حافظ جمال اللہ ملتانی دا شاگرد

حضرت حافظ جمال اللہ ملتانی دی تعلیم و تربیت دا اے اثر تھیا جو نواب مظفر خان کم عمری ءِ چ امور مملکت دے رموز توں آشنا تھی ڳئے ، چنانچہ آپ دے والد نواب شجاع الدین خان محض 13 سال دی عمر ءِ چ مظفر گڑھ دا علاقہ ( جِتھاں وقتاً فوقتاً سکھیں دے حملے تھیندے رہندے ہَن ) نواب مظفر خان دے حوالے کیتا، نواب مظفرخان حملیں دے دفاع کیتے سب توں پہلے خانگڑھ ءِ چ قلعہ تعمیر کرایا ، جو دفاعی نقطہ نظر دے علاوہ فن تعمیر دے حوالے نال اپݨی مثال آپ ہا۔ ایں دوران سکھاں ملتان تے قبضے کیتے حملے تیز کر ݙتے تے ملتان دا گھیرا تنگ کیتا۔ حملہ آور سکھیں نال جنگ دے مقدس مشن ءِ چ نواب شجاع خان اپݨی علالت تے ٻڈھیپے دی وجہ توں حضرت حافظ جمال اللہ ملتانی دے کول گوشہ نشین تھی تے اللہ اللہ کرݨ لڳے تے امور مملکت اپݨے وݙے پُتر نواب مظفر خان دے حوالے کر ݙتے، 1777ء کوں نواب شجاع الدین فوت تھی ڳئے۔ والد دی وفات دے بعد تخت ملتان دی ذمہ واریں دا پہاڑ نواب مظفر دے سر تے آ ڳیا ۔ 

نواب شجاع خان دی وفات دے فوری بعد بھنگی مثل دی سکھا فوج ملتان تے حملہ آورتھی ڳئی۔ ملتان ءِ چ داخل تھیندے ای سکھا فوج قتل و غارت تے لٹ مار شروع کر ݙتی ۔سینکڑاں مرد تے عورتاں دے نال نال معصوم ٻالیں کوں تہہ تیغ کر ݙتا۔ شاہی خزانے توں اسلحہ ،سونا ،چاندی ، نوادرات ، نقدی تے ݙوجھا اسباب لٹݨ دے بعد سکھا فوج اسلامی مملکت ملتان دا تمام نظام درہم برہم کر ݙتا، عالیشان عمارتاں کوں مسمار کر ݙتا ڳیا، علمی مراکز تے لائبریریاں کوں بھاہ لا ݙتی ڳئی، عبادت گاہیں دی وی بے حرمتی کیتی ڳئی تے باغات اڄاڑ ݙتے ڳئے ،بربریت تے لُٹ مار دے بعد سکھا فوج واپس ڳئی تاں 23 سال دے نینگر نواب مظفر خان کوں تباہ حال ملک کوں سنبھالا ݙیوݨ کیتے کافی محنت کرݨی پئی۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء