ہیرا نند سوز

ہندوستان وچ سرائیکی تے اردو زبان و ادب دا پرچم بلند رکھݨ والے معروف شاعر و افسانہ نگار ہیرا نند سوز 19 مئی 1922ء کوں میانوالی وچ شری ٹیک چند دے گھر پیدا تھئے۔ عمر دا ابتدائ دور انہاں نے  ضلع مظفرڳڑھ وچ گزارا، کیونکہ انہاں دے والد اونہی ضلعے وچ پولیس آفیسر ہن۔ ݙاہویں جماعت دا امتحان انہاں نے اپݨے والد دی وفات دے بعد میانوالی توں پاس کیتا۔
اوندے بعد ٹیکنیکل ٹریننگ کیتے لاہور چلے ڳئے جتھاں مشیناں دے مقابلے وچ اتھوں دا ادبی ماحول انہاں کیتے زیادہ باعث کشش رہیا۔ 1943ء وچ انہاں نے ریلوے دی ملازمت اختیار کیتی۔ ادبی سفر دا آغاز انہاں نے شعر گوئی توں کیتا۔ 1947ء وچ سرائیکی وسیب توں ہجرت دے بعد انہاں دی طبیعت افسانہ نگاری دی طرف راغب تھئی۔ ریلوے توں ریٹائرمنٹ دے بعد فرید آباد وچ مستقل قیام رہیا۔ 1988ء وچ انہاں نے ہریاݨہ اردو اکادمی دے ایماء تے کشمیری لال ذاکر نال مل کے ہریاݨہ دے نامور افسانہ نگاراں دے افسانیاں تے مشتمل ہک مجموعہ “نقش گر” دے ناں نال ترتیب ݙتا۔
ادبی خدمات
انہاں دے ترئے افسانوی مجموعے “کاغذ کی دیوار”، “ ساحل سمندر اور۔ سیپ” تے” جنگل جنگل شہر” شائع تھئے تے ہک شعری مجموعہ” سورج میرے تعاقب میں” منظرعام تے آیا۔ انہاں دے شعری تے افسانوی مجموعیاں دی تمام ادبی حلقیاں وچ بے حد پذیرائی تھئی۔
آپ سرائیکی ساہتیہ سنگم  دہلی دے عہدیدار تے انڈیا توں شائع تھیوݨ والے سرائیکی جریدیاں “ سرائیکی دنیا” تے” سرائیکی انٹر نیشنل“ دہلی دی مجلس ادارت وچ بھی شامل رہیے ہن۔ انہاں دی سرائیکی شاعری انڈیا دے جرائد تے پاکستان دے سرائیکی اخبار روزنامہ ” جھوک” ملتان، خان پور وچ شائع تھیندی رہی ہے۔
ہیرانند سوز نے معروف پاکستانی سرائیکی شعراء محمد سلیم احسن دے شعری مجموعے”چیتے چنتے” تے امان اللہ ارشد دے شعری مجموعے”سک دا ساوݨ” دے دیباچہ وی لکھے۔

ہیرانند سوز کوں ایہ اعزاز حاصل ہے کہ انہاں نے حمد تے نعتاں وی آکھن۔ ہفت روزہ “راوی” بریڈفورڈ(U.K) دی جانب توں منعقدہ پاک و ہند نعتیہ انعامی مقابلے وچ  رسول کریم صلی اللہ علیہ و آلہٖ و سلم دی حیات مبارکہ تے خوبصورت منظوم خراج عقیدت پیش کر کے انہاں نے شریک ہزاراں  شعراء کرام وچ خصوصی انعام حاصل کیتا۔
7 اگست 1995ء کوں انہاں کوں راج بھون ہریاݨہ وچ ہریاݨہ اردو اکادمی دے سلور جوبلی ایوارڈ نال نوازا ڳیا۔
وفات
سرائیکی  وسیب دا ڄم پل ایہ لکھاری 8 جنوری 2002ء کوں اپݨی جنم بھُومی کوں  دوبارہ ݙیکھݨ دا ادھورا سفݨا دل وچ گھن کے ایں جہان فانی توں رخصت تھیا۔
سرائیکی غزل
جے توں جُگنو ہیں تاں  کوئ مار سٹیسی تیکوں 

جے توں ڋیوا ہیں تاں  قبراں تے  ٻلیسی  تیکوں 

یار  اوں پار تے و چکار گناہاں  دی  چنانہہ

دل تیڋا کچا گھڑا اے تاں ٻُڑیسی تیکوں

انہاں ڋٹھا  نئیں سوا نیزے تے آندا  سِجھ کوں

کون ہُنڑ راہ طریقت دا ڋسیسی تیکوں

سوز، حق ڳالھ جے آکھیں تاں زمانہ سُنڑ کے

وانگ سُقراط دے وت زہر پلیسی تیکوں https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=3071319323115213&id=100007115261577، by Ehsan Awan، 
حوالے