چولستان دی لوک شاعری دی اَواز

جئیں ویلھے جہانگیر مخلص کوں ایں کیوں دا جواب نیں مِلدا تاں او بے چین تھی ویندن ۔ اُنہاں دی اے بے چینی اُوں ویلھے تاں ٻہوں شدید تھی ویندی ہے جݙاں او ݙیدھن جو اِتھو ںدے لوک:

’’اپݨے شہر دے  ٻاہروں چھاوݨی ٻال کُہیندے ݙیکھ کے ، تُوں مونھوں نہ ٻولیوں‘‘

اِنہاں مظالم کوں ݙیکھ تے اُنہاں دے اندر قومی شناخت دا تصور پختہ تھیندے ۔ اپݨی شناخت تے سُنڄاݨ دا تحفظ اُوں ویلھے دا سب توں اہم تقاضا ہا ۔ جہانگیر مخلصؔ جہیڑھے علاقے اِچ ٻیٹھے ہَن تھئے اُتھاں ٻاہروں آوݨ آلے لوکیں نیں اِتھوں دے بندے دا اَس تس تے اوندی نمانتا دا غلط مطلب گھدے۔ اِنہائیں ڈینہاں ’’کرش ݙیوایا‘‘ جھیں نعرے سامݨے آئے ۔ ’’عصری تقاضیاں توں بے نیاز تھی کے، کوئی شاعری وی ترقی دا پندھ جاری نھیں رکھ سڳدا ڈاکٹر قاسم جلال، اَلتا، بہاولپور، ادارہ تعمیرِ فکر،۱۹۹۲ء،ص:۷۱۔ اُنھاں وی ایہو آکھیے جو:

جے اپݨے ککھیں دے گھر کوں بچا سڳدیں ، بچا مخلصؔ

اَڄاں دریا دی چھل ہے پئی ، اُتوں برسات کیا پُچھدیں

اُنہاں اپݨے وسیب کوں بچاوݨ دی چھڑی کوشش اِی نئیں کیتی ، بلکہ اُنہاں نیں اِتھوں دیاں مقتدر قوتاں کوں اے باور کرائے ، جو اِتھوں دے لوک وی اُنہاں ریت انسان ہِن ۔ اے لوک زندگی دا ادراک رکھیندن تے اُنہاں ریت زندگی گزراݨا چاہندن۔

ساکوں ٹھڈے وَݨ دی چھاں ہووے

کہیں جھوک تے ساݙا ناں ہووے

جہانگیر مخلصؔ دی اے آواز، سارے چولستان دی آواز ہے مگر شاید ہک عرصے توں حکومتی بے توجہی دی وجہ توں چولستانی حکمرانیں توں مایوس تھی ڳئین ۔ لہٰذا جھیں ویلھے جہانگیر مخلصؔ اُنہاں دی مایوسی دا نوحہ لکھے ، تاں اُنہاں کوں اِتھاں ٻہوں پذیرائی ملی ۔ شہرت ملی ، شہرت جتھاں انسان کوں خوشی عطا کریندی ہے اِتھاں بعض اوقات اوندی فکری ترقی دی راہ اِچ رکاوٹ وی بݨ ویندی ہے۔ ’’پرہ باکھ‘‘ دی ڈھیر ساری شاعری تے مایوسی دا سایہ ہے ۔ ایں واسطے ایکوں پروفیسر ممتاز خان وی ویݨ لکھے ، تے میکوں وی اے چولستان دے لوکیں دا ویݨ محسوس تھیندے۔از: سئیں ڈاکٹر خالد اقبال۔ لائبریری۔

ݙُکھ گھر گھر ونڈیج ویسن

تاک سُکھ دے ولیج ویسن

سِر، دا،پٹکا، سنبھال رکھیں

سِر تاں اُونویں کپیج ویسن

اُنہاں دی مایوسی اتنی زیادہ تھی ویندی اے جو او زندگی کوں پندھ کریندا ݙیکھ تے وی زندگی نال گاٖنڈھا نئیں ڳنڈھیندے بلکہ او اتنا وی آکھ ویندن جواز: ڈاکٹر گل عباس اعواݨ۔ ڳول پھرول لِکّھت: "نویں سرائیکی لوک نظم۔ تجزیاتی مطالعہ"۔ ریسرچ جنرل "نڳال" (سرائیکی)۔ سرائیکی ایریا سٹڈی سنٹر، بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان ٢٠٢٠ء تُوں چَھپّے ہوئے تُوں آرکائیو تِھیا ہویا۔

ایںدھرتی دے سینے اُتوں ہر ہک ٻوٹا پٹو

چھوڑو بھل صفائی مخلصؔ ساݙیاں قبراں کھٹوجہانگیر مخلص۔ (پرہ باکھ ۔ص:40)

 ٻیا ݙیکھو 

 سرائیکی وسیب دی ثقافت تے دانشور

 اشو لال فقیر دی لوک شاعری

 رفعت عباس دی سرائیکی لوک شاعری

 جہانگیر مخلص دی لوک شاعری

 ارشاد تونسوی دی لوک شاعری

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 ڈاکٹر خالد اقبال صیب دی لائبریری دا ٻِیا مواد

ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری۔ 
ونکی:سرائیکی لوک شاعری
ونکی:سرائیکی لوک نظم