නියු හි සංස්කෘතිය

නියු යනු නවසීලන්ත කලාකරුවෙකු සහ ලේඛකයෙකු වන ජෝන් පුලේගේ උපන් ස්ථානයයි. "The Shark That Ate the Sun" හි කතුවරයා වන ඔහු කැන්වසය මත ටපා රෙදි වලින් ආභාෂය ලැබූ නිර්මාණ ද පින්තාරු කරයි.. 2005 දී, ඔහු ඕස්ට්‍රේලියානු ලේඛකයෙකු සහ මානව විද්‍යාඥයෙකු වන නිකලස් තෝමස් සමඟ සාම්ප්‍රදායික නියුවන් කලා ආකාරයක් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් වන "Hiapo: Past and Present in Niuean Barkcloth" සම-ලිවීය. මැටෆෙටු ස්මිත් ඕක්ලන්ඩ් හි පළමු නියුවන් කාන්තා රෙදි විවීම කණ්ඩායම ආරම්භ කළේය.

තාඕගා නියු යනු සංස්කෘතිය, සම්ප්‍රදාය සහ උරුමය සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා වගකිව යුතු නව රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවකි. එහි වැදගත්කම හඳුනා ගනිමින්, රජය තාඕගා නියු නියු ඒකාබද්ධ උපායමාර්ගික සැලැස්මේ (NISP) හයවන කුළුණ ලෙස එකතු කර ඇත.

 මාධ්‍ය 
නියු හි විකාශන අලෙවිසැල් දෙකක් ඇත, රූපවාහිනී නියු සහ රේඩියෝ සන්ෂයින්, නියු ගුවන් විදුලි සංස්ථාව විසින් කළමනාකරණය කර ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර, එක් පුවත්පතක් වන නියු ස්ටාර්."Le Programme international pour le développement de la communication de l'UNESCO soutient le journal de Niue", UNESCO, 16 July 2002

 කලා සහ සංස්කෘතිය 
හියාපෝ යනු නියු හි සාම්ප්‍රදායික කලා ආකෘතියකි, එය සියාපෝ හෝ න්ගාටු ටොන්ගා ට සමාන ලෙස සැලකේ. හියාපෝ සාදනු ලබන්නේ කඩදාසි මල්බෙරි ගසේ අභ්‍යන්තර පොත්ත එය නම්‍යශීලී ටපා රෙද්දක් බවට පත් වන තෙක් පහර දීමෙන් වන අතර එය ස්වභාවික ඩයි සහ ස්ටෙන්සිල් භාවිතයෙන් සරසා ඇත. සමහර නියු හියාපෝ කලාකරුවන්ට ජෝන් පුලේ සහ කෝරා-ඇලන් වික්ලිෆ් ඇතුළත් වේ.

නියු යනු ටකාලෝ හි නිවහන වන අතර එය සාම්ප්‍රදායිකව යුධ ක්‍රියාවක් ලෙස සිදු කරන නමුත් දැන් උපන් දින, අවමංගල්‍ය සහ වැදගත් සැමරුම් වැනි වඩාත් විධිමත් දේවල් සඳහා භාවිතා වේ. තකලෝ වාදනය කරන අය සාමාන්‍යයෙන් සාම්ප්‍රදායික ඇඳුම් අඳිති.

 කෞතුකාගාර 
2004 දී හෙටා සුළි කුණාටුව හුවානාකි සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය සහ කෞතුකාගාරය විනාශ කළේය. මෙම හානිය ගොඩනැගිලි විනාශ වීමට හේතු විය, නමුත් කෞතුකාගාරයේ එකතුවෙන් 90% කට වඩා අහිමි විය. 2018 දී ෆලේ ටෝ ටෝගා කෞතුකාගාරය, නියු සඳහා නව ජාතික කෞතුකාගාරයක් විවෘත කරන ලදී.

 ආහාර පිසීම 
දිවයිනේ පිහිටීම සහ නියු දූපතේ පලතුරු සහ එළවළු සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් නිපදවන නිසා, ස්වභාවික දේශීය නිෂ්පාදන, විශේෂයෙන් පොල්, දූපත් වල බොහෝ කෑම වර්ග වල දක්නට ලැබෙන අතර නැවුම් මුහුදු ආහාර ද එහි දක්නට ලැබේ. ජාතික ආහාරය වන ටකිහි, පොල් ක්‍රීම් සහ සිහින්ව කැපූ ටාරෝ සහ පැපොල් වලින් සාදා ඇති අතර එය කේක් වැනි ව්‍යුහයක් සාදනු ලැබේ. සාම්ප්‍රදායිකව සහ ජනප්‍රියව එය ටාරෝ කොළවල ඔතා උමු (පෘථිවි උඳුනක්) තුළ පිසිනු ලැබේ, නමුත් වර්තමානයේ මිනිසුන් තම නිවසේ උඳුන තුල ටකිහි පිසිනු ලැබේ.

 ක්‍රීඩාව 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Niuean_haka.jpg|thumb|නියු සෙවන්ස් කණ්ඩායම ටකලෝ වාදනය කරයි
කුඩා රටක් වුවද ක්‍රීඩා ගණනාවක් ජනප්‍රියයි. රග්බි සංගමය යනු පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයෙන්ම ක්‍රීඩා කරන ජනප්‍රියම ක්‍රීඩාවයි; නියු 2008 FORU ඕෂනියා කුසලාන ශූරියන් විය. නෙට්බෝල් ක්‍රීඩා කරන්නේ කාන්තාවන් පමණි. ෆොනුආකුල හි සිදුරු නවයකින් යුත් ගොල්ෆ් පිටියක් සහ තනි තණකොළ බෝලිං හරිතයක් ඇත. නියු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම තරඟ දෙකක් පමණක් ක්‍රීඩා කර ඇතත්, නියු පාපන්දු තරඟාවලියෙන් සනාථ වන පරිදි, සංගම් පාපන්දු ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාවකි. රග්බි ලීගය ද ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාවකි.

නියු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලට සහභාගී වන නමුත් කුක් දූපත් මෙන් නොව, එය ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුවේ (IOC) සාමාජිකයෙකු නොවන අතර ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලට තරඟ නොකරයි. IOC නීතිරීතිවලට අනුව, ඔලිම්පික් උළෙලට සහභාගී වීමට "ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව විසින් පිළිගත් ස්වාධීන රාජ්‍යයක්" වීම අවශ්‍ය වේ.

 යොමු කිරීම්