حروف دیاں ونکیاں بلحاظ بݨت

بݨتسرائیکی ٻولی دے حروفِ تہجّی دی تشریح، تفصیل، ورتاوے اَتے ٻِنّھاں ٻولیاں نال روابط۔ دے لحاظ نالجامع سرائیکی قواعد۔ پوتھی۔ آرکائیو کِیتا ڳیا۔ مورخہ: ٢٦ مارچ ٢٠٢٢ء سرائیکی حروفِ تہجّی دیاں چھی ونکیاں ہن۔ جہڑیاں جو کجھ ایں ہن:

 مدّوِر حروف یا چشمہ دار حروف
 حروف مہملہ یا غیر منقوط حروف
 حروف معجمہ یا منقوط حروف
 مسروری حروف
 ملفوظی حروف    
 مکتوبی حروف

 مدّوِر حروف یا چشمہ دار حروف 
او حروف تہجی جہڑے جو گول دائرے دی صورت ئِ چ لکھئے ویندن یا ݙوجھے لوظیں ئِ چ او حروف جہڑے جو گول شکل رکھیندن مدّوِر حروف یا چشمہ دار حروف تہجی اکھیندن جہڑے جو اے ہِن۔ ج، ڄ، ن٘ڄ، چ، ح، خ، س، ش، ص، ض، ع، غ، ق، ل، ن، ݨ، ی = ۱۷۔

 حروف مہملہ یا غیر منقوط حروف 
اوحروف تہجی جنھیں دے اُتے ، تَلے یا وچکار کوئی نقطہ نہ ہووے مہملہ یا غیر منقوط حروف اکھیندن جہڑے جو اے ہن۔ ا، ٹ، ٹھ، ح، د، ڈ، دھ، ڈھ، ر، رھ، ڑ، ڑھ، س، ص، ط، ع، ک، کھ، گ، گھ، ل، لھ، م، مھ، و، وھ، ہ= ۲۷۔

 حروف معجمہ یا منقوط حروف 
او حروف تہجی جنھیں دے اتے ، تلے یا وچکار کوئی نہ کوئی نقطہ ضرور ہووے معجمہ یا منقوط حروف اکھیندن جہڑے جو اے ہن۔ ب، بھ، ٻ، پ، پھ، ت، ٹھ، ث، ج، جھ، چٖ، ن٘ڄ، چ، چھ، خ،ݙ،ذ،ز،ژ، ش، ض، ظ، غ ، ف، ق، ڳ، نڳ، ن، نھ، ن،ی = ۳۱۔

 مسروری حروف 
مسروری عربی زبان دا لوظ ئِ جیندا لوظی معنی ئِ لکھیا ہویا ڳجھیا یا جیندی آواز لکھݨ جہڑی نھئیں ہوندی مسروری حروف تہجی اکھیندن اے حروف تہجی ݙو حروف دی مشترکہ آواز تے مشتمل ہوندن جہڑے جو اے ہن۔ ب (بے یا با) ، ٻ (ٻے یا ٻا) ، پ( پے یا پا)، ت (تے یا تا) ، ٹ (ٹے یا ٹا) ، ث (ثے یا ثا) ، ڄ(ڄ یا ڄا) ، نج (ن٘ڄے یا ن٘ڄا) ، چ (اینہہ حرف تہجی کوں اگرچہ یا چا پڑھیا ون٘ڄے تاں اے مسروری اکھیسی تے جے کر اینکوں چیم پڑھیاون٘ڄے تاں وت اے ملفوظی اکھیسی) ، ح (حے یا حا)، خ( خے یا خا) ، ر ( رے یا را) ، ڑ ( ڑے یا ڑا) ، ز( زے یا زا) ، ژ ( ژے یا ژا) ، ط ( طے یا طا)، ظ (ظے یا ظا) ، ف ( فے یا فا)، گ ( ڳے یا ڳا) ، نڳ (نڳے یا نڳا)، ہ ( ہے یا ہا)، ی (ے یا یا)، مرکب حروف بھ، پھ، تھ، ٹھ، جھ، چھ، رھ، ڑھ، کھ، گھ، لھ ،مھ ، نھ، وھ، یھ وی مسروری حروف تہجی ہن۔

 ملفوظی حروف 
ملفوظی حروف تہجی دا لوظی معنی اے ہے جو او حروف جہڑے جو ٻول چال ئِ چ ورتئے ون٘ڄن یا جنھیں دی اواز کوں لکھیا وی ون٘ڄ سڳے ۔ اے حروف عموماً ترے حروف دی مشترکہ تے بھرپور آواز تے مشتمل ہوندن ۔ جہڑے جو اے ہن ۔ ا (یعنی الف = ا+ل+ف) ، ج ( جیم = ج+ی+م) چ (چیم = چ+ی+م) د ( دال = د+ا+ل) ، ڈ ( ڈال = ڈ+ا+ل)،ݙ (ݙال = ڈ+ا+ل)،  ( ذال = ذ+ا+ل) ،س ( سین= س+ی+ن) ،ش ( شین= ش+ی+ن) ، ص (صاد= ص+ا+د)، ض (ضاد= ض+ا+د)، ع ( عین = ع+ے+ن)، غ ( غین = غ+ے+ن)، ق ( قاف= ق+ ا +ف) ، ک (کاف = ک+ا+ف)، گ (گاف= گ+ا+ف)، ل (لام= ل+ا+م) ،م (میم =م+ی+م)، ن (نون = ن+و+ن) ،ݨ (ݨوݨ = ن+و+ن) ، و (وائو = و+ا+ئو) ۔مرکب حروف دھ (دھال = دھ+ا+ل) ، ڈھ ( ڈھال =ڈھ+ا+ل)۔سرائیکی ٻولی دے حروفِ تہجّی دی تشریح، تفصیل، ورتاوے اَتے ٻِنّھاں ٻولیاں نال روابط۔

 مکتوبی حروف 
ایجھیں ملفوظی حروف جنھیں دے پہلے تے آخری حرف دی اواز ہکو جھئیں ہووے مکتوبی حروف اکھیندن جیویں جو م (میم = م+ی+م) ، ن (نون = ن+و+ن)  ،و (وائو = و+ا+ئو) ، لہٰذا ایّھے ترے حروف تہجی (م، ن، و) مکتوبی حروف اکھیندن ۔سرائیکی ٻولی دے حروفِ تہجّی دی تشریح، تفصیل، ورتاوے اَتے ٻِنّھاں ٻولیاں نال روابط۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 سرائیکی اصطلاحواں

 حروفِ تہجّی

 سرائیکی افسانوی نثر

 سرائیکی غیر افسانوی نثر

 سرائیکی حروفِ تہجّی

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سرائیکی ٻولی دے بارے قاعدیاں تے ضابطیاں دے حوالے نال اِیہ پوتھی ݙیکھو

 سرائیکی ٻولی دی ڈکشنری "وکیپیڈیا وکشنری" ݙیکھو

 سرائیکی ادب دے اصطلاحواں دی تفصیل

ونکی:سرائیکی افسانوی نثر
ونکی:سرائیکی غیر افسانوی نثر
ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:لوک ادب۔ 
ونکی:لوک فنون
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ادب دیاں اصطلاحواں
ونکی:سرائیکی ادب دیاں اصطلاحواں
ونکی:سرائیکی اصطلاحواں
ونکی:سرائیکی حروفِ تہجّی
ونکی:حروفِ تہجّی