مندر پرہلاد بھگت

قلعہ ملتان دے شمال دی جانب ہک کونے وچ پرہلاد بھگت دا مندر واقع ہے ۔ بیان کیتا ویندا ہے جو زمانہ قدیم وچ ہک راجہ ہرناکشپ نامی ایں علاقہ وچ حکومت کریندا ہا۔ اوں خدائی دا دعویٰ کیتا ہا تے دیوتاواں دی پوجا نال لوکاں کوں سختی توں منع کرݨا شروع کر ݙتا ۔ پرہلاد بھگت ایں راجے دا پُتر ہا ۔ اوں اپݨے پیئو دے ایں دعویٰ توں انحراف کیتا تے لوکاں کوں تلقین کیتی جو راجہ دا دعویٰ بالکل باطل ہے ۔ اساں ساریاں دا پیدا کرݨ والا ایشور تے ماتما ہے جیندی عبادت اساں ساریاں تے فرض ہے ۔ راجہ کوں ایہ گاٖلھ سخت ناگوار گزری پُتر کوں گرفتار کرتے ایہ حکم ݙتا جو سونے دا ہک ستون بھاہ نال تپایا ونڄے تے اوندے نال چھوہر کوںٻدھ ݙتا ونڄے ۔ چنانچہ سارا ݙینہ ایہ ستون بھاہ نال گرم تھیندا ریہا تے جݙاں شام دے ویلے ایں راجکمار کوں ایندے نال ٻدھݨ لڳے تاں او ستون ݙو ٹوٹے تھی ڳیا تے ایندے وچوں ہک شیر نکلیا جئیں راجہ کوں چیر پھاڑ تے رکھ ݙتا ۔ ݙسیا ویندا ہے جو شیر اصل وچ خود وشنو بھگوان ہَن جہڑا نرسنگھ اوتار دی شکل وچ نمودار تھئے ایں زور تے پرہلاد کوں پرہلادبھگت منیا ڳیا تے ایہ مندر اوندی یادگار اِچ قائم تھیا۔

ایہ مندر حضرت غوث بہاء الحق زکریا ؒ ملتانی دے مزار مقدس دے بالکل سامݨے واقع ہا لیکن ایندی تعمیر زمانہ قدیم اِچ تھئی۔ افسوس ایہ ہے جو ایں عمارت تے کُئی پُراݨا کتبہ موجود کائنی ورنہ ایندے توں مزید حالات تاریخی معلوم تھیندے ۔ سرالیگزینڈر برنز جئیں زمانے وچ اِتھاں بطور سیاح وارد تھئے اوں ویلھے ایں مندر دی کوئی چھت کائناں ہئی ۔1853ء وچ ایہ مندر استعمال اِچ وی کائنا ہئی لیکن بعد اِچ ایندی مرمت کرائی ڳئی تے نرسنگھ اوتار دی ہک نویں مورتی ایندے وچ لئی ڳئی ۔ ایہ وی ظاہر ہے جو پہلے روزہ مبارک حضرت غوثؒ دی عمارت دے وچوںہک دروازہ مندر اِچ ونڄݨ کیتے ہا لیکن بعد اِچ اینکوں بند کر ݙتا ڳیا۔1810ء وچ مندر دا کلس ہندوآں ٻہوں اُچا کر ݙتا جیندے آسوں پاسوں خانقاہیں دے سجادہ نشیناں اظہار ناراضگی کیتا تے ہندو مسلماناں دے تعلقات کشیدہ تھی ونڄݨ دی وجہ نال شہر وچ بلوہ وی تھیا۔

سکھ حکومت دی طرفوں ایں مندر دی سرپرستی تھیندی رہی ۔ مندر دے مہنت کوں ہر دکان توں کجھ رقم بطور وظیفہ ملدی ہئی ۔ مئی وچ نرسنگھ چودس دے ناں نال ہک میلہ اِتھاں لڳدا ہا۔ہندو ایں میلہ تے ہزاراں دی تعداد وچ کٹھے تھیندے ہن۔ (بھارت وچ بابری مسیت دی شہادت دے بعد ہک ہجوم ایں مندر کوں مسمار کر ݙتا، ہُݨ اِتھاں مٹی دا ڈھیر باقی ہے)۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء