لوک فنون دے ودھارے کِیتے احسن التحریر دے کاوِشاں

مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم نے سماجی فن ادبی اتے روحانی خدمات کُوں وَدھاوݨ کیتے کئی ادارے قائم کیتے ہَن ہِک ادارہ "الحسنات" دے ناں نال سرائیکی لوک ادب دے تحریراں، شعری مجموعے اَتے تاریخی اہمیت آلے مَسودیاں کُوں چھپیندا ہَا ایں ادارے اِچ مشہور لوک شاعراں، علامہ میر اُفق کاظمی امروہوی، حضرت عزیز حاصلپوری، محمد اسماعیل نور دا تعاون اَتے سرپرستی اُنہاں کوں حاصل ہئی۔

ݙوجھا ادارہ نینگر جواناں دے فکری رُخ کُوں اسلامی تعلیمات آلے پاسے رغبت ڈیواوݨ کیتے "مجلسِ اصلاحِ اخلاق" دے ناں نال قائم ہئی ایندے کیتے کلیم رقم سئیں کوں چوہدری عبدالسلام، حضرت قبلہ مفتی عبدالشکور صاحب اَتے آپ دے وݙے پتر محمد مختار حسن خان لنگاہ ایم اے، دا تعاون حاصل ہئی۔ اِنہاں مل کے دینی اسلامی فکر کُوں اَڳاں وَدھاوݨ اَتے نینگر جواناں دے اخلاق کوں سوہݨاں بݨاوݨ دا فرض ݙاݙھا سوہݨاں نبھایا۔

تریجھا ادارہ "جماعت چشتیہ کلیمیہ" دے ناں نال حضرت کلیم رقمؔ نے قائم کیتا ہا ڄیندا کم تصوّف دے بارے اِچ کتاباں دی اشاعت، اَتے دینی و ملی تقریبات دا انتظام کرنا ہئی۔ علمائِ کرام دِیاں تقریراں کوں لکھیا ویندا ہَا اَتے وَت اُنہاں کُوں ترتیب ݙے کے چھاپݨ دا بندو بست کیتا ویندا ہَا۔

چوتھا ادارہ "دبستان فروغِ خطاطی" دے ناں نال قائم کیتا ہَا ڄیندے ذمے فنِ خطاطی خوشنویسی دے وَدھارے کیتے کم کرن ہئی اَتے نوجوان نسل کوں خوشخطی توں واقفیت دٖیوݨ ہئی۔ خاص طور تے علماء کوں اِے فن سکھایا ویندا ہا۔ حضرت کلیم رقم نے ڄتھاں سینکڑیاں نوجوان طالبعلماں کوں اے فن بے لوث تھی کے سکھایا اُتھاں معذور لوکاں کیتے وی ایں فن دی سکھلائی دا بند وبست کیتا تاں ڄو او روزگار دے قابل تھی ونجن اَتے اخباری کاتب دے طور تے عزت آلا کم کر سڳن۔

حضرت کلیم رقم نے پنڄواں ادارہ "کلیم آرٹ ایجنسی" دے ناں نال بݨایا ہاَ جیندے تحت آرٹ، لوک فنون، فنونِ لطیفہ اَتے خصوصی طور تے نادر چوݨویں نمونے کٹھے کر کے اُنہاں کوں چھاپݨ دا انتظام کیتا ویندا ہَا۔ اِیں وجہ نال کلیم رقم سئیں دے علمی تے فنی فیضان توں ہک زمانے نے فائدہ چاتا۔ اَتے اُنہاں نے آپݨی سوہݨی حیاتی قومی خدمت دا فرض ادا کریندے گذاری۔ پوری حیاتی لقمۂ حلال کمایا ہِیں سانگے او  ’’کسبِ کمال کُن کہ عزیز جہاں شوی‘‘ دی مثال بݨ ڳئے۔ اُنہاں محنت تے مشقت نال زندگی گزارن دا۔ اَتے سچائی، خودداری دا سبق ڈیوݨ کیتے آپݨی حیاتی اِچ عملی کم کر کے ݙکھا ݙتے۔

حضرت کلیم رقم نے ݙو شادیاں کیتیاں ہَن۔ پہلی ذال دی فوتگی دے بعد ݙوجھی کیتی۔ پہلی ذال اِچوں ترے پُتر ڄمے۔ اِین٘دی تفصیل کِیتے "کلیم رقم دے ٻالاں دے لوک فنون کِیتے خدمات" ݙیکھو۔از: "ابن کلیم" "ملتان دے لوک فنون وِچ روائتی خطاطی دا ارتقاء" (١٩٧٠ء تُوں پہلاں)، باہتمام: دبستان فروغ خطاطی (رجسٹرڈ)۔ (غیر مطبوعہ سرائیکی مقالہ)۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 مخدوم محمد حسن خان کلیم رقم

 احسن التحریر ملتان دا دستکار۔

 کلیم رقم دے ٻالاں دے لوک فنون کِیتے خدمات    

 کلیم رقم دے لوک فن دی دُھم

 سرائیکی دھرتی دِیاں ثقافتاں دا نِشابر نمونہ کلیم رقم

 کلیم رقم دے فن دی لوک شاعری وِچ دُھم

 سیّد احمد سعید شاہ کاظمی اتے کلیم رقم

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

 گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون
ونکی:لوک ثقافت