ملالہ یوسفزئی

ملالہ یوسف زئی (اردو: ملالہ یوسفزئی) (انگریزی: Malala Yousafzai) (ڄَمَّݨ دی تَرِیخ: ١٢ جنوری ١٩٩٧ء) پاکستان وِچ ڄَمَّݨ آلی زنانیاں دی تعلیم دی سرگرم رکن ہِے اَتے اِیکوں کہِیں وی شعبے وِچ نوبل اِنام گِھنَّݨ آلے سبھ تُوں گَھٹ عُمر بندہ ہووݨ دا اعزاز وی حاصل ہِے۔ اِین٘دی مہان٘در دی وجہ اپݨے اَبائی علاقے سوات اَتے خیبر پختونخوا وِچ انسانی حقوق، تعلیم اَتے زنانیاں دے حقوق دے حق وِچ کَم کرݨ ہِے جِہڑیلے مقامی طالبان نے چھوہِریں کُوں سکول ون٘ڄݨ تُوں روک ݙِتّا ہئی۔ ہُݨ ملالہ دی تحریک بین الاقوامی درجہ اختیار کر چُکّی ہِے۔

 ابتدائی حیاتی 
ملالہ ١٢ جولائی، ١٩٩٧ء کُوں پاکستان دے شمال مغربی صوبے خیبر پختونخوا دے ضلع سوات وِچ ڄَمّی ہئی۔ ملالہ دا تعلق سنی مسلم ٹَٻَّر نال ہِے جیڑھے پشتون نسل نال تعلق رکھین٘دے ہِن۔

 سکول تُوں بے دخلی 
طالبان دے چھوہِرِیں دی تعلیم تے پابندی دے بعد اُنّھاں نے چھوہِرِیں دے سکول تباہ کرݨ دا سلسلہ جاری رکھیا۔ پنڄ ݙیہاڑیاں بعد ملالہ نے اپݨے بلاگ وِچ لِکھیا جو "میں ہالی وی اپݨے امتحاناں دی تیاری کرین٘دی پئی ہاں جو چُھٹّیاں دے بعد ہِن، ڄیکر طالبان نے چھوہِرِیں کُوں سکول ون٘ڄݨ دی اجازت ݙِتّی تاں اَساکُوں امتحان دے سلسلے وِچ متعلقہ ابواب دا ݙَسایا ڳیا ہِے ڄاں جو میݙا دِل پھڑݨ کُوں نئیں چاہن٘دا۔ این٘ویں لڳدے جو درجناں سکولاں دی تباہی اَتے سین٘کڑاں دی بندش دے بعد فوج کوں کارروائی دا وِچار آیا ہِے۔ ڄیکر اُوہ پہلے کارروائی کر گِھندے تاں نوبت اِیہ تئیں ناں پُڄّے ہا۔ 

 سکول دا وَلا کُھلَّݨ 
٢٥ فروری کُوں ملالہ نے لکھیا جو "اساں پہلاں آلی کار جماعت وِچ ٻہوں کھیݙے اَتے وݙی چَس آئی۔" یکم مارچ کُوں ٢٧ وِچُوں ١٩ طالبات حاضر ہَن۔ تاہم طالبان وی علاقے وِچ ٻہوں متحرک ݙکھالی ݙین٘دے پئے ہَن۔ گولہ باری جاری ہئی اَتے عام لوکاں دی مدد کُوں آوݨ آلی امدادی شئیں لُٹ گِھدّیاں ڳئیاں ہَن۔ ݙو ݙیہاڑیاں بعد ملالہ نے لِکھیا جو فوج اَتے طالبان دے وِچالے جھڑپاں جاری ہِن اَتے گولہ باری اَواز سُݨین٘دی پئی ہِے۔ "لوک ݙرے ہوئے ہِن جو شَئیت امن وَدھ ویلے تئیں برقرار ناں رہ سڳے۔ کئی لوک آکھدے پئے ہِن جو امن معاہدہ عارضی طور تے لڑائی وِچ وِتّھی ہِے۔"

 ابتدائی سیاسی کردار اَتے سرگرمیاں 
ملالہ لکھین٘دی ہِے "میکُوں یقین ہِے جو سوشلزم ای کَلّھا حل ہِے اَتے میں اپݨے سبھے ٻیلیاں تُوں آہْدی ہاں جو اِیکُوں کامیابی توں ہمکنار کراوِن۔ اِیں طرح اَساں عدم برداشت اَتے عدم تحفظ تُوں اَزاد تِھی سڳدے ہِسے۔ ملالہ دا پیغام ٣٢ ویں پاکستانی اجتماع برائے آئی ایم ٹی۔

 تصنیف 
ہِک کتاب وی ملالہ دے ناں نال انگریزی وِچ جاری کِیتی ڳئی۔ جِین٘داں ناں "میں ملالہ ہوں" رکھا ڳیا۔

 اعزازات 
سالاعزاز/انعامکیفیتملک2011ءبچوں کا عالمی امن انعامنامزد امیدوار2011ءقومی نوجوانان امن انعامملااکتوبر 2012ءستارہ جراتپاکستان کا تیسرا بڑا شہری اعزاز برائے بہادرینومبر 2012ءفارن پالیسیدنیا کے سو بہترین مفکرین کی فہرست میں شامل کیانومبر 2012ءمدر ٹریسا یادگاری انعام برائے سماجی انصافدسمبر 2012ءٹائم میگزینسال (2012) کی شخصیت، کے لیے نام پیش کیا2013ءبچوں کا عالمی امن انعامملا2013ءنوبل انعام امننامزد امیدوار2014ءنوبل انعام امندنیا کا سب سے بڑا امن انعام2014ءتمغا آزادی(لبرٹی میڈل)ہر سال ایسے شخص کو دیا جاتا ہے جو آزادی کی نعمت کی حفاظت کے لیے بے حد کوشش کرتا ہے۔ملالہ یوسفزئی کے لیے امریکا کا لبرٹی میڈل - BBC News اردو

 نکاح 
ملالہ دا نکاح نومبر 2021ء وِچ عصر ملک دے نال تِھیا۔

 ٻاہرلے جوڑ 

 http://www.nytimes.com/video/2012/10/09/world/asia/100000001835296/class-dismissed.html (2009ء "نیویارک ٹائمز" دی ملالہ دے بارے وِچ ہِک انگریزی دستاویزی فلم)
 طالبان دے بعد: سوات دے زنانیاں دی حیاتی بدلدی پئی ہِے ( بی بی سی اُتے ملالہ یوسف زئی دا مدونہ)
 نوبل اِنام جِتَّݨ دے باوجود ملالہ کوں پاکستان وِچ نفرت دا سامھݨاں۔ روزنامہ جنگ

 حوالہ جات 

ونکی:پاکستانی مصنف زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے شخصیّتاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے زنانیاں
ونکی:پاکستانی مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے تِریمتاں
ونکی:مصنف زنانیاں