سرائیکی شاعری دا ارتقاء ڈوجھا حصہ

تریجھا دور 
۱۲۷۳ھ بمطابق ۱۸۵۷ء توں گھن کے تے ۱۳۶۶ھ بمطابق ۱۹۴۷ء سرائیکی شاعری دا تریجھا دور ہے۔ اس دور کوں حضرت خواجہ غلام فرید رحمتہ اللّٰہ علیہ دا دور آکھا ویندا ہے۔ اے دور جنگ آزادی دے بعد دا دور ہے۔ مسلماناں کوں ہر جھا تے مسائل دا سامݨاں ہئی۔ بزرگان دین تے شعراء کرام آپݨے آپݨے انداز تے رنگ اچ شدید ردعمل دا اظہار کیتا۔ خصوصاً سئیں خواجہ غلام فرید رحمتہ اللّٰہ علیہ ہوراں اس دور اچ سرائیکی زبان تے شاعری کوں سنڄاݨ بشکی۔ ایں دور اچ ساری اصناف کوں ورتا گیا ہے بھلا ساراں کول زیادہ کافی تے ڈوھڑے کوں ورتا گیا ہئی۔ کافی سرائیکی شاعری دی پہچاݨ بݨی ایندے وچ سرائیکی وسیب دیاں ریتاں رسماں، اتھوں دیاں حقیقی سچائیاں، وسیب دے منظر، روہی تے تھل دا تذکرہ کیتا ڳیا، سرائیکی شاعری دے وچ حقیقت پسندی دا شعور ڄاگا۔
ایں دور دے کجھ شعراء دے ناں اے ہن۔ سئیں خواجہ غلام فرید رحمتہ اللّٰہ علیہ، غلام علی فقیر، خدا بخش فقیر، دریا خان فقیر، گل محمد چشتی، اللّٰہ داد تونسوی، صالح محمد مسکین، دیوان خوشدل، سید خیر شاہ، سید مصری شاہ، مولوی اللّٰہ بخش فدوی، سوبھا فقیر، سید محمد غوث، باغ علی شاہ، مولوی احمد یار، محمد مٹھا وغیرہ۔

 چوتھا دور 
سرائیکی شاعری دے چوتھے تے آخری دور ۱۳۶۶ھ بمطابق ۱۹۴۷ء کول چا کے تے ۱۴۰۸ھ بمطابق ۱۹۸۸ء تے اج تئیں دے دور کوں پاکستانی دور آکھا ویندا ہے۔ سرائیکی شاعری دے پچھلے ادوار اچ ساکوں تصوف، دین، معرفت تے طریقت عروج تے ڈسدے ہن۔ ایندے نال نال منظوم عشقیہ داستاناں تے قصے دی ادبی روایت وی موجود رہی ہے۔ پاکستانی دور دے وچ عوامی بیداری، چنڳے مستقبل دی امید، امن تے انصاف دی گالھ تھیوݨ لڳ ڳئی۔ لوک کہاݨیاں کول نکل کے زندگی دیاں حقیقتاں دے پاسے مائل تھیوݨ لڳ ڳئے۔ 
ایں دور دے شعراء آپݨے دور دے مسائل کول واقف ہن تے زندگی دیاں سچائیاں دا تجزیہ کریندے ہن۔ آپݨے مسائل دا حل سوچیندے ہن۔ آپݨی معمول دیاں ضرورتاں تے محرومیاں دی گالھ کریندے ہن۔ اس دور دے شاعر نے زبان تے بیان دے وچ وی تبدیلیاں اختیار کیتیاں ہن۔ سرائیکی زبان اچوں عربی فارسی دے گھاٹے اثرات کوں ختم کر کے مغربی ادب دے اثرات قبول کیتے۔ نویاں صنفاں رائج کیتیاں۔ غزل تے آزاد نظم کول علاوہ نثری نظم تے جاپانی صنف ہائیکو کوں سرائیکو بݨا کے سرائیکی ادب اچ ورتا۔ سرائیکی غزل دا معیار وی اچا کیتا۔ 
سرائیکی شاعری دا مکمل ارتقائی جائزہ ممکن کائنی۔ ایندا سفر صدیاں پہلے شروع تھیا تے حالیں جاری ہے۔ پاکستانی دور دے کجھ چوݨویں شعراء دے ناں شامل کیتی ونجاں مخدوم محمد بخش، یتیم جتوئی، نور محمد سائل، غلام حیدر مستانہ، محمد امیر مجروح، سید محسن نقوی، نصیر سرمد سائروی، سعید اختر سیال، دلشاد کلانچوی، اقبال بانو، عزیز شاہد، اقبال سوکڑی، محمد امیر تنہا، مخمور قلندری، عصمت گرماݨی، غفار تعبیر، محمد اظہر گنڈہ پور وغیرہ وغیرہ۔
غفار تعبیر

 بیا ݙیکھو 

 سرائیکی شاعری دا ارتقاء