සබා හි භූගෝලය සහ පරිසරය

සබා යනු වර්ග කිලෝමීටර් 13 (වර්ග සැතපුම් 5.0) ප්‍රමාණයෙන් යුත් කුඩා දූපතක් වන අතර දළ වශයෙන් රවුම් හැඩයකින් යුක්ත වේ. එය සින්ට් යුස්ටේටියස් හි වයඹ දෙසින් සහ ශාන්ත බර්තලමි සහ සින්ට් මාර්ටන් හි නිරිත දෙසින් පිහිටා ඇත. භූමි ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් කඳුකර වන අතර දිවයිනේ මධ්‍යයේ එහි ගිනිකඳු කඳු මුදුන වන මවුන්ට් සීනරි ආධිපත්‍යය දරයි, එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 870.4 (අඩි 2,856) ක් උසින් පිහිටා ඇත. උතුරු වෙරළට ඔබ්බෙන් ඉතා කුඩා හරිත දූපත පිහිටා ඇත.

සබා යනු අඩු ඇන්ටිලස් ගිනිකඳු චාප දූපත් දාමයේ උතුරු දෙසින් පිහිටි ක්‍රියාකාරී ගිනි කන්දයි. මීටර් 887 (අඩි 2,910) දී, මවුන්ට් සීනරි යනු නෙදර්ලන්ත රාජධානිය තුළ උසම ස්ථානය ද වේ. මෙම දූපත නැගෙනහිර සිට බටහිරට අඟල් 4.6 ක් පමණ කිලෝමීටර (සැතපුම් 2.9) ක් සහ උතුරේ සිට දකුණට අඟල් 4.0 ක් පමණ කිලෝමීටර (සැතපුම් 2.5) ක් වන තනි රොම්බස් හැඩැති ගිනි කන්දකින් සමන්විත වේ. සබා හි පැරණිතම දින නියම කරන ලද පාෂාණ වසර 400,000 ක් පමණ පැරණි වන අතර, මෑත කාලීන පිපිරීම 1630 ගණන්වල යුරෝපීය ජනාවාසයට ටික කලකට පෙර සිදු විය. 1995 සහ 1997 අතර, දේශීය භූ කම්පන ක්‍රියාකාරකම්වල වැඩිවීමක් දිවයිනේ වයඹ සහ ගිනිකොනදිග වෙරළ තීරයේ උණු දිය උල්පත්වල උෂ්ණත්වය 7–12 °C (45–54 °F) කින් ඉහළ යාම සමඟ සම්බන්ධ විය.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Saban_anole_on_rocks.jpg|දකුණ|thumb|සබා ඇනෝල් දූපතට ආවේණික වේ.
දූපතක් වීම නිසා, සබා යනු සේබාන් කළු ඉගුවානා (ඉගුවානා ඉගුවානා මෙලනෝඩර්මා), රතු-බෙලිඩ් රේසර් (ඇල්සොෆිස් රූෆිවෙන්ට්‍රිස්), සේබාන් ඇනෝල් (ඇනොලිස් සබානස්) සහ අඩු ඇන්ටිලියන් පුනීල-කන් වවුලා (නටාලස් ස්ට්‍රැමිනියස් ස්ට්‍රැමිනියස්) ඇතුළු ආවේණික විශේෂ ගණනාවකට නිවහන වේ. කෙසේ වෙතත්, අන්ඩර්වුඩ්ගේ ඇස් කණ්ණාඩි සහිත ටෙගු (ජිම්නොෆ්තාල්මස් අන්ඩර්වුඩි), බ්‍රාහ්මීනි අන්ධ සර්පයා (ඉන්ඩොටිෆ්ලොප්ස් බ්‍රැමිනියස්) සහ ස්වදේශික නොවන ඉගුවානා ඇතුළු ස්වදේශික නොවන විශේෂ කිහිපයක් දිවයිනේ පදිංචි වී ඇති අතර, ඒ සියල්ල සින්ට් මාර්ටන් සිට භාණ්ඩ නැව්ගත කිරීම් වලින් පැමිණි බවට විශ්වාස කෙරේ.

 දේශගුණය 
එහි සැලකිය යුතු සහනය හේතුවෙන්, සබා අනෙකුත් දූපත් වලට වඩා ඉහළ වර්ෂාපතනයක් ලබා ගනී. වර්තමානයේ, දිවයිනේ දේශගුණය දකුණු ඇමරිකාවේ දේශගුණයට බෙහෙවින් සමාන ය. සබාහි වාර්ෂික දේශගුණය කාල පරිච්ඡේද තුනකට බෙදිය හැකිය: වියළි, ​​අතරමැදි සහ තෙත් කාල පරිච්ඡේද. වියළි කාලය ජනවාරි සිට මැයි දක්වා පවතින අතර මාසික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර් 50 සිට 100 දක්වා (අඟල් 2.0 සිට 3.9 දක්වා) පමණ වේ. අතරමැදි කාලය මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා විහිදෙන අතර, වර්ෂාපතනය මධ්‍යස්ථ වේ. වසරේ අවසාන මාස වර්ෂාපතනය ඉහළ මට්ටමක පවතින තෙත් සමය නියෝජනය කරයි. මුහුදේ උෂ්ණත්වය ආසන්න වශයෙන් 25 °C (77 °F) වේ.

 වලාකුළු වනාන්තර 
"එල්ෆින් වන රක්ෂිතය" ලෙස හඳුන්වන කන්ද මුදුනේ හෙක්ටයාර 8.6 (අක්කර 21) ක වලාකුළු වනාන්තරයක් ඇත, එහි ඉහළ උන්නතාංශ මීදුම සහ පාසි පෙනුම නිසා එය "එල්ෆින් වන රක්ෂිතය" ලෙස හැඳින්වේ. වලාකුළු වනාන්තරයේ වඩාත්ම ප්‍රමුඛ ගස වන්නේ කඳුකර මහෝගනී (ෆ්‍රෙසියෙරා අන්ඩුලේට්) ය, නමුත් වසර ගණනාවක් පුරා ඇති වූ සුළි කුණාටු මගින් පරිණත ගස් විශාල ප්‍රමාණයක් විනාශ කර ඇත. නම තිබියදීත්, කඳුකර මහෝගනී අනෙකුත් මහෝගනී විශේෂ සමඟ සම්බන්ධ නොවේ; සැබෑ මහෝගනී ගස් විශේෂයක් දිවයිනේ පහළ මට්ටම්වල දක්නට ලැබුණද, කුඩා කොළ සහිත මහෝගනී (ස්වීටීනියා මහගෝනි). මහෝගනී ගස්වල යටි පඳුරු වල, සියරාන් තල් (ප්‍රෙස්ටෝයා මොන්ටානා) සහ ගස් පර්ණාංග ආධිපත්‍යය දරන අතර, සියලුම ගස්වල කඳන් සහ අතු මත වැඩෙන එපිෆයිට් සහ ඕකිඩ් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත. වල් රාස්ප්බෙරි සහ කෙසෙල් ගස් කන්දේ වැඩිම කොටසක වැඩෙන බව ද සොයාගත හැකිය. කුඩා ඇන්ටිලස් ආවේණික කුරුළු ප්‍රදේශයේ සීමිත පරාසයක පක්ෂීන් හත්දෙනාම එල්ෆින් වන රක්ෂිතයේ දක්නට ලැබේ.

 වනාන්තර 
වලාකුළු වනාන්තරයට පහළින් උප-කඳුකර වනාන්තරයක් පිහිටා ඇති අතර, විවිධත්වය සහ සාමාන්‍ය විශේෂ සංඛ්‍යාව සැලකිය යුතු ලෙස අඩුය. මෙම කලාපයේ රෙඩ්වුඩ් සහ කඳුකර ෆුචියා ගස් ගස් වල් ලෙස වැඩෙන අතර, කටු සහිත පෙයාර්ස් සහ සීග්‍රේප් ගස් වැනි පතොක් විශේෂ ද ඇත. සබා හි පහළම දකුණු හා නැගෙනහිර බෑවුම්වල තණකොළ සහිත තණබිම් සහ විසිරී ඇති පඳුරු ඇත. සබා ජාතික භූමි උද්‍යානය (nl) යනු සබා හි උතුරු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති හෙක්ටයාර 35 (අක්කර 86) ක ජාතික වනෝද්‍යානයකි. කලින් සල්ෆර් පතල් සමාගමට අයත් වූ මෙම උද්‍යානය 1998 ජනවාරි මාසයේදී ස්ථාපිත කරන ලද අතර දේපළ 1999 දී නිල වශයෙන් සබා සංරක්ෂණ පදනමට භාර දෙන ලදී. එය වෙරළ තීරයේ සිට වලාකුළු වනාන්තරය දක්වා විහිදෙන අතර සබා හි ඇති සියලුම වෘක්ෂලතා කලාප ආවරණය කරයි.

 වෙරළබඩ 
සබා වෙරළ තීරය බොහෝ දුරට සුන්බුන් සහ පාෂාණමය කඳු බෑවුම් වන අතර ඒවා මීටර් 100 (අඩි 330) හෝ ඊට වැඩි උසකින් යුක්ත වන අතර බොහෝ දුරට ගල් කැට සහ ගල් සහිත ස්ථිර වෙරළ තීරයන් ඇත. සාගරයේ මායිමට කෙළින්ම බැස යන බෑවුම් සහිත භූමි ප්‍රදේශය සහ තද බෑවුම් කඩොලාන වගුරු බිම් හෝ බොහෝ වෘක්ෂලතාදිය ඇතිවීම වළක්වයි. දිවයින වටා ඇති කඳු බෑවුම් වලට ඇලී ඇති බොක්ක අටක් ඇත; කෝව් බොක්ක, ස්ප්‍රින්ග් බොක්ක, කෝර් ගට් බොක්ක, ෆෝට් බොක්ක (දිවයිනේ එකම වරායේ පිහිටීම), ටෙන්ට් බොක්ක, ලැඩර් බොක්ක, වෙල්ස් බොක්ක සහ රම් බොක්ක ගුහාව. සබා වෙරළ තීරයට ෆ්ලැට් පොයින්ට් ටයිඩ් තටාක ද ඇතුළත් වන අතර ඒවා වසර දහස් ගණනකට පෙර විශාල ලාවා ප්‍රවාහයකින් නිර්මාණය විය. මෙම වඩදිය තටාක ෆ්ලැට් පොයින්ට් හි ගුවන් තොටුපළට පහළින් පිහිටා ඇති අතර වර්ණවත් ලුණු ජල තටාකවලින් පිරුණු විශාල ලාවා පාෂාණ සැකැස්මක් ඇත. මෙම තටාක විවිධ සාගර ජීවීන්ට නිවහනක් වන අතර, කුඩා මාළු, මුහුදු ඉකිරියන්, කකුළුවන් සහ මුහුදු ශාක ඇතුළුව.

දිවයිනේ වෙරළ තීරය මුහුදු පක්ෂීන්ට විශේෂ වටිනාකමක් ඇති අතර, BirdLife International විසින් වැදගත් කුරුළු ප්‍රදේශයක් (IBA AN006 - "සබා වෙරළතීරය") ලෙස නම් කර ඇත. සබා හි පක්ෂි විශේෂ හැටක් පමණ වාසය කරන අතර, ඒවායින් බොහොමයක් දිවයින වටා ඇති ජලයේ බෝ කිරීම සහ පෝෂණය කිරීම සඳහා බෑවුම් සහිත කඳු බෑවුම්වල සිදුරු සහ ඉරිතැලීම් සහ කුඩා දූපත් දෙකක් භාවිතා කරන මුහුදු පක්ෂීන් වේ. සබා හි වෙරළ තීරය කැරිබියානු විශාලතම අභිජනන ජනපදය වන Red-billed tropicbird (Phaethon aethereus) හි නිවහන වේ. අනෙකුත් පක්ෂීන් අතර Common Ground Dove, Brown Noddy, Least Sandpiper සහ Yellow-billed Tropicbird ඇතුළත් වේ. Sargasso Shearwater (Puffinus lherminieri) තවත් පොදු පක්ෂියෙකි, එය සබා හි ජාතික පක්ෂියා මෙන්ම ඔවුන්ගේ ලාංඡනයේ ද දැක්වේ.

දිවයිනේ නිරිත දෙසින් කිලෝමීටර 4.3 ක් (සැතපුම් 2.7) පමණ දුරින් පිහිටා ඇති අතර එය විශේෂයෙන් පොහොසත් ජෛව විවිධත්වයක් සහිත අත්ලාන්තික් සාගරයේ විශාලතම සබ්මැරීන් පරමාණුව වන සබා ඉවුරේ ඊසානදිග මායිම වේ. සබා ඉවුර මුහුදු කන්දක මුදුන වන අතර එය විශේෂයෙන් පොකිරිස්සන් සඳහා ප්‍රමුඛ ධීවර භූමියකි.

 යොමු කිරීම්