روڈولف موسباور

روڈولف موسباور 
روڈولف لڈوگ موسباور ہک جرمن ماہر طبیعیات ہن جیڑھے 1957 وچ 'بغیر ریکائل دے جوہری گونج فلوروسینس' دی دریافت کیتے مشہور ہن ، جیندے کیتے انہاں کوں 1961 وچ طبیعیات دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ ایں اثر کوں ، موسباور اثر آکھیا ویندے ، موسباور سپیکٹروسکوپی دی بنیاد ہے ۔ 

 کیریئر 
موسباور میونخ وچ پیدا تھئے ، جتھاں انہاں میونخ دی ٹیکنیکل یونیورسٹی وچ وی طبیعیات دی تعلیم حاصل کیتی ۔ انہاں ہینز مائر لیبنز دی لیبارٹری آف اپلائیڈ فزکس وچ اپݨا ڈپلوم تھیسس تیار کیتا تے 1955 وچ گریجویشن کیتی ۔ ول او ہائیڈلبرگ وچ میکس پلانک انسٹی ٹیوٹ فار میڈیکل ریسرچ ڳئے ۔ چونکہ ایہ ادارہ ، جیڑھا ہک یونیورسٹی دا حصہ نہ ہا ، ڈاکٹریٹ ݙیوݨ دا حق نہ رکھدا ہا ، موسباور مائر لیبنز دی نگرانی وچ ریہے ، انہاں دے سرکاری تھیسس مشیر ، جݙاں انہاں 1958 وچ میونخ وچ اپݨا پی ایچ ڈی دا امتحان پاس کیتا ۔

اپݨی پی ایچ ڈی وچ ، انہاں 191 ایریڈیم وچ گاما شعاعاں دی بغیر ریکائل دے جوہری فلوروسینس دریافت کیتی ، موسباور اثر ۔ انہاں دی شہرت 1960 وچ ٻہوں ودھ ڳئی جݙاں رابرٹ پاؤنڈ تے گلین ریبکا ایں اثر کوں زمین دے کشش ثقل دے میدان وچ گاما تابکاری دی ریڈ شفٹ ثابت کرݨ کیتے استعمال کیتا ۔ ایہ پاؤنڈ-ریبکا تجربہ البرٹ آئن سٹائن دے عمومی نظریہ اضافیت دے پہلے تجرباتی صحت دے ٹیسٹاں اچوں ہک ہا ۔ پر ، موسباور اثر دی طویل مدتی اہمیت موسباور سپیکٹروسکوپی وچ ایندا استعمال ہے ۔ رابرٹ ہوف سٹیڈٹر دے نال ، روڈولف موسباور کوں 1961 وچ طبیعیات دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔

رچرڈ فینمین دی تجویز تے ، موسباور کوں 1960 وچ یو ایس ہے وچ کیلٹیک وچ سݙا ڳیا ، جتھاں او تحقیقی فیلو توں سینئر تحقیقی فیلو تک تیزی نال ترقی کر ڳئے ۔ انہاں کوں 1962 دے اوائل وچ طبیعیات دا مکمل پروفیسر مقرر کیتا ڳیا ۔ 1964 وچ ، انہاں دے الما میٹر ، ٹیکنیکل یونیورسٹی آف میونخ (TUM) ، انہاں کوں ہک مکمل پروفیسر دے طور تے واپس ونڄݨ تے راضی کیتا ۔ انہاں ایہ عہدہ 1997 وچ پروفیسر ایمریٹس بݨݨ تئیں برقرار رکھیا ۔ انہاں دی واپسی دی شرط دے طور تے ، فیکلٹی آف فزکس ہک "ڈیپارٹمنٹ" نظام متعارف کرایا ۔ ایہ نظام ، جیڑھا موسباور دے امریکی تجربے توں ٻہوں متاثر ہا ، جرمن یونیورسٹیاں دے روایتی ، درجہ بندی والے "فیکلٹی" نظام دے بالکل برعکس ہا ، تے ایندے TUM کوں جرمن طبیعیات وچ ہک نمایاں مقام ݙتا ۔

1972 وچ ، روڈولف موسباور گرینوبل ڳئے تاں جو ہینز مائر لیبنز دی جگہ انسٹی ٹیوٹ لاؤ-لینگوین دے ڈائریکٹر دے طور تے گھنݨ جݙاں ایندا نویں بݨایا ڳیا ہائی فلکس ریسرچ ری ایکٹر کم شروع کر ݙتا ہا ۔ پنج سالہ مدت دی سیوا کرݨ دے بعد ، موسباور میونخ واپس ڳئے ، جتھاں انہاں اپݨے ادارہ جاتی اصلاحات کوں وسیع تر قانون سازی کنوں الٹ ݙتا ۔ اپݨے کیریئر دے آخر تئیں ، انہاں اکثر "محکمہ دی تباہی" تے تلخی دا اظہار کیتا ۔ ایں دوران ، انہاں دی تحقیقی دلچسپی نیوٹرینو طبیعیات وچ تبدیل تھی ڳئی ۔

موسباور کوں ہک بہترین استاد سمجھا ویندا ہا ۔ انہاں نیوٹرینو فزکس ، نیوٹرینو اوسلیشنز ، برقی مقناطیسی تے کمزور تعاملات دا اتحاد تے مادہ نال فوٹون تے نیوٹران دے تعامل سمیت ٻہوں سارے کورسز تے انتہائی خصوصی لیکچرز ݙتے ۔ 1984 وچ ، انہاں طبیعیات دا کورس کرݨ والے 350 لوکاں کوں انڈر گریجویٹ لیکچرز ݙتے ۔ انہاں اپݨے طلبا کوں آکھیا "ایندی وضاحت کرو! سب توں اہم ڳالھ ایہ ہے جو تساں ایندی وضاحت کر سڳدو! تساں دے امتحانات ہوسن ، اتھائیں تساں کوں ایندی وضاحت کرݨی پوسی ۔ آخر کار ، تساں انہاں کوں پاس کریسو ، تساں کوں اپݨی ڈپلومہ ملسی تے تساں سوچیسو ، بس ایہا ہا! - نی ، پوری زندگی ہک امتحان ہے ، تساں کوں درخواستاں لکھݨیاں پوسن ، تساں کوں ساتھیاں نال بحث کرݨی پوسی... ایں واسطے ایندی وضاحت کرݨا سکھو! تساں اینکوں ٻئے طالب علم ، ہک ساتھی کوں وضاحت کر تے ایندی تربیت کر سڳدو ۔ جے او دستیاب نہ ہوون ، تاں اپݨی اماں - یا اپݨی ٻلی کوں ایندی وضاحت کرو!" 

 ذاتی زندگی 
موسباور 1957 وچ الزبتھ پرٹز نال شادی کیتی ۔ انہاں دے ہک پتر ، پیٹر تے ݙو دھیاں ریجائن تے سوسی ہن ۔ انہاں 1983 وچ طلاق گھدی ، تے 1985 وچ اپݨی ݙوجھی ذال کرسٹل براؤن نال شادی کیتی ۔

موسباور 14 ستمبر 2011 کوں 82 سال دی عمر وچ گرون والڈ ، جرمنی وچ فوت تھی ڳئے ۔