ڈونا سٹریکلینڈ

ڈونا سٹریکلینڈ 
ڈونا تھیو سٹریکلینڈ (ڄمݨ دی تاریخ 27 مئی 1959) ہک کینیڈین آپٹیکل فزکس دان تے پلسڈ لیزرز دے شعبے وچ سرخیل ہن ۔ انہاں کوں 2018 وچ جیرارڈ موراؤ دے نال ، چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دے عملی نفاذ کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ او اونٹاریو ، کینیڈا وچ واٹر لو یونیورسٹی وچ پروفیسر ہن ۔

انہاں آپٹیکا (سابقہ OSA) دے فیلو ، نائب صدر تے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے ، تے ہݨ ایندی صدارتی مشاورتی کمیٹی دی چیئر ہن ۔ 2018 وچ ، انہاں کوں بی بی سی دی 100 خواتین وچوں ہک دے طور تے درج کیتا ڳیا ۔ انہاں دے ناں تے نیچرل سائنسز اینڈ انجینئرنگ ریسرچ کونسل آف کینیڈا انعام قائم کیتا ڳیا ہے ۔

 ابتدائی زندگی تے تعلیم 
سٹریکلینڈ 27 مئی 1959 کوں گویلف ، اونٹاریو ، کینیڈا وچ ایڈتھ جے ، جیڑھا ہک انگریزی ٹیچر ہا ، تے لائیڈ سٹریکلینڈ ، جیڑھا ہک الیکٹریکل انجینئر ہا ، دے گھر ڄمیاں ۔ گویلف کولیجیٹ ووکیشنل انسٹیٹیوٹ توں گریجویٹ تھیوݨ دے بعد ، انہاں میک ماسٹر یونیورسٹی وچ شرکت کرݨ دا فیصلہ کیتا کیوں جو ایندے انجینئرنگ فزکس پروگرام وچ لیزر تے الیکٹرو آپٹکس شامل ہن ، جیڑھے انہاں دی خاص دلچسپی دے شعبے ہن ۔ میک ماسٹر وچ ، او پچیس دی کلاس وچ ترائے خواتین وچوں ہک ہن ۔ سٹریکلینڈ 1981 وچ انجینئرنگ فزکس وچ بیچلر آف انجینئرنگ دی ڈگری نال گریجویشن کیتی ۔

سٹریکلینڈ انسٹیٹیوٹ آف آپٹکس وچ اپݨی گریجویٹ ڈگری کیتے تعلیم حاصل کیتی ، تے 1989 وچ یونیورسٹی آف روچسٹر توں ڈاکٹر آف فلاسفی دی ڈگری حاصل کیتی ۔ انہاں اپݨی ڈاکٹریٹ ریسرچ ایسوسی ایٹڈ لیبارٹری فار لیزر اینرجیٹکس وچ کیتی ، جیڑھا جیرارڈ موراؤ دی نگرانی وچ ہا ۔ سٹریکلینڈ تے موراؤ ہک تجرباتی سیٹ اپ تیار کرݨ کیتے کم کیتا جیڑھا لیزر پلس دی پیک پاور کوں ودھاوݨ دے قابل ہا ، ہک حد تے قابو پاوݨ کیتے ، جو جݙݨ لیزر پلس دی زیادہ سے زیادہ شدت گیگاواٹ فی مربع سینٹی میٹر تک پہنچ ڳئی ، پلس دے خود فوکسنگ لیزر دے ایمپلیفائنگ حصے کوں شدید نقصان پہنچایا ۔ انہاں دی 1985 دی چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دی تکنیک ہر لیزر پلس کوں سپیکٹرل طور تے تے وقت وچ اینکوں ایمپلیفائی کرݨ توں پہلے کھینچ ݙتا ، ول ہر پلس کوں ایندی اصل مدت تک واپس کمپریس کیتا ، ٹیراواٹ توں پیٹاواٹ شدت دے الٹرا شارٹ آپٹیکل پلس پیدا کیتے ۔ چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دا استعمال کریندے ہوئے چھوٹے ہائی پاور لیزر سسٹمز کوں ہک عام لیبارٹری آپٹیکل ٹیبل تے بݨاوݨ دی اجازت ݙتی ڳئی ، جیویں جو "ٹیبل ٹاپ ٹیراواٹ لیزر" ۔ ایں کم کوں 2018 وچ فزکس دا نوبل انعام ملا ۔

 کیریئر تے تحقیق 
1988 توں 1991 تئیں ، سٹریکلینڈ نیشنل ریسرچ کونسل آف کینیڈا وچ ہک تحقیقی ایسوسی ایٹ ہن ، جتھاں انہاں پال کورکم دے نال الٹرا فاسٹ فینامینا سیکشن وچ کم کیتا ، جیڑھا اوں ویلھے دنیا دا سب توں طاقتور شارٹ پلس لیزر پیدا کرݨ دا امتیاز رکھدا ہا ۔ انہاں 1991 توں 1992 تئیں لارنس لیورمور نیشنل لیبارٹری دے لیزر ڈویژن وچ کم کیتا تے 1992 وچ پرنسٹن یونیورسٹی دے ایڈوانسڈ ٹیکنالوجی سینٹر فار فوٹونکس اینڈ آپٹو الیکٹرانک میٹریلز دے تکنیکی عملے وچ شمولیت اختیار کیتی ۔ او 1997 وچ واٹر لو یونیورسٹی وچ بطور اسسٹنٹ پروفیسر شامل تھئیں ۔ او واٹر لو یونیورسٹی وچ فزکس دی پہلی کل وقتی خاتون پروفیسر بݨ گئیں ۔ سٹریکلینڈ ہݨ ہک پروفیسر ہن ، جیڑھا ہک الٹرا فاسٹ لیزر گروپ دی قیادت کریندے ہن جیڑھا نان لائنر آپٹکس تحقیقات کیتے ہائی انٹینسٹی لیزر سسٹمز تیار کریندے ۔ انہاں خود کوں "لیزر جاک" دے طور تے بیان کیتا ہے:

میݙا خیال ہے جو ایہ ایں کیتے ہے جو اساں سوچیا جو اساں اپݨے ہتھاں نال چنڳے ہیں ۔ ہک تجربہ کار دے طور تے ، تہاکوں فزکس کوں سمجھݨ دی ضرورت ہے ، لیکن تہاکوں ایہ وی قابل تھیوݨ دی ضرورت ہے جو کجھ کم کرݨ دے قابل تھیوو ، تے لیزر اوں ویلھے ٻہوں نازک ہن ۔

سٹریکلینڈ دا حالیہ کم الٹرا فاسٹ آپٹیکل سائنس دی حدود کوں نویں ویولینتھ رینجز ، جیویں جو مڈ انفراریڈ تے الٹرا وایلیٹ ، تک دھکیلݨ تے توجہ مرکوز کریندا ہے ، جیڑھا ݙو رنگ یا ملٹی فریکوئنسی طریقے ، تے نال ہی رامن جنریشن جیسی تکنیکاں دا استعمال کریندے ۔ او انسانی اکھ دے مائیکرو کرسٹلائن لینس وچ ہائی پاور لیزر دے کردار تے وی کم کریندی ہے ، جیڑھا پریس بائوپیا کوں ٹھیک کرݨ کیتے اکھ دے لینس دی مائیکرو مشیننگ دے عمل دے دوران ہے ۔

سٹریکلینڈ 2008 وچ آپٹیکا دی فیلو بݨ گئیں ۔ انہاں 2011 تے 2013 وچ بالترتیب ایندے نائب صدر تے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ، تے 2004 توں 2010 تئیں ایندے جریدے آپٹکس لیٹرز دی ٹاپیکل ایڈیٹر ہن ۔ او ہݨ آپٹیکا دی صدارتی مشاورتی کمیٹی دی چیئر ہن ۔ او کینیڈین ایسوسی ایشن آف فزکسسٹس دی رکن ہن تے انہاں پہلے بورڈ ممبر تے اکیڈمک افیئرز دے ڈائریکٹر دے طور تے خدمات انجام ݙتیاں ہن ۔

 ایوارڈز تے شناخت 
·        1998 – الفریڈ پی سلوآن ریسرچ فیلوشپ

·        1999 – پریمیئر ریسرچ ایکسیلنس ایوارڈ

·        2000 – ریسرچ کارپوریشن توں کوٹریل اسکالرز ایوارڈ

·        2008 – دی آپٹیکل سوسائٹی دے فیلو

·        2018 – فزکس دا نوبل انعام

·        2019 – امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ جیڑھا ایوارڈز کونسل دے رکن فرانسس آرنلڈ ولوں پیش کیتا ڳیا

·        2019 – آرڈر آف کینیڈا دا ساتھی

·        2019 – کینیڈین اکیڈمی آف انجینئرنگ دے اعزازی فیلو

·        2019 – رائل سوسائٹی آف کینیڈا دے فیلو

·        2020 – نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے رکن

·        2020 – رائل سوسائٹی دے فیلو (FRS) منتخب تھئے

·        2021 – پونٹیفیکل اکیڈمی آف سائنسز وچ مقرر تھئے

·        2022 – شیویلیئر ڈی لا لیجن ڈی ہونور دا نشان ݙتا ڳیا ، جیڑھا سب توں وݙا فرانسیسی امتیاز ہے ۔

·        2022 – آپٹیکا دے اعزازی رکن ݙتے ڳئے

·        2022 – یونیورسٹی آف نوٹری ڈیم توں جوزف کیریئر سی ایس سی سائنس میڈل ݙتا ڳیا ۔

·        2024 – یونیورسٹی آف البرٹا توں سائنس دی اعزازی ڈاکٹریٹ دی ڈگری ݙتی ڳئی ۔

 نوبل انعام 
2 اکتوبر 2018 کوں ، سٹریکلینڈ کوں انہاں دے ڈاکٹریٹ دے مشیر جیرارڈ موراؤ دے نال چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن تے انہاں دے کم کیتے فزکس دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ آرتھر اشکن کوں انعام دا ٻیا ادھا حصہ آپٹیکل ٹوئزر تے غیر متعلقہ کم کیتے ملا ۔ او میری کیوری 1903 وچ تے ماریا گوپیرٹ مائر 1963 وچ دے بعد فزکس وچ نوبل انعام ݙیوݨ والی تریݨی خاتون بݨ گئیں ۔

سٹریکلینڈ تے موراؤ 1985 وچ اپݨا شاندار کم "ایمپلیفائیڈ چیرپڈ آپٹیکل پلسز دی کمپریشن" شائع کیتا ، جݙݨ سٹریکلینڈ اڃان موراؤ دے ماتحت ڈاکٹریٹ دی طالب علم ہن ۔ روشیسٹر وچ لیزر اینرجیٹکس لیبارٹری وچ لیزر کیتے چیرپڈ پلس ایمپلیفیکیشن دی انہاں دی ایجاد روشنی بیم دے زیادہ شدت والے الٹرا شارٹ پلس دے شعبے دی ترقی دی طرف ڳئی ۔ کیوں جو الٹرا بریف تے الٹرا شارپ لائٹ بیم انتہائی درست کٹ بݨاوݨ دے قابل ہن ، ایں تکنیک کوں لیزر مائیکرو مشیننگ ، لیزر سرجری ، طب ، بنیادی سائنس دے مطالعے تے ٻئی ایپلی کیشنز وچ استعمال کیتا ویندا ہے ۔ ایندے نال ڈاکٹروں کوں لکھاں اصلاحی لیزر اکھ دی سرجری کرݨ دے قابل بݨایا ڳیا ہے ۔ انہاں آکھیا جو تکنیک تیار کرݨ دے بعد انہاں ڄاندا ہا جو ایہ ہک اہم دریافت ہوسی ۔

جݙݨ انہاں کوں نوبل انعام ملا ، تاں ٻہوں سارے مبصرین حیران ہن جو او کل وقتی پروفیسر دے عہدے تے نہ پہنچی ہن ۔ جواب وچ ، سٹریکلینڈ آکھیا جو انہاں کݙہیں پروفیسرشپ کیتے "درخواست نہ ݙتی" "ایندے نال ضروری نہ جو تنخواہ وچ اضافہ تھیوے ... میں کݙہیں کاغذ ورک مکمل نہ کیتا ... میں او کریندی ہاں جیڑھا میں کرݨا چاہندی ہاں تے ایہ کرݨ دے قابل نہ ہا ۔" سٹریکلینڈ اپݨے نوبل انعام توں پہلے کل وقتی پروفیسر بݨݨ کیتے درخواست نہ ݙتی ہئی ، لیکن اکتوبر 2018 وچ ، انہاں بی بی سی کوں ݙسایا جو انہاں بعد وچ درخواست ݙتی ہئی تے واٹر لو یونیورسٹی وچ کل وقتی پروفیسرشپ تے ترقی پاتی ہئی ۔

 آرڈر آف کینیڈا 
سٹریکلینڈ کوں 2019 وچ آرڈر آف کینیڈا دے ساتھی دے طور تے مقرر کیتا ڳیا ، جیڑھا کینیڈا دے سب توں وݙے شہری اعزازات وچوں ہک ہے ۔

 ذاتی زندگی 
سٹریکلینڈ دی شادی ڈگلس ڈائیکار نال تھئی ہے ، جنہاں یونیورسٹی آف روشیسٹر توں الیکٹریکل انجینئرنگ وچ ڈاکٹریٹ حاصل کیتی ہے ۔ انہاں دے ݙو ٻال ہن: ہنا ، جیڑھا یونیورسٹی آف ٹورنٹو وچ ایسٹرو فزکس وچ گریجویٹ طالب علم ہے ، تے ایڈم ، جیڑھا ہمبر کالج وچ کامیڈی دا مطالعہ کریندا ہے ۔ سٹریکلینڈ یونائیٹڈ چرچ آف کینیڈا دی ہک فعال رکن ہن ۔

 پیشہ ورانہ وابستگی تے اعزازات 
سٹریکلینڈ 2008 وچ آپٹیکا (جیڑھا پہلے آپٹیکل سوسائٹی آف امریکہ دے ناں نال ڄاݨیا ویندا ہا) دی فیلو بݨ گئیں ۔ انہاں 2011 تے 2013 وچ بالترتیب ایندے نائب صدر تے صدر دے طور تے خدمات انجام ݙتے ، تے 2004 توں 2010 تئیں ایندے جریدے آپٹکس لیٹرز دی ٹاپیکل ایڈیٹر ہن ۔ او ہݨ آپٹیکا دی صدارتی مشاورتی کمیٹی دی چیئر ہن ۔

او آپٹیکل سوسائٹی دی سابق صدر تے کینیڈین ایسوسی ایشن آف فزکسسٹس کیتے اکیڈمک افیئرز دی ڈائریکٹر ہن ۔