اطالیہ وِچ زنانیاں

اطالیہ وِچ زنانیاں (اردو: اطالیہ میں خواتین) (انگریزی: Women in Italy) توں مراد اُوہ زنانیاں ہِن جیڑھیاں اٹلی / اطالیہ توں ہِن (یا اُتّھاں رہن٘دیاں ہِن)۔ پِچھوکڑ ݙہاکیاں دے وِچالے وِچ اطالوی زنانیاں دی قنُونی اَتے سماجی حیثیّت وِچ تِکھائی نال بَدلاؤ آئے ہِن۔ اِین٘دے وِچ عائلی قنُون، وکھرے سلوک دے خلاف اقدامات دا نفاذ، اَتے تعزیری ضاطہ (خاص طور تے زنانیاں دے خلاف مار کُٹ دے جرائم دے حوالے نال) وِچ دُرُستیاں شامل ہِن۔http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/note/join/2014/493052/IPOL-FEMM_NT%282014%29493052_EN.pdf

 تاریخ 

 ماقبل جدید اٹلی وِچ زنانیاں 
قرونِ وسطیٰ دے وِچالے وِچ، اطالوی زنانیاں دے کول ٻہوں گَھٹ سماجی تَکڑائی اَتے وسائل تصوّر کِیتے وین٘دے ہَن، بھان٘ویں جو کُجھ زنانیاں کوں اپݨے پِیؤاں تُوں حکمرانی دے عُہدے ورثے وِچ مِلّے ہَن۔

 متحدہ اطالیہ  دی زنانیاں 
نیپولین ویلہ اَتے اطالوی ریسورگیمینٹو نے پہلی واری اطالوی زنانیاں کُوں سیاسی طور تے شُغل وِچ پووݨ دا موقع ݙِتّا ہئی۔Antonietta Drago, Donne e amori del Risorgimento (Milano, Palazzi, 1960).نیپلز وِچ ١٧٩٩ء وِچ شاعر ایلونورا فونسیکا پیمنٹل کُوں گَھٹ مُد پارتھینوپین ریپبلک دے مرکزی کرداراں وِچُوں ہِک دے طور تے پھئے ݙِتّی ڳئی۔ اُنوِیہوِیں صدی دے اَغاز وِچ، کُجھ ٻہوں با اثر سیلون جِتّھاں اطالوی محبِ وطن، انقلابی اَتے دانشور مِلدے پئے ہَن اِنّھاں کُوں زنانیاں چلین٘دیاں پئیاں ہَن۔

 سلطنت اٹلی (1861ء-1925ء) 
١٨٦١ء اَتے ١٩٢٥ء دے وِچالے وِچ نویں اطالوی ریاست وِچ زنانیاں کُوں چوݨ پاوݨ دی اجازت کائے ناں ہئی۔

 فاشسٹ حکومت کے تحت (1925ء-1945ء) 
بینیٹو مسولینی دی فاشسٹ حکومت دے تحت زنانیاں دے حقوق کُوں دھچکا لڳیا۔ جین٘دے وِچ فاشسٹ نظریہ زنانی دے فرائض قرار ݙین٘دا ہِے۔Victoria De Grazia, How Fascism Ruled Women: Italy, 1922-1945 (Berkeley : University of California Press. 1993) قنُوناں دے ہِک سلسلے نے اطالوی زنانیاں کُوں بطورِ ذال، اَتے اَمّاں دے کردار تئیں محدود کرݨ تے مجبور کرݨ دی کوشِت کِیتی۔

 اطالوی جمہوریہ (1945ء توں ہُݨ توڑِیں) 
ݙوجھی وݙی جنگ دے بعد، زنانیاں کُوں قومی چوݨاں وِچ چوݨ پاوݨ اَتے سرکاری عہدیاں اُتے چُݨیاں ون٘ڄݨ دا حق ݙِتّا ڳیا۔ ١٩٤٨ء دے نویں اطالوی آئین نے اِیں ڳالھ دی تصدیق کِیتی جو زنانیاں کُوں برابر حقوق مِلسِن۔

 اِیں ویلے وِچ وسائل 
اَڄ، زنانیاں کُوں اٹلی وِچ مرداں دے برابر قنُونی حقوق حاصل ہِن، اَتے بُݨیادی طور تے ملازمت ، کاروبار اَتے تعلیم دے موقعے ہِکّو جئیں ہِن۔  

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 ویلنٹینا پیاٹیلی، اٹلی میں خواتین کی آزادی کی تاریخ
 اطالوی یونیورسٹیوں میں خواتین
 دوسری جنگ عظیم کے دوران اطالوی مزاحمت میں خواتین
 اطالوی خواتین جنہوں نے تاریخ رقم کی۔
 اٹلی میں خواتین، اتحاد سے لے کر اب تک
ونکی:اطالیہ وِچ زنانیاں
ونکی:اٹلی وِچ زنانیاں
ونکی:زنانیاں دیاں تن٘دِیراں
ونکی:زنانیاں اَتے اُنّھاں دے متعلقات
ونکی:تِرِیمتاں بلحاظ دیس