ගොන්නව ශ්‍රී විෂ්ණු දේවාලය

මෙම දේවාලය බොහෝ කලකට පෙර 918 සිට 930 දක්වා සිව්වන දප්පුල රජුගේ පාලන සමයේදී සඳුන් ලීයෙන් සාදන ලද දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමාවක්, ගල් ළිඳක් සහ රන් තෙලඹු ගසක් පූජා කර ඉදිකරන ලද්දකි. දේවාල පරිශ්‍රය තුළ මහාවිහාරයට සහ අනෙකුත් රාජ ආඥාවලට කරන ලද පුද පූජා ගැන සඳහන් වන පුරාණ ස්ථම්භ ලිපියක් ඇත.<ref>මෙම දේවාලය බොහෝ කලකට පෙර 918 සිට 930 දක්වා සිව්වන දප්පුල රජුගේ පාලන සමයේදී සඳුන් ලීයෙන් සාදන ලද දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමාවක්, ගල් ළිඳක් සහ රන් තෙලඹු ගසක් පූජා කර ඉදිකරන ලද්දකි. දේවාල පරිශ්‍රය තුළ මහාවිහාරයට සහ අනෙකුත් රාජ ආඥාවලට කරන ලද පුද පූජා ගැන සඳහන් වන පුරාණ ස්ථම්භ ලිපියක් ඇත.

පසුව දඹදෙණියේ දෙවන පැරකුම්බා රජ දවස ශාන්තිකර්මයක් සඳහා දඹදිව සිට පිරිසක් කැඳවා ඇත. සුදු ගොනෙකු පිට දිව්‍යමය ආභරණ පැළඳ තම්මැන්නා නගරයේ සිට මාලිගාව දක්වා පෙරහැරක් ඔවුන් කැටුව ගියේය. දැන් දේවාලය පිහිටි ස්ථානයේ මඳ වේලාවක් ගිමන් හැරීමට පෙරහැර නතර විය. පැය කිහිපයකට පසු ඔවුන් ගමන ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කළ විට, දිව්‍යමය ආභරණ සහිත ගවයා සෙලවීමට නොහැකි විය. රජතුමා සුව වූ පසු මෙම ස්ථානයේම දේවාලයක් ඉදිකළ යුතු බව අඟවන මෙය දෙවිවරුන්ගෙන් ලැබුණු ලකුණක් බව ඔවුන්ට වැටහුණේ එවිටය. ඉතින්, දේවාලය රජු විසින් ඉදිකරන ලද්දේ දෙවියන්ට ගෞරවයක් වශයෙන් සහ ඔවුන්ගේ දිව්‍යමය මැදිහත්වීමේ සංකේතයක් ලෙසය.

ජනප්‍රවාදවලට අනුව දේවාලය ගොන්නාව නමින් බැතිමතුන් අතර ප්‍රචලිත වූයේ එය ඉදිකිරීමට තුඩු දුන් සුදු ගොනා සම්බන්ධ ආශ්චර්යමත් සිදුවීම හේතුවෙනි.

පසුව දඹදෙණියේ දෙවන පැරකුම්බා රජ දවස ශාන්තිකර්මයක් සඳහා දඹදිව සිට පිරිසක් කැඳවා ඇත. සුදු ගොනෙකු පිට දිව්‍යමය ආභරණ පැළඳ තම්මැන්නා නගරයේ සිට මාලිගාව දක්වා පෙරහැරක් ඔවුන් කැටුව ගියේය. දැන් දේවාලය පිහිටි ස්ථානයේ මඳ වේලාවක් ගිමන් හැරීමට පෙරහැර නතර විය. පැය කිහිපයකට පසු ඔවුන් ගමන ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කළ විට, දිව්‍යමය ආභරණ සහිත ගවයා සෙලවීමට නොහැකි විය. රජතුමා සුව වූ පසු මෙම ස්ථානයේම දේවාලයක් ඉදිකළ යුතු බව අඟවන මෙය දෙවිවරුන්ගෙන් ලැබුණු ලකුණක් බව ඔවුන්ට වැටහුණේ එවිටය. ඉතින්, දේවාලය රජු විසින් ඉදිකරන ලද්දේ දෙවියන්ට ගෞරවයක් වශයෙන් සහ ඔවුන්ගේ දිව්‍යමය මැදිහත්වීමේ සංකේතයක් ලෙසය.

ජනප්‍රවාදවලට අනුව දේවාලය ගොන්නාව නමින් බැතිමතුන් අතර ප්‍රචලිත වූයේ එය ඉදිකිරීමට තුඩු දුන් සුදු ගොනා සම්බන්ධ ආශ්චර්යමත් සිදුවීම හේතුවෙනි.

වර්තමානයේ මෙහි ප්‍රධාන කපු (නම්බිරාල) )රාජගුරු මුදියන්සේලාගේ පුංචි බංඩා මහතා කටයුතු කරයි.