کوسٹا ریکا

کوسٹا ریکا وسط امریکی ملک ہے جیہڑا بحر الکاہل دے کنارے واقع ہے۔ ایں ناں دا لغوی معنی دولتمند کنارا ہے تے سرکاری ناں جمہوریہ کوسٹا ریکا ہے۔ ایندے شمال اچ نکاراگوا، جنوب مشرق اچ پناما، مغرب اچ بحرالکالہل، مشرق اچ بحیرہ کیریبین تے جنوب اچ ایکواڈور ہے۔ کوسٹا ریکا دی آبادی پینتالیہہ لکھ دے لگ بھگ ہے جیندا ہک چوتھائی ایندے سب توں وݙے شہر سان ہوزے اچ رہندے۔
تاریخ
سلطنت ہسپانیہ دی سولہویں صدی اچ آمد توں قبل کوستا ریکا دی مقامی آبادی ٻہوں گھٹ ہئی۔ سلطنت ہسپانیہ دے بعد قلیل مدتی میکسیکی سلطنت اول دا حصہ بݨا تے ایندے بعد جمہوریہ وسطی امریکا دا رکن بݨا تے ول 1847ء اچ آزادی حاصل کییت۔ آزادی دے بعد کوسٹاریکا لاطینی امریکا دی سب توں مستحکم تے ترقی پسند ریاست دا درجہ رکھدی ہے۔ 1949ء دی خانہ جنگی دے بعد کوسٹاریکا نے اپݨی فوج تحلیل کر ݙتی۔ کوسٹاریکا فرانسیسی بین الاقوامی تنظیم دا مبصر ممبر ہے۔
2015ء اچ انسانی ترقیاتی اشاریہ دی فہرست اچ کوستا ریکا دا نمبر 69 ہئی جیہڑا لاطینی امریکا دے ریاستاں اچ سب توں بہتر ہے۔ ہک دور اچ زراعت تے مبنی ایہ ریاست اڄ فنانس، دواسازی تے سیر و تفریح دی طرف چل پئی ہے۔
جغرافیائی تے حیاتیاتی خصوصیات
چرند و پرند دی اقسام دے حساب نال کوسٹاریکا ہک اہم ملک ہے۔ دنیا دے کل رقبہ دا صفر اشاریہ ہک فیصد ہوݨ دے باوجود دنیا دی حیاتی تنوع دا پنج فیصد اتھاں پایا ویندے۔ کوسٹاریکا دا 25 فیصد حصہ محفوظ قومی پارک تے محفوظ علاقیاں تے مشتمل ہے (ترقی پزیر ممالک اچ ایہ اوسط 13 فیصد تے ترقی یافتہ ممالک اچ ایہ اوسط 8 فیصد ہے) ۔ کوسٹاریکا نے کامیابی نال جنگلات دی کٹائی دے عمل کوں 1973ء توں 1989ء تک دنیا دے حساب نال بدترین شرح توں 2005ء اچ تقریباً صفر تے پہنچا ݙتے۔ ٹورٹوگیرو قومی پارک (معنی:کچھویاں نال بھرا ہویا)، مکڑیاں، چیکݨ والے باندر، سفید گردن والے کپوچین باندر، ترئے انگلیاں تے ݙو انگلیاں والے تنبل(سلوتھ) ،320 اقسام دے پرندیاں تے کئی قسم دے رینگݨ والے جانوراں دی آماج گاہ ہے۔ ایہ پارک نسل کشی دے خطرے توں دوچار ساوے کچھویاں دی انڈے ݙیوݨ دی سالانہ جگہ ہے۔ چمڑے دی پشت والے کچھوے، ہاکس بل، کچھوے تے گینڈا نما ٹنڈݨ وی اپݨے ٹھکاݨے اتھائیں بݨیندن۔ مونٹیورڈ بادلاں دے جنگلات 2000 اقسام دے پودیاں تے بیشتر اقسام دے اورچڈ دا گھر ہے۔ اتھاں 400 قسم دے پرندے تے 100 قسم دے ممالیہ جانور پائے ویندن۔

کوسٹاریکا اچ 840 اقسام دے پرندے پائے ویندن۔ وسطی امریکا دے دیگر علاقیاں دی طرح اتھاں وی شمالی تے جنوبی امریکا دے کافی پرندے پائے ویندن۔ اے خوبصورت ملک سیر و سیاحت کیتے اپݨے قدرتی حسن، جنگلات، دریاواں تے ہر قسم دی جنگلی حیات دی وجہ توں انتہائی اہم سمجھا ویندے۔

حوالے