سرائیکی زبان دے حروف تہجی

سرائیکی زبان دے حروف تَہجّی ݙو قسمی ہِن۔ 
الف-مفرد حروف تَہجّی۔، ب-مرکّب حروف تَہجّی۔	
۱۔مفرد حروف تَہجّی
سرائیکی زبان دے مفرد حروف تَہجیّ اے ہِن۔
-1ݙوجھے زبانیں کِن گِھدے ڳئیے حروف تَہجّی ۔ 	-2خالص سرائیکی لہجے دے حروف تَہجّی ۔ 

الف:  ݙوجھے زبانیںکِن گِھدے ڳئیے حروف تَہجّی : آ، ا ، ب ،پ، ت، ٹ ، ث، ج، چ، ح ، خ، د، ڈ، ذ ، ر،ڑ، ز، ژ ، س، ش، ص، ض ، ط ،ظ، ع، غ، ف، ق، ک، گ، ل، م ،ن، و ، ہ، ء، ی، ے۔ (۳۸)
ب: سرائیکی زبان دے خالص لہجے آلے حروفِ تَہجّی:    ٻ، ڄ، ݙ، ڳ، ݨ۔ (۵)
۲۔مرکب حروف تہجی
سرائیکی زبان دے مرکب حروف تَہجّی ۔بھ، پھ، تھ، ٹھ، جھ ، چھ، دھ، ڈھ، رھ، ڑھ، کھ ، گھ، لھ ، مھ ، نھ ،وھ، یھ۔، ن٘ڄ (نون غنہ +ڄ) ،نڳ (نون غنہ + ڳ) = (۱۹)

ایں طرحاں مفرد تے مرکب حروف تَہجّی ملا کر ئیں سرائیکی زبان دے حروف تَہجّی دی تعداد۶۲یعنی(۱۹+ ۵+ ۳۸)بݨدی ئِ جہڑی جو دنیا دے تمام زبانیں دے حروف تَہجّی دی تعداد کن زیادہ ئِ ۔ کہیں وی زبان دی وسعت دا اندازہ اُوندے حروف تَہجّی دی تعدادکِن وی لایا ون٘ڄ سڳدے ۔ سرائیکی زبان دے حروف تَہجّی دی تعداد کن اے اندازہ تھیندے جو سرائیکی زبان ٻہوں وسیع زبان ئِ۔ اینہہ زبان دی وسعت تے بلاغت نال دنیا دی کُئی زبان وی بر نئیں میچ سڳدی، اے وی ہِک حقیقت ئِ جو اینہہ زبان ئِ چ دنیا دے ٻئیں زبانیں دے لوظیں کوں اپنے تصرّف ئِ چ آنݨ دی پوری پوری صلاحیت موجودئِ جݙاں جو ٻیاں زباناں سرائیکی لہجے دے لوظیں کوں اپناوݨ تے انھیں دے تلفّظ کُوں ادا کرݨ دی صلاحیت نئیں رکھیندیاں ۔ مزے دی ڳالھ تاں اے ہے جو سرائیکی ٻولݨ آلے لوک دنیا دی کُئی وی زبان اوندے لہجے دی پوری صحت نال ٻول سڳدن جݙاں جو سندھی زبان ٻولݨ آلیئں کن علاوہ دنیا دی کوئی ٻئی زبان ٻولݨ آلا سرائیکی زبان دے مخصوص لہجے آلے حروف تَہجّی کوں پوری صوتی صحت نال نئیں ٻول سڳدا کیوں جو سندھی تے سرائیکی زباناں جاڑیاں بھیݨیںہِن ۔ انھیں زبانیں دا اݨ تَرُّٹ رشتہ اڄاں توݨیں قائم تے دائم ئِ۔ اینہہ ڳالھ دی بنیادی وجہ اے وی ہے جو انھیں زبانیں دے مخصوص لہجے آلے حروف تَہجّی صوتی اعتبار نال ہِکّو جَھئیں ہِن جݙاں جو انھیں دے حروف تَہجّی دی لِکّھت بھانویں جو وَکھو وَکھ کیوں نئیں۔ کتاب:جامع سرائیکی قواعد (پہلی جلد علم الصرف)، تحقیق تے تحریر:امان اللہ کاظم، ناشر:عثمان پبلی کیشننز لاہور
حوالے