یوسف رضا گیلانی

مخدوم یوسف رضا گیلانی 9 جون سنہ 1952 کوں سرائیکستان دے ضلع ملتان دے ہک ایسے با اثر جاگیردار پیر گھراݨے اچ پیدا تھئے جیہڑا پچھلی کئی نسلاں توں سیاست اچ مضبوطی نال قدم ڄمائے ہوئے ہے۔ سید صاحب دی مادری زبان سرائیکی ہے- ملتان دی درگاہ حضرت موسی پاک دے گدی نشین ہوݨ دی بنا تے انہاں دا خاندان مریدین یا روحانی پیروکاراں دا وی وسیع حلقہ رکھدے۔۔ یوسف رضا گیلانی نے 1970ء اچ گریجویشن تے 1976ء اچ یونیورسٹی توں ایم اے صحافت کیتا۔ یوسف رضا گیلانی فروری 2008ء دے انتخابات اچ ملتان توں پیپلز پارٹی دے ٹکٹ تے پنجویں مرتبہ رکن اسمبلی منتخب تھئے ۔ اوہ پاکستان دے 24 ویں وزیر اعظم ہن۔ 2012ء تک مسلسل چار سال وزارت عظمیٰ تے فائز رہݨ دے بعد اوہ تاریخ پاکستان دے سب توں لمبی مدت وزیر اعظم رہݨ دا اعزاز حاصل کر چکن۔ 19 جون 2012ء کوں توہین عدالت دے مقدمے اچ سزا دی وجہ توں پارلیمانی رکنیت تے وزیر اعظم دے عہدے توں برطرف کر ݙتا ڳیا۔

سابق وزیراعظم اسلامی جمہوریہ پاکستان سید یوسف رضا گیلانی ملک دے وݙے سیاست دان ہن ۔ علم دار حسین گیلانی دے فرزند ہن۔ یوسف رضا ملکی سیاسی اُفق تے ایں ویلھے نمایاں تھئے جݙاں اُنہاں نے 1983ء اچ ڈسٹرکٹ کونسل ملتان دی چیئرمین شپ دا انتخاب جتیا۔ انہاں دے مد مقابل سید فخر امام ہن جیڑھے جو انہاں ݙینھاں وفاقی وزیر بلدیات وی ہن۔سید فخر امام نے اے انتخاب ہارݨ دے بعد وفاقی وزارت توں استعفیٰ ݙے ݙتا۔ 1985ء اچ یوسف رضا قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے تے محمد خان جونیجو دی کابینہ اچ ہائوسنگ تے فزیکل پلاننگ تے ول ریلوے دا محکمہ سونپیا ڳیا۔ 1988ء دے انتخابات اچ پیپلز پارٹی دے ٹکٹ تے ملتان دے حلقے توں وزیر اعلیٰ میاں نواز شریف کوں ہرا تے دوبارہ قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھئے تے بے نظیر حکومت اچ ریلوے دے وزیر بݨئے۔ 1990ء تے ول 1993ء د ے انتخابات اچ وی پیپلز پارٹی دے ٹکٹ تے قومی اسمبلی دے رکن منتخب تھی تے قومی اسمبلی دے اسپیکر دے منصب تے فائز تھئے تے نومبر 1996ء اچ صدر فاروق لغاری دی طرفوں بے نظیر حکومت دی معزولی تک ایں منصب تے ریہے۔ 2008ء دے الیکشن توں بعد ملک دے وزیر اعظم بݨئے۔

 عملی سیاست 
انھاں نے اپݨی عملی سیاست دا آغاز سن 1978ء اچ کیتا۔ یوسف رضا گیلانی نے 1983ء اچ ضلع کونسل دے انتخابات اچ حصہ گھدا تے سابق سپیکر قومی اسمبلی تے پیپلز پارٹی دے موجودہ رہنما سید فخر امام کوں شکست ݙے کے چیئرمین ضلع کونسل ملتان منتخب تھئے۔

سن 1985ء اچ انہاں نے صدر جنرل ضیاء الحق دے غیر جماعتی انتخابات اچ حصہ گھدا تے وزیر اعظم محمد خان جونیجو دی کابینہ وچ وزیر ہاوسنگ و تعمیرات تے بعد ازاں وزیرِ ریلوے بݨائے ڳئے۔ راجا محمد ایوب انیہہ سو اٹھاسی اچ پیپلز پارٹی اچ شامل تھئے تے اونہی سال تھیوݨ والے عام انتخابات اچ انہاں نے پاکستان پیپلز پارٹی دی ٹکٹ تے الیکشن اچ حصہ گھدا تے اپݨے مدمقابل نواز شریف کوں شکست ݙتی جیہڑے قومی اسمبلی دی چار نشستاں تے امیدوار ہن۔ انہاں انتخابات اچ کامیابی دے بعد یوسف رضا گیلانی ہک مرتبہ ول وفاقی کابینہ دے رکن بݨے تے اوں مرتبہ انہاں کوں بینظیر بھٹو دی کابینہ اچ سیاحت تے ہاؤسنگ و تعمیرات دی وزارت ملی۔ سیاسی کیرئر دے دوران یوسف رضا گیلانی دے خلاف اختیارات دے ناجائز استعمال دے الزامات اچ نیب نے ریفرنس دائر کیتا تے راولپنڈی دی ہک احتساب عدالت نے ستمبر سنہ ݙو ہزار چار اچ یوسف رضا گیلانی کوں قومی اسمبلی سیکرٹریٹ اچ ترئے سو ملازمین غیر قانونی طور تے بھرتی کرݨ دے الزام اچ ݙاہ سال قید با مشقت دی سزا سݨائی تاہم سنہ ݙو ہزار چھی وچ یوسف رضا گیلانی کوں عدالتی حکم تے رہائی مل ڳئی ۔

یوسف رضا گیلانی نے اڈیالہ جیل اچ اسیری دے دوران اپݨی یادداشتاں تے مبنی ہک کتاب’چاہ یوسف توں صدا‘ وی لکھی۔
 توہین عدالت 
قومی مفاہمت فرمان 2007ء کالعدم تھی ونڄݨ دے بعد عدالت عظمیٰ نے وفاقی حکومت کوں حکم ݙتا کہ زرداری دے خلاف سوئس عدالتاں اچ زیر سماعت مقدمات کوں رکواوݨ دا فیصلہ واپس گھندے ہوئے دوبارہ مقدمات کھولݨ دی درخواست سؤئس احکام کوں لکھی ونڄے۔ گیلانی ݙو سال ٹال مٹول نال کم گھندے ریہے حتٰی کہ عدالت عظمیٰ نے انہاں کوں توہین عدالت تے طلب کر گھدا جتھاں انہاں دے وکیل نے موقف اختیار کیتا کہ زرداری کوں بطور صدر استشنٰی حاصل ہے جیہڑا عدالت نے مسترد کر ݙتا۔،te news |title=Pakistan court to charge Yousaf Raza Gilani with contempt |author= سعید شاہ|url=http://www.guardian.co.uk/world/2012/feb/02/pakistan-court-charge-prime-minister?newsfeed=true |newspaper=گارڈین |date=2 فروری 2012ء |accessdate=2 فروری 2012ء| archiveurl = https://web.archive.org/web/20190107083149/https://www.theguardian.com/world/2012/feb/02/pakistan-court-charge-prime-minister?newsfeed=true%20 | archivedate = 7 جنوری 2019 ،
13 فروری 2012ء کوں عدالت نے گیلانی تے توہین عدالت دی فرد جرم عائد کر ݙتیی۔،cite news |title=Pakistan's PM is charged with contempt |author=اینڈریو بنکومب |url=http://www.independent.co.uk/news/world/asia/pakistans-pm-is-charged-with-contempt-6894761.html |newspaper=انڈپنڈنٹ |date= |accessdate=13 February 2012| archiveurl = http://web.archive.org/web/20190107083146/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/pakistans-pm-is-charged-with-contempt-6894761.html | archivedate = 7 جنوری 2019 ،
26 اپریل 2012ء کوں عدالت نے گیلانی کوں توہین عدالت تے 30 سیکنڈ دی سزا سݨائی تے ایں طرح گیلانی مجرم قرار پایا۔،cite news |title=PM convicted of contempt of court |author= |url=http://dawn.com/2012/04/26/pm-arrives-at-sc-for-contempt-verdict/ |newspaper=ڈان |date=26 اپریل 2012ء |accessdate=| archiveurl = http://web.archive.org/web/20190107083152/https://www.dawn.com/2012/04/26/pm-arrives-at-sc-for-contempt-verdict/%20 | archivedate = 7 جنوری 2019 ،
19 جون 2012ء کوں عدالت نے مکلم پارلیمان دے فرمان دے خلاف مقدمے دے فیصلہ،cite news |title=فیصلہ |author= |url=http://dawncompk.files.wordpress.com/2012/06/supreme-court-short-order-na-speaker-ruling-june19-2012.pdf |newspaper= |date= |accessdate=19 June 2012|archiveurl=http://web.archive.org/web/20120620061532/http://dawncompk.files.wordpress.com/2012/06/supreme-court-short-order-na-speaker-ruling-june19-2012.pdf|archivedate=20 June 2012،
اچ لکھا کہ سزا دے بعد گیلانی پارلیمان دی رکنیت توں نااہل تھی چکن تے ایں طرح وزیر اعظم نی رہ سڳدے۔ نتخابی محکمہ کوں عدالت نے ہدایت کیتی انہاں دی معزولی دا حکم جاری کرے جیہڑا فیصلے دے چند گھنٹے بعد جاری کر ݙتا ڳیا کہ گیلانی 26 اپریل 2012ء توں معزول سمجھا ونڄے۔،cite news |title=Gilani no more PM, rules SC |author= |url=http://dawn.com/2012/06/19/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2/ |newspaper= |date=19 جون 2012ء |accessdate=| archiveurl = http://web.archive.org/web/20190107083142/https://www.dawn.com/2012/06/19/speaker-ruling-case-sc-resumes-hearing-2/%20 | archivedate = 7 جنوری 2019 ،
حوالے