دلنور نور پوری۔

دلنور نی ٹُر ڳیا ، اساںوی مر ڳئے ہیں۔ پَر مویاں نال کون مردے

؎ویسوں سنج صباہیں خالی راہسن جاہیں

پکھی پر دیسی اُبھے سردے ݙوں ݙینھ دے خلقائیں 

دلنور فوت نی تھئیا صوفی احمدبخش ٹر ڳئے کیوںجو بُلھے شاہ آکھ ڳئے ۔

’’ بُلے شاہ اساں مرنا ناہی ، 

گور پیا کوئی ہور‘‘

                                               ہر کہیں ٹر ونڄݨے پَر دِلنور دے ٹُر ونڄݨ دے ݙینھ نہ ہَن کل کلہوکی ڳالھ اے ساݙی مُچھ نہ پُھٹی ہئی۔ سارا ݙینھ رُلدے ہاسے کِھلدے کھیݙدے مال چریندے جوان تھیوسے۔ گزریل وقتاں دے سارے منظر اَڄ وی اکھیںدیاں سفیلاں تے سانبھیے لاتِھن۔ کھوہ واہندے ہَن، نالیاں تھیندیاں ہَن۔کݨکیں ڳہیندیاں ہَن۔ ٻاریں کوں جھڄ لڳدے ہَن۔ ہاٹاں تھیندیاں ہَن۔لوک اُٹھاں دے کچاویاں تے چنݨ پیر دے میلے تے ویندے ہَن۔ملہݨیں دا رواج وی عام ہا۔کوݙی وی تھیندی ہئی۔ وِساکھی وی ہر سال لڳدی ہئی۔ اللہ بخش رواݨی دا تھیٹر وی ݙیہدے ہاسے۔ ٻالاں دیاں طہوراں تے پر نیں زور دے تھیندے ہَن۔مٹی پَٹاں دی ٹولی وی ہر شادی تے موجود ہوندی ہئی۔ کݨکیں جوار، گنوار، سٹھڑی، اَسّوں، رایا تے ٻاجھری وی عام تھیندی ہئی۔چھوہریں چُھوہر ڈھارے تے چَڑھ جھار ہکلیندے ہَن۔ کھنباٹی نال پکھی اُݙیندے ہَن،ترٹے نال ݙریندے ہَن۔ہُنالی رُت اِچ کیکراں تے ٻیٹھے ڳیرے گھوکدئے ہَن۔ سنج صباہیں مَٹیاں دے گھبکار ہوندے ہَن۔ کیا وقت ہا کیا منظر ہَن جیرھے اکھیں تُوں اُوڈھر تھی ڳن۔ ہوں زمانے نواں نواں سپیکر آیا ہا۔ شادیاں تے ایندا رواج شروع تھیا۔ مار کا لائوڈ سپیکر کہیں وݨ دی کُھنگی یا ٻیسانگی اِچ پَھسا عنایت حسین بھٹی دا ڳاوݨ لا ݙیندے ہَن ، ’’دنیا مطلب دی او یار‘‘پہلے نائی ویلھ ہکریندا ہا۔ ول سپیکر تے اعلان تھیوݨ پئے ڳیا ݙاہ روپے دی ویل اے ملک کریمݨ دی ویل اے شالا ودھ ودھ تھیوے ݙھیر اے۔ اِنھاں رُتاں اِچ ساݙی دلنور نور پوری نال ملاقات تھئی۔ڄام بخت علی مسرور صاحب ساݙے ہمسائے ہَن۔ ڄام صاحب آپ وی شاعر ہَن تے سال پسالی ہک وݙامشاعرہ کرویندے ہَن۔ میں حضرت ظامی بہاولپوری ، حافظ عبدالکریم دلشاد، جانباز جتوئی،صوفی فیض محمد دلچسپ تے ݙوجھے سینکڑاں شاعراںکوں ایں مشاعرے وِچ سݨیا۔ ہوں زمانے دلنور نورپوری ساݙے وانگوں نینگر ہا۔ لمبا قد، رنگ کݨک رنگا، نک تلوار، ݙند ماݨک موتی، اکھیں وِچ حسرت تے حیرت، مُسکدہ چہرہ، ایہہ نینگرپ دے رنگ ہَن۔ وقت ویلہہ اَپݨی ٹور ٹُر دا ریہیا۔ اساں وی جڳ جہان دے رُدھیمیاں اِچ رُجھ ڳیو سے۔ میں مُدت بعد احمد پور شرقیہ اݙے تے ہک سُپر سٹور کھولیا جِتھاں شاعراں ادیباں دی آ ونڄ رہ ویندی ہئی۔ دلنور لیاقت پور ، خانپورویندے ہووئے احمد پور لہہ پووے ہا لوکاں دے مونڈھیاں اتے گناہواں دا بار ہوندے پر دلنور دے مونڈھے سرائیکی کتاباںدا وزن ہوندا ہا۔ جوان سہی کڈھ اتے ول اڳو ںدے پندھ تے ٹُر پووے ہا۔ بہشتی جِتی دیر ٻیٹھا راہوے ہا سرائیکی سرائیکی ٻیٹھا کرے ہا۔ ایندے علاوہ کُجھ نہ آندا ہَس۔ دلنور ساری عُمر رلدے گزاری وستیاں ، ٹھٹھیاں، گڑھیاں ،گوٹھاں میلے مارکیاںسرائیکی سرائیکی دا پرچار کریندا رہ ڳیا۔ ایہہ ڄاݨدے ہوئے جو اڄ دے کھوٹے دور وِچ عزت دھن دولت آلے دی ہوندی ہے۔ معزز وی اوہو ہوندے تے معتبر وی ۔ سچے جذبے آلے کوں کون پُچھدے۔ ول سماج وی کیرھاسُدھر ڳئے۔ شاعر ادیب فنکار کوںچھڑ ا کھݙاوݨا سمجھدے۔ پر ایہے لوک کہیں تل وسیب تے قوم دی سنڄاݨ بݨدن دِلنور نور پوری اکھیں آلے لوکاں دی سنڄاݨ ہا۔ اندھے کݙاہیں سڄاک نی تھیندے۔دنیاد ھن دولت کٹھی کرݨ اِچ جُتی ہوئی اے۔ پر اڄ تئیں کہیںکوں ایہہ سمجھ نی آئی جو ؎  جیوݨ ݙینھ اڈھائی وو یار۔

                                               ہر بندہ ہائو ہائو ودا کریندے۔ اَزل کنوں ایہہ سلسلہ ایویں ٹردا آندے کئی دھن دولتاں آلے مِٹی دا کفن ویڑھ مِٹی نال مِٹی تھی ڳئے اڄ کوئی ڄاݨدا وی کائنی۔ غالب بھانویں ترٹ مویا ، بُکھ مویا لوکاں دے دِل اِ چ وسدے۔ارسطو تے اَفلا طون صدیاں دی چادر پا لُک ڳئے پر اڄ وی جیندن۔دلنور وی جیندا راہسی۔ دھن کوںموت آندی اے عِلم کوں کئیں ماریے۔ دلنور صوفی احمد بخش ہا۔شاعری اونکوں دلنور بݨایا۔ صوفی احمد بخش1957ء اِچ چَھپری چھتن شاہ اللہ آباد تحصیل لیاقت پور اِچ ڄایا۔شادی نور پور نورنگے تھئی تے صوفی احمد بخش نور پوری بݨ ڳیا۔ ہݨ صوفی احمد بخش کوں کوئی نی ڄاݨدا۔ دلنور نور پوری کوں جڳ جہان ڄاݨدے۔ دلنور شاعر نہ ہوندا تاں ماسٹر ہوندا۔جوان کوں شاگردیںدی تھوڑ نہ ہئی۔شاعر ہوندے ہوئے وی چنڳا انسان ہا۔ سگریٹ پیندا میں نی ݙٹھا، کُپی شاپر تاں پرے دی ڳالھ اے۔ انویں تاں دلنور صوفی ہا پر نمازی ساݙے وانگوں ہا۔ اساں اَپݨے اپݨے رولے بھوڳے۔قِسمت وَل ہک واری ساکوں ملتان شریف آ کٹھا کیتا۔ ’’جھوک‘‘دلنور دا ٹکا ݨہ بݨی، جیرھے ویلے دفتر ونڄاں ہا جوان کہیں نہ کہیں مسودے دے وزن اوزان سِدھے ٻیٹھا کریندا ہووئے ہا۔ ساکوں ݙیکھ کم ٹھپ رکھے ہا، کِھل کھیݙ اِچ رُجھ ونڄے ہا۔ وقت نبھدا پیا ہا۔ حیاتی گذردی پئی ہئی جو یکدم نہ مرادِݨ زندگی ڳل دا ڳیڑ بݨ ڳئی۔یرقان ، تشخیص تھیا ، واہ میݙا بے پرواہ رب آ۔ ہݨ غریب ٻال پالے یا علاج کراوے۔ ہیں ڳالھوں تاں آہدن غریب دی ماء نہ وِیاوے۔ بیماری لوت وانگوں چنبڑدی ڳئی، ظہو ردھریجے دھاڑ فریاد کیتی مضمون لکھئے ارداساں کتیاں پر کون سُݨدے۔ منجھیں منجھیںدیاں بھیݨیں ہوندن۔ غریب دی ڳالھ کون سُݨدے غریب بھانویں حسین ہووے ۔ نہ صوبائی حکومت دا کوئی بندہ آیا نہ مرکز آلیاں سُدھ لدھی۔ نہ کہیں ادبی تنظیم کوں توفیق تھئی۔ نہ تل دے کہیں وزیر مشیر ، ایم این اے ، ایم پی اے ڳالھ پُچھی۔دلنور ہار منݨ آلا نہ ہا۔ بیماری نال لڑدا رہ ڳیا پر بیماری زور ہئی۔ بہشتی ٹُر نہ سڳدا ہا پر ول وی ’’جھوک‘‘ آ ویندا ہا۔ ظہور دھریجہ سنگت کوں کٹّھا چا کرے ہا خالی حوصلے ݙیوے ہا ٻیا شودا کر وی کیا سڳدا ہا ایجھے ماحول اِچ آ دلنور بیماری کوں بُھل ویند اہا۔ ول تکڑا تھی بیماری اڳوں کھڑ تھیندا ہا۔ جیوݨ دی سِک وِچ دلنور جیندا رہ ڳیا ۔ عزرائیل کئی واری دِلنور کوں بہاول وِکٹوریہ ہسپتال دے بسترے تئیں گھن ڳیا، دلنور فرشتے کوں وَلّا ݙے نور پور بھڄ ویندا  یاملتان آ لُکدا ہا۔ پر کے تئیں آخر 8دسمبر 2012ء دی شام عزرائیل اکھیںمتھے تے رکھ گِھدیاں۔ دلنور وی تھکیا ودا ہا چپ کر اکھیں نوٹ ڳیا ۔ میں 9دسمبر سویلے ݙاہ وڄے جھوک دے دفتر آیم تاں ظہور دھریجہ رڑ تے میݙے ڳل لڳ ڳیا’’ ݙاݙا‘‘ دلنور جھوک لݙا ڳئے۔ میݙا ساہ سُک ڳیا ڳل وِچ ڳولے پھس

ڳئے۔ اکھیںاِچوں ہنجوں ترآئے ۔ حاجی عید احمد روندا کھڑا ہا ،جھوک دے کارکن گوݙیاں اِچ سرݙ ے ݙسکدے ٻیٹھے ہَن۔ جھوک اُڄڑی پئی ہئی ایویں لڳدا ہا جیویں دلنو رنی ٹُر ڳیا اساں وی مر ڳئے ہیں ۔ پر مویاں نال کون مردے ۔؟                                                

 حوالہ 
سانول سلوݨے(خاکے)، مصنف: عبدالباسط بھٹی۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان