آبدوز

آبدوز (فارسی توں ‘‘آب’’ یعنی پاݨی تے ‘‘دوز’’ یعنی تلے یا اندر۔ انگریزی: Submarine) ہک آبی جہاز یا کشتی ہے جیہڑی پاݨی دے اندر عمل کر سڳدی ہے۔ باالفاظ دیگر، ہک خاص قسم دی جنگی کشتی جیہڑی گہرے پاݨی وچ اندر ہی اندر چل کے سرنگاں توں جنگی جہاز تباہ کریندی ہے۔ اینکوں غوطہ خور کشتی تے ڈبکدی کشتی وی آکھا جاتا ہے۔
سائنسی اصول
آبدوز پاݨی دی اچھال دے اصول دے مطابق گہرے پاݨی وچ لہندی تے ول آب تے نمودار تھی ویندی ہے۔ بحری جہاز بہت وزنی ہووݨ دے باوجود سطح آب تے تردا رہندا ہے لیکن سوئی کم وزن ہوݨ دے باوجود بݙ ویندی ہے۔ ہر اوہ چیز جیہڑی اپݨے گھیراو توں زیادہ پاݨی ہٹیندی ہے اوہ تردی رہندی ہے، ہیں اصول دے تحت آب دوز دی دیواراں دے درمیان خالی جگہ "بیلاسٹ" وچ جیہرلے پاݨی پمپ کرکے بھریج ویندا ہے تاں اوہ زیرِآب چلی ویندی ہے۔ کیونکہ ہݨ اس دا وزن اپݨے حجم توں ہٹائے گئے پاݨی توں زیادہ تھی ویندا ہے۔ دوبارہ سطح آب تے آوݨ کیتے بیلاسٹ پاݨی خارج کر کے ہوا بھر ݙتی ویندی ہے۔ چنانچہ آب دوز دا وزن گھٹ تھی ویندا ہے۔ تے پاݨی اینکوں اتے گھن آندا ہے۔

آبدوزیہ

آبدوزیہ (submersible)، ہک محدود نقل پزیر زیرآب سفینہ جیہڑا عموماً اپݨے عمل دی جگہ تک ہک سطحی سفینہ یا وݙے آبدوز دے ذریعے پہنچایا ویندا ہے۔ یعنی اِس سفینے دی اپمی نقل مکانی دی طاقت گھٹ ہوندی ہے۔

حوالے