گیری بیکر

گیری بیکر 
گیری سٹینلے بیکر (2 دسمبر 1930 – 3 مئی 2014) ہک امریکی ماہر معاشیات ہن جنہاں کوں 1992 وچ معاشیات وچ نوبل میموریل انعام نال نوازا ڳیا ۔ او یونیورسٹی آف شکاگو وچ معاشیات تے سماجیات دے پروفیسر ہن ، تے شکاگو سکول آف اکنامکس دی تریجی نسل دے رہنما ہن ۔ 

گیری بیکر دی زندگی تے کم علم و دانش دا ہک وسیع میدان ہئی ۔ انہاں نہ صرف روایتی اقتصادی نظریات کوں نواں رخ ݙتا بھل انہاں کوں انسانی رویے دے مختلف پہلوواں تے وی لاڳو کیتا ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں تعلیم ، صحت ، جرم ، شادی ، نسل پرستی تے ٻئے کئی سماجی مسئلیاں تے گہرا اثر پاتا ہے ۔ 

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
گیری بیکر 2 دسمبر 1930 کوں پنسلوانیا دے شہر پوٹس ویل وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک تاجر ہن ۔ بیکر ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ پرنسٹن یونیورسٹی تے شکاگو یونیورسٹی وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں معاشیات وچ ڈگری حاصل کیتی تے بعد وچ شکاگو یونیورسٹی وچ مزید تعلیم حاصل کیتی ، جتھاں انہاں معاشیات وچ پی ایچ ڈی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ 

 انسانی سرمائے دا نظریہ 
بیکر دا سب توں وݙا کارنامہ انسانی سرمائے دا نظریہ پیش کرݨ ہئی ۔ انہاں ݙسایا کہ انسان تعلیم ، تربیت تے صحت تے سرمایہ کاری کر تے اپݨی پیداواری صلاحیت کوں ودھا سڳدا ہے ۔ انہاں ݙسایا کہ انسانی سرمایہ نہ صرف افراد کیتے بھل معیشت کیتے وی ٻہوں اہم ہے ۔ انہاں دے کم تعلیم ، صحت تے ٻئے سماجی شعبیاں وچ سرمایہ کاری دی اہمیت کوں اجاگر کیتا ۔ 

بیکر جرم تے سزا دے بارے وچ وی اہم کم کیتا ۔ انہاں ݙسایا کہ مجرم وی عقلی فیصلے کریندے ہن تے او جرم کرݨ توں پہلے جرم دے فائدے تے نقصانات دا جائزہ گھندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ جرم کوں کم کرݨ کیتے سزا کوں ودھاوݨا ضروری ہے ۔ 

بیکر نسلی امتیاز دے بارے وچ وی تحقیق کیتی ۔ انہاں ݙسایا کہ نسلی امتیاز مارکیٹ وچ عدم کارکردگی پیدا کریندا ہے تے ایں نال معیشت کوں نقصان تھیندا ہے ۔ انہاں ݙسایا کہ نسلی امتیاز کوں کم کرݨ کیتے مارکیٹ وچ مداخلت کرݨ دی ضرورت ہے ۔ 

 نوبل انعام 
بیکر دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 1992 وچ معاشیات وچ نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں انسانی سرمائے دے نظریے تے سماجی رویے دے تجزیے وچ انہاں دے کم کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔ 

 بیکر دے نظریات دا اثر 
گیری بیکر دے نظریات دا معاصر معاشیات تے سماجیات تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم سماجی پالیسی سازی تے تجزیہ کاری کوں نواں رخ ݙتا ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے سماجی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔ 

 بیکر دی شخصیت 
گیری بیکر ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ علم دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے معاشیات تے سماجیات دے شعبیاں وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

 بیکر دی میراث 
گیری بیکر دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں معاشیات کوں انسانی رویے دے مختلف پہلوواں تے لاڳو کر تے اینکوں ہک نویں جہت ݙتی ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر معاشیات تے سماجیات دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔ 

 بیکر دے اہم ترین کارنامے 
انسانی سرمائے دا نظریہ پیش کرݨ

جرم تے سزا دے بارے وچ تحقیق کرݨ

نسلی امتیاز دے بارے وچ تحقیق کرݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

گیری بیکر ہک عظیم سوجھواݨ ہن جنہاں معاشیات تے سماجیات دے شعبیاں وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم انسانی فکر کوں نواں رخ ݙتا تے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔ 

بیکر دا کم نہ صرف نظریاتی اہمیت دا حامل ہئی بھل عملی طور تے وی ٻہوں مفید ثابت تھیا ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے مختلف شعبیاں وچ پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ڳئے ۔ انہاں بین الاقوامی تعاون تے ترقی کیتے وی کم کیتا ۔ 

گیری بیکر دی زندگی ہک مثال ہے کہ کیویں محنت ، لگن تے ذہانت نال معاشیات جئیں مشکل علم وچ وی نویاں راہاں کڈھیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشاں معاشیات تے سماجیات دی تاریخ وچ سنہری حرفاں نال لکھیا ویسی ۔