موچی

سیاݨے آہدن: ’’ڄام دی رَن تے ٻلی دے کن‘‘

جام ، موچی کوں آہدن۔ موچی ہک جاہ کافی دیر ٻہہ تے کم کریندے تے اوندی زال پئے دے گھر نہ ہووݨ دی وجہ توں سارا سارا ݙینہ وستی وچ پھردی ہے ۔ جینویں ٻلی دے کن متحرک راہندن اونویں ڄام دی رَن وی متحرک راہندی ہے ۔ موچی وسیب دا ایݙا سیاݨا کردارکائنی جینویں نائی تے پرہائیں ہن۔ایندی وجہ اوندے کم دا طریقہ ہے ۔ نائی تے میراثی اپݨا کم کریندے ہوئے بندیاں تے توجہ رکھیندن جݙاں جو موچی تے قصائی ، لوہار تے پاولی اپݨے سامان تے شئیں تے نظر رکھیندے جینویں موچی جُتی وچ سر ݙتی پیا ہوندے نالے جُتی دا کم وی بریک بینی دا ہوندے تے توجہ نال تھیندے ۔طویل تے صبر آزماء کم ہے تہوں او شودا نہ سِر چیندے تے نہ جہان ݙہدے تے نہ جہان دی سُݨدے بھل اپݨی عرقی وچ غرق نظردے ، نہ ڳالھیں سُݨدے تے نہ ٻئے کم ݙہدے تے وَل عقل سُدھ ٻدھ کینویں آوے ۔ تہوں تاں لوک کہاݨیاں وچ موچی دا کردار اصلوں بھولا جیہا تے اپݨے کم نال کم رکھݨ آلاتے دیانت دار ہے۔ جُتی سلائی دی دیر تھیوݨ بارے ہک اَکھاݨ دی شکل بݨ ڳئی ہے کیوںجو موچی تریخاں ٻہوں ݙیندے تے جُتی وقتی تے ویلے سِر سی تے سادھ کوں نئیں ݙیندا تہوں تاں لوک آہدن ’’سئیں ساݙا کم تاں موچی دی جُتی بݨ ڳئے۔‘‘

کہاݨی ’’ہر شے اپݨی اَل آلے پاسے ویندی ہے‘‘ وچ بادشاہ دا وَنڄیا ہویا پتر جیڑھا موچی دے گھر پلدا رہندے او شاہی خون جو ہے تہوں او ٻالیں تے بادشاہ بݨ ٻاہندے تے ٻنہاں ٻالیں کوں اپݨا غلام ، وزیر ، کٹوال بݨا تے اوکوں حاضر رکھیندے جݙاں جو موچی دا پُتر جیڑھی شاہی وچ شہزادیں کلی پلدے او کھیݙدا کیویں ہے او گھر دیاں ساریاں جُتیاں چا گھندے تے انہاں نال کھیݙدے جتیاں دی مرمت کریندے ۔ بادشاہ اوندی ایں حالت کنوں ٻہوں پریشان تھیندے ۔ اَنت ملکہ ساری حقیقت کر سݨوائی تاں بادشاہ اپݨا پتر ولایا۔1

 فتح مند موچی 
شئیت میں  پہلے وی کتھائیں  ڳالھ کرآیاں  ،ݙاݙے فتح مند موچی دے دَر تے ݙو وݙے وݙے اَمب ہَن ، گھاٹی چھاں  ہئی ،اَمباں  والی چھاں  تلے کئی بھولے آ ٻہندے ہَن ۔ کم تھیندا پیا ہوندا ہئی ۔جتیاں  بݨدیاں  پیاں  ہوندیاں  ہَن ،جتیاں  بݨاوݨ آلے سندر ، آر ، رَنبی ، سلھ ، کنالی ، منڳلی تے گاسے ورتیندے پے ہوندے ہَن ۔پنے تے پتاوے دی چھل مُچھ تھیندی پی ہوندی ہئی ۔ ݙاݙا فتح مند حقہ پیندا ٻیٹھا ہوندا ہئی ، ٻڈھڑا تھی ڳیا ہا ، آپ کم کائنا کریندا ہا ، ٻے بندے کم کریندے ٻیٹھے ہوندے ہَن ۔ کئی جُتی بݨاوݨ آوے ہا تاں  پُچھدا ہا ،ابا سادہ کھسہ بݨویسیں  یا طلے آلا ،کنیں  چھیکویں  جُتی ہووے یا کُنالی جُتی۔ ہُنائیں  دے گھر دے نال رمضان موچی دے ابے دا گھر ہئی تے تریجھا گھر مجید موچی دے ابے دا ہئی ۔ ہُنیں  دے ناں  وِسر ڳن ۔ مجید موچی کم نہ کریندا ہئی سارا ݙینھ اسیݙے نال کھیݙدا ہا ۔ ݙاڈھے چنگے لوک ہَن ، سیلاب دے بعد الاہے کتھاں  چلے ڳن ۔ ہُناں  کوں  موچی آکھدیں  شرم شاری تھیندی پی اے ، اللہ ڄاݨے اُنہاں  دی ذات کیا ہئی۔ پتہ ہووے ہا تاں  پیشے دی جاہ تے ہُنائیں  دی ذات دا ناں  وی گھناں  ہا۔پہلے تاں  پتہ نہ ہا ہُݨ تاں  پتہ ہے جو کسب آلا کمی کسبی نی ہوندا کمی اوہو ہوندے جیندی سوچ ءِچ کمی ہووے۔2

 حوالہ 
1سرائیکی لوک قصیاں دے کردار، مصنف : شہزاد اسد خان لغاری ، ناشر: جھوک پرنٹرز ‘ ملتان

2کتاب: مُہاڳ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان