شاہ محمد دیدڑ

آپ ڳوٹھ دیدڑ (قنبر) دے رہݨ والے ہن۔ مشہور شاعر حسین فقیر دیدڑ دے ݙوہترے ہن۔ آپ دی پیدائش 1229ھ مطابق 1830ء تھئی۔ ٻہوں ذہین ‘ حلیم اتے سلیم الطبع ہن۔ انہاں دے درویش صفت نانے انہاں دی خاص تربیت کیتی۔ قرآن شریف ‘ فارسی اتے عربی پڑھیونے۔ درس تدریس دا سلسلہ شروع کیتونے تاں پرے پرے کنوں لوک فیض حاصل کرݨ آوݨ لڳے۔ فقیر خیر محمد ہسبانی نال ݙاڈھی دِل ہانے اتے ݙوہیں ہک ٻے دے بغیر نہ رہ سڳدے ہن۔(26)اتے انھاں دے وصال تے ہک درد بھری کافی اکھیونے۔

ایجھے قادر الکلام اتے پُر گو شاعر ہن جو جیڑھے اِی مشاعرے وچ ونڄن ہا مشاعرے لٹ گھنن ہا۔ ہک پتر ڄمیونے جیڑھا پنج سالاں پچھوں فوت تھی ڳیا۔ آکھیا ویندے جیڑھے آپ دے نانے حسین فقیر ہوریں وصال پاتا تاں انہاں دا گوݙا ڄڑیا ہویا ہا۔ شاہ محمد آکھیا ’’نانا سئیں! تساں تاں ساکوں چھوڑی ویندے وے پر ویندے ویندے اخیر باقی ایہہ چنگا نوہے کیتا ‘ لوک کیا آکھیسن فقیر دامرݨ ویلے ایہہ حال تھی ڳے۔‘‘ ایہہ آکھݨ دی دیر ہئی جو حسین فقیر دا گوݙا سدھا تھی ڳیا۔ آپ دی وفات 1309ھ مطابق 1892ء تھئی۔(27)

آپ سرائیکی اتے سندھی دے قادرالکلام صوفی شاعر ہن۔ کلام تاثر نال بھریا ہویا ہے۔ رواں طبیعت ہانے اتے ہر موضوع تے شعر آکھے نے۔ کلام اِچ ناصحانہ رنگ وی ملدے اتے مجازی عشق دا رنگ وی۔ شاہ محمد دے ہک شاگرد محمد حسن دے ہک کتبے موجب آپ دی وفات المبارک دی 16کوں خمیس دی ݙینہوار تھئی۔

 سی حرفی وچوں انتخاب: 
الف اللہ دے نام تے

میں مضطر سائل سام تے

انہیہ بے کس بے ارام تے

کر کرم ننگے ناکام تے

اس حضرت ویکھ فقیر کوں

آ کر آزاد اسیر کوں

ب بندہ ہاں تیں شاہ دا

توں پر جھلا میں بے واہ دا

تھی رہبر میں بے راہ دا

تڑھ درد ݙکھا بَل ݙاہ دا

اِس حضرت ویکھ فقیر کوں

آ کر آزاد اسیر کوں

 ݙوہڑہ 
یار تساݙے درد دی بردی پُر ہیت پاجی تھیساں جے تک جیساں

ہوساں ہر دم حاضر خدمت پیر سڄݨ دھو پیساں جے تک جیساں

رکھساں محبت من وچ ایجھی لوک کریسن ریساں جے تک جیساں

رشتے محبت والے میں چاہ ساہ اندر ٻہہ سیساں جے تک جیساں

شاہ محمد شاہ تساݙیاں رکھساں یاد حدیثاں جے تک جیساں

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان