اپݨی ڳالھ

سب کنے پہلے تاں میں رب سوہݨے دا لکھ لکھ شکر ادا کرینداں تے سوہݨے مدنی مِٹھے منٹھار نبی حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہٖ وسلم تے لکھاں کروڑاں درود و سلام ۔جو رب سوہݨے میکوں اے کم کرݨ دی ہمت ݙتی ۔ قصے کہاݨیاں دی روایت ٻہوں پُراݨی اے ۔ ݙوجھی زباناں دی طرح سرائیکی زبان اِچ وی قصے کہاݨیاں دی مقبولیت ہر زمانے اِچ برقرار رہی اے ۔ زمانۂ ماضی دی ڳالھ کروں تاں راتیں کوں وِساخاں اِچ قصہ ٹُردا ہئی ۔ لوک ساریاں ساریاں راتیں ٻہہ تے قصہ کہاݨیاں پڑھدے تے سُݨدے ہَن۔

گھراں اِچ ٻڈھڑی وݙ وݙیریاں سمݨ کنوں پہلے ٻالاں کوں قصے کہاݨیاں سُݨیندیاں ہَن ۔ اے قصے کہاݨیاں سارے لوکیں دی تفریح دا ذریعہ ہَن ۔ اجٖوکا دور اُتاول دا دور ہے ۔ تہوں تاں نفرتاں ، تعصب ، بداخلاقی ، بے چینی تے ݙکھ ودھدے ویندن ۔ ایجھے حالات اِچ قصے کہاݨیاں دی روایت کوں ٹورݨ دی لوڑ ھے۔

اجٖوکے اُتاول دے دور اِچ بندے کول رَل ٻہݨ تے حال حویلہ ونڈاوݨ جوڳا ویلا کائنی ۔ جدید ٹیکنالوجی موبائل ، ٹیلی ویژن ، لیپ ٹاپ ، انٹرنیٹ وغیرہ وغیرہ ہر کہیں کوں اپݨی اپݨی پسند دی تفریح مہیا کریندے پئے ہِن ۔ ایں پاروں لمبے قصے کہاݨیاں پڑھݨ تے سُݨݨ دا رواج مُک ڳئے۔

اَتے ہُݨ او لمبے قصے کہاݨیاں ارتقائی عمل دے نتیجے اِچ (مختصر تھی کے) افسانے دے روپ اِچ بدل ڳئین۔ افسانہ کلھا افسانہ نئیں ہوندا بلکہ افسانہ جگ ورتی یا ہݙ ورتی دی کہاݨی سُݨیندے ۔ اے کہاݨی ساز وی ہوندی اے اَتے سوز وی ۔ افسانے اِچ لکھاری او وی سُݨیندے جینکوں عام حیاتی اِچ سݨایا نئیں ونجٖ سڳیندا ۔ افسانہ عام مسئلے مسائل دا ٹوݨہ ہوندے ۔ اے اَݨ ہووݨا کرشماتی کم ہِک افسانہ نگار اپݨے لفظاں دی جادوگری نال کر گھندے ۔لفظاں دی جادوگری دا کمال اِنج ہوندے جو لفظ تصویر بݨ ویندن ۔ اے تصویراں حقیقی حیاتی دا عکس پیش کریندن ۔ ایندے علاوہ لفظ پُھل بݨ ویندن ، سرائیکی زبان تاں قدرتی طور تے اَݨ ڳݨتر رنگے پُھلاں دا باغ ہے ۔ تہوں تاں سرائیکی شاعری تے سرائیکی نثر مِٹھی تے خُشبو دار ہوندی اے ۔ اے خُشبو اپݨی ثقافت دی خُشبو ݙیندی اے۔

میݙی کتاب ’’گھاݨی وات‘‘ جیندے وچ سولہاں افسانے شامل ہِن، اِنہاں افسانیاں اِچ میں اپݨے وسیب اِچ بھوندے ݙلدے انسانی ݙکھیں ، غربت ، بیماری ، بے روزگاری ، جہالت ، بُتھی رَسماں رِیتاں ، مایوسی ، ہوس ، لالچ ، حرص جنہاں کوں میں جٖمݨ توں گھن تے ہُݨ تئیں محسوس کیتے ۔ جنہاں کوں چودھار تھیندا ݙٹھے ، اُنہاں سارے مناظر کوں افسانیاں دے روپ اِچ لکھ تے پیش کیتا ہے۔

ایندے علاوہ اپݨے وسیب دی مِٹی نال محبت ، اپݨی ثقافت ، سوہݨیاں رسماں ریتاں ، پیار محبت ، انسان دوستی کوں موضوع بݨیندے ہوئیں اپݨے افسانیاں اِچ مونڈھی طور تے بیان کیتے ۔

ہر افسانے اِچ کوئی  وسیبی مسلہ ، ظلم یا رویے کوں بیان کریندے ہوئیںمیں اپݨے افسانیاں اِچ مت تے نصیحت ݙیوݨ دی کوشش کیتی  اے۔ ’’گھاݨی وات‘‘ میݙا پہلا افسانوی مجموعہ ہے ۔ میں افسانہ لکھݨ اِچ کتھوں تک کامیاب ہاں ، ایندا چنگا فیصلہ تاں ادب شناس قارئین اِی کر سڳدے ہِن۔

دُعا کرینداں جو اے کتاب سرائیکی افسانے دی روایت وچ سوہݨے ودھارے دا باعث بݨے۔

مہر مشتاق احمد جٖٹ ویلہن

چاہ اللہ ڈتہ والا ، موضع چھپرانوالہ ڈاکخانہ ٹاٹے پور

تحصیل و ضلع ملتان 

 حوالہ 
کتاب: گھاݨی وات، مصنف: مہر مشتاق احمد ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2020ء