جاپانی، ہیرو غلیفی اَتے کُجھ ٻئے خط

ݙو ترے سو سال قبل مسیح نبطیاں دے حکومت نجد توں ساحلی علاقیاں احمر عقبہ اَتے بادیۂ شام تئیں ہئی اَتے زبان عربی ہئی ایندے بعد مسند سبائی وت صنعوی خط دا ناں آندے ڄیڑھے علاقہ حوران (شام) اِچ جبلِ صفا اِچ لکھیا گیا۔ اِیندے بعد ثمودی خط دا ذکرتاں قرآن پاک اِچ وی آیا ہِے۔ وَت لحیانی، حیثی اَتے چینی خط قابلِ ذکر ہِن۔ ایشیاء دے خطاں اِچ چینی ہِک دلچسپ اَتے منفرد طرزِ تحریر ہَا، کیوں ڄو اِیندی کتابت اُتُّوں کولوں تَلّے آلے پاسے تھیندی ہِے۔ چینیاں دا اعتقاد ہِے ڄو فیضانِ خداوندی دا نزول اسمان تُوں زمین آلے پاسے تھیندا ہِے۔ 

 جاپانی خط 
اے خط درختاں دِیاں شاخاں دی طرحاں پیچیدہ رِیہا، اِیں کِیتے عرب آلے اِیکوں آپݨی اصطلاح اِچ ’’خطِ شجر‘‘ آدھے ہَن، اِیندیاں ݙو قسماں ہِن ’’کٹکݨا‘‘ اتے ’’ہیرا گانا‘‘ اے ݙوہیں جاپانی اَتے پراݨے مغلیٔ چینی خط دیاں شاخاں ہِن۔ سُریانی، عبرانی اَتے عربی خط تاں سَڄے تُوں کھٻے پاسے لکھے ویندن اِنہاں دا نظریہ اے ہا جو انسان توں طبعی حرکت دا آغاز ہمیشاں سڄے ہتھ توں تے سڄے قدم توں تھیندا ہِے۔ اِیندے برعکس ہندی، قبطی، رومی اَتے قدیم فارسی تحریراں دی کتابت کھٻے تُوں سڄے پاسے تھیندی ہئی۔ کِیوں ڄو حکمائے یونان دی تحقیق دے مطابق خون دا دَورانیہ دل تُوں شروع تھیندا ہِے اَتے دل کھٻے پاسے ہوندا ہِے۔ اَتے عقل دا مرکز ہِے۔

 خطِ ہیرو غلیفی 
پراݨے تمثالی خط ہیرو غلیفی نے ڄݙاں پہلی کروَٹ گِدی تاں تحریر اِچ تصویری انداز دے حرف ݙھالے ڳئے۔ ایندے حروفِ تہجی صرف پنڄی حرفاں دے ہَن‘ اُوں ویلے اے خط شاہی دفتراں اِچ جاری تھیا ایکوں ہیرا طیقی دا ناں ݙتا ڳیا۔ بعد اِچ کڄھ ارتقاء دے بعد ایندا ناں دیموطیقی پے ڳیا۔Black on White The Story of Books Millin. London

 قبل مسیح اِچ لفظ کینویں لکھے ویندے ہَن 
کئی قسماں دے خط یعنی تحریر دیاں طرزاں پراݨے زمانیاں توں رائج ہَن۔ اِنہاں حرفاں دی پہنچاݨ اَتے لکھݨ دے انداز وکھرے ہَن۔ اساں ’’خط دی کہاݨی تصویراں دی زبانی‘‘ ݙسݨ دی خاطر اِے نقشہ بݨا تے ݙساوݨ دا اَہُر کیتے ڄو اَڄ دے حَرف کل‘ پرسوں اَتے اُوں توں پراݨے زمانے 1600قبل مسیح اِچ ایہے لفظ اَتے حروف کینویں لکھے ویندے ہَن۔از: "ابن کلیم" "ملتان دے لوک فنون وِچ روائتی خطاطی دا ارتقاء" (١٩٧٠ء تُوں پہلاں)، باہتمام: دبستان فروغ خطاطی (رجسٹرڈ)۔ (غیر مطبوعہ سرائیکی مقالہ)۔

 ٻِیا ݙیکھو 

 تصویری دَور تُوں لفظ تئیں پن٘دھ۔

 فن خطاطی دے تذکرے تے تاریخ۔

 زبان نال تحریر اَتے فنِ خطاطی دا رشتہ

 خطِ مسماری اتے قدیم دور دے اندازِ تحریر۔

 لوک فنِ خطاطی وِچ خطِ سومری اَتے یونانی خط

 حوالہ جات 

 ٻاہرلے جوڑ 

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی دا اُردو وکیپیڈیا تے تعارف

 سئیں ابنِ کلیم احسن نظامی (مرحوم) دا ٻِیا پورھیا

 گُلِ رعنا ادب سوسائٹی دے ٻئے کتاباں

ونکی:ابنِ کلیم دا سرائیکی لوک ادب وِچ کَم
ونکی:سرائیکی لوک فنون اَتے ابنِ کلیم
ونکی:دبستان فروغ خطاطی دا لوک فنون تے پورھیا
ونکی:سرائیکی لوک فنون۔
ونکی:سرائیکی وسیب دے لوک فنون
ونکی:لوک فنون۔
ونکی:لوک دستکاریاں
ونکی:خطاطی دا لوک فن
ونکی:ملتان دے روائتی لوک فنون