خطِ مسماری اتے قدیم دور دے اندازِ تحریر

خطِ مسماری، میخی پیکانی  (Cuni Form) 
ایہہ نمونہ خطِ مسماری، میخی پیکانی  (Cuni Form)  دا ہِے جیڑھا چار ہزار سال قبل مسیح بابل اِچ سومیری قوم دے ویلے دی لکھاوٹ ہِے۔ اے قوم دجلہ، فرات دے درمیان پھیلی ہوئی ہَئی۔ اِے خطِ سومیری پراݨے بابل آلیاں دِی یادگار ہِے ڄیڑھا طوفانِ نوح علیہ السلام توں چار ہزار سال قبل مسیح اِچ رائج ہَا اِیندے موجد سامی عرب ہَن۔ اِتھاں میخ نال مشابہت رکھیندے ہئے ہِک طرزِ تحریر بݨ گیا ڄیکوں خطِ میخی یا خطِ پیکانی آکھیا ڳیا۔ اے خط ترے ہزار سال قبل مسیح توں سنِ عیسوی دے آغاز تئیں جاری ریہا۔ اے خط میخی اَتے خطِ پیکانی ایران اَتے ایشائے کُوچک تک ہر ڄا تے مقبول ہَا سومری معماراں نے آپݨے بادشاہ دے حکم تے ہِک معبد تعمیر کیتا۔ اِیں معبد دی کھدائی دے دوران ہزارواں تختیاں ڄڑھیاں مٹی دِیاں پکیاں سِلھاں اَتے خطِ میخی کندہ ہئی۔بحوالہ ’’خطاطی اور ہمارا رسم الخط‘‘  از قلم : سید یوسف بخاری دہلوی۔  ناشر: ایچ ایم سعید کمپنی۔  پاکستان چوک کراچی۔  طبع اوّل مئی 1959ء

۔

 سلجوقی دور دا تصویری اَتے تحریری اَنداز 
اے سلجوقی دور دے تصویری اَتے تحریری انداز دا خوبصورت ملاپ ہے۔ ثابت تھیا ڄو مصوری خطاطی اَتے نقاشی دا اینڄھیاں اَزلی ملاپ ڄیڑھا اَڄ وی فنونِ لطیفہ دا مرقع ہے اَتے راہندی دُنیاں تئیں ڄُڑیا راہسی۔THE SALJUK SCHOOL (Page from a Manichaean book Marginal decoration)

۔

 خطِ تمثال  (Pictorial Writing) 
خطِ تمثال  (Pictorial Writing)  تحقیق توں اے انکشاف تھئے ڄو پراݨیاں قوماں سب توں پہلے تصویراں بݨا تے ہِک ٻئے کوں گاٖل وات ݙسیندے ہَن۔ اِیکوں تصویری خط آکھیا ویندا ہَا۔ بابل اَتے مصر دی قدیم تریخ توں ثابت تھیندے ڄو مصر اَتے بابل اِچ تصویری لکھائی دا رِواج پنڄ ہزار سال قبل اَز مسیح توں تھیا ہا۔ اے نمونہ اُوں قدیم ترین تصویری خط دا ہِے۔ ڄیکوں عربی اِچ خطِ تمثال آکھیا ویندے۔بحوالہ:  تاریخِ مصر الحدیث ۔ از جرجی زیدان۔ مطبوعہ مصر

۔

 تصویری دَور اِچ ڄݙاں خطِ میخی ایجاد تھیا 
میخی دی پراݨی تحریر تصویری خط (ڄیکوں خطِ تمثال وی آکھیا ڳے) اے خط عبادت گاہواں اَتے فراعنہ دے مقبریاں تے بݨایا ویندا ہا اَتے خاص طور تے اہرامات کیتے مخصوص ہَا۔ ایں رسمِ کتابت دے لکھݨ آلے عبادت گاہواں تے مندراں دے پڄاری اَتے پروھت ہوندے ہَن۔از: "ابن کلیم" "ملتان دے لوک فنون وِچ روائتی خطاطی دا ارتقاء" (١٩٧٠ء تُوں پہلاں)، باہتمام: دبستان فروغ خطاطی (رجسٹرڈ)۔ (غیر مطبوعہ سرائیکی مقالہ)۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 تصویری دَور تُوں لفظ تئیں پن٘دھ۔

 فن خطاطی دے تذکرے تے تاریخ۔

 زبان نال تحریر اَتے فنِ خطاطی دا رشتہ

 لوک فنِ خطاطی وِچ خطِ سومری اَتے یونانی خط۔

 جاپانی، ہیرو غلیفی اَتے کُجھ ٻئے خط

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

 گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں
 اِیں حوالے نال انگریزی مضمون ݙیکھو

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون