ریشم

ریشم ہک قدرتی فائبر (ریشہ) ہے جیڑھا کیڑیاں توں حاصل تھیندے۔ اینکوں وݨ تے کپڑا وی بݨایا ون٘ڄ سڳدے۔ سب توں ودھیا قسم دا ریشم شہتوت دے درختاں تے پلݨ آلے کیڑیاں توں ملدے۔ اینکوں Bombyx mori آکھیا ویندے تے اینکوں تجارتی مقصد کیتے پالیا ویندے۔ ریشم دی چمک تیں خوبصورتی ایندے فائبراں دی خاص ساخت دی وجہ توں ہوندی ہے جیڑھی روشنی کوں مختلف زاوییاں تے کھِنݙا ݙیندی ہے۔

 ریشم دیاں قسماں: 
شہتوت آلے ریشم دے علاوہ وی ریشم دیاں کئی جنگلی قسماں موجود ہِن پر اُنہیں کوں تجارتی طور تے نئیں پالیا ویندا۔ ایہ قسماں چین، جنوبی ایشیا تے یورپ وِچ استعمال تھیندیاں رہیاں ہِن پر تجارتی ریشم دے مقابلے وِچ اِنہیں دی پیداوار ٻہوں گھٹ ہوندی ہے۔ اِنہیں دے رنگ تیں بݨاون وِچ وی فرق ہوندا ہے۔ عام طور تے جنگلی ریشم دے کیڑے دا پتنگا کوکون توں نکلݨ ویلے اینکوں پہلے ای نقصان پہنچا چُکیا ہوندا ہے جیندے نال ریشم دے دھاگے چھوٹے بݨدِن۔ تجارتی مقصد کیتے پالے ون٘ڄݨ والے ریشمی کیڑے دے پیوپے کوں اُبلدے پاݨی وِچ پاء کے یا سوئ دی نوک چُبھاء کے مار ݙتا ویندے، اِیں طرح پورا کوکون ہک مکمل دھاگے دی شکل وِچ حاصل تھی ویندے۔ اِنہیں دھاگیاں توں بݨیا کپڑا مضبوط ہوندا ہے تیں اینکوں رنگݨ وی آسان ہوندا ہے۔

 ریشم دی تاریخ : 
ریشم دی تاریخ 6000 قبل مسیح وِچ چین توں شروع تھیندی ہے۔ 3000 قبل مسیح وِچ چین وِچ ریشم یقیناً بݨ چُکیا ہئی۔ ہک روایت دے مطابق اِیں دا سہرا چینی شہنشاہ زی لنگ شی (Xi Ling-Shi) کوں ویندے۔ شروع وِچ ریشم دا استعمال بادشاہواں تئیں محدود ہئی۔ پر ویلے دے نال ریشم چینی تہذیب دا حصہ بݨ ڳیا تیں چین توں ای ایشیا تے باقی دنیا وِچ پھیل ڳیا۔

 ریشم دیاں خاصیتاں : 

 مادی خاصیتاں: 
ریشم ہلکا، چمکدار تے مضبوط ہوندا ہے۔ ایہ ٻہوں نرم تے ہموار وی ہوندا ہے۔

 کیمیائی خاصیتاں: 
ریشم پروٹین توں بݨیا ہوندا ہے تے اینکوں رنگݨ آسان ہوندا ہے۔

 ریشم دا استعمال: 
ریشم کپڑے بݨاوݨ کیتے استعمال تھیندے جیڑھے کہ قیمتی تے خوبصورت ہوندن۔ اِیندے علاوہ ریشم ٻئے کئی صنعتی استعمالات وِچ وی کم آندے۔

 ریشم دی پیداوار: 
ریشم دے کیڑیاں کوں پال کے ریشم حاصل کیتا ویندے۔ اِیں عمل کوں Sericulture آکھیا ویندے۔

 افزائش: 
ریشم دے کیڑیاں دے انڈیاں کوں شہتوت دے پتیاں تے رکھیا ویندے تاکہ او وݙے تھی سڳن۔

 ریشہ دا حصول: 
جݙاں کیڑے کوکون بݨا گھِندن تاں اُنہیں کوں اُبلدے پاݨی وِچ پاء ݙتا ویندے تاکہ ریشم دے دھاگے کڈھے ون٘ڄ سڳن۔