ڈگلس نارتھ

ڈگلس سیسل نارتھ 
ڈگلس سیسل نارتھ (5 نومبر 1920 – 23 نومبر 2015) ہک امریکی ماہر معاشیات ہن جیڑھے اقتصادی تاریخ وچ اپݨے کم کیتے ڄاتے ویندے ہن ۔ رابرٹ فوگل دے نال ، انہاں 1993 وچ معاشیات وچ نوبل میموریل انعام حاصل کیتا ۔ نوبل کمیٹی دے مطابق ، نارتھ تے فوگل معاشی تے ادارہ جاتی تبدیلی کوں سمجھݨ کیتے اقتصادی نظریے تے مقداری طریقیاں دا استعمال کر تے اقتصادی تاریخ وچ تحقیق کوں نواں رخ ݙتا ۔

ڈگلس نارتھ دی زندگی تے کم علم و دانش دا ہک وسیع میدان ہئی ۔ انہاں نہ صرف اقتصادی نظریات کوں نواں رخ ݙتا بھل انہاں کوں تاریخی تحقیق وچ وی استعمال کیتا ۔ انہاں دے نظریات تے طریقیاں اقتصادی تاریخ ، ادارہ جاتی معیشت تے سماجی تبدیلی تے گہرا اثر پاتا ہے ۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
ڈگلس نارتھ 5 نومبر 1920 کوں واشنگٹن ڈی سی وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دے والد ہک انشورنس ایگزیکٹو ہن ۔ نارتھ ابتدائی تعلیم اپݨے آبائی شہر وچ حاصل کیتی تے بعد وچ یونیورسٹی آف کیلیفورنیا ، برکلے وچ تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں سیاست سائنس تے معاشیات وچ ڈگری حاصل کیتی تے بعد وچ مزید تعلیم حاصل کیتی ۔

 ادارہ جاتی معیشت تے اقتصادی تاریخ وچ انقلاب 
نارتھ دا سب توں وݙا کارنامہ ادارہ جاتی معیشت تے اقتصادی تاریخ وچ انہاں دا کم ہئی ۔ انہاں ݙسایا کہ ادارے ، یعنی قوانین ، ضابطے تے سماجی اصول ، معاشی ترقی وچ اہم کردار ادا کریندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ کیویں مضبوط ادارے معاشی ترقی کوں ودھیندے ہن تے کیویں کمزور ادارے معاشی ترقی کوں رکیندے ہن ۔ انہاں ݙسایا کہ ادارے وقت دے نال نال تبدیل تھیندے ہن تے کیویں ایہ تبدیلیاں معاشی ترقی کوں متاثر کریندیاں ہن ۔ انہاں دے کم اقتصادی تاریخ کوں ہک نواں رخ ݙتا تے تاریخ داناں کوں تاریخی واقعات دا تجزیہ کرݨ کیتے نویں اوزار فراہم کیتے ۔

نارتھ انسٹیٹیوشنز ، انسٹیٹیوشنل چینج اینڈ اکنامک پرفارمنس ناں دی ہک کتاب وی لکھی جیڑھی کہ ادارہ جاتی معیشت تے ہک اہم کتاب سمجھی ویندی ہے ۔ ایہ کتاب معاشی پالیسی سازاں کیتے ٻہوں مفید ہے ۔

 نوبل انعام 
نارتھ دی علمی خدمات دے آدر وچ انہاں کوں 1993 وچ رابرٹ فوگل دے نال معاشیات وچ نوبل میموریل انعام ݙتا ڳیا ۔ انہاں کوں معاشی تے ادارہ جاتی تبدیلی وچ انہاں دی تحقیق کیتے ایہ انعام ݙتا ڳیا ۔

 نارتھ دے نظریات دا اثر 
ڈگلس نارتھ دے نظریات دا معاصر اقتصادی تاریخ تے گہرا اثر پیا ہے ۔ انہاں دے کم تاریخی تحقیق کوں نواں رخ ݙتا ہے ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے اڄ وی استعمال تھیندے ہن تے تاریخی پیش گوئیاں کرݨ وچ مدد فراہم کریندے ہن ۔

 نارتھ دی شخصیت 
ڈگلس نارتھ ہک ذہین تے محنتی سوجھواݨ ہن ۔ انہاں اپݨی زندگی دا گھݨا حصہ علم دی تحقیق وچ صرف کیتا ۔ او ہک بہترین استاد وی ہن تے انہاں کئی شاگرداں دی تربیت کیتی جنہاں اڳوں تے ونڄ تے اقتصادی تاریخ دے شعبے وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

 نارتھ دی میراث 
ڈگلس نارتھ دی میراث ہمیشاں قائم رہسی ۔ انہاں اقتصادی تاریخ کوں ہک نویں سائنس دی شکل ݙتی تے تاریخی تحقیق کوں نواں رخ ݙتا ۔ انہاں دے نظریات تے کم اڄ وی معاصر اقتصادی تاریخ دا حصہ ہن تے انہاں دی اہمیت برقرار ہے ۔

 نارتھ دے اہم ترین کارنامے 
ادارہ جاتی معیشت تے کم کرݨ

معاشی تاریخ وچ ادارہ جاتی تبدیلی دے کردار تے تحقیق کرݨ

انسٹیٹیوشنز ، انسٹیٹیوشنل چینج اینڈ اکنامک پرفارمنس ناں دی کتاب لکھݨ

معاشیات وچ نوبل انعام حاصل کرݨ

ڈگلس نارتھ ہک عظیم سوجھواݨ ہن جنہاں اقتصادی تاریخ دے شعبے وچ انقلاب برپا کیتا ۔ انہاں دے کم انسانی فکر کوں نواں رخ ݙتا تے دنیا کوں بہتر بݨاوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی علمی سانجھ ہمیشاں یاد رکھی ویسی ۔

نارتھ دا کم نہ صرف نظریاتی اہمیت دا حامل ہئی بھل عملی طور تے وی ٻہوں مفید ثابت تھیا ۔ انہاں دے تیار کردہ طریقے مختلف شعبیاں وچ پالیسیاں بݨاوݨ کیتے استعمال کیتے ڳئے ۔ انہاں بین الاقوامی تعاون تے ترقی کیتے وی کم کیتا ۔

ڈگلس نارتھ دی زندگی ہک مثال ہے کہ کیویں محنت ، لگن تے ذہانت نال معاشی تاریخ جئیں مشکل علم وچ وی نویاں راہاں کڈھیاں ونڄ سڳدیاں ہن ۔ انہاں دا ناں ہمیشاں معاشی تاریخ دی تاریخ وچ سنہری حرفاں نال لکھیا ویسی ۔