آم شام

1993ء وچ ایں کتاب دی جھوک پبلشرز دے پہلے اشاعتی مقام خان پور توں چھپی گئی ۔ شکیل پتافی نے ’’سرائیکی غزل دا ماݨ‘‘ دے عنوان نال کتاب دا پیش لفظ لکھیے ۔ 72صفحیاں دی ایں کتاب وچ 38غزلاں موجود ہن ۔ سرائیکی غزل جیڑھی محرومیت دا شکار ہئی ، اونکوں مکاوݨ دی کوشش وچ ایں مجموعے کوں ’’نوید‘‘ آکھیا ونڄ سڳدے ۔ پس ورق تے قیس فریدی دی تصویر تے ٻیاں لکھتاواں تے انہاں دی کیفیت درج ہے ۔ 

ظہور احمد دھریجہ لکھدن جو

’’ معاشرتی المیے ، جبر دے خلاف مزاحمت ، غربت ، شاعری دے نمایاں موضوعات ہن ۔ تکرار لفظی دا استعمال ٻہوں خوب ہے۔‘‘(59)

پُنل ڳولیندیاں ودّین(سسی پُنوں):

ایں کتاب وچ قصہ سسی پُنوں کوں شاعر نے ݙوہڑے (بند) تے نظماں دی صورت وچ بیان کیتے تے نثر نال ہر واقعے دی مختصر وضاحت وی کیتی ہے ۔ کتاب تے ملک احمد بخش ، محمد مجاہد سید ، پروفیسر شبیر ناز تے ظہور دھریجہ دا اظہارِ خیال موجود ہے ۔ ظہور دھریجہ نے اپݨے تبصرے وچ قصہ سسی دی ادب وچ اہمیت تے قصہ دے کجھ ابتدائی نثری نمونہ بیان کیتے ۔ 

ظہور احمد دھریجہ لکھدن:

’’سئیں احمد خان طارق سرائیکی دا ٻہوں وݙا ناں اے ، سرائیکی شاعری وچ اُنہاں کوں جیرھا مقام تے مرتبہ حاصل اے او صرف اُنہاندا بھانگا ہے ، آپ دی کتاب ’’عمراں دا پورھیا ‘‘ جھوک کوں چھاپݨ دا اعزاز حاصل تھیا ۔ ایندے وچ سئیں احمد خان طارق دی شاعری ، شخصیت تے فن بارے میݙا ہک مفصل مضمون شامل اے ۔ اَڄ میں انہاندی ڳالھ کرݨ چاہنداں او سئیں احمد خان طارق دی شاعری بارے گھٹ تے اُنہاندی شاعری دے موضوع یعنی ’’سسی پنوں‘‘ بارے زیادہ ہے‘‘۔ 

’’جھوک‘‘ اخبار دی طرفوں میݙے اُستاد قیس فریدی دی کتاب ’’آم شام‘‘ چھپ تے آئی تاں ݙاڈھے خوش ہَن ، اساں اتنا خوش پہلے نہ ݙٹھا ہاسے ، ذاتی حالات دی وجہ توں مونجھے رہندے ہَن ، مونجھ منجھاری وی آدمی کوں وݙا بݨا ݙیندی اے ، آکھدن غم شاعری دی ماء ہوندے ، غم ڈھیر ہوون تاں ماء ڈھیر ٻچے ݙیندی اے ، قیس فریدی سئیں ڈھیر شاعری کریندے ہَن ،’’ آم شام ‘‘دی آمد تے اساکوں پتہ لڳا جو کتاب شائع تھیوݨ دی خوشی تھیندی اے ۔ ایں توں پہلے ’’جھوک‘‘ دی طرفوں دیوان فرید آیا ، قیس صاحب مرتب فرمایا ہا ۔ قیس فریدی فرمیندے ہَن جو ممتاز حیدر ݙاہر سئیں میݙی کتاب ’’ارداس‘‘ چھپوائی ہئی تے ہُݨ ’’جھوک‘‘ چھپوائی اے۔ او وی میݙا محسن ہا تے ’’جھوک‘‘ اخبار تاں وݙا کم کریندے جو اخبار وی چھپیندن ، آئے ڳئے دی خذمت وی کریندن ، کتاباں چھپواوݨ وی شروع کر ݙتن تے سرائیکی تحریک دا لٹریچر وی اپݨے پریس توں چھاپ تے عام کریندن ۔ اُستاد صاحب ہروں بھروں کہیں دی تعریف نہ کریندے ہَن بھاویں او جتنا وی وݙا آدمی ہووے پر چنگے آدمی دی تعریف ءِچ بخل نہ کریندے ہَن ، طبقاتی فرق کوں ݙاڈھا نہ پسند کریندے ہَن ۔ 

 حوالہ 
کتاب "قیس فریدی ۔ فن شخصیت اَتے شاعری "  ترتیب پیشکش  : مہر حامد علی شاکر سیال ، ناشر جھوک پبلشرز ، ملتان