ටිරානා ප්‍රාන්තය, ඇල්බේනියාව

ටිරානා ප්‍රාන්තය (), ඇල්බේනියාවේ මධ්‍යම කලාපයේ පිහිටි ප්‍රාන්තයකි . එය ප්‍රදේශය අනුව දහවන විශාලතම සහ 2023 සංගණනයට අනුව ප්‍රාන්ත දොළහෙන් වැඩිම ජනගහනයක් සිටින අතර, වර්ග කිලෝමීටර 1,652 ක භූමි ප්‍රදේශයක් තුළ 760,000 ක් පමණ ජනගහනයක් සිටී. මෙම ප්‍රාන්තය බටහිරින් ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදට මායිම් වන අතර, වයඹ දෙසින් ඩුරස් ප්‍රාන්ත, ඊසාන දෙසින් ඩිබර් ප්‍රාන්ත, නැගෙනහිරින් එල්බසන් සහ නිරිත දෙසින් ෆියර් ප්‍රාන්ත මායිම් වේ. එය ටිරානා, කමේස්, කවාජේ, රොරොගොෂිනේ සහ වෝරේ යන මහ නගර සභා පහකට බෙදා ඇති අතර, ඒ සියල්ල පරිපාලන ඒකක විසි නවයක් ඇතුළත් වේ.

භූගෝලීය වශයෙන්, ටිරානා නැගෙනහිරින් උස් හා රළු ස්කැන්ඩර්බෙග් කඳුකරයේ සිට මධ්‍යධරණී මුහුද දිගේ ඇල්බේනියානු ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදු වෙරළ තීරයේ පැතලි වෙරළ දක්වා විහිදේ. එහි පිහිටීම සහ ඇඩ්‍රියාටික් මුහුදට ආසන්නව පිහිටා ඇති නිසා, එහි දේශගුණය විශේෂයෙන් සෘතු හතරක් සහිත මධ්‍යධරණී දේශගුණයකින් බලපෑම් ඇති කරයි. රටේ ජාතික වනෝද්‍යාන දහහතරෙන් දෙකක් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති අතර, මධ්‍යයේ ඩජ්ටි සහ නිරිත දෙසින් ඩිව්ජකේ-කරවාස්ටා ඇත.

ඓතිහාසික වශයෙන්, ටිරානා වසර 10,000 සිට 30,000 දක්වා දිවෙන පැලියොලිතික් යුගයේ සිට ජනාකීර්ණ වී ඇත. විවිධ පුරාවිද්‍යාඥයින් තර්ක කරන පරිදි, ජනාකීර්ණ ස්ථාන පුරාණ ඉලිරියානු ස්ථාන නාම වලින් පිරී ඇත, මන්ද එහි භූමිය ඇල්බේනියාවේ ජනාවාස වූ මුල්ම ප්‍රදේශ කිහිපයකි. කෙසේ වෙතත්, ටිරානා නගරය සියවස් ගණනාවකට පසු 1614 දී ඇල්බේනියාවේ ඔටෝමාන් අත්පත් කර ගැනීම අතරතුර නගරයක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී.

ප්‍රාන්තයේ අගනුවර වන්නේ ටිරානා වන අතර එය ඇල්බේනියාවේ ප්‍රදේශය හා ජනගහනය අනුව විශාලතම නගරය ද වේ. ගැමා-ලෝක-නගරයක් වන එය රටේ වඩාත්ම බලගතු ආර්ථික හා දේශපාලන මධ්‍යස්ථානයයි. 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:Albanian-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි