لال سونہارا پارک

سرائیکی وسیب دے سوہݨے شہر بہاولپور اچ واقع اے ملک دا تریجھا وݙا پارک اے،جیڑھا چولستان دے وسیع صحرا کنوں متصل اتے صحرا دے وسطی شمالی حصہ وچ ستر ہزار چار سو اسی ایکڑ رقبہ تے پھیلیا ہویا اے۔اے رقبہ تمام تر صحرائے اے اتے ایں مقصد کیتے مختص تھیوݨ کنوں پہلے چولستان دا ای حصہ ہا۔اے سطح سمند رکنوں125میٹر دی بلندی تے واقع اے اتے چونکہ اے خطِ سرطان دے قریب اے ایں واسطے دنیا دے بیشتر صحراواں دی درجہ بندی وچ امدے۔

صحرائے چولستان وچ پائے ونجݨ آلے جانوراں دی تیزی نال کم تھیوݨ آلی تعداد دے پیش نظر قدرتی حالات وچ انہاں دے تحفظ واسطے افزائش نسل کیتے اتھاں خاطر خواہ انتظام کیتا ڳیا اے۔

ایں نیشنل پارک وچ سیاہ ہرݨ ،چنکارہ، تلور، کشمیرا، پھٹ تیتر، بٹیر، نانگ، عقاب، حواصل،بطخاں،سیاہ تیتر،بھورے تیتر،خرگوش،خارپشت،گیدڑ،جنگلی سور،بھڑیئے،لومڑی اتے نیل گائے کوںرکھیا گیا اے۔جنگلے دے اندر رہݨ آلے جانوراں آلے جانور پرندیاں دی مجموعی تعداد ست سو اتھاسی اے اتے جنگلے دے باہر رہݨ آلے جانوراں دی تعداد پینتالی ہزار بطخاںعلاوہ ہن،اتے پرندیاں دی تعداد 1982وچ بارہاں ہزار نو سو چھپن ہائی۔

صحرائے چولستان دے ایں وسیع و عریض ٹکڑے تے اے پارک کینویں بنڑیا۔ایندی کہاݨی دلچسپ اے ،آکھدن جو1966ء اتے1967دے درمیانی حصے وچ ماہرین نیشنل پارک دے قیام کیتے موزوںجاہ دی تلاش وچ ہن۔سروے ٹیم دا لیڈر کائے مونٹ فوڈرہا،اوںنے ایںمہم دی جذئیات اپݨی کتاب(دی وینیشنگ جنگل) وچ رقم کیتی اے۔ایں مقصد واسطے پورے پنجاب دا دورہ کیتا ڳیا مگر آخر کار قرعہ فال لال سونہارا دا نکل آیا۔ماہرین دا خیال ہا جو محل وقوع وسائل آب اتے جغرافیائی اعتبار نال اے جاہ موزوں ترین اے۔چنانچہ حکومتی منظوری کنوں سندھ دے کرتھر نیشنل پارک دے نال نال لال سونہارا نیشنل پارک وی منظر عام تے آ ڳیا۔ایندے قیام دا مقصد جنگلی جانوراں دی قدرتی دولت دا تحفظ اتے انہاں دیاں نسلاں دی افزائش اے۔اے جاہ ایں لحاظ نال وی اہم اے جو ڈھیر سارے جنگلی جانور متصلہ صحرا کنوں حاصل کیتے ویندن اتے ایں واسطے وی اے جاہ گردش کرݨ آلے پرندیاں دے قدرتی رستیاں دے ادھ وچ اے۔جیں دے سبب اے پرندے رغبت اتے کثرت نال ایں پارک دے گھاٹے جنگلات وچ لہندن۔کجھ تاں اگلی منزل دی طرف اُڈ ویندن اتے کجھ ہیں پارک دے تھی کے رہ ویندن۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء