اسپین

ہسپانیہ (انگریزی میں Spain، اردو وچ ہسپانیہ یا سپین) سرکاری طور تے مملکت ہسپانیہ (Kingdom of Spain) کاستین، کتالان، باسک سمیت بہت سارے قدیم قوماں دا ملک ہے۔ مغرب دی جانب اے پرتگال، جنوب وچ جبل الطارق تے مراکش تے شمال مشرق وچ انڈورا تے فرانس دے نال ملدا ہے۔



 محل وقوع 
براعظم یورپ دے جنوب مشرق وچ بحر اوقیانوس، آبنائے جبل الطارق اتے بحیرہ روم نال ملحق، ملک سپین وچ واقع ایک بڑا گنجان آباد علاقہ ہے۔ ایں علاقے کوں اندلس اہدن۔

 تاریخ 
اندلس براعظم یورپ دے جنوب مشرق وچ بحر اوقیانوس، آبنائے جبل الطارق تے بحیرہ روم نال ملحق، ملک اسپین وچ واقع ہک وݙا گنجان آباد علاقہ ہے۔ جس تے 19 جولائی 711ء کوں مسلمان سپہ سالار طارق بن زیاد نے بادشاہ راڈرک (رودریگو)کوں شکست ݙے کے قبضہ کیتا ہئی۔ سلطنتِ رومہ والے اس ملک کوں ہسپانیہ آہدن ہن۔ اے جرمن قوم "واندلس" (Vandalus) نال موسوم ہے۔

 مشہور شہر 

 میدرد۔
 برشلونہ۔
 والینسیا۔
 بلباؤ۔
 قرطبہ
 غرناطہ
 اشبیلیہ
 طلیطلہ
 سرقسطہ
 شاطبہ

 مذہب 
اسپین وچ زیادہ تر لوگ مسیحی مذہب کوں منیندے ہن۔ 76 فی صد ہسپانیہ دے باشندے مسیحی ہن۔ 2 فی صد باشندے ݙوجھے مختلف مذاہب نال تعلق رکھدے ہن تے 19 فی صد ایسے لوگ ہن جیہڑے اللہ دے وجود کوں نہیں منیندے۔ ہسپانیہ دے ہک عمرانی تحقیقاتی ادارے نے ہک مطالعے دی روشنی وچ اے ڳالھ واضح کیتی اے  کہ جیہڑے 76 فی صد مسیحی ہسپانیہ وچ موجود ہن انہاں وچوں 54 فی صد لوگ بہت ہی کم یا نہ ہووݨ دے برابر گرجا گھر ویندے ہن۔ 15 فی صد لوگ سال وچ ہک یا ݙو مرتبہ گرجا گھر ویندے ہن۔ 10 فی صد لوگ مہینے وچ ہک یا ݙو مرتبہ گرجا گھر ویندے ہن تے 19 فی صد لوگ ایسے ہن جیہڑے ہر اتوار تے ہفتے وچ کئی مرتبہ عبادت دی غرض نال گرجا گھر ویندے ہیں۔ 22 فی صد اسپین دے رہوݨ والے لوگ ہر مہینے مذہبی تہواراں وچ حصہ گھندے ہن۔

 سیاست 
سپین وچ ملک دا سربراہ بادشاہ ہے اتے موجودہ بادشاہ دا ناں خوان کارلوس اول (Juan Carlos I)ہے، سپین وچ پارلیمانی نظام ہے جیندے ݙو ایوان ہن: سینیٹ (ایوانِ بالا) اتے کانگرس (ایوانِ زیریں)، حکومت دا سربراہ وزیر اعظم ہوندا ہے. 

اسپین، جینکوں سرائیکی وِچ سپین وی آکھیا ویندا ہِے، یورپ دا ہِک ٻہوں اہم مُلک ہِے۔ اِیہ جزیرہ نما آئبیریا تے واقع ہِے اَتے اِیندی سرحد پرتگال، فرانس، انڈورا اَتے برطانوی سمندر پار علاقے جبل الطارق نال لڳدی ہِے۔ اسپین دا دارالحکومت میڈرڈ ہِے اَتے اِیندے ٻئے اہم شہراں وِچ بارسلونا، ویلنشیا، سیویل، اَتے ملاگا شامل ہِن۔ اِیہ ملک اپݨی تاریخ، ثقافت، فن تعمیر اَتے قدرتی حُسن دی وجہ توں دُنیا بھر وِچ مشہور ہِے۔ 

 تاریخ 
اسپین دِی تاریخ ہزاراں سال پُرانی ہِے۔ اِتھاں کئی تہذیباں رَہ چکیاں ہِن، جِنہاں وِچ رومن، ویزگاتھ اَتے موری شامل ہِن۔ موری، جیہڑے مسلمان ہَن، نے قرون وسطیٰ وِچ سپین تے کئی صدیاں تک حکومت کیتی اَتے اِتھوں دے فن تعمیر اَتے ثقافت تے گہرا اثر پایا۔ 15ویں صدی وِچ عیسائی بادشاہتاں نے مُسلماناں کوں شکست ݙے تے سپین تے دوبارہ قبضہ کر گھِدا۔ اِیندے بعد سپین دُنیا دِی وݙی نوآبادیاتی طاقت بݨ ڳیا۔

 جغرافیہ 
اسپین دا جغرافیہ ٻہوں متنوع ہِے۔ اِتھاں اُچے پہاڑ، میدان، دریا اَتے ساحلی علاقے موجود ہِن۔ سپین دے اہم پہاڑی سلسلیاں وِچ پائرینیز اَتے سیرا نیواڈا شامل ہِن۔ اِتھوں دے اہم دریاواں وِچ ٹیگس، ایبرو اَتے گواڈالکویر شامل ہِن۔ سپین دا ساحل بحیرہ روم اَتے بحر اوقیانوس نال لڳدا ہِے۔

 آب و ہوا 
اسپین دِی آب و ہوا علاقائی لحاظ نال تبدیل ہوندی رہندی ہِے۔ شمالی علاقے وچ سمندری آب و ہوا ہِے، جِتھاں گرمیاں ٹھݙیاں اَتے سردیاں ہلکی ہوندیاں ہِن۔ مرکزی علاقے وچ براعظمی آب و ہوا ہِے، جِتھاں گرمیاں ٻہوں گرم اَتے سردیاں ٹھݙیاں ہوندیاں ہِن۔ جنوبی علاقے وچ بحیرہ روم دی آب و ہوا ہِے، جِتھاں گرمیاں گرم اَتے خشک ہوندیاں ہِن اَتے سردیاں ہلکی اَتے برساتیاں ہوندیاں ہِن۔

 سیاست 
اسپین ہِک پارلیمانی جمہوریت ہِے۔ اِتھوں دا بادشاہ ریاست دا سربراہ ہوندے ہِے، جݙاں جو حکومت دا سربراہ وزیر اعظم ہوندے۔ سپین دی پارلیمنٹ دو ایوانی ہِے، جیندے وِچ سینٹ اَتے کانگریس آف ڈیپٹیز شامل ہِن۔ اِتھوں دیاں اہم سیاسی پارٹیاں وِچ پیپلز پارٹی، سوشلسٹ ورکرز پارٹی، اَتے ووکس شامل ہِن۔

 معیشت 
اسپین دِی معیشت یورپ دِی وݙیاں معیشتاں وِچوں ہِک ہِے۔ سیاحت اِتھوں دِی معیشت دا وݙا حصّہ ہِے۔ اِیندے علاوہ، صنعتی پیداوار، زراعت اَتے خدمات وی اِتھوں دی معیشت وِچ اہم کردار ادا کریندیاں ہِن۔ سپین یورپ دے کئی مُلکاں نال کاروبار کریندا ہِے۔

 ثقافت 
اسپین دِی ثقافت ٻہوں رنگین اَتے متنوع ہِے۔ اِتھاں فن تعمیر، فنون لطیفہ، اَتے موسیقی کوں ٻہوں اہمیت ݙتی ویندی ہِے۔ فلامینکو، جیہڑا سپین دا روایتی رقص ہِے، پوری دُنیا وِچ مشہور ہِے۔ سپین وِچ بل فائٹنگ وی ہِک مشہور کھیݙ ہِے۔ اِتھوں دے لوک اپݨے تہواراں اَتے روایتاں نال ٻہوں پیار کریندے ہِن۔

 زبان 
اسپین دِی سرکاری زبان ہسپانوی ہِے۔ اِتھوں دے کُجھ علاقے وِچ ٻیاں علاقائی زباناں وی ٻولیاں ویندیاں ہِن، جِنہاں وچ کاتالان، گالیشیائی، اَتے باسکی شامل ہِن۔ انگریزی وی سیاحتی علاقیاں وچ ٻولی اَتے سمجھی ویندی ہِے۔

 سیاحت 
اسپین دُنیا دے سب توں مشہور سیاحتی مُلکاں وِچوں ہِک ہِے۔ ہر سال لاکھوں سیاح اِتھاں دِی ثقافت، تاریخ، ساحل اَتے قدرتی حُسن کوں ݙیکھݨ آندے ہِن۔ سپین دے مشہور سیاحتی مقامات وِچ میڈرڈ، بارسلونا، سیویل، گراناڈا، اَتے ویلنشیا شامل ہِن۔

 مذہب 
اسپین وِچ سب توں ودھ لوک عیسائی مذہب دے منݨ والے ہِن، پر اِتھاں ٻئے مذاہب دے لوک وی رَہندے ہِن۔ اسپین دِی حکومت مذہبی آزادی کوں تحفظ ݙیندی ہِے۔

 کھاوݨ پِیݨ 
اسپین دا کھاوݨ پِیݨ اپݨی لذت دی وجہ توں پوری دُنیا وِچ مشہور ہِے۔ اِتھاں ٹاپاس (Tapas)، پائیلا (Paella)، گیسپاچو (Gazpacho) اَتے جامون (Jamón) جیہڑیاں ڈشاں (Dishes) ہِن، او ٻہوں مشہور ہِن۔

 نتیجہ 
اسپین ہِک ایسا مُلک ہِے جِتھاں تاریخ، ثقافت اَتے قدرتی حُسن ہِک جاہ تے ملدے ہِن۔ اِیہ یورپ دا ہِک اہم مُلک ہِے اَتے پوری دُنیا وِچ سیاحاں کوں اپݨی طرف متوجہ کریندا ہِے۔ اِتھوں دے لوک اپݨے تہواراں اَتے روایتاں نال ٻہوں پیار کریندے ہِن۔

ٻاہرلے جوڑ
حوالے