خرم بہاول پوری

مولانا نصیر الدین خرم بہاول پوری حضرت خواجہ فریدؒ دے بعد عشقیہ شاعری دے ݙوجھے وݙے شاعرہن۔ آپ دا کلام ٹھیٹھ زبان دی چس رس تے بیان دی لطافت تے رنگینی دا بہترین نمونہ ہے۔ خرم دے کلام وچ روزمرہ ‘ تشبیہات ‘ محاورے تے ضرب المثل دا ایݙی مہارت نال استعمال ملدے جو سرائیکی دا ٻیا کوئی شاعر ایندی مثال پیش نیں کر سڳدا۔ اے صرف خرم دا حصہ ہے۔ پیار محبت دیاں ڳالھیں دی اُوہوں لہجے وچ کریندن جیویں دو بدو ڳالھیں پیا تھیندیاں ہوون۔ مصرعے نـثر دے انداز تے مکالمے دے انداز وچ وݙے موثر ثابت تھیندن۔

پُنل آ لݙ آ پاروں ۔ رل مل یار گزاروں

کاوڑ کوں لا ݙیوئوں تیلیاں تے ہاں پتے چا ماروں

رومان خرم دی شاعری دا سب توں وݙا عنصر ہے ۔ اوندی اکھ حسن سنگار دی ڳولی ہے۔ جمالیاتی ادراک خرم دی شاعری کوں ہک نواں اُسلوب عطا کریندے۔ ایں طرح اے محسوسات دی شاعری بݨ ڳئی تے او جتھاں حسن نال عشق دے ڳانڈھے جوڑ تے خرم اپݨی شاعری دا کوٹ اُسریندن۔

ایہو نینگر پھل چو پائی کھڑی ہے

چٹے ݙینہ دے چندر چڑھائی کھڑی ہے

خرم نے عشقیہ شاعری وچ اپݨا انج دڳ بݨائے۔ اوندی فکر دا رستہ انسانی روح اِچ لکیے غم دی جھوک اِچوں تھی کے لنگھدے ۔ اوندے شعر درد دے چھیکڑی سول دیاں منہ ٻولیندیاں تصویراں ہوندن۔

قسمت جو میں تے کاوڑی

گھر مونجھ کھلدی آ وڑی

جاتس جو ہے بے پا وڑی

جو وس لڳیُس ڳئی رت روا

ایں شاعری وچ فراق دی بھا وی ہے تے وصال دی آس وی۔ جذبات نگاری وچ خرم بہاولپوری کوں ٻہوں قدرت حاصل ہے۔

کُٹھے پے ہیں یار دے نازاں دے

نہیں رہ ڳئے ہوش نمازاں دے

میں وانگ لڳی تاں کل پووی

ساݙے سولاں دی سدھ ول پووی

ایہو پتھر ہاں جو ݙل پووی

سُݨ کوکاں سوز دے سازاں دے

خرم محبوب کوں بے وفائی دے اُلانبھے وی ݙیندن تاں دعائیں دی اُوٹ وچ۔ وصال تے قرب دی آرزوکریندن تاں ہک وسیبی رکھ رکھائو تے سلیقے نال۔

اللہ نہ بھنی بھول وے

سنج بر دے وچ نہ رول وے

جتی سول ݙے جتی پیاستا

نہیں اتھ کے دم مارݨ دی جا

اکھیں اڳوں پیا وس سدا

بھانویں ٻول یا نہ ٻول وے  

سرائیکی زبان دی شاعری دا اے دور خالص رومانوی تے عشقیہ شاعری دا دور اے ۔ تقریباً تمام اصناف وچ شعراء اپݨے فن دے کمال ݙکھائے۔ ہُݨ تئیں اساں جنھاں نمائندہ شعراء دا تذکرہ کیتے انھاں دے علاوہ کئی ٻئے شاعراں وی عشقیہ شاعری وچ کافی ناں کمائے۔ انھاں وچ جندن ملتانی ‘ محمد امین عاشق ‘ محمد بخش ممدن بہاول پوری‘ گل محمد فائق ‘ سخی امیر‘ عاصی پیر بخش ‘ صابر مبارک پوری تے پُر درد دے ناں قابل ذکر ہن۔ مختصر نمونہ کلام پیش ہے

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان