شورتوگئی

شورتوگئی
شورتوگئی ہک آثار قدیمہ دا ٹھیڑھ ہے، جیڑھا اُبھے افغانستان دے درقد ضلع وچ واقع ہے۔ ایہ ٹھیڑھ سندھ وادی دی تہذیب (ہڑپہ تہذیب) دا ہک تجارتی ڳڑھ ہئی، جیڑھا 2000 ق م دے نیڑے آمو دریا دے کنارے لاجورد دیاں کھاݨاں دے نیڑے قائم تھیا۔ ایں ٹھیڑھ کوں سندھ وادی دی تہذیب دا اُبھے پاسے دا سب توں وݙی وسندی والا ٹھیڑھ سمجھا ویندے۔ 

تجارتی مرکز
شورتوگئی دا ٹھیڑھ ہڑپہ دور دا ہک تجارتی مرکز ہئی تے ایندا تعلق لاجورد دیاں کھاݨاں نال ہئی، جیڑھیاں ایں علاقے وچ واقع ہن۔ ایں ٹھیڑھ دا تعلق ٹین دی تجارت تے اونٹ دی تجارت نال وی ہے، جیویں جو ایہ افغانستان دے ٻئے قیمتی سامان دے نال نال منسلک ہئی۔ 

کھدائی 
شورتوگئی وچ کھدائی کیتے ڳئے ݙو ٹھیڑھ ہن، جیڑھے سائٹ A تے سائٹ B دے ناں نال ڄاتے ویندے ہن۔ ہک ٹھیڑھ قدیم ہڑپہ دور دا شہر ہئی، جݙاں جو ݙوجھا قلعہ ہئی۔ ہر ٹھیڑھ تقریباً 2 ہیکٹر تے پھیلیا ہویا ہے۔ 

دریافتاں
شورتوگئی دا ٹھیڑھ 1976 وچ دریافت تھیا۔ اتھوں کارنیلین تے لاجورد دے موتی، کانسی دے اوزار، تے ٹیراکوٹا دیاں مورتاں ملیاں ہن۔ ٻیاں اہم دریافتاں وچ ہڑپہ رسم الخط آلی ہک مہر، گینڈے دی مورت آلی مہر، ݙاند ریڑی دے مٹی دے ماڈل، تے رنگین مٹی دے برتن شامل ہن۔ 

خشک زمین دی کھیتی
شورتوگئی وچ ملݨ آلی فلیکس دے بیج تے آبپاشی دی نہر ایں ڳالھ دی نشابری کریندے ہن جو اتھوں دے لوک خشک زمین دی کھیتی کریندے ہن۔ اتھوں کوکچا دریا توں پاݨی گھنݨ کیتے نہر کھٹی ڳئی ہئی، جیڑھی 25 کلومیٹر دے فاصلے تے واقع ہے۔ 

آبپاشی دے نظام دے نظریات
شورتوگئی وچ آبپاشی دے نظام دے بارے وچ ݙو نظریات ہن: 
1. ہڑپہ دے لوک ایں ٹیکنالوجی کوں اپݨے نال گھن آئے ہن۔ 
2. ایہ نظام نمازگا ثقافت دے اثرات دا نتیجہ ہے، جیڑھا ترکمانستان دے ابھے پاسے پروان چڑھا ہئی۔ 

اہمیت
شورتوگئی دا ٹھیڑھ سندھ وادی دی تہذیب دے دور دا ہک اہم ٹھیڑھ ہے، جیڑھا ایں تہذیب دے تجارتی تے ثقافتی تعلقات دی عکاسی کریندے۔ اتھوں ملݨ آلیاں شئیں تے برتن ایں ڳالھ دی نشابری کریندے ہن جو ایہ علاقہ تجارت تے ثقافتی تبادلے دا ہک اہم مرکز ہئی۔ 

"قدیم تہذیباں دی وراثت کوں سانبھݨ دی لوڑ ہے!"