دُلیوالہ

میر چاکر اعظم رند دی اولاد وچ میر بلوچ خان منکیرہ دا اوہ حکمران ہئی جیں نے لنگاہواں توں خودمختاری دا اعلان کیتا ہئی۔ اوندے اٹھ پتر تے ہک دھی ہئی جیندا ناں ملائم بی بی ہئی۔  انہاں دی دھی دے تاریخی کردار کوں مورخین نے کتب وچ درج کیتے۔ میر بلوچ اپݨے ریاستی امور وچ اپݨی دھی نال مشورہ کریندا ہوندا ہئی۔ جݙݨ میر بلوچ دی وفات تھئی تاں اوندے پتراں وچ دستار دے مختلف دعویدار سامݨے آئے۔ قبائل دے عمائدین نے معاملے کوں سلجھاوݨ کیتے ملائم بی بی دا ناں تجویز کیتا تے میر بلوچ دے تمام صاحبزادگان تے قبائل نے اوندے تے اپݨی رضامندی ظاہر کر ݙتی۔ 
ملائم بی بی دے پئے دا ناں میر عبداللّٰہ خان میراݨی ہئی جیں نے ریاست دے دفاع کوں بہتر بݨاوݨ کیتے مختلف اقدامات کیتے ہن۔
میراݨی قبیلے دے اوں میر نے منکیرہ توں کوئی 70 کلومیٹر شمال وچ ہک قصبے دی بنیاد رکھی جینکوں اوں نے اپݨے ناں دی نسبت نال کوٹ عبداللّٰہ خان دا ناں ݙتا۔ تھل دی ادھ وچ ایہ قصبہ ڈیرہ جات توں بھیرہ، جہلم تے میانوالی ویندے قافلیاں دی گزرگاہ بݨا تے سرائیکی زبان دے مٹھے لہجے نے اونکوں کوٹ عبداللّٰہ خان توں دلیوالا بݨا سٹیا۔
تاریخ دے ورقیاں وچ لکیا ایہ کوٹ عبداللّٰہ خان اوں وقت دوبارہ افق تے ابھریا جݙݨ میانوالی مظفرڳڑھ (ایم ایم روڈ) دی تعمیر تھئی تے دلیوالا جنوب توں شمال دی طرف آندے ویندے مسافراں کیتے ہک سونہاں ناں بݨ ڳیا۔ ایم ایم روڈ دی NHA وچ شمولیت دے بعد ایہ شہر سنٹرل کوریڈور دا ہک پھلدا پھولدا ایسا شہر بݨسی جیہڑا مکران تے جنوب کوں شمالی علاقہ جات نال لنک کر ݙیسی۔اقتباس۔
1. تاریخ ریاست منکیرہ
2۔ تاریخ لیہ
3. تاریخ بھکر
4۔ بھکر داستان، سرائیکی ترجمہ، اسماعیل بھٹہ، https://www.facebook.com/100064570576947/posts/pfbid02vj7XQSx3ixtqVewwY2wqRV57wKErxcCBD8A3gCUKB54FmkxwLGyPopgA2ksvgPqgl/
حوالے