’’کِنڈ‘‘ تے ’’ٻاہر آلا‘‘

اسیݙے گھر زَلانویں مزمان آئے ہوئے ہَن ۔ خُلُّق دِی بھیݨ تے اوندی نونہہ نِکّے ٻال اِی نال ہَن۔ ݙوپہریںدی مانی دَا ویلھا تھیا ۔ اسیݙی نونہہ رِیت مُوجب پہلے مِزمانیں دے اڳوُّں تے وَل اسیݙے اڳوّں مَانی تے پاݨی کانجی رکھیا ۔میݙی بھیݨ آکھیا اَدّا! میݙی ٻھڄائی تاں فرق کینھا کریندی ہئی اسیکوں آپݨے گھر دا بھاتی ڄاݨدی ہئی۔ بختیں سَنتیں آلی نونہہ تاں اسیکوں بیگانہ تے مِزمان ڄاتے ۔ مَیں پُچھیا اَدِّی! او کینویں ؟ … او اِنوّیں جو اسیکوں مزمان سمجھیئے اِس تاں مانی پہلے اساݙے اَڳوّں رَکھی اِس ۔ نہ تاں روٹی مانی تاں پہلے ’’جوانیں‘‘ دے اڳوّں رکھیندی اے ۔ ٻیا اے ہے جو اڳے اَمدے ہاسے تاں گھراِچ جو دال ساڳ پکیا ہویا ہوندا ہا اوہو رَل کھمدے ہاسے ۔ اَج کُکِڑی دی بھاڄی اے۔ پُلا ڈ، اے وَل جوڑِے اِن میں تاں حریان تھی ٻیٹھی آں ۔ میں آکھیا اَدِیّ! ایندے اِچ نونہہ دا کئی ݙوہ کینھی میں اونکوں ایہو تَردُل کرݨ کیتے آکھیا ہا ۔ اَتِیّ ڄیہاڑیں بعد تاں آئے وے ہُݨ چھوڑو ہِیں وِپرے کوں تے بسم اللہ کرو مانی کھائو۔

مانی کھمدیں ہوئیں مئی آپݨی نونہہ کوں آکھیا اَڑی او وَیکھڑ ، ویسلی او ݙیکھ او تیݙا ’’کِنڈ‘‘ٻاہر نِکتا ویندی۔ نونہہ کوڑیج تے آکھیا ’’ٻاہر آلے‘‘دا جو تھیا ۔ سس بُجّہ ݙے تے آکھیُس شرم نوہی اَمدی؟ پئے بارے ایئیں اَکھیندیں ہوئیں ۔ نونہہ آکھیا ماسی ! تُوں میݙے ’’پُتر‘‘ کوں ’’کِنڈ‘‘ سَݙی میں تیݙے پُتر کوں ’’ٻاہر آلا‘‘ چا سݙیم تاں کاوڑ پی لڳدی اے وی؟

سس نونہہ دیاں ڳالھیں سُݨ تے میݙی کِھل نِکل ڳی۔ میݙا پوترا (جیرھا ایم سی ایس کرݨ کیتے یونیورسٹی اِچ پڑھدے) میݙے نال روٹی کھمدا ٻیٹھا ہا ۔ میکوں کِھلدا ݙیکھ میݙے مونہہ ݙے ݙیکھݨ پئے ڳیا ۔ میں کنوں پُچھدے بابا ! مَانیہیں آپ اِچ جیرھی ڳالھ کیتی اے اوندے اِچ کِھلݨ دی ڳالھ کیرھی اے؟میں اوں کنوں پُچھیا تیکوں علم ایں ’’کِنڈ‘‘ کینکوں اَکھیندن؟ تے ’’ٻاہر آلا‘‘ کینکوں سݙیندِن؟۔ پتہ ہووی ہا تاں تُوں وی کِھلیں ہا ۔ میکوں ݙسایا جو پُتر ! ’’کِنڈ‘‘ سݙیندن ’’سوئر‘‘ دے’’ پَھل ‘‘ کوں تے ’’سوئر ‘‘ کوں سݙیندن ’’ٻاہر آلا‘‘ ۔ ’’سوئر‘‘ کوں ’’ٻاہرآلا‘‘ ایں ڳالھوں سݙیندن جو ’’مُلاں ملواݨیں ’’مسلمانیں‘‘ کوں آکھیا ہویا جو ’’سوئر‘‘ اصلوں ’’پلیت‘‘ تے ’’نسوُرا‘‘حرام زناور ہاے اوندا ناں گھنݨ نال بندے دی ’’زبان‘‘ پلیت تھی ویندی اے ۔ اونویں آکھݨ کوں اسیݙے سرائیکی سیاݨے اَکھیندِن سوئر کیوں موٹا۔؟ لَا ہا ڄاݨیں نہ ’’تروٹا‘‘ ۔ بے حیا ، بے دید ،بے لحاظ تے ندریہہ بندے بارے اَکھیندن جو اوندا ناں نہ گھن اوندی اَکھ اِچ تاں سوئر دا وَال اے ۔ ’’سوئر‘‘ دی ڳچی اِچ ہݙیاں اِینویں جُڑیاں ہوئیاں ہوندئین جو او ڳچی سَڄے کھٻتے ۔ ایݙے اوݙے نِیں چول سڳدا۔ ہِیں ڳالھوں او ’’ٹُرے‘‘ یا ’’بھڄے‘‘ سِدھا ٹُردے تے سِدھا بھڄدے ۔ پھرݨاں پوِس تاں یکدم پِھردے تے اینکوں اَکھیندن ’’سوئرپھیری‘‘ ۔ جیرھابندہ آپݨے قول اقرار کنوں اَچاچیت پِھر ونڄیں تاںاَکھیندن ۔ او ’’سوئر پھیری‘‘ ماری کھڑے ۔ جیڑھے بندے دی دِ ل اِچ پلیتی ہووے تاں اَکھیندن جو او اندر اِچ سوئر لانہہ کیتی ودے ۔ 

سرائیکی ٻولی دے ہک مشہور شاعر ڄنگھ ٹھول آپݨے ہک شعر اِچ سوئر دا ’’لوظ‘‘ مُندری اِچ نڳ آنگے جُڑیے۔ اَکھیندے عمل آپݨے ݙیکھو تاں کیا بد عمل او ۔ ووئے اصلوں … کوئی سوئر دے پَھل او اسیݙے سرائیکی سیاݨے اے وی آکھ ڳن ’’سُوئر‘‘ مُوآ رَڑھ اُڄاڑئے مُوأ تا کیھیں لیکھے؟… اَتے سرور کربلائی سئیں (بہشتی) وی آکھ ڳن جو ’’سوئر‘‘ سوئر ہوندے کݨک اِچوں نکلے بھانویں کماند اِچوّں۔

میں ’’پوترے‘‘ کوں اے وی ݙسایا جو سُوئر دی ’’کادی‘ ‘ کوں سرائیکی اِچ ’’بھُونڈݨ‘‘ سݙیندن۔

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان