سلطان عبدالحمید

سلطان عبدالحمید عثمانی سلطنت دے 34ویں سلطان ہَن، جنہیں نے 1876ء توں گھِن کے 1909ء تئیں حکومت کیتی۔ اُنہیں دا دور حکومت عثمانی سلطنت دے زوال دا ویلا ہئی، جݙاں سلطنت کوں اندرونی تے بیرونی مسئلیاں دا سامݨا ہئی۔

 سلطان عبدالحمید دے بارے اہم معلومات: 
ڄم : 21 ستمبر 1842ء، استنبول، عثمانی سلطنت

وفات: 10 فروری 1918ء، استنبول، عثمانی سلطنت

دور حکومت: 1876ء – 1909ء

والد: سلطان عبدالمجید اول

والدہ: ترِمسگان قادین

 سلطان عبدالحمید دا دور حکومت: 
اُنہیں دے دور حکومت کوں ݙو حصیاں وِچ ونڈیا ون٘ڄ سڳدے:

 پہلا دور (1876ء – 1878ء): 
اِیں دور وِچ اُوں نے آئینی بادشاہت قائم کیتی تے پہلا عثمانی آئین جاری کیتا۔ پر روسی جنگ (1877ء-1878ء) دے بعد اُوں نے پارلیمنٹ معطل کر ݙتی تے براہِ راست حکومت شروع کر ݙتی۔

 ݙوجھا دور (1878ء – 1909ء): 
اِیں دور کوں "استبدادی دور" وی آکھیا ویندے۔ اِیں دور وِچ سلطان دی مکمل گرفت حکومت تے رہی تے سخت سینسرشپ نافذ رہی۔ پر اِیں دور وِچ تعلیم، ریلوے، تے ٹیلی گراف دے شعبیاں وِچ ٻہوں ترقی تھئی۔

 سلطان عبدالحمید دے اہم کم: 

 تعلیم دی ترقی: 
اُنہیں دے دور وِچ ٻہوں سارے نویں سکول تے یونیورسٹیاں بݨیاں۔

 ریلوے دی تعمیر: 
سلطنت دے مختلف حصیاں کوں ریلوے لائناں نال جوڑیا ڳیا۔

 ٹیلی گراف نیٹ ورک: 
ٹیلی گراف دے ذریعے سلطنت دے مختلف حصیاں وِچ رابطہ بہتر بݨایا ڳیا۔

 سلطان عبدالحمید دے مسئلے: 

 قومی تحریکاں: 
سلطنت دے مختلف حصیاں وِچ آزادی دیاں تحریکاں شروع تھی ڳئیاں ہَن۔

 معاشی مسائل: 
سلطنت معاشی طور تے کمزور ہوندی ویندی پئی ہئی۔

 بیرونی دباؤ: 
یورپی طاقتاں سلطنت تے دباؤ ودھیندی پئیاں ہَن۔

 معزولی تے وفات: 
1908ء دے نوجوان ترک انقلاب دے بعد سلطان عبدالحمید کوں 1909ء وِچ تخت توں لاہ ݙتا ڳیا تے اُنہیں کوں استنبول وِچ نظر بند کر ݙتا ڳیا۔ 10 فروری 1918ء کوں اُنہیں دی وفات تھئی۔

سلطان عبدالحمید ہک پیچیدہ شخصیت ہَن۔ کُجھ لوک اُنہیں کوں ہک ظالم حکمران سمجھدے ہَن جݙاں کہ کُجھ اُنہیں کوں ہک ذہین سیاستدان سمجھدے ہَن جئیں نے زوال پذیر سلطنت کوں کُجھ ویلے کیتے سنبھالݨ دی کوشش کیتی۔ اُنہیں دے دور حکومت دے بارے وِچ مختلف آراء موجود ہِن پر اِیں ڳالھ توں انکار نئیں کیتا ون٘ڄ سڳدا کہ اُنہیں دا دور عثمانی سلطنت دی تاریخ دا ہک اہم دور ہئی۔