عمر مختارؒ

عمر مختارؒ لیبیا تے اٹلی دے قبضے دے خلاف مزاحمتی تحریک دے ہک مشہور رہنما ہَن۔ او 1858ء وچ جنزور ناں دے ہک دیہات وچ ڄمیے ہن۔ اوں نے 1912ء وچ لیبیا تے اٹلی دے قبضے دے خلاف اڳلے 20 سال تک تحریک مزاحمت دی قیادت کیتی۔ 

 گوریلا جنگ: 
عمر مختارؒ جیہڑے معلم قرآن ہَن، صحرائی علاقیاں توں بخوبی واقف ہَن تے اُتھاں لڑݨ دیاں حکمت عملیاں کوں وی خوب سمجھدے ہَن۔ اوں نے علاقائی جغرافیہ دے بارے وچ اپݨی معلومات دا اطالوی فوجاں دے خلاف بھرپور استعمال کیتا۔ او اکثر چھوٹی ٹولیاں وچ اٹالویاں تے حملے کریندے تے ول صحرائی علاقے وچ غائب تھی ویندے۔ انہیں دیاں فوجاں چوکیاں، فوجی قافلیاں کوں نشانہ بݨاوݨ تے رسد تے مواصلات دے رستیاں کوں کٹیندیاں ہَن۔

 گرفتاری تے شہادت: 
عمر مختارؒ دی 20 سالہ جدوجہد اُوں ویلے مُکی جݙاں او ہک جنگ وچ زخمی تھی کے اطالویاں دے ہتھوں گرفتار تھی ڳئے۔ اُوں ویلے انہیں دی عمر 73 سال توں زیادہ ہئی تے ایںدے باوجود انہیں کوں بھاری زنجیراں نال ٻدھیا ڳیا تے پیراں وچ ٻیڑیاں پاء ݙتیاں ڳئیاں۔ انہیں تے تشدد کرݨ آلے فوجیاں نے بعد وچ ݙسایا کہ جݙاں انہیں تے تشدد کیتا ویندا ہئی یا تفتیش کیتی ویندی ہئی تاں او اکھیں وچ اکھیں پاء کے قرآن مجید دیاں آیتاں تلاوت کریندے ہَن۔ انہیں تے اٹلی دی قائم کردہ ہک فوجی عدالت وچ مقدمہ چلایا ڳیا تے سزائے موت سݨا ݙتی ڳئی۔ تاریخ دان تے دانشور انہیں تے عائد مقدمے تے عدالت دی غیر جانبداری کوں شکوک دی نگاہ نال ݙیکھدن۔ انہیں توں جݙاں آخری خواہش پچھی ڳئی تاں انہیں "انا للہ و انا الیہ راجعون" پڑھیا۔ انہیں کوں 16 ستمبر 1931ء کوں سرعام پھانسی ݙے ݙتی ڳئی کیونکہ اطالوی عدالت دا حکم ہئی کہ عمر مختارؒ کوں پیروکاراں دے سامݨے سزائے موت ݙتی ون٘ڄے۔

عمر مختارؒ دی جدوجہد آزادی دی تاریخ وچ ہک اہم باب ہے۔

 حوالہ