ڳڑھ مہاراجہ

تحصیل شور کوٹ وچ دریا دے اُوں پار جھنگ توں 52میل جنوب آلے پاسے آباد تریخی حیثیت دا حامل قصبہ ہے ، اصل شہر سلطان شہاب الدین غوری دے عہد وچ موجودہ قصبے توں جنوب آلے پاسے کجھ فاصلے تے وسایا ڳیا ، کیونجو شہاب الدین کوں ملتان وچ فرقہ قرامطہ دی سرکوبی کیتے تازہ دم فوج دی ضرورت ہئی ۔ اے جاہ موزوں سمجھ تے شہر وسایا ہا ۔ ایندا ناں شاہ نگر ہا پر اے شہر بعد وچ مختلف جنگاں دی زد وچ آ تے تباہ و برباد تھی ڳیا۔ اورنگزیب عالمگیر دے عہد وچ اتھاں چھوٹا جہا قلعہ اَتے ہک فوجی چھائوݨی تعمیر تھئی کیوں جو اے تمام علاقہ صوبہ ملتان دا حصہ ہا ، اَتے حاکمِ ملتان اپݨی فوجی ضرورت دے مطابق اتھاں انتظامی تبدیلیاں کریندا رہیا۔ سکھاں دے عہد وچ ایں جاہ شدید سیلاب آیا جئیں توں عمارتاں ڈیہہ پیاں چنانچہ دیوان مولراج دے دور نظامت وچ نوازش علی خان دے ݙاڈے 1843ء سمت 1900ء وچ موجودہ قصبے دی بنیاد رکھی اَتے اے علاقہ وَلا آبادتھی ڳیا۔ سکھاں دے بعد انگریزی دور وچ وی قصبہ آبادی دے لحاظ توں ترقی کریندا رہیا۔ 1946ء وچ موجودہ قصبے دے شمال مشرق وچ نوازش علی خان نے اپݨے ناں تے نواں قصبہ نوازش نگر دے ناں توں وسایا۔ اتھاں ہک ہائی سکول اَتے ٹائون کمیٹی قائم ہے ،ز رعی اعتبار نال وی علاقہ شاداب ہے ۔ لیہ ، ملتان، مظفر گڑھ کوں اتھوں سڑکاں ویندن۔

ایں قصبے کوں مہاراجہ رنجیت سنگھ دے زمانے اچ مہر رجب نے آباد کیتا۔مہاراجہ دی نسبت نال ایندا ناں ’’ گڑھ مہاراجہ‘‘ رکھیا ۔ اے قصبہ کݙاہیں ملتان دا صدر مقام ہا۔ اتھاں اڄ وی رنجیت سنگھ دے بݨا ئے ہوئے قلعے دے آثار ملدن۔ ایندے مشرق اچ دریائے چناب کوں عبور کرݨ دے بعد حضرت سلطان باہو دے والدین دے مزارات ہن۔ سیاسی اعتبار نال وی ایندا شمار پاکستان دی قدیم وستیاں اچ تھیندے۔ تحریک پاکستان دے ابتدائی زمانے اچ ’’پاکستان زندہ باد‘‘ دے نعرے اتھائیں لڳدے ہن۔ قائد اعظم  نے ہیں وستی اچ تشریف گھن آ تے کانگریسی رہنماواں کوں انج مسلم مملکت کیتے اپݨا ہم خیال بݨایا ہا۔ طلبہ تے طالبات سانگے انج انج ہائی سکول ہن۔ کپاہ ویلݨ تے برف تیار کرݨ دے کارخانے ہن۔ کپاہ تے کݨڑک اہم زرعی پیداوار ہن۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء