බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා ජාතික විමුක්තිය සඳහා වූ රාජ්‍ය ෆැසිස්ට් විරෝධී කවුන්සිලය

බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා ජාතික විමුක්තිය සඳහා වූ රාජ්‍ය ෆැසිස්ට් විරෝධී කවුන්සිලය ( Serbo-Croatian), සාමාන්‍යයෙන් ZAVNOBiH ලෙස කෙටියෙන් හඳුන්වනු ලබන අතර, 1943 නොවැම්බර් 25 වන දින යුගෝස්ලාවියාව අක්ෂීය යටත් කර ගැනීමේදී මිර්කොන්ජික් ග්‍රැඩ් හිදී රැස්විය. එය යුගෝස්ලාවියානු පාර්ශවකරුවන්ගේ පාලනය යටතේ බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා ප්‍රදේශයේ ඉහළම නියෝජිත සහ ව්‍යවස්ථාදායක ආයතනය ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී.

1944 දී සැන්ස්කි මෝස්ට් හි පැවති ZAVNOBiH හි දෙවන සැසිවාරයේ තීරණ මගින් යුගෝස්ලාවියාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් අනුගමනය කරන ලද ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ෆෙඩරල් යුගෝස්ලාවියාව සැලසුම් සහගතව ස්ථාපිත කිරීමේදී අනෙකුත් අනාගත ෆෙඩරල් ජනරජ සමඟ සමාන තත්වයක් ඉල්ලා සිටීමෙන් බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා රාජ්‍යත්වය ස්ථාපිත කරන ලදී. ZAVNOBiH හි සංයුතිය සමාජයේ හැකිතාක් පුළුල් වර්ණාවලියක් නියෝජනය කිරීමට අදහස් කරන ලද අතර එයට කොමියුනිස්ට් නොවන සාමාජිකයින් ඇතුළත් විය, නමුත් කොමියුනිස්ට් නායකත්වය කිසි විටෙකත් ZAVNOBiH හෝ එහි ආයතන කෙරෙහි පාලනය අත්හැරියේ නැත. ZAVNOBiH හි දෙවන සැසිවාරය බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්‍රකාශය සම්මත කළේ නව යුගෝස්ලාවියානු ෆෙඩරල් ඒකකයේ මුස්ලිම් ජනගහනය සමඟ බොස්නියා සහ හර්සගොවිනාහි සර්බියානුවන් සහ ක්‍රොඒෂියානුවන්ගේ සමානාත්මතාවය පිළිගනිමිනි.

ZAVNOBiH හි අවසාන සැසිය 1945 අප්‍රේල් මාසයේදී සරජේවෝ හිදී පැවැත්විණි. එහිදී ZAVNOBiH බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා මහජන සභාව බවට පරිවර්තනය වූ අතර එය බොස්නියා සහ හර්සගොවිනා හි පළමු රජය පිහිටුවන ලදී.