ترخیم

کہیں وی لوظ دی او حالت ئِ جیندے ئِ چ اونہہ لوظ دے اخیری حرف تَہجّی کوں گرا ݙتا (حذف کر ڈتا) ون٘ڄے۔ ترخیم دا لغوی معنی وی کہیں لوظ کوں لنڈا کر ݙیونئِ ۔ ترخیم زیادہ تر شاعری ئِ چ ای مستعمل ئِ۔ مثلاً شاباش کوں شابش، چندر کوں چن، کتھاں کو کتھ، جتھاں کو جتھ، جݙاں کوں جݙ تے کݙاں کوں کݙ ٻدھا ویندے ۔ اتھاں کجھ اشعار بطور نمونہ پیش کیتے ویندن۔  
۱

کتھ آدم تے کتھ شیثؑ نبی 

کتھ نوحؑ کتھاں طوفان آیا

فریدؒ

۲

کربل دے وچ تیغ چلا کر 

ایڑھا کیس کرایا

فریدؒ

۳

شابش مار ریاض کوں ویندی 

جتنے لبھنی سارے پتھر

ریاض رحمانی

۴

تیر نگہ دا رڳ رڳ رچیا

سارا بدن چرنگ یارا 

فریدؒ

۵

چوݙی دی سوہݨی رات ہئی_ ہک نور دی برسات ہئی

سانول کوں ول ول یاد کر_ پیندا ڳیئُم پیندا ڳیئُم

نقوی احمد پوری

۶

چندر میݙے کول ہے، تے رات وی چوݙی دی ہے

اڄ تاں لڳدی ہے سراندی تے پواندی روشنی

نقوی احمد پوری

اُتے ݙتے ڳئے پہلے شعر ئِ چ کتھاں یا کتھائیں کِن رخم کتھ، ݙوجھے شعر ئِ چ کربلا کن رخم کربل، تریجھے شعر ئِ چ شاباش کن رخم شابش ، چوتھے شعر ئِ چ نگاہ کن رخم نگہ تے پنجویں تے چھیوں شعر ئِ چ چوݙھویں کن چوݙی رخم ٻدھا ڳئے ۔ کتاب:جامع سرائیکی قواعد (پہلی جلد علم الصرف)، تحقیق تے تحریر:امان اللہ کاظم، ناشر:عثمان پبلی کیشننز لاہور
حوالے