یکصد نَفر……

زمیندارہ اَتے رَڑھ رَہکی کرݨ آلے زمیندار تے رَہک ہووِن یا شہریں اِچ جائیدادئیں دے مالک شہری ‘ ہر ہمیش ‘ پٹواری دے وَس اِچ یا ایئیں آکھ ‘وَٹھ اِچ رہندن ‘ مطلب اے ‘ کوئی ہووے ہر کہیں کوں کݙاہیں نہ کݙاہیں پٹواری نال وَا ضرور پَمدی اے‘ ہِیں ڳالھوں اُردوآلے مارکہ اَکھیندن جو اَسمان پر ذات باری زمین پر پٹواری ‘ اَڳے اَپݨے ہِیں وسیب اِچ پٹواری صیب ’’منشی‘‘ سݙویندے ہَن اَتے منشی ہوریں دی اَپݨی ہک نویکلی دَھڄ ہوندی ہئی ‘ دَھڄ تاں خیر ہُݨ اِی اُوہا ہے‘اختیارات جو اوہے ہِن پے ‘ پٹواری دا لکھیا قانونگو ‘ ڈپٹی ‘ نائب تحصیلدار ‘ ضلعدار ‘ تحصیلدار ‘ اے سی ‘ ڈی سی ‘ کمشنر ‘ ریونیو بورڈ دا ممبر تے گورنر اِی نی ٹال سڳدا ‘ جئیں پَنّے تے رپورٹ پٹواری ‘ مفصل ہے‘ تے تصدیق شدہ ‘ تلویں العبد پٹواری حلقہ لکھیا ہویا ہووے اُوہو پَنّا اصلی تے سرکاری دستاویز ڳݨیندی ہے‘ کھاتیں‘ کھتونیںاَتے ’’خسریں‘‘ اِچ بھن تروڑ کر سڳدے تاں پٹواری کر سڳدے وݙے کنوں وَݙا اُتلا اُفسر اِی چھڑا حکم ݙے سڳدے ‘ کھاتے ’’کھتونی‘‘ تے ’’خسرے‘‘ کوں آپ ہتھ نی لا سڳدا ‘ ایں لیکھے ݙیکھوں تاں سبھنائیں کنوں وݙا اَفسر ’’پٹواری‘‘ اے ۔ شئیت ہِیں ڳالھوں کہیں ٻڈھڑی مئی ہک ڈپٹی کمشنر کوں دُعا ݙتی ہئی جو اللہ سئیں تیکوں پٹواری بݨاوے ۔

اِتلے اختیارات اَتے پُھوت پھات ہوندی ہوئیں وِی پنجاب دے پٹواری صاحبان وَݙے وَیڑے تے بے چَسّے تھے وَدِن‘ او اِنویں جو ݙوں مہینے تھیوݨ آلے اِن ‘ اَلاہے تھی ڳن ایہ مارکہ ‘ ہڑتال ‘ تے ہِن ‘ پَر نہ وائیں صیب ہنائیں کوں لفِٹ کرائی اے نہ وَت ہُݨ وَٹو صیب کوئی وَٹ کڈھیے ‘ اسیݙے یار مُنشی مُک مُکا وی ’’مُک مکا‘‘ دے سببوں پٹواری صاحبان نال چنڳیں رَس پت تے رام ست اے‘ ہک پٹواری صیب نال تاں اُوندی ݙاڈھی لاحجابی اے‘ کلھ او ہوٹل تے مِل پے‘ ایہا ہڑتال آلی ڳالھ چُل پی ‘ مُنشی آکھیا کہیں نال ڳنڈھی ہووے تاں کوئی تُسیݙے واروں تھیوے تُساں تاں نعوذ باللہ کلمہ وی اَپݨا بݨایا ہویا ہے ۔ لا الہ الا اللہ…… سو روپیہ فی کِلہ ‘ بنجر فی سبیل اللہ ‘ہِیں سانگے ٻیا تاں ٻیا کلرکیں وی تُسیݙا ساتھ نی ݙتا ‘ رَہ ڳی حکومت تاں او تھڄوں تُسکیوں ’’بندہ‘‘اِی کائنی ڳݨدی ‘ اوندے لیکھے تاں تُساں ’’نَفَر‘‘ ہیوے ‘ جئیں لکھیا ہویا ہوندے ’’تنخواہ یکصد ’’نفر‘‘ پٹواریاںمال۔

تنخواہ دی ڳالھ تے ہک ڳالھ یاد آ ڳی اے ‘ ریٹائر تھیوݨ دے بعد ہک پٹواری صیب اَپݨے ضلعے دے ڈپٹی کمشنر کوں درخواست گزاری جو مَیں حکومت دے مقررہ مُدے موجب تنخواہ گھن تے لوکیں دی خذمت کریندا رہ ڳیاں ‘ ہُݨ میکوں ’’بِنا تنخواہ‘‘ ملک تے قوم دی خذمت کرݨ دی موکل ݙے کراہیں ’’ثواب دارین‘‘ کھٹݨ ݙیو ‘ ڈی سی اُوندی درخواست تے لکھا بھیڄیا ‘ مہربانی کر تے ہُݨ کہیں ٻے کوں مُلک تے قوم دی خذمت کرݨ تے ثواب دارین کھٹݨ ݙیون۔

منگل14؍مئی 1993ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان