بھٹہ واہن

وسیب دی ہک قدیم وستی بھٹہ واہن صادق آباد دے پچادھی لَمے اچ واقعہ ایہ قصبہ آثار و قدیمہ اچ شمار تھیوݨ دے قابل ہے، ایہ قصبہ اتنا قدیم ہے جتنا مئو مبارک ، ایہ قصبہ ݙاہراں دے زمانے اچ وسایا ڳیا۔ ݙاہویں صدی اچ بھٹہ قوم دے اتھاں تسلط دی وجہ توں ایں دا ناں بھٹہ واہن رکھ ݙتا ایں زمانے اچ دریائے سندھ بھٹہ واہن توں ہک میل دے فاصلے تے واہندا ہا ۔ ایں دی اُجٖڑی سیج جیں کوں لڑھوانی آکھدے ہن ہُݨ وی ڈھیر گھاٹی ہے،تے ہک جھیل دی شکل اختیار کر چکی ہے۔ خانواہ کینال دا بچا ہوا پاݨی ایں وچ سٹ ݙتا ویندے ، ایں وچ کشتی چلائی ویندی ہے۔ سندھ دے مشہور رومان سسی پنوں دی ہیروئن ایں قصبے اچ جٖئی تے ایں کوں پیدا تھیندے ای جیں مقام تے دریا دی تند و تیز لہراں دے سپرد کیتا ڳیا او ایہا لڑھوانی ہے۔ مقامی روایت دے مطابق سسی تھانی ہک برہمن دی دھی ہئی جیں دی پیدائش تے ایہ پیشین گوئی کیتی ڳئی جو ایہ وݙی تھی تے کہیں مسلمان بلوچ دے عشق اچ گرفتار تھی ویسے ، پیو خاندان دی رسوائی توں بچݨ کیتے نوزائیدہ ٻال کوں بکس اچ بند کرتے دریا اچ وہاݙتا۔ عطا نامی ہک دھوٻی جیڑھا دریا کنارے کپڑے دھووݨ اچ مصروف ہا ،ا یں دی نظر ایں صندوق تے پئی تاں ایں کوں کڈھیا تے اپݨے گھر گھن ڳیا۔  دھوٻی دی دھی ایں دی پرورش کیتی تے ایں دا ناں سسی رکھیا۔ جوان تھیوݨ تے سسی ہک مسلمان بلوچ تے فریفتہ تھی ڳئی تے ایں طرح پیشین گوئی پوری تھی ڳئی۔ جیں دے خوف توں ایںدے پیو ایں کوں دریا دے سپرد کر ݙتا ہا۔ سسی پنوں دا ایہ رومان عشقیہ داستاناں اچ کافی شہرت رکھیندا ہے۔ بھٹہ واہن توں متعلق ہک روایت ایہ وی ہے جو ملا مبارک دے پُتر ابو الفضل تے فیضی وی اتھائیں پیدا تھئے جیڑھے شہنشاہ اکبر دے مشہور درباریاں اچ شمار تھیندے ہن۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء