حمیدالدین فراہی

حمید الدین فراہی (پیدائش: 18 نومبر 1863ء– وفات: 11 نومبر 1930ء) برصغیر پاک وہند دے ممتاز قرآنی مفسر تے دین اسلام دی تعبیر جدید دے بانی تصور کیتے ویندن۔ آپ نے امت وچ تفقہ فی الدین کوں دور حاضر دے تقاضیاں دے عین مطابق ہک لافانی نہج تے قائم کیتا، بعد ازاں ایہیں نہج نے دین اسلام دے خلاف اٹھݨ والے ہر پیچیدہ سوال دا دندان شکن جواب ݙتا۔
 نسبت فراہی 
 فراہی مولانا دا نسبتی ناں ہے، وقت دے نال نال اینکوں اتنی شہرت حاصل تھئی کہ اصل ناں وی پس منظر اچ چلا ڳیا اڄ کہیں مولانا دا ذکر آندا ہے تاں ایہو ناں گھدا ویندے۔
مولانا نے ایہ نسبت کیہڑی وجہ توں اختیار کیتی تے ایندا ماخذ کیا ہے؟ سید سلیمان ندوی دا خیال جیہڑا قرین قیاس وی معلوم تھیندے کہ
ایہ نسبت مولانا دے آبائی گرانہہ  پھریہا  دی طرف ہے۔ ایں پھریہا کوں عربی شکل ݙے کے مولانا اپݨے ناں دے نال فراہی لکھدے ہوندے ہن۔ یادرفتگاں صفحہ112
لکھتاں
ذیل وچ مولانا دی تصانیف دا ذکر اے۔

التکمیل فی اصول التاویل
الرائ الصحیح فی من ھو الذبیح
القائد الی عیون العقائد
النظام فی الدیانۃ الاسلامیہ
أسالیب القرآن
أسباق النحو
اقسام القرآن
أمثال آصف الحکیم
امعان فی اقسام القرآن
تحفۃ الاعراب
ترجمہ فارسی پارہ از طبقات ابن سعد
ترجمہ فارسی ، رسالہ بدء الاسلام
ترجمہ قرآن (اردو)
تفسیر نظام القرآن وتاویل الفرقان بالفرقان
جمہرۃ البلاغہ
حکمۃ القرآن
خرد نامہ
دلائل النظام
دیوان ابی احمد الانصاری
رسالہ آخرت
رسالہ توحید
رسالۃ فی اصلاح الناس
رسالۃ فی عقیدۃ الشفاعۃ والکفارۃ
رسالہ نبوت
فی ملکوت اللہ
مفردات القرآن
نوائے پہلوی
تحقیق و تحریر، اسماعیل بھٹہ
حوالے