محمد سعید بابصیل

شیخ الاسلام محمد سعید بابصیل مکی شافعی (1245ھ مطابق 1830ء – 1330ھ) یمن دے ہک ممتاز شافعی عالم دین ہن۔ انہاں دا تعلق حضرموت خاندان نال ہا، تے اوہ ہجرت کر کے مکہ مکرمہ وچ آباد تھی ڳئے ہن۔ انہاں نے نامور شافعی عالم احمد زینی دحلان مکی تے مدرسہ صولتیہ دے رحمت اللہ کیرانوی توں تعلیم حاصل کیتی ہئی۔ انہاں کوں مسجد حرام وچ مدرس مقرر کیتا ڳیا ہا تے شیخ العلماء دا منصب وی عطا کیتا ڳیا ہا ۔

 تدریس 
انہاں دے زمانے وچ حرم مکی عالم اسلام دی سب توں اہم درسگاہ ہئی۔ تعلیم دے بعد شیخ کوں مسجد حرام وچ ہی مدرس مقرر کر ݙتا ڳیا، جتھاں انہاں نے ساری زندگی تعلیم ݙتی۔ اوہ تفسیر قرآن، حدیث تے تصوف دے علوم پڑھایا کریندے ہن۔ انہاں نے تفسیر خطیب شربینی، صحاح ستہ، ریاض الصالحین، الاواہل الجلونیہ، النصائح الدینیہ، تفسیر جلالین، حاشیہ صاوی، حاشیہ جمل تے احیاء العلوم وغیرہ توں درس ݙتا ہا ۔

 شیخ العلما دا منصب 
مسجد حرم وچ طلبہ دی تعداد ودھݨ نال استادیں دی تعداد وی ودھائی ڳئی۔ تدریسی نظام کوں صحیح طریقے نال چلاوݨ کیتے گورنر مکہ سید محمد بن عبد المعین بن عون نے ہک نواں منصب "شیخ العلما" قائم کیتا۔ 1303ھ وچ ایں منصب تے فائز سید دحلان مکی مکہ توں مدینہ منتقل تھی ڳئے، جیندے تے محمد سعید بابصیل کوں شیخ العلما دا منصب سونپ ݙتا ڳیا۔ شیخ نے اپݨی وفات تک پنڄوی سال توں ودھ عرصے تک ایں منصب تے خدمات انجام ݙتیاں ۔

 مفتی و امام حرم 
سلطنت عثمانیہ دے دور وچ چونکہ چاریں فقہی مذاہب دے مطابق حرم وچ الگ الگ نماز دی جماعت تھیندی ہئی، محمد سعید بابصیل کوں نائب امام دے منصب تے فائز کیتا ڳیا ہا ۔

ایں طرح عثمانی خلافت وچ مفتی دا عہدہ ہا تے صرف مجاز مفتی ہی فتویٰ ݙے سکدے ہن۔ انہاں کوں مکہ شہر وچ شافعی مفتی دا منصب ملیا ہویا ہا ۔ ایں توں پہلے جتنا عرصہ زینی دحلان مکی مفتی شافعہ رہے، سعید بابصیل انہاں دے معتمد تے فتاویٰ دے اجرا وچ معاون رہے۔ ایں طرح اوہ باقاعدہ ایں عہدے تے فائز تھیوݨ توں پہلے افتا دی باریکیاں توں واقفیت حاصل کر چکے ہن۔ انہاں دے مفتی بݨݨ تے انہاں دی شہرت ہئی تے انہاں کوں شیخ الاسلام دا لقب ملیا۔

 حوالہ 

 محمد سعید بابصیل