اساݙی وستی ۔ دھریجہ نگر

جے کر میں پنجاہ ٻونجا سال پٍچھیتے ونڄ تے اپݨی وستی کوں ݙیکھاں تاں میکوں یاد اَمدے جو اساݙی ساری وستی دے زیادہ مکان پکے ہوندے ہن ،کوئی کوئی کچا تے سالہیں وی ہوندیاں ہن ،وݙی وستی کنوں ہک کچی سڑکی پکی سڑک نال ونڄ ملدی ہئی ،وستی دے باقی دڳ ڈھیر سارے ہن ،ہک دڳ لائن آلے پاسے ویندا ہا ہک دڳ قصائیں آلے پاسے تے ہک دڳ جیند دی وستی آلے پاسے ۔نہ سرکاری سڑکاں ،نہ سکول ، نہ ہسپتال ،نہ سیوریج یعنی سرکار دی طرفوں کوئی سہولت نہ ہئی ، وستی دے وݙے سیاݨے ہن ،وستی دے سارے گھر ترتیب نال بنڑیے ہوئے ہن ہک پاسے اساݙی وستی دے سردار ڄام خان دھریجہ ، بابا جمال دھریجہ ، منظور دھریجہ، ڄام چھلو دھریجہ ،جام عمر وݙا دھریجہ تے جام نور احمد دھریجہ تے ا یندے نال میݙے ݙا ݙا جام غوث بخش دا ویہڑا آویندا ہا ۔اے سارے گھر ہِکا لائن اِچ ترتیب نال بنڑیے ہوئے ہن۔ ݙوجھے پاسے ڄام سردار تے اُنہاں دے پُتر جام اللہ ڈتہ دھریجے دا ویہڑا ہا ایندے سامھے چاچا عبد اللہ تے چاچے عبد العزیز دے پکے مکان ہن ۔ٻے پاسے میݙے نانا سئیں مولانا محمد یار دھریجہ داوݙا ویہڑا ہا، اتھاں واحد بخش تے رسول بخش دے گھر وی بنڑیے ہوئے ہن۔نال وݙی مسیت تے عید گاہ ہُݨ وی ہے پی ،وستی دے ٻاہروں ڄام عمر وݙا تے جام عبد اللہ دیاں دکاناں ہن ، اِتھاں ہِک جندراہ وی ہا، دکانیں دے اڳواڑ تے وݙیاں ٹالہیاں تے سامھے ڄام عبد الغفور تے اُستاد مقبول دا باغ ہوندا ہا ،باغ وِچ امب ،خجی ، مالٹے ،سنگترے ، صفوف ، تے نبوئے دے ٻوٹے ہوندے ہن۔وستی دے پچھلے پاسے مدرسہ ہا مدرسے وچ وݙے وݙے ٹالہی تے نِم دے وݨ ہن ،اے وݨ ٻہوں پُراݨے ہن ۔اتھاں مولانا محمد امان اللہ صیب دھریجہ تے ٻے اُستاد پڑھیندے ہن ،مولانا امان اللہ دھریجہ صیب ٻہوں نیک تے اللہ دے ولی ہن ،ساری حیاتی اپݨے واسطے کئی جائیداد نہ بنڑائی جیڑھی دولت اَمدی ہئی غریبیں ،مسکینیں تے خرچ کریندے ہن ، ایں مدرسے دی بنیاد مولانا غلام محمد صیب دھریجہ المعروف مولوی گامݨ رکھی ہئی ، آپ سرائیکی دے شاعر ہن، نعت خواںوی ہن آپ دیاں لکھیاں ہوئیاں نعتاں ہُݨ وی نعت خواںپڑھدن ، اے مدرسہ ہک ویلھے اقامتی مدرسہ ہا تے سینکڑاں طالب اتھاں راہندے ہن مدرسے دا باغ وی ہا۔

وݙی وستی دے مکانیں دی تندیر جتھاں مُکدی اے اُتھائیں اساݙا گھر ہا اساݙا کچا کوٹھا ہا، گھر دی حویلی دے سامھے وݙی ٹالہی ہئی ، ٹالہی تلے آپ وی ٻہندے ہاسے تے مال وی ٻدھیندے ہاسے ، ہُنالے دی رات کوں مال ٻاہر تے سیالے کوں ٻکریاں اندر ہوندیاں ہن ۔اساݙی وستی دے نال لگیتیاں نِکیاں نِکیاں وستیاں ہن ہک موچیں دی وستی ہئی ، ہک قصائیں دی ،ہک ڳورڑیں دی تے کجھ وستیاں دھریجیں دیاں ہن ، ہک جام سمے دا ویہڑا اکھیندا ہا ،ہک ڄام چوہڑ دا ہک ڄام اَلو دا تے ہک ڄام جیند دی وستی ہئی تے ہک ویہڑا حاجی گل مند داہا ۔ سڑک دے ݙوجھے پاسوں ڄام کریم بخش دا ویہڑا ہا جتھاں مولوی احمد دین ،جام کالو ، جام اللہ بخش تے جام بشیر دے گھر ہن ، دھریجیں دی ہک ٻی وستی دودے آرائیں دی وستی دے نال ہئی تے ہک ٻی وستی لائن دے پار سرائی دا کھوہ اکھویندی ہئی ، اے ڳالھ سٹھ تے ستر دے ݙہاکے دی کریندا پیاں ہُݨ وستی دے نقشے بدل ڳن کیوں جو 1973ء دے سیلاب اِچ ساریاں وستیاں غرق تھی ڳیاں ہن تے وَلا نویں سِروں وستی بݨی تے ہر کہیں اپݨے اپݨے حساب موجب گھر بݨائن۔میں جہڑے عرصے دی ڳال کریندا پیاں اُوں ویلے دھریجیں دی وݙی وستی سݙیندی ہئی تے ایندی پرے پرے تک ہوک ہوندی ہئی۔

 حوالہ 
کتاب: مُہاڳ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان