدے۔

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں امانت دار ہووݨا چاہیدے۔  

 حدیث نمبر 36 
عربی:

وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ  

سرائیکی ترجمہ:

جیندے کول عہد نی، اوندے کول دین نی۔

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ عہد دی پابندی دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ عہد پورا کرݨا ایمان دا حصہ ہے۔ انسان کوں آپݨے عہد دی پابندی کرݨی چاہیدی ہے۔  

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں آپݨے عہد دی پابندی کرݨی چاہیدی ہے۔  

 حدیث نمبر 37 
عربی:

اَلتَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ كَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ  

سرائیکی ترجمہ:

گناہ توں توبہ کرݨ والا ایویں ہے جیویں اوندے کول کوئی گناہ نیں۔  

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ توبہ دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ توبہ کرݨ نال انسان دے گناہ معاف تھی ویندن۔  

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں گناہیں توں توبہ کرݨی چاہیدی ہے۔  

 حدیث نمبر 38 
عربی:

مَنْ لَمْ يَشْكُرِ النَّاسَ لَمْ يَشْكُرِ اللّٰهَ  

سرائیکی ترجمہ:

جیرھا لوکیں دا شکر ادا نی کریندا، او اللہ دا شکر ادا نی کریندا۔  

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ شکرگزاری دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ انسان کوں لوکیں دا شکر ادا کرݨا چاہیدے۔  

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں لوکیں دا شکر ادا کرݨا چاہیدے۔  

 حدیث نمبر 39 
عربی:

زَيِّنُوا الْقُرْآنَ بِأَصْوَاتِكُمْ

سرائیکی ترجمہ:

قرآن کوں آپݨیاں آوازاں نال سجاوو۔ 

تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ قرآن پڑھݨ دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ قرآن کوں خوش آواز نال پڑھݨا چاہیدے۔ 

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں قرآن کوں خوش اَتے سوہݨی آواز نال پڑھݨا چاہیدے۔

 حدیث نمبر 40 
عربی:

خَيْرُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ

سرائیکی ترجمہ:

تساں وچوں بہترین او ہے جیرھا قرآن سکھے تے سکھاوے۔  تشریح:

ایں حدیث مبارکہ وچ قرآن سکھݨ تے سکھاوݨ دی اہمیت کوں بیان کیتا ڳیا ہے۔ قرآن سکھݨ تے سکھاوݨ نال انسان دی فضیلت ودھدی ہے۔  

نتیجہ:

ایں حدیث توں اساکوں ایہ سبق ملدے جو اساکوں قرآن سکھݨ تے سکھاوݨ دی کوشش کرݨی چاہیدی ہے۔