زبیر بن احمد زبیری

زبیر بن احمد زبیری (وفات: 317ھ/929ء) ہک نامور اسلامی عالم، محدث، فقیہ، نسب دان تے مصنف ہن۔ آپ دا تعلق بنو زبیر (زبیر بن عوام دی اولاد) نال ہئی تے شافعی مکتب فکر دے پیروکار ہن۔ آپ کوں علم حدیث، فقہ، قراءت تے ادب وچ مہارت حاصل ہئی تے اہل سنت دے علما انہاں کوں "ثقہ" تے معتبر راوی قرار ݙیندن ۔

 ڄم تے نسب 
نسب: آپ دا سلسلہ نسب زبیر بن عوام (صحابی رسول ﷺ) تک پہنچدے، جیندے وچ آپ دے پیو احمد بن سلیمان بن عبداللہ بن عاصم بن المنذر بن زبیر شامل ہن ۔

خاندانی پس منظر: بنو زبیر دا تعلق قریش دے اسد قبیلے نال ہئی، جیہڑا عرب دی معزز ترین قبیلیاں وچوں ہک ہئی ۔

 تعلیم تے اساتذہ 
زبیر بن احمد نے اپݨی تعلیم بصرہ وچ حاصل کیتی، جتھاں انہاں نے ممتاز علما توں علم سکھیا:

داؤد بن سلیمان مؤدب (حدیث)۔

محمد بن سنان قزاز (فقہ تے انساب)۔

ابو داؤد سجستانی (مشہور محدث)۔

روح بن عبدالمؤمن (قراءت) ۔

آپ نے بغداد دے شیوخ توں وی قراءت دی تعلیم ڳھدی، حالانکہ آپ نابینا ہن، پر اپݨے زبردست حافظے دی بدولت علوم وچ مہارت حاصل کیتی ۔

 علمی خدمات تے تصنیفات 
زبیر بن احمد نے اپݨی زندگی وچ 10 توں ودھ کتاباں تصنیف کیتیاں، جنہاں وچوں کجھ اہم ایہ ہن:

الکافی فی الفقه: شافعی فقہ تے مبنی کتاب، جیہڑی انہاں دی مشہور تصنیف ہے۔

الجامع فی الفقه: فقہی مسائل دا جامع مجموعہ۔

ستر العورة: عبادت دے دوران پردے دے احکام تے کتاب۔

الهدایة: ہدایات تے اخلاقیات دے موضوع تے۔

ریاضة المتعلم: طالب علماں کیتے تعلیمی رہنمائی ۔

 تلامذہ تے اثرات 
آپ دے شاگرداں وچوں کجھ نمایاں ناں ایہ ہن:

ابوبکر محمد بن حسن نقاش (محدث)۔

عمر بن بشریٰ سکری (فقہ)۔

علی بن محمد بن لولو الوراق (ادیب) ۔

آپ دی درسگاہ توں ہزاریں طالب علماں نے فیض ڳھدا تے بصرہ وچ انہاں کوں "امام اہل بصرہ" دا خطاب ݙتا ڳیا ۔كتاب تاريخ بغداد للخطيب، ج 8، ص 472.

 وصال تے میراث 
وفات: آپ دا وصال 317ھ (929ء) وچ بصرہ وچ تھیا۔

مقام تدفین: بصرہ وچ دفن تھئے، جتھاں انہاں دا مزار علمی تے روحانی مرکز دی حیثیت رکھیندا ہئی۔كتاب وفيات الأعيان لابن خلكان، ج 2، ص 313.

 حوالہ