تاریخ ائمہ زیدیہ

زیدیہ شیعہ، اہل تشیع دا ہک فرقہ ہے جیندے وچ حضرت امام سجاد (پیدائش 702ء) دی امامت تک اثنا عشریہ اہل تشیع نال اتفاق پایا ویندے.  اے فرقہ امام زین العابدین دے بعد امام محمد باقر دی بجائے انہاں دے بھرا امام زید بن علی زین العابدین دی امامت دا قائل اے۔ ایں فرقے دے عقائد دے مطابق حسنی یا حسینی اہل بیت وچوں کوئی وی شخص جیہڑا خود بزور شمشیر امامت دا اہل ثابت کرے او امام بݨ سڳدے تے امام دا ہر دور وچ موجود ہووݨ ضروری اے۔ ایں لحاظ نال انہاں دی امامت کہیں دور وچ منقطع نی تھیندی یا مخصوص تعداد تے ختم نی تھیندی تے آخر کار زیدی امام کجھ علاقیاں تے اپݨی مذہبی حکومت قائم کرݨ وچ کامیاب تھی ڳئے۔ 
یمن وچ انہاں دی اکثریت ہے۔ ایندے علاوہ ݙوجھے ممالک وچ وی ہن۔ 
او ائمہ جنہاں کوں زیدی معصوم سمجھدے ہن:

1.امام علی المرتضیٰ، 600ء توں 661ء
2.امام حسن مجتبیٰ، 625ء توں 670ء
3.امام حسین ابن علی، 626 ء توں 680

انہاں دے بعد زیدی شیعاں وچ کوئی وی اینجھا فاطمی سید خواہ او امام حسن دی نسل توں ہووے یا امام حسین دی نسل توں ،  امامت دا دعوی کر سڳدا ہے۔ زیدی شیعاں دے نزدیک پنجتن پاک دے علاوہ کوئی امام معصوم نی ، کیونکہ انہاں حضرات دی عصمت قرآن توں ثابت ہے۔ زیدیاں وچ امامت دا سلسلہ تاحال جاری ہے۔ اے فرقہ اثنا عشری دی طرح امامت ، توحید ، نبوت تے معاد دے عقائد رکھدے تاہم انہاں دے ائمہ امام زین العابدین دے بعد اثنا عشری شیعاں توں مختلف ہن۔ لیکن اے فرقہ اثنا عشری دے اماماں دی وی عزت کریندے ہن تے انہاں کوں "امام علم" منیندے ہن ، ایہا وجہ ہے کہ زیدی کتاباں وچ امام باقر ، امام جعفر صادق تے امام عسکری وغیرہ توں وی روایات مروی ہن۔تحقیق، اسماعیل بھٹہ

ائمہ شیعان زیدیہ
امام علی المرتضیٰ، 656ء - 661ء
امام حسن مجتبیٰ، 661ء - 670ء
امام حسین ابن علی، 670ء - 680ء 
امام زین العابدین ، 680ء - 713ء
امام حسن مثنیٰ، 713ء – 715ء
امام زید بن علی ، 715ء - 739/740ء
یحییٰ بن زید ، 740ء - 743ء
محمد النفس الزکیہ ، 743ء - 762ء
ابراہیم بن عبداللہ ، 762ء - 763ء
عبداللہ شاہ غازی ، 763ء - 773ء
الحسن بن ابراہیم ، 773ء - تاریخ نامعلوم 
الحسین ابن علی العابد ، تاریخ نامعلوم- 786ء
عیسیٰ بن زید ابن علی ، 786ء - تاریخ نامعلوم 
یحییٰ بن عبداللہ الکامل ، تاریخ نامعلوم - 803ء
ادریس بن عبداللہ ، 788ء - 791ء ، بانی ادریسی سلطنت 
ابن طباطبا علوی ، 803ء - 815ء
محمد بن محمد ابن زید ، 815ء - تاریخ نامعلوم 
محمد ابن سلیمان ابن داؤد ، تاریخ نامعلوم - 
قاسم بن ابراہیم الرسی ، تاریخ نامعلوم - 860ء
یحییٰ ابن عمر ، 860ء - 911ء
اے شیعان زیدیہ دے پہلے ویھ متفقہ امام ہن۔ انہاں دے بعد شیعان زیدیہ عالم اسلام دے مختلف علاقیاں اچ اپݨے حکومتاں قائم کرݨ اچ کامیاب تھی ڳئے تے اتھوں دے حکمران علاقائی امام بݨ ڳئے۔ انہاں حکومتاں اچ جستانی سلطنت ، کرکیا سلطنت ، العلوی سلطنت ، ادریسی سلطنت ، سلطنت بنوالاخیضر تے متوکلی سلطنت شامل ہن۔ حتیٰ کہ انہاں دی آخری حکومت، جیندے حکمران امامان یمن سݙویںدے ہن ، یمن اچ ویہویں صدی دے وسط توں زیادہ تک قائم رہی تے ہک جمہوری انقلاب دے نتیجے اچ ختم تھئی۔ یمن دی موجودہ حوثی جماعت شیعان زیدیہ دی ہے۔ انہاں دے عقیدے دے مطابق امامت ہک مسلسل تے غیر منقطع عمل ہے ایں واسطے حوثیاں دے رہنما بجا طور تے اڄ دے زیدیہ شیعاں دے امام ہن۔

ٻیا ݙیکھو
بتریہ، ہک زیدی شیعہ فرقہ

حوالے