ہندو مت وِچ زنانیاں

ہندو مت وِچ زنانیاں (اردو: ہندو مت میں خواتین) (انگریزی: Women in Hinduism) دے بارے وِچ ہندو صحیفے انجو انج ونکیاں دے اتے اُلٹاویں نظریات پیش کرین٘دے ہِن جیڑھے بہ حیثیت دیوی اَتے زنانی اڳواݨ توں گِھن تے بہ حیثیت فرماں بردار دھی، گھروڳی زنانی اَتے اَمّاں اِیہو جئیں محدود کرداراں اُتے مشتمل ہِے۔

 زنانی دی تَکڑائی 
ہندومت دے صحیفہ رگ وید دا دیوی سُکتا بھجن اعلان کرین٘دا ہِے جو زنانی تَکڑائی کائنات دا اِیہو جِیہاں نچوڑ ہِے جیڑھا سبّھے مادے اَتے شعور، لافانی اَتے لا محدود، ما بعد الطبیعیاتی اَتے تجربے اُتے مبنی حقیقت (برہمݨ)، ہر شے دی رُوح (شعورِ اعلیٰ) اُتے مشتمل ہِے۔ کُجھ ہندو اُپنشیداں، شاستراں، اَتے پراناں وِچ خاص طور تے دیوی اُپنشید، دیوی مہاتما اَتے دیوی بھاگوت پران وِچ زنانی کوں سبھ تُوں وَدھ تَکڑائی اَتے توانائی بخش قوّت دے طور تے ڄاݨیا وین٘دا ہِے۔Thomas Coburn (2002)، Devī Māhātmya: The Crystallization of the Goddess Tradition, Motilal Banarsidass, ، pages 138, 303-309

 زنانیاں دا کردار 
اسمرتیاں جیویں منواسمرتی وِچ ہندومت وِچ زنانیاں دا کردار رَلّا مِلّا اَتے اُلٹاواں ہِے۔ منواسمرتی دے بیان دے مطابق "بہ حیثیت ہِک ٻالڑی، زنانی کُوں پِیؤ دا، بہ حیثٰیت ہِک نوجُؤان زنانی پئے دا اَتے بہ حیثٰیت ہِک بیوہ، اپݨے پُتر دا فرماں بردار اَتے اُون٘دے تحفّظ دا متلاشی ہووݨاں چاہِیدا ہِے۔ اُوہ اصل وِچ نئوہاں کُوں ساہورے وِچ اُوں ویلے تئیں قبول نئیں کِیتا وین٘دا جِہڑیلے تئیں اُوہ پُتر ناں ڄَماوِݨ۔ پُتر ٹَٻَّر دی نسل کُوں برقرار رکھین٘دے ہِن۔ تاہم ٻئے حِصّیاں وِچ کُجھ تحریراں آہْدیاں ہِن جو "زنانیاں دا لزمی طور تے احترام کِیتا ون٘ڄݨاں چاہِیدا ہِے اَتے اُنّھاں دی قدر کِیتی ون٘ڄݨی چاہِیدی ہِے" اَتے "جِتّھاں زنانیاں دا احترام کِیتا وین٘دا ہِے، اُتّھاں دیوتا خوش تِھین٘دے ہِن۔ جاں جو جِتّھاں زنانیاں دا احترام نئیں کِیتا وین٘دا، اُتّھاں کہِیں وی مقدس عبادت دا کوئی وی نتیجہ یا پَھل نئیں مِلدا۔" Patrick Olivelle (2005), Manu's Code of Law, Oxford University Press, , pages 353-354, 356-382 

 زنانیاں دے فرائض تے حقوق 
قدیم اَتے قرونِ وُسطیٰ دی ہندو لِکھتاں ہندومت وِچ زنانیاں دے فرائض اَتے حقوق دی اَنجو انج ونکیاں دی انجو انج انداز وِچ منظر کشی کرین٘دیاں ہِن۔ اِیہ لِکھتاں اَٹھ وَنکیاں دی شادیاں کُوں منین٘دیاں ہِن، جیڑھی پِیؤ دا دِھی دی مرضی توں اِین٘دی شادی کِیتے مناسب رشتہ لبھݨ توں گِھن تے پئے اَتے کُؤار دا پِیؤ ماں دی ساجھے داری دے بغیر شادی (گندھاروا شادی) کرݨاں ہِے۔Rajbali Pandey (1969), Hindu Saṁskāras: Socio-religious Study of the Hindu Sacraments, , pages 158-170 and Chapter VIII The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M, James G. Lochtefeld (2001), , Page 427 محققین ݙسین٘دے ہِن جو ویدی دور دے ہندو متون اَتے قدیم اَتے قرونِ وُسطیٰ دے ہندوستان وِچ آوݨ آلے پن٘دھیڑواں دی لِکھتاں توں ملُوم تِھین٘دا ہِے جو قدیم اَتے قرونِ وُسطیٰ دے ہندو معاشرے وِچ "ݙاڄ" ݙیوݨ یا ستّی ہووݨ دا رواج کائے ناں ہئیMichael Witzel (1996), "Little Dowry, No Sati: The Lot of Women in the Vedic Period." Journal of South Asia Women Studies 2, no. 4 (1996)۔The Dharmasastric Debate on Widow Burning - Journal of the American Oriental Society اِنّھاں رسماں دا رواج ݙُوجھے ہزارے دے وِچالے وِچ وجود وِچ آیا، جین٘دی وجہ برصغیر ہندوستان دی سیاسی تے سماجی ترقیاں ہَن۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 درگا پوجا
 بھارت وِچ زنانیاں
 بھکتی تحریک
 شکتی مت
 بدھ مت وِچ زنانیاں
 یہودیت میں خواتین
 مسیحیت میں خواتین
 اسلام میں خواتین

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 
 Women and the Hindu Tradition, Susan S. Wadley (1977), Signs, Vol. 3, No. 1, pages 113-125
 New Age Hinduism, New Age Orientalism, and the Second-Generation South Asian, Rachel Fell McDermott (2000), Journal of the American Academy of Religion, Vol. 68, No. 4, pages 721-731
 History and Anthropology in South Asia: Rethinking the Archive, Saloni Mathur (2000), Annual Review of Anthropology, Vol. 29, pages 89–106
ونکی:ہندومت وِچ زنانیاں
ونکی:تِرِیمت تے مذہب
ونکی:زنانیاں اتے اُنّھاں دے متعلقات
ونکی:زنانیاں بلحاظ مذہب
ونکی:تِرِیمتاں اَتے اُنّھاں دے متعلقات