جہانگیر مخلص . ڄاݨ سُنڄاݨ

ج:1960ء  

                       جہانگیر مخلص دا پوراناں جہانگیر عبد الغفور نائچ اے ۔ مخلص 1960ء اچ پید اتھئے۔ انہاں دے ابا سئیں دا ناں ملک عبد الشکورہا تے ݙاݙا سئیں دا ناں ملک عبد الغفور۔ اُنویں تاں ایہ لوک موضع لعلو نائچ چنی دی گوٹھ اچ رہندے ہن پر تعلیم دی خاطر احمد پور شرقیہ لݙ آئے ۔ مخلص دے ابا سئیں محکمہ نہر اچ ملازم ہن۔ ٻہوں پڑھیے لکھیے آدمی ہن انگریزی تے عبور رکھیندے ہن۔ محفل باز ہن چوں چوݙاں اچ ٻہݨ انہاں دی مجبوری ہئی جہانگیر مخلص دی ساڳی پیو تے ڳئے ۔ جہانگیر مخلص فزیکل ایجوکیشن دی ڈگری 1990-91ء اچ جامشورو یونیورسٹی توں گھدی اَڄکل ایلمنٹری کالج ان سروس پری سروس بہاول پور اچ فریکل ایجوکیشن دے ڈائریکٹرہن۔ جہانگیر نثر وی ݙاڈھی سوہݨی لکھدے۔ہُݨ توݨی ایندیاں ݙوں کتاباں چھپین، ہک سفر نامہ ’’پندھیڑو‘‘ دے ناں نال ہک شاعری دی کتاب ’’پرہ باکھ‘‘ دے ناں نال۔ پرہ باکھ 1992ء اچ چھپی تے اینکوں ’’سخن سفارت ‘‘ احمد پور شرقیہ چھاپیا۔ جہانگیر مخلص دی شاعری نِرا ویݨ ہوندی اے ۔ وسیب دے سماجی ، سیاسی تے معاشی مسائل کوں مخلص اپݨی شاعری اچ کھل تے بیان کیتے لفظاں دا  ورتارا  نویاں نویاں ترکیباں دااستعمال تے منظر نامہ ایندی شعری خصوصیات ہن۔ جہانگیر مخلص پورے ملک اچ ہیں ڳالھوں ڄاتا سنڄاتا ویندے  جو ایندی شاعری ایندے کنوں وی زیادہ پندھ کریندی اے ۔ ذاتی زندگی اچ یار باش جوان اے ۔ سیلانی وی قہر دا اے ۔ ٻٹیل وی رج اے ۔ یاری نبھاوݨ وی ڄاݨدے۔ مہمان نواز وی اے ۔ 

؎                     اساݙے مخلص مزاج وکھرے اساݙی روح دے رواج وکھرے 

                       اساݙے لب تے پُھلاں دے قصّے اساݙے اندر اَنگاریں ہوندن 

٭                      بمطابق شناختی کارڈ ، ملاقات شاعر بمقام یونیورسٹی آف ایجوکیشن بہاولپور کیمس سیٹلائٹ ٹائون بہاولپور۔یکم فروری 2012ء

کلام  ٭

(1)

روح دی روہی رُلی ساہ دا ستلج ڳیا ہاں توں ہکڑہ دے ہوکے نِکلدے ریہے

ݙکھ ݙیراور دیاں گستان ڳلیاں دے وچ ساݙے پیریں دے چھالے پڄلدے ریہے

ہر نویں سِجھ دے سانجھے سفر تے ریہے نال ولدے ریہے نال ڈھلدے ریہے

اَساں یاریں کچاریں وی نچدے ریہے وانگ ݙیویں دے قبریں تے ٻلدے ریہے

ہر نویں شام پالی ہے یاری اَساں ہر نویں رات روہی گذاری اَساں

سُدھ نی کئیں ڳول وچ ڳول دی چھول وچ روز ویندے ریہے روز وَلدے ریہے

اَساں واہندیں وہیریں کوں وِسریے ڳئے سکھڑیں کِݨ مِݨ جو تھئی اَساں نسریے ڳئے

اساں سکرات وچ ٻور چیندے ریہے صرف ہک رات وچ اَساں پھلدے ریہے

پاتے پیریں دے وچ جھانجھراں ریت دیاں اَساں ٹُردے ریہے نال بھُردے ریہے

اݨ سونہیں سوجھلے ہم سفر تھی ڳئے اَݨ ݙٹھے قافلے نال چلدے ریہے

اَساں اَݨ سونہیں سانوݨ دے صدمیں کنوں دور تھی ڳئے ہیں ساول دے قدمیں کنوں

اَساں مخلصؔ محبت دیاں پلکاں کنوں روز جھنڑدے ریہے وَل سنبھلدے ریہے

(2)

کن وید اُنویں نہ چیلک کئی انویں میں اپݨیں بھاڳ تے رو پئی آں

اُݙوں روڳ دی جوڳ وی اُنویں ہئی اُوݙوں آندے راڳ تے رو پئی آں

نہ سنڳ ہن ساتھ سہیلیاں دے کھلے رہ ڳے تاک حویلیاں دے

میں اپݨے آپ اچ کلہی تھی ٻہہ سیجھ سہاڳ تے رو پئی آں

کیا ویڑہا چھنڈک ٻوہار کراں کئیں سانگے ہار سنگار کراں

کݙیں شیشہ ݙیہدیں کھل پئی آں کݙیں کجل مُساڳ تے رو پئی آں

تیݙے ݙکھ دے ڈاوݨ ہن جے تئیں میݙی سِک کوں ساوݨ ہن اُو تئیں

میکوں چھوڑ تے سانول رُول ݙتی میں تھی چھڑواڳ تے رو پئی آں

میں حور بݨی ہم ہاکڑہ دی میں سرسوتی دی ڄئی ہانمی

کوئی کونج قطاروں نکھڑی ڳئی میں مونجھ مہاڳ تے رو پئی آں

میݙے خاب اِچ ہر شئے وسدی ہئی تھئی جاگ تاں کئی شئے نیں رہ ڳئی

توݨیں خاب ہا مخلصؔ نال تاں ہا میں نندروں جاگ تے رو پئی آں

(3)

نہ ساݙے اندر دا کوئی موسم نہ ٻاہروں کوئی نظارے ہوندن

اَساں تاں اندھے متھاج چہرے اَساݙے ایویں گذارے ہوندن

نہ زندگی دا کوئی اُلانبھا نہ کوئی شکوہ نہ کوئی شارت

اَساں تاں گنگے شہر دے واسی اَساݙے اپݨے اِشارے ہوندن

اَساکوں کئی رُس رنج نی ہوندی اُو مونجھ ہوندی اے ہنج نی ہوندی

کڈیں تاں آ ݙیکھ ساݙے پلکیں تے چندر ہوندن ستارے ہوندن

سلوک ، سنگت ، سنجوک وانگوں کتھئیں کتھئیں رول لوک وانگوں

کتھاہیں ٻاہیں پناہیں ہوندن ، کتھئیں کلہیپے سہارے ہوندن

عجیب سانگا ہے ساݙے ساہ نال ، ساݙی سِک دا طلب دی تَس دا

خود اپݨے چھالے وی ساکوں اپݨے پیریں کولوں وی پیارے ہوندن

اَساݙے مخلصؔ مزاج وکھرے اَساݙی روح دے رواج وکھرے

اَساݙے لب تے پھُلاں دے قصّے ، اَساݙے اندر انگارے ہوندن

(4)

اُداس موسم جتھوں وی ٹُردن تے بھانویں جنتے سفر کریندن

توݨیں نماشاں جتھاں لہاون اُو رات روہی بسر کریندن

گمان دے گندر گوپے اندر بدن کوں ݙکھڑے ولھیٹ سمدن

سویل تھیوے تاں خاب اپݨے اُبھردے سِجھ دی نذر کریندن

اِیں سال کئی ایجھا کال پئے کاں دی اکھ جو نکھتی تاں آکھ ٻیٹھے

اِیں تسی دھرتی دے کنڈوراݨے پتہ نی کیویں گذر کریندن؟

کہیں ویرانی دے وݨ تے ٹنگی ہوئی لیر پگ پاند بوچھݨیں دے

اے اپݨی روہی رُلئے روہیلے خبر نی کیکوں خبر کریندن

اے موسمیں دی کریہہ وی سہندن، تریہہ وی سہندن تے جیندے راہندن

ویران ٹوبھے دی مݨ اُتے ٻہہ کے پاند پلکیں دے تر کریندن

اے لوک مخلصؔ خود اپݨے رستے تے اپݨے چھالے پلیندے رہ ڳن

اِیہو جیہیں گاٖلھے ہمیش رُلدن ، ہمیش رُلدیں سحر کریندن

(5)

اَساں رُلیے مسافر ہیں اَساݙی ہر ادا رُل ڳئی

پچُھے نہ کوئی اَساں کولوں جو کیا ہاوے تے کیا رُل ڳئی

اَساں ہستی دی مستی وچ اَساں خود اپݨی پستی وچ

ہوا اَئی ایجھی وستی وچ وفا تھی بے وفا رُل ڳئی

کوئی سِک ہئی سہیلی جہیں سِروں سینگی روھیلی جہیں

رُلی ہوئی آ ملی ساکوں ، ملی مل تے وَلا رُل ڳئی

اَساں رِیتاں پریتاں وچ اَساں مندر مسیتاں وچ 

کتھئیں ساݙی صدا رُل ڳئی کتھئیں ساݙی دُعا رُل ڳئی

تیݙے شہر اچ لتھی شام غریباں ایں غریبیں تے

ہکی رات اِچ جلیے خیمے تے فجریں تئیں سوا رُل ڳئی

اُوندی اَکھ دیاں فصیلیں تے میڈیاں پلکاں دی چادر ہئی

سندوری سیندھ کیا اُڄڑی ستاریں دی رِدا رُل ڳئی

نہ رَھ ڳئی ستر ونگاں دی نہ رَھ ڳئی چتر چُنیاں دی

رُسے کیا رنگ اکھیاں توں اُوندے ہتھ دی حنا رُل ڳئی

نہ پچُھ لیکھ اچ لکیریں دی اتھاں ساہ دے اسیریں دی

اَساں مخلصؔ فقیریں دی اَساں جئیں ہئی انا رُل ڳئی

(6)

ساݙیاں سوچاں ، ساݙے وِپرے ، ساݙے ڄمدے ٻال

ساݙیاں مونجھاں ، ساݙے ہنجوں ، مٹی کھمدے ٻال

اُوں پیو دے وی جیوݨ دا اندازہ لائوو جیندے!!

شام تھیوے تاں بُکھ دے ݙر توں گھر نی اَمدے ٻال

اُوں دھرتی دا پنج دریانواں نال نہ سانگا پچُھیں

جئیں دھرتی تے رُل ویندے ہِن ریت اچ دھمدے ٻال

جھار ولھیٹے ٻالاں دی تے کھِیسے ہووِن خالی

وَل وی پچُھدن لوک اَساں توں کیوں نی بھمدے ٻال

ہُݨ تاں زندہ نسلاں دا وی نوحہ لکھݨاں پے ڳے

ہُݨ تاں ساکوں چنڳے لڳدن لہو وچ دھمدے ٻال

یاد رکھو ہُݨ اِیں دھرتی تے اُو ویلا وی آسی

سُکیاں چھاتیاں مونہہ وچ گھن تے مرسن ڄمدے ٻال

عید دی رات اَساݙے ویڑھے بُکھ دا جاگا ہوسی

آ تے مخلصؔ ݙیکھ ونجاہے کیوں نی سمدے ٻال

(7)

اَساں تاں خاب ہیں کُوڑا ، اَساں وِسواس ہیں سانول

اَساں مُندریے ہوئے ہوٹھاں دی ہک اَرداس ہیں سانول

اَساں دھرتی تے جیوݨ دا اِرادہ کر تے بھُل ڳے ہیں

اَساں اپݨی حیاتی دا چھڑا اِحساس ہیں سانول

اَساں دھرتی دے سینے وچ لتھی ہوئی سیڑھ دے وانگوں

اَساں ہکڑہ دے ہوکے ہیں اساں سُک بیاس ہیں سانول

اَساں گمنام رستے تے کھڑے ہوئے ماتمی چہرے

اَساں بے وارثے ہوٹھاں تے اُکری پیاس ہیں سانول

اَساں روہی دے ٹٻیاں تے وِچھی چترانگ دی چادر

اساں موسم دے ورتاوے توں تھئے بے آس ہیں سانول

اَساں ہیں چاندݨی پوہ دی اَساں موسم کلہیپے دا !!

نہ کہیں دی آس ہیں سانول نہ کہیں کوں راس ہیں سانول

اَساں چودھار گھُٹ گھُٹ تھی ونڈیندے پئے ہیں دھرتی تے

اَساں اپݨے گلاسیں وچ چھڑی ہٻلاس ہیں سانول

اَساں چُپ چاپ کُس ڳے ہیں اَلیندی پئی ہے رُت ساݙی

اَساں تاں کھوڑ تے وِکدے تھڑکدے ماس ہیں سانول 

اَساں مخلصؔ فقیریں نال جیوݨ دا نہ وعدہ کر!!

اَساں تاں آپݨی دھرتی تے پکھی واس ہیں سانول 

(8)

تیکوں کیا ݙسیجے تے کتنا ݙسیجے اَساں کون تھیندوں اَساں لوک کیا ہیں

بھُلی مونجھ وانگوں رُلی کونج وانگوں اَساں کوکدے ہوئیں دلیں دی دُعا ہیں

کݙہیں بھاڳ بھوئیں دا کݙہیں بھوئیں دے بھوگی کݙہیں روح دے روڳی کݙہیں رول جوگی

اَساں ڈھول کشکول ہیں اپݨے ڳل دے اَساں اپݨے دَر تے خود اپݨی صدا ہیں

اَساں سیجھ سندری اَساں مونجھ مُندری اَساں ݙاڄھ ݙکھ دا اَساں خاب سُکھ دا

اَساں بے زبانی اَساں بے مکانی اَساں اپݨی بھوئیں تے اینویں بے رِدا ہیں

اَساں کُن دی نوبت اَساں سانجھ صحبت اَساں چُپ دیاں چپڑیاں اَساں تانگھ تاڑیاں

اَساں پل دی جھُمر دے جھُم جھومری ہیں، اَساں ابتداء ہیں اَساں انتہا ہیں

کݙہیں ݙیکھ ساݙو کݙہیں بھال ساکوں کݙہیں اپݨے مکھڑے دی ݙے جھال ساکوں

اَساں آپ سِم سِم تے آئے ہیں لباں تے لباں تے وی کمبدی ہوئی التجاء ہیں

اساں یار مخلص اَساں ریت رانجھے اَساں من دے مجنوں پُنل نال سانجھے

اَساں اپݨے پیریں دے چھالے کشالے تے تیݙے سُہاڳی ہتھاں دی حنا ہیں

(9)

کن وید اُونویں نہ چیلک کئی میں اپݨیں بھاڳ تے رو پئی آں

اُݙوں روڳ دی جوگ وی اُونویں ہئی اُوݙوں آندے راڳ تے رو پئی آں

نہ سنگ ہن ساتھ سہیلیاں دے کھلے رہ ڳے تاک حویلیاں دے

میں اپݨے آپ اچ کلہی تھی ٻہہ سیجھ سہاڳ تے رو پئی آں

کیا ویڑہ چھنڈک ٻہار کراں کئیں سانگے ہار سنگار کراں

کݙی شیشہ ݙیہدیں کھل پئی آں کݙی کجل مُساڳ تے رو پئی آں

تیݙے ݙکھ دے ݙانوݨ ہن جے تئیں میݙی سِک کوں ساوݨ ہن اُو تئیں

میکوں چھوڑ تے سانول رُول ݙتی میں تھی چھڑواڳ تے رو پئی آں

میں حور بݨی ہم ہاکڑہ دی میں سرسوتی دی ڄئی ہانمیں

کوئی کونج قطاروں نکھڑی ڳئی میں مونجھ مہاڳ تے رو پئی آں

میݙے خاب اِچ ہر شئے وسدی ہئی تھئی جاگ تاں کئی شئے نیں رہ ڳئی

توݨیں خاب ہا مخلصؔ نال تاں ہا میں نندروں جاگ تے رو پئی آں

٭                      کلام شاعر دی ذاتی ڈائری اِچوں گھِدا گئے، بمطابق بیاض شاعر

 حوالہ 
کتاب احمد پور شرقیہ اِچ سرائیکی غزل دی ٹور، مصنف : عبدالباسط بھٹی ، ناشر : جھوک پبلشرز ، ملتان