جان ہارسانی

جان ہارسانی 
جان چارلس ہارسانی (29 مئی 1920 – 9 اگست 2000) ہک ہنگری نژاد امریکی ماہر معاشیات ہن جنہاں اپݨے کیریئر دا گھݨا حصہ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے وچ گزارا ۔ او 1994 وچ معاشیات وچ نوبل میموریل انعام دے وصول کنندہ ہن ۔ ہارسانی کوں گیم تھیوری ، خاص طور تے غیر مکمل معلومات دے تحت کھیڈݨ والیاں دے رویے دا تجزیہ کرݨ کیتے ڄاتا ویندا ہے ۔

جان ہارسانی دی زندگی تے کم علم و دانش دا ہک وسیع میدان ہئی ۔ انہاں نہ صرف اقتصادی نظریات کوں نواں رخ ݙتا بھل انہاں کوں گیم تھیوری دے ذریعے سماجی تے سیاسی مسائل دے حل کیتے وی استعمال کیتا ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں معاشی پالیسی سازی ، سیاسی سائنس تے بین الاقوامی تعلقات تے گہرا اثر پاتا ہے ۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
جان ہارسانی 29 مئی 1920 کوں ہنگری دے شہر بوڈاپیسٹ وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک فارماسسٹ ہن ۔ ہارسانی ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ بوڈاپیسٹ یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں فلسفہ وچ ڈگری حاصل کیتی تے بعد وچ امریکہ چلے ڳئے ۔ انہاں سٹینفورڈ یونیورسٹی وچ مزید تعلیم حاصل کیتی تے 1952 وچ معاشیات وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

 گیم تھیوری وچ انقلاب 
ہارسانی دا سب توں وݙا کارنامہ گیم تھیوری وچ انہاں دا کم ہئی ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں کھیڈݨ والے غیر مکمل معلومات دے تحت فیصلے کریندے ہن تے کیویں او ہک ٻئے دے رویے دا اندازہ لا تے اپݨے فیصلے کوں بہتر بݨاوݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ انہاں بیسین گیمز دا تصور پیش کیتا ، جیڑھا آکھدا اے کہ کھیڈݨ والے اپݨی معلومات دی بنیاد تے اپݨے فیصلے کریندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں معلومات دی کمی دے باوجود وی کھیڈݨ والے عقلی فیصلے کر سڳدے ہن ۔ انہاں دے کم گیم تھیوری کوں ہک نواں رخ ݙتا تے سماجی تے سیاسی مسائل دے حل کیتے اینکوں استعمال کرݨ دا راستہ کھول ݙتا ۔

ہارسانی نان کوآپریٹو گیمز دے بارے وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں کھیڈݨ والے ہک ٻئے نال تعاون کیتے بغیر وی اپݨے مفادات کوں حاصل کرݨ دی کوشش کریندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں مقابلہ تے تعاون ہک ٻئے نال جڑے ہوئے ہن تے کیویں انہاں کوں سمجھ تے سماجی تے سیاسی مسائل کوں حل کیتا ونڄ سڳدا ہے ۔

 نوبل انعام 
ہارسانی دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 1994 وچ جان نیش تے رائنہارڈ سیلٹن دے نال معاشیات وچ نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں نان کوآپریٹو گیمز دے نظریے وچ انہاں دے کم کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔

 ہارسانی دے نظریات دا اثر 
جان ہارسانی دے نظریات دا معاصر معاشیات ، سیاسی سائنس تے بین الاقوامی تعلقات تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم سماجی تے سیاسی پالیسی سازی کوں نواں رخ ݙتا ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے سماجی تے سیاسی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔

 ہارسانی دی شخصیت 
جان ہارسانی ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ علم دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے معاشیات ، سیاسی سائنس تے بین الاقوامی تعلقات دے شعبیاں وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

 ہارسانی دی میراث 
جان ہارسانی دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں گیم تھیوری کوں نواں رخ ݙتا تے سماجی تے سیاسی مسائل دے حل کیتے اینکوں استعمال کرݨ دا راستہ کھول ݙتا ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر معاشیات ، سیاسی سائنس تے بین الاقوامی تعلقات دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔

 ہارسانی دے اہم ترین کارنامے 
بیسین گیمز دا تصور پیش کرݨ

نان کوآپریٹو گیمز دے بارے وچ تحقیق کرݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

جان ہارسانی ہک عظیم سوجھواݨ ہن جنہاں گیم تھیوری دے شعبے وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم انسانی فکر کوں نواں رخ ݙتا تے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔

ہارسانی دا کم نہ صرف نظریاتی اہمیت دا حامل ہئی بھل عملی طور تے وی ٻہوں مفید ثابت تھیا ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے مختلف شعبیاں وچ پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ڳئے ۔ انہاں بین الاقوامی تعاون تے ترقی کیتے وی کم کیتا ۔

جان ہارسانی دی زندگی ہک مثال ہے کہ کیویں محنت ، لگن تے ذہانت نال معاشیات جئیں مشکل علم وچ وی نویاں راہاں کڈھیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشاں معاشیات دی تاریخ وچ سنہری حرفاں نال لکھیا ویسی ۔