میاں محمد بخش نوروز

میاں محمد بخش نوروز مبارک پور دی یونین کونسل ٹٻی ݙاتہ دی ہک معروف وستی رکراݨی دے وچ پیدا تھے۔ آپ دے ڄمݨ دے کجھ عرصہ بعد اِی آپ دے والد فوت تھی ڳے۔ آپ کوں وستی دے مولوی پیر بخش ہوریں پالیا۔ وݙے تھئے تاں لکھݨ پڑھݨ واسطے موضع شجاد پور دے ہک بزرگ حکیم قادر بخش قریشی کول جلال پور پیر والا بھیجْ ݙتا ڳیا۔ جلال پور پیر والا وچ آپ دی ملاقات اوں ویلے دے بزرگ شاعر حافظ فتح محمد نال وی تھئی۔ تے نوروز کوں حضرت خواجہ غلام فریدؒ دی صحبت وچ رہݨ تے ٻہݨ دا شرف وی حاصل تھیا۔ آپ فقیرانہ طبیعت دے مالک ہن۔ دنیا داری توں ہمیشہ پرے رہندے ہن۔ نوروز چورونجھا سال دی عمر وچ درد قولبنح دی وجہ توں جلال پور پیر والا وچ فوت تے وصیت مطابق انھاں کوں وستی رکراݨی وچ دفن کیتا ڳیا۔   

محمد بخش نوروز قصہ لیلیٰ مجنوں ‘ ݙوہڑیاں دے ݙوں مجموعے تے کافیاں دے ݙوں مجموعے ’’شعلہء دل سوز‘‘ دے ناں نال شائع تھے۔ ایں مجموعہ کلام کوں اوں وقت دے مہاندرے شاعر برخوردار وفا مرتب کیتا ہئی۔ نوروز حضرت خواجہ صاحب دی وفات دے بعد کافی عرصہ جیندے ریہے۔

سرائیکی زبان دی شعری ادب دی تاریخ وچ نوروز ہک دبستان دی حیثیت رکھدے۔ صدیاں تے کھنڈی تصوف دی روایت توں ہٹ تے او پہلا شاعر اے جیں اپݨا ہک نویکلا رستہ بݨائے۔ انھاں دے کلام وچ فنی تے فکری انفرادیت اے۔ نوروز سرائیکی زبان دی جدید شاعری دا ایرا ٻدھا تے تصوف دی روایت کوں چھوڑ تے اپݨے واسطے فن دیاں نویاں راہیںڳولیاں۔ عہد فرید دا اے شاعر ایں کیتے ہمیشہ یاد رکھیا ویسے ۔ نمونہ کلام :

کافی

آ ݙیکھ اَڄ حال یار ساݙا

تے سوز دل بے قرار ساݙا

مُسا کے میکوں نہ کیتو کائی

اے تہمتاں آیاں سر اڄائی

فساد برہوں جفا جدائی

نہ چھوڑیا کوئی ڳل دا ہار ساݙا

کیویں اے گلشن بہار بھانوے

اے گل چمن سبزہ زار کھاوے

اے بٹھ جیوݨ ساݙے ہتھ نہ آوے

او گل بدن گلعذار ساݙا

اندھار فرقت غبار غربت

نہ کامیابی نہ جام وصلت

تے رولیا دَر دَر مہار گھت گھت

ونڄایا  اُلفت وقار  ساݙا

 حوالہ 
کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان  

میاں محمد بخش نوروز مبارک پور دی وستی ٹٻی ݙاتہ دی ہک معروف وستی رکراݨی دے وچ ڄمیے۔آپ دے ڄمݨ  دے کجھ عرصہ بعد ہی آپ دے والد فوت تھی ڳئے۔ آپ کوں وستی دے مولوی پیر بخش ہوراں پالا۔ وݙے تھئے تاں آپ کوں لکھݨ پڑھݨ کیتے موضع شجاد پور دے ہک بزرگ قادر بخش قریشی کول جلال پور پیروالا بھیڄ ݙتا ڳیا۔ جلال پور پیروالا وچ اوں ویلے دے بزرگ شاعر حافظ فتح محمد نال وی تھئی۔ 
نوروز کوں حضرت خواجہ فریدؒ دی صحبت وچ رہݨ تے ٻہݨ دا شرف وی حاصل تھیا۔ آپ فقیرانہ طبیعت دا مالک ہن۔ دنیا داری توں ہمیشہ پرے راہندے ہن۔ 
نوروزچرونجھہ سال دی عمر وچ درد قولنج پاروں  جلال پور پیر والا وچ فوت تھیئے تے وصیت دے مطابق انھاں کوں وستی رکراݨی وچ دفن کیتا ڳیا۔
میاں محمد بخش نوروز سرائیکی دے ڳݨیے چُݨے مہاندرے شعراء وچوں ہک ہن۔  نوروز عہد فریدی دے او پہلے نمائندہ شاعر ہن، جنھاں تصوف  تون نکل تے خالص رومانوی تے عشقیہ شاعری کوں اختیار کیتا۔  نوروز دی شاعری داخلیت تے خارجیت دے وݙے سوہݨے ملاپ دا نمونہ ہے۔ انھاں دے اظہار دا رنگ سبھ شاعراں کنوں وکھرا ہے۔ نوروز ݙوہڑے دی صنف دا ٻہوں وݙا شاعر ہے۔   

 کتاباں 
 محمد بخش نوروز دے قصہ لیلیٰ مجنوں 
 ݙوہڑیاں دے ݙو مجموعے
 کافیاں دے ݙو مجموعے " شعلۂ دل سوز" دے ناں نال شائع تھئے۔ ایں مجموعہ کلام کوں  اوں وقت دے مہاندرے شاعر برخوردار وفا مرتب کیتا ہائی۔
نوروز حضرت خواجہ صاحب دی وفات دے بعد کافی عرصہ تائیں جیندے ریہے۔

سرائیکی زبان دے شعری ادب دی تاریخ وچ نوروز ہک دبستان دی حیثیت رکھدے۔ صدیاں تے کھِنڈی تصوف دی روایت  توں ہٹ تے او پہلا شاعر ہے جیں آپݨاں ہک نویکلا رستہ بݨائے۔ انھاں دے کلام وچ ھنی تے فکری انفرادیت ہے۔ نوروز سرائیکی زبان دی جدید شاعری دا ایرا ٻدھے تے تصوف دی روایت کوں چھوڑ تے آپݨے کیتے فن دیاں نویاں راہیں ڳولیاں ہن۔ عہد فرید دا ایہ شاعر ایں کیتے ہمیشہ یاد رکھیا ویسی۔

ونکی:سرائیکی شاعری
ونکی:سرائیکی زبان تے ادب