سیّد احمد سعید شاہ کاظمی اتے کلیم رقم

پیرِ طریقت حضرت سید احمد سعید شاہ کاظمی صاحب نے سئیں مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم دی تعریف اِچ لکھیا:

"کلیم رقم محبت اَتے اخلاص دا پیکر ہَن، آپݨے لوک فن اِچ بے مثال ہَن۔ اِنہاں دے کتابت کیتے نقوش مٹݨ آلے کَے نیں۔ اِنہاں دے فوت تھیوݨ تے فن خطاطی کوں اینجھیاں نقصان تھئے ڄیڑھا پورا نِیں تھی سڳدا۔ اِنہاں دے اخلاقِ حسنہ دے نال انہاں دی شخصیت دا تصور کیتا وَنڄے تاں انہاں دا مقام وݙا اُچا نظر آندا ہِے۔ اللہ تعالیٰ انہاں دی قبر تے رحمت اَتے مغفرت دے پُھل وَساوے اَتے اُنہاں دے ٻالاں کُوں اُنہاں دی عظمت دے چمکدے ہوئے نقش بݨاوے۔ ‘‘ آمین۔ بحوالہ ’’تاریخ فنِ خطاطی‘‘ 1977ء اِچ چھپی صفحہ نمبر 55 ۔

ہِیں کتاب اِچ سئیں کلیم رقم دی حیاتی اَتے اُنہاں دے فن تے اِنہاں اہم علمی لوکاں دے مضمون ہِن: حضرت علامہ سید نورالحسن شاہ بخاری، علامہ مولانا فیض احمد اویسی بہاولپور، منشی طفیل احمد قادری، محمد علی ظہوری قصور، عبدالرشید مسرور خوش نویس، سئیں محمد اکرم خان مدیر ’’الشمس‘‘ ملتان، علامہ شیخ غلام محمد نظامی، علامہ رشید احمد چشتی، سئیں ارشد ملتانی، سئیں محمد صدیق خان قادری، صاحبزادہ محمد کبیر احمد قریشی، محمد یوسف جاوید، صالح محمد جمالی خوشنویس، رانا ظفر اقبال، محمد جمیل احسنؔ، علامہ اللہ بخش عرف اسد نظامی، محمد اسماعیل نور، قاضی شاکر محمد دیوانہؔ، محمد سیعد شیخ، اَتے ٻئے ٻہوں سارے عِلم آلے لوکاں نے سئیں محمد حسن خان کلیم رقمؔ کُوں سوہݨے لفظاں نال الائے اَتے اُنہاں دے فن تے ٻہوں کڄھ لکھے۔

مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم دے ہتھ دی لکھی ہوئی خط نسخ اِچ ہک سند دی عربی تحریر دا نمونہ  ایندی خوبصورت نقش نگاری وی انہاں دی آپݨی تخلیق ہِے۔ کلیم رقم سئیں وی لاہور دے حضرت حافظ محمد یوسف سدیدی دی طرحاں خطِ نسخ دے کئی طرزاں لکھݨ دے ماہر ہَن۔ ملتان دی سرائیکی دھرتی اِچ خطاطی دے فن دا وݙا ودھارا ہِیں ڳالھوں تھیا ڄو اتھوں دے خطاط صاحبان اِچ تخلیقی اَتے تحقیقی جذبہ ٻہوں ہئی اَتے لوک فن کوں اَتے علم کوں عام کرݨ دا جذبہ وی ٻہوں ہئی۔ کلیم رقم سئیں دے سینکڑاں شگرد ہَن جنہاں اگاٖں ایں فن کھنݙایا۔ اے نمونہ ’’تاریخ فن خطاطی‘‘ توں گِدا ڳے اَتے ایندا اَصل قلمی نمونہ وِی راقم کول موجود ہِے ۔از: "ابن کلیم" "ملتان دے لوک فنون وِچ روائتی خطاطی دا ارتقاء" (١٩٧٠ء تُوں پہلاں)، باہتمام: دبستان فروغ خطاطی (رجسٹرڈ)۔ (غیر مطبوعہ سرائیکی مقالہ)۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم

 احسن التحریر ملتان دا دستکار۔

 لوک فنون دے ودھارے کِیتے احسن التحریر دے کاوِشاں     

 کلیم رقم دے ٻالاں دے لوک فنون کِیتے خدمات

 کلیم رقم دے لوک فن دی دُھم

 سرائیکی دھرتی دِیاں ثقافتاں دا نِشابر نمونہ کلیم رقم     

 کلیم رقم دے فن دی لوک شاعری وِچ دُھم

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

 گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون
ونکی:لوک ثقافت