ہائے جلی الصّوت

ہائے ملفوظی یا ہائے جلی الصَّوت ایجھیئں ہائے ہَو زّ جہِڑی جو کھُل کر ئیں پڑھی ون٘ڄے ہائے ملفوظی یا ہائے جلی الصَّوت اَکھِیندی ئِ ۔ مثلاً ٻہہ ، سَہہ، ٹَھہہ، مُنہہ ، سُنہہ ، دِیہہ، رِیہہ، کِینہہ ، ٻانہہ، دانہہ، اُونہہ ، تَریہہ، مَریہہ، گواہ ، گناہ، واہ ، روہ ، ڳوہ، گروہ  وغیرہ ئِ چ آوݨ آلی ہائے ہَوزّ۔ ۔اصطلاحواں۔ جامع سرائیکی قواعد۔

 چِتاونی 
اے ڳالھ یاد رہوے جو شعر دی تقطیع کریندیں ہوئیں ہائے جلی الصَّوت حذف نھئیں تھیندی بلکہ شمار کیتی ویندی ئِ۔ ٻیاتاں کہیںوی لوظ دی ہائے ہوز کن پہلے آوݨ آلا حرفِ تَہجّی جے کرحرف عِلّت (یعنی الف ، ی، و یا نون غنہ ) ہوسی (جہڑا جو ہمیشہ غیر متحرک یعنی ساکن ہوندے ) تا او ہائے ہوز ہائے جلی الصَّوت اکِھیسی پر ݙو حرفی لوظ تے اے قانون لاگو نئیں تھیندا جیویں جو اُتے مثال ئِ چ ݙتے ڳئے ݙو حرفی لوظ ݙٹھے ون٘ڄ سڳدن دیہہ ( دِ، ے، ہ) ٻانہہ ( ٻ، ا، ن، ہ) ، ڳوہ (ڳ، و، ہ) سُنہہ (سُ ، ن ،ہ ) مُنہہ (مُ ، ن، ہ) وغیرہ ئِ چ ( ی ، ا، و، ں ) ہائے ہَوزّ کِن پہلے آئین اینہہ واسطے اے ہائے ہوز جلی الصوت اکھیسی۔

 اِملاء 
ہائے خفی الصَّوت تے جلی الصَّوت دی املا کوں نشابر کرݨ وی ضروری  ئِ۔ جے کر انھیں دی املا درست نہ ہوسی تاں وت انھیں دا ہک ٻئے کِن نکھیڑا ٻہوں اڑانگھا تھی ویسی ۔ لکھت دے لحاظ نال ہر حرفِ تَہجّی دیاں ترے شکلاں ہوندئین یعنی ( ۱۔ ابتدائی شکل ، ۲۔ درمیانی شکل، ۳۔ اخیری شکل ) ہائے ہَوزّ دیاں اے مطلوبہ ترے شکلاں کجھ ایں ہِن۔۔

 ابتدائی شکل 
ہہ۔ مثلا ہد ہد ، ہرمل ، ہاتھی ، ہوا ، ہلکا وغیرہ ۔

 درمیانی شکل 
ہر، مثلاً بہت ، بہار ، جہڑی وغیرہ ۔

 اخیری شکل 
’’     ٓ ‘‘،’’ ہہ ‘‘ ہ :ہائے ہوّز دی اے اخیری شکل ٻہوں اہم ئِ کیوں جو لکھاری ہمیشہ ایندی لِکھّت ئِ چ غلطی دے مرتکب تھیندن ۔ ہائے ہَوزّ دی اے (    ٓ  ) پہلی شکل ہمیشاں ہائے خفی الصَّوت کیتے استعمال تھیندی ئِ جیویں جو آرٹیکل ۱۵ ہیٹھ مثالاں ݙتیاں ڳئیں۔ جݙاں جو ݙوجھیاں ݙو شکلاں (ہہ، ہ ) ہائے جلی الصوت کیتے استعمال تھیندئین جیویں جو آرٹیکل ۱۶ ہیٹھ مثالاں ݙتیاں ڳئین ۔ ہائے خفی الصّوت کوں ہائے جلی الصّوت آلی کار تے ہائے جلی الصّوت کوں ہائے خفی الصّوت وانگوں لکھݨ سراسر غلط ئِ ۔جے کر انھیں دی شکل کوں گݙ مݙ کر ݙتا ویسی تاں وت لوظیں دا درست تلفظ کرݨ دا رستہ ونجیج  ویسی۔۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 سرائیکی اصطلاحواں

 سرائیکی نثر دیاں اصطلاحواں

 سرائیکی افسانوی نثر

 سرائیکی غیر افسانوی نثر

 سرائیکی حروفِ تہجّی

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سرائیکی ٻولی دے بارے قاعدیاں تے ضابطیاں دے حوالے نال اِیہ پوتھی ݙیکھو

 سرائیکی ٻولی دی ڈکشنری "وکیپیڈیا وکشنری" ݙیکھو

 سرائیکی ادب دے اصطلاحواں دی تفصیل  ونکی:سرائیکی افسانوی نثر ونکی:سرائیکی غیر افسانوی نثر ونکی:سرائیکی لوک ادب ۔  ونکی:لوک ادب ۔  ونکی:لوک فنون ونکی:سرائیکی لوک رِیت ۔  ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب ۔ 

ونکی:سرائیکی لوک ادب دیاں اصطلاحواں
ونکی:سرائیکی ادب دیاں اصطلاحواں
ونکی:سرائیکی اصطلاحواں