اپݨا تولیہ نال چَئی وَدوں

سلطان محمود غزنوی اَتے پنجیں چوریں دا قصّہ جَیں کہیں کتاب وچ پڑھیا ہاسے تے جئیں اَسیکوں یاد ہا ۔’’ٻٹ کڑاک‘‘ اِچ لکھ مَاریا ہاسے ‘ پَر اسیݙے ہک ’’رڳتی‘‘ یار کوںاللہ ڄاݨے کیوں؟ ایہ ’’وہم‘‘ تے ’’وِپرا‘‘ پئے ڳے جو اساں ڳالھ چنگی رِیت کائنی مُکائی ۔ اوندے آکھݨ موجب ٻیا نہ تاں اَخیر اِچ اَڄ کلھ دے ’’بادشاہیں‘’ تے ’’چوریں‘‘ دی قیل کال ہووے ہا ۔ اَسّاں اُونکوں آکھیے جو ہک تاں ڳالھ ایہ ہئی جو قصّہ ڳیا جھر تے اساں وَل آیوسے گھر‘ ݙوجھی ڳالھ ایہ ہئی جو اَڄکل ساری دُنیا اِچ ݙوں ترائے ڳیڑویں’’بادشاہ‘‘ باقی آن بچین اَپݨے پاسے ’’بادشاہیں‘ دی جاہ تے جیرھے ’’اُتوں‘‘ لتھے ’’حاکم‘‘ ہِن ۔اُ نہیں دے مونہہ تے ݙاڑھی تاں ݙاڑھی ’’تھڄوں مُچھاں‘‘ اِی نیں لبھدیاں اَتے ایہو حال اَڄ کلھ دے ’’چوریں‘‘ دا ہے ۔ اَڳلے وقتیں دے ’’بادشاہ‘‘ وی ’’ݙاڑھی آلے ہوندے ہَن تے ’’چور‘‘ وی ۔ چور دی ݙاڑھی اِچ ’’ککھ‘‘ آلی مشہور اَکھاݨ اِی ایئیں بݨی ہئی جو او ’’ویڑا‘’ تھی کراہیں اپݨی ’’ݙاڑھی‘‘ اِچ ہتھ مار کھڑا ہا ۔ ڳالھ ایئیں ہے جو ہک بندے دی مینھ ٻدھیج ڳی اونکوں جنہیں بندیں تے شک ہا ۔اُوں اُنہیں دی منت کیتی ‘ میڑھ گھن ڳیا ۔ پَر کہیں نہ منّی اوڑک او قاضی ’’دی عدالت‘‘ اِچ ڳیا ۔دھا نہہ ونڄ ݙتُس ۔ قاضی اوں کنوں عرضی گھن اُنہیں سبھنیں بندیں کوں سݙوا گھدا ۔ ’’قاضی‘‘ عدالت دے ’’پیادے‘‘ کوں حکم ݙتا جو او انہیں بندیں دے پِچھوں تھی کھڑے تے او ’’قاضی‘‘ جئیں ݙے اشارہ کرے اونکوں ٻدھ گھنے ۔ ’’قاضی‘‘ عدالت اِچ آیا۔ اوں ٻہݨ سیتی اُنہیں بندیں دے ݙٹھا ۔ تے آکھیُس جو ’’چور‘‘ دی ’’ݙاڑھی‘‘ اِچ ’’ککھ‘‘ اے ۔ چور دی دِل اِچ کُھڑکی ‘ اُوں جلدی جلدی اَپݨی ݙاڑھی اِچ ہتھ ماریا تے ظاہر تھی کھڑا ’’سچ کُوڑ‘‘ اَکھاݨ بݨاوݨ آلیں دے لیکھے ۔او ݙینھ تے اَڄ دا ݙینھ چور دی ݙاڑھی اِچوں ککھ نیں نِکتا ۔

اَکھیندن جو ہک بادشاہ وݙا کنجوس مکھّی چوس ہا ۔ او ’’خیر‘ خیرات‘’ کرݨ کنوں وݙا ترہندا ہا ۔ جیکر کوئی بندہ ’’اللہ نامی خیرات منگن آوے ہا تاں بادشاہ اپݨی ݙاڑھی تے ہتھ پھیرے ہا جتی وال کِر پَووِن ہا یا اوندے ہتھ اِچ آ ونڄن ہا ۔ منگݨ آلے کوں اُتی اشرفیاں ݙیندا ہا ۔ انعام ݙیوݨ ویلھے وی ایئیں کریندا ہا ۔ ہِیں لیکھے اوندے دربار اِچوں خیرات منگݨ آلے تے انعام گھنݨ آلے اکثرہ خالی ہتھ ویندے ہَن ۔

ہک واری بُکھ ݙکھ‘‘ دا ماریا ستایا ہویا ہک بندہ ہِیں بادشاہ دی درٻار اِچ آیا امداد منگیُس ۔ بادشاہ آکھیا مَیں اپݨی ݙاڑھی اِچ ہتھ پھرینداں ۔ اڳوں تیݙی قسمت جتنے وال کِرن ۔ پتہ اے ہک اِی نہ کّرے ۔ اوں بندے ہتھ چا ٻدھیئے تے آکھیا ! بادشاہ سلامت ! ہتھ اِی تُسیݙا تے ݙاڑھی اِی تُسیݙی ‘ میݙی قسمت دُھوڑ جاڳسے ایہ تاں ایئیں تھیوے جو ݙاڑھی تُسیݙی ہووے تے ہتھ میݙا ہووے وَل ݙیکھوں جو میݙی قسمت اِچ ’’ہار‘’ اے یا ’’جیت‘‘ اے۔

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان