کھیر پی تے تاں مَرسِن

ہک طبیب کنوں پُچھیا جو روٹی کھاوݨ کیتے کیرھا ویلھا چنگاں ہوندے؟ طبیب وَلدی ݙتی جو امیر کیتے ہوں ویلھے جیرھے ویلھے اونکوں بُکھ لڳے اَتے غریب کیتے ہوں ویلھے جیرھے ویلھے اُونکوں کھاوَݨ کیتے کجھ لبھ پَوے ‘ حکیم سیاݨاہا‘ سُݨہپ آلی ڳالھ کیتی ہس ‘ امیر بندے کوں کھاوَݨ کیتے اوندی مرضی موجب ہر ویلھے‘ ہَرشے لبھ پمدی اے‘ اَتے او جیرھے ویلھے جیرھی شئے دِل کرِس کھا سڳدے‘ ہِیں ڳالھوں حکیم صلاح ݙتی اے جو اوں ویلھے کھاوے جیرھے ویلھے اونکوں طلب تھیوے تے بُکھ لڳس ‘ غریب شودے کوں ݙینھ رات پورھیہ کرݨ دے بعد وی ہک ویلھے دی اوکھی لبھدی اے‘ ہِیں خاطر حکیم دے آکھݨ موجب اوندے کھاوَݨ دا چنڳاں ویلھا اوہو ہوندے ‘ جیرھے ویلھے اُونکوں کھاوَݨ کیتے کجھ ہتھیں آ وَنڄے۔

اپݨے آسے پاسے ‘ آڑے پاڑے ݙے دید بھنوائوں تاں سُدھ پَمدی اے جو امیریں دے گھر ٻال گھٹ ہوندن اَتے غریبیں دے گھر ودھکی‘ شیت ہِیں ڳالھوں جو غریب کوں تھکیڑا لہاوَݨ تے رُوح وِندلاوݨ کیتے ایہو شغل لبھدے جو اواَپݨی ذال کوں ہر ہمیش ‘ ݙوں جہیں نال رکھے اَتے جیرھے ’’غریب‘’ دی اَپݨی غریبݨی نال دِل اِی ہووے تاں اُتھاں ایئیں ڄاݨ اَڄڑ ٻالیں دا ہوندے ‘ ایہو جیہا ہک غریب میراثی ہا اوندی اپݨی غریبݨی مطلب اے میراثݨ نال وَݙی دِل ہئی ۔ ٻالیں نال تندیر لڳ ڳی ۔ اوݙوں گھر اِچ بُکھ ‘ ٻچے ݙتی پی ہئی ‘ آمدݨ ہئی کینھاں ‘ میراثی کوں ٻی تاں کجھ نہ سُجھی دِل ٻدھ تے ڳیا اَتے ہک زمیندار دے بھاݨے اِچوں ہک سُوآ ڳائوں ٻدھ آیا ‘ زمیندار پیروواڈھی تے سُراخی سݙوائے ۔ میراثی دی سَیت سِدھی ہئی ڳائوں تے چور دا کتھائوں کوئی کُھرا پیرا نہ لدھا ۔ زمیندار اپݨے پڑیچیں تے حق ہمسائیں کوں سݙیا ‘ کٹھ کر تے کلام پاک اَدھ اِچ چا رکھیُس تے آکھیُس جو پہلے میں اَپݨی وستی آلیں کنوں ساکھ گھن گھناں ‘ وَل کہیں ٻے پاسے ’’وَاہُر‘ گھن تے نِکلساں ہُݨ اینویں کرو جو کلام پاک تے ہتھ رکھ تے آکھو جو ‘ جے مَیں ڳاوں ٻدھی ہووے تاں میݙے ٻچے مَرِن ۔ سبھنائیں ایئیں آکھ تے قسم چاتی ‘ میراثی دی قسم چا ڳیا ‘ ہک کاٹکو کوں سُدھ ہئی جو زمیندار کوں وی ڳائوں میراثی ٻدھی اے تے ہوں کنے ہے اوں میراثی کوں ہک پاسے کر تے پُچھیا ‘ ووئے ناں ڳیا اے کیا کیتی ؟ کُوڑا قرآن چا ڳیں ‘ اللہ معاف کرے ‘ قرآن تاں حقوں وی ݙیندے تے ناحقوں وی ݙیندے۔ ہُݨ کیا تھیسے؟ ٻچے مرسنیں نا مُراد! 

میراثی کِھلیا تے وَلدی ݙتی ‘ مَردِن تاں لکھ واری مَرن ‘ اُوں بُکھ کنوں مَرن ہا ‘ ہُݨ کھیر پی تے تاں مَرسِن۔

ہِک مُلاّں مَر ڳیا ۔ اوندی جاہ اُوندے وَݙے پُتر سنبھالی تے مُلاّاں گیری کرݨ پے ڳیا‘ خطابی ٹِکڑے شِکڑے‘ بھاڄی بُھتی‘ کھیر شیر تے لَسی کنگا اَڳوڑ اَمدے ہَن ‘ اوندے پیئو دے مَرݨ دے بعد پہلی واری ہک بندہ اونکوں سݙݨ آیا‘ خیرات کریندا پیا ہا‘ طعام تے ختم ݙیواوݨاں ہَس ‘ اے اوندے نال ٹُرپیا‘ دعوتی دی وَستی ایئیں سݙ پندھ دا پَرے ہئی‘ ونڄ پُناں ‘ ختم پڑھیُس تے وَل رَڄ کر تے روٹی کھادُس ‘ ناسیں تئیں تݨیُس ‘ وَلدڑ خطابیں دے مونڈھے تے ہتھ رکھ ڈھہندا پَمدا تے گھلیندا گھر آیا ‘ ݙیڈھی دی کدنھی پکڑ چوپڑی اِچ وڑیا تاں ماء دی وید پیُس اُوں جو اونکوں اینویں اَمدا ݙٹھا تاں بُجہّ ݙے تے آکھیُس چندرا ‘ کہیں جھاہ دا ۔ ڳیا دعوت تے ہانویں تے آیا اَپݨے پیریں ٹُر تے ہِیں ‘ پیئو ݙاݙے ماں اِی لڄوائی ‘ او بہشتی کھٹڑے تے چَوّ تے اَمدے ہَن۔

بانگے مغرب دی بانگ ݙتی ‘ تکبیر آکھی ‘ مُلاّں مُصلّے تے وَنڄ کھڑا اَڄاں ’’الحمد‘‘ شروع کائناں کیتی ہَس تے دید پے ڳیُّس مَسیت دے ٻاہروں او ڄٹ آیا کھڑا ہا ‘ جَیں روٹیاں تے شیرا ‘ آݨناں ہا‘ نیت کر ’’اللہ اکبر‘‘ آکھ تے ہتھ اِی ٻدھی کھڑا ہا ‘ پُتر پچھلی صف اِچ کھڑا ہَس ‘ اونکوں اِی چِتاوݨا ہَس ‘ پہلے کھنگیا تے وَل آیت پڑھݨ آلی دِھر اِچ آکھیُس:

ٻچڑا نصیر آ ! ڄٹ چاتی کھڑی کجھ روٹیاں تے شیرہ۔

’’اللہ ھُو کڄ رکھ‘‘

اے آکھ تے رکوع اِچ پیا ڳیا۔

19؍اپریل 1992ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان