حمودیاں دا خلافت تے قبضہ تے خلافت بنی امیہ دی دوبارہ بحالی

حمودی، بربر عرب سلطنت دا ناں اے جنہاں نے ٻہوں تھوڑے عرصے کیتے خلافت قرطبہ ہسپانیہ تے اردگرد دے ریاستاں تے قبضہ کر گھدا تے ایندے تخت دے مالک بݨے ریہے. انہاں دے آباء و اجداد ادریسی ہن جیہڑے زیدی شیعہ ہن. زیدی شیعہ تے سنی مسلک دا فرق کوئی خاص نی بلکہ چند ہک معاملات وچ فرق اے. جتھوں حمودیاں دے شیعہ سݙویجݨ تے انہاں دے مسلک دی وضاحت تھیندی اے. انہاں کوں بنو حمود وی آکھا ویندا اے. 

بنو حمود دے زیدی خلفاء دی تفصیل اے ہے: -

1.علی بن حمود الناصر، 1016ء توں 1018ء
2.القاسم بن حمود المامو، 1018ء توں 1021ء
3.یحیٰی بن علی بن حمود المتعلی , 1021ء توں 1023ء
4.القاسم بن حمود المامو،1023ء (ݙوجھا دور)

حمودیاں نے ہک وقت جبرالٹر دے گزرگاہواں تے قبضہ کر گھدا جتھوں اے طاقت ور تھیندے ڳئے تے انہاں نے ہسپانیہ دی خلافت تے قبضے دے خواب ݙیکھݨ شروع کر ݙتے. انہاں نے اموی خلیفہ عبدالرحمٰن چہارم کوں معزول کرا ݙتا تے سیوٹا دے گورنر علی بن حمود الناصر نے قرطبہ تے قبضہ کر کے اپݨے خلیفہ ہووݨ دا دعوٰی کر ݙتا. اے واقعہ سن ١٠١٦ء دا اے جݙݨ بطور خلیفہ ایندی تاجپوشی کیتی ڳئی. بنی امیہ درپردہ اپݨی خلافت دی بحالی وچ کوشاں ریہے کیونکہ حالی تک وی انہاں دے وفادار قبائل کافی تعداد وچ موجود ہن. اس واسطے انہاں نے اپݨی کوشش جاری رکھی تے نتیجے دے طور تے محض ست سال بنو حمود دی خلافت جاری رہوݨ دے بعد سن ١٠٢٣ء وچ آخری حمودی خلیفہ کوں معزول کر ݙتا ڳیا تے بنی امیہ دا خلافت ہسپانیہ تے قبضہ بحال تھی ڳیا تے عبدالرحمٰن پنجم اموی خلیفہ دے طور تے تخت نشین تھیا۔تحقیق، اسماعیل بھٹہ
حوالے