زینب بنت کمال

زینب بنت کمال (اردو: زینب بنت کمال)۔ اُمِ عبد اللہ زینب بنت کمال الدین احمد بن عبد الرحیم سعدیہ جماعیلیہ صالحیہ مقدسیہ دمشقیہ، ایل سنت والجماعت دی مہانْدری زنانی عالمہ اَتے محدثہ ہَن، حنبلی مذہب دی پیروکار ہَن۔ مہان٘درے علمی، دینی، سیاسی اَتے عسکری ٹَٻَّر نال تعلّق رکھین٘دی ہَن۔ نِکّے لاء تُوں ای طلبِ علم دا شون٘ق ہئی، علماء تُوں ملاقات، اِنّھاں تُوں علم حاصل کرݨ اَتے اِین٘دے کِیتے پن٘دھ کرݨ دا اَغاز کر ݙِتّا ہئی، اے تئیں جو علم حدیث وِچ اِنّھاں دے زمانے دے کبار محدثین وِچ ڳِݨیا وین٘دا ہئی۔ پرے پرے تُوں تلامذہ اِنّھاں دے کول آن٘دے ہَن، اِنّھاں دے تلامذہ وِچُوں اَݨ ڳِݨت مہان٘درے اَتے کبار علماء ڄَمّے ہَن۔ شادی نئیں کِیتی ہئی اِیں کِیتے اِنّھاں کُوں "عذراء" دے لقب نال سݙّیا وین٘دا ہِے، ٻہوں لَمّی حیاتی تقریباً ٩٤ ورھیاں دی عُمر پاتی ہانیں۔الأعلام للزركلي، ج 3، ص 65.

 ناں تے نسب 
ناں: زینب بنت کمال الدین ابو العباس احمد بن کمال الدین عبد الرحیم بن عبد الواحد بن احمد بن عبد الرحمن بن اسماعیل بن منصور سعدیہ جماعیلیہ صالحیہ مقدسیہ دمشقیہ۔ الوفيات لابن رافع، ج 1، ص 315-316-317-318.

کنیت: غیر شادی شدہ اَتے اَل تُوں بغیر اِنّھاں دے ݙو کنیتاں ہَن: (١) اُمِ عبد اللہ۔ (٢) اُمِ محمد۔ 

 ٹَٻَّر 
مقدسی حنبلی ٹَٻَّر "جماعیل" تُوں تعلق رکھین٘دی ہَن، اِنّھاں دا اصل بیت المقدس ہئی۔ اِیہ ٹَٻَّر قدس تُوں صلیبیاں دے قبضہ دے بعد دمشق دے علاقہ صالحیہ وِچ ٹِک پِیا ہئی، دمشق وِچ وی اِیہ علمی ٹَٻَّر ٻہوں پَھلّیا وَدھیا، سین٘کڑاں مرد تے زنانی عُلماء اِیں ٹَٻَّر وِچُوں نِکلے، سبھ تُوں مہان٘درے عالم ابن قدامہ ہِن، اِنّھاں دی پارُوں اِیں ٹَٻَّر کُوں "آل قدامہ" وی آکھیا وین٘دا ہِے۔ اِیں ٹَٻَّر دے ٻہوں سارے علمی، دینی اَتے ایوبی اَتے مملوکی عہد وِچ سیاسی اَتے عسکری کارنامے اَتے خدمتاں ہِن۔ اِیں ٹَٻَّر کُوں حنبلی علماء دی کثرت دی پارُوں تُوں حنبلی مذہب دا ستون آکھیا وین٘دا ہِے، تقریباً ٧٠٠ ورھیاں تئیں اِیں ٹَٻَّر دے سین٘کڑاں علماء نے خدمتاں انجام ݙِتّیاں ہِن۔

 ڄَم پَل اَتے حیاتی دا احوال 
سنہ ٦٤٦ ہجری مطابق ١٢٤٨عیسوی وِچ دمشق وِچ ڄَمّے ہَن،كتاب الخامس من معجم الشيخة مريم، (1/19).الدرر الكامنة في أعيان المئة الثامنة، ج 2، ص 248.

 اساتذہ اَتے طلبِ حدیث 

 محمد بن عبد الہادی مقدسی
 عبد الحمید بن عبد الہادی مقدسی
 خطیب مردا
 سبط ابن الجوزی (ابن جوزی دے پوترے)
 ابراہیم بن خلیل
 ابن عبد الدائم
 ابو الفہم یلدانی

 تلامذہ 

 شمس الدین ذہبی
 تاج الدین سبکی
 علم الدین برزالی
 جمال الدین مزی
 ابن رافع
 صلاح الدین صفدی
 محمد بن الموفق احمد بن عبد المجید مرداوی
 ابراہیم کتانی
 عبد الرحمن بن احمد ذہبی
 شمس الملوک بنت ناصر
 صلاح عبد القادر بن ابراہیم

 وفات 
زینب دی وفات ݙو شن٘بہ دی رات، ١٩ جمادی الاولیٰ سنہ ٧٤٠ ھ مطابق ٢٢ نومبر ١٣٣٩ء کُوں تھئی۔ تاريخ الإسلام، ج 53، ص 468-469.

 حوالہ جات 

ونکی:مسلم زنانیاں
ونکی:مسلم علماء زنانیاں
ونکی:مسلم علماء
ونکی:تیرھویں صدی دیاں اسلامی مسلم عالماں
ونکی:مہان٘درے زنانیاں
ونکی:مہان٘درے تِرِیمتاں
ونکی:اسلام دی مہان٘دری زنانیاں
ونکی:اسلام دی مہان٘دری تِریمتاں
ونکی:اُستانیاں