مولانا سراج الدین پردیسی

اوچ شریف دے مولوی سراج الدین پردیسی وی مرزا صاحباں دا قصہ تحریر کیتے۔ اے قصہ چھپ نی سڳیا۔لیکن قصولی اینکوں اَڄ تئیں کچاریاں وچ ڳاندے پھردن۔ ایں قصے وچ ݙوہڑے ‘ بیت تے طویل بند استعمال کیتے ڳن۔ زبان سادہ تے ڄٹاکی ہے۔ زبان و بیان دیاں خامیاں ٻہوں ہن۔ اکثر جہیں تے صوتی قافیے ٻدھے ڳن۔ فنی تے عروضی نقص وچ قصولیاں دا ٻہوں ہتھ لڳدے۔ مرزا منوں ناں مراسی توں صاحباں دے حسن دی تعریف سُݨدے تاں کھیوے خان دی نگری روانہ تھی ویندے۔ ایں قصے دا انجام ݙوجھیاں توں مختلف ہے۔ صاحباں مرزے کوں کھیوے خان دے ٻال قتل کرݨ دی بجائے زخمی کر تے سٹ ویندن بعد وچ اے ݙوہیں علاج معالجے نال ٹھیک تھی تے کافی عرصہ تئیں جیندے رہندن تے ول اپݨی طبعی موت مردن۔ باقی بنیادی قصہ ساڳی ہے۔

صاحباں مرزا خان کوں اپݨی سونہہ رونہہ تے آڑا پاڑا ݙسیندی ہے۔

جام کھیوے دیاں ٹالیاں ودھ ودھ تھیندیاں جھنگ

تلے ٻدھیندیاں تازڑیں بھنور جنھاں دے رنگ

پھیرن نہ ݙیندیاں کھر کھرا چھکن نہ ݙیندیاں تنگ

چڑھن نہ ݙیندیاں پُٹھ تے ڄݨے جھلیندن پنج

خان کھیوے دی میں بیٹی آں خان طاہر دی منگ

تئیں جہیں پے کرݨ گدائیاں کئی دھوئیں دار ملنگ

کِناں کوں لڳیاں سوّیاں کِناں دے رُلئے کرنگ

تیکوں آکھاں مرزے خان آ ایہولانگھا عشق دا توں نہ لنگھ

صاحباں دیاں طاہر خان نال ڳنڈھیں ٻدھیج ویندن تاں صاحباں مرزے کوں کئی قاصد پٹھیندی ہے۔

چھلڑا توں مراسی آ تے خان طاہر دا بھٹ

خط ٻے کوں نہ ݙیویں تے ݙیویں مرزے دے ہتھ

اندر ٻہہ تے لکھیا رُنی آں ݙاڈھا جھٹ

لوک تاں روندے پاݨی ، تیݙی صاحباں روندی رَت

ریشم ڳنڈھیں شادی دیاں پیاں باقی ݙینہ راہندے نی ست

………………

چھلڑا توں مراسی آ خان طاہر دا بھٹ

اے خط بے کہیں کوں نہ ݙیویں تے ݙیویں مرزے دے ہتھ

چولا پاڑیا میݙڑا اتے سینہ ہے رتو رَت

پٹ پٹ سٹاں مینڈھیاں ݙے انگلیں دے وٹ

چھلڑا توں مراسی آ خان طاہر دا بھٹ

مرزا ہانویں پھل غلاب دا جھولی آ پیئوں

وِسر بھولے میں سنگھیا لوں لوں دھا ڳیوں

میں آکھیے کوئی ڄٹ پھاتے ہتھوں پھٹا ڳیئوں

صاحباں اپݨے بھرانواں کوں مرزے دے تیراں توں بچاوݨ دی خاطر تیر کمان بھن سٹیندی ہے تاں مرزا ایں صاحباں کوں بے وفائی دا اُلانبھا ݙیندے۔

میں چڑھدے مرزے خان کوں پیئو ونبھل ݙتی ہئی مت

بٹھ رناں دی دوستی کُھری جنھاں دی مت

ہس تے لیندیاں یاریاں رو تے ٻہن ݙس

ہتھیں کُہاون یار کوں ݙے گردن تے لت

اُچے محلاں تے چاڑھ تے گھندیاں پوڑیاں کپ

کلر کوٹ نی اُسردے نہ تھیندے چونے گچ

ما آکھیا میں مرزے کوں تے پیئو آکھیا ہئی سچ  

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان