රියාවු දූපත් පළාත, ඉන්දුනීසියාව

රියාවු දූපත් (    ; ජාවි : كڤولاوان رياو) යනු ඉන්දුනීසියාවේ බටහිර කොටසේ පිහිටි දූපත් සමූහයකින් සමන්විත පළාතකි . එය අසල්වැසි රියා පළාතෙන් වෙන් කිරීමෙන් පසු 2002 දී පිහිටුවන ලදී. පළාතේ අගනුවර තන්ජුන් පිනැන්ග් වන අතර විශාලතම නගරය බටම් වේ. එය බටහිරින් රියා සහ ජම්බි, දකුණින් බන්කා බෙලිටුං දූපත්, ඊසාන දෙසින් සිංගප්පූරුව, නැගෙනහිරින් මැලේසියාව සහ බටහිර කලිමන්තන් සහ උතුරින් වියට්නාමය සහ කාම්බෝජය සමඟ සමුද්‍රීය මායිමක් බෙදා ගනී. එය රියා දූපත් සමූහය ඇතුළුව සුමාත්‍රා, මැලේ අර්ධද්වීපය සහ බෝර්නියෝ අතර විසිරී ඇති මුළු දූපත් 2,408 (නම් සහිත 1,798) කින් සමන්විත වේ.  මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය සහ නටුනා මුහුද ( දකුණු චීන මුහුද ) දිගේ ලෝකයේ කාර්යබහුලම නැව් මාර්ගවලින් එකක පිහිටා ඇති මෙම පළාත සිංගප්පූරුව, මැලේසියාව සහ බෲනායි වැනි අසල්වැසි රටවල් සමඟ ජල මායිම් බෙදා ගනී. රියාවු දූපත් වලට සාපේක්ෂව විශාල විභව ඛනිජ සම්පත් සහ බලශක්ති සම්පත් මෙන්ම සමුද්‍ර සම්පත් ද ඇත. 

රියාවු දූපත්, නුසන්තරා කලාපයේ සමුද්‍රීය ඉතිහාසය හා ශිෂ්ටාචාරය තුළ සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. 7 වන සහ 13 වන සියවස් අතර, මෙම ප්‍රදේශය මැලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය දිගේ වෙළඳ මාර්ග පාලනය කළ ප්‍රධාන සමුද්‍රීය රාජධානියක් වූ බලවත් ශ්‍රීවිජය අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ලක් විය.  රියාවු දූපත් වල ශ්‍රීවිජයගේ බලපෑම පිළිබඳ සාක්ෂි පැසීර්  සොයා ගැනීමෙන් දැකිය හැකිය. කරිමුන් රීජන්සි හි, බුදුන්ගේ පා සටහන් හරහා ආගමික පිළිවෙත් පැවතීම පෙන්නුම් කරන අතර, ඉස්ලාම් ආගම පැමිණීමට බොහෝ කලකට පෙර මුල් ජනාවාසකරණය සහ බුද්ධාගමේ ව්‍යාප්තිය පෙන්නුම් කරයි.  

ශ්‍රීවිජය පරිහානියෙන් පසු, රියා දූපත් ක්‍රි.ව. 1100 දී පමණ බෙන්ටන් රාජධානියේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර, රාජා ඉස්කන්දර් ස්යා එහි වඩාත්ම කැපී පෙනෙන පාලකයෙකු විය.  ඊළඟ කාල පරිච්ඡේදයේදී, රියා දූපත් ජොහෝර් සුල්තාන් රාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත් වූ අතර, පසුව 1824 ඇන්ග්ලෝ-ලන්දේසි ගිවිසුමෙන් පසු ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව් සහ බ්‍රිතාන්‍ය මලයාව අතර බෙදා වෙන් කරන ලද අතර, එහිදී දූපත් සමූහය ලන්දේසි බලපෑමට යටත් විය.  ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් විසින් සෘජුවම පාලනය කිරීමට පෙර 1824 සහ 1911 අතර කාලය තුළ ලන්දේසි ආරක්ෂක රාජ්‍යයක් වන රියා-ලින්ගා සුල්තාන් රාජ්‍යය කලාපයේ ස්ථාපිත කරන ලදී.  ජපන් අධිරාජ්‍යය (1942–1945) අත්පත් කර ගැනීමෙන් සහ ඉන්දුනීසියානු ජාතික විප්ලවයෙන් (1945–1949) පසුව දූපත් සමූහය ඉන්දුනීසියාවේ කොටසක් බවට පත්විය. 2002 සැප්තැම්බර් මාසයේදී රියා දූපත් රියා පළාතෙන් වෙන් වී ඉන්දුනීසියාවේ තුන්වන ලාබාලතම පළාත බවට පත්විය.

ඉන්දුනීසියානු-මැලේසියා-සිංගප්පූරු වර්ධන ත්‍රිකෝණයේ නිදහස් වෙළඳ කලාපයක් වන රියා දූපත් 1970 ගණන්වල සිට වේගවත් කාර්මිකකරණයක් අත්විඳ ඇත. රියා දූපත් යනු රටේ වඩාත්ම සමෘද්ධිමත් පළාත්වලින් එකක් වන අතර ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 2011 වන විට  (   ), නැගෙනහිර කලිමන්තන්, ජකර්තා සහ රියාවු වලට පසුව ඉන්දුනීසියාවේ සියලුම පළාත් අතර සිව්වන ඉහළම අගයයි.  ඊට අමතරව, 2018 වන විට, රියාවු දූපත් වල මානව සංවර්ධන දර්ශකය 0.748 ක් වන අතර, ජකර්තා, යෝග්‍යකර්තා විශේෂ කලාපය සහ නැගෙනහිර කලිමන්තන් වලින් පසු ඉන්දුනීසියාවේ සියලුම පළාත් අතර සිව්වන ඉහළම අගය ද වේ. 

රියාඕ දූපත් වල ජනගහනය විෂමජාතීය වන අතර ජනවාර්ගිකත්වය, සංස්කෘතිය, භාෂාව සහ ආගම අතින් බෙහෙවින් විවිධ වේ. මෙම පළාත මැලේ, ටියොංහෝවා, ජාවා, මිනංකාබෝ සහ වෙනත් අය වැනි විවිධ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් සඳහා නිවහන වේ. කලාපයේ ආර්ථික නැගීම ඉන්දුනීසියාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් බොහෝ සංක්‍රමණිකයන් සහ කම්කරුවන් ආකර්ෂණය කර ගෙන ඇත.  බටම් අවට ප්‍රදේශය විවිධ රටවලින් පැමිණි බොහෝ විදේශිකයින්ගේ නිවහන ද වේ. මෙයින් ආසන්න වශයෙන් 80% ක් අනෙකුත් ආසියානු රටවලින් වන අතර, බොහෝ බටහිර ජාතිකයින් එක්සත් රාජධානිය, යුරෝපයේ ඉතිරි කොටස මෙන්ම ඕස්ට්‍රේලියාව සහ එක්සත් ජනපදයෙන් පැමිණේ. බාලි වලින් පසු ඉන්දුනීසියාවේ දෙවන විශාලතම විදේශීය සංචාරක පැමිණීම් සංඛ්‍යාව ද මෙම පළාත සතුව ඇත. 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉන්දුනීසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (id)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas