شہر سلطان

شہر سلطان ضلع مظفر گڑھ دا ہک قصبہ ہے۔ مظفر گڑھ توں جنوب اچ 36میل دے فاصلے تے واقع ہے۔ دریائے چناب اتھوں ݙڈھ میل دے فاصلے تے ہے۔ ایندا ناں حضرت سلطان احمد قتال دے ناں تے شہر سلطان پیا۔ او عالم پیر دے ابا سئیں ہن۔ انہاں دا مزار وی اتھائیں ہے۔ شہر اچ ݙو بازار وی ہن، بخاری بازار تے مین بازار۔ الحمرا کاٹن جننگ فیکٹر ی وݙا صنعتی ادارہ ہے۔ طلبہ تے طالبات کیتے ہائی سکول ہن۔ ہک وݙا دینی مدرسہ، دیہی صحت دا مرکز، تھاݨہ تے دیہی ترقیاتی مرکز ہے۔ معروف سرائیکی شاعر سید مجہور بخاری مرحوم دا تعلق ایں شہر نال ہا۔ ایں دے نال نال کئی سرائیکی شاعراں ، ادیباں ، دانشوراں دا تعلق ایں شہر نال ہے۔ (1)

سرائیکی وسیب لوک تہذیب تے لوک ثقافت دا ڳڑھ ہِے۔ اِیں سانڳے اِتّھوں دے انجو انج شہراں وِچ انجو انج مزاج دے لوک رہن٘دے ہِن۔ اِتُّھوں دے لوک ادب دا تذکرہ وی ٻہوں وسیع اَتے پھیلاء آلا ہِے جیکُوں ہِک جاء تے کٹّھا کرݨ ٻہوں اوکھا کَم ہِے تہوں اِیکُوں اساں انجو انج شہراں دے ناں دے نال اُنّھاں دے لوک ادب (Folklore) دے حساب نال ونݙین٘دے ہِسے۔ بہاء الدین زکریا یونیورسٹی ملتان کِیتے لِکّھیا ڳیا تحقیقی منصوبہ بحوالہ سرائیکی وسیب دی تاریخ تے ثقافت از: ڈاکٹر خالد اقبال ۔ اسٹیشن ڈائریکٹر ریڈیو پاکستان بہاولپور۔ فروری-٢٠١٩ء [گڑھ دی تاریخ دے حوالے نال کتاب] اِین٘دے توں گِھن تے ٻولی وٹار کِیتا ڳیا۔

 ضلع مظفر گڑھ 
ضلع مظفر گڑھ سرائیکی دا ہِک اہم شہر ہِے۔ اِیندے شمال وِچ لیّہ، مشرق والے پاسے دریائے چناب تے اِیندے پار ضلع ملتان ہِے، جنوب دے پاسے ضلع بہاول پور تے ضلع رحیم یار خان ہِن، مغرف دے پاسے دریائے سندھ اَتے اِیندے پار ڈیرہ غازی خان تے راجن پور دے اضلاع ہِن۔ مظفر گڑھ دِی بنیاد نواب مظفر خان نے ہِک قلعہ بݨوا تے رکھی ہَئی، علم و اَدب دِی روایت اِبتداء تُوں اِی چلدی آندی ہِے۔

 علی پُور (تحصیل) 
علی پور ضلع مظفر گڑھ دِی تحصیل ہِے۔ علمی حوالے نال، عالمِ دین تے شاعر مولوی عبداللہ گُلشن (پیدائش 1871ء ۔ وفات 1941ء) اُنہاں دِیاں تصانیف ہِن۔ مجموعہ صدق مُحمدی، مولود شریف، محمد عرفان ہاشمی، مسیت جلوں، رکنِ عالم سرکار، جواب حاضر، سوال گولوں، میلہ پندھری ساوݨ دا شائع تھی چُکیئن۔ ظفر حسین ظفر، اِتھ دے مشہور شاعر ہِن۔

 شہر سُلطان (قصبہ) 

 جُغرافیہ 
شہر سُلطان، علی پور توں تقریباً 60 کلو میٹر دے فاصلے تے ہِے۔ 

 لوک ادب 
شہر سُلطان، علی پور توں تقریباً 60 کلو میٹر دے فاصلے تے ہِے۔ سیّد اللہ وسایا بُخاری المعروف  مہجور بخاری، اِتھوں تعلق رکھدِن، تے سرائیکی دے معروف شاعر ہِن۔ اُنہیں کوں جانباز ثانی وِی آکھیا ویندے۔ کافی، نظم، ڈوہڑے، رباعیات اَتے قطعات اُتے مشتمل اُنہاں 5 شعری مجموعے زیر ترتیب ہِن۔ معروف گلوکار عطاء اللہ عیسیٰ خیلوی نے اُنہاں دا کلام وِی گائے۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 ڈیرہ غازی خان

 سرائیکی لوک ادب

 سرائیکی وسیب

 سرائیکی وسیب دی ثقافت

 حوالہ جات 
(1) کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء 

 ٻاہرلے جوڑ   

 ڈاکٹر خالد اقبال صیب دی لائبریری دا ٻِیا مواد

 تاریخ ملتان۔ حصّہ اوّل آرکائیو تھئی ہوئی۔ (آرکائیو ڈاٹ او آر جی) اُتے۔

 ونکی:لوک ادب
ملتان دے وِچ سرائیکی ٻولی دا علمی اَدبی خزانہ جیڑھا انجو انج لائبریریاں وِچ موجود ہِے۔     ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب بلحاظ خِطّہ۔  ونکی:سرائیکی لوک ادب بلحاظ ضلع۔  ونکی:وسیب دے لکھاری بلحاظ شہر ونکی:لوک ادب بلحاظ قصبہ ونکی:سرائیکی لوک ادب ۔  ۔  ونکی:لوک فنون ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔  ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔  ونکی:ڈاکٹر خالد اقبال لائبریری۔ 
ونکی:مظفر گڑھ دی لوک ثقافت
ونکی:مظفر گڑھ دا لوک ادب