آثارِ تے تحقیق

سرائیکی وسیب اچ تحقیقی ادارے بالکل کائنی ۔ کہیں وی یونیورسٹی دے قیام دا مقصد مقامی زبان ، ثقافت تے اتھاں دے آثار تے تحقیق ہوندے ۔ اتھاں یونیورسٹیاں صرف اپݨے پسند دے لوکیں تے پسند دے موضوعات تے تحقیق کرویندن ۔ اتھاں ریسرچ دا دروازہ اُکا بند اے ۔ زکریا یونیورسٹی ملتان تے اسلامیہ یونیورسٹی بہاولپور اچ خواجہ فرید چیئر منظور اے پر اینکوں فنکشنل نی کیتا ویندا ۔ یونیورسٹی دی وسیب دشمن بیورو کریسی توں پہلے خود اپݨے لوک رکاوٹ اِن ۔ گومل یونیورسٹی دیرہ اسماعیل خان خود سرائیکی شعبے کوں فنکشنل نی کرݨ ݙتا ویندا پیا ۔ ایویں تحقیق تے ریسرچ دے حوالے نال قدم قدم تے مسائل اِن ۔ میں ول ول لکھداں میکوں لوک آہدن جو تُساں نہ لکھیا کرو ، تُساں سچ لکھدو لوکیں کوں مرچاں لڳدن ۔ ولا او اپݨے طالب علمیں کوں روک ݙیندن جو ریسرچ ورک اچ جھوک دا ناں نہ چاؤ۔ میں اکھینداں کیا جھوک تے ریسرچ دے لالچ اچ میں سچ ڳالھ کرݨ چھوڑ ݙیواں ؟ جھوک دا اتنا کم تھی ڳے جو ایندے درجناں موضوعات تے مختلف شعبیاں تے کئی لوک ایم فل تے پی ایچ ڈی کر سڳدن ، کئی واری ایم اے تے ایم فل دے سٹوڈنٹ آئن جو اساں تھیسز لکھݨ چہندوں ۔ میں آکھیا جی بسم اللہ ، ول او آ تے ݙسیندن جو استادیں روک ݙتے تے آکھئے خبردار جھوک دا ناں ول نہ چویجو۔ ہک واری اسلامیہ یونیورسٹی آلے جھوک دیاں فائلاں خانپوروں چا ڳے ، استادیں اجازت وی نہ ݙتی تے فائلاں وی نہ ݙتیاں ،سٹوڈنٹ رو ندے آئے تے آکھیا استاد مریندن۔ کیا انہاں دے روکݨ نال جھوک دا کم رُک ویسے یا جھوک کوں انہائیں دے ٹھپے دی ضرورت اے۔ کتنی بے شرمی دی ڳالھ اے جو علامہ اقبال اوپن یونیورسٹی جھوک دے اُتے کم کروائے پر انہاں کوں عقل نی آئی جو اے کم تاں اساݙا ہا ، اساں مقامی یونیورسٹیاں ہاسے ، ول یونیورسٹیں دے نال نال اتھاں سرائیکی شعبے وی ہِن ۔ میں نہ وی آکھساں تاں ول وی لوک انہاں کنوں پُچھسن جو تُساں کیا کریندے رہ ڳیو؟ اڄ ٻہروں جیرھا وی وفد امدے تاں زکریا یونیورسٹی دے وائس چانسلر اونکوں سرائیکی ڈیپارٹمنٹ گھن ویندن ۔ او لوک پُچھدن جو ایں شعبے دی تاریخ ݙسو جو ایہ کیویں تے کݙاں قائم تھیا ؟ وائس چانسلر شعبے دے چیئرمین کوں اکھیندے جو تُساں ݙسو تاں او میݙا ناں وی نی گھندا، اوں عدالتی مقدمے دا ناں نی چیندے جیندے نتیجے وچ ایہ شعبہ قائم تھیا ۔ ایویں چھؤ مار ویندن جیویں میں کنوں کاݨے ہوون ۔ میکوں کوئی غرض کائنی پر کیا اے سِجھ کوں ٻکل اچ مار تے ݙینھ کوں رات بݨا سڳدن ؟ اساں سچائی واسطے ودے لڑدوں ، اساں سچائی دی طاقت نال اپݨی زبان ، ثقافت تے اپݨی تحریک کوں اڳوں تے ٹور سڳدوں ۔ وݙے عہدیں تے ٻیٹھے ہوئے چھوٹی سوچ آلے لوک سرائیکی دے پندھ کوں کاݨا نی کر سڳدے ۔ انہاں دے سوچ انہائیں کوں تاں بے کھوندہ کر سڳدی اے پر سرائیکی دی شان اچ کمی نی آ سڳدی۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء