دریائے ہاکڑہ بارے ضامن حسینی دی رائے

سید نور علی ضامن حسینی دی دریاواں دی تاریخ تے گھاٹی نظر ہئی ۔ انہاں سر آرل سٹائن دے نظریہ تے تبصرہ کریندے ہوئے لکھیا ہے ’’ سر آرل سٹائن دی وفات توں انہاں دے نظریہ دی توضیح تاں نہ تھی سڳی تاہم پاکستان بھارت سندھ طاس معاہدہ 1960 چند تاریخی حقائق دی توثیق کر ݙتی ہے جو پنج ہزار سال پہلے دریائے جہلم تے چناب پاکپتن ( اجودھیا ) دے نیڑے مل تے لمے دے پاسے مروٹ دے نال اوں ویلھے ستلج اچ آ تے مل ویندے ہن۔ ایں توں لڳدے جو مروٹ اوں ویلھے دا پنجند ہا ۔ ایں ویلھے دا ستلج وی روپڑ توں لمے دے پاسے ونڄ تے بیکانیر دے مقام انوپ گڑھ تے بارانی دریائے گھاگھرا دے مع ایں دے معاون سرسوتی کوں نال گھن تے بہاولپور دے مقام ولر تے فورٹ عباس دے نال وہندا ہویا فورٹ مروٹ تے چناب اچ ونڄ ڈھاہندا ہے۔ ایں ویلھے دے راوی تے بیاس جیڑھے ضلع گورداسپور دے نیڑے پہاڑاں توں نکلدے ہن، کٹھے تھی تے ضلع لاہور دے ہڈیارانالہ ( سکندر اعظم دے ہائیڈروٹس دی صورت اچ چناب اچ پتوکی دے نیڑے آ پوندے ہن۔ مروٹ تے ایہ پنج دریا پنجند بݨا تے فورٹ ڈہر تے ایں ویلھے دے دریا سندھ اچ ونڄ ملدے ہن۔ جتھاں سندھ کالا باغ میانوالی توں مشرق دے پاسے گولائی کھا تے ہرنولی ، نور پور، گڈو ، شور کوٹ ، سدھنائی ، کچا کھوہ ، میلسی دے رستے دیر تے چناب اچ آ پوندا ہا ۔ ایں سانگے ایں آکھیا ونڄ سڳدے جو پنج ہزار سال پہلے دا کوٹ مٹھݨ ہا۔

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء