ලෙලිඩෝර්ප්, සුරිනාමය

ලෙලිඩෝර්ප් ( Sranan Tongo : Kofi Djompo ) යනු සුරිනාම් හි උතුරේ පිහිටි වනිකා දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවරයි. 2012 දී ජනගහනය 18,663 ක් වූ අතර, එය පැරමරිබෝ නගරයට පසුව සුරිනාම් හි දෙවන විශාලතම නගරය වේ. 

 ඉතිහාසය 

 පෑඩ් වැන් වනිකා 
සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ පැරමරිබෝ සිට දකුණට යන එකම මාර්ගය පැඩ් වැන් වනිකා (වනිකා මාර්ගය) වී ඇත. මෙම මාර්ගය කෙසේ ඇති වූවාද යන්න නොදනී. මුල් වැසියන් මාර්ගය ස්ථාපිත කළ බවට අනුමාන කෙරේ. එය කෙසේ වෙතත්, එහි මාර්ගයක් ඉදිකර, මාර්ගය දෙපස පාර්සල් නිකුත් කරන ලදී. මෙම මාර්ගයේ පැරණිතම කොටස වන්නේ පරාමරිබෝට ආසන්නතම එහි උතුරු කොටසයි. එහි නිකුත් කරන ලද ඉඩම 18 වන සියවසේ මුල් භාගයේ සිට පැවත එන අතර, හර්මිටේජ්, සෝර්ග් එන් හූප්, ෆ්ලෝරා, ඩුයිස්බර්ග්, ඔන්වර්වාච්ට්, ගෝඩ් වර්වාච්ටින්, එෆ්‍රයිම්ස්සෙගන්, නියු වීරෙවොන්ඩන් යනාදී වතු නම් 

1790 දී පමණ, මාර්ගයේ දකුණින් අවසන් වූ නව ඉඩම් ප්‍රදාන මාලාවක් අනුගමනය කරන ලදී, එය බ්‍රැම්ෂූප් වලින් ආරම්භ වී හාෆයිඩ්ස්ල්ට්ස් වලින් අවසන් වූ අතර පසුව ක්ලයින් නියුසෝර්ග් විසින් අනුගමනය කරන ලදී. මෙම නව බිම් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ දැව බිම් ලෙස භාවිතා කරන ලදී.

 කොෆි ජොම්පෝ 
ලෙලිඩෝර්ප් මුලින් කොෆි ජොම්පෝ ලෙස හැඳින්වූ නමුත් කොර්නේලිස් ලෙලි (1905 දී සුරිනාම් හි ලන්දේසි ආණ්ඩුකාර ) විසින් එය නැවත නම් කරන ලද අතර එතැන් සිට එය ලෙලිඩෝර්ප් ලෙස හැඳින්වේ.  නෙදර්ලන්තයේ විශාල ජල ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘති රැසකට ලෙලි වගකිව යුතු විය.

මුල් නම කොෆි ජොම්පෝ, කොෆි නම් මෙරූන් කැරලිකාර නායකයෙකුට යොමු වන බව කියනු ලැබේ, ඔහු ගංගාවක් මතට පැන පැන පලා ගියේය.  කොෆි යන්නෙහි තේරුම "සිකුරාදා උපන්" යන්නයි (උදාහරණයක් ලෙස කොෆි අනන් සිකුරාදා උපත ලැබීය). ජොම්පෝ යන්නෙහි තේරුම "පැනීම" යන්නයි.  ලාවා දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකරන විට මෙම කුඩා ගම්මානය වර්ධනය වීමට පටන් ගත් අතර,  නමුත් එය ප්‍රධාන වශයෙන් කෘෂිකර්මාන්තය මත රඳා පැවති අතර ප්‍රධාන බෝග ලෙස කැස්සේව් සහ ඇස්පරගස් බෝංචි භාවිතා කරන ලදී. 

 නූතන ලෙලිඩෝර්ප් 
ලෙලිඩෝර්ප් නගරයක් වෙනුවට විශාල ගම්මානයක් ලෙස සැලකේ. වනිකා හි ජනගහනය 118,000 ක් පමණ වන අතර භූමි ප්‍රමාණය 440 ක් පමණ වේ. කි.මී. 2.  මෙම ප්‍රමාණයේ ජනගහනයක් සිටින වනිකා, සුරිනාම් හි වඩාත්ම ජනාකීර්ණ හා වඩාත්ම නාගරීකරණය වූ දිස්ත්‍රික්කවලින් එකකි. ලෙලිඩෝර්ප් යනු දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නිවාඩු නිකේතනයක් වන අතර එහි බොහෝ වෙළඳසැල්, කාර්යාල සහ ව්‍යාපාර ඇත, නමුත් තවමත් පැහැදිලි නගර ව්‍යුහයක් අවශ්‍ය වන අතර මධ්‍යස්ථානයට සහ අසල්වැසි ප්‍රදේශවලට ආසන්නව කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශ රාශියක් ඇත. 

ලෙලිඩෝර්ප් යනු පැරමරිබෝ සහ සැන්ඩෙරිජ් අතර ඇති වැදගත්ම අර්ධ නැවතුම් ස්ථානය වන අතර එය ජොහාන් ඇඩොල්ෆ් පෙන්ගල් ගුවන්තොටුපළ පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය ජාවා, නැගෙනහිර ඉන්දියානු, ක්‍රියෝල් සහ යුරෝපීයයන්ගේ මිශ්‍රණයකින් සමන්විත වේ.  1890 සිට 1939 දක්වා කාලය තුළ ජාවාහි සිට පැමිණි බොහෝ දෙනෙක් මෙම ප්‍රදේශයට පදිංචි වූහ. සුමාත්‍රවෙග්, සෙලෙබෙස්වෙග් සහ ටවාන්ග්සාරිවෙග් වැනි ලෙලිඩෝර්ප් හි මාර්ග සහ වීදිවල නම්, ඉන්දුනීසියාවේ සාමාන්‍ය මුල් නම් වේ.  සරමක්කා ගඟ ලෙලිඩෝර්ප් සහ සරමක්කා වෙන් කරයි.

ලෙලිඩෝර්ප් හි බායි විසින් ආරම්භ කරන ලද සම්මන්ත්‍රණ මධ්‍යස්ථානයක් වන "කැරිබියානු මධ්‍යස්ථානය" පිහිටා ඇත.  2010 ජූලි 16 වන දින, නියෝට්‍රොපිකල් සමනල උද්‍යානය විවෘත කරන ලදී.  2020 පෙබරවාරි 7 වන දින, ලෙලිඩෝර්ප් හි වනිකා ප්‍රාදේශීය රෝහල විවෘත කරන ලදී. 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas
ප්‍රවර්ගය:සුරිනාමය
ප්‍රවර්ගය:සුරිනාමයේ පරිපාලන අංශ