پَکّے تے کچّے لفظ

لفظ جملے وچ آکے، کئی کئی صورتاں تے حیثیتاں اختیار کر ویندن۔ ہکو لفظ ہک ویلے ہک صورت یا حالت وچ ہوندے اوہو لفظ ٻئے ویلے کہیں ٻئی صورت یا حالت وچ ہون٘دے۔ این٘ویں بعض لفظ آپݨی ذات وچ پورے معنے رکھیندن۔ انھاں کوں پکے یا مستقل لفظ آکھسوں۔

کئی لفظ ٻنھاں لفظاں دے ملݨ نال اپݨا مطلب ظاہر کریندن۔ انھاں کوں "کچے یا غیرمستقل لفظ" آکھسوں۔پکے لفظاں دیاں پنج قسماں ہن۔

١۔ اسم: او لفظ جہڑا کہیں شئے یا شخص یا جاہ یا کیفیت دا ناں ہووے۔ 

٢۔ صفت: او لفظ جہڑا کہیں اسم دی حالت، چنگائی یا برائی یا ایندے وصف کوں بیان کرے۔ جاہل بندہ، نکمے لوک، شرارتی چھوہر 

٣۔ ضمیر: او لفظ جہڑا کہیں اسم دی جاہ تے اوندا عوضی بݨ کے استعمال تھیوے۔ مثلاً اق نھیں آیا، اوں روٹی پکائی۔ انھاں فقریاں وچ او تے اوں ضمیر ہن۔ 

٤۔ فعل: او لفظ جیں کنوں کہیں کم دا تھیوݨاں ظاہر تھیوے۔ 

٥۔ تمیز: او لفظ جہڑا کہیں صفت یا فعل یا کہیں ٻئی تمیز دے معنیاں کوں گھٹاوے ودھاوےیا انھاں دی حالت یا کیفیت ݙسے۔ 

کچے یا غیرمستقل لفظاں کوں حرف آہدن۔ اُنھاں دیاں چار قسماں ہن۔  

١۔ ربط: جہڑے لفظ کنوں ہک لفظ دا تعلق ٻئے لفظ نال ظاہر تھیوے اوں کوں حرفِ ربط آہدن، مثلاً دا، دی، دے، کوں 

٢۔ علت: جہڑا لفظ ݙو لفظاں یا جملیاں کوں ملا ݙیوے اوں لفظ کوں حرفِ علت آکھیا وین٘دے۔ مثلاً تاں جو، ایں سانگے، کیوں جو 

٤۔ تخصیص: جہڑا لفظ کہیں اسم یا فعل نال آکے انھاں وچ تخصیص پیدا کرݙیوے۔ اوں کوں حرف تخصیص آہدن۔ مثلاً پر، ہک، ٻس، ہکو 

٥۔ فجائیہ: جہڑے لفظ کنوں کوئی جوشیا جذبہ ظاہر تھیوے او فجائیہ ھرف ہوندے۔ واہ، ہائے 

[[ونکی:سرائیکی زبان تے ادب]]