مینگھ ملہار

"مینگھ ملہار" … جیندے مُرتبین: امید ملتانی، خادم ملک ملتانی تے فرحت ملتانی ہن۔ ایہ کتاب سرائیکی مجلس ملتانی دی طرفوں 1979ء کوں 500 دی تعداد وچ چھاپی ڳئی ہے۔ تعداد کل صفحات کتاب 299 ہن۔ جیندی قیمت 40 روپئے ہے۔ ایہ کتاب سرائیکی مجلس ملتان دے طرحی مشاعرے (1972-73ء) وچ شریک تھیوݨ والے شاعراں دے کلام اتے مشتمل ہے۔

سرائیکی ادبی مجلس دے زیراہتمام کل 29 مشاعرے منعقد تھئے جیندے وچ 231 شاعراں دا حمد، نعت تے مجموعی طور تے غزلاں تے مشتمل کلام محفوظ تھی ڳئے۔ اے ہک اینجھا تذکرہ ہے جیندے وچ سرائیکی زبان دے نمائندہ شاعراں دا مصرع طرح اتے تخلیق کیتا گیا کلام موجود ہے۔ ایہ کتاب ہک طرحاں نال تاریخی شعری ورثہ ہے۔ جیندے ذریعے نال سرائیکی زبان وچ غزل جھئیں صنف دی روایت کوں مضبوط کرݨ دی شعوری کوشش نظر آندی ہے۔از: سئیں ڈاکٹر خالد اقبال۔ مقالہ پی ایچ ڈی۔ ایں کتاب دے پیش لفظ وچ مرتب امید ملتانی لکھدن:"ایں مجموعے دی اشاعت دے نال سرائیکی شاعری کوں ہک ایہو جھئیں موڑتے گھن آئے ہیں۔ جتھوں سرائیکی شاعری تے ادب دے بے شمار رستے نکلدن۔ ایں مجموعے دی اشاعت دے نال اے گاٖلھ ساریاں تے کھلسی جو نویں سرائیکی شاعری کیڈے بے انت امکانات توں پُر ہے۔ اوں نے زندگی دے نویں تجربیاں نویاں سوچاں، نویں مسائل تے نویاں جذبیاں کوں اپݨے دامن اچ سمیٹݨ واسطے کیا کجھ کیتے۔"اُمید ملتانی، پیش لفظ ،’’مینگھ ملہار‘‘، سرائیکی ادبی مجلس ملتان، اشاعت 1979ء ، ص: 2ایں کتاب مینگھ ملہار دے مقدمہ وچ پروفیسر اسلم انصاری لکھدن:"اے ہک امر واقعہ ہے جو سرائیکی لوک شعر تے لوک ادب دے رشتے اپݨے علاقے دی ثقافت دے نال ٻہوں ڳوڑھے ہن ایندے وچ واقعی زندگی دے سارے تموجات موجود ہن۔ زندہ زباناں دا ادب ہر عہد دیاں سچائیاں کوں قبول کریندا ہے۔ اِت پاروں ایندے وچ تبدیلی دا عمل ہووݨاں لازمی ہے۔ جیکر کݙاہیں سرائیکی شاعری دی کوئی جامع اَتے مستند تاریخ لکھی ڳئی تاں باآسانی محسوس کیتا ویسی جو سرائیکی شاعری وچ زبان ، اسالیب ، موضوعات ، علامات ، استعارات دے اعتبار نال تاریخی ارتقاء موجود ہے اتے عہد بہ عہد تبدیلیاں دے واضح نشانات ایندے وچ موجود ہن۔ ایندے وچ رومانوی تے کلاسیکی ادوار دی درجہ بندی وی کیتی ونڄ سڳدی ہے تے بعض عقلی تحریکاں دا سراغ وی لایا ونڄ سڳدے۔"اسلم انصاری ،مقدمہ، ’’مینگھ ملہار‘‘، سرائیکی ادبی مجلس ملتان ، اشاعت 1979ء ، ص: 8 

 ٻیا ݙیکھو 

 وہن٘دے نِیر اَتے کُجھ ٻئے تذکرہ جات

 سرائیکی لوک ادب دے کُجھ تذکرے

 رت دیاں ہنجوں

 قیامِ پاکستان تُوں بعد پاکستانی زباناں

 لوک ادب دی تاریخ وِچ اصناف دی ونڈ

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سئیں ڈاکٹر خالد اقبال دی لائبریری ݙیکھو

 سئیں ڈاکٹر خالد اقبال دا تعارف انگریزی وِچ

 ڈاکٹر خالد اقبال صیب دی لائبریری دا ٻِیا مواد

ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ادب دی تاریخ
ونکی:سرائیکی لوک ادب وِچ تذکرہ نویسی
ونکی:سرائیکی تذکرہ نویسی