سبزیاں ۔ وسیب

وسیب اِچ عام طور تے سبز ترکاریاں غذا دے طور تے کھادیاں ویندن۔ سبزیاں قدرتی نمکیات ، معدنیات تے وٹامنز دا خزانہ ہِن۔ سبز ترکاریاں اِچ کیونجو نمکیاں دی مقدار زیادہ ہوندی ہے ایں کیتے اُنہاں دا استعمال جگر ، گردے ، مثانہ تے پتھری تے پُراݨے قبض وچ ٻہوں مفید ہِن ۔ سبزیاں عام طور تے زودہضم تے قبض کشا ہوندیاں ہِن ۔ آندراں کوں صاف کرتے انہاں کوں طاقت پُچیندیاں ہِن ۔ ایں کیتے سبزیاں دا استعمال صحت تے زندگی کیتے نہایت مفید تے ضروری ہے۔ آلو ، گوگلوں ، چقندر ، گاجر اور شکر قندی وغیرہ اِچ نشاستہ تے شکر وغیرہ کافی مقدار اِچ ہوندی ہے ۔ عام سبزیاں وچ نائٹروجنی اجزا دی مقدار کم تے وٹامنز تے نمکیات دی مقدار زیادہ ہوندی ہے ۔ سبزیاں دے نمکیات نال خون معتدل تے صاف رہندا ہے ۔ خون تے جلد دے امراض لاحق نئیں تھیندے ۔ قبض دی شکایت وی کائنی ہوندی ۔ ٹماٹر ، گاجر ، مولی ، آلو ، گھوٻی، گوگلوں ،پالک ، میتھی ، ٹینڈے ، کدو تے مٹر وغیرہ مفید تے صحت بخش سبزیاں ہِن۔

سبزیں کوں پکاوݨ دا بہترین طریقہ ایہ ہے جو اُنہاں پاݨی دے بغیر پکایا ونڄے ۔ ایں طرحاں پکی ہوئی سبزی نفع بخش ہوندی ہے ۔ لیکن جیکر ایں طریقے نال نہ پکایا ونڄے ۔ تاں وَل صرف اتنے پاݨی وچ پکاوݨاں چاہیدے۔ جیرھا پکدے پکدے انہاں اِچ جذب تھی ونڄے ۔ معمولی گھی وچ پکی ہوئی سبزیاں زود ہضم تے طاقت بخش تے گھیو اِچ تلی تے بُھنی ہوئی ۔ دیر ہضم تے ثقیل ہوندی ہے تے اُنہاں دے وٹامنز تے غذائیت ضائع تھی ویندی ہے ۔ سبزیاں کوں نرم آنچ تے پکاوݨاں چاہیدے ۔ کچی  سبزی کھاوݨاں ٻہوں مفید ہے ۔ گاجر ، مولی ، گوگلوں ، ٹماٹر ، کھیرا ، سلاد تے وسل وغیرہ کچے کھادے ویندے ہِن۔

 ساڳ دی غذائی اہمیت: 
اکثر لوک ساڳ کوں ہک ادنیٰ درجے دی غذا سمجھدے ہِن ۔ مگر حقیقت ایہ ہے جو زندگی دی بنیاد ساڳ تے سبزیاں تے ہے ۔ انہاں دے ذریعے توں قدرت زندگی دی تعمیر کیتے گارا تے مسالہ تیار کریندی ہے تے انہاں دے بغیر زندگی زیادہ عرصہ تک قائم نئیں رہ سڳدی ۔ کھیر جینکوں اساں ہک اعلیٰ درجے دی غذا سمجھدے ہیں ساڳ تے سبزیاں دا ݙوجھا روپ ہے۔

ساڳ اِچ کیلشیم (چونا) ، سوڈیم نمک ، کلورین ، فاسفورس ، فولاد ، پروٹین (جسم کوں ودھاوݨ والے اجزا) تے وٹامنز اے ، بی ، ای دا فی مقدار اِچ موجود ہوندے ہن ۔ ساڳ دے سلسلے وچ ایہ گاٖلھ ہر شخص دے یاد رکھݨ دے قابل ہے جو ساڳ تے کھیر وݙی حدتئیں ہک ݙوجھے دا بدل تھی سڳدے ہِن  تے جتھاں کھیر دی کمی ہووے اُتھاں ساڳ دے استعمال نال ایندی تلافی تھی سڳدی ہے ۔ ٻالاں دے نشوونما وی وی ساڳ نال ٻہوں مدد ملدی ہے ۔ تے جیکر انہاں وچ بچپن اِی توں ساڳ تے سبزیاں دی رغبت پیدا کیتی ونڄے تاں ایہ عادت زندگی بھر انہاں دی صحت دی حفاظت کریندی ہے ۔ ٻال جݙاں کھیر توں ٹھوس غذا آلے پاسے آوݨ لڳدے ہِن ۔ اوں ویلے توں اُنہاں کوں نرم ساڳ چنگی طرحاں پکا تے تے خوب حل کرتے ݙتے ونڄ سڳدے ہِن۔

 پالک: 
ایہ سبزی برصغیر وچ عام استعمال کیتی ویندی ہے ۔ جیکر بظاہر ٻہوں معمولی غذا ہے لیکن قدرت ایندے وچ فولاد دے اجزاء شامل کرتے ایندی قدر و قیمت ودھا ݙتی ہے ۔ مقوی ، زود ہضم تے قبض کشا ہے ۔ جیرھے لوکاں کوں دائمی قبض دی شکایت اکثر رہندی ہووے انہاں کوں پالک دا باقاعدہ استعمال کرݨی چہیدی اے ۔ تاثیر دے لحاظ نال سرد تر ہے ۔ گرم ، خشک طبیعت والیاں کیتے ٻہوں مفید ہے ۔ پتھری ، یرقان ، مالیخولیا تے گرمی دے بخاراں وچ وی فائدہ بخش ہے ۔ ماہرین تحقیق دے بعد ایندے نتیجے تے پُڄے ہِن جو پالک وچ فولاد تے کیلشیم (چونا) دی مقدار ٻہوں ودھ ویندی ہے ۔ فولاد خون ودھیندا ہے تے جگر کوں تقویت ݙیندا ہے ۔ چونا ہݙیاں دی ساخت کوں مضبوط ، سخت تے پائیدار بݨیندا ہے ۔ جہڑے لوکاں دے جسم وچ خون دی کمی ہووے او اینکوں استعمال کرن ۔ طبیباں دا کشتہ فولاد کھاوݨ نال خون اتنا نہیں ودھدا جتنا پالک دے کھاوݨ نال ودھدا ہے۔

 گوگلوں: 
نہایت مفید تے دِل پسند سبزی ہے۔ تاثیر دے لحاظ نال قدرے گرم تر ہے ۔ بیماریاں کیتے معتدل ، ہلکی تے زود ہضم غذا ہے ۔ اگرچہ ایندے وچ نشاستہ بالکل کائنی ہوندا لیکن ایندے باوجود حرارت بخش ہے تے ذیابیطس دے مریضاں کیتے ٻہوں مفید ہے ۔ نیز قبض کشا ہے ایندے وچ وٹامنز اے ، بی ، سی پاتے ویندے ہِن ۔ ایں کیتے ایندے نال جسم دی پرورش کریندی ہے ۔ اینکوں نرم آنچ تے ، گھٹ پاݨی سٹ تے پکاوݨاں چہیدے ۔ تاکہ صحت پرور اجزا ضائع نہ ہوون تے پکا تے پاݨی کوں سٹݨاں چہیدے ۔ بلکہ ایندے قدرتی پاݨی سٹیا ونڄے جو ایندے وچ جذب تھی ونڄے ۔ عام طور تے پکیندے ویلھے ایندے پتے تے چوٹی کٹ تے سٹ ݙیندے ہِن حالانکہ سارے کمال غذائی فوائد حاصل کرݨ کیتے پَتراں کوں وی گوگلوں دے نال پکاوݨ ضروری ہے ۔ سبز پتیاں دی ترکاریاں وچ گوگلوں دے پتراں وچ سبھ توں ودھ کیلشیم (چونا) ہوندا ہے ۔ ٻالاں کوں گوگلوں دے پتیاں دا رَس پلاوݨ مفید ہے ۔ انہاں لوکاں کوں وی ایندا رَس استعمال کرݨا چاہیدے جیندے وچ چونے دی کمی ہووے تے ہݙیاں ، ݙنداں تے پٹھیاں وچ نقص ہووے ۔ کیلشیم دے علاوہ گوگلوں وچ سوڈیم ، فولاد تے پوٹاشیم وی پاتے ویندے ہِن۔ گوگلوں دی کثرت استعمال نال ڈڈھ پھکیج ونڄݨ دا ݙر ہے ۔ ایں کیتے پکیندے ویلھے قدرت سیاہ زیرا ، ادرک ، یا سونٹھ شامل کر گھنݨاں چہیدے۔

 آلو: 
سبزیاں وچ آلو دا استعمال سبھ توں ودھ تھیندا ہے ۔ برصغیر وچ ایہ ہر موسم وچ ملدا ہے تے گھٹو گھٹ سارا سال کھادا ویندا ہے ۔ ایہ لذیز تے جسم کوں پرورش کرݨ والی غذا ہے ۔ ایندا مزاج خشک ہے۔ ڈاکٹر اسٹیلنلے لیف لکھدِن جو آلو بہترین غذاواں وچوں ہے ۔ آلو وچ فولاد ، کیلشیم ، پوٹاشیم تے فاسفورس دی مقدار ٻہوں کافی ہوندی ہے ۔ ایندے علاوہ میگنیشم ، سوڈیم ، گندھک ، کلورین ، آیوڈین تے تانبا وغیرہ وی پاتے ویندے ہِن کیونجو اے چیزاں انسانی جسم دی تعمیر تے بقا دے کیتے ضروری ہِن ۔ ایں کیتے بطور غذا آلو نہایت مفید چیز ہے۔

آلو وچ وٹامن اے ، بی ، تے سی کافی مقدار اِچ ہوندی ہِن ۔ آلو وچ وٹامن ’بی‘ اتنی اِی مقدار اِچ ہوندا ہے جتنی گیہوں دی روٹی وچ ۔ ایندے وچ اجزائے ملحمہ گھٹ ہِن ۔ لیکن نشاستہ ٻہوں ہے جیرھا جسم کیتے طاقت بخش ہے ۔ آلو پکیندے ویلھے وٹامنز ضائع تھی ویندے ہِن تے ایندا سبب ایہ ہے جو اوکھنڈویندا ہے تے زیادہ حرارت نال سڑ وی ویندن ایں کیتے ایں گاٖل دا خاص خیال رکھݨا چہیدے جو ممکن ہے ہلکی آنچ تے دیر تئیں گرم رکھݨ نال وٹامنز ضائع تھی ونڄن۔ ایں سلسلے وچ تجربے توں ایہ گاٖلھ ثابت تھئی ہے جو چھلیے ہوئے آلوئواں دی نسبت بے چھلے آلوئواں وچوں پکیندے ویلھے وٹامنز گھٹ ویندے ہِن ۔ ایندے علاوہ چھلکے سمیت پکیندے ہوئے آلو قبض کشا تھی ویندے ہِن ۔ گھیو اِچ پکاوݨ نال آلود یر ہضم تے ثقیل تھی ویندا ہے ۔ ایہ وی یاد رکھو جو آلو دا استعمال اپھارا کریندا تے پیٹ اِچ سُدّے پیدا کریندا ہے۔

 گاجر: 
برصغیر دی مشہور ترین سبزی ہے۔ تاثیر دے لحاظ نال گرم تر ہے ۔ بظاہر جتنی بے بضاعت تے کم خرچ ہے ۔ باطن وچ اتنی اِی مفید ، قدرت ایندے وچ ایجھے عناصر رکھ ݙتے ہِن جو جیکر انسان اینکوں استعمال اِچ نہ گھن آوے تاں ایندی نشوونما تے امراض دا مقابلہ کرݨ دی قوت وی کمی پیدا تھی ویندی ہے۔

جدید تحقیق توں پتہ لڳیا ہے جو ایہ سبزی جینکوں اساں اتنا حقیر تے معمولی سمجھدوں وٹامنز دا بہترین ذخیرہ ہے ۔ ایندے وچ وٹامنز اے بی ، سی ،فولاد ، چونا ، فاسفورس ، نشاستہ تے شکر وغیرہ اجزاء پاتے ویندن ۔ ایں کیتے جسم دی تعمیر تے پرورش تے قیام تے صحت کیتے ایہ مفید ترین سبزی ہے ۔ایندے وچ ہک خاص جزو ایجھا ہوندا ہے جیرھا مرض شبکوری (رتوندہ) دا دافع ہے ۔تجربے توں پتہ لڳا ہے جو چونے دے جتنے اجزاء روزانہ جسم توں خارج تھیندن او گاجر رتوں مِل سڳدے ہِن۔ گاجر دا رَس پیوݨ ٻہوں اِی مفید ہے ۔ ایندے اِچ اعلیٰ قسم دی غذائیت ہوندی ہے ۔ ایندے اِچ خون صالح بݨدے ۔ ایہ مقوی بصر ہے ۔ جیکر گاجراں بکثرت کھادیاں ونڄن تاں نظر تیز تھیندی ہے ۔ بادی و بلغمی بیماریاں ، خرابی خون ، دِل دی دھڑکن ، پتھری تے یرقان کیتے ٻہوں مفید ہے ۔ گاجراں مقوی معدہ و دل تے مفرح وملیّن ہن ۔ بہترین قبض کشاد تے بواسیر تے سنگرہنی دے کیتے مفید ہِن ۔ انہاں دے کھاوݨ نال پیشاب کھٹ تے آندا ہے ۔ گردے تے مثانے دی پتھری ترٹ تے خارج تھی ویندی ہے ۔ امراض مخصوصہ کیتے وی گاجراں بے حد مفید تے مقوی ہِن۔

ڈاکٹر اں ایں حقیقت کوں منیا ہے جو گاجراں مقوی باہ تے مغلظ ہِن ۔ ماکھی اِچ سٹیا ہویا گاجراں دا مُربّہ بالخصوص قوت باہ کوں ودھیندا تے منی کوں گاڑھا کریندا ہے ۔ گاجر دا حلوہ بدن کوں موٹا کریندا ہے ۔ درد کمر تے ضعف گروہ دے کیتے مجرب ہے ۔ مقوی باہ و گردہ ، مغلظ منی اور دافع سرعت انزال ہے۔ وٹامنز سے فائدہ چاوݨ کیتے گاجراں کوں کچا کھاوݨاں چہیدے ۔ نیز ݙنداں تے مسوڑیاں دی حفاظت کیتے انہاں دا چوسݨ تے چٻاوݨ مفید ہے۔

 ٹماٹر: 
سبز ترکاریاں وچ ٹماٹر سبھ توں زیادہ مفید تے صحت پرور ہے ۔ ٹماٹر اِچ قدرارزاں تے مفید صحت ہے جو کوئی ترکاری ایندا مقابلہ نئیں کر سڳدی ۔ پالک دی طرح ایندے وچ وی فولاد دی کافی مقدار ہے ۔ اطبائے قدیم دے نیڑے ایندی تاثیر معتدل خشک ہے تے جدید طبی تحقیقات دے مطابق ایندے وچ وٹامن اے ، بی ، سی کثرت نال پاتے ویندن ۔ معدنی نمکیات تے فولاد دی وی کافی مقدار ہے ۔ ایندے وچ استعمال توں خون پیدا تھیندے۔ اینکوں کچا کھاوݨ تے پکا تے کھاوݨ یکساں مفید ہے ۔ ایندے استعمال نال قبض دی شکایت رفع تھی ویندی ہے ۔ تے آندراں کوں خاص فائدہ پُڄے ۔ جسم اِچ مرض دا مقابلہ کرݨ دی قوت ودھدی ہے ۔ ٹماٹر دا رَس ٻالاں دی پرورش تے ݙنداں دی حفاظت کریندے ۔ تریمتیں اِچ اینکوں کھاوݨ نال کھیر ودھدے ۔ تے شیر خوار ٻالاں کوں ایجھی ماء دا کھیر طاقتور تے تندرست بݨیندے ۔ نِکے ٻالاں کیتے ٹماٹر ٻہوں اِی مفید بلکہ ہک نعمت ہے کیونجو ایندی وچ ترشی وی ہوندی ہے ۔ ایں کیتے کھنگ ، نزلہ ، زکام وغیرہ اِچ ایندے استعمال توں احتیاط کرݨی چہیدی ہے۔

 مٹر: 
سرد خشک ، زود ہضم تے مقوی غذا ہے ۔ ایندے اِچ گندھک تے فاسفورس ،نائٹروجن تے پروٹین دے اجزاء پاتے ویندے ہِن ۔ اعصاب و عضلات کیتے مفید ہے ۔ ایندے استعمال نال خون تے گوشت ودھدا ہے ۔ تریمتیں دے کھیر اِچ وادھا تھیندا ہے ۔ بلغم کوں چھنڈیندے۔ مٹر پھیپھڑے دے مریضاں کیتے ٻہوں فائدہ مند ہے ۔ خشک مٹراں دا شوربا زیادہ فائدہ مند ہوندے ۔ مٹر کھاوݨ دے فوراً بعد پاݨی نئیں پیووݨاں چاہیداکیونجو ایندے نال کہیں ویلھے ڈڈھ اَپھریج ویندے تے ایندے اِچ درد تھیوݨ لڳدے۔ جیرھے لوکاں کوں پیچش دی شکایت رہندی ہووے او اینکوں بکثرت استعمال نہ کرن۔

 گھوٻی: 
ہک ایجھی سبزی ہے جیندے وچ ساری ضروری وٹامنز موجود ہِن ۔ ایندے وچ ہݙیاں دے بݨاوݨ تے مضبوط کرݨ دی خاصیت وی ہے ۔ اینکوں وی پاݨی سٹ تے پکاوݨ تے پاݨی اِچ جذب کر ݙیوݨا چہیدے۔ پھول گھوٻی سرد خشک ، پیشاب آور تے دیر ہضم ہے ۔ ٻہوں بادی چیز ہے ۔ ادرک دے بغیر ایندا استعمال مضر صحت ہے ۔ بیماری توں اُٹھیے ہوئے کمزور آدمیاں کوں ایندے توں پرہیز کرݨا چہیدے ۔ ایندی کثرت استعمال نال بدہضمی تے اپھارہ دی شکایت پیدا تھیندی ہے ۔ گرم مزاج لوکاں کیتے مفید ہے ۔ معدے کوں طاقت ݙیندی ہے۔

 تھوم: 
برصغیر اِچ اکثر ایجھے مسالے دے طور تے استعمال کریندے ہِن لیکن تھوم اِچ جیرھے طبی فوائدلُکیے ہوئے ہِن ۔انہاں توں ٻہوں گھٹ لوک واقف ہِن ۔ جرمنی دے مشہور ڈاکٹر سٹرلینورڈ تھوم دے فیدے تے مضمون لکھدے ہوئے اینکوں خدائی نعمت قرار ݙیندن تے لکھدن جو ایندے استعمال نال دِل ، دماغ تے جسم کوں قوت ملدی ہے ۔ مانچسٹر میڈیکل ایسوسی ایشن دے پریذیڈنٹ ڈاکٹر ای سی بریڈ تھوم دا استعمال تقویت دماغ کیتے فیدہ مند ݙسیے۔

تھوم نال خون بݨدا ہے تے ایندے مضر صحت جراثیم دے ہلاک کرݨ دی قوت ودھدی ہے ۔ ایندے استعمال نال چہرے دا رنگ نکھرویندا ہے ۔ خون اِچ سرخی پیدا تھیندی ہے  تے قوت باہ اِچ وادھا تھیندے ۔ تھوم دا ذائقہ تلخ تے ایندے وچ ہک خاص قسم دی ناخوشگوار بدبو ہوندی ہے تے ایندیو جہ نال نفاست پسند طبعیتیں اینکوں استعمال کائنی کریندیاں۔ مگر تھوم دے فیدے کوں مدنظر رکھیندے ایندی تیز بدبو کوں برداشت کیتا ویندا ہے ۔ تھوم تاثیر اِچ گرم خشک تے قبض کشا ہے ۔ اَکھیں کوں ٻہوں طاقت ݙیندا ہے ۔ فالج ، لقوہ ، دمہ ، کھنگ ، دل دی کمزوری ، سردی توں سر درد ، جوڑاں دا درد ، پھیپھڑے دے زخم ، تپ دق تے پُراݨے بخار اِچ ٻہوں مفید ہے۔تپ دق اِچ تھوم دے چار پنج ٹکڑے کپ تے ماکھی اِچ یا گلقند دے نال استعمال کرݨا فیدہ بخش ہے ۔ گرم مزاج لوکاں کیتے مضر ہے۔

 وسل: 
نہایت مفید تے غذا دا ضروری جزو ہے ۔ تاثیر گرم ہے ۔ سُدّے کُھلیندے تے بُکھ خوب لڳدی ہے ۔ دافع قبض تے ہاضم ہے ۔ ریاح کوں تحلیل کریندے ۔ قوتِ باہ کیتے مفید ہے ۔ پیشاب تے حیض کوں جاری کریندے ۔ جدید تحقیق نال ایندے پروٹینز حرارت پیدا کرݨ والے اجزاء تے معدنی اجزا کیلشیم ، پوٹاشیم ، سوڈیم ، سلفر (گندھک) تے فولاد وغیرہ کافی مقدار اِچ پاتے ویندے ہن ۔ کیونجو اساݙے بُت اِچ گندھک خارج تھیندی رہندی ہے ایں کیتے ایں کمی کوں پورا کرݨ کیتے وسل ضرور کھاوݨی چہیدی اے ۔ پکا تے کھاوݨی دی نسبت جیکر کچی کھادی ونڄے تاں بُت وچ گندھک پیدا کرݨ دے علاوہ خوراک دے ہضم کرݨ اِچ مدد ݙیندی ہے  وسل اِچ وی بدبو ہوندی ہے ۔ وسال کھاوݨ دے بعد دھاݨے چٻا گھنݨ نال بدبو ویندی رہندی ہے۔ ایندا عرق قاتل کرم ہے ۔ چنانچہ ایندا ٹیکہ سل دے دق دے جراثیم دا قاتل ثابت تھیا ہے ۔ فرانس اِچ اینکوں مقوی و محرم دوا دے طور تے استعمال کیتا ویندا ہے۔ وسل دے عرق دا ماکھی دے نال استعمال مقوی باہ ہے ۔ ہیضے دے ݙینہاں وچ ایندا کھاوݨ فائدہ مند ہے ۔ ہیضے دے مریض کوں وسل دا رَس ݙیوݨ ٻہوں مفید ہے۔

 اَدرک: 
ایہ تاں عام طور تے سبھ کوں پتہ ہے جو اَدرک ہک گرم خشک چیز ہے تے اینکوں موسم سرما وچ بکثرت استعمال کیتا ویندا ہے۔معدے دی کمزوری تے بلغم دیز زیادتی اِچ ادرک ٻہو ںمفید ہے ۔ بادی بلغم دے دفیعہ کیتے تاں تاں اینکوں دیہاتی لوک ٻہوں کھاندے ہِن ۔ سردیاں وچ کتھائیں ایندی چٹݨی بݨدی پئی ہے ، کتھائیں اَچار پاتا ویندا پیا ہے تے کتھائیں ایندی بھاڄی اِچ کم ݙیندا پیا ہے ۔ ادرک ناصرف اچار تے بھاڄی دے ذائقے تے چٹخارے اِچ وادھا کریندا ہے بلکہ ایہ ٻہوں سارے امراض اِچ مفید ثابت تھیندا ہے ۔ فالج ، لقوہ ، بلغمی کھنگ ، دمہ ، نزلہ ، زکام وغیرہ بے شمار امراض اِچ جیرھا صرف ادرک یا سُنڈھ دے استعمال نال اِی دور تھی سڳدے ہن ۔ معدہ ، جگر تے آندراں دی ٻہوں ساری بیماریاں وچ وی ایہ ہک کارآمد تے نہایت مفید چیز ہے ۔ ماش دی دال ، گھوٻی ، مٹر تے گوگلوں وغیرہ بادی سبزیاں اِچ ادرک سٹݨ فائدہ مند ہے۔ادرک کوں ٻہوں زیادہ تے بلاناغہ استعمال نئیں کرݨا چاہیدا کیونجو طبیعت مطلق ہر چیز اِچ جتھاں بے شمار فوائد تے دیعت کیتے ہن اُتھاں بعض مضرتاں وی پیدا کر ݙتی ہن تے وَل حد تے ضرورت توں ودھ تاں روٹی وی زہر بݨ ویندی ہے ۔ ایہو حال ادرک دا ہے ۔ جیکر اینکوں صحیح ضرورت تے حصول منفعت دے کیتے استعمال کیتا ونڄے تاں یقینا فائدہ ہوندا ہے تے جیکر بے ضرورت یا مقررہ حد توں زیادہ کھادا ونڄے تاں ایندی منفعت مضرت اِچ منتقل تھی ویندی ہے تے ہاضمہ خراب تھی ویسے ۔ سینہ جلݨ لڳسے ۔ صفرا دی کثرت ہوسی ۔ پیشاب سڑ تے تے سرخ رنگ دا آسے ۔ خون اِچ گرمی پیدا تھی تے طرحاں طرحاں دی بیماریاں ظاہر ہوسن ۔ ایں کیتے خوب یاد رکھو جو ایہ کوئی چٹپٹی لذیذ غذا کائنی بلکہ ہک دوا ہے جیرھی ضرورت دے مطابق جدّا اعتدال اِچ رہ تے استعمال کرݨی چاہیدی ہے۔

 حوالہ 
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی اجرک) وچوں چوݨ