سرائیکی لوک ݙوہڑے دے موضوعات

وقت دے نال نال سرائیکی لوک ݙوہڑے ٻہوں ترقی کِیتی ہِے۔ اڄوکے سرائیکی ݙوہڑے دی اے خوبی اے جو نا صرف روائت نال جُڑا کھڑے بلکہ اِیں اپݨے عہد دے سائل کُوں وی اپݨاں موضوع بݨائے۔ تصوّف دے موضوع توں اپݨا سفر شروع کرین٘دا ہویا ݙوہڑا اَڄ سیاست تے وی ڳالھ کرین٘دے۔ اِین٘دا موضوع بین الاقوامی مسائل وی ہِن۔ سرائیکی ݙوہڑے ا،چ آفاقی حقیقتاں وی مِلدین۔ سرائیکی لوک شاعر اِنّھاں موضوعاں کُوں ٻہوں خوبی نال ݙوہڑے اِچ نِبھین٘دِن۔

سرائیکی ݙوہڑے دی وُسعت دا اندازہ اِیں ڳالھ تُوں کر سڳدے ہو جو اِیں اپݨی عبادات کُوں وی اِیں خوبصورتی نال استعمال کِیتے جو اِیں تلازمے موضوع وِچ نویں جان پا ݙین٘دِن۔

تیݙی مون٘جھ دا ماہ رمضان لڳے، میݙی سِک اعتکاف اِچ ٻہہ ڳئی اے

اَکھ تئیں مصروف تراویں وِچ ہن٘ڄ سجدے دے وِچ ڈَھیہ ڳئی اے

دِل حرص ہوس توں پاک تھئی، ٻُکھ لاہندی لاہندی لہہ ڳئی اے

جیڑھی روح کوں آسف روزے ہَن اوہا عید نماز توں رہ ڳئی اے

سرائیکی ݙوہڑے دا ہِک وݙا موضوع سرائیکی وسیب اِچ موجود، لوکیں دے معاشی مسائل ہِن۔ جِتھ جیڑھا جیویں جینجھیں مسائل اِچوں گزردا پئے او، سرائیکی ݙوہڑے اِچ اُون٘ویں آپݨی دھاں سُݨوین٘دے۔ نمونہ ݙیکھو:

ساݙے ٻیٹ تے غربت چھا ڳئی اے، اَساں پتݨ دیاں چھاہِیں ویچ ݙتن

اساں جھوک دے وسدے وَݨ ویچن، اساں پین٘گھاں، لوہیں ویچ ݙتن

ساݙے حال وِکا ڳئے منڈیاں تے، اساں کانے، کانہیں ویچ ݙتن

توں آصف ونگاں اَڄ گِھن آئیں، اساں کݙݨ دیاں ٻان٘ہِیں ویچ ݙتن

جیڑھے مُلخ تے وسدے وَݨ وِک ون٘ڄن، جِتّھاں کانے، کانہپیں، پتن دیاں چھاہِیں، تے پِینگھاں لاہِیں، وِکّن تے آ ون٘ڄݨ تاں اُتّھاں ݙو حقیقتاں یا کم از کم اِنّھاں اِچُوں ہِک حقیقت بہر حال موجود ہون٘دی ہِے۔ او اے ہِے جو وسیب دے وݙیرے دا، بے اَنت لوبھ، مکن تے نئیں آن٘دا پِیا تے یا وَت وسیب محرومیاں تے مجبوریاں دا، نہ صرف شکار تھی ڳئے، بلکہ مایوس تھی چُکیے۔ ایجھیں معاشریاں اِچ مقتدر طبقہ بے حس تے مزدور طبقہ مایوس تھی وین٘دے۔

پر جئیں ویلھے، ایجھاں وسیب نندر اِچوں جاڳدے، تے اُو، اپݨے حق کِیتے رون٘دا، یا احتجاج ضرور کرین٘دے۔ رووݨ، یا احتجاج وی اے سوچ اساکوں اُوں عہد دی شاعری وِچ وی سُݨین٘دی ہِے۔ کہیں وی وسیب دے ڄاڳݨ دا پن٘دھ، اُون٘دے رووݨ توں شروع تِھین٘دے۔ سئیں ارشاد ناصر دے ݙوہڑے دا اِیں حوالے نال ہِک نمونہ ݙیکھو:

میں پاند ٻوچھݨ دے وُݨ وُݨ کے ہَم ٻال پڑھائے، میݙے کہیں کم آئے

ٻِیا، فیس دی خاطر خابیں دے، ہم ٹُکر پکائے، میݙے کہیں کم آئے

وَل ناصر ہر ہمسائے کولوں، ہم قرضے پائے، میݙے کہیں کم آئے

کل ݙو، سیٹاں چپڑاس دیاں اَئین، گِھن گودا ڳئے، میݙے کہیں کم آئے

"جدید سرائیکی شاعری" (تنقید تے تحقیق) ۔ از: ڈاکٹر گُل عباس اعواݨ۔ چھاپہ خانہ: جھوک پبلشرز ملتان۔ اشاعت: جون ٢٠١٤ء۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 سرائیکی ݙوہڑے دے سوہݨپ، ݙو شاکر۔

 سرائیکی لوک ادب وِچ ݙوہڑا۔

 اڄوکے دور دا ݙوہڑا تے لوک ادب۔

 حوالہ جات 

 ٻاہرے رابطے 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دی لائبریری ݙیکھو

ونکی:احمد خان طارق دے ݙوہڑے۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ݙوہڑے۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:جھوک پبلشرز ملتان دے کارنامے۔ 
ونکی:ابن کلیم احسن نظامی دی ذاتی لائبریری۔ 
ونکی:ابن کلیم احسن نظامی دی ذاتی لائبریری۔