آرکیالوجی

آرکیالوجی 
Archaeology – Study of human activity based on materials that people have left behind

آرکیالوجی سائنس دی او لڑی ہے جیندے وچ انساناں دی چھوڑی ڳئی شے ، جیویں کہ آثار قدیمہ ، اوزار ، عمارتاں ، تے انسانی باقیات ، دے ذریعے انسانی سرگرمیاں دا مطالعہ کیتا ویندے ۔ ایں علم دا مقصد ماضی دے انساناں دی ثقافت ، طرز زندگی ، تے سماجی تنظیم کوں سمجھݨ ہوندے ۔ آثار قدیمہ دا مطالعہ انسانی تاریخ دے ابتدائی دور توں گھن تے حالیہ دور تک پھیلا ہویا ہے ۔ ایں علم دا تعلق تاریخ (history) ، اینتھروپولوجی (anthropology) ، جغرافیہ (geography) ، تے ٻئے متعلقہ شعبیاں نال جُڑیا ہویا ہے ۔

آثار قدیمہ وچ انسانی سرگرمیاں دے مختلف پُکھاں دا مطالعہ شامل ہے ۔ ایندے وچ آثار قدیمہ دی کھدائی (archaeological excavation) ، جیڑھی زمین دی کھدائی کر تے آثار قدیمہ کوں لبھݨ دا عمل ہے ، آثار قدیمہ دی تاریخ نگاری (archaeological chronology) ، جیڑھی آثار قدیمہ کوں انہاں دی عمر دے حساب نال سرت سلھاڑ ݙیوݨ دا عمل ہے ، آثار قدیمہ دی تشریح (archaeological interpretation) ، جیڑھی آثار قدیمہ دی مدد نال ماضی دے انساناں دی ثقافت تے طرز زندگی کوں سمجھݨ دا عمل ہے ، تے آثار قدیمہ دی حفاظت (archaeological conservation) ، جیڑھی آثار قدیمہ کوں محفوظ رکھݨ دا عمل ہے ، شامل ہن ۔ مثال دے طور تے ، آثار قدیمہ دان زمین دی کھدائی کر تے قدیم تہذیباں دے اوزار ، عمارتاں ، تے برتن لبھیندن ، کاربن ڈیٹنگ (carbon dating) دی مدد نال آثار قدیمہ دی عمر دا اندازہ لیندن ، آثار قدیمہ دی مدد نال قدیم انساناں دی خوراک ، لباس ، تے رہݨ سہݨ دے طریقیاں دا مطالعہ کریندن ، تے آثار قدیمہ کوں محفوظ رکھݨ کیتے انہاں دی مرمت تے بحالی کریندن ۔

آثار قدیمہ دا مطالعہ کئی شعبیاں وچ اہم ہے ۔ تاریخ دے شعبے وچ ، آثار قدیمہ دی مدد نال انسانی تاریخ دے غیر تحریری دور دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ویندین ۔ مثال دے طور تے ، آثار قدیمہ دی مدد نال قدیم تہذیباں دے عروج و زوال دے بارے وچ معلومات ملی ہے ۔ بشریات دے شعبے وچ ، آثار قدیمہ دی مدد نال انسانی ثقافتاں دے ارتقاء دے بارے وچ معلومات حاصل کیتیاں ویندین ۔ مثال دے طور تے ، آثار قدیمہ دی مدد نال انسانی ثقافتاں دے پھیلاؤ تے تبادلے دے بارے وچ معلومات ملی ہے ۔ سیاحت دے شعبے وچ ، آثار قدیمہ دی مدد نال تاریخی مقامات کوں محفوظ رکھیا ویندے تے سیاحت کوں فروغ ݙتا ویندے ۔ مثال دے طور تے ، آثار قدیمہ دی مدد نال موئنجو دڑو (Mohenjo-daro) تے ہڑپہ (Harappa) دے تاریخی مقامات کوں محفوظ رکھیا ڳئے تے انہاں کوں سیاحتی مقامات بݨایا ڳئے ۔

آثار قدیمہ دا مطالعہ انسانی زندگی دے کئی پُکھاں تے اثر انداز تھیندے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں اپݨے ماضی کوں سمجھ سڳدے ہیں ، اپݨی ثقافت کوں محفوظ رکھ سڳدے ہیں ، تے سیاحت کوں فروغ ݙے سڳدے ہیں ۔ مثال دے طور تے ، آثار قدیمہ دی مدد نال اساں قدیم تہذیباں دے بارے وچ معلومات حاصل کر تے اپݨے ماضی کوں سمجھ سڳدے ہیں ، تاریخی مقامات کوں محفوظ رکھ تے اپݨی ثقافت کوں محفوظ رکھ سڳدے ہیں ، تے سیاحتی مقامات بݨا تے ملکی معیشت کوں بہتر بݨا سڳدے ہیں ۔ ایں علم دا مقصد انسانی تاریخ کوں سمجھݨا ، ثقافت کوں محفوظ رکھݨا ، تے سیاحت کوں فروغ ݙیوݨا ہے ۔

آثار قدیمہ ہک اہم سائنس ہے جیڑھی اساکوں انساناں دی چھوڑی ڳئی شے دے ذریعے انسانی سرگرمیاں دے بارے وچ معلومات فراہم کریندی ہے ۔ ایں علم دے ذریعے اساں اپݨے ماضی کوں سمجھ سڳدے ہیں ، اپݨی ثقافت کوں محفوظ رکھ سڳدے ہیں ، تے سیاحت کوں فروغ ݙے سڳدے ہیں ۔