سرائیکی وسیب دے لوک مذاہب

اسلام دی آمد تُوں پہلاں سارے ہندوستان وِچ اَنجو انج مذاہب دِیاں غیر مسلم اَبادیاں اَباد ہَن، اِنّھاں دے اپݨیاں رَسماں، رِیتاں اَتے آپوواݨے طور طریقے ہَن، اسلام دی آمد دے بعد اِتّھاں مسلمان آئے اَتے ٻہوں ساری مقامی اَبادیاں کُوں وِی مسلمان کِیتا، ہولے ہولے اِنّھاں علاقیاں وِچ مسلمان ودھدے ڳئے اَتے غیر مسلم اَبادی تھولی تِھین٘دی ڳئی۔

١٩٤٧ء وِچ ڄݙاں پاکستان بݨیا تاں بھاجَڑ پے ڳئی، ہندو ہندوستان چلے ڳئے تے مسلمان پاکستان آ ڳئے۔ اِتّھوں جیڑھے ہندو ہندوستان ڳئے او رَڄّے کَڄّے اَتے مالدار لوک ہَن، پر ہندوستان وِچّوں جیڑھے مسلمان ہجرت کر تے آئے اُنّھاں وِچ غریب، فاقہ مست اَتے پَکّھی واس لوکیں دی اکثریّت ہئی، ہندو مذہب دی کثیر اَبادی دی "لڈ پلڈ" دے باوجود اِتّھاں کُجھ اَبادیاں پاکستان رہ ڳئن، سرائیکی وسیب دی نسبت سندھ وِچ کُجھ وَدھ ہِن، پر سرائیکستان وِچ کُجھ ہندو لوک مذاہبہندوؤں دے لوک مذہب بارے ٻئے ملُومات ݙیکھو دے قوماں مثلاً:

 مینگھوال             

 بودے

 پڑھاڈ

 سے جی

 تڑکے ٹراہئی

 اوجݨ فقیر

 بھلے

 جیوݨ

 چنجݨ

 خلعانہ

 شجرہ

 بانوری

 گندھیر

 جی پال

 ہانی

 تھوری

 ڈیڈھ

 مہر

 جتاݨی

 میڈ

 بھیل

 پنوں

 پنور

 کھوہانرے

 دھیلجے

 مڑیچے وغیرہ ہالی وی اَباد ہِن۔

اے قوماں اِیں دھرتی دیاں اصل قوماں ہِن۔ اے لوک سَن آف سائل اتے دھرتی دے وارث ہِن، پر اے وی ہِک ودھیکی اے جو دھرتی دے اصل وارث اِتّھاں پناہ گیریں والی کار رہن٘دے پئن۔ اِنّھاں کُوں ملازمت زراعت اَتے تجارت وِچ کوئی خاص مقام حاصل کینھی، جݙاں جو جیڑھے پناہ گیر بݨ تے آئن او چھا ڳن، لوڑ اِیں ڳالھ دی اے جو بحیثیّت مُݨس اتے بحیثیّت پاکستانی اِنّھاں نال بِیادری دا سلوک ہووݨاں چہیدے۔از: ظہور دھریجہ، ناں کتاب: سرائیکی وسیب، چھپَّݨ دا ویلا: نومبر 2003ء اتے 2013ء، چھاپہ خانہ: جھوک پرنٹرز ملتان۔از: لائبریری سئیں ڈاکٹر خالد اقبال۔

 ٻیا ݙیکھو 

 سرائیکی لوک ثقافت وِچ خَجّی دی اہمیّت۔ 

 ملتان دی لوک تہذیب۔

 سرائیکی وسیب دے لوک پہناوے۔

 سرائیکی وسیب دے لوک گھاٻوٹ۔

 ملتان، لوک تہذیب تے روحانیّت دا مرکز۔

 حوالہ جات 

 ٻاہرے رابطے 

 جھوک پبلشرز دے کتاباں۔
 مذہبی معاملیاں بارے تفصیل۔

ونکی:سرائیکی قدیم تہذیب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک پہناوے۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب پوتھی۔
ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:جھوک پبلشرز ملتان دے کارنامے۔ 
ونکی:ظہور دھریجہ اتے سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری۔