ڳان٘مݨ سچّار

جِین٘ویں ہر خِطّے اَتے دیس دے اپݨے اپݨے لوک ادب وِچ اپݨے اپݨے لوک کہاݨیاں ہون٘دِن اُون٘ویں اِی سرائیکی وسیب دے لوک ادب وِچ وی ٻہوں سارے لوک کہاݨیاں موجود ہِن۔ اِنّھاں کہاݨیاں دے کردار وی اپݨی مثال آپ ہِن اَتے ہر کردار دا تعلّق وسیب نال تکڑا ہون٘دے تہُوں اُنّھاں کرداراں کُوں بعد وِچ لوک کردار بݨا ݙتّا وین٘دا ہِے اَتے اُوں علاقے اَتے زبان دے اکھاݨ، محاورے، اَتے ضربُ المثل وِچ وی اُنّھاں کرداراں کُوں ٻہوں اہمیّت حاصل ہون٘دی ہِے۔

ٻارہویں صدی ہجری وِچ نواب غازی خان دی شاہی عروج تے ہئی، غازی خان دیرہ غازی خان دا بادشاہ ہا اَتے اسماعیل خان دیرہ اسماعیل خان دی شاہی دا مالک ہا۔ ݙُون٘ہیں مُلکیں دے درمیان آپت وِچ جنگاں رہ وین٘دیاں ہَن۔ جھیڑے کُوں وَدھاوݨ اَتے دُکھدی کُوں تِیلی لاوݨ والے ٻہوں سارے خوشامتی برآمدی ہر دور وِچ موجود ہون٘دِن، پر خوشامتیں دے دربار وِچ ہِک شخص اِیجھا وی ہا جیڑھا ہر سچّی ڳالھ منھ تے کر ݙین٘دا ہا، اپݨی سچائی تے سینڑھپ دی وجہ توں وزیر دے عہدے تے پُڄ ڳیا پر بادشاہ کُوں سچ آکھݨ تُوں باز نہ آیا۔ اُوں شخص دا ناں ڳان٘مݨ سچّار ہا۔ ذات دا کورائی بلوچ ہا، اصل تعلّق جھنگ نال ہا، ہِک روایت دے مطابق دین پور شریف (خان پور) دے بانی حضرت خلیفہ غلامہ محمد سئیں وی جھنگ وِچُوں آئے ہَن۔ اَتے ڳان٘جݨ سچّار دی سچائی دے قصّے سُݨوین٘دے ہَن۔ آکھیا وین٘دے جو حق سچ دیاں ڳالھیں کرݨ تے تُھک جھپ دربارئیں ڳان٘مݨ سچّار کُوں دربار وِچوں کڈھوا ڈِتّا، اُو اُچّ اپݨے پیراں کول آ ڳیا تے اِتّھاں فوت تِھیا۔ اون٘دی قبر دربار جلال الدین بخاری دے دربار نال اَڄ وی موجود اے، عقیدت مند ڳان٘مݨ سچّار دی قبر دے سَت پھیرے مار تے اُوکُوں خراجِ عقیدت پیش کرین٘دِن۔از: ظہور دھریجہ، ناں کتاب: سرائیکی وسیب، چھپَّݨ دا ویلا: نومبر 2003ء اتے 2013ء، چھاپہ خانہ: جھوک پرنٹرز ملتان۔از: لائبریری سئیں ڈاکٹر خالد اقبال۔

 ٻیا ݙیکھو 

 سرائیکی ٻالاں کِیتے لوک ادب۔

 سرائیکی وسیب دے لوک پہناوے۔

 سرائیکی وسیب دے لوک گھاٻوٹ۔

 سرائیکی لوک ثقافت وِچ خَجّی دی اہمیّت۔

 سرائیکی وسیب دے لوک مذاہب۔

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 جھوک پبلشرز دے کتاباں۔

 سئیں ظہور دھریجہ دا تعارف اُردو زبان وِچ۔

ونکی:سرائیکی لوک کہاݨیاں دے کردار۔ 
ونکی:سرائیکی لوک پہناوے۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب پوتھی۔
ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:جھوک پبلشرز ملتان دے کارنامے۔ 
ونکی:ظہور دھریجہ اتے سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری