ඔස්ට්‍රියාවේ භූගෝලය

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wildspitze_seen_from_Hinterer_Brunnkogel.jpg|thumb|ටිරෝලියාවේ ඔට්ස්ටල් නිම්නයට ආසන්නව, ශීත ඍතුවේ ග්ලැසියර කලාපයකි. උසම කඳු මුදුන වන්නේ ඔස්ට්‍රියාවේ දෙවන උසම කන්ද වන වයිල්ඩ්ස්පිට්ස් (මීටර් 3,768 (අඩි 12,362)) ය.
ඇල්ප්ස් කඳුකරයේ පිහිටා ඇති නිසා ඔස්ට්‍රියාව බොහෝ දුරට කඳුකර රටකි. මධ්‍යම නැගෙනහිර ඇල්ප්ස්, උතුරු හුණුගල් ඇල්ප්ස් සහ දකුණු හුණුගල් ඇල්ප්ස් යන සියල්ලම අර්ධ වශයෙන් ඔස්ට්‍රියාවේ පිහිටා ඇත. ඔස්ට්‍රියාවේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් (83,871 km2 හෝ 32,383 වර්ග සැතපුම්), හතරෙන් එකක් පමණ පහත් බිම් ලෙස සැලකිය හැකි අතර, රටෙන් 32% ක් පමණක් මීටර් 500 (අඩි 1,640) ට අඩුය. බටහිර ඔස්ට්‍රියාවේ ඇල්ප්ස් කඳුකරය රටේ නැගෙනහිර කොටසේ පහත් බිම් සහ තැනිතලා වලට තරමක් ඉඩ සලසයි.

ඔස්ට්‍රියාව 46° සහ 49° N අක්ෂාංශ සහ 9° සහ 18° E දේශාංශ අතර පිහිටා ඇත.

එය ප්‍රදේශ පහකට බෙදිය හැකි අතර, විශාලතම ප්‍රදේශ වන්නේ නැගෙනහිර ඇල්ප්ස් කඳුවැටිය වන අතර එය ජාතියේ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 62% ක් වේ. ඇල්ප්ස් සහ කාර්පාතියන් කඳු පාමුල පිහිටි ඔස්ට්‍රියානු පාමුල 12% ක් පමණ වන අතර නැගෙනහිරින් පිහිටි පාමුල සහ පන්නෝනි පහත් රටේ පරිධිය වටා ඇති ප්‍රදේශ මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 12% ක් පමණ වේ. දෙවන විශාල කඳු ප්‍රදේශය (ඇල්ප්ස් කඳුකරයට වඩා බෙහෙවින් අඩු) උතුරේ පිහිටා ඇත. ඔස්ට්‍රියානු ග්‍රැනයිට් සානුව ලෙස හැඳින්වෙන එය බොහීමියානු ස්කන්ධයේ මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර ඔස්ට්‍රියාවෙන් 10% ක් වේ. වියානා ද්‍රෝණියේ ඔස්ට්‍රියානු කොටස ඉතිරි 4% කින් සමන්විත වේ.

ඔස්ට්‍රියාවේ වනාන්තර ආවරණය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 47% ක් පමණ වන අතර එය 2020 දී වනාන්තර හෙක්ටයාර 3,899,150 ට සමාන වන අතර එය 1990 දී හෙක්ටයාර 3,775,670 (හෙක්ටයාර) විය. 2020 දී ස්වභාවිකව පුනර්ජනනීය වනාන්තර හෙක්ටයාර 2,227,500 (හෙක්ටයාර) ආවරණය කර ඇති අතර රෝපණය කරන ලද වනාන්තර හෙක්ටයාර 1,671,500 (හෙක්ටයාර) ආවරණය කර ඇත. ස්වභාවිකව පුනර්ජනනීය වනාන්තරවලින් 2% ක් ප්‍රාථමික වනාන්තර (මානව ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පැහැදිලිව පෙනෙන ඇඟවීම් නොමැති දේශීය ගස් විශේෂ වලින් සමන්විත) බව වාර්තා වූ අතර වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් 23% ක් පමණ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ තුළ දක්නට ලැබුණි. 2015 වර්ෂය සඳහා, වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් 18% ක් පොදු අයිතිය යටතේ පවතින බවත්, 82% ක් පුද්ගලික අයිතිය සහ 0% ක් වෙනත් හෝ නොදන්නා ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති බවත් වාර්තා විය.

ශාක භූගෝලීය වශයෙන්, ඔස්ට්‍රියාව බෝරියල් රාජධානිය තුළ සර්කම්බෝරියල් කලාපයේ මධ්‍යම යුරෝපීය පළාතට අයත් වේ. WWF ට අනුව, ඔස්ට්‍රියාවේ භූමි ප්‍රදේශය පරිසර කලාප හතරකට බෙදිය හැකිය: මධ්‍යම යුරෝපීය මිශ්‍ර වනාන්තර, පන්නෝනියානු මිශ්‍ර වනාන්තර, ඇල්ප්ස් කේතුධර සහ මිශ්‍ර වනාන්තර සහ බටහිර යුරෝපීය පළල් පත්‍ර වනාන්තර. ඔස්ට්‍රියාව 2018 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 3.55/10 ක් ලබා ගත් අතර එය රටවල් 172 න් ගෝලීය වශයෙන් 149 වන ස්ථානයට පත්විය.

 දේශගුණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_v2_AUT_1991%E2%80%932020.svg|thumb|ඔස්ට්‍රියාව සඳහා කොපන්-ගයිගර් දේශගුණික වර්ගීකරණ සිතියම
ඔස්ට්‍රියාවේ වැඩි කොටසක් පිහිටා ඇත්තේ සිසිල්/සෞම්‍ය දේශගුණික කලාපයේ වන අතර එහිදී තෙතමනය සහිත බටහිර සුළං ප්‍රමුඛ වේ. රටෙන් හතරෙන් තුනක් පමණ ඇල්ප්ස් කඳුකරයෙන් ආධිපත්‍යය දරන බැවින්, ඇල්පයින් දේශගුණය ප්‍රමුඛ වේ. නැගෙනහිරින් - පන්නෝනියානු තැනිතලාවේ සහ ඩැනියුබ් නිම්නය දිගේ - දේශගුණය ඇල්පයින් ප්‍රදේශවලට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් සහිත මහාද්වීපික ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. ඔස්ට්‍රියාව ශීත ඍතුවේ දී (−10 සිට 0 °C දක්වා) සීතල වුවද, ගිම්හාන උෂ්ණත්වය සාපේක්ෂව ඉහළ විය හැකිය, 20 ගණන්වල මැද භාගයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සහ 2013 අගෝස්තු මාසයේදී 40.5 °C (105 °F) ක ඉහළම උෂ්ණත්වයක් සහිතව.

කොපන් දේශගුණික වර්ගීකරණයට අනුව ඔස්ට්‍රියාවේ පහත දේශගුණික වර්ග තිබේ: තෙතමනය සහිත උපනිවර්තන (Cfa), සාගරික (Cfb), සිසිල්/උණුසුම්-ගිම්හාන තෙතමනය සහිත මහාද්වීපික (Dfb), උප ආක්ටික්/උණුඇල්පයින් (Dfc), ටුන්ඩ්‍රා/ඇල්පයින් (ET) සහ අයිස්-කැප් (EF). ඔස්ට්‍රියාව ඉතා සීතල, දැඩි ශීත සෘතු අත්විඳිය හැකි බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය, නමුත් බොහෝ විට ඒවා තරමක් සැසඳිය හැකි දේශගුණික කලාපවල, උදාහරණයක් ලෙස, දකුණු ස්කැන්ඩිනේවියාව හෝ නැගෙනහිර යුරෝපයේ ඇති තරම් සීතල වේ. එසේම, ඉහළ උන්නතාංශවලදී, ගිම්හානය සාමාන්‍යයෙන් නිම්න/පහළ උන්නතාංශවලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස සිසිල් වේ. ඇල්ප්ස් කඳුකරය වටා දක්නට ලැබෙන උප ආක්ටික් සහ ටුන්ඩ්‍රා දේශගුණය ශීත ඍතුවේ දී වෙනත් තැන්වල සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් උණුසුම් වේ, මෙයට හේතුව යුරෝපයේ මෙම කොටසෙහි සාගර බලපෑමයි.

1880 සිට ඔස්ට්‍රියාවේ දේශගුණික විපර්යාස දැනටමත් 2 °C කින් පමණ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට හේතු වී ඇති අතර, තාප තරංග වඩාත් සුලභ වන අතරතුර උෂ්ණත්වය තවදුරටත් වැඩි වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. අධික වර්ෂාපතන සිදුවීම් නිතර නිතර සිදුවී ඇති අතර, ඒ ආශ්‍රිත ගංවතුර සහ නායයෑම් ඔස්ට්‍රියාවේ විදුලි සැපයුම් ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් විය හැකිය. ඔස්ට්‍රියාවේ කඳුකර ප්‍රදේශ දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඉතා සංවේදී වන අතර හිම පතනය, කලින් හිම දියවීම සහ ග්ලැසියර අලාභය අඩු වෙමින් පවතී.

 යොමු කිරීම්