ابان بن عثمان

ابان بن عثمان (عربی نام:  أبان بن عثمان بن عفان الأموي القرشي)  ابان بن عثمان بن عفان بن ابو العاص بن امیہ بن عبد شمس اموی قریشی، آپ دی والدہ عمرو بنت جندب بن عمرو دوسی ہن، کنیت ابو سعید۔ آپ دی جائے پیدائش و وفات مدینہ منورہ ہے. 
حالاتِ زندگی
سیرت و مغازی وچ سب توں پہلے تالیف کرݨ والیاں وچ ابان بن عثمان دا ناں آندا ہے انہاں دی ولادت 20ھ تے وفات 100ھ ہے تابعین وچ انہاں نے حدیث فقہ تے مغازی دے عالم دی حیثیت نال شہرت پاتی۔ مغازی دی سب توں پہلی کتاب انہاں نے مرتب کیتی جینکوں مغیرہ بن عبد الرحمن نے روایت کیتا ہئی. الطبقات الکبریٰ،ابن سعد، جلد 5صفحہ156 مغیرہ بن عبد الرحمن نے کجھ مغازی ابان بن عثمان توں روایت کیتے ہن تاریخ یعقوبی نے وی اس دا ذکر کیتا ہےتاریخ یعقوبی جلد1 صفحہ3 بعد دے سیرت نگاراں نے بطور سیرت نگار دی بجائے بطور راوی انہاں دا ذکر کیتا انہاں کوں صاحب المغازی توں زیادہ شہرت بطور محدث مسلمہ ہے کیونکہ انہاں دے پتراں عبد الرحمن، ابو الزناد تے الزہری نے انہاں توں روایت کیتی ہے۔

مغازی وچ انہاں دی اصطلاحی معناں وچ کتاب نہ ہئی بلکہ سیرت دے بارے وچ اخبار دا مجموعہ ہئی۔ اس مجموعے توں وی اڳوں کجھ منتقل تاں نہ تھا لیکن اس مجموعے نے ابان بن عثمان کوں مغازی یا سیرت دا پہلا مؤلف بنا ݙتا ۔اردو نثر میں سیرت رسول، صفحہ 94،ڈاکٹر انور محمود خالد، اقبال اکیڈمی پاکستان لاہور 1989ء
کبار تابعین وچ آپ دا شمار تھیندے،جنگ جمل وچ عائشہ رضی اللہ عنہا دا ساتھ ݙتا، مدینہ دے ݙاہ فقہا وچوں ہک ہن ،بہت کم احادیث آپ توں مروی ہن،سیرت نبوی دے موضوع تے سب توں پہلے انہاں نے ہی لکھا، انہاں دی کتاب المغازی عہد اسلام دی قدیم کتب وچ شمار تھیندی ہے۔ عبدالملک بن مروان دے زمانے وچ83-76ھ تک مدینہ منورہ دے گورنر ریہے۔ 83ھ وچ معزول تھئے۔ بقیہ زندگی امارت وسیاست توں دور ریہے،علم کیتے اپݨے آپ کوں پوری طرح وقف کر ݙتا ہانے۔ آخر عمر وچ آپ کوں فالج تھی گیا تے تھوڑا جیہا ݙورا پن آ گیا ہئی۔ سن 105ھ وچ آپ دا انتقال تھی گیا۔[تاريخ أمراء المدينة المنورة ص84 ـ التاريخ الشامل للمدينة المنورة ج1/388]الطبقات الكبرىالوافي بالوفيات

حوالے