සාඕ පවුලෝ ප්‍රාන්තය, බ්‍රසීලය

සාඕ පවුලෝ ( / ˌ saʊ ˈ පාʊලොʊ / ,​ ) යනු බ්‍රසීල ෆෙඩරල් ජනරජයේ ප්‍රාන්ත 26 න් එකක් වන අතර එය ටාසස්හි ශාන්ත පාවුළුතුමාගේ නමින් නම් කර ඇත. එය අග්නිදිග කලාපයේ පිහිටා ඇති අතර ගිනිකොන දෙසින් අත්ලාන්තික් සාගරයට අමතරව උතුරින් සහ ඊසාන දෙසින් මිනාස් ජෙරයිස්, දකුණින් පරානා, නැගෙනහිරින් රියෝ ද ජැනයිරෝ සහ බටහිරින් මැටෝ ග්‍රෝසෝ ඩෝ සුල් යන ප්‍රාන්තවලින් මායිම් වේ. එය මහ නගර සභා 645 කට බෙදා ඇත. මුළු වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 248,219.49 වන අතර එය බ්‍රසීලයේ මතුපිට ප්‍රමාණයෙන් 2.9% ට සමාන වන අතර එක්සත් රාජධානියට වඩා තරමක් විශාලය. එහි අගනුවර සාඕ පවුලෝ මහ නගර සභාවයි .

2022 දී මිලියන 44 කට අධික ජනගහනයක් සිටින,  සාඕ පවුලෝ යනු වඩාත්ම ජනාකීර්ණ බ්‍රසීලියානු රාජ්‍යය (බ්‍රසීලියානු ජනගහනයෙන් 22% ක් පමණ), ලෝකයේ 28 වන-වඩාත්ම ජනාකීර්ණ උප-ජාතික ආයතනය සහ ඇමරිකාවේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ උප-ජාතික ආයතනය,  සහ දකුණු ඇමරිකාවේ සිව්වන-වඩාත්ම ජනාකීර්ණ දේශපාලන ආයතනය වන අතර එය අභිබවා යන්නේ බ්‍රසීලියානු සම්මේලනයේ ඉතිරි කොටස වන කොලොම්බියාව සහ ආර්ජන්ටිනාව විසින් පමණි. දේශීය ජනගහනය රටේ වඩාත්ම විවිධාකාර එකක් වන අතර බොහෝ දුරට පැවත එන්නේ 19 වන සියවසේ අගභාගයේදී රටට සංක්‍රමණය වීමට පටන් ගත් ඉතාලියානුවන්ගෙන් ;  බ්‍රසීලය යටත් විජිතයක් බවට පත් කර කලාපයේ පළමු යුරෝපීය ජනාවාස ස්ථාපිත කළ පෘතුගීසීන්ගෙන් ; ආදිවාසී ජනතාව, බොහෝ සුවිශේෂී ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ; යටත් විජිත යුගයේ වහලුන් ලෙස අප්‍රිකාවෙන් ගෙන එන ලද අප්‍රිකානුවන් සහ රටේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් සංක්‍රමණිකයන්ගෙනි. ඊට අමතරව, අරාබිවරුන්, ආර්මේනියානුවන්, චීන ජාතිකයන්, ජර්මානුවන්, ග්‍රීකයන්, ජපන් ජාතිකයන්, ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සහ ඇමරිකානු දක්ෂිණ ජාතිකයන්  ද දේශීය ජනගහනයේ ජනවාර්ගික සංයුතියේ සිටිති.

අද ප්‍රදේශය ක්‍රි.පූ. 12,000 පමණ සිට ආදිවාසී ජනයා වාසය කළ රාජ්‍ය භූමියට අනුරූප වේ. 16 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී, පෘතුගීසි සහ ස්පාඤ්ඤ ගවේෂකයින් සහ නාවිකයින් විසින් කලාපයේ වෙරළ තීරයට පැමිණියහ. 1532 දී මාර්ටිම් අෆොන්සෝ ඩි සූසා ඇමරිකාවේ  ප්‍රථම පෘතුගීසි ස්ථීර ජනාවාසය පිහිටුවනු ඇත - බයික්සාද සන්තිස්ටා හි සාඕ විසෙන්ටේ ගම්මානය. 17 වන සියවසේදී, පෝලිස්ටාස් බැන්ඩෙයිරන්ටෙස් යටත් විජිතයේ අභ්‍යන්තරය ගවේෂණය කිරීම තීව්‍ර කළ අතර, එය අවසානයේ පෘතුගාලයේ භෞමික වසම සහ දකුණු ඇමරිකාවේ පෘතුගීසි අධිරාජ්‍යය පුළුල් කළේය. 18 වන සියවසේදී, සාඕ පවුලෝ පළාත පිහිටුවීමෙන් පසු, කලාපය දේශපාලනික වශයෙන් බලවත් වීමට පටන් ගත්තේය. 1822 දී නිදහස ලැබීමෙන් පසු, සාඕ පවුලෝ අලුතින් පිහිටුවන ලද බ්‍රසීල අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රධාන කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදකයෙකු (ප්‍රධාන වශයෙන් කෝපි ) බවට පත්වීමට පටන් ගත් අතර, එය අවසානයේ පොහොසත් කලාපීය ග්‍රාමීය කතිපයාධිකාරීත්වයක් නිර්මාණය කළ අතර, එය 1890 ගණන්වල මුල් ජනරජ යුගයේදී මිනාස් ජෙරයිස්ගේ ප්‍රභූන් සමඟ බ්‍රසීල රජයේ අණට මාරු විය. වර්ගස් යුගය යටතේ, කාර්මිකකරණ ක්‍රියාවලියක් ආරම්භ කළ පළමු රාජ්‍යයන්ගෙන් එකක් මෙම රාජ්‍යය වූ අතර එහි ජනගහනය සම්මේලනයේ වඩාත්ම නාගරික එකක් බවට පත්විය.

සාඕ පවුලෝහි ආර්ථිකය ඉතා ශක්තිමත් සහ විවිධාංගීකරණය වී ඇති අතර, රටේ විශාලතම කාර්මික, විද්‍යාත්මක හා තාක්‍ෂණික නිෂ්පාදනය - විශාලතම ජාතික පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය සහ හොඳම විශ්ව විද්‍යාල සහ ආයතනවල නිවහන - වන අතර, ලොව විශාලතම දොඩම් යුෂ, සීනි සහ එතනෝල් නිෂ්පාදනය සහ සියලුම බ්‍රසීලියානු ප්‍රාන්ත අතර ඉහළම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වන අතර, සැබෑ පරාසය ට්‍රිලියන එක ඉක්මවා ගිය එකම එක වේ. 2020 දී, සාඕ පවුලෝහි ආර්ථිකය රටේ නිෂ්පාදනය කරන ලද මුළු ධනයෙන් 31.2% ක් පමණ වූ අතර එමඟින් රාජ්‍යය "බ්‍රසීලයේ දුම්රිය එන්ජිම" ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය - මෙය එහි නගරවලින් පිළිබිඹු වන අතර ඒවායින් බොහොමයක් රටේ ධනවත්ම හා වඩාත්ම දියුණු ඒවා අතර වේ. ආර්ජන්ටිනාව, උරුගුවේ, පැරගුවේ සහ බොලිවියාව යන රටවල් දෙකටම වඩා සාඕ පවුලෝ පමණක් ධනවත් වන අතර එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය රියායි ට්‍රිලියන 2.7 ( ඩොලර් බිලියන 603.4) කි;  එබැවින්, එය ස්වෛරී රටක් නම්, එහි නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ලෝකයේ 21 වන විශාලතම වනු ඇත (2020 ඇස්තමේන්තුව). ආර්ථිකයට අමතරව, සාඕ පවුලෝ එහි ස්වභාවික සුන්දරත්වය, ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික උරුමයන් හේතුවෙන් ජාතික හා ජාත්‍යන්තර සංචාරකයින් විසින් ප්‍රධාන බ්‍රසීලියානු සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස පිළිගනු ලැබේ - එහි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවේ කොටා ඇති බහුවිධ ස්ථාන ඇත - අභ්‍යන්තර නිවාඩු නිකේතන, දේශගුණය සහ සේවාව, ව්‍යාපාර, විනෝදාස්වාදය, විලාසිතා අංශ, සංස්කෘතිය, විවේකය, සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය සහ තවත් බොහෝ දේ සඳහා විශිෂ්ට වෘත්තියකි. රටේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල වාර්තා වී ඇති ඒවාට සාපේක්ෂව එහි ඉහළ සමාජ දර්ශක ඇත, එනම් දෙවන ඉහළම මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI), හතරවන ඒක පුද්ගල GRDP, දෙවන අඩුම ළදරු මරණ අනුපාතය, තුන්වන ඉහළම ආයු අපේක්ෂාව, අඩුම මිනීමැරුම් අනුපාතය සහ බ්‍රසීලයේ ෆෙඩරල් ඒකක අතර තුන්වන අඩුම සාක්ෂරතා අනුපාතය.

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 පෘතුගීසි-භාෂා මූලාශ්‍ර (pt)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata