نکولائی باسوف

نکولائی باسوف 
نکولائی گینادیویچ باسوف (14 دسمبر 1922 – 1 جولائی 2001) ہک روسی سوویت ماہر طبیعیات تے معلم ہن ۔ کوانٹم الیکٹرانکس دے شعبے وچ انہاں دے بنیادی کم کیتے جیندے نتیجے وچ لیزر تے میزر دی ترقی تھئی ، باسوف 1964 وچ طبیعیات دا نوبل انعام الیگزینڈر پروخوروف تے چارلس ہارڈ ٹاؤنز نال ونڈیا ۔ 

 ابتدائی زندگی 
باسوف 1922 وچ اوتمان دے قصبے وچ پیدا تھئے ہن ، جیڑھا ہݨ لیپٹسک اوبلاست وچ ہے ۔ انہاں 1941 وچ ورونژ وچ سکول مکمل کیتا ، تے بعد وچ انہاں کوں کوئبیشیو ملٹری میڈیکل اکیڈمی وچ فوجی خدمت کیتے سݙیا ڳیا ۔ 1943 وچ انہاں اکیڈمی چھوڑ ݙتی تے ریڈ آرمی وچ خدمات انجام ݙتیاں ، پہلی یوکرینیائی محاذ نال ݙوجھی عالمی جنگ وچ حصہ گھدا ۔ 

 پیشہ ورانہ زندگی 
باسوف 1950 وچ ماسکو انجینئرنگ فزکس انسٹی ٹیوٹ (MEPhI) توں گریجویشن کیتی ۔ ول انہاں MEPhI وچ پروفیسرشپ حاصل کیتی تے لیبیدیو فزیکل انسٹی ٹیوٹ (LPI) وچ وی کم کیتا ، جتھاں انہاں 1953 وچ سائنسز دے امیدوار دی ڈگری (پی ایچ ڈی دے برابر) تے 1956 وچ سائنسز دے ڈاکٹر دی ڈگری کیتے مقالہ پیش کیتا ۔ باسوف 1973–1988 وچ LPI دے ڈائریکٹر ہن ۔ انہاں کوں 1962 وچ یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز (1991 توں روسی اکیڈمی آف سائنسز) دا نمائندہ رکن تے 1966 وچ اکیڈمی دا مکمل رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ 1967 وچ ، انہاں کوں اکیڈمی دے پریزیڈیئم دا رکن منتخب کیتا ڳیا (1967—1990) ، تے 1990 توں او یو ایس ایس آر اکیڈمی آف سائنسز دے پریزیڈیئم دے کونسلر ہن ۔ 1971 وچ انہاں جرمن اکیڈمی آف سائنسز لیوپولڈینا دا رکن منتخب کیتا ڳیا ۔ او انٹرنیشنل اکیڈمی آف سائنس ، میونخ دے اعزازی صدر تے رکن ہن ۔ او 2001 وچ اپݨی موت تئیں LPI وچ کوانٹم ریڈیو فزکس دی لیبارٹری دے سربراہ ہن ۔

1950 دے ݙہاکے دے اوائل وچ باسوف تے پروخوروف مالیکیولر آسیلیٹر دی تخلیق کیتے نظریاتی بنیاد تیار کیتی تے امونیا تے مبنی اینجھا آسیلیٹر بݨایا ۔ بعد وچ ایہ آسیلیٹر میزر دے ناں نال ڄاݨیا ڳیا ۔ انہاں غیر ہوموجینیس برقی تے مقناطیسی کھیتاں دا استعمال کریندے ہوئے آبادی دے الٹ پیدا کرݨ دا ہک طریقہ وی تجویز کیتا ۔ انہاں دے نتائج 1952 وچ ہک قومی کانفرنس وچ پیش کیتے ڳئے تے 1954 وچ شائع تھئے ۔ باسوف ول لیزر دی ترقی تے کم کرݨ ڳئے ، جیڑھا مربوط روشنی دا ہک اینالاگس جنریٹر ہے ۔ 1955 وچ انہاں ترائے سطح دا لیزر ڈیزائن کیتا ، تے 1959 وچ سیمی کنڈکٹر لیزر بݨاوݨ دی تجویز ݙتی ، جیڑھا انہاں 1963 وچ ساتھی کارکناں نال مل تے بݨایا ۔ باسوف ساتھی کارکناں نال مل تے 1966 وچ ڈسک لیزر تجویز کیتا تے تجرباتی طور تے پتلی ڈسک ایکٹیو مرر سیمی کنڈکٹر لیزر بݨائے ۔ انہاں ساتھی کارکناں نال مل تے لیزر سیٹس دے مربوط اضافے دا پہلا غیر لکیری نظریہ تیار کیتا ۔ این جی باسوف لیبیدیو انسٹی ٹیوٹ وچ غیر لکیری آپٹکس وچ محققین دی حوصلہ افزائی کیتی جنہاں آپٹیکل فیز کنجوجیشن دریافت کیتا ۔ لیبیدیو انسٹی ٹیوٹ دے محققین دے نال مل تے انہاں سٹیمولیٹڈ بریلوئن سکیٹرنگ وچ آپٹیکل فیز کنجوجیشن دے ذریعے لیزر ایرےز دی فیز لاکنگ دا مضبوط طریقہ بݨایا ۔

لیزر تے میزر دی ترقی وچ باسوف دیاں شراکت ، جیندے پاروں انہاں کوں 1964 وچ نوبل انعام ملیا ، وی نویں میزائل دفاعی اقدامات دی وی اڳواݨی کیتی ۔

او یکم جولائی 2001 کوں ماسکو وچ فوت تھی ڳئے تے نووڈیویچی قبرستان وچ دفن تھئے ۔ 

 سیاست 
او1951 وچ سیاست وچ داخل تھئے تے 1974 وچ پارلیمنٹ (سپریم سوویت دا سوویت یونین) دے رکن بݨ ڳئے ۔ امریکی صدر رونالڈ ریگن دی 1983 وچ ایس ڈی آئی تے تقریر دے بعد ، باسوف ٻئے سوویت سائنسداناں دے نال مل تے ہک خط تے دستخط کیتے جیندے وچ ایں اقدام دی مذمت کیتی ڳئی ہئی ، جیڑھا نیو یارک ٹائمز وچ شائع تھیا ہا ۔ 1985 وچ انہاں اعلان کیتا جو سوویت یونین امریکہ کنوں کیتیاں ڳئیاں ایس ڈی آئی تجاویز نال مقابلہ کرݨ دی صلاحیت رکھدا ہے ۔