وان جھیل

وان جھیل 
وان جھیل ، ترکی دی سب توں وݙی جھیل ہے ۔ ایہ ترکی دے مشرقی اناطولیہ ریجن وچ ، وان تے بتلیس صوبیاں وچ ، آرمینیائی سطح مرتفع وچ واقع ہے ۔ ایہ ہک کھاری سوڈا جھیل ہے ، جینکوں چوپھیر دے پہاڑاں توں آوݨ والے ٻہوں سارے چھوٹے ندی نالیاں نال پاݨی ملدا ہے ۔ ایہ دنیا دی چند اینڈورہیک جھیلاں (ایسی جھیل جیندا کوئی اخراج کائنی) وچوں ہک ہے جیندا سائز 3,000 مربع کلومیٹر (1,200 مربع میل) توں زیادہ ہے تے ایندے وچ ملک دے سطحی پاݨی دا 38 فیصد (دریاواں سمیت) ہے ۔ ہک آتش فشانی پھٹݨ پراگیتہاسک زمانے وچ ایندے اصلی اخراج کوں بند کر ݙتا ہئی ۔ ایہ سطح سمندر توں 1,640 میٹر (5,380 فٹ) دی بلندی تے واقع ہے ۔ اچی بلندی تے سردیاں وچ اوسط درجہ حرارت 0 °C (32 °F) توں تلے ہووݨ دے باوجود ، زیادہ کھارے ہووݨ دی وجہ توں ایہ عام طور تے نہیں ڄمدی؛ اتلا حصہ جو کہ گھٹ گہرا ہے ، ڄم سڳدا ہے ، لیکن شاذ و نادر ہی ۔ وان جھیل ، اپݨے سݨہپ ، منفرد خصوصیات ، تاریخی اہمیت تے آس پاس دے علاقے دی ثقافتی ورثے دی وجہ توں ہک خاص مقام رکھدی ہے ۔  

 تاریخ 
وان جھیل دا اتہاس ٻہوں پراݨا ہے ۔ خیال کیتا ویندا ہے کہ ایہ جھیل تقریباً 200,000 سال پہلے ، آتش فشانی سرگرمیاں دے نتیجے وچ بݨی ہئی ۔ ایں علاقے وچ انساناں دی موجودگی دے آثار وی ملئے ہن ، جیڑھے کہ ہزاراں سال پراݨے ہن ۔ قدیم زمانے وچ ، ایہ علاقہ مختلف تہذیباں دا گھر ہئی ، جنہاں وچوں سب توں اہم تہذیباں وچوں ہک آرمینیائی تہذیب ہئی ۔ وان جھیل ہمیشاں توں ہک اہم تجارتی تے ثقافتی مرکز رہی ہے ۔ ایں جھیل دے کنارے کئی تاریخی مقامات موجود ہن ، جیڑھے کہ ایں علاقے دی تاریخ دی گواہی ݙیندے ہن ۔

 جغرافیہ 
وان جھیل ترکی دے پوادھی پاسوں واقع ہے ۔ ایہ وان جھیل تے بتلیس صوبیاں وچ واقع ہے ۔ ایہ جھیل آرمینیائی سطح مرتفع وچ واقع ہے ۔ ایہ جھیل تقریباً 125 کلومیٹر (78 میل) لمبی تے 80 کلومیٹر (50 میل) چوڑی ہے ۔ ایندا کل رقبہ تقریباً 3,755 مربع کلومیٹر (1,450 مربع میل) ہے ۔ جھیل دی اوسط گہرائی کجھ گھٹ ہے ، تے سب توں زیادہ گہرائی 451 میٹر (1,480 فٹ) ہے ۔ جھیل وچ ٻہوں سارے جزیرے وی موجود ہن ، جنہاں وچوں کجھ اہم جزیرے وی موجود ہن ۔ وان جھیل وچ ٻہوں سارے چھوٹے دریا آن تے رلدے ہن ، پر کوئی دریا ٻاہر نہیں نکلدا ۔

 ماحول 
وان جھیل دا ماحول ٻہوں منفرد ہے ۔ ایہ جھیل سطح مرتفع تے واقع ہے ۔ ایں علاقے وچ براعظمی قسم دا موسم ہوندا ہے ۔ جھیل دا پاݨی کھارا تے الکلائن ہے ۔ جھیل وچ مچھیاں دیاں کئی قسماں موجود ہن ، جنہاں وچوں کجھ شامل ہن ۔ جھیل دے کنارے ٻہوں سارے جانور وی ݙیکھݨ کوں ملدن ، جنہاں وچوں کجھ ناہر ، لومڑ تے مختلف قسم دے جنگلی جانور شامل ہن ۔ جھیل دے چوپھیر ٻہوں سارے پرندے وی ݙیکھݨ کوں ملدن ، جنہاں وچوں کجھ عقاب ، الّو تے مختلف قسم دیاں چڑیاں شامل ہن ۔

 معیشت 
وان جھیل دی اہمیت معاشی لحاظ نال وی ٻہوں زیادہ ہے ۔ ایہ جھیل مچھی پکڑݨ تے سیاحت دا مرکز ہے ۔ جھیل دے کنارے آباد برادریاں مچھی پکڑݨ تے انحصار کریندن ۔ سیاحت وی ایں علاقے دی معیشت وچ اہم کردار ادا کریندی ہے ۔ جھیل دے کنارے خوبصورت مناظر تے تاریخی مقامات دی وجہ توں ٻہوں سارے پھرندڑ ایں جھیل تے آندے ہن ۔

 اہمیت 
وان جھیل نہ صرف معاشی لحاظ نال اہم ہے بھل ماحولیاتی لحاظ نال وی ایندی ٻہوں اہمیت ہے ۔ ایہ جھیل ٻہوں سارے جانوراں تے پودیاں دا گھر ہے ۔ ایہ جھیل موسم تے آب و ہوا تے وی اثر انداز تھیندی ہے ۔ وان جھیل دے چوپھیر دا علاقہ ثقافتی لحاظ نال وی ٻہوں اہم ہے ۔

 مستقبل 
وان جھیل کوں مستقبل وچ وی کئی چیلنجاں دا سامݨا راہسی ۔ موسمی تبدیلی ، آلودگی تے ودھدی ہوئی آبادی دی وجہ توں جھیل تے دٻاؤ ودھدا ویسی ۔ ضرورت ایں ڳالھ دی ہے کہ حکومت ، تل وطنی لوک تے سائنسدان رل تے وان جھیل دے تحفظ کیتے کوششاں کرن ۔