آئیوڈین

آیوڈین یا بنفشیہ (Iodine) ہک کیمیائی عنصر ہے جیہڑا دوری جدول (Periodic table) وچ ہیلوجن گروہ نال تعلق رکھدا ہے۔ اس دا جوہری عدد 53 ہے یعنی اس دے ہر جوہر وچ 53 اولین (protons) ہوندن۔ آیوڈ دا صرف ہک ہی ہمجاء (isotope) پائیدار ہوندا ہے تے اوہ 74 تعدیلن (neutrons) دے نال آیوڈین-127 ہے۔
 Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
آیوڈ ہک ٹھوس عنصر ہے۔ فارغہ دی حالت میں آیوڈ کا رنگ جامنی ہوندے۔ گندھک دی طرح آیوڈ وی غیر دھاتی عنصر ہے۔

اہمیت
آیوڈ انسان تے اکثر جانوراں کیتے خوراک دا لازمی جز ہے کیونکہ ایہ thyroid دے ہارمون thyroxine دا مرکزی حصہ ہے۔ اس دی کمی سے گلہڑ (goitre) کی بیماری ہو جاتی ہے تے نال ای دماغ تے جسم سست تھی ویندا ہے۔ روزانہ چند چمچ سمندر دا پانی پیوݨ نال جسم وچ آیوڈ دی کمی ختم تھی ویندی ہے کیونکہ سمندری پاݨی وچ آیوڈ دی اچھی خاصی مقدار موجود ہوندی ہے۔ آیوڈ ملا نمک انہاں بیماریاں کوں روکݨ کیتے استعمال کیتا ویندا ہے۔ ہک چاہ دے چمچ بھر نمک وچ 0.4 ملی گرام آیوڈ ہوندی ہے۔

انسانی جسم وچ پایا ونجݨ والا ایہ بھاری ترین عنصر ہے۔ انسانی جسم وچ 20 توں 30 ملی گرام آیوڈین ہوندی ہے۔ انسان کوں ہک سال وچ صرف 50 ملی گرام آیوڈین دی ضرورت ہوندی ہے۔ آیوڈین دی زیادتی وی نقصان دہ ہوندی ہے۔

حوالے
ونکی:سائنس
ونکی:علم