لکھن جو دڑو

لکھن جو دڑو  

لکھن جو دڑو ہک آثار قدیمہ دا ٹھیڑھ ہے جیڑھا سندھ وادی دی تہذیب نال تعلق رکھدا ہے۔ ایہ پاکستان دے صوبہ سندھ دے شہر سکھر دے نیڑے واقع ہے۔ ایہ سندھ وادی دی تہذیب دیاں چھوٹیاں پر اہم وسندیاں وچوں ہک ہے، جیڑھی تقریباً 2600 قبل مسیح توں 1900 قبل مسیح دے درمیان ودھی پھلی ہئی۔ لکھن جو دڑو پکے ہڑپہ دے دور وچ ہک وݙے شہری مرکز دے طور تے ڄاتا ویندا ہے، جیڑھا سندھ وادی دی تہذیب دی ترقی یافتہ شہری منصوبہ بندی، اُساری تے ثقافتی روایات دا عکاس ہے۔

دریافت تے کھدائی  
لکھن جو دڑو پہلی وار ویہویں صدی دے اوائل وچ دریافت تھیا۔ ایندے بعد کجھ محدود کھدائی دے کم تھئے، جیڑھے ایندی تاریخی اہمیت کوں ظاہر کریندے ہن۔ آثار قدیمہ دے ماہرین ایںکوں سندھ وادی دی تہذیب دے ہک اہم شہری مرکز دے طور تے ڄاݨدے ہن، جیڑھا اپݨے ویلھے دے تجارتی تے ثقافتی نیٹ ورک وچ مرکزی کردار ادا کریندا ہئی۔

محل وقوع
لکھن جو دڑو سندھ دریا دے کنارے واقع ہے، جیڑھا سندھ وادی دی تہذیب دے ٻئے وݙے شہراں جیویں موئنجودڑو تے ہڑپہ دے نیڑے ہے۔ ایہ جغرافیائی محل وقوع ایںکوں تجارتی تے معاشی سرگرمیاں کیتے ہک اہم مرکز بݨیندا ہئی۔ دریا دے نیڑے ہووݨ دی وجہ توں ایہ شہر پاݨی دی فراہمی تے آ ونڄ کیتے سہولت مہیا کریندا ہئی۔

شہری منصوبہ بندی تے اُساری
لکھن جو دڑو سندھ وادی دی تہذیب دی شہری منصوبہ بندی دے اصولاں دا ہک واضح نمونہ پیش کریندا ہے۔ ایندے کھنڈرات وچ سڑکاں دے ہک منظم نیٹ ورک، نکاسی آب دے بندوبست تے سلھاں نال بݨائے ڳئے مکان ملدے ہن۔ شہر دی ترتیب تے عمارتاں دی تعمیر سندھ وادی دے ٻئے وݙے شہراں جیویں موئنجودڑو نال ملدی جلدی ہے۔  
کھدائی دے دوران اِتھوں کجھ وݙیاں عوامی عمارتاں تے صنعتی علاقے وی لبھے ہن، جیڑھے ظاہر کریندے ہن جو ایہ شہر نہ صرف رہائشی ہئی بلکہ اِتھاں پیداواری تے تجارتی سرگرمیاں وی تھیندیاں ہن۔
ملݨ والیاں چیزاں  
لکھن جو دڑو دی کھدائی دے دوران کئی ونکیاں دیاں شئیں لبھیاں ہن، جنہاں وچ مٹی دے برتن، موتی، سلھاں تے پتھر دے اوزار شامل ہن۔ ایہ شئیں سندھ وادی دی تہذیب دی ترقی یافتہ تکنیکی مہارت تے ثقافتی روایات دیاں عکاس ہن۔ کجھ برتناں تے نقش تے خطاطی وی لبھی ہے، جیڑھے ایں تہذیب دے لکھائی دے نظام دی نشاندہی کریندے ہن۔

اہمیت 
لکھن جو دڑو سندھ وادی دی تہذیب دے شہری مراکز دے مطالعے کیتے ہک اہم جاہ ہے۔ ایہ شہر ایں تہذیب دی معاشی، سماجی تے ثقافتی زندگی دے بارے وچ قیمتی معلومات فراہم کریندا ہے۔ ایندے علاوہ، ایہ سندھ وادی دے ٻئے وݙے شہراں نال ایندے تعلقات تے تجارتی نیٹ ورک کوں سمجھݨ کیتے وی مددگار ہے۔

سنبھال 
دنیا دے ٻئے آثار قدیمہ دے تھاں وانگوں، لکھن جو دڑو وی قدرتی تے انسانی عوامل دے خطرے وچ ہے۔ موسمی تبدیلیاں، غیرقانونی کھدائی تے ترقیاتی کم ایں تاریخی ورثے کیتے خطرہ بݨے ہوئے ہن۔ ایندی حفاظت تے ایندے مطالعے کیتے مزید کوششاں دی ضرورت ہے۔