قلعہ لوہ کوٹ (لوہا بھڑ)

ضلع جھنگ دے آثار قدیمہ وچ ݙوجھا مشہور ترین برباد شدہ قلعہ لوہ کوٹ ہے جیرھا مقامی زبان وچ لوہا بھڑ دے ناں توں مشہور ہے۔ ایں قلعے دے  اج وی خوشاب ، مظفر گڑھ روڈ تے قصبہ ماچھیوال دے نیڑے آثار موجود ہِن ۔ ایندی متواتر و مسلسل تریخ دیاں کڑیاں نی مل سڳیاں البتہ ایندی قدامت توں اندازہ تھیندے جو یونانی عہد توں پہلے دا ہے۔ ہک محقق دیوتا رام چندر دی اولاد دا ذکر کریندیں ہوئے لکھیے جو رام چندر دا ہک پُتر لئو ہا جئیں لہور وسایا پر لہور ایندی راج دھانی نہ ہئی بلکہ ایندی راج دھانی لوہ کوٹ وچ ہئی جیرھی دریا جہلم دے کنارے ہے لوہ کوٹ کہیں زمانے وچ نہایت خوبصورت اَتے بارونق شہر ہا ایندا قلعہ اتنا وݙا اَتے تکڑا ہا جو اوں تمام علاقے وچ اتنا وݙا ٻیا کوئی قلعہ کائنا ہا جتھاں بعد وچ تاتاری ماچھی خان حاکم بھیرہ نے اپݨے ناں تے شہر ماچھیوال وسایا ۔ ماچھی خان دا وسایا ہویا شہر وی دریا برد تھی ڳیا تے ہݨ تریجھی ڄاہ تے ہک اُچے ٹیلے تے نواں ماچھیوال موجود ہے ۔ ماچھی خان دے عہد وچ لوہا بھڑ موجود ہا یعنی لوہ کوٹ دے برباد شدہ قلعے دے کھنڈر موجود ہن انہاں نے انہاں کھنڈر دے نیڑے نواں قلعہ ماچھیوال تعمیر کرایا ہا۔ 

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء