دیسل پور

دیسل پور گنتھلی ہک آثار قدیمہ دا ٹھیڑھ ہے جیڑھا جو سن٘دھ وادی دی تہذیب نال تعلق رکھین٘دا ہے۔ ایہ ٹھیڑھ نخترانہ تعلقہ، ضلع کچھ، گجرات، ہن٘دوستان وچ واقع ہے۔ دیسل پور بھوج کنوں لڳ بھڳ 25 کلو میٹر پروبھرا ہے۔ 

تاریخ
دیواریں دے ایرے 2250 گز گول تے چو چن٘ڈالی شکل وچ ہن۔ ان٘در ٹھیڑھاں دے دھڑ، مکاناں تے من٘دراں دے کھولے ہن۔ 1828 وچ تل وسیبی لوک پراݨے برتناں دیاں ٹھیکریاں تے سکے کٹھے کرین٘دے رہے۔ خیال کیتا وین٘دا ہے جو اتھاں ہک پراݨا مہادیو من٘در ہا۔
قلعہ دے پچادھی پاسوں ہک چھوٹی جہیں ڈھن٘ڈھ دے کنارے تے ست قبراں دے پتھر ہن جنہاں تے عجیب نشان بݨے ہوئے ہن۔ پر کوئی لکھت کائنی۔ آکھیا وین٘دے جو ست سان٘داں دی مون٘ہہ ٻولی بھیݨ گنتری دے سن٘ڳ من٘گݨ کیتے ست دعویداراں دے آدر وچ چاتے ڳئے ہن۔ آکھیا وین٘دے جو واگھیلا راجپوت انہاں ست سان٘داں وچ ہا۔ چوݙویں صد دی موہر وچ ساموں ایں قلعہ تے قبضہ کر گھدا تے آپ کوں پچادھی کچھ دا والی بݨا گھدا۔ 

کھاٹی
ہن٘دوستان دے آثار قدیمہ دے سروے 1963 وچ ایں ٹھیڑھ دی کھاٹی کیتی ہئی۔

بݨتر
دیسل پور وچ پتھر دی ہک قلعہ بن٘دی کیتی ڳئی ہیں جین٘دا ایرا لڳ بھڳ 13 فٹ ہا تے اون٘دی اوچائی 7 فٹ کنوں 16 فٹ تک ہئی۔ وستی دے ان٘در قلعہ دی دیوار نال ڳن٘ڈھوڑ کئی مکان بݨائے ڳئے ہن تے وستی دی آدھل وچ ہک وݙی عمارت ہئی جین٘دے مضبوط ایرے، وݙیاں دیواراں تے کشادہ کمرے ہن۔

لبھتاں
ہڑپہ دے باقاعدہ مٹی دے تھاں، ہک باریک بھورے رن٘گ دا برتن ملیا ہا جین٘کوں نیلے تے ساوے رن٘گ دیاں لکیراں نال رنڳیا ڳیا ہا۔ ایہ برتن کھاٹی دی تلویں سطح تے ملیا ہا۔ این٘جھے برتن موئنجو دڑو وچ وی ملئے ہن جنہاں کوں چمکدار برتن آکھیا وین٘دے۔ 
ہڑپہ دے مٹی دے برتناں دے نال ترائے اکھر تختیاں دیاں مہراں وی ملیاں ہن۔ ہر رسم الخط دی مہر وکھرے مواد نال بݨی ہوئی ہئی۔ ہک موہر ابرق ہک پتل تے ہک پک مٹی دی بݨی ہوئی ہئی