سید زمان شیرازی

سید زمان شیرازی یارھویں صدی دے صفِ اول دے مرثیہ گو ہن۔ جدی پشتی طور تے ذاکری تے مرثیہ گوئی کریندے ہن۔ سید زمان شیرازی دے تفصیلی حالات دا علم کینی۔ خاندانی زبانی روایت اے ہے کہ آپ ٻہوں وݙے عالمِ دین ہن۔ انھاں دا خاندان ایران توں ہندوستان آباد آن تھیا۔ سید زمان شیرازی افغانستان ویندیں ہوئیں ڈیرہ اسماعیل خان دے علاقے کنوں گزرئیے تاں اُتھاں دل لڳ ڳیا تے او اتھاہیں دے تھی کے رہ ڳے۔دیرہ اسماعیل خان ‘ دیرہ غازی خان تے کچی علاقے وچ مرثیہ گوئی دی روایت دے بانی ہن۔(96)۔ دیرہ اسماعیل خان دے ہک بزرگ ماہرِ قانون دان سید خورشید عالم دے سید زمان شیرازی بزرگ ہن۔ انھاں کول سرائیکی زبان دے مرثیہ گو شعراء دا ٻہوں وݙا قلمی ذخیرہ موجود ہے۔ سید زمان شیرازی دی قلمی بیاض کافی بتھی ہے۔ اکثر جہیں تے سوی صفحے کھا ڳئی اے۔ اے قلمی بیاض سید زمان شیرازی دے بعد حاجی لعل کربلائی تحریر کیتی ہے۔ سوی کھادے ہوئے صفحات کوں جیڑھے راقم احتیاط نال ہک ٻئے توں نکھیڑیا تاں خوش قسمتی نال ایں بیاض دا سن تحریری ابتدائی صفحات وچ درج مل ڳیا۔ ایندا سن تحریر 1097ھ ہے تے یقینا اے سید زمان شیرازی دے بعد تحریر کیتی ڳئی اے۔ سرائیکی مرثیے وی ایں قدیم بیاض دے ملݨ نال مرثیہ گوئی دی اُوں ویلے دی روایت تے سوجھلا پوندے۔ خلش پیرا صحابی ایں بیاض دے موجود اشعار دا شمار کیتے۔ اُنھاں مطابق اِنھاں دی تعداد تقریباً ترائے ہزار ہے۔

 کلام دی ونکی: 

 میندی 
فضہ میندی گولھن آئی

کر سڳن قاسم کوں لائی

حسن علی دے گھر ودھائی

جو شادی اللہ ݙکھائی

مُرسل نال نبی دے آئے

آدم ابراہیم سدھائے

نوح تے موسیٰ کانڈھی آئے

جو عیسیٰ ویل ڳݨائی

حوا حاجراں ڈھوک سہایا

اُتوں مَلک آسمانی آیا

زہراؓ تیل بنے کوں لایا

جو قادر آس پُڄائی

کیا آکھاں وقت فجر دی شادی

شام کوں ہوئی خبر قضا دی

شادی تمام کٹھی نو شادی

جو گھوٹ شہادت پائی

تھیندا نیں اینویں کوئی پرناں

صبح کوں جو کھارے چڑھنا

سنج کوں گھوٹ سٻالے مرݨاں

جو بنری خاک روائی

رووے بی بی ابن حسن دی

ہوئی بیوا چھوٹے سن دی

اُڄڑی کربلا دے بن دی

امام حسینؑ دی ڄائی

کبریٰ لاش بابل تے آئی

پیئو دی خدمت عرض سُݨائی

ݙیکھ مراد جو دختر پائی

میݙے سر تے رِدا  نہ  کائی

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان