قربانی آلی عید تے زناوریں دی قربانی

قربانی آلی عید سِر تے اَئی کھڑی اے یا ایئیں آکھ آ ڳی اے‘ ایہا عید قربانی آلی عید ایں ڳالھوں سݙیندی اے جو ایں موقعے تے ’’مسلمین‘‘ زناوریں دی قربانی ݙیندن‘ ہک ݙوں ݙیہاڑیں اِچ ہزاراں لکھاں ڈھور ڈھاندے کُوہنیج ویندن‘ عید دے ݙینھ کنوںاَٹھ ‘ ݙاہ ݙینھ پہلے کوس دا مَال ۔ وہڑیاں ‘ وَہڑے ‘ ݙاند‘ ڳنویں ‘ وَچھے ‘ وَچھیاں ‘ مینھ‘ سانھ ‘ ٻکرے‘ ٻکریاں ‘ بھیݙاں‘ گھٹے وَݙے شہریں ݙے ہکلیجݨ پئے ویندن‘ کوس دے مال دا وَنڄ وَپار کرݨ آلے وپاری اَپݨا مَال ویچݨ کیتے اُتھاہیں دیرے وَنڄ لیندِن ‘ ہر کہیں دی مستک دابھاڳ  اوندے نال ہوندے ‘ کئی سبھے خرچے شرچے کڈھ کڈھ تے ورہیوں دی روزی کما اَمدِن ‘ کئی ہتھوں مُوڑی وی وِنڄا اَمدن ‘ کئی شہنشاہ تے کئی ݙیوے وَٹ ‘اَپݨے قصائی مَارکہ وی دا تے ہوندِن ‘ ٹِک پکائی ہوئی ہینے ‘ ہر سال قربانی دی عیدآوݨ کنوں پہلے گوشت دااَگھ وَدھا ݙیندن‘ جیرھا وَل کݙاہیں گھٹ نی تھیندا وَدھ ضرور تھیندے۔

ایہ تاں خیر ڳالھ اِچوں ڳالھ نکل اَئی ہئی‘ اصل مسئلہ ٻیا ہے جیندی خاطراساں قربانی آلی عید تے زناوریں دی قربانی بارے ڳالھ مُنڈھ ٻدھا ہاسے ‘ اصل مسئلہ ایہ ہے جو اساں مسلمین جیرھی عبادت (زناورکوہݨ) کوں فرض یا ’’واجب‘‘ ڳنڈوںاو ’’فرض‘‘ یا ’’واجب‘‘ ہے یا کائناں؟ ایں بارے اساں آپوں کجھ لِکھݨ جوڳے کینھسے تے نہ وَت لِکھسوں ’’دین اسلام‘‘ اَتے شریعت دے مسئلے مسلیت سمجھݨ سمجھاوݨ کیتے کتاباں ‘ رسالے اَتے اخباریں اِچ چھپݨ آلیاں لِکھتاں پڑھݨ آلے پڑھیے لِکھیے پاکستانی پروفیسر رفیع شہاب صیب کوں چنڳیں رِیت ڄاݨدِن او ڄاتے سُنڄاتے ‘ سیاݨے اِن ‘ ناں آلے لکھاری اِن ‘ انہائیں دیاں لکھیاں ہوئیاں کئی کتاباں چھپیاں ہویاں ہِن ‘ اکثرہ دینی مسئلے مسلیت بارے لکھتاں لکھدے رہندِن ‘ جیرھے مسئلے بارے لکھدن ‘ چنڳیں رِیت کھوج لیندِن ‘ کُڈھی کڈھ تے نِتارا کریندِن ‘ ڳݨ مُنڄ تے اَپݨا رایا ݙیندن‘ اَپݨے رایے بارے دلیلیں دی پک سِلھی کندھ اُسریندن جیندے اِچوں ہک ݙکرہ اِی نی کِھسکدا ۔ مطلب اے صحی سچی دے عالم اِن ‘ زناوریں دی قربانی بارے ہُنیں جو کجھ لکھیئے او اساں فزریں تُسکیوں پڑھویسوں ‘ اُونویں چھیکڑ اِچ ہک ڳالھ ‘ اسیݙے ہک یار کوں اوندے گھر آلیں آکھیے جو عید آ ڳی اے ‘ قربانی کیتے زناور مُل گھن آئو ‘ اُوں کِھل تے وَلدی ݙتی ‘ ٻکرا سمجھو ‘ گھٹا’’سمجھو‘ جھوٹا ڳݨویا’’وَہڑہ‘‘ ایں واری تاں ایئیں کرو جو خود میکوں کاتی پھیر ’’کونہہ‘‘ تے قربانی ݙیو ‘تُساں راضی رہو ‘ اَسیݙی خیر اے۔

سنوار31مئی 1993ء

 حوالہ 
ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان