مُوئے نانگ

ایہ ہک مَنّی مَنائی ڳالھ اے جو ’’پاکستان‘‘ قائد اعظم محمد علی جناح دی …تَݨ وَݨ تے بَھڄ دُھرک سببُوں بَݨیا ہا ۔ جڳ ڄاݨدے اَتے ہَر ہک کوں سُدھ اے جو قائداعظم کوئی ’’شیخ القرآن‘ شیخ التفسیر‘ شیخ الحدیث‘‘ حضرت مولانا مَدظلُہ العَالِی دَا مت بَرکاتُہہ‘ سݙوَاوَݨ آلا ’’عالِم دِین‘‘ کائناں ہَا ۔ نہ فتوے ݙیوݨ آلا ’’مُفتی‘‘ ہا۔ نہ کہیں عید گاہ یا ’’وَݙی مسیت‘‘ دا ’’امام‘‘ ہا تے نہ وَت کہیں ’’گدّی‘‘ دا ’’سجادہ نشین‘’۔ لوکیں کنوں ہتھ پیر چُمواوݨ آلا’’پیر مُرشد‘‘ ہا ۔او ہک ناں نموز آلا ڄاتا سُنڄاتا ’’وکیل‘‘ اَتے سُدھ سُرت آلا سِیاݨا ’’سیاست دَان‘‘ ہا۔ ’’ویس‘‘ انگریزی ہوندا ہَس مطلب اے ’’کوٹ پتلُون‘‘ پیندا ہا۔ مُونہہ مُونہاندرے مُوجِب وِی ہک لیکھے ’’انگریزیں‘‘ اَنگے ہا۔ ’’ݙاڑھی‘‘ مُچھاں مُن ۔ ’’صَفا چَٹ‘‘ ۔ ’’چُرٹ‘‘ سِر ڳٹ‘‘ سِگار‘‘ یا ’’پائپ‘‘ پیندا ہا۔ پَراُوں ویلھے دے ’’ہندوستانی مُسلمانیں‘’ وَݙے وَݙے ’’مولویں‘’ مُرشدیں‘‘ دَا آکھیا نہ مَنیا ۔ اوندی ڳالھ مَنّی۔ اونکوں آپݨا اَڳواݨ مَن اوندے ٻانہہ ٻیلی تھے ۔ پاکستان بݨ ڳیا۔

اُوں بہشتی پاکستان دا گورنر جنرل بَݨݨ دے بعد اَپݨے ’’وزیریں‘’ دی جیرھی کونسل جوڑِی ہئی اوندے اِچ ہک ’’قادیانی‘‘ سَر محمد ظفراللہ خان کوں ’’وزیر خارجہ‘‘ بݨایا ہا تے ہک ’’کِراڑ‘‘ جوگندر ناتھ مَنڈل کوں ’’وزیر قانون‘‘ بݨایا ہا۔

وَل اِنویں تھیا جو ’’پاکستان‘‘ دی ’’پہلی پارلیمنٹ‘‘ دے ’’پہلے اِجلاس‘‘ اِچ اَپݨی ’’پہلی پہلی سَرکاری تقریر‘‘ کریندئیں ہوئیں قائداعظمؒ حکومت دی پالیسی بارے ’’پاکستان‘‘ دی عوام اَتے سارِی دنیا کوں ݙسایا جو ایں مُلک اِچ رَہݨ وَسݨ آلے سَبھے بندے ’’پاکستانی‘‘ ہوسِن ۔ سبھنائیں دے ’’حق حقوق‘‘ ہر لیکھے ’’ہک برابر‘‘ ہوسِن’’مدہب‘دین دھرم‘ڄرم‘‘ لیکھے ۔ حکومت دی طرفوں ’’کہیں‘‘ تے ’’کہیں‘‘ لیکھے کوئی پابندی کائناں ہوسے۔’’مسلمان‘ عیسائی ‘ کِراڑ ‘ سِکھ‘‘ اَپݨی ’’مسیت‘‘ اَپݨے ’’گرجے‘‘ اَپݨے ’’مندر‘‘ اَتے اپݨے ’’گُرد وارِے‘‘ اِچ اَپݨے اَپݨے …… موجب ’’عبادت‘‘ کرݨ کیتے ’’آزاد‘‘ ہوسِن۔ مطلب…… حکومت ’’کہیں‘‘ دے ’’دین دھرم‘ڄرم ‘ عقیدے یا م…… کوئی دَخل کائناں ݙیسے ۔ ایہ ہک ’’سِدھی سَاکھرِی‘‘ ڳالھ ہئی۔ ایئیں آکھ حکومت دِی’’ چِٹی پدھرِی پالیسی‘‘ دا ’’سرکاری ہوکا‘‘ ہا۔

قائد اعظم جیرھے ویلھے ہک ’’قادیانی‘‘ کوں ’’وزیرخارجہ‘‘ بݨایا ہا۔ ہک ’’ہندو‘‘ کوں’’وزیر قانون‘‘ بݨایا ہا اَتے حکومت دی ’’سرکاری پالیسی‘‘ دا ’’اعلان‘‘ کیتا ہَا اُوںویلھے مولانا شبیر احمد عثمانی‘ مولانا سید سلیمان ندوِی‘ مولانا عبدالحامد بدایونی‘‘ مولانا معین احسن اصلاحی ‘ مولانا غلام مُرشد‘ مولانا احتشام الحق تھانوی‘ مولانا ابوالعلی مودودی جیہے نَاں نموز آلے ڄاتے سُنڄاتے اَتے مَنّیے مَنائے ’’عالم‘‘ جیندے ہَن ۔ ٻے وِی نَاں آلے وَݙے وَݙے ’’عالم‘‘ ہَن پے پَرہِنائیں اِچوں قائد اعظم دے اڳوں کوئی وِی نہ ’’کُسکیا‘‘ ۔ کہیں ایہ نہ پُچھیا جو سئیں! ایہ کیا کیتے وِے ؟ دنیا دے سبھنائیں تُوں وَݙے ’’اسلامی مُلک‘‘ دی ’’حکومت‘‘ دَا ’’وزیر قانون‘‘ ہک ’’ہِندو‘‘ کوں کیوں بنائیوے؟ تے’’وزیر خارجہ‘‘ ہک ’’قادیانی‘‘ کوں کیوں رکھیا ہیوے؟ ۔ نہ وَت ہِنائیں اِچوں کہیں دی ’’وݙے عالم‘‘قائداعظم کوں ایہ آکھیا جوسئیں! ’’پارلیمنٹ‘‘ اِچ دین دھرم ‘ جُرم‘ مسلک‘ عقیدے اَتے عبادت دی ’’آزادی‘‘ بارے حکومت دی ’’سرکاری پالیسی‘‘ تے ’’پروگرام‘‘ دا جیرھا اعلان کیتے وِے او تَاں ’’شریعت‘‘ دے ’’بَرخلاف‘‘ اے ۔ ایئیں تھیوݨ نال تاں ’’اسلام‘‘ دی ’’خلاف ورزی‘‘ گھٹکی‘‘ تے ’’نموشی‘‘ تھیسے۔ قائد اعظم دے جیندیں ہِنائیں سبھنائیں ’’چُپ دا روزہ‘‘ رکھیا ہویا ہا۔

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان