سردار ‘ بُھتار تے وݙیرے

سرائیکی وسیب دی تریخ تے غور کروں تاں پتہ لڳدے جو ہمیش وݙیرے ‘ سردار ‘ بھتار ‘ تمندار ‘ پیر تے گدی نشین ہمیش بر سر اقتدار رہ ڳن۔ اے چاہن ہا تاں کیا نہ کر سڳدے ہن ۔ اے یونیورسٹیں ءِ چ سرائیکی شعبے تاں کیا یونیورسٹیاں تے صوبہ وی بݨوا سڳدے ہن ۔ یونیورسٹیں ءِ چ اساں یونیورسٹی دے سنڈیکیٹ ممبریں دی تریخ پڑھدوں تاں لسٹ اچ سارے ناں اتھوں دے منتخب نمائندیں دے امدن پر انہائیں کوں کݙاہیں اپݨی ماء ٻولی تے اپݨے وسیب دی زبان دا خیال نی آیا ۔ چلو چھوڑو ، اے آکھ سڳدن جو او زمانہ جاہلیت ہا ، اڄ وی ایہے ممبر اِن ۔ اے کیوں غازی یونیورسٹی ‘ خواجہ فرید یونیورسٹی ‘ گومل یونیورسٹی ‘ سرگودھا یونیورسٹی‘ یونیورسٹی برائے خواتین ءِ چ سرائیکی شعبے نی قائم کرویندے ؟

اساں ابوجہل کوں ݙیکھدوں تاں او وی ان پڑھ نہ ہا پر اوندیاں عادتاں عرب دے سرداریں آنگے ہن ۔ میکوں تاں ابوجہل دے پیروکار ‘ عرب سرداریں تے سرائیکی سرداریں ءِ چ کوئی فرق نظر نی امدا ۔ او چمچیٹے سردار ءِ ن ۔ جنہائیں دی اندھارے ءِ چ شاہی ہوندی اے ‘ اپݨی اولاد کوں ٻیا کجھ نہ بݨا سڳوں تاں ڈڈݨ ٻل ( جگنو) ضرور بݨاؤں ۔ جیرھا ظلم دی کالی رات کوں آکھے جو سوجھلے دا وی وجود ہے ۔ نینگرو !! یاد رکھو اے جیرھے سردار صرف ناں دے سردار ءِ ن ‘ انہاں دے شجرے چاؤ ‘ اے وی پچھوں اوہے ہوسن جیرھا کجھ غریب دے ٻال کوں پولی ‘ موچی ‘ چڑھوآ، نائی تے کوٹاݨہ آکھ تے سݙیندن ۔ یاد رکھو کسب پیشہ ہوندے ، کݙاہیں قوم یا ذات نی ہوندی ۔ اڄ توں اعلان کر ݙیو جو اساں نہ آپ سݙیسوں تے نہ کہیں ٻے کوں کسبی آکھسوں ۔ اساں ہر ہنر مند کوں کاسب کوں اوندے پورے احترام نال اوندی قومیت دے حوالے نال پکاریا ونڄے ۔ 

ہک عذاب اے وی ہے جو ڈھیر سارے غریب شودیں کوں اے وی پتہ کینھی جو اساں کون اوں ۔ پچھو تاں آکھدن جو کمبہار ، اڳوں پُچھو تاں پتہ کینھی پر میں انہاں سارے قومیں کوں آکھداں جو اپݨے شجرے تے اپݨی قومی شناخت لبھو تے ہر ہر جاہ تے اوہو حوالہ لکھواؤ ، جیرھا سردار ، بھتار تے وݙیرا تہاکوں کمی دے طور تے الواوے ‘ چماٹ کڈھ مارو ۔ جو ہوسے ݙٹھا ویسے ۔ اساں غریب سرائیکی سر سٹی آیوں تاں اے سر تک ڳن ، سر سٹ تے نی سر چا تے سُرݨ دی ضرورت اے۔ غریب دا ٻال ہمیش اپݨی دھرتی ، اپݨی مٹی تے اپݨے وسیب نال محبت کریندے ۔ کتنی شرم دی ڳالھ اے جیرھا وݙیرا وسیب دشمن اے ۔ اساں اونکوں سر تے ٻلہاؤں تے جیرھا غریب اپݨی ماء دھرتی تے ماء ٻولی نال محبت کریندے اساں اونکوں پیریں تلے داپھ ݙیوں ۔ اساں تبدییل دے ناں تے وݙیریں کوں ہک واری ولا سر تے سوار نی کرݨاں ۔ اساݙی تبدیلی دا ناں بغاوت ہے ۔ بغاوت ظلم دے خلاف ‘ جبر دے خلاف ‘ نابرابری دے خلاف ‘ جاگیرداری ‘ سرمایہ داری ‘ نوکر شاہی دے خلاف ، سرداریں ،بھتاریں تے تمنداریں دے خلاف۔ غریب کوں لُٹݨ آلے ٹھگو پیر تے مکری مُلاں دے خلاف ۔ انگریزیں دیاں بگھیاں چھکݨ آلے تے انہائیں دے کُتے دھنواوݨ آلے غرداریں دے خلاف ۔ یاد رکھو سرائیکی وسیب دے لوک ہُݨ غلام نہ راہسن ۔ انہاں دا اپݨا وطن ، اپݨا صوبہ ، اپݨی سنڄاݨ تے اپݨی زبان ہوسے ۔ او آپ جنرل ، کرنل ، جج ، ڈی سی ، ڈی پی او تے کمشنر ہوسن تے ایہے جاگیردار انہائیں دے سامݨے ہتھ ٻدھ تے پیش تھیسن۔ 

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء