دل

• دل (Heart) جانداراں دے جسم دا اوہ عضو ہے جیہڑا خون کوں پمپ کریندا تے دوران خون دے نظام کوں چلیندا ہے۔ ایہ ممالیہ (mammals)، پکھی (birds)، ریپٹائل(reptiles)، مچھی (fish)، تے کیڑے (arthropods) سمیت زیادہ تر جانداراں وچ موجود ہوندا ہے۔  
• انسانی دل (Human heart) چیمبراں تے مشتمل ہوندا ہے: ݙو ایٹریا (atria) تے ݙو وینٹریکلز (ventricles)۔  

 ساخت (Structure)   
• دل (Heart) سینے دے وچکار، میڈیاسٹینم (mediastinum) وچ واقع ہوندا ہے۔  
• ایہ پیریکارڈیم (pericardium) ناں دے ہک تھلے گھٹے ہوئے تھیلی نال ڳِھریا ہوندا ہے۔  
• دل دی ٻاہرلی تہہ کوں ایپی کارڈیم (epicardium) آہدن، جݙاں جو اندرونی تہہ میو کارڈیم (myocardium) تے اینڈو کارڈیم (endocardium) تے مشتمل ہوندی ہے۔  

 کم (Function)   
• دل دا بنیادی کم آکسیجن یافتہ خون کوں ناڑاں (arteries) دے ذریعے پورے جسم وچ پھیلاوݨ ہے۔  
• سسٹول (systole) تے ڈائسٹول (diastole) دے عمل نال دل سکڑدا تے پھیلدا ہے۔  

 بیماریاں (Diseases)   
• دل دیاں بیماریاں (Cardiovascular diseases) دنیا وچ موت دیاں وݙیاں وجوہات وچوں ہک ہن۔  
• مثالاں:  
  • کورونری آرٹری بیماری (Coronary artery disease)  
  • ہارٹ اٹیک (Heart attack)  
  • اریتھمیا (Arrhythmia)  

 دل دی تاریخ (History)   
• قدیم مصر دے لوک دل کوں روح تے اخلاق دا مرکز سمجھدے ہن۔  
• جیلینوس (Galen) نے دل دے کم کوں سمجھݨ دی کوشش کیتی۔  

 حوالے (References)   
(Do not translate references as per instructions. Keep original text below:)  
1.   
2. "Heart Anatomy". National Geographic. Retrieved 2023-10-01.