سترھویں صدی عیسوی دا ہک ہندو شاعر

ڈاکٹر کرسٹوفر شیکل تحقیق دے پندھ جھڳیندے ڈیرہ غازی خان دے ہک قدیم ہندو شاعر دا کھوج پیندن۔ ڈیرہ غازی خان دے ہندو برہمناں اپݨی ہک علیحدہ گدی دا آغاز کیتا اے گدی اٹھویں گدی دے ناں نال مشہور ہئی۔ ایں گدی دا بانی سری لال جی 1613۔1551ء پنجاب دے مغربی اضلاع وچ اٹھویں گدی دے گوسوامی ٻہوں اثر و رسوخ رکھدے ہن۔ ڈاکٹر دی تحقیق وچ جیں تے توجہ ݙتی ڳئی ہے او سری لال جی دے پوترے کیول رام (1617)دے ٻہوں سارے بھجن ہن جیندے مجموعے کوں ’’راس مان کے پد‘‘ آکھیا ڳے۔ کیول رام مقامی سرداری قٻول نہ کیتی تے اپݨا انج تھلہ بلوٹ دے مقام تے ہک ٻوہڑ تلے بݨایا۔ جیندی وجہ توں اونکوں سستی ٻوہڑ یانوالہ وی سݙایا ویندا ہئی۔ کیول رام دی ’’راس مان کے پد‘‘ 1947ء وچ وندرابن گھن آ ڳئی۔ ایں سلسلے وچ کجھ لفظاں دے مخطوطے اٹھویں صدی توں موجود ہن۔ انھاں نظماں دا طرزِ ادا مذہبی ہے تے انھاں وچ گوپیاں واسطے پیار بھرئیے جذبات دا اظہار کیتا ڳے۔ کیول رام دے سرائیکی بھجناں دا نمونہ:

جگ جگ جوڑی سہج دِلاسی

سِکن رس پرتال

بل جاوے کیول ڳن ڳاوے

چکھ اساں دو بھال

لولی ݙیواں موھن لال کوں لولی

ݙیکھ ݙیکھ جیواں میا جسمت مولی

جھل پگھوڑے لݙ میڈڑی جھولی

وݙا تھیویں تیں چر جیویں ٻولت مٹھڑی ٻولی

ڈدھ پواء سبھیکھرچاء سپوت ناں گھولی

انڳن اتیں پیر ݙیندے مکھ دا جھولی

سیام سلونڑیں کنول نین مسکنی تھولی

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان