اخبار بین ‘ ڳنتری تے ویلھ

نَٹیں اِچوں چار پنج بندے اَدھ اِچ حُقہّ رَکھ گُرڑہ وَٹی ٻیٹھن ۔ ہک بندہ اُتھاہوں لنگھدے ‘ اوندی اخبار اے ‘ او سلام کریندے‘ اُنہیں اِچوں ہک سلام دا جواب ݙے تے اوں کنوں پُچھدے ‘ میر صاحب ’’بین‘‘ وڄیندیں وَڄیندیں اخبار بین بݨ ڳیو؟ میں کیوں ’’بین‘‘ وَڄاواں‘‘؟مَیں کوئی تئیں آلی کار جوڳیں دی اولاد آں ‘ آپاں تاں بینسریاں وَڄاوئن ‘ ڈھولکیاں وَڄائن ‘ وَڄاوݨیاں پِن تاں وݙے وٖݙے سخی سرور آلے دول وَڄاننسے۔ نغاریں تے نوبتاں ݙتن سے ۔ توں حُکم کر کئی شئے وَڄواوݨی ہووے تاں؟۔ میکوں ٻڈھڑا تے ہیݨاں نہ ݙیکھ ‘ بھنی ہوئی ݙنگی تھانویں بَھنݨ لائق ضرور رَہ ویندی اے ۔ واہ میر صاحب واہ ! ٻالیں نال وی کوڑیج وَنڄیندے ۔ اَچھّا ہُݨ کاوڑ تُھک سَٹو ۔ حُقے دی واری گھنو تے اخبار وِچوں کوئی خبر چا سُݨوائو ۔

اَڄ دی اخبار اِچ اسیݙے لیکھے وݙی ’’خبری‘‘ ایہ ہے جو پیر پگارہ سئیںآکھیئے اَتے اساں اِتھوں جنہیں کوں چُݨ تے بھیڄئے اُنہیں کوں آکھیئے؟ اساں تُساں وَت کِتھوں چُݨیا ہے اُنہیں کوں او تاں اُونویں اِی چُݨیئے ہوئے ہن ‘ چُنڑیج ڳن ‘ رِہی کجھ ’’آکھݨ نہ آکھݨ ‘‘آلی ڳالھ؟ اُنہیں کئی اسیݙی ڳالھ کیتی ہئی جو ہُݨ کریسن؟ … او تاں اُنہیں اِچوں ہِن جیرھے  اسمبلی اِچ مونہہ ہوں ویلھے کُھلیندن جیرھے ویلھے ’’اُٻاسی‘‘اَمدی ہِنیں … ہک اُٹھی کھڑدے تے اَکھیندے ۔ اُٹھو وئوے بابا اَڄ بدلیا ٻیٹھے‘ ڈھکویسے سبھنئیں کوں‘ ککھیں کوں وی ’’کن‘‘ ہوندن ۔ توباں توباں کنیں کوں ہتھ لیندے ۔ سبھے اُٹھی تے ٹُر پمدن۔

ہک ’’نٹ‘‘ پِڑی اِچ اَمدی ‘ دھرتی تے اَوکڑوں تھی ٻہندے ‘ پٹکی لہا گوݙے تے رَکھدے ‘ کھٻا ہَتھ متھے تے رَکھ کجھ سوچݨ ٻہہ ویندے ۔ وَل ’’تِیلا‘‘ چا زمین کھتورݨ شروع کر یندے ۔ ݙوجھے پاسوں ہوندا ہک سنگتی اَمدے ‘او اونکوں  اَلویندے میر صاحب ! خیر تاں ہے؟ گھروں نِکل ’’درَسال‘‘ مَلی ٻیٹھو؟ او سِر چا تے اُوں ݙے ݙہدے ۔ اَکھیندے! کجھ کائنی یار ! ٻالیں دے تَتّے گھروں نِکتا ٻیٹھاں ۔ 

او کیوں؟ ٻال تیکوں کھمدِن؟

کھاوِن وَت کیوں؟کوئی ݙائݨ دی اولاد ہِن کیا۔؟ڳالھ ایہ ہے جو اُنہںی وَنڄݨیں سکول ‘ آہدن ’’وَسل‘‘ گھن ݙیو۔ او کیوں؟ اُنہیں ݙسیے جو ’’ماسٹر صاحب‘‘ ڳنتری سِکھیسن‘ کہیں ٻال کوں آکھیے نیں ݙاہ ’’وَسل‘‘ چئی آنویں ‘ کہیں کوں آکھیے نیں (10)آلو ‘ چئی آنویں ‘ کہیں کوں آکھیے نیں ’’تھوم‘‘ دیاں ݙاہ ڳنڈھیں چئی آنویں ‘ کہیں کوں آکھیے نِیں 10گوگلوں چئی آنویں ‘ کہیں کوں آکھیے نِیں 10مولیاں چئی آنویں ‘ ݙوجھا کِھل پیا تے ایہ کہیں کوں کائنیں آکھیا جو ’’ہک کلو ’’گوشت‘‘ دیاں اِتی ٻوٹیاں کرا تے چئی آنویں۔ آکھیا ہوسنے کہیں کوں پر میݙے ٻالیں دے ذمے تاں ’’تھوم‘‘ تے ’’وَسل‘‘ لڳن۔ بھوڳ آ ڳے یار! وسلیں تے تھوم دے اَگھ دا تاں تیکوں پتہ اے ‘ کیݙے ونڄوں؟ پھاسی کھئوں؟۔

نَٹ پِڑی اِچ اَمدے‘ ہتھ اِچ ݙاہ روپے دا نوٹ ہوندس’’نوٹ‘‘ کوں ݙوہیں ہتھیں اِچ گھن ‘ سجھ سامھیں کر ۔ اَدلا بَدلا تے ݙہدے ‘ وَل پِڑی دے اَدھ اِچ آ تے ’’ہوکا‘‘ ݙیوݨ کیتے مونہہ کُھلیندے۔ ویلھ اے سئیں10روپے دی ویلھ اے ۔ تھاݨیدار صاحب او اَڄݨ اِتی اَکھیندے تے اوندا ہک سنگتی بھڄ کراہیں اوندے مونہہ تے آن ہتھ ݙیندے ۔اَپݨے متھے تے تلی مار تے آہدے ’’بس ‘ بس  تھی ڳیا ۔ ہِیں کوئی اصلوں ’’ہبنقا‘‘ ڳنی گٹکیا‘ جیویں تھاݨیدار صاحب لوکیں کنوں ویلھ گھول گھن ۔ چُپ کر تے کھیسے اِچ پا گھندن ‘ اینویں اُنہیں دی ݙتی ہوئی ’’ویلھ‘‘ وِی چُپ کر تے اَپݨے کھیسے اِچ پا گھن۔

جمعۃ المبارک 12؍جولائی 1991ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان