සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය

සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බහුතර සිංහලයන්ගේ විශ්වාස පද්ධතිය වන ථෙරවාද බුද්ධාගම කෙරෙහි අවධාරණයක් සමඟ සිංහල සංස්කෘතිය සහ ජනවාර්ගිකත්වය (ජාතිකවාදය) කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයකි. බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය විසින් ශ්‍රී ලංකාව යටත් විජිතකරණයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් එය පුනර්ජීවනය වූ අතර රට නිදහස ලැබීමෙන් පසු වසරවලදී වඩ වඩාත් ප්‍රකාශිත විය.

6 වන සියවසේ ලියන ලද ප්‍රධාන පාලි වංශකථාව වන මහාවංශයේ අන්තර්ගතයන් සිංහල ජාතිකවාදයට සාමාන්‍යයෙන් බලපෑම් කර ඇත.

මූලාරම්භය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ හයවන සියවසේදී බෞද්ධ භික්ෂූන් විසින් රචනා කරන ලද සිංහල බෞද්ධ ජාතික වංශකථාවක් වන මහාවංශයේ ('මහා වංශකථාව') සිංහල බෞද්ධ අනන්‍යතාවය හැඩගැස්වීමේදී සහ ශක්තිමත් කිරීමේදී සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කළ ඓතිහාසික වාර්තා සහ  කථා අඩංගු වේ. මහාවංශයේ ගෞතම බුදුන් ශ්‍රී ලංකාවට කළ තුන් වරක් වැඩම කිරීම විස්තර කර ඇති අතර, එම අවස්ථාවන්හිදී උන්වහන්සේ දිවයිනට ආශිර්වාද කර, තම ඉගැන්වීම් මෙහි වසර 5000ක් පවතින බව දේශනා කර ඇත. සිංහලයන්ගේ (විජය කුමරු සහ උතුරු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ඔහුගේ අනුගාමිකයන්ගේ) මුතුන් මිත්තන් ආරක්ෂා කිරීමට බුදුන් වහන්සේ දෙවිවරුන්ට උපදෙස් දුන් බවත්, එමඟින් ඔවුන්ට ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම ස්ථාපිත කිරීමට සහ ප්‍රචාරය කිරීමට හැකි වන බවත් මෙමගින් ප්‍රකාශ කරයි. මෙම ආශ්වාදජනක ආඛ්‍යාන, ශ්‍රී ලංකාව සිහදිප (සිංහලයන්ගේ දූපත) සහ ධම්මදීප (බුද්ධාගම ආරක්ෂා කිරීමට සහ ප්‍රචාරය කිරීමට තෝරාගත් දූපත) යන සිංහල බෞද්ධ විශ්වාසයට දායක වී ඇති අතර, එමඟින් ආගමික හා ජාතික අනන්‍යතාව පිළිබඳ ශක්තිමත් හැඟීමක් ඇති කර තිබේ.

අනගාරික ධර්මපාලතුමාගේ දායකත්වය
අනගාරික ධර්මපාල යනු 19 වන සියවසේ බෞද්ධ පුනර්ජීවනයට සහ ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරුන්ගේ බලපෑමට ඒරෙහිව ඒවාට ගැලපෙන බෞද්ධ ආයතන සහ බෞද්ධ පාසල් නිර්මාණය කිරීමට සහ 20 වන සියවසේ නිදහස් ව්‍යාපාරයට මඟ පෑදූ ප්‍රමුඛ දායකයෙකු විය. ඔහු ප්‍රසිද්ධ කතාවකදී පළමු කරුණු තුන පැහැදිලි කළේය:

මෙම දීප්තිමත්, සුන්දර දිවයින ආර්ය සිංහලයන් විසින් පාරාදීසයක් බවට පත් කරන ලද්දේ ම්ලේච්ඡ විනාශකාරීන් විසින් එහි විනාශය ගෙන ඒමට පෙරය. එහි ජනතාව අධර්මය දැන සිටියේ නැත... සතුන් මැරීම, සොරකම් කිරීම, ගණිකා වෘත්තිය, කාමමිථ්‍යාචාරය, බොරු කීම සහ බේබදුකම වැනි අශිෂ්ට පිළිවෙත් සඳහා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සහ බහුදේවවාදය වගකිව යුතුය... බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලකයින් විසින් හඳුන්වා දුන් දරුණු මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකවාදයේ යක්ෂාවේශයෙන්, පුරාණ, ඓතිහාසික, පිරිපහදු කළ ජනතාව දැන් ක්‍රමයෙන් පරිහානියට පත්වෙමින් සිටිති.Guruge 1965:482

ඔහු සිංහල ජනතාවට නැගී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. මත්පැන් පානයට, ගව ඝාතනයට දැඩි ලෙස විරෝධය පළ කළ අතර නිර්මාංශිකත්වය ප්‍රවර්ධනය කළේය.http://www.island.lk/index.php?page_cat=article-details&page=article-details&code_title=148072 

සංවිධාන
දේශපාලන පක්ෂ
පක්ෂය සලකුණ  ආරම්භය නායකයා  පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රී ගණන සන්ධානයන්  ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ centre|100px  1965 අනුර කුමාර දිසානායක  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සන්ධානය (2009–2010), එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (2004–2005), ජාතික ජන බලවේගය (2019–) ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ centre|40px  2016 මහින්ද රාජපක්ෂ  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය (2019–2022) මව්බිම ජනතා පක්ෂය centre|100px  2023 දිලිත් ජයවීර  සර්වජන බලය (2024–) ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය centre|50px  1951   මහජන එක්සත් පෙරමුණ (1956–1959), සමගි පෙරමුණ (1968–1977),  පොදු ජන එක්සත් පෙරමුණ (1994–),එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (2004–2019), ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය (2019–2022), නිදහස් ජනතා සන්ධානය (2023–2024) ජාතික නිදහස් පෙරමුණ  2008 විමල් වීරවංශ  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය (2019–2022), උත්තර ලංකා සභාව (2022–), FPA (2023–2024) ජාතික හෙළ උරුමය  2004 ඕමල්පේ සෝභිත හිමි   එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (2010), එක්සත් යහපාලන ජාතික පෙරමුණ (2015–2020), සමගි ජන බලවේගය (2020–) නව ලංකා නිදහස් පක්ෂය centre|40px  2020 නැත  සමගි ජන බලවේගය (2020–2024) සිංහලයේ මහසම්මත භූමිපුත්‍ර පක්ෂය  1990 හරිස්චන්ද්‍ර විජයතුංග 

 අනෙකුත් පක්ෂ 
 පිවිතුරු හෙළ උරුමය
 සිහල උරුමය
 සිංහල මහා සභාව (1936–1951)
 අපේ ජන බල පක්ෂය

වෙනත් සංවිධාන
 සලකුණ ව්‍යාපාරයේ නම දර්ශනය ක්‍රියාත්මක බව අනුප්‍රාප්තිකයා සටහන්50pxබොදු බල සේනාලිබරල් විරෝධීජාතිකවාදයක්‍රියාත්මකනැතගලගොඩ අත්තේ ඥාණසාර හිමි විසින් මෙහෙයවන සංවිධානයකි50pxදේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයමාක්ස්වාදය–ලෙනින්වාදයකොමියුනිස්ට්වාදයනැත (1989)ජනතා විමුක්ති පෙරමුණජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ සන්නද්ධ අංශය50pxසිංහල රාවයලිබරල් විරෝධීක්‍රියාත්මකනැතබොදු බල සේනා සංවිධානය සමඟ සන්ධානගත වී ඇත.සිංහල ජාතික බලවේගයමූලධර්මවාදයක්‍රියාත්මකකුඩා කණ්ඩායමකිරාවණ බලයරාවණවාදයක්‍රියාත්මකශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉන්දියානු බලපෑමට විරුද්ධ වේජාතික විමුක්ති පෙරමුණසංස්ථාවාදයනැත (1957–1965)සිහල උරුමය

මූලාශ්‍ර:The Rough Guide to Sri Lanka. 2018.

 මුලාශ්‍ර 

 බාහිර සබැඳි 

 L.H. Mettananda - උතුම් ශ්‍රී ලාංකිකයෙක්
 බුද්ධාගමට එරෙහි කුමන්ත්‍රණයක් පිළිබඳ මෙත්තානන්දගේ දරුණු අනතුරු ඇඟවීම (1956) 
 ශ්‍රී ලංකාවට ඇති විය හැකි අනතුරු පිළිබඳව නාරද මහා හිමියන්ගේ අනතුරු ඇඟවීම්