محمد البرادعی

محمد البرادعی 
محمد مصطفی البرادعی ہک مصری سفارتکار ، وکیل تے سیاستدان ہن جنہاں کوں بین الاقوامی ایٹمی توانائی ایجنسی (IAEA) دے ڈائریکٹر جنرل دے طور تے اتے مصر وچ جوہری عدم پھیلاؤ تے جمہوری اصلاحات دے حوالے نال انہاں دے کم دی وجہ توں مشہوری ملی ۔ 17 جون 1942 کوں جنم گھدونے البرادعی عالمی سفارتکاری کوں تشکیل ݙیوݨ تے اپݨے وطن وچ سیاسی تبدیلی دی وکالت کرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔

ابتدائی زندگی تے تعلیم

البرادعی قاہرہ ، مصر وچ ہک اینجھے خاندان وچ پیدا تھئے جیندے وچ قانونی پس منظر مضبوط ہئی ۔ انہاں دے والد ، مصطفی البرادعی ، ہک ممتاز وکیل تے مصر دی بار ایسوسی ایشن دے سربراہ ہن ، جنہاں کوں جمہوریت تے انسانی حقوق دی وکالت دی وجہ توں ڄاݨیا ویندا ہئی ۔ انہاں قاہرہ یونیورسٹی توں قانون وچ ڈگری 1962 وچ حاصل کیتی تے بعد وچ امریکہ وچ تعلیم جاری رکھی ، جتھوں انہاں 1974 وچ نیویارک یونیورسٹی سکول آف لا توں بین الاقوامی قانون وچ ڈاکٹریٹ دی ڈگری حاصل کیتی ۔ قانون تے سفارتکاری وچ انہاں دی تعلیمی پس منظر انہاں دی ممتاز بین الاقوامی کیریئر دی بنیاد بݨی ۔

بین الاقوامی سفارتکاری وچ کیریئر

البرادعی 1964 وچ مصر دے وزارت خارجہ وچ اپݨا سفارتی کیریئر شروع کیتا تے متعدد کرداراں وچ خدمات انجام ݙتیاں ، جنہاں وچ اقوام متحدہ (UN) وچ تعیناتی وی شامل ہئی ۔ بین الاقوامی قانون تے اسلحے دے کنٹرول وچ انہاں دی مہارت انہاں کوں عالمی سفارتکاری دے حلقے وچ گھن آئی ، جیندی وجہ توں انہاں دا بین الاقوامی ایٹمی توانائی ایجنسی (IAEA) وچ کم تھیا ۔

IAEA دے ڈائریکٹر جنرل (1997–2009)

1997 وچ ، البرادعی کوں IAEA دا ڈائریکٹر جنرل مقرر کیتا ڳیا ، جو اقوام متحدہ دی جوہری نگران ایجنسی ہئی ۔ اپݨے دور وچ ، انہاں جوہری حفاظت کوں فروغ ݙیوݨ ، جوہری پھیلاؤ کوں روکݨ تے جوہری توانائی دے پرامن استعمال دی وکالت تے توجہ مرکوز کیتی ۔ انہاں دی قیادت وچ متعدد اہم جوہری بحران پیش آئے ، جنہاں وچ عراق ، ایران تے شمالی کوریا دے معاملات شامل ہن ۔

عراق تے تباہی پھیلاوݨ والے ہتھیار (WMDs) 2003 وچ امریکہ دی قیادت وچ عراق تے حملے توں پہلے ، البرادعی تے IAEA رپورٹ ݙتی ہئی کہ عراق دے کول تباہی پھیلاوݨ والے ہتھیاراں دے کوئی ٹھوس ثبوت کائنی ۔ انہاں دے نتائج کوں امریکی حکومت نظرانداز کر ݙتا ، جیندا بعد وچ تنقید دا سامݨا کرݨا پیا کیوں جو کوئی تباہی پھیلاوݨ والے ہتھیار نہ لبھے ہن ۔

ایران دا جوہری پروگرام البرادعی ایران دے جوہری پروگرام دے حوالے نال تشویش کوں حل کرݨ کیتے متوازن نقطہ نظر اپنایا ، فوجی کارروائی دے بجائے سفارتکاری تے زور ݙتا ۔ انہاں تصادم دے بجائے مذاکرات تے معائنے دی وکالت کیتی ۔

نوبل امن انعام (2005) جوہری عدم پھیلاؤ کوں روکݨ تے پرامن جوہری توانائی کوں فروغ ݙیوݨ دے انہاں دے کوششاں دے آدر وچ ، البرادعی تے IAEA کوں مشترکہ طور تے 2005 وچ امن دا نوبل انعام نال نوازا ڳیا ۔ نوبل کمیٹی انہاں دے کم کوں سراہیا کہ انہاں ایہ یقینی بݨایا کہ جوہری توانائی دا استعمال پرامن مقاصد کیتے تھیوے ۔

تݙاں تک تیناں مدتاں دی خدمت کرݨ دے بعد ، البرادعی 2009 وچ IAEA دے ڈائریکٹر جنرل دے طور تے استعفی ݙے ݙتا ، جیندے وچ انہاں سفارتکاری تے جوہری نگرانی دی ہک ورثہ چھوڑا ۔

مصری سیاست وچ کردار

IAEA توں ریٹائرمنٹ دے بعد ، البرادعی مصر وچ سیاسی اصلاحات دے ہک واضح وکیل بݨ ڳئے ۔ جݙݨ ملک وچ صدر حسنی مبارک دے طویل دور حکومت دے خلاف عوامی بے اطمینانی ودھݨ لڳی ، البرادعی ہک اہم حزب اختلاف دے اڳواݨ دے طور تے سامݨے آئے ۔

2011 دی مصری انقلاب

2011 دے مصری انقلاب دے دوران ، البرادعی مصر واپس آئے تے جمہوریت تے انسانی حقوق دی پکار ݙیوݨ والے اہم آوازاں وچوں ہک بݨ ڳئے ۔ انہاں مبارک دے خلاف احتجاج کوں فعال طور تے حمایت ݙتی تے آزاد تے منصفانہ انتخابات دی پکار کیتی ۔ نوبل انعام یافتہ تے سفارتکار دے طور تے انہاں دی بین الاقوامی ساکھ حزب اختلاف دی تحریک کوں قانونی حیثیت ݙتی ۔

انقلاب دے بعد دی سیاست تے نائب صدارت

مبارک دے زوال دے بعد ، البرادعی نیشنل سیلیویشن فرنٹ دی بنیاد رکھی ، جو حزب اختلاف دے گروپاں دا ہک اتحاد ہئی ۔ 2013 وچ ، صدر محمد مرسی دی فوجی برطرفی دے بعد ، البرادعی کوں مصر دے نائب صدر برائے خارجہ امور مقرر کیتا ڳیا ۔ پر ، انہاں مرسی دے حامی مظاہرین دے خلاف پرتشدد کارروائی دے خلاف احتجاج وچ ستت استعفی ݙے ݙتا ۔