سوانتے اگست ارینیئس

سوانتے اگست ارینیئس 
سوانتے اگست ارینیئس (19 فروری 1859 – 2 اکتوبر 1927) ہک سویڈش سائنسدان ہن ۔ اصل وچ ہک طبیعیات دان ہن ، پر اکثر انہاں کوں ہک کیمیا دان آکھیا ویندا ہا ، ارینیئس طبعی کیمیا دی سائنس دے بانیاں وچوں ہک ہن ۔ 1903 وچ ، انہاں کیمسٹری دا نوبل انعام حاصل کیتا ، تے او پہلے سویڈش نوبل انعام یافتہ بݨئے ۔ 1905 وچ ، او نوبل انسٹی ٹیوٹ دے ڈائریکٹر بݨ ڳئے ، جتھاں او اپݨی موت تئیں ریہے ۔ 

ارینیئس او پہلا شخص ہا جئیں طبعی کیمیا دے اصولاں کوں ایں ڳالھ دا اندازہ لاوݨ کیتے استعمال کیتا جو ماحول وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ وچ ودھارا زمین دی سطح دے درجہ حرارت وچ ودھارے دا کتنا ذمہ دار ہے ۔ انہاں دے کم جدید آب و ہوا دی سائنس دے ابھرݨ وچ اہم کردار ادا کیتا ۔ 1960 دے ݙہاکے وچ ، چارلس ڈیوڈ کیلنگ ہوا وچ موجود کاربن ڈائی آکسائیڈ دی سطح کوں قابل اعتماد طریقے نال ماپیا جیندے وچ ایہ ݙیکھایا ڳیا جو ایہ ودھدا پیا ہے تے ایہ جو ، گرین ہاؤس مفروضے دے مطابق ، ایہ کافی ہا جیڑھا وݙی مقدار وچ گلوبل وارمنگ دا سبب بݨئے ۔ 

ارینیئس مساوات ، ارینیئس ایسڈ ، ارینیئس بیس ، چندر دا کریٹر ارینیئس ، مریخ دا کریٹر ارینیئس ، ارینیئسفیلیٹ پہاڑ ، تے سٹاک ہوم یونیورسٹی وچ ارینیئس لیبز دے ناں انہاں دی سائنس وچ ݙات کوں یاد کرݨ کیتے ݙتے ڳئے ہن ۔ 

 جیوݨ جوڳ 
ابتدائی سال

ارینیئس 19 فروری 1859 کوں وک (جیکوں وک یا وجک وی لکھیا ونڄ سڳدا اے) ، اپسالا ، سویڈن دی بادشاہی دے نیڑے پیدا تھئے ، سوانتے گستاو تے کیرولینا تھنبرگ ارینیئس دے پتر ہن ، جیڑھا جو لوتھرن ہن ۔ انہاں دے پیو اپسالا یونیورسٹی کیتے ہک زمینی سرویئر ہن ، جو نگرانی دے عہدے تے فائز ہن ۔ ترائے سال دی عمر وچ ، ارینیئس اپݨے ماء پیو دی حوصلہ افزائی دے بغیر خود پڑھݨ سکھ ڳیا تے ، اپݨے پیو کوں اپݨی اکاؤنٹ بک وچ نمبر شامل کریندے ہوئے ݙیکھ تے ، ریاضی دا ہک معجزہ بݨ ڳیا ۔ بعد دی زندگی وچ ، ارینیئس ریاضی دے تصورات ، ڈیٹا تجزیہ تے انہاں دے تعلقات تے قوانین کوں دریافت کرݨ دے بارے وچ ٻہوں پرجوش ہن ۔ 

اٹھ سال دی عمر وچ ، او مقامی کیتھیڈرل سکول وچ داخل تھئے ، پنجویں جماعت توں شروع تھئے ، فزکس تے ریاضی وچ خود کوں ممتاز کیتا ، تے 1876 وچ سبھ توں کم عمر تے سب توں قابل طالب علم دے طور تے گریجویشن کیتا ۔  

 آئنک ڈسوسی ایشن 
اپسالا یونیورسٹی وچ ، او فزکس دے چیف انسٹرکٹر تے کلھے فیکلٹی ممبر پیر تھیوڈور کلیو ، توں مطمئن نہ ہن ، جئیں انہاں دی کیمسٹری وچ نگرانی کیتی ہئی ، ایں کیتے او 1881 وچ فزکس دان ایرک ایڈلنڈ دے تحت سٹاک ہوم وچ سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دے فزیکل انسٹی ٹیوٹ وچ پڑھݨ کیتے چلے ڳئے ۔ 

انہاں دا کم الیکٹرولائٹس دی کنڈکٹیویٹیز تے مرکوز ہا ۔ 1884 وچ ، ایں کم دی بنیاد تے ، انہاں الیکٹرولائٹک کنڈکٹیویٹی تے 150 صفحات دا مقالہ اپسالا کوں ڈاکٹریٹ کیتے پیش کیتا ۔ ایں پروفیسرز کوں متاثر نہ کیتا ، جنہاں وچ کلیو وی شامل ہا ، تے انہاں کوں چوتھی کلاس دی ڈگری ملی ، پر انہاں دے دفاع تے اینکوں تریجھی کلاس دے طور تے دوبارہ درجہ بند کیتا ڳیا ۔ بعد وچ ، ایں کم دیاں توسیعاں انہاں کوں 1903 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ݙیوایا ۔ 

ارینیئس اپݨے 1884 دے مقالے وچ 56 تھیسز پیش کیتے ، جنہاں وچوں ٻہوں سارے اڄ وی بغیر تبدیلی یا معمولی تبدیلیاں دے قبول کیتے ویندے ہن ۔ مقالے دا سب توں اہم خیال ایہ ہا جو ٹھوس کرسٹلائن لوݨ تحلیل تھیوݨ تے جوڑے بݨئے چارج شدہ ذرات وچ کیویں تبدیل تھیندن ، جیندے کیتے انہاں کوں 1903 وچ کیمسٹری دا نوبل انعام ملا ۔ ارینیئس دی وضاحت ایہ ہئی جو محلول بݨاوݨ وچ ، لوݨ چارج شدہ ذرات وچ تبدیل تھی ویندا ہے جنہاں کوں مائیکل فیراڈے ٻہوں سال پہلے آئنز دا ناں ݙتا ہا ۔ فیراڈے دا خیال ہا جو آئنز الیکٹرولائسس دے عمل وچ پیدا تھیندن ، یعنی آئنز بݨاوݨ کیتے بجلی دے بیرونی ڈائریکٹ کرنٹ سورس دی لوڑھ ہوندی ہے ۔ ارینیئس تجویز پیش کیتی جو ، برقی رو دی غیر موجودگی وچ وی ، لوݨ دے آبی محلول وچ آئنز ہوندن ۔ ایں طرحاں انہاں تجویز پیش کیتی جو محلول وچ کیمیائی رد عمل آئنز دے درمیان رد عمل ہن ۔ 

ایں مقالے اپسالا دے پروفیسرز کوں متاثر نہ کیتا ، پر ارینیئس اینکوں یورپ دے ٻہوں سارے سائنسداناں کوں بھیڄا جیڑھے طبعی کیمیا دی نویں سائنس کوں ترقی ݙیندے پئے ہن ، جیویں جو روڈولف کلاسیئس ، ولہیم اوسٹوالڈ ، تے جیکوبس ہینریکس وین ٹ ہوف ۔ او ٻہوں ودھ متاثر تھئے ، تے اوسٹوالڈ اپسالا وی آئے تاں جو ارینیئس کوں اپݨی تحقیقی ٹیم وچ شامل تھیوݨ تے راضی کرے ۔ بھل ارینیئس انکار کر ݙتا ، کیوں جو او کجھ عرصہ سویڈن-ناروے وچ رہݨ پسند کریندے ہن (انہاں دا پیو ٻہوں بیمار ہا تے 1885 وچ مر ڳیا ہا) تے انہاں کوں اپسالا وچ تقرری ملی ہئی ۔ 

اپݨی آئنک تھیوری دی توسیع وچ ارینیئس 1884 وچ ایسڈز تے بیسز کیتے تعریفاں تجویز کیتیاں ۔ انہاں دا خیال ہا جو ایسڈز او مادے ہن جیڑھے محلول وچ ہائیڈروجن آئنز پیدا کریندن تے بیسز او مادے ہن جیڑھے محلول وچ ہائیڈرو آکسائیڈ آئنز پیدا کریندن ۔  

 ادھلا دور 
1885 وچ ، ارینیئس کوں سویڈش اکیڈمی آف سائنسز توں سفری گرانٹ ملی ، جئیں انہاں کوں ریگا (ہن لاٹویا وچ) ، ورزبرگ ، جرمنی وچ فریڈرک کولراؤش ، گراز ، آسٹریا وچ لڈوگ بولٹزمین ، تے ایمسٹرڈیم وچ جیکوبس ہینریکس وین ٹ ہوف نال پڑھݨ دے قابل بݨایا ۔ 

1889 وچ ، ارینیئس ایں ڳالھ دی وضاحت کیتی جو ٻہوں سارے رد عمل کوں اڳوں تے ودھݨ کیتے اضافی گرمی دی توانائی دی لوڑھ ہوندی ہے ، جیندے وچ ایکٹیویشن انرجی دا تصور پیش کیتا ڳیا ، ہک انرجی رکاوٹ جینکوں ݙو مالیکیولز دے رد عمل کرݨ توں پہلے پار کرݨا ضروری ہے ۔ ارینیئس مساوات ایکٹیویشن انرجی تے اوں شرح دے درمیان تعلق دی مقداری بنیاد ݙیندی ہے جیندے وچ ہک رد عمل اڳوں تے ودھدا ہے ۔ 

1891 وچ ، او سٹاک ہوم یونیورسٹی کالج (سٹاک ہولمز ہوگسکولا ، ہن سٹاک ہوم یونیورسٹی) وچ لیکچرر بݨ ڳئے ، 1895 وچ فزکس دے پروفیسر (ٻہوں مخالفت دے نال) تے 1896 وچ ریکٹر دے عہدے تے فائز تھئے ۔  

 نوبل انعام 
تقریباً 1900 وچ ، ارینیئس نوبل انسٹی ٹیوٹس تے نوبل انعام قائم کرݨ وچ شامل تھی ڳئے ۔ او 1901 وچ رائل سویڈش اکیڈمی آف سائنسز دے رکن منتخب تھئے ۔ اپݨی باقی دی زندگی کیتے ، او فزکس تے نوبل کمیٹی دے رکن تے کیمسٹری تے نوبل کمیٹی دے ڈی فیکٹو رکن بݨ ڳئے ۔ انہاں اپݨے عہدیاں کوں اپݨے دوستاں (جیکوبس وین ٹ ہوف ، ولہیم اوسٹوالڈ ، تھیوڈور رچرڈز) کیتے انعامات دا بندوبست کرݨ تے اپݨے دشمناں (پال ایرلچ ، والتھر نرنسٹ ، دمتری مینڈلییف) کیتے انہاں توں انکار کرݨ دی کوشش کیتی ۔ 1901 وچ ارینیئس ٻہوں مخالفت دے باوجود سویڈش اکیڈمی آف سائنسز کیتے منتخب تھئے ۔ 1903 وچ او پہلا سویڈش بݨ ڳیا جینکوں کیمسٹری دا نوبل انعام ݙتا ڳیا ۔ 1905 وچ ، سٹاک ہوم وچ نوبل انسٹی ٹیوٹ فار فزیکل ریسرچ دے قائم تھیوݨ تے ، انہاں کوں انسٹی ٹیوٹ دا ریکٹر مقرر کیتا ڳیا ، جیڑھا عہدہ انہاں دی ریٹائرمنٹ 1927 تئیں انہاں دے کول رہا ۔  

 سوسائٹی دی رکنیت 
اوہ 1908 وچ یونائیٹڈ سٹیٹس نیشنل اکیڈمی آف سائنسز دے بین الاقوامی رکن منتخب تھئے ۔ 

اوہ 1909 وچ نیدرلینڈز کیمیکل سوسائٹی دے اعزازی رکن منتخب تھئے ۔ 

اوہ 1910 وچ رائل سوسائٹی دے غیر ملکی رکن بݨ ڳئے ۔ 

اوہ 1911 وچ امریکن فلاسوفیکل سوسائٹی دے بین الاقوامی رکن منتخب تھئے ۔ 

1912 وچ ، او امریکن اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے غیر ملکی اعزازی رکن منتخب تھئے ۔ 

1919 وچ ، او رائل نیدرلینڈز اکیڈمی آف آرٹس اینڈ سائنسز دے غیر ملکی رکن بݨ ڳئے ۔ 

 بعد دے سال 
آخر کار ، ارینیئس دے نظریات عام طور تے قبول کر گھدے ڳئے ۔ 1902 وچ ، انہاں کیمیائی تھیوری دے حوالے نال فزیکل مسائل دی تحقیقات کرݨ شروع کر ݙتیاں ۔ انہاں پتہ لڳایا جو زندہ جانداراں تے ٹیسٹ ٹیوب وچ رد عمل ہک ای قوانین تے عمل کریندن ۔ 

1904 وچ ، انہاں کیلیفورنیا یونیورسٹی وچ لیکچراں دا ہک کورس ݙتا ، جیندا مقصد ایہ ݙیکھاوݨا ہا جو طبعی کیمیا دے طریقیاں کوں زہریں تے اینٹی ٹاکسنز دی تھیوری دے مطالعہ تے کیویں لاگو کیتا ونڄ سڳدا ہے ، تے جیڑھا 1907 وچ Immunochemistry دے عنوان نال شائع تھیا ۔ انہاں ارضیات (برف دے دور دی ابتدا) ، فلکیات ، طبعی کائناتیات ، تے فلکی فزکس تے وی توجہ ݙتی ، انٹرسٹیلر تصادم نال نظام شمسی دی پیدائش دا حساب لایا ۔ انہاں ریڈی ایشن پریشر کوں دومیت ، شمسی کورونا ، اورورا بوریلیس ، تے زوڈیکل لائٹ دا ذمہ دار سمجھا ۔ 

انہاں دا خیال ہا جو زندگی سیاریاں توں سیاریاں تئیں اسپورز دی نقل و حمل نال منتقل تھئی ہوسی ، جیڑھا نظریہ ہݨ پینسپرمیا دے ناں نال ڄاتا ویندا ہے ۔ انہاں ہک عالمی زبان دا خیال سوچا ، انگریزی زبان وچ ترمیم دی تجویز پیش کیتی ۔ 

او سویڈش سوسائٹی فار ریشل ہائیجین (1909 وچ قائم تھئی) کیتے بورڈ دے رکن ہن ، جئیں اوں ویلھے مینڈل ازم دی توثیق کیتی ہئی ، تے 1910 دے آس پاس مانع حمل دے موضوع وچ وی حصہ پاتا ۔ تاہم ، 1938 تئیں سویڈن دی بادشاہی وچ مانع حمل دی معلومات تے فروخت ممنوع ہئی ۔ گورڈن سٹین لکھیا جو سوانتے ارینیئس ہک ملحد ہن ۔ اپݨے آخری سالاں وچ انہاں ٹیکسٹ بک تے مقبول کتاباں ݙونہیں لکھیاں ، جنہاں وچ انہاں موضوعات تے مزید کم کرݨ دی لوڑھ تے زور ݙیوݨ دی کوشش کیتی ڳئی جنہاں تے انہاں ڳالھ کیتی ہئی ۔ ستمبر 1927 وچ ، انہاں کوں آندراں دی بیماری لڳ ڳئی تے 2 اکتوبر کوں انہاں دا انتقال تھی ڳیا ۔ انہاں کوں اپسالا وچ دفن کیتا ڳیا ۔  

 شادی تے ٹٻری 
انہاں ݙو واری شادی کیتی ، پہلی واری اپݨی سابقہ شاگردہ صوفیہ روڈبیک (1894–1896) نال ، جئیں کنوں انہاں دا ہک پتر ، اولوف ارینیئس ہا ، تے ول ماریا جوہانسن (1905–1927) نال ، جئیں پیٹ اچوں انہاں دیاں ݙو دھیاں تے ہک پتر ہا ۔ 

ارینیئس بیکٹیریاولوجسٹ ایگنس وولڈ ، کیمیا دان سوانتے وولڈ ، تے سمندری بائیوجیوکیمسٹ گستاف ارینیئس دا ݙاݙا ہا ۔  

 گرین ہاؤس اثر 
برف دے دور دی وضاحت کیتے ہک تھیوری تیار کرݨ وچ ، ارینیئس ، 1896 وچ ، او پہلا شخص ہا جئیں طبعی کیمیا دے بنیادی اصولاں کوں ایں ڳالھ دا اندازہ لاوݨ کیتے استعمال کیتا جو ماحول وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ (CO2) وچ ودھارے گرین ہاؤس اثر دے ذریعے زمین دی سطح دے درجہ حرارت کوں کتنا ودھیسی ۔ انہاں حساب کتاباں انہاں کوں ایں نتیجے تے پڄایا جو انسانی وجوہات دی بنا تے CO2 دے اخراج ، فوسل فیول جلݨ تے ٻئے جلݨ دے عمل توں ، اتے وݙی مقدار وچ گلوبل وارمنگ دا سبب بݨݨ کیتے کافی ہن ۔ ایں نتیجے دی ٻہوں جانچ پڑتال کیتی ڳئی ہے ، جئیں جدید آب و ہوا دی سائنس دے مرکز وچ جاء حاصل کیتی ہے ۔ ارینیئس ، ایں کم وچ ، ٻئے مشہور سائنسداناں ، جنہاں وچ جوزف فوریئر ، جان ٹنڈال ، تے کلاڈ پولیٹ شامل ہن ، دے سابقہ کم تے کم اڳو تے ٹوریا ۔ ارینیئس ایہ معلوم کرݨ چاہندے ہن جو کیا گرین ہاؤس گیسز برفانی تے بین برفانی ادوار دے درمیان درجہ حرارت دے فرق دی وضاحت وچ مدد کر سڳدیاں ہن ۔ ارینیئس چندر دے انفراریڈ مشاہدات کوں استعمال کیتا - فرینک واشنگٹن ویری تے سیموئل پیئرپونٹ لینگلی ولوں پٹسبرگ وچ الیگینی آبزرویٹری وچ - ایہ حساب لاوݨ کیتے جو زمین دے ماحول وچ CO2 تے پاݨی (H2O) دا بخار کتنا انفراریڈ (حرارت) ریڈی ایشن حاصل کریندا ہے ۔ 'سٹیفن دے قانون' (جیکوں سٹیفن-بولٹزمین قانون دے طور تے بہتر ڄاتا ویندا ہے) کوں استعمال کریندے ہوئے ، انہاں اوں چیز کوں تیار کیتا جینکوں انہاں 'قاعدہ' آکھیا ۔ اپݨے اصل روپ وچ ، ارینیئس دا قاعدہ ایں طرحاں پڑھیندا اے:

"اگر کاربونک ایسڈ دی مقدار جیومیٹرک ترقی وچ ودھدی ہے ، تاں درجہ حرارت وچ ودھارا تقریباً حسابی ترقی وچ ودھیسے ۔ "

اتھائیں ، ارینیئس CO2 کوں کاربونک ایسڈ دے طور تے ڄاݨدا ہے (جینکوں جدید استعمال وچ صرف آبی شکل H2CO3 دے طور تے ڄاݨیا ویندا ہے) ۔ ارینیئس دے قاعدے دی ہیٹھ درج تشکیل اڄ وی استعمال وچ اے:

ΔF=αln⁡(C/C0)

جتھائیں C0 او ارتکاز اے جو مطالعہ کیتے ونڄݨ والے دور دے شروع (وقت صفر) وچ CO2 دا ہا (اگر C تے C0 ݙونہاں کیتے ہک ای ارتکاز یونٹ استعمال کیتا ونڄے ، تاں ایں ڳالھ نال کوئی فرق نہیں پوندا جو کیڑھا ارتکاز یونٹ استعمال کیتا ویندا ہے)؛ C او CO2 ارتکاز ہے جیڑھا مطالعہ کیتے ونڄݨ والے دور دے آخر وچ ہا؛ ln قدرتی لوگرتھم اے (= log بیس e (loge))؛ تے ΔF درجہ حرارت وچ ودھارا ہے ، ݙوجھے لفظاں وچ زمین دی سطح (ریڈی ایٹیو فورسنگ) کوں گرم کرݨ دی شرح وچ تبدیلی ہے ، جینکوں فی مربع میٹر واٹس وچ ماپیا ویندا ہے ۔ ماحولیاتی ریڈی ایٹیو ٹرانسفر ماڈلز توں اخذ کرݨ نال پتہ لڳا ہے جو CO2 کیتے α (الفا) زمین دے ماحول کیتے 5.35 (± 10%) W/m2 ہے ۔ 

اپݨے ساتھی اروڈ ہوگبوم دی معلومات دی بنیاد تے ، ارینیئس او پہلا شخص ہا جئیں پیش گوئی کیتی ہئی جو فوسل فیول جلݨ تے ٻئے جلݨ دے عمل توں کاربن ڈائی آکسائیڈ دا اخراج اتنا وݙا ہا جو گلوبل وارمنگ دا سبب بݨ سڳدا ہے ۔ اپݨے حساب کتاب وچ ارینیئس پاݨی دے بخارات وچ تبدیلیاں دے نال نال عرض البلد اثرات توں فیڈ بیک وی شامل کیتا ، پر انہاں بادل ، ماحول وچ گرمی دا اتے دی طرف کنویکشن ، تے ٻئے ضروری عوامل کوں چھوڑ ݙتا ۔ انہاں دا کم فی الحال گلوبل وارمنگ دی درست مقدار بندی دے طور تے گھٹ ݙٹھا ویندا ہے جتنا جو ایہ پہلا مظاہرہ اے جو ماحولیاتی CO2 وچ ودھارے گلوبل وارمنگ دا سبب بݨیسن ، ٻیاں ساریاں چیزاں برابر ہوون ۔ 

CO2 کیتے ارینیئس دی جذب دی قیمت تے انہاں دے نتائج کوں 1900 وچ کنٹ اینگسٹروم ولوں تنقید دا نشانہ بݨایا ڳیا ، جئیں ݙو جذب بینڈز دے نال CO2 دا پہلا جدید انفراریڈ جذب سپیکٹرم شائع کیتا ، تے تجرباتی نتائج شائع کیتے جنہاں توں ایہ ݙیکھائی ݙیندا ہا جو ماحول وچ گیس ولوں انفراریڈ ریڈی ایشن دا جذب پہلے ای "سیر شدہ" ہا ایں کیتے مزید شامل کرݨ نال کوئی فرق نہیں پوندا ۔ ارینیئس 1901 (Annalen der Physik) وچ سختی نال جواب ݙتا ، تنقید کوں مکمل طور تے مسترد کر ݙتا ۔ انہاں Lehrbuch der kosmischen Physik (1903) دے عنوان نال ہک تکنیکی کتاب وچ اینکوں مختصر طور تے چھیڑیا ۔ انہاں بعد وچ ہک کتاب لکھی جیڑھی عام سامعین کیتے ہئی ، جتھاں انہاں تجویز پیش کیتی جو انسانی CO2 دا اخراج اتنا مضبوط ہوسی جو دنیا کوں ہک نویں برفانی دور وچ داخل تھیوݨ توں روکے ، تے ایہ جو تیزی نال ودھدی ہوئی آبادی کوں کھاوݨ کیتے ہک گرم زمین دی لوڑھ ہوسی:

"زمین دی سطح دا درجہ حرارت ، جیویں جو اساں ہن ݙیکھݨ والے ہیں ، کجھ حد تئیں ایندے ارد گرد دے ماحول دی خصوصیات نال مشروط ہے ، تے خاص طور تے گرمی دیاں شعاعاں کیتے ایندی پارگمیتا نال ۔ " (صفحہ 46)

"کہ ماحولیاتی لفافے سیاریاں توں گرمی دے نقصان کوں محدود کریندن ، تقریباً 1800 وچ عظیم فرانسیسی فزکس دان فوریئر ولوں تجویز کیتا ڳیا ہا ۔ انہاں دے خیالات کوں بعد وچ پولیٹ تے ٹنڈال ولوں مزید ترقی ݙتی ڳئی ۔ انہاں دی تھیوری کوں ہاٹ ہاؤس تھیوری دا ناں ݙتا ڳیا ہے ، کیوں جو انہاں دا خیال ہا جو ماحول ہاٹ ہاؤس دیاں شیشے دیاں پٹیاں دے طریقے نال کم کریندا ہے ۔ " (صفحہ 51)

"اگر ہوا وچ کاربونک ایسڈ CO2 + H2O → H2CO3 (کاربونک ایسڈ) دی مقدار ایندے موجودہ فیصد دے ادھ تئیں گھٹ تھی ونڄے ، تاں درجہ حرارت تقریباً 4° گھٹ تھی ویسی؛ ہک چوتھائی تئیں گھٹاوݨ نال درجہ حرارت 8° گھٹ تھی ویسی ۔ ݙوجھی طرف ، ہوا وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ دے فیصد کوں ݙوگنا کرݨ نال زمین دی سطح دا درجہ حرارت 4° ودھ ویسی؛ تے اگر کاربن ڈائی آکسائیڈ چار گنا ودھایا ونڄے ، تاں درجہ حرارت 8° ودھ ویسی ۔ " (صفحہ 53)

"بھلے سمندر ، کاربونک ایسڈ جذب کر تے ، وݙی صلاحیت دے ریگولیٹر دے طور تے کم کریندا ہے ، جیڑھا جو پیدا تھیوݨ والے کاربونک ایسڈ دا تقریباً پنج چھواں حصہ گھن ویندا ہے ، اساں ول وی ایہ ڄاݨدے ہن جو ماحول وچ کاربونک ایسڈ دا معمولی فیصد صنعت دی ترقی نال کجھ صدیاں وچ ہک قابل ذکر حد تئیں تبدیل تھی سڳدا ہے ۔ " (صفحہ 54)

"کیوں جو ہݨ ، گرم دور برفانی ادوار نال بدل ڳئے ہن ، حتیٰ کہ انسان دے زمین تے ظاہر تھیوݨ دے بعد وی ، اساکوں اپݨے آپ توں پچھݨا پوسی: کیا ایہ ممکن اے جو آوݨ والے ارضیاتی ادوار وچ اساکوں ہک نویں برفانی دور دا سامݨا کرݨا پوسی جو اساکوں اپݨے معتدل ملکاں توں افریقہ دے گرم آب و ہوا وچ دھکیل ݙیسی؟ ایندی کوئی خاص وجہ نظر نہیں آندی ۔ اساݙے صنعتی اداریاں ولوں کوئلے دی وݙی مقدار وچ جلݨ ہوا وچ کاربن ڈائی آکسائیڈ دے فیصد کوں ہک قابل توجہ حد تئیں ودھاوݨ کیتے کافی ہے ۔ " (صفحہ 61)

"اساں اکثر ایہ نوحے سݨدے ہیں جو زمین وچ جمع کوئلہ موجودہ نسل ولوں مستقبل دا کوئی خیال کیتے بغیر ضائع کیتا ویندا پئے ، تے اساں زندگی تے جائیداد دی خوفناک تباہی توں خوفزدہ ہیں جیڑھی اساݙے دور دے آتش فشاں پھٹݨ دے بعد تھئی ہے ۔ اساں ایندے تے غور کر تے ہک قسم دی تسلی حاصل کر سڳدے ہیں جو اتھائیں ، جیویں جو ہر ٻئے معاملے وچ ، برائی دے نال نال نیکی وی ملی ہوئی ہے ۔ ماحول وچ کاربونک ایسڈ دے ودھدے ہوئے فیصد دے اثر نال ، اساں امید کر سڳدے ہیں جو زیادہ یکساں تے بہتر آب و ہوا والے دور توں لطف اندوز تھی سڳدے ہیں ، خاص طور تے زمین دے ٹھنڈے علاقیاں دے حوالے نال ، او دور جݙݨ زمین اڄ دے مقابلے وچ ٻہوں زیادہ فصل پیدا کریسی ، تیزی نال ودھدی ہوئی انسانیت دے فائدے کیتے ۔ " (صفحہ 63)

ایں ویلھے ، قبول شدہ متفقہ وضاحت ایہ ہے جو ، تاریخی طور تے ، مداری قوت برفانی ادوار دا وقت مقرر کیتا ہے ، جیندے وچ CO2 ہک ضروری ایمپلیفائنگ فیڈ بیک دے طور تے کم کریندا ہے ۔ تاہم ، صنعتی انقلاب دے بعد توں CO2 دے اخراج CO2 کوں اوں سطح تے ودھا ݙتا ہے جو 10 توں 15 ملین سال پہلے توں نہیں ݙٹھی ڳئی ، جݙݨ عالمی اوسط سطح دا درجہ حرارت ہݨ توں 6 °C (11 °F) تئیں گرم ہا تے تقریباً ساری برف پگھر ڳئی ہئی ، جئیں نال عالمی سمندر دی سطح اڄ دی سطح توں تقریباً 100 فٹ (30 میٹر) اچی تھی ڳئی ہئی ۔ 

ارینیئس اپݨے ویلھے وچ CO2 دی سطح دی بنیاد تے اندازہ لایا جو سطح کوں 0.62–0.55 تئیں گھٹاوݨ نال درجہ حرارت 4–5 °C (سیلسیس) گھٹ تھی ویسی تے CO2 دے 2.5 توں 3 گنا ودھارے نال آرکٹک وچ درجہ حرارت 8–9 °C ودھ ویسی ۔ اپݨی کتاب ورلڈز ان دی میکنگ وچ انہاں ماحول دی "ہاٹ ہاؤس" تھیوری کوں بیان کیتا ۔