جیروم کارلے

جیروم کارلے 
جیروم کارلے (ڄمݨ ویلھے ناں جیروم کارفنکل  18 جون 1918 – 6 جون 2013) ہک امریکی فزیکل کیمیا دان ہا ۔ ہربرٹ ہاپٹمین دے نال مشترکہ طور تے ، انہاں کوں 1985 وچ ایکس رے سکیٹرنگ تکنیک دا استعمال کریندے ہوئے کرسٹل بݨتراں دے براہ راست تجزیہ کیتے کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
کارلے 18 جون 1918 کوں نیو یارک شہر وچ ڄمیا ہا ، سیڈی ہیلن تے لوئس کارفنکل دا پتر ہا ۔ او ہک یہودی خاندان وچ ڄمیا ہا جیندے وچ فنون وچ ٻہوں دلچسپی ہئی ۔ انہاں جوانی وچ پیانو وڄایا ہا تے ٻہوں سارے مقابلیاں وچ حصہ گھدا ہا ، پر انہاں دی سائنس وچ زیادہ دلچسپی ہئی ۔ انہاں بروکلین دے ابراہم لنکن ہائی سکول وچ تعلیم حاصل کیتی ، تے بعد وچ آرتھر کورنبرگ (جنہاں کوں 1959 وچ طب وچ نوبل انعام ݙتا ڳیا ہا) تے پاول برگ (جیڑھے 1980 وچ کیمسٹری وچ فاتح ہن) دے نال سکول دے گریجویٹس دے طور تے نوبل انعام جتیا ۔ جوانی وچ ، کارلے کوں ہینڈبال ، آئس سکیٹنگ ، ٹچ فٹبال تے نیڑے دے بحر اوقیانوس وچ تیراکی کرݨ وچ مزہ آندا ہا ۔ 

انہاں 15 سال دی عمر وچ کالج شروع کیتا تے 1937 وچ سٹی کالج آف نیو یارک توں بیچلر دی ڈگری حاصل کیتی ، جتھاں انہاں مطلوبہ نصاب دے علاوہ حیاتیات ، کیمسٹری تے ریاضی وچ وی اضافی کورس کیتے ۔ انہاں 1938 وچ ہارورڈ یونیورسٹی توں ماسٹر دی ڈگری حاصل کیتی ، جیندے وچ حیاتیات وچ مہارت حاصل کیتی ہئی ۔ 

ٻئی گریجویٹ تعلیم کیتے کافی رقم جمع کرݨ دے منصوبے دے حصے دے طور تے ، کارلے البانی ، نیو یارک وچ نیو یارک سٹیٹ ڈیپارٹمنٹ آف ہیلتھ وچ ہک پوزیشن گھدی ، جتھاں انہاں تحلیل شدہ فلورائیڈ دی سطح کوں ماپݨ دا ہک طریقہ تیار کیتا ، ہک تکنیک جیڑھی واٹر فلورائیڈیشن کیتے ہک معیار بݨ ڳئی ۔ 

انہاں 1940 وچ یونیورسٹی آف مشی گن وچ داخلہ گھدا تے اپݨی مستقبل دی ذال ، اسابیلا لوگوسکی نال ملاقات کیتی ، جیڑھی انہاں دی پہلی فزیکل کیمسٹری دے دوران برابر والی ڈیسک تے ٻیٹھی ہئی ۔ ݙونہاں 1942 وچ شادی کیتی ۔ ݙونہاں کوں انہاں دی پی ایچ ڈی دے دوران فزیکل کیمیا دان لارنس بروک وے دی نگرانی ہئی ۔ بھانویں کارلے اپݨا مطالعہ 1943 وچ مکمل کر گھدا ہا ، انہاں کوں پی ایچ ڈی اڳلے سال ݙتی ڳئی ۔ 

جیروم کارلے امریکن کرسٹالوگرافک ایسوسی ایشن (اے سی ہے) (1972) تے آئی یو سی آر (1981-1984) ݙونہاں دے سابق صدر ہن ، تے نال ہی براہ راست طریقیاں تے کم کیتے 1985 وچ کیمسٹری دے نوبل انعام دے شریک وصول کنندہ وی ہن ۔ انہاں کوں انہاں دے کم کیتے ٻہوں سارے اضافی اعزازات وچوں ، 1976 وچ نیشنل اکیڈمی آف سائنسز ، 1986 وچ امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ، تے 1990 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی کیتے منتخب کیتا ڳیا ۔ 

 تحقیق تے نوبل انعام 
1943 وچ گریجویٹ تعلیم مکمل کرݨ دے بعد ، کارلے شکاگو یونیورسٹی وچ مین ہٹن پروجیکٹ تے اپݨی ذال ڈاکٹر اسابیلا کارلے دے نال کم کیتا ، جیڑھا کہ ایں منصوبے تے سب توں کم عمر سائنسداناں تے کجھ زنانیاں وچوں ہک ہئی ۔ 1944 وچ ، او یونیورسٹی آف مشی گن واپس ڳئے ، جتھاں کارلے یونائیٹڈ سٹیٹس نیول ریسرچ لیبارٹری کیتے ہک منصوبے تے کم کیتا ۔ 1946 وچ ، او واشنگٹن ، ڈی سی منتقل تھی ڳئے تاں جو نیول ریسرچ لیبارٹری کیتے کم کر سڳن ۔ 

کارلے تے ہربرٹ اے ہاپٹمین کوں 1985 وچ ایکس رے سکیٹرنگ تکنیک دا استعمال کریندے ہوئے کرسٹل دی بݨتر دا تعین کرݨ تے کم کیتے کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ، ہک اینجھی تکنیک جیڑھی حیاتیاتی ، کیمیائی ، دھاتی تے طبیعیاتی خصوصیات دا مطالعہ کرݨ کیتے استعمال تھیندی ہے ۔ او سینٹروسمٹرک بݨتر وچ سائر مساوات کوں استعمال کرݨ دے قابل ہن ، جیندے نال نام نہاد براہ راست طریقے تیار تھئے ۔ کرسٹل وچ ایٹم دی پوزیشن کوں انج کرݨ دے ذریعے ، زیر مطالعہ مواد دی سالماتی بݨتر دا تعین کیتا ونڄ سڳدا ہے ، جیندے نال زیر مطالعہ مالیکیول دی نقل تیار کرݨ کیتے عمل ڈیزائن کیتے ونڄ سڳدن ۔ ایں تکنیک نویں دواسازی مصنوعات تے ٻئے تیار کردہ مواد دی ترقی وچ اہم کردار ادا کیتا ہے ۔ 

کارلے تے انہاں دی ذال 31 جولائی 2009 کوں یو ایس نیول ریسرچ لیبارٹری توں ریٹائر تھئے ، جیندے وچ انہاں ݙونہاں رل تے یونائیٹڈ سٹیٹس گورنمنٹ کیتے 127 سال خدمات انجام ݙتے ، کارلے 1944 وچ این آر ایل وچ شامل تھئے ہن تے انہاں دی ذال ݙو سال بعد ۔ سرکاری ملازمت توں روانگی دے ویلھے ، کارلے بݨتر آف میٹر لیبارٹری دے چیف سائنسدان دے طور تے سائنس دی چیئر تے فائز ہن ۔ کارلے دی ریٹائرمنٹ دی تقریب وچ یونائیٹڈ سٹیٹس سیکرٹری آف دی نیوی رے مابوس شرکت کیتی ، جنہاں جوڑے کوں ڈیپارٹمنٹ آف دی نیوی ڈسٹنگوئشڈ سیویلین سروس ایوارڈ پیش کیتا ، جیڑھا کہ سویلین ملازماں کیتے نیوی دی سب توں وݙی سنڄاݨ ہے ۔ 

 گھروڳی زندگی 
کارلے دی شادی اسابیلا ہیلن لوگوسکی (1921-2017) نال تھئی ہئی جئیں کنوں انہاں دیاں ترائے دھیاں ہن ، جنہاں وچوں سبھی سائنسی شعبیاں وچ کم کریندیاں ہن

لوئیس کارلے (ڄم 1946) ہک نظریاتی کیمیا دان ہن ۔ 

جین کارلے (ڄم 1950) ہک نامیاتی کیمیا دان ہن ۔ 

میڈلین کارلے (ڄم 1955) ارضیات دے شعبے وچ مہارت دے نال ہک میوزیم ماہر ہن ۔ 

 موت 
کارلے 6 جون 2013 کوں لی ووڈ ہیلتھ کیئر سینٹر ، ایننڈیل ، ورجینیا وچ جگر دے کینسر نال فوت تھی ڳئے ۔ کارلے کوں آرلنگٹن ، ورجینیا دے کولمبیا گارڈنز قبرستان وچ دفن کیتا ڳیا ہے ۔