سرائیکی وسیب دا پندھ

سرائیکی زبان دے عظیم شاعر حضرت خواجہ غلام فرید سئیں ؒ اپݨی شاعری وچ فرمائے ’’ تھل مارو دا پینڈا سارا۔ تھیسم ہک ٻلہانگ ‘‘ ٻئی جاہ فمرائے جو ’’ عاشقیں ٻدھیاں کمراں تے تھئی دلی ڈھائی کوہ اے ‘‘ ۔ سرائیکی زبان دے ماہر لسانیات پروفیسر شوکت مغل ہوراں سرائیکی دے ایں پندھ دی کاچھ ناپ کیتی اے ۔ آؤ ݙیکھوں جو سرائیکی زبان اچ پندھ دا پیمانہ کیا ہے؟

ٻلہانگ    …………………      ݙو پیریں کوں کھول تے گھدا ونڄݨ آلا قدم

پاندھی       …………………       سفر کرݨ آلا

پندھ              …………………       سفر

پندھیڑو       …………………       مسافر

دھروکڑی                       …………………       دھرک تے ݙو پیریں دے اَدھ آلا پندھ

راہ وٹاؤ     …………………       راہ بٹاؤ، مسافر ،راہی 

راہ ویندا    …………………       مسافر ، راہی ، پاس سے گزرنے والا

سݙوات                         …………………       سݙݨ دی آواز دا پندہ ( 1/4 میل کا فاصلہ)

سݙاوہ         …………………       آواز دے پندھ تک دی جاہ

سݙ پندھ     …………………       آواز دے پندھ دا سفر

قدم ݙو قدم                  …………………       ٹردیں ہوئیں چاتے ڳئے ݙو پیر ( 2.75 فٹ ) 

کوہ                 …………………       کوس ، دو میل

لیلے باک                        …………………       ٻکری دے ٻچے دی آواز دا پندھ

مَکھ                   …………………       ݙو قدموں دے درمیان آلا پندھ

میل           …………………       ہک میل

وِکھ ݙووکھ   …………………       ݙو پیریں دے درمیان آلا پندھ

کَرہُوں       …………………       ݙو قدم دا پندھ

کَڑ                    …………………       اٹھ تے سامان ٻدھݨ واسطے استعمال تھیوݨ آلے رسے دی مخصوص لنباݨ واسطے مقرر کیتا ونجٖݨ آلا فاصلہ ( جیویں سَوکڑ ، پنجاہ کڑ، اسی کڑ )

کوک وات ………………… اُچی آواز اچ سݙݨ تے آواز دا فاصلہ

سݙاوت                         …………………       ہولے آواز دا سفر

 قدیمی سِکے: 
                       2 دھیلے                           ………                    1 پیسہ 

                       4 کسیلے                               ………                    1 پیسہ

                       6 پائیاں                          ………                     1 پیسہ 

                       4 پیسے                               ………                    1آناں

                       2 آنے                            ………                    1 ݙواݨی

 کوݙی: 
                       کسیرا             (کسی+ را)

                       دھیلا            (دھے + لا ) 

                       پائی

                       پیسہ

                       روپیہ

                       کجھ کوݙیاں۔1 پیسہ ( کوݙیاں زمانے مطابق 12 کنوں 6 تئیں رہ ڳن ) 

 حوالہ 
معروف سرائیکی لکھاری سئیں ظہور احمد دھریجہ دی کتاب (سرائیکی وسیب) وچوں چوݨ