لولیاں

بال ما پیو دی اَکھ دی ٹھاڈل ہوندن ۔ ماواں نکے ٻالاں کوں پھنگوڑیں وچ جھوٹے ڈیندیں ہوئیں لولیاں آہدن۔ انھاں لولیاں وچ ما پیو دی محبت چنگے مستقبل دیاں دعائیں ۔ ما دے پیکیں سُریجھیں دی محبت ۔ چھولیاں مریندی ݙسدی ہے۔ سرائیکی لولی ’’اللہ توں ۔ الا اللہ‘ توں شروع تھیندی ہے۔ اے کئی وار پہلے دھرایا ویندے ول زبان کوں منہ وچ پھیر تے الو لولی دی آواز کڈھیندی ہے ۔ ہک قدیم لولی دے ٻول اے لولی اوچ رحیم یار خان دے علاقے وچ ݙتی ویندی ہے۔

ݙیواں لولی ونڄاں میں گھولی                                         الو لولی

سدا جیویں ݙیندی آں کھیر                                               الو لولی

اکھیں میݙے بچئیں دیاں کڈیں نہ آیاں

لڳی نہ کوسی وا ۔                                                                الو لولی

پردیس دیاں خبراں کݙیں نہ آیاں

جیون ویر تیݙے                                                                 الو لولی

خیر دیاں خبراں تیݙے نانیں مامیں ݙو آیاں

اللہ نگہبان ہووی۔ الو لولی۔ ݙیواں لولی ونڄاں گھولی۔(39)

سرائیکی وسیب وچ مقبول ہک ٻئی لولی دا نمونہ ۔ اے لولی ڈیرہ غازی خان ‘جام پور‘ راجن پور دے علاقے دی ہے۔

مٹھو ٻول ۔ ٻولی ۔ اَمڑی جھلے جھولی ۔ حوراں ݙیون لولی

پینگھے دی راند رسی۔ابا ۔ نور خدائی وسی

چھکن پینگھے دیاں لاہیں۔ گُھلن ٹھڈیاں ہوائیں

مٹھو ٻولی ٻولی ۔ اَمڑی جھلے جھولی ۔ حوراں ݙیون لولی (40)

چولستان دی ہک پراݨی لولی ایں وچ ماء پتر دے وݙا تھیوݨ تے اوندے ہتھوں پاݨی پیوݨ دی آس کریندی ݙسدی اے۔

گگھونہ گیرا ۔ کیہاں گوگھاں سݨیں اَئی

مارم لولی آں لو ۔ لو دو لولو ۔ مارم لولی آں لو

پکیاں   جو اریں  لا پا  کون   لپیسے

اُبھے  دیاں  خبراں   لمے  کون پجیسے

مارم لولی آں لو ۔ لو دو لو ۔ مارم لولی آں لو

گگھو نہ گیرا تیݙی گوگھ نماݨی

اللہ پلیسے تیݙے ہتھیں دا پاݨی

مارم لولی آں لو ۔ لودو لو ۔ مارم لولی آں لو  (41)

اَڄ دیاںماواں اپݨے کماں کاراں وچ اتنیاں رُجھ گھن کہ ہُݨ لولیاں دی اے صدیاں پراݨی ریت مکدی ویندی ہے۔ ٻالاں کوں سماوݨ کیتے ہن لوریاں ماواں دے لباں توں نیں کردیاں ۔ ٻال کوں سماوݨ کیتے ہک لولی دے کجھ ٻول۔

لولی ݙیندی میں ونڄاں گھولی

لولی ݙیندی ہاں رتی دے راوے

نندر خوشی دی تیݙیاں اَکھیں کوں آوے

لولی ݙیندی میں ونڄاں گھولی

لولی ݙیندی میں ݙے نہ واری

اکھیں تے رکھدی تیݙی جند پیاری

لولی  ݙیندی میں  ونڄاں گھولی (42)

سرائیکی زبان وچ کجھ ایجھیاں لولیاں وی ملدن جیڑھیاں مراثی ٻال دے ڄمݨے تے دروازے تے ٻہہ تے ڳاندن۔’’تیݙا جمدا جیوے لال ۔ لولی لال کوں ݙیواں‘‘ ۔ ایں علاقے تے مذہبی اثرات ٻہوں زیادہ ہن ۔ کجھ مانواں نعتیہ لولیاں آکھ تے وی اپݨے ٻالیں کوں سکھ دے جھوٹے ݙیندن۔

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان