جام پُور

سرائیکی خِطّہ ہِک ٻہوں قدیم اَتے لوک تہذیب تے لوک ثقافت دا ڳڑھ ہِے۔ اِیں سانڳے اِتّھوں دے انجو انج شہراں وِچ انجو انج مزاج دے لوک رہن٘دے ہِن۔ اِتُّھوں دے لوک ادب دا تذکرہ وی ٻہوں وسیع اَتے پھیلاء آلا ہِے جیکُوں ہِک جاء تے کٹّھا کرݨ ٻہوں اوکھا کَم ہِے تہوں اِیکُوں اساں انجو انج شہراں دے ناں دے نال اُنّھاں دے لوک ادب (Folklore) دے حساب نال ونݙین٘دے ہِسے۔بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء

 ضلع راجن پُور 
راجن پُور جس کی بُنیاد مخدوم شیخ راجن نے 1145ھ (1732-33ء) میں رکھی۔ راجن پور 1862ء  تئیں ہِک چھوٹا جیہا گائوں ہَا، راجن پور ، دریائے سندھ دے سَڄّے پاسے تے اَٹھ یا نَو مِیل دے فاصلے تے ہِے، ڈیرہ اِسماعیل خان دے وِچکار براستہ ڈیرہ غازیخان جیکب آباد ونجݨ والی سڑک تے واقع ہِے۔بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء

 جام پُور (قصبہ) 

 جُغرافیہ 
قصبہ جام پور دِی بُنیاد تقریباً 600 سال قبل جام نامی مانک جٹ نے رکھی۔ جام پُور، ڈیرہ غازی خان توں 32 مِیل دور، جیکب آباد ونڄݨ والی شاہراہ تے واقع ہِے۔ جام پُور قدیم زمانے وِچ لکڑ دِی اَشیاء بݨاوݨ دے حوالے نال ٻہُوں مشہور ہَئی۔بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء

جام پُور دے نیڑے مشہور ٹھیٹر دِلورائے ہِے جِیندے بارے وِچ آکھیا ویندے جو اِیہ سندھ دے شہر موہنجوداڑو اَتے پنجاب دے ہَڑپہ دا ہَم عصر ہِے۔بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء

 لوک ادب 
جام پُور دے نیڑے مشہور ٹھیٹر دِلورائے ہِے جِیندے بارے وِچ آکھیا ویندے جو اِیہ سندھ دے شہر موہنجوداڑو اَتے پنجاب دے ہَڑپہ دا ہَم عصر ہِے۔ شعر و لوک ادب دے حوالے نال کیفی جام پُوری (سرائیکی لوک شاعری)، ڈاکٹر اسلم عزیز دُرانی (سِجّھ دا سنیہا، عالمی اَفسانے، سرائیکی وِچ ناول نگاری)، عبدالکریم شہباز دے ڈوہڑے، فرحت نواز (چوݨویاں نظماں، منزلاں دے پندھیڑے)، اَسلم رسول پُوری (سرائیکی رَسمُ الخط کی مختصر تاریخ، سچل سر مستؒ)، بیدِل سندھی، اِسماعیل خان احمدانی (پیت دے پندھ، چھولیاں، اَمر کہانی، خوابیں دا مول)، طارق اِسماعیل احمدانی، جمشید کمتر رسول پوری (سرائیکی لوک شاعری، سک سوجھلا، چندر چوڈی دا، سرائیکی ساڈی سنڄاݨ، بلدا ڈِیوا، سرائیکی ساݙا ساہ، پاندھی ٹردا ڄُل)۔بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء

 داجل 
داجل تحصیل جام پُور دا قصبہ ہِے۔ اِتھ دے شاعر ناشاد بخاری (چاندڑیاں راتیں، فریاداں، کنڈیراں، ݙینہہ دے تارے، تھل دا پندھیڑو) دِیاں کتاباں چَھپ چُکینبہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء۔

 ہڑند 
تحصیل جام پور دا قصبہ، ہِک زمانے ’’وستی پناہ علی‘‘ دا شمار علمی مرکز دے طور تے ہَئی۔ اِتھاں ہِک علمی کتاب خانہ ہَئی جِیندے میاں عاقل جوگی متولی ہَن۔ میاں عاقل جوگی اُردو / سرائیکی / فارسی زبان وِچ شاعری کریندے ہَن۔ اُنہاں دا شعری مجموعہ ’’دیوانِ جوگی‘‘ شائع تِھی چُکیئےبہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 سرائیکی وسیب

 حوالہ جات 

ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب بلحاظ خِطّہ
۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ادب بلحاظ ضلع
۔ 
ونکی:وسیب دے لکھاری بلحاظ شہر
ونکی:لوک ادب بلحاظ قصبہ
ونکی:سرائیکی لوک ادب
۔ 
ونکی:لوک ادب
۔ 
ونکی:لوک فنون
ونکی:سرائیکی لوک رِیت
۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب
۔ 
ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری
۔ 
ونکی:راجن پُور دا لوک ادب
ونکی:راجن پُور دی ثقافت