اے سوکھڑیاں اَڳے تھولیاں اِن؟

آکھݨ کوں تاں آکھݨ آلے آکھ ڳن‘ چین و عرب ہمارا‘ ہندوستان ہمارا‘ مسلم ہیں ہم وطن ہے سارا جہاں ہمارا‘ پر حال ایہ ہے جو ہک ملک دا مسلمان ‘ مسلمانیں دے ٻے مُلک اِچ’’ ویزے ‘‘ دے بغیر پیر نی پا سڳدا ٻیا تاں ٻیاں ‘ عرب شریف آلے ’’شریف‘‘ وی ویزے دے بغیر آوݨ آلیں دے ڳل اِچ ’’نَوڑ‘‘ پئی کھڑے ہوندِن ‘ پُٹھیاں ہتھکڑیاں مار تے ہوں ویلھے پِچھیتے پَٹھ چھوڑیندِن ‘ اسیݙا حال ایہ ہے جو ’’عرب شریف‘‘ دا ناں سُݨ تے اسیݙیاں اَکھیں جِھکیاں تھی ویندین تے سِر نوّ ویندن‘ دُنیا دے ٻنہائیں مُلکیں وِچ رَہݨ آلیں لوکیں آنگے مُسلمانیں دے مُلکیں اِچ رَہݨ آلیں دی وی انجو انج آپو اَپݨی سُنڄاݨ پچھاݨ اِیں ‘ کوئی سعودی اے کوئی سوڈا نی اے ۔ کوئی یمنی اے‘ کوئی کویتی اے ‘ کوئی شامی اے ‘ کوئی اُردنی‘ کوئی فلسطینی اے ‘ کوئی مصری اے ‘ کوئی ترکی اے ‘ کوئی بنگلہ دیشی اے ‘ کوئی وَت ایرانی اے ‘ اینویں کوئی عراقی اے ‘ کوئی لبنانی اے‘ کوئی انڈونیشی اے تے کوئی ہندوستانی اے۔

اُتے اساں ہُنائیں مُلکیں دے ناں لِکھین‘ جتھاں مسلمانیں دی آبادی گھٹݨی اے‘ یا چنڳیں بَھلی اے ‘ اُتھاہوں دے مسلمانیں کوں مِلیے ہوئے ہُنیں دے مُلکیں دے پاسپورٹیںتے ویزیں تے قومیت دا خانہ ملک دے ناں موجب پُر تھیا ہویا ہوندے ‘ہِیں لیکھے ہر ملک دے چوچودھار ٻنّے لیکیے ہوئے ہِن ‘ پاسپورٹ تے ویزے دے بغیر کہیں ملک دا کوئی حَد ٻنّا تَرپَݨ وَݙا ݙوہ ڳݨیندے۔ ایہ ہِیں ڳالھوں وی ضروری ہوندے جو سمگلنگ نہ تھیوے ٻے مُلک یا ایئیں آکھ دشمن ملک دے جاسوس نہ وڑآوِن ۔ پر پاکستان ہک ایجھا ملک اے ‘ جیندے حاکمیں کوں اپݨے ملک دے حَد ٻنّے دی کوئی پرواہ کائنی‘ افغانستان نال انہائیں ایہ لیکھا رکھیا ہویا اے؟ جو جیئیں اکھیجے ایہ ہک کجھ اِن ‘ ایہ سبھو کجھ جنرل ضیاء دے ہوندیں ہوئیں شروع تھیا ہا ‘ اُتھاں پٹھاݨیں دا آپت اِچ فساد شروع تھیا ‘ جنرل ضیاء اینکوں ’’جہاد‘‘ دا ناں ݙے تے امریکہ دی لڑائی لڑݨ دا مُنڈھ ٻدھا‘ اپݨی کرسی ’’قابو‘‘ کِیتُس جہاد دے ناں تے ’’مُلاں مُلواݨے‘’ اُوندے ٻانہہ ٻیلی بݨیے ‘ امداد آوَݨ لڳی ‘ بھاڑی پے تے اَپݨے وطن اِچوں بھڄݨ آلے نسوکڑ مہاجرین اَتے اُتھوں دیں حکومتیں دے خلاف لڑݨ آلے مجاہدین سݙویجݨ پے ڳے ‘ ہُنائیں مہاجریں تے مجاہدین۔‘ ہیروئن تے ‘ ہتھیاریں دا وَݨج وپار شروع کیتا ‘ اِتھاہوں دے مجاہدیں نال رَل تے ہنائیں وِیہہ وڄا ݙتے‘ ہیروئن تے ہتھیاریں دی سمگلنگ کر تے اُتھوں آلے تے اِتھوں آلے کِروڑاں تے ارباں پتی بݨ ڳے ۔ ہیروئن دا نشہ لا تے پاکستان دے نَوّیں پُور کوں کِتھا ہوں دا نہ رکھیونے رُوس دیاں فوجاں نِکتیاں انہاں دے اَپݨے آکھݨ موجب’’ مجاہدین‘‘دی حکومت بݨی ‘ پر ’’جہاد‘‘ اَڄݨ تئیں جاری اے ‘گزریل چوݙاں سالیں اِچ کابل ہک ایجھا شہر ہا ‘ جیرھا بچیا ہویا ہا‘ ہُݨ مجاہدین اونکوں وی برباد کر رکھیے ‘ آپ دے جہاد اِچ بے گناہ تے بے قصور لوک خون تھیندے پِن ‘ جہاد افغانستان دے شہید سݙواوَݨ آلے لوک ونی وارث وات پَٹی ٻیٹھن ۔ حَد ٻنّے دا کوئی حد ٻناں نی ریہا ۔ مہاجر تے مجاہد وَل وَلیے اَمدِن ‘ ایہ سوکھڑیاں اساں کَنے اَڳے تھولیاں اِن جو؟۔

30؍اگست 1992ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان