ڈھاکہ یونیورسٹی

ڈھاکہ یونیورسٹی (بنگالی: ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়) جدید بنگلادیش دی سب توں قدیم یونیورسٹی ہے جیہڑی بنگلہ دیش دے دار الحکومت ڈھاکہ شہر وچ قائم ہے۔ سنہ 2017ء دی بنگلہ دیش جامعات دی درجہ بندی وچ ڈھاکہ یونیورسٹی پہلے نمبر تے ہئی۔ برطانوی راج وچ سنہ 1921ء وچ ایندا قیام عمل وچ آیا۔ جدید بنگلہ دیش دی تاریخ و تعمیر وچ ایں یونیورسٹی دا انتہائی اہم کردار ہے۔ تقسیم ہند دے بعد ڈھاکہ یونیورسٹی پاکستان دی ترقی پسند تے جمہوری تحریکاں دا مرکز بݨ ڳئی ۔ بعد ازاں بنگالی قومیت تے آزادی بنگال وچ ایں یونیورسٹی دے طلبہ تے اساتذہ دا مرکزی کردار رہیا ہے۔
تاریخ
یونیورسٹی دے نمایاں فضلا وچ فضل الرحمن خان، محمد یونس (2006ء دے امن نوبل انعام یافتہ)، محمد شہید اللہ (مشہور معلم تے ماہر لسانیات)، نتیاگرو نور المومن (ڈھاکہ یونیورسٹی دے اولین طلبہ تے اساتذہ وچوں ہک)، سراج الاسلام چودھری (بنگلہ دیش دے سرکردہ دانشور تے مصنف)، رحمن سبحان (ماہر معاشیات)، محمد عطاء الکریم (ماہر طبیعیات)، ابو الفاتح، بدھادیب بوس (ویہویں صدی دے بنگالی شاعر) تے شیخ مجیب الرحمن (جدید بنگلہ دیش دے بانی) قابل ذکر ہن۔ ڈھاکہ یونیورسٹی کہیں درجے وچ ستیندر ناتھ بوس، وجے راگھون تے قاضی نذر الاسلام نال وی منسلک رہی ہے۔

ڈھاکہ یونیورسٹی بنگلہ دیش دی سب توں بڑی عوامی یونیورسٹی ہے جیندے وچ 33000 طلبہ زیر تعلیم ہن تے 1800 شعبے مصروف عمل ہن۔ ایشیا ویک نے اینکوں ایشیا دی سو فائق یونیورسٹیاں وچ شمار کیتے۔ یونیورسٹی اپݨے قیام ہی توں تشدد، سیاست تے تقسیم دا شکار رہی ہے۔
ڈھاکہ یونیورسٹی دے قیام توں پہلے ایندی زمین دے اطراف وچ ڈھاکہ کالج دے کجھ متروک عمارتاں موجود ہن۔ سنہ 1873ء وچ کالج بہادر شاہ پارک وچ تے بعد اچ کرزن ہال وچ منتقل تھی ڳیا ہئی جیہڑا بعد و  یونیورسٹی دا سب توں پہلا ادارہ بݨا۔
دراصل ڈھاکہ یونیورسٹی دا قیام سنہ 1905ء دی تقسیم بنگال دی منسوخی دی تلافی دے طور تے عمل وچ آیا ہئی۔Gordon Johnson, "Partition, Agitation and Congress: Bengal 1904 To 1908," Modern Asian Studies, (May 1973) 7#3 pp 533–588
حوالے