چنݨ پیر، چولستان

بہاولپور توں تقریباً تریہہ میل دے فاصلے ’’دلیل پیر‘‘ دا مزار ہے ۔ اے ’’دلیل پیر‘‘ چنݨ پیر دے ناں توں زیادہ مشہور ہے۔ آکھدن جو ستویں صدی ہجری وچ حضرت مخدوم جلال الدین سُرخ بخاریؒ دا گزر جیسلمیر دے علاقے توں تھیا تاں حضرتؒ فرمایا جو اتھاں کوئی مسلمان وی رہندے؟ ایں سوال دا جواب نفی وچ ملیا پر نال ہی جݙاں حضرتؒ دے علم وچ اے آیا جو راجہ دے گھر ٻال دی ولادت تھیوݨ آلی ہے تاں آپ پیشین گوئی کیتی جو او ٻال مسلمان تھیسے ۔ حضرت مخدوم دی پیشین گوئی دی خبر راجہ تئیں وی پڄی ۔ چنانچہ جݙاں اوندے گھر ٻال پیدا تھیا تاں اوں اپݨے ٻال کوں ریگستان وچ سٹواوݨ دا فیصلہ کیتا۔ رانی دی مامتا اگرچہ راجہ دے ارادے دی راہ وچ مزاحم نہ تھی سڳی پر ایندی خواہش تے چندن (صندل) دی کاٹھی دا پنگوڑہ بݨوایا اَتے اوں وچ ایں ٻال کو سُمھا تے ریگستان دے ہک ٹیلے تے رکھوا ݙتا ڳیا۔ راجہ دا خیال ہا جو ایں طرح ٻال ݙو ہک ݙینھ وچ خود بخود مر ویسے اَتے او ایندے مسلمان ہووݨ دی تہمت توں بچ ویسے پر خدا دا کرݨا کیا تھیا؟ ٻال ایں پنگوڑے وچ زندہ رہیا اَتے غیبی طور تے ایندی پرورش دا انتظام تھی ڳیا۔ 

روائتیں دے مطابق اے ٻال وݙا تھی تے حضرت مخدوم جلال الدین سُرخ بخاریؒ دے حلقہ ارادت وچ شامل تھیا اَتے تاحیات ہیں مقام تے اپݨے روحانی فیوض و برکات دے نال مقیم رہیا۔ آس پاس دے کافی لوکاں چنݨ پیر دی روحانی تعلیمات دی بدولت اسلام قبول کیتا۔ 

مٹی دے ڈھیر دی شکل وچ جیرھا ٹیلہ نظر اَمدے او ہیں ٻال دا مزار ہے جئیں کوں لوک چندن دیاں کاٹھیاں دے پنگوڑے دی نال چنݨ پیر دے ناں توں یاد کریندن ۔ مارچ دے مہینے وچ اتھاں ٻہوں وݙا میلہ لڳدے اَتے پرے پرے توں لوک ایں وچ شرکت کریندن۔ سرائیکی وسیب اچ ایں میلے کوں روہی دا ثقافتی میلہ آکھیا ویندے ، پر آبادکاریں ثقافت کوں برباد کیتے کیونجو انہاں کوں ایں ڳالھ دا پتہ کینھی جو ثقافت کیا ہے؟

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء