یویس شاوین

یویس شاوین 
یویس شاوین (10 اکتوبر 1930 – 27 جنوری 2015) ہک فرانسیسی کیمیاء دان تے نوبل انعام یافتہ ہا ۔ او انسٹی ٹیوٹ فرانسیسی ڈو پیٹرولیئم اچ اعزازی تحقیقی ڈائریکٹر تے فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا ممبر ہا ۔ او اولیفن میٹاتھسس دے عمل کوں سمجھݨ کیتے اپݨے کم کیتے ڄاتا ویندا ہا جیندے کیتے اینکوں رابرٹ گربس تے رچرڈ شراک دے نال 2005 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

 جیوݨ جوڳ 
یویس شاوین 10 اکتوبر 1930 کوں مینن ، بیلجیم اچ فرانسیسی ماء پیو دے گھر پیدا تھیا ہا ۔ ایندا پیو ہک الیکٹریکل انجینئر دے طور تے کم کریندا ہا ۔ انہاں 1954 اچ ایکول سپیریئر ڈی چیمی فزیک الیکٹرانک ڈی لیون توں گریجویشن کیتی ۔ انہاں کیمیائی صنعت اچ کم کرݨ شروع کیتا پر اتھاں مایوس ہن ۔ انہاں دے حوالے نال آکھیا ڳیا اے کہ ، "جے تساں کجھ نواں ڳولݨ چاہندے ہو ، تاں کجھ نواں ڳولو... ایں رویے اچ کجھ خطرہ ہے ، کیوں جو ذرا سی ناکامی وی گونج دار ہوندے ، پر جݙاں تساں کامیاب تھیندے ہو تاں تساں اتے ٻہوں خوش تھیندے ہو کہ ایہ خطرہ مول گھنݨ دے لائق ہے ۔ " 1960 اچ ، شاوین روئیل-مالمیسن اچ فرانسیسی پیٹرولیم انسٹی ٹیوٹ کیتے کم کرݨ شروع کیتا ۔ 1995 اچ انسٹی ٹیوٹ توں ریٹائر تھیوݨ دے بعد او اتھاں اعزازی ڈائریکٹر آف ریسرچ بݨ ڳیا ۔ شاوین لیون سکول آف کیمسٹری ، فزکس تے الیکٹرانکس اچ ایمریٹس (ریٹائرڈ) ڈائریکٹر آف ریسرچ دے طور تے وی خدمات انجام ݙتیاں ۔ 

 ایوارڈ تے آدر 
انہاں کوں اولیفن میٹاتھسس دے شعبے اچ 1970 دے ݙہاکے دی موہر توں اپݨے کم کیتے رابرٹ گربس تے رچرڈ شراک دے نال 2005 دا کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ شاوین کوں ایندا انعام گھنݨ تے شرمندگی محسوس تھئی تے شروع اچ اشارہ ݙتا کہ او اینکوں قبول نی کریسی ۔ تاہم ، انہاں سویڈن دے بادشاہ توں اپݨا انعام وصول کیتا تے اپݨا نوبل لیکچر ݙتا ۔ او 2005 اچ فرانسیسی اکیڈمی آف سائنسز دا ممبر منتخب تھیا ۔ 

 سائنسی پرکھ پرچول 
شاوین دا کم میٹاتھسس تے مرکوز ہا ، جیندے اچ نامیاتی (کاربن تے مبنی) مرکبات شامل ہن ۔ میٹاتھسس اچ ، کیمیاء دان کائٹالسٹک متعارف کروا تے ڈبل بانڈز کوں زیادہ آسانی نال توڑ ݙیندن — یعنی ، ہک مادہ جیڑھا کیمیائی رد عمل شروع کریندا اے یا تیز کریندا ہے ۔ کیمیاء دان 1950 دے ݙہاکے اچ میٹاتھسس کرݨ شروع کر ݙتا ہا ایندا صحیح طریقہ کار ڄاݨئے بغیر ۔ سمجھݨ دی ایں کمی زیادہ موثر کائٹالسٹک دی ڳول اچ رکاوٹ پیدا کیتی ۔ 

1970 دے ݙہاکے دی موہر اچ شاوین ہک اہم سوبھ حاصل کیتی جݙاں انہاں اوں طریقہ کار کوں بیان کیتا جیندے ذریعے ہک دھاتی ایٹم ایٹم دے ہک گروپ اچ کاربن ایٹم نال جڑیا ہویا ایں گروپ کوں ݙوجھی مالیکیول اچ ایٹم دے گروپ نال تبدیل کرݨ دا سبب بݨدا اے تے میٹاتھسس کوں تفصیل نال بیان کیتا ۔ انہاں ݙسایا کہ رد عمل اچ ݙو ڈبل بانڈز شامل ہن ۔ ڈبل بانڈز اچوں ہک نامیاتی مالیکیول دے ݙو حصیاں کوں ڳنڈھ ݙیندا ہے ۔ ݙوجھا ڈبل بانڈ ہک دھات مبنی کائٹالسٹک کوں نامیاتی مالیکیول دے ہک ٹکڑے نال ڳنڈھ ݙیندا ہے ۔ میٹاتھسس اچ ، ایہ ݙو ڈبل بانڈز ملدے ہن تے چار سنگل بانڈز بݨاوݨ کیتے تقسیم تھیندن ۔ سنگل بانڈز ہک رنگ بݨیندن جیڑھا دھاتی کائٹالسٹک ، نامیاتی ٹکڑے تے نامیاتی مالیکیول دے ݙو حصیاں کوں ڳنڈھ ݙیندا ہے ۔ دھاتی کائٹالسٹک ول رنگ توں انج تھی ویندا ہے ، نامیاتی مالیکیول دا حصہ چائی ویندا ہے ۔ ایہ عمل ٹکڑے کوں نامیاتی مالیکیول دے باقی حصے نال ڈبل بانڈ نال جوڑ ݙیندا ہے ، ہک نواں نامیاتی مرکب بݨیندا ہے ۔ اسکالرز ایں رد عمل کوں ہک رقص نال تشبیہ ݙتی ہے جیندے اچ شراکت داراں دے ݙو سیٹ ہک رنگ بݨاوݨ کیتے ہتھ ملیندن تے ول ݙو نویں شراکت داریاں بݨاوݨ کیتے دوبارہ انج تھی ویندن ۔ 

میٹاتھسس دی شاوین دی تفصیل رابرٹ ایچ گربس تے رچرڈ آر شراک کوں اینجھے کائٹالسٹک تیار کرݨ تے مجبور کیتا جیڑھے رد عمل کوں زیادہ موثر طریقے نال انجام ݙیندے ہن ۔ ترائے کیمیاء داناں دے کم مینوفیکچررز کوں نامیاتی مرکبات بݨاوݨ دے قابل بݨایا ، جیندے اچ کجھ پلاسٹک تے دوائیاں وی شامل ہن ، گھٹ توانائی استعمال کریندے ہوئے کیوں جو مطلوبہ رد عمل دا دٻاؤ تے درجہ حرارت گھٹ تھی ڳیا ، تے گھٹ نقصان دہ تے مہنگے کیمیکل استعمال کریندے ہوئے ، تے گھٹ آلودگی رد عمل ضمنی مصنوعات تے خطرناک فضلے پیدا کریندے ہوئے جیڑھا مطلوبہ مصنوعی شے توں کڈھݨا ضروری ہے ۔ ایں عمل کیتے انہاں کوں 2005 دا کیمسٹری نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 

 موت 
شاوین 84 سال دی عمر اچ 27 جنوری 2015 کوں ٹورز ، فرانس اچ فوت تھی ڳیا ۔