مالی

جمہوریہ مالی 
مالی مغربی افریقہ دا ہک خشکی نال گھریا ہویا ملک ہے۔ ایہہ براعظم افریقہ دا آبادی دے لحاظ نال ستواں وݙا ملک ہے۔ مالی دی آبادی تقریباً 2 کروڑ 19 لکھ ہے۔ رقبے دے لحاظ نال مالی افریقہ دا اٹھواں سب توں وݙا ملک ہے، جیندا رقبہ 1241238 مربع کلومیٹر توں زیادہ ہے۔ مالی دیاں سرحداں اٻھے وچ الجزائر، پوادھ وچ نائجر، لمے وچ برکینا فاسو تے آئیوری کوسٹ، لمے پچھادھ وچ گنی تے پچادھ وچ سینیگال تے موریطانیہ نال لڳدیاں ہن۔

 تاریخ 
مالی دی تاریخ ٻہوں پراݨی ہے۔ ایتھاں کئی وݙیاں سلطنتاں قائم تھیاں، جنہیں وچ سلطنت گھانا، سلطنت مالی تے سلطنت سونگھائی شامل ہن۔ ٹمبکٹو انہیں سلطنتیں دا سب توں اہم شہر ہا، جیہڑا صحرا توں ہوݨ آلی ساری تجارت دا مرکز ہوݨ دے نال نال علم دا مرکز وی ہا۔ فرانسیس نے 1880 وچ مالی تے قبضہ کیتا تے اینکوں فرانسیسی سوڈان دا حصہ بݨایا۔ مالی 22 ستمبر 1960 کوں فرانس توں آزاد تھیا۔

 جغرافیہ 
مالی دا موسم گرم تے خشک ہے۔ اتھو دی زمین زیادہ تر ہموار ہے۔ ملک دا زیادہ تر حصہ صحرا وچ واقع ہے۔ جنوب وچ دریائے نائجر دے آس پاس دا علاقہ تھوڑا ٻہوں سرسبز ہے۔ مالی وچ سونا، یورینیم، فاسفورس، کالونائٹ، نمک تے چونے دیاں کاناں موجود ہن۔

 انتظامی تقسیم 
مالی 8 علاقے تے ہک ضلعے وچ تقسیم ہے۔ ایہہ علاقے مزید 49 سرکلز وچ تقسیم ہن۔ مالی دے علاقے ایہہ ہن:

 علاقہ گاو
 علاقہ کیز
 علاقہ کڈال
 علاقہ کولیکورو
 علاقہ موپٹی
 علاقہ سیگو
 علاقہ سیکاسو
 علاقہ ٹمبکٹو

 بماکو (دارالحکومتی ضلع)

 ثقافت 
مالی دی ثقافت ٻہوں امیر تے متنوع ہے۔ اتھاں مختلف نسلاں تے قبیلے دے لوک رہندے ہن۔ مالی دی موسیقی، فنون لطیفہ تے ادب ٻہوں مشہور ہن۔ بمبارا اتھو دی سب توں وݙی ٻولی ہے تے اینکوں قومی زبان دا درجہ حاصل ہے۔

مالی ہک ترقی پذیر ملک ہے جیہڑا کئی چیلنجاں دا شکار ہے۔ غربت، خشک سالی تے سیاسی عدم استحکام اتھو دے وݙے مسئلے ہن۔ پر مالی دے لوک بہادر تے محنتی ہن تے او اپݨے ملک کوں ترقی ݙیوݨ کیتے کوشش اچ ہن۔

 حوالہ