امارت بنی امیہ، اندلس

بنی عباس دی طرفوں خلافتِ بنی امیہ دے خاتمے تے اموی خاندان تے مظالم تے انہاں دی نسل کشی توں بعد عباسی امویاں ولوں بے فکرے تھی ڳئے. مگر بنی امیہ دے خاندان دا ہک شہزادہ عبدالرحمٰن بن معاویہ بن ہشام بن عبدالملک بن مروان، عباسیاں دے عتاب کولوں بچ ڳیا تے خفیہ طریقے نال ٻہوں مصیبتاں برداشت کریندے ہوئے آخرکار اندلس پہنچ ڳیا جتھاں بنو امیہ دے وفادار موجود ہن کیونکہ ایں علاقے وچ مسلماناں دی حکومت اموی دور وچ قائم تھئی ہئی. مسلسل کوششاں تے اندلس وچ موجود عرب قبائل دی حمایت نال عبدالرحمٰن اول، ہسپانیہ وچ اپݨی حکومت قائم کرݨ وچ کامیاب تھی ڳیا. ایں طرح اے علاقہ مرکزی خلافت اسلامی وچوں ہمیشہ واسطے نکل ڳیا. 

ایں دور دی علمی، تمدنی، روحانی، سائنسی تے مذہبی اہمیت

امیرانِ بنی امیہ، اندلس

1.امیر عبدالرحمٰن اول بن معاویہ بن ہشام، 756ء توں 788ء
2.امیر ہشام اول بن عبدالرحمٰن، 788ء توں 12 جون 796ء
3.امیر حکم اول بن ہشام، 12 جون 796ء توں 21 مئی 822ء
4.امیر عبدالرحمٰن دوم 822ء توں 852ء 
5.امیر محمد اول بن عبدالرحمٰن، 852ء توں 886ء
6.امیر المنذر، 886ء توں 888ء
7.امیر عبداللہ بن محمد، 888 ء توں 912ء 
8.امیر عبدالرحمٰن سوم بن محمد، 912ء توں 929ء

بنی امیہ دی امارت دی خلافت وچ تبدیلی

یورپ دی اسلامی تاریخ دا اے عظیم دور اپݨے عروج وچ اپݨی اہمیت تے مرکز خلافت بغداد کولوں ٻہوں دوری دے کارݨ تے فاطمیاں دی نام نہاد خلافت ولوں مسلسل جارحیت دے توڑ واسطے آخرکار مسلمانانِ یورپ واسطے929ء وچ الگ خلافت دی حیثیت اختیار کر ڳیا. بنی امیہ ولوں امارت کوں خلافت وچ تبدیل کرݨ دی سب توں وݙی وجہ اے ہئی کہ خلافت فاطمیہ دے نام نہاد شیعہ تے ختم نبوت دے منکر اسماعیلی خلفاء دی طرفوں اندلس دے علاقیاں تے مسلسل جارحیت تے حملیاں کولوں حفاظت تے انہاں دے توڑ واسطے ضروری ہئی کہ انہاں دی طرح مزہبی تشخص حاصل کر کے مسلمانان یورپ وچ مرکزی اہمیت حاصل کیتی ونجے تے اسلام کوں بچایا ونجے جیندے وچ بنی امیہ کامیاب تھی ڳئے. امیر عبدالرحمٰن سوم نے اپݨی امارت کوں 929ء وچ خلافت وچ ڈھال ݙتا تے اپݨی حکومت کوں جاری رکھدے ہوئیاں مملکت دے تمام علاقیاں دی مساجد وچ عباسی خلیفہ دی بجائے جمعہ تے عیدین دے نمازاں وچ اپݨے ناں دا خطبہ جاری کرا ݙتا تے ہک نویں دور دا آغاز کیتا. اگرچہ خلیفہ عبدالرحمٰن سوم اموی تے بعد دے خلفاء دا دور وی بنی امیہ دا اے مگر خلافت بنی امیہ، اندلس، دے مذہبی تے روحانی تقدس کوں مد نظر رکھدے ہوئیاں، تاریخ مسلمین دی بجائے، تاریخِ اسلام وچ شامل کیتا ڳیا اے جتھاں ایں عظیم دور خلافت دی تفصیل بیان کیتی ڳئی اے۔  تحقیق، اسماعیل بھٹہ

مزید ݙیکھو
ابو عبد اللہ، مسلم ہسپانیہ دا آخری حکمران
سقوطِ غرناطہ، اندلس وچ اٹھ سو سالہ قدیم سلطنت دا ہمیشہ واسطے خاتمہ

حوالے