کیرالا نو ڈھورو

کیرالہ نو ڈھورو ہندوستان دی ریاست گجرات دے وچ واقع سندھ وادی دی تہذیب دا ٹھیڑھ ہے۔ کیرالہ نو ڈھورو کوں پدری دے ناں نال وی ڄاتا ویندا ہے۔ کیرالہ نو ڈھورو کاٹھیاواڑ دے لمے ساحل تے واقع ہک وسندی ہے جیڑھی ہڑپہ تے اڳاترے جُڳ وچ ودھی پھلی ہیں۔ کیرالہ نو ڈھورو دی تاریخ 3792 کنوں 3699 قبل مسیح دی تاریخ ہے۔ 

کیرالہ نوڈھورو وچ آثار قدیمہ دا ریکارڈ ہک دلچسپ ٹائم لائن کوں ظاہر کریندا ہے، جیندے وچ ہڑپہ دے اڳاترے تے ڈھلدے ݙوہیں جُڳیں دے شواہد ملدے ہن۔ وسیع تر سندھ وادی دی تہذیب دے نال کجھ خصوصیات دی سانجھ کریندے ہوئے ایہ ٹھیڑھ منفرد خصوصیات کوں دریشیندی ہے۔ اتھوں لبھݨ والے برتن سومناتھ تے لوٹییشور دیاں لبھتاں دے نال، سورٹھ ہڑپہ دے ثقافتی دائرے وچ ہک چاہت چہیند والی مقامی روایت دی نشابری کریندے ہن۔

کیرالہ نو ڈھورو دیاں لبھتاں ایں وسندی دے وسنیکاں دی روز ݙیہاڑی دی زندگی دی ہک سوہݨی جھلک ݙیکھیندے ہن۔ غیر معمولی طور تے مچھی پکڑݨ دیاں تانبے دیاں وݙیاں کنڈیاں مچھی دے شکار دیاں سرگرمیاں دے پاسے اشارہ کریندیاں ہن۔ 
 مچھی پکڑݨ دیاں وݙیاں کنڈیاں شاند ݙیندیاں ہن جو ساحلی محل وقوع معیشت وچ اہم کردار ادا کریندا ہے۔ ایں توں علاوہ مضبوط مرتبان دی موجودگی وݨج وپار تے سامان دی لݙاݨ دا ثبوت پیش کریندے ہن۔ انہاں مرتباناں وچ ممکنہ طور تے لوݨ پاتا ویندا ہا۔ 
اتھوں مرتبان دا ہک خاص نمونہ ہتھیں آیا ہے جیندے اوتے ہک شخصیت دی شبیہہ ہے جئیں ݙو سنڳاں دا جوڑا سر تے پاتا ہویا ہے۔ ایہ ہنوکھڑی سجاوٹ کیرالہ نو ڈھورو وچ رہݨ والے لوکاں دے فنکارانہ تاثرات تے ثقافتی عقائد دی ہک جھلک فراہم کریندی ہے۔ ایندے علاوہ ایں ٹھیڑھ توں تحریری نظام دے وی اہم ثبوت ملئے ہن۔ اڳاترے ہڑپائی جُڳ دیاں پرتاں وچ ماہرین آثار قدیمہ سندھ وادی دے ٻئے نشابر ٹھیڑھاں جیویں جو کالی بنگن تے دھولاویرا نال رلدے ملدے نشان دریافت کیتے ہن۔ ایہ دریافت ایں قدیم تہذیب دے اندر رابطے دے باہمی ڳانڈھے تے نفاست تے مزید زور ݙیندی ہے۔ 

بݨتر
کیرالہ نو ڈھورو وچ تعمیراتی باقیات اوندے مستریاں دی ذہانت تے کاریگری دا مزید ثبوت فراہم کریندے ہن۔ ہڑپہ دے اڳاترے جُڳ وچ مستطیل مکاناں دی تعمیر ݙٹھی ڳئی ہے، جنہاں وچ اکثر انج انج کمرے تے ورکشاپ ہوندے ہن۔ جتھوں وستی وچ ونو ون دیاں سرگرمیاں دا ݙس ملدے۔ 
بعد دے ڈھلدے جُڳ وچ تعمیراتی طزراں وچ تبدیلی ݙٹھی ڳئی ہے۔ مکان بݨاوݨ وچ مٹی دیاں سلھاں استعمال کیتیاں ڳئیاں ہن۔ تے فرش کوں چونے تے پھوسی دا گارا بݨا تے لیپیا ڳیا ہا۔ انہاں مکاناں وچ ذخیرہ کرݨ دیاں جاہیں تے چلھاݨے وی موجود ہن جیڑھے اتھوں دے وسنیکاں دیاں روز ݙیہاڑی دیاں لوڑاں تے سٻدھ دیاں مہارتاں کوں درشیندے ہن۔  

لوݨ دی پیداوار دا ڳڑھ
کیرالہ نو ڈھورو دے ساحلی محل وقوع دی سببوں ایہ منیا ویندے جو ایں وسندی لوݨ دی پیداوار وچ اہم کردار ادا کیتا ہے۔ سمندری پاݨی دی افراند  ٻاپھ دے ذریعے لوݨ کڈھݨ دا مثالی ماحول ݙیندی ہے۔ ایں اہم وکھر ممکنہ طور تے وسیبی تجارت وچ اہم کردار ادا کیتا، جیندے نال کیرالہ نو ڈھورو دے وسنیکاں دا وکھر دے وٹاندرے دا ڳانڈھا ودھیا ہوسے۔

کیرالہ نو ڈھورو وچ اڳوتر وچ کئی اہم شعبیاں وچ توجہ مرکوز کیتی ونڄ سڳدی ہے۔ 
مٹی دے برتناں دے انداز دے ارتقاء کوں سمجھݨ: ایں ٹھیڑھ توں ملݨ والے مخصوص مٹی دے برتناں دا تجزیہ کرݨ نال تل وطنی فنکارانہ روایتاں تے سندھ وادی دی تہذیب دے اندر ٻنہاں جاہیں نال انہاں دے تعلق دے بارے سجھاوݨی مل سڳدی ہے۔ 
لوݨ دی پیداور: مقامی ماحول دا تفصیلی مطالعہ تے خصوصی ڈھانچے دی موجودگی لوݨ دی پیداوار دے طریقیاں تے علاقائی معیشت وچ ایندی اہمیت کوں نشابر کر سڳدی ہے۔ 
موہری تحریری نظام کوں سمجھݨ: کیرالہ نو ڈھورو وچوں لبھݨ والیاں علامتاں دا ودھیک تجزیہ، ٻنہاں ٹھیڑھاں توں ملݨ والیاں لبھتاں دے نال ممکنہ طور تے سندھ وادی دے رسم الخط کوں سمجھݨ وچ ہک پیش رفت دا باعث سڳدا ہے۔ 
وسیبی تے اقتصادی سٻدھ دی کھوج: نمونے دی ونڈ تے تصفیہ دی ترتیب دا جائزہ گھنݨ نال سماجی درجہ بندی، اقتصادی سرگرمیاں تے لوکائی دے اندر محنت دی ونڈ بارے اشارے مل سڳدے ہن۔