فخر الدین رازی

علامہ فخر الدین ابو عبد اللہ محمد بن عمر بن الحسینی، جنہاں کوں امام رازی وی آکھیا ویندے۔ اوہ ایران دے شہر رے وچ ڄمیے ہن۔ انہاں دے پیو ضیاء الدین عمر ہک خطیب ہن، ایں واسطے انہاں کوں ابن الخطیب وی آکھیا ویندا ہا. اوہ شافعی تے اشعری عقیدہ رکھدے ہن۔

انہاں نے خوارزم وچ معتزلہ عقائد دے خلاف تبلیغ کیتی، پر اوتھوں انہاں کوں بخارا تے سمرقند ونجݨا پیا۔ 1190ء وچ انہاں نے غزنی تے پنجاب دا دورہ کیتا۔ ول اوہ ہرات وچ رہائش پذیر تھئے تے ہک مدرسے وچ شیخ الاسلام دی حیثیت نال تدریس شروع کیتی۔ سلطان علاء الدین محمد خوارزم شاہ انہاں دا سرپرست ہا۔ کجھ حاسد لوکاں نے انہیں کوں زہر ݙے ݙتا جیندے نال انہاں دی جان نہ بچ سکی۔

امام رازی نے علوم دین کوں فلسفیانہ انداز وچ پیش کیتا۔ اوہ ابن سینا تے فارابی کوں منیندے ہن تے امام غزالی دے خلاف ہن۔ علم الکلام وچ انہاں دی مشہور تصنیف اساس التقدیس ہے۔ انہاں دی ہک ٻئی کتاب مفاتیح الغیب ہے جیہڑی تفسیر کبیر دے ناں نال مشہور ہے۔ مفتی محمد خان قادری نے ایندا اردو ترجمہ "فضل قدیر" دے عنوان نال کیتا ہے۔مصنف: ابن خلکان — مدیر: آزاد اجازت نامہ — عنوان : وفيات الأعيان وأنباء أبناء الزمان — ناشر: آزاد اجازت نامہ — خالق: آزاد اجازت نامہ — اشاعت: آزاد اجازت نامہ — باب: آزاد اجازت نامہ — جلد: 4 — صفحہ: 249 — شمارہ: آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — آزاد اجازت نامہ — ISBN آزاد اجازت نامہ — حوالہ یو آر ایل: آزاد اجازت نامہ — اقتباس: "و يعفظ بالسانين العربي والعجمي" — اجازت نامہ: آزاد اجازت نامہ

پنجاب یونیورسٹی لاہور وچ "الرازی ہال" انہاں دے ناں نال منسوب ہے۔ علامہ اقبال نے انہاں دے بارے وچ ہک شعر وی لکھیا ہے:

اسی کشمکش میں گزریں مری زندگی کی راتیں

کبھی سوز و ساز رومیؔ کبھی پیچ و تاب رازیؔ

 حوالہ