خصوصیت دے لحاظ نال حروف تہجی دے قسماں

-1۔	شمسی حروف تہجی:۔ عربی زبان دے او حروف تہجی جنھیں کنوں پہلے لام التعریف یعنی ’’ال ‘‘لکھیاتاں ویندے پر پڑھیا نھیں ویندا شمسی حروف تہجی اکھیندن۔ شمسی دا لوظی معنی ئِ شمس یعنی سجھ نال واسطہ رکھن آلا۔ ایندا مرادی معنی ئِ ہے جو سجھ دی تیز روشنی ’’ال ‘‘کوں لکا ݙیندی ئِ یا ݙوجھے لوظیںئِ چ ’’ال ‘‘لک ویندے ’’ال ‘‘دے بعد آون آلا حرف تہجی’’ ال ‘‘دے حذف کر ݙیوݨ دے بعد مشدد (یعنی شد آلا) تھی ویندے ۔ ݙوجھے لوظیں ئِ چ اونہہ حرف کوں ݙو مرتبہ پڑھیا ویندے۔ شمسی حروف کوں شمسی آکھݨ دی ہک وجہ اے وی ہے جو الشمس دی شین شمسی حروف تہجی وچ بذات خود وی شامل ئِ۔ شمسی حروف تہجی کجھ ایں ہن۔ ت، ث، د، ذ،ر، ز، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ل، ن = ۱۴۔

-2۔	قمری حروف تہجی : عربی زبان دے او حروف تہجی جنھیں کنوں پہلے لام التعریف یعنی ال لکھیاوی ویندے تے پڑھےا وی ویندے۔ انھیں حروف تہجی کوں قمری حروف تہجی اینہہ واسطے وی آکھیا ویندے جو ہکڑے تاں القمر دا ق انھیںحروف تہجی وچ بذات خود شامل ئِ تے ݙوجھے قمر دے معنی چندر دے ہن۔ کیوں جو قمری حروف تہجی چندر دی ٹھڈڑی ٹھڈڑی تے مٹھڑی مٹھڑی چاندݨی وانگوں ٹھڈڑے ٹھڈڑے تے نرم خُو ہوندن۔ اینہہ واسطے انھیں حروف تہجی کوں قمری حروف تہجی آکھیا ویندے جہڑے جو اے ہن۔ ا، ب، ج، ح، خ، ع، غ، ف، ق، ک، م، و،ہ، ی =۱۴۔کتاب:جامع سرائیکی قواعد (پہلی جلد علم الصرف)، تحقیق تے تحریر:امان اللہ کاظم، ناشر:عثمان پبلی کیشننز لاہور
حوالے