پکی روٹی

پکی روٹی سرائیکی زبان وچ عوام کوں یاد کرائی ون٘ڄݨ آلی ہک چھوٹی لیکن قدر وچ ٻہوں وݙی کتاب دا ناں ہے۔ "پکی روٹی" دا مطلب ہے روحانی غذا۔ ایں دے مصنف مولوی غلام رسول ہن۔ پکی روٹی سرائیکی دینی ادب وچ اسلامی فقہ بارے ہک مختصر کتاب ہے۔ پکی روٹی سرائیکی دے شاہ پوری لیجے وچ لکھی ڳئی ہے۔ ایہ پنجاب تے سرائیکی علاقیاں وچ ٻہوں پڑھی ویہندی ہائی۔ اٹھارویں صدی وچ لکھی ڳئی ایں کتاب وچ دین اسلام دیاں ساریاں او ڳالھیں ہن جیندے نال ہک مسمان دا واقف ہووݨ ضروری ہے۔ ایں کتاب دا انداز کجھ ایں طرحاں دا ہے۔
"جے کوئی پُچھ توں بندہ کس دا ہیں؟ توں آکھ خدا تعالیٰ دا"
"جے کوئی پُچھے توں امت کس دی ہیں؟ توں آکھ جی حخرت محمدؐ دی"
ایں کتاب کیتے پکی روٹی دی مثال ایں واسطے اختیار کیتی ڳئی ہے کہ جیویں روٹی دی تیاری وچ ٻہوں محنت کرݨی پوندی ہے۔ پہلے کݨک رہائی ویندی ہے۔ ، ول ایندی کپائی تھیندی ہے، ول اینکوں پیہیندے ہن،  تے ول ایندے آٹے نال روٹی پکائی ویندی ہے۔ کھان٘وݨ آلے کوں اتنی اوکھیاں منزلاں توں نی لنگھݨاں پوندا۔ اوں دے سامݨے تاں پکی پکائی روٹی آویندی ہے۔ایں طرحاں گھٹ پڑھے لکھے مسماناں کوں تفسیر فقہ دیاں کتاباں پڑھے بغیر پکی روٹی دی شکل وچ اسلام دی تعلیمات دی آگاہی مل ویندی ہے۔ ایں واسطے ایندا ناں پکی روٹی رکھیا ڳئے۔ 
پکی روٹی وچ اتلی سادہ تے سوکھی زبان ورتی ڳئی ہے جو ݙیہدے ݙیہدے سرائیکی علاقے دے نال نال پنجاب وچ ایہ رسالہ مشہور تھی ڳیا۔ ایں دے بعد کہیں پکی روٹی کلاں (وݙی) لکھی تے کہیں مٹھی روٹی تے کہیں مِسی روٹی، ول وی پکی روٹی دا مقابلہ کوئی نہ کرسڳا۔ ماضی قریب وچ پکی روٹی عام پڑھائی ویندی ریہی ہے بلکہ کہیں دی کم از کم تعلیم دے بارے وچ آکھیا ویندا ہا، "پکی روٹی" پڑھا ہویا ہے۔

ملتانی قاعدے آلی کار پکی روٹی ’’ جو کوئی پُچھے تئیں کنوں ‘‘ وانگے پڑھیندی اے ۔ نور نامے تے معراج نامے آلی کار اے کتاب وی سرائیکی وسیب دے ہر گھر وچ مشہور ہے تے لوک اینکوں محبت نال پڑھدن ۔ آکھیا ویندے جو ایندا مصنف خوشاب ( سرگودھا ) دا کوئی بزرگ شاعر ہا ۔ اجٖݨ تک اوندے ناں دا پتہ نی لڳ سڳیا تے پکی روٹی دی عمراں بارے وی وکھووکھ ڳالھیں ہِن پر اے پکی ڳالھ اے جو اے نظم صدیاں پہلے دی ہے پی۔ پکی روٹی سرائیکی ءِ چ تصنیف تھیوݨ آلی فقہ دی معتبر کتاب اے ۔ ایندے وچ سادہ لوظیں وچ فقہی مسائل گھن آندے ڳن تے شریعت دیاں ڳالھیں سوہݨے اسلوب نال ݙسݨ تے سمجھاوݨ دی کوشش کیتی ڳی اے ۔ 

 حوالہ 
کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء