سیٹیٹولوجی

سیٹیٹولوجی 
Ctetology – study of the inheritance of acquired characteristics

سیٹیٹولوجی ، سائنس  دا ہک ایجھا شعبہ جیڑھا حاصل شدہ خصوصیات دی وراثت دا مطالعہ کریندا ہے ، جین بیپٹسٹ لیمارک دے نظریات نال جُڑیا ہویا ہے ۔ لیمارک دا خیال ہا کہ جاندار اپنی زندگی دے دوران جیڑھیاں خصوصیات حاصل کریندن ، او انہاں خصوصیات کوں اپنی اڳلیاں نسلاں وچ منتقل کر سڳدن ۔ مثال دے طور تے ، انہاں دا خیال ہا کہ جے کوئی جانور مسلسل اپنی ڳچی کوں لمبا کریندا ہے تاں اوندی اڳلی نسل وی لمبی ڳچی نال پیدا تھیسی ۔ لیمارک دے ایں نظریہ کوں "حاصل شدہ خصوصیات دی وراثت" دے ناں نال ڄاݨیا ویندے ۔ اگرچہ ایں نظریہ کوں جدید جینیات نے رد کر ݙتا ہے ، پر سیٹیٹولوجی دا مطالعہ ارتقاء دے عمل کوں سمجھݨ دے حوالے نال تاریخی طور تے اہم ہے ۔ 

لیمراک دے نظریات انویہویں صدی وچ ٻہوں مقبول ہن ، پر ویہویں صدی دے شروع وچ اگست ویزمین دے تجربات نے انہاں نظریات کوں چیلنج کیتا ۔ ویزمین نے چوہیاں دی پچھ کوں کئی نسلاں تک کٹ ݙتا ، پر ہر واری چوہیاں دی اڳلی نسل دی پچھ پوری لمبی ہوندی ہئی ۔ ایں تجربے توں ثابت تھیا کہ جسمانی تبدیلیاں جیڑھیاں زندگی دے دوران تھیندیاں ہن ، او اڳلیاں نسلاں وچ منتقل نئیں تھیندیاں ۔ ویزمین دے تجربات نے لیمارک دے نظریات دی بنیاد کوں کمزور کر ݙتا تے ڈارون دے نظریہ ارتقاء دی راہ ہموار کیتی ۔ ڈارون دے مطابق ، ارتقاء قدرتی انتخاب دے ذریعے تھیندا ہے ، جیندے وچ او جاندار جیڑھے ماحول دے مطابق بہتر ڈھلدن ، او زیادہ زندہ رہندن تے اپنی خصوصیات کوں اڳلیاں نسلاں وچ منتقل کریندن ۔ 

جدید جینیات دے مطابق ، جانداراں دی خصوصیات ڈی این اے وچ موجود جینز دے ذریعے اڳلیاں نسلاں وچ منتقل تھیندیاں ہن ۔ زندگی دے دوران تھیاں والیاں تبدیلیاں ، جے او ڈی این اے وچ تبدیلیاں نہ پیدا کریندیاں ، اڳلیاں نسلاں وچ منتقل نئیں تھیندیاں ۔ تاہم ، حالیہ تحقیق ایپی جینیٹکس دے شعبے وچ لیمارک دے کجھ خیالات کوں جزوی طور تے درست ثابت کریندی ہے ۔ ایپی جینیٹکس دے مطابق ، ماحول جینز دے اظہار کوں متاثر کر سڳدے ، تے ایہ تبدیلیاں کجھ نسلاں تک منتقل تھی سڳدیاں ہن ۔ ایہ تبدیلیاں ڈی این اے دی سرت سلھاڑ وچ تبدیلیاں نئیں ہوندیاں ، بلکہ جینز دے اظہار وچ تبدیلیاں ہوندیاں ہن ۔ 

سیٹیٹولوجی دا مطالعہ ارتقاء دے عمل کوں سمجھݨ دے حوالے نال تاریخی طور تے اہم ہے ۔ لیمارک دے نظریات نے ارتقاء دے بارے وچ سوچݨ دے طریقے کوں تبدیل کیتا تے ڈارون دے نظریہ ارتقاء کیتے بنیاد فراہم کیتی ۔ ایپی جینیٹکس دے شعبے وچ تحقیق سیٹیٹولوجی دے کجھ پُکھاں کوں دوبارہ زیر بحث گھن آندی ہے ۔ سیٹیٹولوجی دا مطالعہ ارتقاء دے عمل دی پیچیدگی کوں سمجھݨ وچ مدد کریندا ہے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں ایہ سمجھ سڳدے ہیں کہ ماحول جانداراں دے جینز دے اظہار کوں کیویں متاثر کریندا ہے تے ایہ تبدیلیاں اڳلیاں نسلاں وچ کیویں منتقل تھیندیاں ہن ۔