ڈیل مورٹینسن

ڈیل تھامس مورٹینسن 
ڈیل تھامس مورٹینسن (2 فروری 1939 – 9 جنوری 2014) ہک امریکی ماہر معاشیات ہن ، جیڑھے کہ نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی وچ پروفیسر ہن ، تے معاشیات وچ نوبل میموریل انعام دے فاتح ہن ۔ مورٹینسن کوں خاص طور تے لیبر مارکیٹ وچ سرچ اینڈ میچنگ دے بارے وچ انہاں دے کم کیتے ڄاتا ویندا ہے ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں بے روزگاری دی حرکیات ، لیبر مارکیٹ پالیسی تے معاشی ماڈلنگ تے گہرا اثر پاتا ہے ۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
ڈیل مورٹینسن 2 فروری 1939 کوں آئیووا دے شہر لوگن وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک کسان ہن ۔ مورٹینسن ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ پرڈیو یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں معاشیات وچ ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں بعد وچ کارنیگی میلن یونیورسٹی وچ مزید تعلیم حاصل کیتی تے 1967 وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔

 لیبر مارکیٹ وچ سرچ اینڈ میچنگ 
مورٹینسن دا سب توں وݙا کارنامہ لیبر مارکیٹ وچ سرچ اینڈ میچنگ دے بارے وچ انہاں دا کم ہئی ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں بے روزگار لوک نوکریاں دی تلاش کریندے ہن تے کمپنیاں ملازمین دی تلاش کریندیاں ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ لیبر مارکیٹ وچ فرکشنز ہوندیاں ہن ، جیڑھیاں کہ معلومات دی کمی ، غیر یقینی صورتحال تے نقل پذیری دی کمی دی وجہ توں ہوندیاں ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ ایہ فرکشنز بے روزگاری دا باعث بݨدیاں ہن ۔ انہاں پیٹر ڈائمنڈ دے نال مل تے ڈی ایم پی ماڈل تیار کیتا ، جیڑھا آکھدا اے کہ بے روزگاری دا انحصار نوکریاں دی دستیابی تے نوکریاں دی تلاش کرݨ والیاں دی تعداد تے ہوندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ حکومت کوں ایسی پالیسیاں بݨاوݨیاں چاہیدیاں جیڑھیاں کہ لیبر مارکیٹ وچ فرکشنز کوں کم کرݨ تے بے روزگاری کوں گھٹ کرن ۔ انہاں دے کم بے روزگاری دے بارے وچ ساڈی سمجھ کوں ٻہوں ودھایا ہے ۔

مورٹینسن جاب میچنگ دے بارے وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں ملازمین تے کمپنیاں ہک ٻئے کوں لبھدے ہن تے کیویں انہاں دے درمیان میچنگ تھیندی ہے ۔ انہاں ݙسایا کہ جاب میچنگ دی کارکردگی لیبر مارکیٹ دی کارکردگی کیتے ٻہوں اہم ہے ۔

 نوبل انعام 
مورٹینسن دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 2010 وچ پیٹر ڈائمنڈ تے کرسٹوفر پیسارائیڈز دے نال مشترکہ طور تے معاشیات وچ نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں مارکیٹاں وچ فرکشنز دے نال تجزیے کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔

 مورٹینسن دے نظریات دا اثر 
ڈیل مورٹینسن دے نظریات دا معاصر معاشیات تے پالیسی سازی تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم بے روزگاری دے بارے وچ ساڈی سمجھ کوں ٻہوں ودھایا ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے معاشی تے سماجی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔

 مورٹینسن دی شخصیت 
ڈیل مورٹینسن ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ علم دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے معاشیات دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

 مورٹینسن دی میراث 
ڈیل مورٹینسن دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں معاشیات کوں نواں رخ ݙتا اے تے بے روزگاری دے بارے وچ ساڈی سمجھ کوں ٻہوں ودھایا ہے ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر معاشیات دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔

 مورٹینسن دے اہم ترین کارنامے 
ڈی ایم پی ماڈل تیار کرݨ

لیبر مارکیٹ وچ سرچ اینڈ میچنگ دے بارے وچ تحقیق کرݨ

جاب میچنگ دے بارے وچ تحقیق کرݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

ڈیل مورٹینسن ہک عظیم سوجھواݨ ہن جنہاں معاشیات دے شعبے وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم انسانی فکر کوں نواں رخ ݙتا اے تے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔

مورٹینسن دا کم نہ صرف نظریاتی اہمیت دا حامل ہئی بھل عملی طور تے وی ٻہوں مفید ثابت تھیا ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے مختلف شعبیاں وچ پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ڳئے ۔ انہاں بین الاقوامی تعاون تے ترقی کیتے وی کم کیتا ۔

ڈیل مورٹینسن دی زندگی ہک مثال ہے کہ کیویں محنت ، لگن تے ذہانت نال معاشیات جئیں مشکل علم وچ وی نویاں راہاں کڈھیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشاں معاشیات دی تاریخ وچ سنہری حرفاں نال لکھیا ویسی ۔