ٻیٹ دوارکا

ٻیٹ دوارکا یا شنکھودھر، کچھ دی خلیج دے مون٘ہیں تے واقع ہِک آباد ٻیٹ ہے، ایہ گجرات، ہن٘دوستان دے شہر اوکا دے ساحل توں 2 کلومیٹر پروبھرا ہے، اتے دوارکا شہر توں 25 کلومیٹر اُبھے پاسوں ہے۔ اُبھے پوادھ کنوں لمے پچادھ تئیں، ایہ جزیرہ 8 کلومیٹر (5 میل) لمبا اتے اوسطاً 2 کلومیٹر چوڑا ہے۔ جزیرے دا ناں شنکھودھر ایں حقیقت توں اخذ کیتا ڳیا ہے جو ایہ جزیرہ کچ کوݙیاں دا ہِک وݙا ذریعہ ہے۔

تاریخ

ٻیٹ دوارکا سن٘دھ وادی دی تہذیب دے پچھاترے جُڳ (1900-1300 قبل مسیح) دے ٻئے ٹھیڑھاں دا سین٘گا ہے۔ ٻیٹ دوارکا کوں دوارکا دے قدیم شہر دا حصہ سمجھیا وین٘دا ہے۔ بھارتی افسانوی ادب جیویں جو مہابھارت اتے سکن٘د پراݨ وچ، ایں شہر کوں کرشن دا جاہ ٹکاݨہ سمجھیا وین٘دے۔ گجراتی عالم اوماشاکر جوشی تجویز ݙتی ہئی جو مہا بھارت دے سبھا پروا وچ انتردوپا کوں ٻیٹ دوارکا دے طور تے ڄاتا ون٘ڄ سڳدے، کیوں جو دوارکا دے یادواں دے بارے وچ آکھیا وین٘دا ہئی جو او ٻیڑی دے ذریعے اتھاں سفر کرین٘دے ہَن۔

پاݨی ہیٹھ ٻُݙے آثار قدیمہ دیاں بچران٘داں سن٘دھ وادی دی تہذیب دے پچھاترے ہڑپائی جُڳ دے دوران، یا این٘دے ستت بعد ہک وسن٘دی دے وجود کوں نشابر کرین٘دے ہن۔ ایں وستی دی تاریخ دا موریا سلطنت دے دور تئیں لایا ون٘ڄ سڳدے، جیڑھا اوکا من٘ڈل یا کشدویپ علاقے دا حصہ ہئی۔ دوارکا دا ذکر ورہداس (دوارکا دے بادشاہ) دے پتر اتے میترکا خاندان دے دوران ولبھی شہر دے وزیر سمہادتیہ دے پتل دے کتبے (574 عیسوی دی تاریخ) وچ مِلدا ہے۔

بڑودہ ریاست، امریلی ڈویژن دے تحت ٻیٹ دوارکا، 1909
اٹھارہویں صدی دے دوران، جزیرے تے اوکامن٘ڈل علاقے تے بڑودہ دے گائیکواڑ دا قبضہ ہئی۔ 1857 دی ہن٘دوستانی بغاوت دے دوران، وگھیراں ایں علاقے تے قبضہ کر گھدا۔ 1859 وچ انگریزاں دے نال سان٘جھی کارروائی دے ذریعے، گائیکواڑ اتے ٻئے شاہی ریاست دے فوجیاں باغیاں کوں کڈھ ݙتا اتے علاقے تے ول قبضہ کر گھدا۔ 1947 وچ ایں علاقے کوں سوراشٹر ریاست وچ شامل کر ݙتا ڳیا ہا۔ بعد وچ، سوراشٹر کوں ریاستی تنظیم نو دے منصوبیاں دے تحت بمبئی ریاست وچ ضم کر ݙتا ڳیا۔ جݙاں بمبئی ریاست کوں ون٘ڈ تے گجرات بݨایا ڳیا، تاں ٻیٹ دوارکا گجرات دے جام نگر ضلع دے زیرِ اختیار ہئی۔ 2013 وچ، اے جام نگر ضلع توں بݨائے ڳئے دیوبھومی دوارکا ضلع دا حصہ بݨ ڳیا۔ 

آثار قدیمہ
1980 دے ݙہاکے وچ کیتی ڳئی پرکھ پرچول دے دوران، پچھاترے ہڑپائی جُڳ دے مٹی دے برتناں اتے ٻئے لبھتاں دیاں بچران٘داں ملیاں ہَن۔ 1982 وچ، 1500 قبل مسیح دی ہک 580 میٹر (1,900 فٹ) لمبی حفاظتی دیوار مِلی، جین٘دے بارے وچ یقین کیتا وین٘دا ہے جو سمن٘دری طوفان دے بعد نقصان تھیا ہئی اتے ایہ دیوار پاݨی وچ ٻݙ ڳئی ہئی۔ دریافت تھیوݨ والیاں لبھتاں وچ پچھاترے ہڑپائی جُڳ دی مُہر، پھُل ٻوٹیں والا جھان٘ولا اتے پتل دی مچھی دی کن٘ڈی شامل ہن۔ کھاٹی دے دوران مِلݨ والے بحری جہازاں دے ڈھین٘ڈھے اتے پتھر دے لنگراں توں رومیاں نال تاریخی تجارتی تعلقات دا پتہ لڳدا ہے۔ جزیرے تے من٘در اٹھارہویں صدی دے چھیکڑ وچ بݨائے ڳئے ہن۔ 

عبادت گاہواں
دوارکادھیش من٘در اتے شری کیشوراجی من٘در تے کرشن دے وݙے من٘در ہن۔ زیارت دے ٻئے مقامات وچ ہنومان ڈن٘ڈی من٘در، ویشنو مہاپربھو بیٹھک، اتے ہِک گردوارہ شامل ہن۔ ابھایا ماتا دا چھوٹا من٘در جزیرے دے اُبھے پچادھی پاسوں واقع ہے۔

ٻیٹ دوارکا تک اوکا توں فیری سروس دے ذریعے ونڄ سڳین٘دے۔ 2016 تئیں، اوکا-ٻیٹ دوارکا سگنیچر برج - گجرات دا پہلا سمن٘دری پل - اوکا اتے ٻیٹ دوارکا دے درمیان زیر تعمیر ہے۔ 2 کلومیٹر لمبا پل تکڑی لاگت نال بݨدا پیا ہے۔ ایں پل کوں، سدرشن سیتو دے ناں نال ڄاتا وین٘دا ہے۔

ٻیٹ دوارکا گجرات دا پہلا مقام ہے جین٘کوں ماحولیاتی سیاحت کیتے تیار کیتا ڳیا ہے، اتے ہنالے دے سیاحت کیتے عارضی کیمپ لاتے وین٘دے ہن۔