قصّے کہانیاں

اسیݙے وسیب دیں وستیں اِچ ٹیلیویژن تے ریڈیوعام تھیوݨ کنوں پہلے اینویں ہوندا ہا جو نِکے ٻال اَپݨی نانی یا ݙاݙی کنوں کوئی نہ کوئی قصّہ سُݨ تے سُمدے ہن نانیاں تے ݙاݙیاں نِکے ٻالیں کوں جیرھے قصّے سُݨیندیاں ہِن اُنہیں اِچ ’’جِن‘‘ بھوت ‘ پریاں دِھ‘ جادوگر‘ جوڳی ‘ جنگل ‘ اِچ رہݨ آلے زناوریں تے پکھی ہوندے ہِن ۔ بندے کوں حیاتی گزارݨ دے بارے کئی نہ کئی ’’مَت‘‘ مِلدی ہئی ۔ بندہ جیرھے ویلھے نِکا ٻال ہوندے اوندا نشوم تے سِدھا سادا ذہن ہر ڳالھ من گھندے اَتے ایہے قصے کہانیاں شیت اونکوں ہمیشہ یاد رہ ویندین ۔ اساں نِکیں لا ایجھے قصے کہانیاں سُݨدے ہاسے ۔ ریڑ کر تے رُس تے ضد کرتے کوڑی مچی کوڑیج کراہیں ہُݨ وی کݙاہیں اَپݨا ٻلپݨ یاد اَمدے تاں اَدھے سِدھے سادھے قصّے اوہے چھوٹیاں چھوٹیاں کہانیاں یاد آ ویندین۔ اَڄ ایہو جہے ہک ݙوں قصّے پڑھو شیت تُساں وی چھوٹیں لا اَپݨی نانی ‘ ݙاݙی یا اَماں سَیݨ یا دَئی مَئی کنوں سݨیے ہووِن۔

ہک شکاری ’’کوڑکی‘‘ اَݙی۔ تتر پھس پیا ۔ شکاری اونکوں چا تے گھر ݙے ونڄݨ کیتے روانہ تھیا تاں ’’تتر‘‘ آکھیا شکاری آ ! میݙی ڳالھ سُݨ تے مَن فیدے اِچ رہسیں۔ شکاری آکھیا آکھ کیا آکھدیں؟ مَن گھنا یا نہ مناں میݙی مرضی تیݙی ڳالھ سُݨ تے تیکوں وَلدی ݙیساں توں ڳالھ کر ۔‘‘ 

تتر آکھیا ! توں میکوں نہ کونہہ ‘ چھوڑ ݙے ۔ وَل توں کوڑکی دی جھاہ تے وݙا ڄال وِچھاویں میں داݨہ چڳواوݨ دے بہانے ٻہوں سارے تیتریں کوں ٹھڳلا تے اُتھاہیں گھن آئوساں توں ڄال دی ورھی چِھک انہیں کوں پھسا گھنیں۔‘‘

شکاری کھل پیا تے آکھیُس جو جیرھا غدار اپݨی جان بچاوݨ دی خاطر اَپݨے ٻہوں سارے بھرانویں ‘ سنگتیں ساتھیں تے رَل وَسدیں دا ’’ویری‘‘ بݨ انہیں کوں پھساوے او ہئیں لائق کائنی جو اونکوں بخش کراہیں چھوڑ ݙتا ونڄے۔

…………

ہک رڑھ رہکی کرݨ آلے ڄٹ کوں ’’کونجاں‘‘ کک کیتی رہندیاں ہَن ۔ کٹھیاں تھی تے آون ہا تے اوندی رادھی ہوئی رَڑھ اِچ لہہ پَوِّن ہا وݙی خینس کرن ہا ۔ روز ݙیہاڑی دے اُڄاڑے کوں ݙہدیں ہوئیں اوں پکیں دھاڳیں دا وݙا ڄال وُݨیا ‘ ڄال وُݨ کراہیں رڑھ اِچ کھنڈا تے ‘وِچھا چھوڑیُس ۔ آپ ہک وَݨ تلوں کِنی تے تھی لُک ٻیٹھا ۔ کونجیں دی قطار آ لتھی ۔ سبھے کونجاں پھس ڳیاں ۔ شامت دا ماریا ہک بَگ اِی انہیں نال آ پھتا ۔ ڄٹ جیرھے ویلھے اونکوں کوہݨ کیتے کاتی کِلاوݨ پیا تاں بگ آکھیا توں میکوں چھوڑ ݙے میݙا کوئی ݙوھ کائنی میں تاں مچھیاں کھمداں ۔ میں وݙا نیک پکھی ہاں ۔ ہک ڄنگھ تے کھڑا َکھیں مُوٹ تے عبادت کرینداں ۔ ہِیں سانگوں میکوں ’’پڳلا بھگت ‘‘ اَکھیندن میں تاں اُونویں تیݙی رڑھ اِچ آ ڳیا ہَم ۔ اَڄ پہلی واری میݙا آکھیا مَن میکوں چھوڑ ݙے ۔ ڄٹ اونکوں ولدی ݙتی میں من گھنداں توں بدمعاشیں نال پکڑیج پیں تیکوں بُری صحبت تے بُری سنگت دی سزا تاں بھڳتݨی پوسے۔

…………

سیالے دی رَت ہئی پالا پَمدا پیا ہا ۔ ہک’’ تݙا ‘‘ اَپݨے پڑیچیں کویلیں کنے لنگھ ڳیا تے اُنہیں دی منت ونڄ کیتُس جواو اونکوں کھاوݨ کیتے شئے ݙیون کویلیں اوں کنوں پُچھیا جو او آپ گزریل ہُنالے دی ساری مُداِچ کیا کریندا رہ ڳے ۔ جو ہُݨ اوں کنے اَپݨے کھاوݨ کیتے وی کجھ کائنی اَتے او بُکھ کنوں لاچار تھی کراہیں پِݨݨ منگݨ آڳے ۔ تݙے آکھیا جو اونکوں ڳاوݨ دا وݙا شوق اے ۔ ہُنالے کوں او گاندا رہ ڳے تے سیالے کیتے کھاوݨ دی کوئی شئے کٹھی کر تے کائنسی رکھی ۔ کویلیں اونکوں آکھیا جو جݙاں او ڳمدا رہندا ہا او (کویلیاں) سیالے کیتے اَپݨی کھاد خوراک دے بندوبست کرݨ اِچ رُجھیاں رہندیاں ہن ۔ انہیں اونکوں آکھیا ہُنالے اِچ ڳمدا رہ ڳے تاں ہُݨ سیالے اِچ نچے۔

19دسمبر1990ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان