චිලී හි නිරුක්තිය

චිලී යන වචනයේ ආරම්භය පිළිබඳව විවිධ මත තිබේ. 17 වන සියවසේ ස්පාඤ්ඤ වංශකතාකරුවෙකු වන ඩියාගෝ ද රොසාලෙස්ට අනුව, ඉන්කාවරු 15 වන සියවසේ ඉන්කා යටත් විජිත සමයේදී එම ප්‍රදේශය පාලනය කළ ටිලී නම් පිකුංචේ ගෝත්‍රික ප්‍රධානියෙකුගේ (කැසික්) නම විකෘති කිරීමෙන් ඇකොන්කාගුවා චිලී නිම්නය ලෙස හැඳින්වූහ. තවත් න්‍යායක් පෙන්වා දෙන්නේ ඇකොන්කාගුවා නිම්නය පේරු හි කැස්මා නිම්නය හා සමාන බවයි, එහිදී චිලී නමින් නගරයක් සහ නිම්නයක් තිබුණි.

වෙනත් න්‍යායන් පවසන්නේ චිලී යන නම 'පෘථිවියේ කෙළවර' හෝ 'මුහුදු ගුල්ලන්' යන අර්ථය ඇති ස්වදේශික ඇමරිකානු වචනයකින් ලබා ගත හැකි බවයි; 'භූමිය අවසන් වන තැන' යන අර්ථය ඇති මාපුචේ වචනයෙන් චිලී, හෝ කෙචුවා චිරි, 'සීතල', 'හිම'  යන අර්ථය ඇති හෝ 'පෘථිවියේ ගැඹුරුම ස්ථානය' යන අර්ථය ඇති ට්චිලි වලින් ලබා ගත හැකිය. මිරිස් වලට ආරෝපණය කරන ලද තවත් සම්භවයක් වන්නේ ඔනොමැටොපොයික් චීල්-චීල් ය - දේශීයව ට්‍රයිල් ලෙස හැඳින්වෙන කුරුල්ලෙකුගේ වෝර්බල් හි මාපුචේ අනුකරණයයි.

ස්පාඤ්ඤ ජයග්‍රාහකයින් මෙම නම ගැන ඉන්කාවරුන්ගෙන් අසා ඇති අතර, 1535-36 දී පේරු සිට දකුණට ඩියාගෝ ද අල්මාග්‍රෝගේ පළමු ස්පාඤ්ඤ ගවේෂණයෙන් දිවි ගලවා ගත් කිහිප දෙනෙකුගෙන් ඔවුන් තමන්ව "චිලී මිනිසුන්" ලෙස හැඳින්වූහ. අවසානයේ, මැපොචෝ නිම්නය එසේ නම් කිරීමෙන් පසු චිලී යන නම විශ්වීයකරණය කිරීමේ ගෞරවය ඇල්මාග්‍රෝට හිමි වේ. පැරණි අක්ෂර වින්‍යාසය ඉංග්‍රීසියෙන් "චිලී" භාවිතයේ පැවතුනි. 20 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා සහ "චිලී" ලෙස පරිවර්තනය වීමට පෙර.

 යොමු කිරීම්