قصّے

ݙاݙی قصے کریندی ہئی ، کن ݙے تے سُݨدے ہاسے ،سیالے دی رات کوں  چُلھ تے ٻیٹھے ہوندے ہاسے ،انڳارے ٻلدے پے ہوندے ہَن ،چُلھ تے پیر سِکیندے ہاسے ،ݙاݙی جھلیندی ہئی جو زیادہ نہ سیکو، رَت سُک ویندی ہے۔ ضد تے آئوں ہا تاں  چوئی چا تے پیریں  کوں لیندی ہئی ۔ݙاݙی قصہ کریندی ہئی ، قصہ قصولی 

ٻݙ مُعا پؤلی

پؤلی دی پاݨ

چا ڳیا درکھاݨ

درکھاݨ دی ݙوئی

چا ڳئی چڑھوئی

چڑھوئی دا بھت

چا ڳیا جت

جتیں  دا کھیر

پیر ڳیا فقیر

فقیردا ݙنڈا 

چا ڳیا منڈا

ہک ٻیا قصہ ایں  سُݨیندے ہَن:

گھٻ گُھٻ مٹی ، چھا تیݙی کھٹی ،سونے دا نہیلا ، مکھݨ تیݙا پیلا،سوہرا تیݙا گنجا ، چئی ودے منجا، منجے اُتے ݙوئی ، ٻݙ مُعئی چڑھوئی۔

ٻالیں  دا ہک ڳاوݨ ایں  وی ہوندے ہَن

(1)            اِٹکݨ مِٹکݨ ، لال سٹیکݨ ، لوہا لاٹوں  ، چنݨ گھاٹوں ، چنݨ دی ماء اُول گھول ۔

(2)            اَسی اِکاسی ٻلی تیݙی ماسی ، چوہا تیݙا نانا کڈھ میݙا آنا، آنا تیݙا کھوٹا ، ماء تیݙی پتلی پئی ودی چپلی ، چپلی وچ سوئی تیݙی میݙی پھوئی۔

(3)            اکڑ بکڑ بمبے بو ، اَسی نوے پورے سو ، سو کلہوٹا تِتر موٹا ، چل مداری پیسہ کھوٹا۔

(4)            گݙی گُݙا لہور د،ا مینہ وسے زور دا۔

(5)            کالی ٻکری، کالا شینہ، گھتو داݨہ وسے مینہہ۔

(6)            اے آہدی اے کھائوں پکائو، اے آہدی اے اُدھار چائو ، اے آہدی اے کون لہیسی ، او آہدے میں  جو کھڑاں ۔

(7)            ماما جمال خان ،جی بھنڑیجا لال خان، تیݙی ٻکری آٹ کھاوے ٻاٹ کھاوے ، ست کنالے پاݨی پیووے ، جھنڈی آوے۔

(8)            قصہ کراں  ست پُٹھا، ٻکریں  رَل تے قصائیں  کوں  کُٹھا، مینہہ اُتے چھپر وُٹھا ، چھپر وچوں  نکھتیاں ترائے نائیں  ، ݙو سُکیاں  ہن ہک واہندی نیں  ۔ جہڑی وہندی نئیں  اُوندے وِچوں  نکھتن ترائے شہر ، ݙو بَر ہِن ہک وَ:سدا نئیں  ، جہڑا وَسدا نئیں  اُوندے وچوں  نکھتن ترائے کمبھار ، ݙو کُنڈ ہِن ہک ڄاݨدا نئیں ، جہڑا ڄاݨدا نئیں  اُونیں  بݨائن ترائے کُنّے ، ݙو کچے ہِن ہک پکدا نئیں  ۔ جہڑا پکدا نئیں  اُوندے وِچ چاڑھن ترائے موٹھ ، ݙو کچے ہِن ہک ڳلدا نئیں  ، جہڑا ڳلدا نئیں  اوکوں  کھاوݨ آ ٻیٹھن ترائے ڄݨے ، ݙو بُکھے ہِن ہک رَڄدا نئیں  ، جہڑا رَڄدا نئیں  اُوندے ہِن ترائے وچھیر ، ݙو اِڑک ہِن ہک وہندا نئیں  ، جہڑا وَہندا نئیں  اُوندا پاتا ہِنیں  ترائے روپے مُل ، ݙو کھوٹے ہِن ہک وڄدا نئیں  ، جہڑاوڄدا نئیں  اوکوں  آ ٻیٹھن پَرکھݨ ترائے سُنارے ، ݙو اَندھے ہِن ہک کوں  سُجھدا نئیں ۔جیکوں  سُجھدانئیں  او نیں  بݨائن ترائے موتی، ݙو تُرٹے ہن ہک جُڑدا نئیں  ، جہڑا جُڑدا نئیں  اوکوں  سٹیونیں  بھاہ وچ، اوندی ٹِک ڳئی آب۔ قصہ ڳیا جھرکوں ،اساں ولیوسے گھر کوں ۔

 حوالہ 
کتاب: مُہاڳ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان