ست سمندر

"ست سمندر" ہِک ایہو جِہی اصطلاح ہے جیڑھی صدیاں توں لوکاں وِچ ورتی ویندی پئی ہے۔ اِیندا کوئی ہِک مُتفقہ مطلب نئیں، بلکہ مختلف ویلیاں تیں ثقافتاں وِچ اِیندے مُختلف معنی رہے ہِن۔ اِے اصطلاح اَدب، کہاݨیاں تیں محاوریاں وِچ ٻہوں ورتی ویندی ہے۔

 تاریخی پس منظر: 
قدیم ویلیاں وِچ، جݙاں لوکیں کوں دُنیا دے سمندراں دے بارے وِچ زیادہ معلومات نہ ہوندی ہن، تاں اُنہیں لوکیں کُجھ خاص سمندریں کوں "ست سمندر" دا ناں ݙے ݙِتا ہئی۔ اِیں اصطلاح دا ورتاوا اَدب تیں لوک کہاݨیاں وِچ ٻہوں تِھیندا ہئی۔ پر اَڄ کَلھ بین الاقوامی آب نگاری تنظیم (International Hydrographic Organization) نے سو توں زیادہ پاݨی دے حصیاں تیں سمندراں دی لسٹ بݨائی ہے۔ اِیں سانگے "ست سمندر" کوئی باقاعدہ جغرافیائی وَن٘ڈ نئیں رہی۔

 مختلف ثقافتاں وِچ ست سمندر: 

 بین النہرین: 
2300 قبل مسیح وِچ سمیری تہذیب دی دیوی انانا دے حوالے نال اِیں اصطلاح دا ذکر مِلدے۔

 فونیقی: 
اِنہیں دے نیڑے "ست سمندر" توں مُراد بحیرہ روم دے ست حصے ہَن۔

 چین دا رستہ: 
ناویں صدی عیسوی دے جغرافیہ دان یعقوبی نے چین ونڄݨ آلے رستے وِچ آوݨ آلے ست سمندراں دا ذکر کیتا ہئی، جنہیں وِچ خلیج فارس، خلیج کھمبات، خلیج بنگال تیں ٻئے سمندر شامل ہَن۔

 رومی: 
رومی وی "ست سمندر" دی اصطلاح ورتدے ہَن، پر اُنہیں دے نیڑے اِیندا مطلب دریائے پو دا علاقہ تیں ایڈریاٹک دا ساحل ہئی۔

 قرون وسطیٰ دا عرب ادب: 
عرباں دے نیڑے "ست سمندر" اُو سمندر ہَن جیڑھے اُنہیں دے پوادھ دے سفراں وِچ آندے ہَن، جنہیں وِچ بحیرہ فارس، بحیرہ عرب، بحیرہ احمر تیں ٻئے شامل ہَن۔

 قرون وسطیٰ دا یورپی ادب: 
یورپی ادب وِچ وی "ست سمندر" دی اصطلاح ورتی ویندی ہئی، جِیندے وِچ بحیرہ روم، بحیرہ اسود، بحیرہ قزوین تیں بحیرہ عرب شامل ہَن۔

 اہل فارس: 
فارسی لوک دریائے جیحوں بݨاوݨ آلے دریاواں کوں "ست سمندر" آہدے ہَن۔

 تلمودی: 
سترہویں صدی دے محقق جان لائٹ فٹ نے تلمودی روایات دے مطابق "ست سمندر" دی ہِک ٻئی وَن٘ڈ بیان کیتی ہئی۔

 شرق الہند: 
نوآبادیاتی دور وِچ چائے دی تجارت دے رستے وِچ آوݨ آلے سمندریں کوں وی "ست سمندر" آکھیا ویندا ہئی۔

 اَڄ دا دور: 
اَڄ کَلھ "ست سمندر" دی اصطلاح زیادہ تر ادبی تیں تاریخی حوالے نال ورتی ویندی ہِے۔ جغرافیائی طور تے اِیندی کوئی خاص اہمیت نئیں۔ اَڄ کَلھ دُنیا دے سمندراں دی وَن٘ڈ ٻہوں واضح ہِے تیں بین الاقوامی تنظیم نے اِنہیں دی باقاعدہ لسٹ بݨائی ہے۔