ڳالھیں زال مُڑسیں دیاں

پیئو ماء اپݨی دِھی دی شادی دھن دولت دے لوبھ اِچ آ تے ہک قہر دے کوجھے ‘امیر زادے نال کر ݙتی ‘ نیاݨی شودی رَت دے گُھٹی بھر رَبّ دی رضا من پیئو ماء دے ݙتے ’’وَر‘‘ نال رہݨ تے نبھاوݨ پئے ڳی ۔ کݙاہیں اَپݨی بدبختی تے پُٹھی سئیت دا خیال آ اِی ونڄس ہا تاں ٹھڈا ساہ بھر چُپ کر ٻہندی ہئی ۔ ہک ݙیہاڑے اوندے گھر آلے اونکوں آکھیا ۔ بَھلاّ تھیوی! تیݙی میݙی شادی تھیں ہوئیں اِتی ݙینھ تھی ڳن توں میکوں کہیں شئے دی فرمائش ‘ کائنی کیتی نہ کئی اپݨا ’’شوق‘’ ݙسئی ۔ ایہ ڳالھ تاں چنڳی کائنی اُوں وَلدی ݙتی ۔ فرمائش کرݨ دی کیرھی لوڑھ اے ؟ گھر اِچ عیش اَرام تے ضرورت دی ہَر شئے ہے پی ‘ رَہ ڳی ’’شوق‘‘ دی ڳالھ کنہیں ‘ بندیں کوں ’’ٻلیاں‘‘ پالݨ دا شوق ہوندے‘ کہیں کوں ’’کُتّے‘‘ رکھݨ دا شوق ہوندے‘ کئی وَت تتر‘ ٻٹیر ‘ کبوتر ‘ یا طوطے رکھیندن ۔ میکوں اللہ ڄاݨے کیوں؟بھولوں رکھݨ دا شوق تھی ڳیا ہا۔ تے میݙے اَبّا سئیں میݙے کیتے ہک بھولوں مُل گھن اَئے ہَن ۔ اچھا۔ ؟ واہ جو شوق ہا جے ایہو شوق اَڄݨ وی ہووے تاں ݙسو ۔ مَیں کُئی چنڳا جیہا ’’بھولوں‘‘ مُل گھن آواں ۔ امیر زادے آکھیا ! نا سئیں ! نہ کئی لوڑھ کائنی تُسیݙے نال شادی تھیوݨ دے بعد ایہو شوق اُونویں اِی ویندا رہ ڳے ‘ ہُݨ تُسیݙا ساتھ جو ہے پیا‘ اوندی گھر آلی وَلدی ݙتی۔

…………

ہک ’’امیر‘’ بندے دا اَخیری ویلہا ہا اُوں اپݨے ’’وکیل‘‘ کوں سݙوایا ۔ وصیت نامہ لکھوایُس وَل اوں کنوں شہر دی ہک تریمت ݙے چِٹھی لکھوایُس ‘ میݙی مہربان ! اَڄ کنوں کئی پنجاہ ورہیوں پہلے میں تُسیݙے نال شادی کرݨ دا خواہشمند ہَم ‘ تُسیݙے’’پیو ماء‘‘ تے تُسیݙی وݙی منت کیتی ہَم ‘ او تاں مَن ڳے ہَن پر تُساں ہک نہ مَنی اَتے اللہ ڄاݨے کیوں؟ اِنکار کر ݙتا ۔ میکوں ایجھا ݙکھ لگا جو میں ساری حیاتی شادی نہ کرݨ دی قسم چا چاتُم تے وَل اَڄ تئیں شادی نہ کیتُم ‘ اپݨے ڄاݨ سُنڄاݨ آلے لوکیں اَتے ’’شادی شدہ‘‘ یاریں دوستیں دا ’’حشر‘‘ ݙیکھ تے میکوں ہمیشاں تُسیݙا ’’تھورا‘‘ تے ’’مہربانی‘‘ یاداَمدی ہئی۔ تُسیݙے انکار کرݨ سببوں میں ’’اپݨی مرضی‘‘ دی حیاتی گزاری اے تے سچی ڳالھ ایہ ہے جو ݙاڈھی سوہݨی تے سَوکھی گزری اے ہِیں ڳالھوں میں تُسیݙا تھوریت ہاں۔ ’’شکرانے‘‘ دے پنجاہ ہزار روپے قبول فرمائو۔

………

ہک زمانہ ہا ملک ایران اِچ ایہ رواج ہوندا ہا جو کوئی بندہ ݙینھ لَتّھے دے بعد مَرّے ہا تاں گھر دے سارے بھاتی روز ݙیہاڑی آلی کار ’’ویلھے سر سُم پَمدے ہَن اَتے ’’مَیت‘‘ نال ٻہہ تے نگرانی کرݨ کیتے کہیں بندے کوں سݙیندے ہَن ’’مَیّت‘’ نال ٻہہ تے نگرانی کرݨ آلے ایہے بندے اپݨی ’’مزدوری‘‘ گھندے ہَن ۔ ہک واری ایران دے ہک گھر اِچ ’’زال پئے‘‘ دا جھیڑا پئے ڳیا ۔ جھیڑا ودھیا تاں ’’زال‘‘ اپݨے پئے کوں ݙراوݨ کیتے ساہ جُھݨیا چا ۔ ’’پئے‘‘ سمجھیا جو او مر ڳی اے ۔ اُوں ہک بندے کوں سݙ تے نگرانی کیتے ’’میت‘‘ دی سراندی ٻلہا ݙتا تے آپ دستور موجب’’سُم‘‘۔ نگرانی کرݨ آلا بندہ ڳالہا بھولا ہا‘ اَدھ رات گزری ‘ او بندہ روح وندلاوݨ کیتے ’’رُݨکا‘ لا ٻیٹھا ۔ میت پاسا بدلایا تے ٻول پئی ‘ موئیں ہوئیں دی سراندی ٻہہ تے ڳاوݨیں ڳاوݨ کتھوں دی ’’مسلمانی‘‘ اے ۔ اُوں بندے نال رکھیا ہویا ۔’’سٹکورا‘‘ رَن دے سر اِچ کڈھ ماریا تے اونکوں ’’سچی سچ‘‘ آکھیُس کݙاہیں ’’موئیں‘’ وی جیندیں دے کمئیں اِچ دَخل ݙتا۔

…………

ہک واری ’’ساوݨ‘ دی مُد اِچ ݙاڈھا مینہہ وسیا کچہری لڳی پئی ہئی ‘ مینہ وسراند دیاں ڳالھیں تھیندیاں پیاں ہَن ‘ مُلاں نصیر الدین وی کچہری اِچ ٻیٹھا ہا‘ ہک بندے آکھیا جو ہِیں واری ساوݨ دا جیرھا مینہ وَسیئے اوندے نال زمین اِچوں ہر شئے ٻاہر نکل آئوسے ۔ اے سُݨ تے مُلاّں نصیرالدین دی ’’چھرکی ‘‘نکل ڳی  اَتے آکھݨ لڳا! بچاویں میݙا مالک آ ‘ میݙیاں مویاں ہویاں ’’ترَئیے‘‘ زالیں وی زمین اِچوں نکل آیاں تاں کیا بݨسے؟۔

29؍نمبر1990ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان