وزیرستان

وزیرستان (Waziristan) پاکستان (Pakistan) دے قبائلی علاقہ جات وچ ہک پہاڑی علاقہ ہے۔ اے علاقہ افغانستان دی سرحد دے نال واقع ہے۔ وزیرستان دے لوک زیادہ تر پشتون ہن۔ وزیرستان دا علاقہ ماضی وچ برطانوی راج دے دوران قبائلی خودمختاری دا علاقہ ہئی۔ 

جغرافیہ

وزیرستان پاکستان (Pakistan) دے شمال مغربی سرحدی علاقیاں وچ واقع ہے۔ وزیرستان دی سرحد افغانستان (Afghanistan) نال ملدی ہے۔ وزیرستان دے زیادہ تر علاقے پہاڑی ہن۔ وزیرستان دی زمین خشک اتے بنجر ہے، لیکن کجھ وادیاں وی موجود ہن۔ وزیرستان وچ کئی چھوٹیاں چھوٹیاں ندیاں اتے نالے موجود ہن۔

تاریخ

وزیرستان دی تاریخ قدیم دور نال جڑی ہوئی ہے۔ وزیرستان ہمیشہ توں قبائلی علاقہ رہیا ہے۔ برطانوی راج دے دوران، انگریزاں نے وزیرستان تے قبضہ کرݨ دی کوشش کیتی لیکن ہمیشہ ناکام رہے۔ 1947 وچ پاکستان (Pakistan) دی آزادی دے بعد، وزیرستان پاکستان دا حصہ بݨ گیا۔ وزیرستان وچ ہمیشہ قبائلی خودمختاری رہی ہے۔ 2001ء توں بعد، وزیرستان وچ طالبان دی کارروائیاں ودھ گئیاں ہن۔ پاکستان دی فوج نے 2014 وچ وزیرستان وچ آپریشن ضرب عضب شروع کیتا ہائی۔

آبادی

وزیرستان دی زیادہ تر آبادی پشتون قبیلے نال تعلق رکھدی ہے۔ وزیرستان دے لوک زیادہ تر اسلام دے پیروکار ہن۔ وزیرستان وچ کئی مختلف قبائلی گروپ موجود ہن۔ وزیرستان دی آبادی زیادہ تر دیہاتی ہے، لیکن کجھ وݙے قصبے وی موجود ہن۔

معیشت

وزیرستان دی معیشت زیادہ تر زراعت اتے گلہ بانی تے مبنی ہے۔ وزیرستان دے لوک زیادہ تر مویشی پالیندے ہن۔ وزیرستان وچ کئی چھوٹے چھوٹے تجارتی مراکز وی موجود ہن۔ وزیرستان وچ بیروزگاری ہک وݙا مسئلہ ہے۔

ثقافت

وزیرستان دی ثقافت پشتون روایات تے مبنی ہے۔ وزیرستان دے لوک زیادہ تر پشتو زبان بولیندے ہن۔ وزیرستان وچ روایتی موسیقی اتے رقص عام ہن۔ وزیرستان وچ مرداں تے عورتاں دے لباس مختلف ہوندے ہن۔

تنازعات

وزیرستان وچ ہمیشہ توں تنازعات رہے ہن۔ برطانوی راج دے دوران وی انگریزاں دی قبائلیاں نال لڑائی رہندی ہئی۔ 2001ء توں بعد، وزیرستان طالبان دا گڑھ بݨ گیا ہئی۔ پاکستان دی فوج نے وزیرستان وچ کئی فوجی آپریشن کیتے ہن۔ وزیرستان وچ اڄ وی حالات کشیدہ ہوندن۔

موجودہ صورتحال

وزیرستان وچ اج وی صورتحال نازک ہے۔ پاکستان دی فوج نے وزیرستان وچ امن قائم کرݨ کیتے کوششاں کیتیاں ہن۔ وزیرستان وچ ترقیاتی کم وی جاری ہن۔ وزیرستان دے لوکاں کوں تعلیم اتے صحت دیاں سہولتاں فراہم کرݨ دیاں کوششاں جاری ہن۔

اہم مقامات

 میران شاہ (Miranshah)
 وانا (Wana)
 دتہ خیل (Datta Khel)
 رزمک (Razmak)

قبائل

وزیرستان وچ کئی اہم قبائل آباد ہن، جنہاں وچ شامل ہن:

 وزیر (Wazir)
 محسود (Mehsud)
 داوڑ (Dawar)
 میاگانی (Miagani)

وزیرستان ہک اہم علاقہ ہے، جیہڑا پاکستان اتے افغانستان دے درمیان واقع ہے۔ وزیرستان وچ امن اتے ترقی ٻہوں ضروری ہے۔