حذف (علم صرف)

لوظیں دی بھن گھڑ دی ایجھیں حالت جیندے ئِ چ کہیں لوظ دے وچکار کہیں حرفِ تَہجّی کوں حذف کر ݙتا ون٘ڄے۔ حذف شدہ حرف یا حروف تَہجّی دے بعد نویں بݨݨ آلے لوظ کوں محذوف آکھیا ویندے مثلاً پریت کن محذوف پیت، پریم کِن محذوف پرم، شاباش کِن محذوف شابش تے چھوڑ کن محذوف چھݙ وغیرہ اتھاں کجھ اشعار بطور نمونہ پیش کیتے ویندن۔

۱

پیت ، پرم دی چاشنی چکھڑیئُم 

وسرئیے ݙکھڑے، سُکھڑے

فریدؒ

۲

پنّوں ہوت نہ کھڑ مکلایا

چھݙ کلھڑی کیچ سدھایا

فریدؒ

۳

کجھ بگانہ کجھ آشنا میݙا 

ہا تاں میݙا پر او نہ ہا میݙا

ریاض رحمانی

۴

جݙاں وی رات کوں چوݙی دے چندر کوں ݙہداں

ݙسانواں کیا، میکوں کیا کیا خیال آندے ہِن

نقوی احمد پوری

۵

رب دے سامھیں جئیں ݙینہہ دھرتی خبراں بیان کریسی

ٻولݨ دی رب طاقت ݙیسی، دھرتی صاف ٻلیسی

۶

رحمت نال وسیندے جو سئیں رم جھم بارش باراں 

تسڑی روہی وچ کر ݙیندے ٹوبھے تار متاراں

خادم حسین مخفی

اُتے ݙتے ڳئے شعر نمبر ۱ ئِ چ پریت کن محذوف پیت، پریم کِن محذوف پرم، ݙوجھے شعر ئِ چ چھوڑ کِن محذوف چھݙ تریجھے شعر ئِ چ بیگانہ کن محذوف بگانہ، چوتھے شعر ئِ چ چوݙھویں کِن محذوف چوݙی پنجویں شعر ئِ چ سامݨھیں کن محذوف سامھیں تے چھیویں شعر ئِ چ سائیں کن محذوف سئیں ٻدھا ڳئے ۔ کتاب:جامع سرائیکی قواعد (پہلی جلد علم الصرف)، تحقیق تے تحریر:امان اللہ کاظم، ناشر:عثمان پبلی کیشننز لاہور
حوالے