پنجابی زبان

پنجابی (Punjabi language) (شاہ مکھی پنجابی، گرمکھی ਪੰਜਾਬੀ) ہک ہند یورپی زبان ہے جیہڑی باشندگانِ خطۂ پنجاب وچ مروّج ہے۔ پنجابی بولݨ والیاں وچ ہندومت، سکھ مت، اسلام، تے مسیحیت دے پیروکار شامل ہن۔ اول الذکر مذہب دے علاوہ باقی تریہے مذاہب وچ اس زبان کوں خاص حیثیت حاصل رہی ہے۔ بھارت دی ریاست پنجاب تے پاکستان دے صوبہ پنجاب دے مرکز لہور دی زبان دا ناں پنجابی ہے ۔
بھارتی پنجاب، لہور ، گوجران٘والا، سیالکوٹ، فیصل آباد تے قصور دی زبان ہے۔
چار کروڑ کنوں ودھ آبادی ہے، اڈھائی کروڑ مشرقی پنجابی بھارت وچ ہے. پنجابی امریکہ، آسٹریلیا، برطانیہ تے کینیڈا ٢چ اقلیتی زبان دے طور تے بولی ویندی ہے۔ پنجابی نے بھنگڑا تے موسیقی دی وساطت نال وی کافی عالمی مقبولیت پاتی ہے۔

 پنجابی دے لہجے 
پنجابی زبان دے کل لہجے ترائے ہن جیہڑے درج ذیل ہن: 
دوآبی: 
دریا بیاس تے ستلج دے درمیان دے علاقے دوآبے دا لہجہ ہے۔ جالندھر، ہوشیار پور تے کپور تھلہ ایں لہجے دے علاقے ہن۔

ماجھی: 
ماجھا دا مطلب ہے منجھیں چراوݨ آلے، ݙوجھا معانی ہے ادھ وچلا، باری دوآبہ تے رچنا دوآبہ دے درمیان آلے حصے ماجھا ہن، انہاں باری تے رچنا دوآباں دا پہلا حصہ کشمیر تے گانگڑہ کول، وت ماجھا آندے،، تے ول چھیکڑی حصہ ڄٹکی، سرائیکی علاقہ ہے۔ ماجھے وچ امرتسر، گورداسپور، پٹھان کوٹ، ترن تارن، قصور، لہور، شیخوپورہ، گوجرانوالا، گجرات، نارووال تے سیالکوٹ شامل ہن۔

مالوی: 
 دریائے ستلج دے جنوبی علاقے دا لہجہ ہے۔  بھارتی پنجاب وچ ستر فیصد آبادی تے علاقہ مالوی لہجے دا ہے۔ پوادھی کوں ایندے وچ شامل کیتا ویندے۔  فیروزپور، فریدکوٹ، موگا ،مکتسر، بٹھنڈہ، سنگرور، مانسہ، لدھیانہ، پٹیالہ ،فتح گڑھ صاحب تے روپڑ (نور پور بیدی دی تحصیل کڈھ کے). ایہ سارا مالوی لہجے دا علاقہ ہے۔
 پوادھی: مالوی دی مشرقی شاخ کوں پوادھی اہدن۔

 حیثیت 
بھارت وچ سرکاری تے دفتری زبان ہے، تعلیم وچ لازمی وی ہے، پنجابی یونیورسٹی پٹیالہ وچ ہے۔ پاکستان وچ کالجاں، سکولاں تے یونیورسٹیاں وچ اختیاری مضمون ہے۔ ریڈیو ٹی وی تے منظور تھئی ہوئی زبان ہے، پنجابی دے وکی پیڈیا وی بݨے ہوئے ہن۔  بھارتی پنجابی گوگل ترجمے وچ وی شامل ہے۔ ونڈو وچ پاکستانی پنجابی وچ شامل ہے۔
پاکستان وچ اردو لکھائی نال لکھدن ایں لکھائی کوں شاہ مُکھی اہدن۔ بھارت وچ گرومُکھی لکھائی نال لکھدن۔
ٻاہرلے جوڑ
حوالے