من٘ڈی

منڈی
منڈی ہِک وستی ہے جیڑھی بھارت دی ریاست اتر پردیش دے مظفر نگر ضلع وچ واقع اے۔ ایہ وستی دہلی توں تقریباً 200 کلومیٹر اُبھے پوادھی پاسوں واقع ہے۔ ایہ وستی 2000 وچ قدیم خزانے دی دریافت تے لوٹ مار دی وجہ توں مشہور تھئی ہئی۔ ایہ خزانہ سندھ وادی تہذیب دے دور دا سمجھیا ویندے تے اِینکوں "منڈی خزانہ" یا "منڈی ہورڈ" دے ناں نال ڄاتا ویندے۔  

2000 وچ خزانے دی دریافت  
2000 تک، ایں وستی دی نال مٹی دا ہِک ٹِٻا ہئی۔ ایہ 500 مربع میٹر دے رقبے تے پھیلا ہویا ہئی، جیڑھا انیل کمار دی ملکیت ہئی۔ انیل کمار مٹی دے ٹِٻے کوں ہموار کرݨ دا فیصلہ کیتا تاں جو اِتھاں گنے دی کاشت کیتی ون٘ڄ سڳے۔ اُوں وستی دے ٻئے لوکاں کوں آکھیا جو او مٹی کوں کڈھ کے اپݨے کم لا سڳدن۔ جون 2000 وچ، ٹِٻے توں مٹی کڈھیندے ہوئے ترائے وستی دیاں تریمتیں کوں ہِک تانبے دا برتن مِلیا، جیندے وچ سونے دے زیورات ہَن۔ اُوں ݙینہہ انیل کمار کہیں بیمار رشتے دار کوں ملݨ کیتے وستی توں ٻاہر ڳیا ہویا ہئی۔ ترائے عورتاں خزانے تے جھگڑݨ لڳ ڳئیاں۔ اُنہاں دے جھڳڑے دی آواز ہِک مزدور دے ٹَٻّر تئیں پہنچی ۔ شام تک وستی دے ٻئے لوک وی خزانے دی ڳول وچ لڳ ڳئے۔ ہِک جوڑے کوں ہِک ٻیا مٹی دا برتن مِلیا، جیندے وچ تقریباً 40 کلو چوڑیاں تے ہار ہَن۔ ول، انیل کمار دا رشتہ دار اَٹھ آدمیاں دے نال آیا تے ٻیا خزانہ کڈھ گھِدا۔ انیل کمار دی ما دے مطابق مرداں کوں تقریباً 60 کلو زیورات تے ترائے تانبے دے برتن ملئے، جیڑھے وی زیورات نال بھرے ہوئے ہَن۔ بعد وچ، مقامی ٹرانسپورٹ چیف تے بس ڈرائیور تقریباً 40 کلو سونا کڈھ گھِدا۔ رات تک، وستی دے 4,000 لوکاں وچوں زیادہ تر لوک خزانے دی ڳول تے بھڑدے رہ ڳئے ہَن۔  

پولیس تقریباً 10 وڄے رات کوں پہنچی۔ وستی دے ہک جوان مہندر سنگھ دے مطابق، پولیس اُنہاں دے پُتر سومی سنگھ کوں کھدائی جاری رکھݨ کوں آکھیا۔ سومی سنگھ دعویٰ کیتا جو اُوں 35 کلو سونے دے ٹُکڑے تے ہِک خنجر دا سونے دا تھیک کڈھیا، پر بعد وچ اوںکوں فضول الزامات تے گرفتار کر گھِدا ڳیا۔ سرکاری ریکارڈ دے مطابق، ضلعی حکام صرف 10 کلو خزانہ برآمد کیتا۔ حکام دا اندازہ ہے جو وستی والے تقریباً 500 کلو خزانہ کڈھ چُکے ہَن۔ حکام نے وستی دے لوکاں کوں زیورات دی مارکیٹ قیمت توں ݙوݨے نرخ پیش کیتے، پر زیادہ تر خزانہ مقامی تاجراں کوں ویچ ݙتا ڳیا، جنہاں ایں خزانے کوں پگھار ݙتا ہا۔  

آثار قدیمہ سروے آف انڈیا تے اتر پردیش محکمہ آثار قدیمہ دے ماہرین دے مطابق، ایہ زیورات لیٹ ہڑپہ دور دے ہَن۔ ایہ زیورات سندھ وادی تہذیب دے ٻئے ٹھیڑھاں جیویں ہڑپہ، موئنجودڑو، لوتھل، راکھی ڳڑھی تے دھولاویرا وچ ملݨ والے زیورات نال ملدے جُلدے ہَن۔