فریڈرک ولہیم ڈی کلرک

فریڈرک ولہیم ڈی کلرک 
فریڈرک ولہیم ڈی کلرک (18 مارچ 1936 – 11 نومبر 2021) ہک جنوبی افریقی سیاستدان ہن جنہاں 1989 توں 1994 تئیں جنوبی افریقہ دے صدر اتے 1994 توں 1996 تئیں نائب صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ۔ سفید فام اقلیتی حکمرانی دے دور دے جنوبی افریقہ دے آخری سربراہ مملکت دے طور تے ، انہاں اتے انہاں دی حکومت نسل پرستی دے نظام کوں ختم کیتا اتے عالمگیر حق رائے دہی متعارف کروایا ۔ نظریاتی طور تے ہک سماجی قدامت پسند اتے اقتصادی لبرل ، انہاں 1989 توں 1997 تئیں نیشنل پارٹی (این پی) دی اڳواݨی کیتی ۔ 

 ابتدائی زندگی تے سیاسی سفر 
فریڈرک ولہیم ڈی کلرک 18 مارچ 1936 کوں پریٹوریا وچ پیدا تھئے ۔ انہاں دا تعلق ہک سیاسی طور تے فعال خاندان نال ہئی ۔ انہاں دے والد وی ہک سیاستدان ہن اتے انہاں وی نیشنل پارٹی وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ ڈی کلرک قانون دی تعلیم حاصل کیتی اتے بعد وچ ہک وکیل بݨے ۔ انہاں اپݨے سیاسی سفر دا آغاز نیشنل پارٹی توں کیتا اتے ستت پارٹی وچ اہم مقام حاصل کر گھدا ۔ 

 نسل پرستی دا خاتمہ 
ڈی کلرک دی سب توں وݙی سوبھ جنوبی افریقہ وچ نسل پرستی دے نظام دا خاتمہ ہئی ۔ انہاں محسوس کیتا کہ نسل پرستی ہک ناقابل دفاع نظام ہے اتے ایں کوں ختم کرݨا ضروری ہے ۔ 1990 وچ انہاں ہک تاریخی اعلان کیتا جیدے وچ انہاں افریقی نیشنل کانگریس (اے این سی) سمیت کئی سیاسی تنظیماں تے پابندی ختم کرݨ اتے نیلسن منڈیلا سمیت سیاسی قیدیاں کوں رہا کرݨ دا اعلان کیتا ۔ انہاں دے اقدامات جنوبی افریقہ وچ جمہوری انتقال دی راہ ہموار کیتی ۔ 

 جمہوری اصلاحات 
ڈی کلرک جنوبی افریقہ وچ جمہوری اصلاحات متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں ہک عبوری حکومت قائم کرݨ تے اتفاق کیتا جیڑھی تمام نسلی گروہاں دی نمائندگی کریندی ہئی ۔ 1994 وچ جنوبی افریقہ وچ پہلے کثیر نسلی انتخابات تھئے جیڑھے اے این سی بھاری اکثریت نال جیتے اتے نیلسن منڈیلا ملک دے پہلے سیاہ فام صدر بݨے ۔ 

 نوبل انعام دی شراکت 
نسل پرستی دے خاتمے اتے جمہوری اصلاحات متعارف کراوݨ وچ اہم کردار ادا کرݨ تے ڈی کلرک اتے نیلسن منڈیلا کوں 1993 وچ مشترکہ طور تے امن دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایہ انعام انہاں دی بہادری ، انہاں دی بصیرت اتے انہاں دی امن کیتے کوششاں دا آدر ہئی ۔ 

 سچائی اتے مفاہمت کمیشن 
ڈی کلرک جنوبی افریقہ وچ سچائی اتے مفاہمت کمیشن دے قیام وچ وی اہم کردار ادا کیتا ۔ ایہ کمیشن نسل پرستی دے دور دے جرائم دی تحقیقات کرݨ اتے متاثرین کوں انصاف ݙیوݨ کیتے ہک اہم ادارہ ہئی ۔ کمیشن جنوبی افریقہ وچ ماضی دے زخم بھرݨ اتے قومی مفاہمت کوں فروغ ݙیوݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 

 سیاسی تبدیلی دا دور 
ڈی کلرک دا دور جنوبی افریقہ کیتے ہک نازک اتے تبدیلی دا دور ہئی ۔ انہاں ملک کوں نسل پرستی دے اندھیریاں توں کڈھ تے جمہوریت دی روشنی وچ داخل کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ انہاں دی قیادت وچ جنوبی افریقہ ہک پرامن اتے جمہوری ملک بݨݨ دا سفر شروع کیتا ۔ 

 تنقید 
ڈی کلرک کوں اپݨے اقدامات تے کجھ تنقید دا وی سامنا کرݨ پیا ۔ کجھ لوکاں دا خیال ہئی کہ انہاں نسل پرستی دے خاتمے وچ کافی تیزی نال کم نی کیتا ۔ کجھ لوک انہاں کوں نسل پرستی دے دور دے جرائم دی ذمہ داری قبول نہ کرݨ تے تنقید دا نشانہ بݨیندے ہن ۔ تاہم ، انہاں دی مجموعی میراث جنوبی افریقہ وچ جمہوریت دے قیام وچ انہاں دے اہم کردار دی گواہی ݙیندی ہے ۔ فریڈرک ولہیم ڈی کلرک دی زندگی اتے انہاں دا کم جنوبی افریقہ دی تاریخ دا ہک اہم حصہ ہے ۔