ටුවාලු හි ක්‍රීඩාව සහ විනෝදාස්වාදය

ටුවාලු හි ක්‍රීඩා කරන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩාවක් වන්නේ කිලිකිටි,Squires, Nick (20 March 2006). "South Seas war club cricketers take a beating from football" – The Telegraph. Retrieved 21 September 2015. එය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට සමානයි. ටුවාලු සඳහා විශේෂිත වූ ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාවක් වන්නේ ටෙ ඇනෝ (බෝලය) වන අතර එය සෙන්ටිමීටර 12 (අඟල් 5) ක විෂ්කම්භයක් සහිත වටකුරු බෝල දෙකකින් ක්‍රීඩා කරනු ලැබේ. ටෙ ඇනෝ යනු වොලිබෝල් ක්‍රීඩාවට සමාන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩාවක් වන අතර, එහිදී පැන්ඩනස් කොළ වලින් සාදන ලද තද බෝල දෙක ඉතා වේගයෙන් වොලි කරනු ලබන අතර කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් පන්දුව බිම වැටෙන විට එය නැවැත්වීමට උත්සාහ කරයි. 19 වන සියවසේ අගභාගයේ සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩා වූයේ පාද ධාවන තරඟ, හෙන්ස් විසි කිරීම, ක්වාටර්ස්ටාෆ් වැට සහ මල්ලවපොර ය, නමුත් ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරිවරු මෙම ක්‍රියාකාරකම් අනුමත නොකළහ.Hedley, p. 56

ටුවාලු හි ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා අතර කිලිකිටි, ටෙ ඇනෝ, සංගම් පාපන්දු, ෆුට්සල්, වොලිබෝල්, අත්පන්දු, පැසිපන්දු සහ රග්බි සෙවන්ස් ඇතුළත් වේ. ටුවාලු හි මලල ක්‍රීඩා, බැඩ්මින්ටන්, ටෙනිස්, මේස පන්දු, වොලිබෝල්, පාපන්දු, පැසිපන්දු, රග්බි සංගමය, බර ඉසිලීම සහ බල එසවීම සඳහා ක්‍රීඩා සංවිධාන ඇත. 2013 පැසිෆික් කුඩා ක්‍රීඩා උළෙලේදී, ටුවාවු ලපුවා ලපුවා කිලෝග්‍රෑම් 62 බර ඉසිලීමේ පිරිමි ස්නැච් ඉසව්වෙන් ජාත්‍යන්තර තරඟයකදී ටුවාලුගේ පළමු රන් පදක්කම දිනා ගත්තේය. (ඔහු ක්ලීන් ඇන්ඩ් ජර්ක් ඉසව්වෙන් ලෝකඩ පදක්කම ද දිනා ගත් අතර ඒකාබද්ධ ඉසව්ව සඳහා සමස්ත රිදී පදක්කම ලබා ගත්තේය.) 2015 දී, ටෙලූපේ අයෝසෙෆා පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී ටුවාලු විසින් කිලෝග්‍රෑම් 120 ක බර ඉසිලීමේ පිරිමි අංශයේ පළමු රන් පදක්කම ලබා ගත්තේය.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tuvalu_national_football_team_(team_picture,_2011).jpg|දකුණ|thumb|ටුවාලු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම (2011)
ටුවාලු හි පාපන්දු සමාජ සහ ජාතික කණ්ඩායම් මට්ටමින් ක්‍රීඩා කෙරේ. ටුවාලු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම ෆුනාෆුටි හි ටුවාලු ක්‍රීඩා පිටියේ පුහුණුවීම් කරන අතර පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලට තරඟ කරයි. ටුවාලු ජාතික පාපන්දු සංගමය ඕෂනියා පාපන්දු සම්මේලනයේ (OFC) සහකාර සාමාජිකයෙකු වන අතර FIFA හි සාමාජිකත්වය අපේක්ෂා කරයි. 22 September 2008 ටුවාලු ජාතික ෆුට්සල් කණ්ඩායම ඕෂනියා ෆුට්සල් ශූරතාවලියට සහභාගී වේ.

ප්‍රධාන ක්‍රීඩා ඉසව්වක් වන්නේ වාර්ෂිකව ඔක්තෝබර් 1 වන දින පැවැත්වෙන "නිදහස් දින ක්‍රීඩා උළෙල" ය. රට තුළ ඇති වැදගත්ම ක්‍රීඩා ඉසව්ව වන්නේ 2008 සිට වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන ටුවාලු ක්‍රීඩා උළෙලයි. ටුවාලු ප්‍රථම වරට 1978 දී පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලට සහ 1998 දී මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් හි පැවති ක්‍රීඩා උළෙලට බර ඉසිලීමේ ක්‍රීඩකයෙකු සහභාගී වූ විට සහභාගී විය. එංගලන්තයේ මැන්චෙස්ටර් හි 2002 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලට මේස පන්දු ක්‍රීඩකයින් දෙදෙනෙක් සහභාගී වූහ; ටුවාලු 2006 ඕස්ට්‍රේලියාවේ මෙල්බර්න් හි පැවති පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේදී වෙඩි තැබීම, මේස පන්දු සහ බර ඉසිලීම සඳහා තරඟකරුවන්ට සහභාගී විය; 2010 දී ඉන්දියාවේ දිල්ලි හි පැවති පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලට ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් තිදෙනෙක් සහභාගී වූහ, කවපෙත්ත, වෙඩි තැබීම සහ බර ඉසිලීමේ ඉසව්වලට සහභාගී වූහ; සහ බර ඉසිලීමේ ක්‍රීඩකයින් 3 දෙනෙකුගෙන් සහ මේස පන්දු ක්‍රීඩකයින් 2 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් 2014 දී ග්ලාස්ගෝ හි පැවති පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලට සහභාගී වූහ. 2009 සිට ලෝක මලල ක්‍රීඩා ශූරතාවලියේදී පිරිමි සහ කාන්තා මීටර් 100 කෙටි දුර ධාවන ඉසව් සඳහා ටුවාලු ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් ද සහභාගී වී ඇත.

ටුවාලු ක්‍රීඩා සංගමය සහ ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව (TASNOC) 2007 ජූලි මාසයේදී ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් විය. ටුවාලු ප්‍රථම වරට චීනයේ බීජිං හි පැවති 2008 ගිම්හාන ක්‍රීඩා උළෙලේදී පිරිමි සහ කාන්තා මීටර් 100 කෙටි දුර ධාවන ඉසව්වේදී බර ඉසිලීමේ ක්‍රීඩකයෙකු සහ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් දෙදෙනෙකු සමඟ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලට පිවිසියේය. එකම ඉසව්වල ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සිටින කණ්ඩායමක් 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී ටුවාලු නියෝජනය කළේය. එටිමෝනි ටිමුවානි 2016 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී මීටර් 100 ඉසව්වේදී ටුවාලු නියෝජනය කළ එකම නියෝජිතයා විය. කරාලෝ මයිබුකා සහ මැටි ස්ටැන්ලි 2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේදී මීටර් 100 ඉසව්වේදී ටුවාලු නියෝජනය කළහ. ටුවාලු 2023 පැසිෆික් ක්‍රීඩා උළෙලට කණ්ඩායමක් යැවීය. 2024 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ මලල ක්‍රීඩා ඉසව් සඳහා ටුවාලු නියෝජනය කළේ පිරිමි මීටර් 100 ඉසව්වෙන් කරලෝ මයිබුකා විසින් වන අතර, කාන්තා මීටර් 100 ඉසව්වෙන් ටෙමාලිනි මනාටෝවා විසින් නියෝජනය කරන ලදී.

 යොමු කිරීම්