ابوالحسن کبیر ٹھٹوی سندھی

شیخ ابو الحسن محمد بن عبد الہادی ٹھٹوی سندھی مدنی المعروف شیخ سندھی (وفات: بدھ 12 شوال 1138ھ/ 12 جون 1726ء) سندھ دے مشہور تاریخی شہر ٹھٹہ نال تعلق رکھݨ والے ستارہویں صدی دے عالمی شہرت یافتہ محدث تے فقیہ ہن۔ فقہ حنفی نال نسبت خاص دے سبب عرب دنیا وچ امام السِندی الحنفی دے ناں نال پہچاݨے ویندن ۔
 ناں تے کنیت 
شیخ ابو الحسن دا ناں محمد بن عبد الہادی ہے۔ کنیت ابو الحسن تے لقب نور الدین ہے۔ والد دا ناں عبد الہادی ہئی۔علامہ عبد الحئی بن فخر الدین الحسینی: الاعلام بمن فی تاریخ الہند من الاعلام، جلد 2، صفحہ 685۔ تذکرہ تحت طبقہ ثانیہ عشرہ فی اعیان القرن الثانی عشر۔ مطبوعہ دار ابن حزم، بیروت، لبنان، 1420ھ/ 1999ءحاشیۃ مسند احمد بن حنبل، جلد 1، مقدمہ۔ مطبوعہ الھئیۃ القطریۃ، قطر، 1428ھ/ 2008ء
 ابتدائی حالات، تحصیلِ علم، درسِ حدیث 
شیخ ابوالحسن محمد بن عبد الہادی سندھ دے شہر ٹھٹہ وچ پیدا تھئے، البتہ سال ولادت معلوم نی تھی سڳا۔خیر الدین الزرکلی: الاعلام، جلد 6، صفحہ 253۔ مطبوعہ دار العام ملایین، بیروت، لبنان، 1422ھ/ 2002ء ابتدائی زندگی ٹھٹہ تے سندھ دے شہراں وچ گزری۔ ۔تراجم اعیان المدینہ المنورہ: ص 60۔ مطبوعہ دار الشروق، جدہ، سعودی عرب، 1404ھ/ 1984ء عمر دے وسطی زمانہ وچ سفر حجاز دے واسطے روانہ تھئے تے قلیل عرصہ ایران دے شہر شوشتر وش مقیم رہے۔ بعد ازاں مدینہ منورہ پہنچے تے باقی تمام عمر مدینہ منورہ وچ بسر کیتی۔ابوالفضل محمد خلیل بن علی المرادی: سلک الدرر، جلد 4، صفحہ 66۔ مطبوعہ مطبعة الميرية العامرۃ، بولاق، مصر، 1301ھ/ 1884ء اتھاں محدث علامہ ابراہیم کردی کورانی، شیخ محمد بن عبد الرسول برزنجی مدنی تے شیخ عبد اللہ بن سالم تے دیگر علماء توں علم حاصل کیتا تے سند گھدی۔ شیخ ابو الحسن نے باقی عمر اتھائیں علمِ حدیث دی خدمت تے درس و تدریس وچ بسر کیتی۔ مدینہ منورہ دے علما و فضلا انہاں دی شاگردی کوں اپݨے کیتے باعث عزت و شرف سمجھدے ہن۔ مشرق و مغرب دے ہزارہا علماء و فضلا نے انہاں توں حدیث دی سنداں حاصل کیتیاں۔مولانا دین محمد وفائی، تذکرہ مشاہیر سندھ (جلد دوم - جلد سوم)، اردو ترجمہ ڈاکٹر عزیز انصاری / عبد اللہ وریاہ، سندھی ادبی بورڈ، جام شورو سندھ، ص 278، 2005ء
 تصانیف 
شیخ ابو الحسن نے درس و تدریس دے علاوہ احادیث دی کتاباں تے وی عمدہ حواشی تحریر کیتے، جنہاں وچ چھی کتب دے حواشی مصر وچ وی شائع تھی چکے ہن۔ تحریر کردہ تصانیف تے حواشی دی تفصیل ایویں ہے

 حاشیہ سندھی علیٰ صحیح بخاری
 حاشیہ صحیح مسلم
 حاشیہ سنن ترمذی
 الفتوحات النبوة
 تحفۃ المحبین
 حاشیہ سنن نسائی
 حاشیہ مسند امام احمد بن حنبل
 حاشیہ فتح القدر فقہ
 منھل الھذات فی معدل الصلوات
 فتح الودود حاشیہ سنن ابو داؤد
 وفات 
شیخ ابو الحسن نے طویل العمری وچ بروز بدھ 12 شوال 1138ھ/ 12 جون 1726ء کوں مدینہ منورہ وچ انتقال کیتا۔ نماز جنازہ مسجد نبویؐ وچ ادا کیتی گئی تے تدفین جنت البقیع وچ کیتی گئی۔ نماز جنازہ وچ خلقت دا اژدھام ݙٹھا گیا حتیٰ کہ خواتین نے وی شرکت کیتی۔ڈاکٹر عبد الرسول قادری، مخدوم محمد ہاشم ٹھٹوی:سوانح حیات اور علمی خدمتیں (سندھی)، مفتی اعظم سندھ اکیڈمی، دار العلوم مجددیہ نعیمیہ، ملیر کراچی، ص 188، 2002ءحاشیۃ سنن النسائی، مقدمہ، ص 10۔ مطبوعہ دارالبشائر الاسلامیہ، بیروت، لبنان، 1414ھ/ 1994ء
حوالے
ونکی: شخصیات