سرائیکی ثقافت

ثقافت کہیں وسبے دے لوکیں دے جیوݨ جوڳ ، ورت ورتاء، کھاڄ ہنڈھیپ تے خوشی غمی دے نیٹے دا سانجھا اظہار ہوندے۔ ثقافت کہیں وسبے دے لوکیں دا سانجھا ورثہ ہوندے۔
سرائیکی ثقافت تل وطنی لوکیں دے ہزاریں سالھیں دے وسب کنوں پھپھڑی ہے۔ سرائیکی ثقافت دیاں پاڑاں اتھوں دی مٹی، دریاویں، بیٹ ٻیلیں، تھل چترانگ، تے روہی راوے وچ ہن۔
ہزاراں ورہیاں پہلے سرائیکی وسوں تے دھرتی ماء دی پوجا تھیندی ہائی۔ دھرتی کوں ماء سمجھا ویندا ہا، اڄ وی احتراماً مسیت کوں مائی مسیت آکھیا ویندے۔ ایہ ہے سرائیکی ثقافت۔

سندھ وادی دی تہذیب دا جݙاں عروج ہا تاں داݨے پھکے دے سانجھے بھنڈار ہوندے ہن جتھوں لوک اپݨی لوڑ موجب ان داݨا چا ویندے ہن تے پینہہ پکا کھمدے ہن ۔۔۔ ایہ ہے سرائیکی ثقافت ۔۔۔
ہزاراں سال بعد ڄݙاں سندھ وادی دے دھرتی وچ دفن شہریں دی پٹ پھرول کیتی ڳئی تاں اتھوں محنت پورہیئے دے اوزار لدھن ۔ تلواراں یا انسانی بربادی دے ہتھیار نئیں ملئے ۔۔۔ ایہ ہے سرائیکی ثقافت ۔۔۔
اجتماعیت تے سانجھ دی سبھ توں وݙی نشابری سرائیکی جھمر ہے جیندے وچ ہکے پڑ وچ ستر سال دا ٻڈھڑا تے ست سال دا ٻال رل تے جھمر پیندن ۔۔۔ ایہ ہے سرائیکی ثقافت ۔۔۔
سرائیکی قومی تحریک وی دراصل ثقافتی تحریک ہے ۔۔۔ سرائیکی تحریک دی اثر پذیری ایں توں ودھ کیا ہوسے جو سرائیکی دھرتی تے آوݨ والے مختلف رنگ نسل تے جغرافیے دے لوک تھوڑے عرصے بعد ایں دھرتی دے رنگ ءوچ رنگیج ڳئے تے  انہاں ایں دھرتی دی زبان تے ثقافت کوں اپنا گھدا ۔۔۔ چھی مارچ دا ݙینہہ سرائیکی وسوں دی ثقافت دیاں ریتاں نال ڳانڈھے دا تقاضہ کریندے۔

اکھیاں اڑسن دلڑیاں ٻکسن 

دھرتی دی تاثیر تے

سرائیکی ثقافت پاکستان دے صوبہ پنجاب، سندھ تے بلوچستان دے سرائیکی خطے نال تعلق رکھݨ آلی ہک مخصوص ثقافت ہے۔ سرائیکی زبان، موسیقی، رقص، رسم و رواج تے تہوار ایں ثقافت دے اہم عناصر ہن۔ سرائیکی ثقافت دیاں کجھ خاص خصوصیات درج ذیل ہن:

 1. زبان 
سرائیکی زبان ایں ثقافت دا مرکزی حصہ ہے۔ ایہ ہک قدیم زبان ہے جیہڑی پنجابی، سندھی تے بلوچی زباناں نال ملدی جلدی ہے۔ سرائیکی زبان وچ شاعری، نثر تے لوک ادب دی ہک وسیع تاریخ موجود ہے۔

 سرائیکی ادب

 شاعری

 2. موسیقی تے رقص 
سرائیکی موسیقی وچ لوک گیت، دھمال تے کافی خاص اہمیت رکھدن۔ سرائیکی لوک گیت عورتاں دے جذبات، محبت تے روزمرہ دی زندگی دے موضوعات تے مشتمل ہوندن۔ دھمال ہک مشہور رقص ہے جیہڑا خاص طور تے مذہبی تہواراں تے کیتا ویندا ہے۔

 سرائیکی جھمر 

 سرائیکی ڳاݨے 

 3. تہوار تے رسم و رواج 
سرائیکی ثقافت وچ مختلف تہوار تے رسم و رواج دا ہک وݙا کردار ہے۔ میلے، عرس تے مذہبی تہوار خاص طور تے منائے ویندن۔ شادی بیاہ دیاں رسومات وی سرائیکی ثقافت دا ہک اہم حصہ ہن جیہناں وچ گیت گائے ویندن تے رقص کیتا ویندا ہے۔

 4. پہناوا 
سرائیکی ثقافت وچ مرد تے عورتاں دے روایتی پہناواں دا ہک خاص مقام ہے۔ مرد عام طور تے شلوار قمیض تے پگڑی پوندن جبکہ عورتاں رنگ برنگے گھاگروں تے چنریاں استعمال کریندین۔

 سرائیکی اجرک

 5. کھاݨے 
سرائیکی کھاݨے وی اپݨی الگ پہچان رکھدن۔ ساگ، مکھݨ، دیسی گھیو تے مختلف قسم دیاں روٹیاں سرائیکی کھاݨے دا حصہ ہن۔

 سوہن حلوہ

 6. لوک داستان تے کہاݨیاں 
سرائیکی ثقافت وچ لوک داستاناں تے کہاݨیاں دا ہک وݙا ذخیرہ موجود ہے۔ ایہ کہاݨیاں عام طور تے محبت، بہادری تے اخلاقی سبقاں تے مشتمل ہوندین۔

سرائیکی ثقافت پاکستان دی ہک اہم تہذیبی ورثہ ہے جیہڑی اپݨی مخصوص زبان، موسیقی، رقص تے رسم و رواج دی وجہ نال پہچاݨی ویندی ہے۔

 سرائیکی ریتاں 

 سرائیکی مہمان نوازی 

 سرائیکی روحانیت 
تصوف

 سرائیکی میلے 

 چنݨ پیر

 سرائیکی تہوار 

 سرائیکی قومی ݙین٘ہ 

 سرائیکی ثقافت دیاں نشانیاں 
سرائیکی زبان، سرائیکی دے خاص حروف تے صوتاں،  سرائیکی ݙوہڑا،. جھمَر، سرائیکی لوک گیت، اجرک،. پٹکا،. کھسہ، لاچا، پنڈ،. انب،. کپاہ،   لکڑ دا کم،. ملتان دے اُٹھ دی کھل دے لیمپ، ملتانی سوہن حلوہ، ݙولی روٹی، ݙالے دا بھت، سیرا، ثوبت، سوہان٘جݨاں، کچنال،  سرائیکی دربار، سیاحتی تے تاریخی مقامات  سرائیکی ثقافت دی نشانیاں ہن۔

 قومی ݙین٘ہ 
سرائیکی زبان دا قومی ݙین٘ہ ٢٢ نومبر کوں منایا ویندے تے سرائیکی ثقافتی ݙین٘ہ ٦ مارچ کوں منایا ویندے. 

 ٻیا ݙیکھو 

 سرائیکی اجرک

ونکی:سرائیکی ثقافت
ونکی:سرائیکستان
حوالے