جھنگ شہر

اے شہر مل خان سیال حکام اول دے عہد توں گھن تے 1860ء تئیں ضلعے دا صدر مقام یا دار الامارات رہیا۔ اتھاں پراݨے زمانے وچ وݙا جنگل موجود ہا۔ درختاں دے گھاٹے جھنڈ ہن جنہاں کوں مقامی زبان وچ جھنگی آکھدے ہن کیونجو ایندے آسے پاسے سیال قبیلے دے لوک آباد ہن ایندی وجہ توں جاہ دا ناں جھنگی سیالاں مشہور تھیا۔ تریخ وچ پہلی دفعہ اتھوں باقاعدہ طور تے حضرت شیر شاہ جلال سُرخ بخاری اُچی نے 1292ء وچ شہر دی بنیاد رکھی کیونجو موصوف سیال قبیلے دے پیشوا اَتے مرشد ہن انہاں نے اینکوں جھنگی سیالاں دے ناں توں منسوب کیتا۔ 1462ء وچ جݙانجو ایں شہر تے نول قبیلہ حکمران ہا جیرھا نواب بہلول لودھی حاکم دیپالپور اَتے لہور کوں بر وقت سرکاری واجبات ادا نہ کر سڳیا ایں بناء تے بہلول لودھی نے ہیر دے چچازاد بھرا مل کوں جیرھا جو چوچک دے بعد اپݨے خاندان دا سربراہ بݨیا ہا جھنگ تے قوضہ کرݨ دی اجازت ݙے ݙتی ۔ مل خان کوٹلی باقر غربی کنارہ جہلم جتھاں او رہائش پذیر ہا اُٹھا اَتے نول قبیلے کوں شکست ݙے تے جھنگ تے قوضہ کر گھدا۔ ایں جنگ وچ شہر کوں نقصان پجٖیا ، مل خاں نے ݙوجھی دفعہ اینکوں وسایا اَتے ولا اپݨی حکومت دا مرکز بݨایا ۔ ایہو شہر سیالاں دا پایہ تخت رہیا۔ انہاں نے شہر دے ارد گرد ٻہوں مضبوط قلعے بݨائے جنہاں وچوں خفیہ سرنگاں دریاء چناب دے کنارے کھلدیاں ہن ، تریجھی دفعہ سیلاب دی وجہ توں شہر کوں نقصان پجٖیا ، ایں دفعہ ہک بزرگ بابا نور شاہ  اکبر عہد وچ تعمیر کرایا، چوتھی دفعہ ول سیلاب نے تباہ کر ݙتا تاں ہندوواں دے مشہور باوال لال ناتھ نے سیالاں دے تعاون نال 1628ء وچ تعمیر کرایا۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء