عاشقانہ شاعری

فطرت دی جھولی وچ پلݨ والے لوک فطرت دے زیادہ نیڑے تے جدباتی طور تے اوندے نال ڳنڈھے ہوئے ہوندن۔اے تمدنی زندگی گزارن والے لوکاں توں زیادہ سچے۔ سادے تے معصوم جذبے رکھدن۔ انھاں دا اظہار وی کہیں دَل پھیر دی بجائے زیادہ حقیقی تے شدید ہوندے۔ اوں وچ سپردگی ‘ داخلیت ‘ خلوص تے ذات دی اندرلی آواز پاتی ویندی ہے۔ ایجھے وسیب دی شاعری کݙاہیں نقلی نی تھی سڳدی بلکہ اتھاں عشق تے اوندے وپرے حقیقی جیندے جاگدے ‘ ساہ گھندے تے زمینی ہوندن۔ شاعری وچ لطافت ‘ سوہݨپ‘ بے ساختگی ‘ نواں پن تے بھر پور شعریت پاتی ویندی ہے۔ انسانی وسیب دیاں ٹردیاں پھردیاں کھیر ولوڑیندیاں ‘ ٻکریاں منجھیں چَریندیاں ‘ حسن دیاں مورتیاں شاعری دا موضوع بݨݨ لڳ پوندین۔ وݙے عالمانہ مسائل دی بجائے چھوٹے چھوٹے گھروگی تے وسیبی ورتاوے ۔ انسانی جذبے فطرت دیاں ست رنگیاں تے روح دیاں ارداساں شاعری دا مُہاگ بݨدن۔ نویں لفظ ‘ نویں خیال ‘ نویاں تشبیہاں ادب اِچ داخل تھیندن۔ ایں رومانوی شاعری وچ زندگی دا سارا سُوہݨپ سنگار وی پاتا ویندے تے انسانی ݙکھ دا سچا ملال وی ملدے۔ سرائیکی زبان دی رومانوی تے عشقیہ شاعری فطرت دے حسن دیاں من بھانویاں تصویراں وی پیش کریندی ہے تے روح دے ویݨ تے وِچھوڑے دے سول وی ایندی ڳوجھی ہن۔ سرائیکی زبان دی عشقیہ شاعری وچ وصال دی تڑپ ‘ فراق دی تپش تے بے پناہ پیار دے وَن پونے اظہار ملدن۔ عشق دیاں کیفیتاں کوں شدید بݨاوݨ کیتے زلانواں اظہار ٻیا وی مؤثر ثابت تھیندے ۔ بنیادی طور تے سرائیکی زبان دی شاعری وچھوڑے تے نکھیڑے دے سول سیاپیاں دی شاعری اے۔ اساکوں اے شاعری ݙوں رنگاں وچ ملدی ہے ۔ سرائیکی شاعری دے ابتدائی دور وچ جتھاں سبھے شاعر تصوف دی گھاٹی چھاپ اِچ ولھیٹے ہوئے ہن اتھاں رومانوی تے عشقیہ شاعری دے دل چھیکویں رنگ وی موجود ہن۔ شعراء نے تصوف دے نال نال عشقیہ شاعری کوں وی اپݨے اظہار دا موضوع بݨایا۔ اساکوں ایجھی عشقیہ شاعری کوں صوفیانہ شاعری توں نکھیڑنا پوسی۔سرائیکی شاعری دے ہِیں ابتدائی دور وچ منظوم عشقیہ داستاناں لکھݨ والے شعراء نے خاص رومانوی تے عشقیہ رویے اختیار کیتن۔ انھاں دا کلام ٻہوں وݙے رومانوی ادبی ورثے دی حیثیت رکھدے۔ حضرت خواجہ فریدؒ دے دور وچ سرائیکی شاعری وچ ہک نواں موڑ آیا۔ ڈھیر سارے شعراء نے تصوف توں ہٹ تے اپݨی شاعری دے عشقیہ بنیاداں تے ایرے ٻدھے تے خواجہ فرید سئیں دے بعد صوفیانہ شاعری دی جا مکمل طور تے عاشقانہ شاعری حاصل کر گھدی ۔ ایں طرح سرائیکی زبان وچ انسانی ذات تے کائنات دی سنڄاپو شاعری دا آغاز تھیا۔ سرائیکی زبان دے ڈھیر سارے شعراء نے منظوم عشقیہ داستاناں لکھین جنھاں دا تفصیلی جائزہ اساں اصناف سخن دے بیان وچ پیش کریسوں ۔ نمونے دے طور تے اتھاں کجھ شعراء دیاں مثنویاں وچوں عشقیہ شاعری دیاں مثالاں پیش کریندے ہیں۔ ایندے بعد خالص عشقیہ تے رومانوی شاعری کرݨ والے شعراء دا تذکرہ کیتا ویسی۔

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان