ݙوہڑا اَتے احمد خان طارق

اڄوکے دور اِچ تے ہُݨ تئیں دے سرائیکی ݙوہڑے دے پن٘دھ اِچ احمد خان طارق سب تُوں وݙٓا، تے سبھ تُوں اہم شاعر ہِے۔ اے اعزاز ٻہوں گھٹ لوکیں دے حِصّے وِچ آن٘دے جو، او جین٘دے جی شہرت عام تے بقائے دوام دا مرتبہ حاصل کر گِھنَّݨ۔ اے لوک دیومالائی کردار، آلی کار، زندگی گزرین٘دِن تے دھرتی دے لوک اُنّھاں کُوں اپݨاں (Legend) سمجھین٘دِن۔

ڈیرہ غازی خان دی نواحی وستی شاہ صدر الدین اِچ راہوݨ آلا اے محنت کش، جیویں جیویں حیاتی دی چکّی، ڳِڑین٘دا رہ ڳئے، اُون٘ویں اُون٘ویں اُنّھاں دی شاعری فنّی تے فِکری لحاظ نال اڳون٘ہیں پن٘دھ کرین٘دی پئی ہِے۔ احمد خان طارق دی خوبصورتی اے ہِے جو اُنّھاں چار مصرعیاں دی اِیں صنف اِچ سرائیکی وسیب دی پوری پوری لوک داستان بیان کِیتی ہِے۔

اُنّھاں چار مصرعیاں اِچ ہِک جِین٘دا جاڳدا، آپݨیاں رسماں نِبھین٘دا، آپݨیاں روشن قدراں تے ناز کرین٘دا تے جُھمراں پین٘دا، سرائیکی وسیب پیش کِیتے نیں۔ اُنّھاں اپݨے ݙوہڑے اِچ ٻیٹ، ٻیٹ دے مال، چڑیاں، کاں، طوطے، درخت، کھوہ، ٻیڑی، پتّݨ، موہاݨے تے اُٹھ کُوں اِیں طرح پیش (Paint) کِیتے جو اُو ساریاں چیزاں بے جان تُوں جاندار اِی نئیں بݨدیاں، بلکہ ٻیٹ دے سارے منظر، احمد خان طارق دے ݙُکھ وِچ برابر شریک تِھین٘دِن۔

ٻیٹ دے مال منگھی تے پکھنڑو وی اُنّھاں دے غم اِچ اِیں شریک تِھین٘دِن جو اُو وی غم اِچ کھاوݨ، پِیوݨ، تے چرݨ چھوڑ ݙین٘دِن۔ منجھیں کِھیر ݙیوݨ تے کٹیاں کھیر پِیوݨ چھوڑ ݙین٘دِن۔ گویا کہ شاعر تے اُون٘دے نال نال اُوندا بھاݨ تے بھاݨ دے پکّھی، زناور سارے زندگی کولوں اَنج تھی ٻاہن٘دِن۔ نمونہ ݙیکھو:

اساں رُل موئیں دے ہِن حال کیہیں، آئی ڄال جیویں، اُونویں ڄال گھدی

ہیں لوک غریب، غریب جھیں، کݙی وِسم ڳئی، کݙی ٻال گھدی

ݙِٹّھا رنج ڄیکر، اَنج تھی ٻیٹھا، ݙِٹّھا کِھلدا تاں گرگال گھدی

رُل ڳئے ہیں طارق جئیں ݙین٘ہ وی، سئیں مال دی لکڑ، سنبھال گھدی

طارق اِیں وسیب دے ڄموڑ ہِن، اِیں سانگھے وسیب دے مزاج تے اُون٘دی روح کُوں چنڳی طرح سمجھدِن۔ سرائیکی وسیب، دُعائیں ݙیوݨ آلا وسیب ہِے۔ اے دُعائیں سُݨدے تے دُعائیں ونڈین٘دے۔ اِیں سارے پس منظر احمد خان طارق دی شاعری کُوں وی عاجزی تے انکساری دا ہِک سوہݨاں نمونہ بݨا ݙِتّے۔ او ہر حال اِچ اپݨی قسمت تے اپݨے محبوب تے خوش راہن٘دِن پر اُو بُری ڳالھ تے ٹالا کرین٘دِن تے ہر ݙُکھ کُوں خوش تھی کے قبول کرین٘دِن۔

"جدید سرائیکی شاعری" (تنقید تے تحقیق) ۔ از: ڈاکٹر گُل عباس اعواݨ۔ چھاپہ خانہ: جھوک پبلشرز ملتان۔ اشاعت: جون ٢٠١٤ء۔

 ٻیا ݙیکھو 

 ݙوہڑے وِچ زنان پُݨاں مزاج۔

 سرائیکی لوک ادب وِچ ݙوہڑا۔

 اڄوکے دور دا ݙوہڑا تے لوک ادب۔

 حوالہ جات 

 ٻاہرے رابطے 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دی لائبریری ݙیکھو

ونکی:احمد خان طارق دے ݙوہڑے۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ݙوہڑے۔ 
ونکی:سرائیکی لوک ادب۔ 
ونکی:سرائیکی لوک رِیت۔ 
ونکی:سرائیکی وسیب دا لوک ادب۔ 
ونکی:جھوک پبلشرز ملتان دے کارنامے۔ 
ونکی:ابن کلیم احسن نظامی دی ذاتی لائبریری۔