යක්ක

යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් (හෙවත් යක්කයන්) යනු ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ ජීවත් වූ බවට සැලකෙන ප්‍රධාන ගෝත්‍ර හතරෙන් (සිව් හෙළය) එක් ගෝත්‍රයකි. මහාවංසය වැනි පාලි වංශකතාවල ඔවුන්ව අමනුෂ්‍ය කොටසක් ලෙස අර්ථ දක්වා තිබුණද, නූතන පුරාවිද්‍යාත්මක හා මානව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරු වන්නේ ඔවුන් දියුණු සංස්කෘතියක් සහ තාක්ෂණික දැනුමක් හිමි මානව කණ්ඩායමක් බවයි.

 රාවණ රජු සහ යක්ෂ ගෝත්‍රය 
යක්ෂ සහ රාක්ෂ ගෝත්‍රිකයන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨතම පාලකයා ලෙස රාවණ රජු සැලකේ. හෙළ ජනප්‍රවාදයන්ට අනුව ඔහු වසර දහස් ගණනකට පෙර ලංකාව පාලනය කළ මහා අධිරාජයෙකි. 

 තාක්ෂණය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව: රාවණ රජු සතුව "දඬුමොණරය" නමින් හැඳින්වෙන ගුවන් යානා තාක්ෂණයක් පැවති බවත්, ඔහු වෛද්‍ය විද්‍යාව (ආයුර්වේදය) පිළිබඳ "අර්ක ප්‍රකාශය" වැනි ග්‍රන්ථ රචනා කළ පඬිවරයකු බවත් විශ්වාස කෙරේ.
 පාලන මධ්‍යස්ථාන: සීගිරිය (එකල ආලකමන්දාව), ලග්ගල, සහ වාරියපොළ වැනි ප්‍රදේශ රාවණ පාලනයට නතු වූ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථාන ලෙස ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.
 රාමායණය: ඉන්දීය රාමායණ මහා කාව්‍යයේ රාවණ රජු දුෂ්ට චරිතයක් ලෙස නිරූපණය කළද, ලාංකීය ජන සමාජය තුළ ඔහු සෘජු, ප්‍රඥාවන්ත සහ සාධාරණ රජෙකු ලෙස ගෞරවයට පාත්‍ර වේ.

 ඉතිහාසය සහ සම්භවය 
මහාවංසයට අනුව විජය කුමරු ලංකාවට පැමිණෙන අවස්ථාව වන විට ලංකාවේ පාලනය යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් සතුව පැවතුණි. එවකට ලංකාවේ ප්‍රධාන පාලකයා ලෙස මහාකාලසේන රජු සැලකෙන අතර, සිරිසවත්ථු පුරය ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පැවති බව සඳහන් වේ. විජය කුමරුට ලංකාව යටත් කර ගැනීමට උපකාර කළේ කුවේණි නම් යක්ෂ ගෝත්‍රික කුමරියකි.

 සංස්කෘතිය සහ තාක්ෂණය 
යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් යකඩ නිස්සාරණය සහ ලෝහ කර්මාන්තය පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබූ පිරිසක් බව විද්වත් මතයයි. "යක්ක" යන නාමය "යකඩ" යන වචනය හා සම්බන්ධ බව සමහර ඉතිහාසඥයෝ පෙන්වා දෙති. මීට අමතරව, ඔවුන් වාරි කර්මාන්තය සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිළිබඳ හසළ දැනුමක් ඇත්තන් වූහ.

 පූර්වජ වන්දනය 
ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් මියගිය නෑයන් පිදීම (පූර්වජ වන්දනය) සහ ස්වභාවධර්මය දේවත්වයෙන් සැලකීම සිදු කළහ. වර්තමානයේ පවතින "කිරි මඩුව" සහ "යක් ඇදහිලි" වැනි චාරිත්‍රයන්ගේ මුල් බීජ මෙම ගෝත්‍රික සංස්කෘතිය තුළ පවතින බව පෙනේ.

 පාලන සමය සහ පසුබෑම 
පණ්ඩුකාභය රජු රාජ්‍යත්වයට පත්වීමේදී චිත්තරාජ සහ කාලවේල යන යක්ෂ ගෝත්‍රික නායකයන්ගේ සහාය ලබා ගත් බව මහාවංසයේ සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත්, ක්‍රමයෙන් මෙම ගෝත්‍රිකයන් සිංහල ජන සමාජයට මුසු වූ අතර, තවත් පිරිසක් වනාන්තරගත වූහ. වර්තමාන වැදි ජනයාගේ මූලාරම්භය යක්ෂ සහ විජය කුමරුගේ දරුවන්ගෙන් සිදුවූ බව ජනප්‍රවාදයේ එයි.

 මූලාශ්‍ර 

 මහාවංසය - හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමි.
 රාවණ කථා - අරීසෙන් අහුබුදු.
 ලංකා ඉතිහාසය (පුරාතන යුගය) - මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන.
 සිව් හෙළයේ ඉතිහාසය - පර්යේෂණාත්මක කෘති.

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ගෝත්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රාවණ රජු