مصطفی اول

سلطان مصطفیٰ اول عثمانی
 Sultan Mustafa I Usmani  تصغیر|باب عالی ڄم پل:   24 جون 1591ء، استنبول  وفات:   20 جنوری 1639ء (48 سال)، استنبول دور خلافت :  22 نومبر 1617ء  – 26 فروری 1618ء 

سلطان مصطفیٰ اول عثمانی سلطنت دا ہک اہم حکمران ہئی۔ اوں دا دور حکومت 1617ء توں 1623ء تک رہیا۔ اے اوہ دور ہئی جݙاں عثمانی سلطنت اپݨے عروج توں نکل کے زوال ول ودھدی پئی ہئی۔ مصطفیٰ اول دا دور حکومت داخلی تنازعات، مالی بحران اتے یورپی طاقتاں نال جنگاں دی وجہ توں کافی مشکل گزرا۔
زندگی
مصطفیٰ اول سلطان احمد اول دا پُتر ہئی۔ اوں دی پیدائش 1591ء وچ تھئی۔ مصطفیٰ اول دی طبیعت کافی حساس ہئی اتے اوں کوں نفسیاتی بیماریاں وی ہن۔ اے ہی وجہ ہئی جو اوں کوں تخت نشین کرݨ توں روکیا ڳیا۔ لیکن بعد وچ حالات دے پیش نظر اوں کوں تخت نشین کر ݙتا ڳیا۔
دور حکومت
مصطفیٰ اول دا دور حکومت کافی مشکل گزرا۔ اوں دے دور حکومت دے اہم واقعات اے ہن:

داخلی تنازعات: مصطفیٰ اول دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت وچ داخلی تنازعات شدت اختیار کر ڳئے۔ مختلف گروہاں وچ اقتدار دی جنگ چلدی رہی۔

مالی بحران: مصطفیٰ اول دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت مالی بحران دا شکار رہی۔ مسلسل جنگاں اتے بلند عمارتاں دی تعمیر دی وجہ توں خزانہ خالی تھیندا ڳیا۔

یورپی طاقتاں نال جنگاں: مصطفیٰ اول دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت کوں یورپی طاقتاں نال جنگاں لڑنیاں پئیاں۔ خاص طور تے آسٹریا اتے پولینڈ نال جنگاں تھیاں۔

صوفیاء دا اثر: مصطفیٰ اول صوفیاء دا بہت وݙا منݨ والا ہئی اتے اوں نے صوفیاء کوں بہت زیادہ اختیار ݙے ݙتتا۔

فنون لطیفہ دی ترقی: مصطفیٰ اول دے دور حکومت وچ فنون لطیفہ دی ترقی تھئی اتے کئی شاندار عمارتاں تعمیر کیتیاں ڳئیاں۔
شخصیت
مصطفیٰ اول ہک نرم دل اتے مذہبی شخص ہئی۔ اوں کوں صوفیاء نال بہت لگاو ہئی۔ لیکن اوں دی کمزور صحت اتے غیر یقینی طبیعت دی وجہ توں او اچھا حکمران ثابت نہ تھی سڳا۔

سلطان مصطفیٰ اول عثمانی سلطنت دا ہک اہم حکمران ہئی۔ اوں دا دور حکومت عثمانی سلطنت دے زوال دا آغاز ہئی۔ مصطفیٰ اول دی شخصیت پیچیدہ ہئی۔ اوں دے دور حکومت وچ عثمانی سلطنت وچ داخلی تنازعات، مالی بحران اتے یورپی طاقتاں نال جنگاں دی وجہ توں بہت زیادہ انتشار پھیل ڳیا۔
تحقیق، اسماعیل بھٹہ

حوالے