کارل ڈیوڈ اینڈرسن

کارل ڈیوڈ اینڈرسن
کارل ڈیوڈ اینڈرسن (3 ستمبر ، 1905 – 11 جنوری ، 1991) ہک امریکی ایٹمی طبیعیات دان ہئی جئیں 1936 وچ فزکس دا نوبل انعام وکٹر فرانسس ہیس نال رل تے پوزیٹرون دی دریافت تے گھدا ہا ۔

سوانح عمری
اینڈرسن نیو یارک شہر وچ ڄمیا ہا ، جئیں دے ما پیو سویڈن توں ہجرت کر تے آئے ہن ۔ انہاں کیلیفورنیا انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی (Caltech) توں فزکس تے انجینئرنگ دی تعلیم حاصل کیتی (بی ایس ، 1927؛ پی ایچ ڈی ، 1930) ۔ رابرٹ ہے ملیکن دی نگرانی وچ انہاں کائناتی شعاعواں تے تحقیق شروع کیتی جیندے دوران انہاں کوں انہاں دیاں (اج کل اینڈر سن کلاؤڈ چیمبر دے ناں نال ڄاݨیاں ونڄݨ والیاں) کلاؤڈ چیمبر فوٹوگرافس وچ غیر متوقع ایٹمی نشان نظر آئے جنہاں دی انہاں صحیح تشریح کیتی جو ہے الیکٹران جتنا وزن رکھنے والے ہک ذرے دی وجہ نال بݨائے ڳئے ہن ، پر ایندا برقی چارج مخالف ہئی ۔ ایں دریافت ، جیڑھا 1932 وچ اعلان کیتا ڳیا ہا تے بعد وچ ٻئے لوکاں وی ایندی تصدیق کیتی ، پال ڈراک دی پوزیٹرون دے وجود دی نظریاتی پیش گوئی کوں سچ ثابت کیتا ۔ اینڈرسن پہلے پہل کائناتی شعاعواں وچ ذرات دا پتہ لڳایا ۔ ول انہاں قدرتی تابکار نیوکلائڈ ThC'' (208Tl) توں پیدا تھیوݨ والیاں گاما شعاعواں کوں ٻئے مواد وچ سٹ تے مزید ٹھوس ثبوت پیش کیتے ، جیندے نتیجے وچ پوزیٹرون-الیکٹران جوڑے پیدا تھئے ۔ ایں کم کیتے ، اینڈرسن 1936 وچ فزکس دا نوبل انعام وکٹر ہیس نال رل تے گھدا ۔ پنجھا سال بعد ، اینڈرسن اعتراف کیتا جو ایندی دریافت انہاں دے کیلیٹیک دے ہم جماعت چنگ-یاو چاؤ دے کم توں متاثر ہئی ، جئیں دی تحقیق اینڈرسن دے ٻہوں سارے کم دی بنیاد رکھی ہئی پر اوں وقت ایندا کریڈٹ نہ ݙتا ڳیا ۔
1936 وچ اینڈرسن تے انہاں دے پہلے گریجویٹ شاگرد ، سیٹھ نیڈر میئر ہک میون (یا 'میو-میسون' ، جیویں جو اینکوں کئی سالاں تئیں ڄاݨیا ویندا ہا) دریافت کیتا ، ہک ذیلی ایٹمی ذرہ جیڑھا الیکٹران توں 207 گنا زیادہ وزنی ہا ، لیکن ایندا برقی چارج تے سپن الیکٹران جتنا ہئی ، ول کائناتی شعاعواں وچ ۔ اینڈرسن تے نیڈر میئر پہلے یقین کیتا جو انہاں ہک پائیون ݙٹھا ہے ، ہک ذرہ جیڑھا ہائیڈیکی یوکاوا اپݨے مضبوط تعامل دے نظریے وچ پیش کیتا ہا ۔ جݙاں ہے واضح تھی ڳیا جو اینڈرسن جیڑھا ݙٹھا ہا او پائیون نہ ہا ، طبیعیات دان آئی آئی ربی حیرت نال پچھیا جو ایں غیر متوقع دریافت کوں ایٹمی فزکس دے کہیں منطقی خاکے وچ کینویں فٹ کیتا ونڄے؟ (کݙاہیں ایہ ڳالھ ایویں وی بیان کیتی ویندی ہے جو او اوں وقت اپݨے ساتھیاں نال ہک چینی ریسٹورنٹ وچ کھاݨا کھاندا پیا ہا) ۔ میون ذیلی ایٹمی ذرات دی ہک لمبی فہرست دا پہلا ذرہ ہا جئیں دی دریافت شروع وچ ماہرین نظریات کوں پریشان کر ݙتا ہا جیڑھے ایں "چڑیا گھر" کوں کہیں صاف نظریاتی خاکے وچ فٹ نہ کر سڳدے ہن ۔ ولس لیمب اپݨی 1955 دی نوبل انعام دی تقریر وچ مذاق کیتا جو انہاں سݨیا ہا جو "ہک نویں بنیادی ذرے دا پتہ لاوݨ والے کوں نوبل انعام نال نوازیا ویندا ہا ، لیکن ہݨ ایہو جہی دریافت تے 10,000 ڈالر جرمانہ لڳݨا چاہیدا ہے ۔"
اینڈرسن اپݨا سارا تعلیمی تے تحقیقی کیریئر Caltech وچ گزاریا ۔ ݙوجھی عالمی جنگ دے دوران ، انہاں اتھائیں راکٹریٹ تے تحقیق کیتی ۔ انہاں کوں 1938 وچ یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز تے امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دا رکن چݨیا ڳیا ۔ انہاں کوں 1950 وچ امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دا فیلو چݨیا ڳیا ۔ انہاں کوں 1975 وچ امریکن اکیڈمی آف اچیومنٹ دا گولڈن پلیٹ ایوارڈ ملیا ۔ او 11 جنوری 1991 کوں فوت تھی ڳئے تے انہاں دیاں باقیات لاس اینجلس ، کیلیفورنیا دے فارسٹ لان ، ہالی ووڈ ہلز قبرستان وچ دفن کیتیاں ڳیاں ۔ انہاں دی ذال لورین 1984 وچ فوت تھی ڳئی ہئی ۔