پیر مہر علی شاہ

خواجہ پیر سید مہر علی شاہ گولڑوی 14اپریل1859ء (یکم رمضان 1275ھ) کوں گولڑہ راولپنڈی وچ پیدا تھئے۔ آپ دے جد اعلیٰ بغداد توں آ ئے ہن۔ آپ دا سلسلہ نسب 25پشتیں توں شیخ عبد القادر جیلانی تے ول حضرت امام حسن ؓ نال ونڄ ملدے۔ پیر مہر علی شاہ ابتدائی تعلیم اپݨے ݙاݙا سید نذرالدین توں حاصل کیتی۔ قرآن مجید حفظ کرݨ توں بعد مولانا محمد شفیع قریشی تے مولانا سلطان محمود توں دریس نظامی دیاں مروجہ کتاباں پڑھیاں تے خواجہ شمس الدین سیالوی دے ہتھ تے سلسلہ چشتیہ وچ بیعت کیتی۔ آپ شیخ ابن عربی دی کتاب فصوص الحکم دا درس وی ݙیندے ہن۔ آپ دی وفات 12مئی 1937ء (29صفر 1356ھ) گولڑہ شریف وچ تھئی ۔ آپ صوفی بزرگ ہووݨ دے نال نال شاعر وی ہن۔ آپ دا اے نعتیہ شعر اڄ دی ضرب المثل دی حیثیت رکھیندے۔ 

کتھ مہر علی کتھ تیڈی ثناء 

گستاخ اکھیں کتھ جا لڑیاں 

مولانا سندھی دا تاریخی خطاب:

25 سالہ جلا وطنی دے دوران آپ حجاز مقدس وی ڳئے مکہ وچ بیت اللہ تے مدینہ وچ روضہ رسولؐ تے حاضری ݙتی ۔ واپسی تے آپ 1939ء وچ بذریعہ بحری جہاز کراچی بندرگاہ تے پُڄے تاں آپ دے استقبال کیتے آزادی دے پروانے سینکڑاں دی تعداد اچ موجود ہن ۔ کراچی کارپوریشن دی طرفوں تقریب منعقد تھئی۔ سپاسنامے دے جواب اچ آپ نے جو خطاب فرمایا اور تاریخ دا حصہ ہے۔ انہاں نے فرمایا:

’’ میݙے چھیکڑی ݙینھ ہن ، پر مرݨ توں پہلے تہاکوں ݙساوݨ چہنداں جو انگریز ٻہوں مکار ہے، او ہُݨ بھڄدا پے ، پر بھڄݨ توں پہلے ایں خطے کوں ایں طرح تقسیم کر ویسی جو تُساں ہمیشہ ہک ݙوجھے نال لڑدے مردے راہسو۔ ایندی سازش ہوسی جو بنگال کوں ݙو حصیاں اچ تقسیم کر ݙیوے ، پنجاب ، سندھ ، پشتون علاقے تے بلوچ علاقیاں کوں ݙو ݙو حصیاں اچ ونڈ کر ݙیوے ۔ تُساں لوک مذہب دی ونڈ دے ناں تے ایندی مکاری وچ نہ آوݨا ، ہندوستان دیاں خود مختار ریاستاں مذہب دی بنیاد تے نی بلکہ ثقافت دی بنیاد تے قائم کراؤ تے جتھاں جتھاں کوئی قوم آباد ہے تے ایندا اپݨا خطہ زمین ہے، الگ تہذیب ، ثقافت تے زبان رکھیندے ایندی اپݨی ریاست ہووݨی چاہیدی ہے ۔ انگریز ہندوستان کوں نی بلکہ مسلماناں کوں تقسیم کرݨ چاہندے ، ہندوستان دے لوکو انگریز مکار توں ہوشیار راہوو، انقلابی بݨو انقلابی ! طوفان نوح آیا ہویا ہے، گھٹائیں اُٹھی پن ، بدل وسݨ آلے ہن ، وقت تے وقت دی رفتار ݙیکھو ، اتھاں سیاستدان بے بصیرت ہن، او اپݨی ذات دے خول اچ بند تھی چکین ، انہاں کوں کوئی ذاتی اغراض دے سوا کجھ نی نظر آندا، علماء کتابی کیڑے بݨ چکین ،او مذہب دی غلط تاں ویلاں کریندے پن ، یاد رکھݨا چاہیدے ! تورات تے انجیل دی غلط تاویلاں کرݨ آلے یہودی تے عیسائی کافر ہن ، قرآن دی غلط تاویلاں کرݨ آلے مولوی وی مسلمان نی تھی سڳدے ۔ قرآن حق دی ڳالھ کریندے ، انصاف دی ڳالھ کریندے ، ظالم دے مقابلے اچ مظلوم دی ڳالھ کریندے ، غریب ‘ محنت کش‘ مزدور تے دہقان دی ڳالھ کریندے ، روٹی ، کپڑے تے مکان دی ڳالھ کریندے ، مزدور کسان تے محنت کش کوں ایندا حق ݙیو ۔ جیڑھا جو زمین کاشت کرے ایندی ملکیت تے ایندا حق ہے،۔ اگر کائنات کوں فساد توں بچاوݨ چہندو تاں غیرب دے پیٹ کوں بُکھا نہ راہݨ ݙیو ۔ مولویو یاد رکھو !بخارہ دی ہک یونیورسٹی اچ ستر لکھ انساناں عربی علوم پڑھین مگر ظلم زیادتی دے سامݨے بخاری دی مذہبیت نہ کھڑ سڳی ،ترکی دی سیاست نی کھڑی ، تُساں کیڑھے باغ د ی مولوی ہو ، ݙوجھاں دی کمائی نال اپݨے حرام پیٹ نہ بھرو، محنت کش بݨ ونڄو،  انقلاب دی راہ ہموار کرو، غریباں دی خون پسینے نال محلات بݨاوݨ آلیاں کوں جھنجھوڑو ، غریب دی جھونپڑی نال انقلاب اُٹھدے تاں امیراں دے محلاں کوں نیست و نابود کر ݙیندے ( بحوالہ رسالہ ترجمان الاسلام 1969ء ) ‘‘۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء