කේමන් දූපත් හි ඉතිහාසය

සම්භවය සහ ජනපදකරණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:2_dollar_Cayman_1975.png|thumb|1975 කේමන් ඩොලර් 22017 වන විට, යුරෝපීයයන් විසින් දූපත් සොයා ගැනීමට පෙර ඔවුන් එහි වාසය කළ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් සොයාගෙන නොමැත. කේමන් දූපත් වලට ඔවුන්ගේ නම ලැබුණේ අරවක්-ටයිනෝ ජනයාගේ භාෂාවෙන් කිඹුලා (කයිමන්) යන වචනයෙනි. 1503 මැයි 10 වන දින ඇමරිකාවට කළ අවසන් ගමනේදී ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් දූපත් දුටු පළමු යුරෝපීයයා බව විශ්වාස කෙරේ. කැස්බෑවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් එහි තිබී හමු වූ නිසා (ඒවා ඉක්මනින් වඳ වී යාමට ආසන්නව දඩයම් කරන ලදී) ඔහු ඒවා "ලාස් ටෝර්ටුගස්" ලෙස නම් කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඊළඟ දශක කිහිපය තුළ, දූපත් "කයිමානාස්" හෝ "කයිමේන්ස්" ලෙස හැඳින්වීමට පටන් ගත්තේය.

කොලොම්බස්ගේ දර්ශනයෙන් පසු ක්ෂණික යටත් විජිතකරණයක් සිදු නොවූ නමුත්, විවිධ පසුබිම්වලින් පැමිණි විවිධ පදිංචිකරුවන් අවසානයේ පැමිණියහ, මුහුදු කොල්ලකරුවන්, නැව් සුන්බුන් වූ නාවිකයින් සහ ජැමෙයිකාවේ ඔලිවර් ක්‍රොම්වෙල්ගේ හමුදාවෙන් පලා ගිය අය ඇතුළුවය. සර් ෆ්‍රැන්සිස් ඩ්‍රේක් 1586 දී දූපත් වෙත කෙටි සංචාරයක් කළේය.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cayman_Islands_National_Museum_-_George_Town,_Grand_Cayman.jpg|වම|thumb|කේමන් දූපත් ජාතික කෞතුකාගාරය, ජෝර්ජ් ටවුන්, ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්
පළමු ස්ථිර පදිංචිකරු වන අයිසැක් බොඩ්ඩන් 1661 දී පමණ ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි උපත ලැබීය. ඔහු බොඩ්ඩන් නම් මුල් පදිංචිකරුවෙකුගේ මුනුපුරා විය, බොහෝ විට 1655 දී ස්පාඤ්ඤයෙන් ජැමෙයිකාව අල්ලා ගැනීමට සම්බන්ධ වූ ඔලිවර් ක්‍රොම්වෙල්ගේ සොල්දාදුවෙකු විය හැකිය.

1670 මැඩ්රිඩ් ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස එංගලන්තය ජැමෙයිකාව සමඟ කේමන් දූපත් විධිමත් ලෙස පාලනය කළේය. එම වසරේම පෘතුගීසි පෞද්ගලික මැනුවෙල් රිබෙයිරෝ පාර්ඩල් යටතේ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් ලිට්ල් කේමන් හි කැස්බෑ ධීවර ජනාවාසයකට ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන ලදී. ඒ වන විට මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ තෝතැන්නක් බවට පත්ව තිබූ ප්‍රදේශයේ පදිංචි වීමට අසාර්ථක උත්සාහයන් කිහිපයකින් පසුව, දූපත් වල ස්ථිර ඉංග්‍රීසි කතා කරන ජනගහනයක් 1730 ගණන්වල සිට පැවත එන්නකි. 1734 දී ජැමෙයිකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පළමු රාජකීය ඉඩම් ප්‍රදානයෙන් පසු ජනාවාස වීමත් සමඟ, වහලුන් හඳුන්වා දෙන ලදී. බොහෝ දෙනෙකු අප්‍රිකාවෙන් මිලදී ගෙන දූපත් වෙත ගෙන එන ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්වදේශික කේමේනියානුවන්ගෙන් බහුතරයක් අප්‍රිකානු හෝ ඉංග්‍රීසි සම්භවයක් ඇති අය බවට පත්ව ඇත.

1794 පෙබරවාරි 8 වන දින, කේමේනියානුවන් විසින් HMS Convert ඇතුළු වෙළඳ නැව් දහයක කණ්ඩායමක කාර්ය මණ්ඩලය බේරා ගන්නා ලදී, එම සිදුවීම එතැන් සිට "දස රුවල් සුන්බුන්" ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. රළු මුහුදේදී නැව් ගල්පරයක ගැටී ගොඩබිමට දිව ගොස් ඇත.. පුරාවෘත්තයට අනුව, III වන ජෝර්ජ් රජු දූපත් වැසියන්ගේ ත්‍යාගශීලීභාවය වෙනුවෙන් ඔවුන්ට ත්‍යාග පිරිනැමුවේ කිසි විටෙකත් බදු හඳුන්වා නොදෙන බවට පොරොන්දුවක් ලබා දීමෙනි, මන්ද එක් නෞකාවක රජුගේ පවුලේ සාමාජිකයෙකු රැගෙන ගිය බැවිනි. පුරාවෘත්තය තිබියදීත්, කතාව සත්‍ය නොවේ.

 19 වන සියවස 
1802 දී දූපත් වල සිදු කරන ලද පළමු සංගණනයේදී, ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි ජනගහනය 933 ක් වූ අතර, එම වැසියන්ගෙන් 545 ක් වහලුන් විය. 1833 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව විසින් වහල්භාවය අහෝසි කිරීමේ පනත සම්මත කිරීමෙන් පසුව, කේමන් දූපත් වල වහල්භාවය අහෝසි කරන ලදී. අහෝසි කරන අවස්ථාවේ දී, පවුල් 116 කට අයත් අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති වහලුන් 950 කට වඩා සිටියහ.

1863 ජුනි 22 වන දින, කේමන් දූපත් ජැමෙයිකාවේ ක්‍රවුන් ජනපදයේ යැපීමක් ලෙස නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර පරිපාලනය කරන ලදී. ජැමෙයිකාව ස්වාධීන පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජධානියක් බවට පත්වීමෙන් පසු, 1962 දී වෙනම ක්‍රවුන් ජනපදයක් බවට පත් වන තෙක්, දූපත් ජැමෙයිකාවේ ජනපදයේ කොටසක් ලෙස පාලනය විය..link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Heroes_Square_of_George_Town.jpg|දකුණ|thumb|කේමන් දූපත් යුද්ධයෙන් මියගිය අය සිහිපත් කරන ජෝර්ජ් ටවුන් මධ්‍යයේ පිහිටි වීර චතුරශ්‍රය. ව්‍යවස්ථාදායක සභා ගොඩනැගිල්ල වම් පසින් ඇත.

 20 වන සියවස 
1950 ගණන්වලදී, ඕවන් රොබට්ස් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ (ORIA) විවෘත කිරීමත් සමඟ, බැංකුවක් සහ හෝටල් කිහිපයක් මෙන්ම, නියමිත ගුවන් ගමන් සහ කෲස් නැවතුම් ස්ථාන ගණනාවක් හඳුන්වා දීමත් සමඟ සංචාරක ව්‍යාපාරය සමෘද්ධිමත් වීමට පටන් ගත්තේය. දේශපාලනික වශයෙන්, කේමන් දූපත් 1958 සිට 1962 දක්වා ජැමෙයිකාවේ අභ්‍යන්තර ස්වයං පාලන ප්‍රදේශයක් වූ නමුත්, 1962 දී ජැමෙයිකාවේ නිදහස ලැබීමෙන් පසු ඔවුන් සෘජු බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට නැවත පැමිණියහ. 1972 දී, නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් මගින් විශාල අභ්‍යන්තර ස්වයං පාලනයක් ලබා දෙන ලද අතර, 1994 දී තවදුරටත් සංශෝධන සිදු කරන ලදී. කේමන් දූපත් රජය සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ වෙරළබඩ මූල්‍ය ආකර්ෂණය හරහා භූමියේ ආර්ථිකය නංවාලීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අතර, මේ දෙකම 1970 ගණන්වල සිට හතු පිපෙන්නාක් මෙන් වර්ධනය විය. ඓතිහාසිකව, කේමන් දූපත් බදු-නිදහස් ගමනාන්තයක් වී ඇති අතර, රජය සැමවිටම සෘජු බදු නොව වක්‍ර බදු මත විශ්වාසය තබා ඇත. භූමිය කිසි විටෙකත් ආදායම් බද්දක්, ප්‍රාග්ධන ලාභ බද්දක් හෝ කිසිදු ධන බද්දක් අය කර නොමැති අතර, එය ජනප්‍රිය බදු තෝතැන්නක් බවට පත් කළේය..

1986 අප්‍රේල් මාසයේදී, කේමන් දූපත් වල පළමු සමුද්‍ර ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ නම් කරන ලද අතර, ඒවා ඔවුන්ගේ බිඳෙනසුලු සාගර ජීවීන් ආරක්ෂා කළ කැරිබියන් දූපත් වල පළමු දූපත් බවට පත් විය.

 21 වන සියවස 
මානව හිමිකම් නීති සම්පාදනයේ විවිධ අංග සංග්‍රහ කරමින් 2001 සහ 2009 දී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තවදුරටත් සංශෝධනය කරන ලදී.

2004 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, මුහුදු මට්ටමේ බොහෝ දුරට අනාරක්ෂිතව පිහිටා ඇති ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් දූපත, වසර 86 කින් දූපත් වලට බලපෑ දරුණුතම සුළි කුණාටුව වන අයිවන් සුළි කුණාටුවෙන් විනාශ විය. එය ග්‍රෑන්ඩ් කේමන්හි බොහෝ ප්‍රදේශ ජලයෙන් යට කළ අඩි 8 (මීටර් 2.4) කුණාටු රළක් ඇති කළේය. දිවයිනේ නිවාස වලින් 83% ක් හානි වී ඇති අතර, 4% ක් සම්පූර්ණ ප්‍රතිසංස්කරණයක් අවශ්‍ය විය. වාර්තා වන පරිදි සියලුම නිවාස වලින් 70% ක් ගංවතුරෙන් හෝ සුළඟින් දැඩි හානිවලට ලක් විය. තවත් 26% ක් අර්ධ වහල ඉවත් කිරීම, අඩු මට්ටමේ ගංවතුර හෝ පාවෙන හෝ සුළඟින් ධාවනය වන සුළි කුණාටු සුන්බුන් සමඟ ඇති වූ බලපෑමෙන් සුළු හානිවලට ලක් විය. සමහර ප්‍රදේශවල විදුලිය, ජලය සහ සන්නිවේදනය මාස ගණනාවක් තිස්සේ බාධා ඇති විය. වසර දෙකක් ඇතුළත, ග්‍රෑන්ඩ් කේමන් හි ප්‍රධාන නැවත ගොඩනැගීමේ වැඩසටහනක් එහි යටිතල පහසුකම් එහි පූර්ව සුළි කුණාටු තත්ත්වයට පාහේ නැවත පැමිණ ඇති බව අදහස් විය. දූපත් වල නිවර්තන පිහිටීම හේතුවෙන්, අත්ලාන්තික් ද්‍රෝණියේ වෙනත් ඕනෑම කලාපයකට වඩා වැඩි සුළි කුණාටු හෝ නිවර්තන පද්ධති කේමන් දූපත් වලට බලපා ඇත. සාමාන්‍යයෙන්, එය සෑම වසර 2.23 කට වරක් මදින්න හෝ සෘජුවම පහර දී ඇත.

 යොමු කිරීම්