ابی بن کعب

ابی بن کعب انصاری  کاتب وحی، فاضل قرآن سیدنا محمد بن عبد اللہؐ دے صحابہ وچوں  ہک ہن۔ انسائیکلوپیڈیا قرآنیات، قسط 5، صفحہ 15، سید قاسم محمود، اگست 2009ء، شاہکار بک فاؤنڈیشن، لاہور۔ ابی بن کعب بیعت عقبہ ثانیہ وچ موجود ہن. آپ نے غزوہ بدر تے ݙوجھے غزوات وچ شرکت کیتی۔ سیدنا محمد بن عبد اللہؐ دی مشہور حدیث دے مطابق جنہاں چار قاریاں توں قرآن پڑھا ونجݨا چائیدا اے۔ انہاں وچوں  ک ابی بن کعب ہن۔ اطہر مبارک پوری، قاضی، خیر القرون کی درسگائیں اور ان کا نظام تعلیم و تربیت، صفحہ 148، ادارہ اسلامیات لاہور-کراچی، اکتوبر 2000ء
 نام و نسب تے ابتدائی حالات 
ابی نام، ابوالمنذر و ابوالطفیل کنیت، سید القراء، سیدالانصار تے سید المسلمین القاب ہن. قبیلہ نجار(خزرج) دے خاندان معاویہ توں ہن جیہڑا بنی حدیلہ دے ناں نال مشہور ہئی.  (حدیلہ معاویہ دی ما دا ناں ہئی جیہڑی جشم بن خزرج دی اولاد وچوں ہئ. ی سلسلہ نسب ایہ ہے :

ابی بن کعب بن قیس بن عبید بن زیاد بن معاویہ بن عمر بن مالک بن نجار، مسند احمد:5/113 والدہ دا ناں صہیلہ ہئی جیہڑے عدی بن نذر دے سلسلہ نال تعلق رکھدیاں ہن تے ابو طلحہ انصاری دی حقیقی پھوپھی ہن اس بنا تے ابوطلحہ تے ابی بن کعب پھوپھی زاد بھائی ہن۔ 
ابی دی ݙو کنیتاں ہن، ابوالمنذر تے ابوالطفیل ، پہلی کنیت آنحضرتﷺ نے رکھی ہئی تے ݙوجھی سیدنا عمرنے انہاں دے بیٹے طفیل دے ناں دی مناسبت نال پسند فرمائی۔
 اسلام 
مدینہ دے جنہاں انصار نے مکہ ونج کے آنحضرتﷺ دے دست مبارک تے عقبہ ثانیہ وچ بیعت کیتی ہئی،  انہاں وچ ابی وی ہن.  آپ انہاں چھ صحابہ وچوں ہن  جنہاں نے زمانہ نبویؐ وچ قرآن مجید حفظ کیتا تے انہاں فقہا صحابہ وچوں ہن جیہڑے زمانہ نبویؐ وچ فتویٰ ݙیندے ہن.  صحابہ وچ بڑے قاری ہن۔مرأۃ المناجیح شرح مشکوۃ المصابیح جلد 8 صفحہ583
ہجرت دے بعد مہاجرین تے انصار وچ برادری ومواخات قائم تھئی ہئی، اس وچ سعید بن زید بن عمرو بن نفیل توں جیہڑے عشرہ مبشرہ وچوں ہن، انہاں دی مواخات تھئی۔ بدر توں طائف تک دے تمام غزوات وچ شریک تھئے۔ حضرت ابوبکر دے عہد خلافت وچ قرآن مجید دی ترتیب و تدوین شروع تھئی تاں اس خدمت تے جو لوگ مامور تھئے انہاں وچ آپ وی شامل ین۔ حضرت عمر دے زمانے وچ مجلس شوریٰ دے رکن وی رہے۔ ابتدا وچ قرآن دی قرات وچ بعض فروعی اختلافات ہن۔ آخر وچ عثمان نے قرات قرآنی دے ممتاز ماہرین دی جانچ دے بعد اُبی بن کعب دے طریقہ کوں پسند فرمایا۔ تے ایں قرات دے مطابق کلام مجید دے چار نسخے لکھوا کے مختلف شہراں وچ بجھوا ݙتے۔ انہاں نسخیاں دی اج تک پیروی کیتی ویندی پئی ہے۔
وفات
39ھ وچ عمر طبعی کوں پہنچ کے عثمان غنی دے زمانہ خلافت وچ جمعہ دے ݙینہ مدینے وچ وفات پاتی۔ حضرت عثمان نے نماز جنازہ پڑھائی تے مدینہ منورہ وچ دفن کیتے گئے۔
حوالے