عراق وِچ زنانیاں

اِکوِیہوِیں صدی دے اَغاز وِچ عراق وِچ زنانیاں (اردو: عراق میں خواتین) (انگریزی: Women in Iraq) دی حیثیّت ٻہوں سارے عوامل توں متاثر تھئی ہِے: جنگاں (حال وِچ ای عراق دی جنگ)، فرقہ وارانہ مذہبی، کوئی کُراڑا جھیڑا کائے نِھیں، اسلامی قنُون اَتے عراق دے آئین توں متعلق بحثاں، ثقافتی روائتاں، اَتے جدید سیکولرازم جنگاں اَتے اندرلے جھیڑیاں دے نتیجے وِچ لَکّھیاں عراقی زنانیاں بیوہ تِھی چُکیاں ہِن۔ زنانیاں دے حقوق دی تنظیماں ہراساں کرݨ اَتے ݙراوݨ دھمکاوݨ دے خلاف پورھیا کرین٘دیاں پئیاں ہِن، جاں جو اُوہ قنُون، تعلیم، کَم دی جاء، اَتے عراقی حیاتی دے ٻہوں سارے ٻئے شعبیاں وِچ زنانیاں دی حیثیت کوں چنڳا بݨاوݨ اَتے غیرت دے ناں اُتے قتل اَتے جبری شادیاں جئیں گندے روائتی طریقیاں کوں روکݨ کِیتے کَم کرین٘دیاں ہِن۔

 تاریخ 
سَتویں صدی دے وِچالے وِچ لاما اپݨی فتح دے ہِک حِصّے دے طور تے فارسیاں نال لڑدے پئے ہَن، جِنّھاں کوں ہَر تھئی ہئی۔ "دا آواکنڈ: وومن ان عراق" دی مصنف زنانی "ڈورین انگرامس" نے آکھیا ہِے جو اُوہ ویلا ہئی جِہڑیلے زنانیاں دی مدد دی لوڑ ہئی۔ خاص طور تے، امینہ بنت قیس ناویں ہِک زنانی "ستارھاں ورھیاں دی عُمر وِچ ابتدائی جھیڑیاں وِچوں ہِک وِچ طبّی جَتّھے دی اڳواݨی کرݨ آلی سبھ توں گھٹ عمر زنانی ہَن"Doreen Insgrams, The Awakened: Women in Iraq.۔ اپݨی جِت دے بعد میسوپوٹیمیا اُتے حکومت کرݨ آلے عرباں نے اِیں مُلخ دا ناں عراق رکّھیا۔ عباسی خلافت دے وِچالے وِچ، ودھائے طبقے دے مرداں کِیتے زنانیاں کوں جنسی غلاماں دے طور تے رکّھݨ دا رواج عام ہئیWomen and Gender in Islam: Historical Roots of a Modern Debate، اَتے ٻہوں ساریاں غلام زنانیاں اپݨی ذہانت اَتے سُݨھَپ دی پارُوں مہان٘دریاں ہَن۔ عباسی معاشرے وِچ اَزاد زنانیاں کِیتے نمایاں مقام حاصل کرݨ ٻہوں اوکھا ہئی، بھان٘ویں جو کُجھ قابلِ ذکر زنانیاں موجود ہَن۔

١٢٥٨ء وِچ، بغداد، اُتے منگول قوم نے حملہ کر تے قبضہ کر گِھدّا۔Anthony Nutting, The Arabs. منگولاں دے ٹُر ون٘ڄݨ دے بعد ١٥٥٣ء تئیں فارسی دُشمݨاں دا سلسلہ جاری رِیہا، جِہڑیلے عثمانی سلطان سلیمان نے بغداد اَتے اِین٘دے صوبیاں اُتے قبضہ کر گِھدا، جیڑھا ترک سلطنت دا حِصّہ بݨ ڳئے۔ انگرامس آہْدا ہِے جو ترکاں دے "زنانیاں دے بارے وِچ غیر لچیلے اصول ہَن"۔ جین٘دی وجہ نال زنانیاں دی حیثٰیت وِچ گھٹائی آئی۔ اِین٘دے برعکس، بیٹریس فوربس مینز دا آکھݨاں ہِے جو زنانیاں کوں ترک اَتے منگول معاشریاں وِچ نسبتاً ودھایا اَتے عوامی مقام ݙِتا ڳیا ہِئی، اَتے عراق اُتے حمکرانی کرݨ آلے ترک ٹَٻَّراں وِچ کئی زنانیاں، جیویں تیموری سلطنت، نے سیاسی اہمیّت حاصل کِیتی ہئی۔Women in Iran from the Rise of Islam to 1800

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 OWFI کی سرکاری ویب سائٹ (محفوظ شدہ)
 یکجہتی عراق
 عراق میں خواتین کے حقوق کے لیے جدوجہد، دعا خلیل اسود کے قتل کے موضوع پر ینار محمد کے ساتھ انٹرویو، 26 جون 2007، نیوز ویب سائٹ CNN پر (انتباہ: گرافک تصاویر)
 عراقی خواتین کی زندگی کا ایک دن، عراق میں خواتین کی حالت پر ہوزان محمود کے ساتھ دو حصوں میں انٹرویو، الجزیرہ، 3 مارچ، 2007۔
ونکی:عراق وِچ زنانیاں
ونکی:عراقی زنانیاں
ونکی:زنانیاں بلحاظ دیس
ونکی:زنانیاں اَتے اُنّھاں دے متعلقات
ونکی:زنانیاں بلحاظ خطّہ
ونکی:تِرِیمتاں بلحاظ دیس