حافظ محمد جمال اللہ ملتانیؒ

اٹھاریویں صدی اچ جیںشخص نے چشتیہ سلسلے دا کم شروع کیتا او حضرت نور محمد مہاروی اے ،ہک عظیم المرتبت خلیفہ حافظ محمدجمال ہن ،آپ بے پناہ صلاحیتاں دے مالک ہن۔ حضرت قبلہ عالم نور محمد مہاروی نے انہاں کوں ملتان اچ چشتیہ سلسلہ دی ترویج تے تبلیغ دی غرض نال حضرت شاہ فخر صاحب دے اشارہ تے متعین کیتا ہا۔

حضرت حافظ جمال تقریباً 1160ھ اچ ملتان اچ ڄمئے ،آپ دے والد محترم تے ݙاݙا صاحب ڈوہیں قرآن شریف دے حافظ ہن آپ دے والد گرامی داناں حافظ محمد یوسف ہا تے جد امجد اسم گرامی حافظ عبدالرشید ہا،آپ قوم دے اعوان ہن ،تواریخ اچ انہاںبزرگاں دے بارے بہوں گھٹ حالات ملدن۔

حافظ صاحب کوں ابتدائی زمانہ اچ پیر صاحب دا بہوں شوق ہا،ایںتلاش اتے فکر اچ حضرت شیخ رکن الدین ملتانیؒ دے مزار قدس تے حاضر تھیے۔تے عبادتتے ریاضت اچ مشغول تھی گے۔ہر رات ہک کلام پاک ختم کریندے ہن۔تے پیر کامل کیتے دعا مانگ تے سو ویندے۔ہک رات خواب اچ اشارہ پاتا کہ حضرت شیخ نورمحمد مہاروی دی خدمت اچ حاضر تھیوو۔چنانچہ فوراً مہار شریف کوں روانہ تھے ڳے تے قبلہ عالم دی خدمت اچ حاضر تھی کراہیںمرید تھیوݨ دی درخواست کیتی۔

حافظ محمدجمال ملتانی کمال باطن تہذیب اخلاق و کمالات دا آراستہ غریباں دی دلجوئی کوںاپݨا فرض سمجھدے ہن،۔غریب تے امیر سب دے کنے دعوتاں دے ویندے ہن لیکن آپ غریب دے کنے زیادہ خوش تھی تے ویندے ہن۔ کݙاہیں کھاوݨ اچ عیب کونا کڈھیندے ہن بلکہ کوئی ایجھی حرکت کریندا تاں ملامت کریندے۔انہاںدا دستور ہاجو جیں ویلھے تک سارے مریدین تے متعلقین کھاوݨ کنوں فارغ نہ تھی ویندے ہن کھانا تناول کائنا فرمیندے ہن،بالاں نال وݙی خوشی نال گالھیںکریندے ہن ،اگرکوئی ڳال ناگوار ہوندی تاں صراحتاً منع کائنا کریندے ہن بلکہ تعریف تے تمثیل نال سمجھیندے ہن۔

حافظ صاحب تیر اندازی اچ کافی مہارت رکھیندے ہن،تے او فن دی تعلیم وی کریندے ہن۔حضرت حافظ صاحب فارسی،عربی تے سرائیکی زبان دے بہوں وݙے شاعر ہن ،چرغ نامہ انہاں دی مشہور سرائیکی سی حرفی اے ،ایندے علاوہ معلوم تھیے جو حضرت علامہ طالوت مرحوم کنے حافظ صاحب دا قلمی دیوان موجود ہا،جیندے اچ حافظ صاحب دا عربی ،فارسی تے سرائیکی کلام موجود ہا،مگر افسوس اے جو علامہ طالوت دی ذاتی لائبریری انہاں دی وفات دے بعد نا قدر لوکاں اچ تقسیم تھی گی تے ایں قلمی نسخے دا کجھ پتہ نہ لگا۔حافظ صاحب دے ملفوظات بہوں کثرت نال مرتب کیتے گئے ہن ،مندر جہ زیل ملفوظات خاص طور تے مشہور ان۔

 فضائل رضویہ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔از مولوی عبدالعزیز
 انوارجمالیہ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔از مولوی عبدالعزیز
 اسرار الکمالیہ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔از زاہد شاہ

حافظ صاحب نے ݙو شادیاں کیتیاں ہن ،لیکن کائی اولادنہ تھی ہائی ۔ حافظ صاحب دا انتقال5جمادی الثانی1224ھ تقریباً66سال دی عمر اچ تھیا۔آپ دا عرس مبارک 5جمادی الثانی کوں تھیندے آپ دا مزار دولت گیٹ کنوں کجھ پرے محلہ حافظ جمال اچ اے۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء