ප්‍රංශ ගයනාවේ ආර්ථිකය

ප්‍රංශයේ කොටසක් ලෙස, ප්‍රංශ ගයනාව යුරෝපීය සංගමයේ සහ යුරෝ කලාපයේ කොටසකි; එහි මුදල් ඒකකය යුරෝ වේ. ප්‍රංශ ගයනාව සඳහා ඉහළම මට්ටමේ රට කේත වසම (ccTLD) .gf වේ, නමුත් ඒ වෙනුවට සාමාන්‍යයෙන් .fr භාවිතා වේ.French Guiana. CIA World Factbook (2004)

2019 දී, වෙළඳපල විනිමය අනුපාත අනුව ප්‍රංශ ගයනාවෙහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.93 (යුරෝ බිලියන 4.41) වූ අතර, ගයනාවට පසු 2 වන විශාලතම ආර්ථිකය ලෙස ශ්‍රේණිගත කරන ලදී (එය 2015 සහ 2018 දී විශාල තෙල් නිධි සොයා ගත්තේය), සහ දකුණු ඇමරිකාවේ 12 වන විශාලතම ආර්ථිකය ලෙස ශ්‍රේණිගත කරන ලදී.

1960 ගණන්වල සිට 2000 ගණන් දක්වා, ප්‍රංශ ගයනාව ශක්තිමත් ආර්ථික වර්ධනයක් අත්විඳි අතර, ප්‍රංශයේ ගයනාව අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය (1962 දී ඇල්ජීරියාවේ නිදහස ලැබීමත් සමඟ 1964 දී ප්‍රංශ ගයනාවෙහි පිහිටුවන ලදී) සංවර්ධනය කිරීමෙන් සහ ඉහළ ජනගහන වර්ධනයක් මගින් එය ශක්තිමත් විය. ඇල්ජීරියානු සහරාවේ ප්‍රංශ අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය වසා දැමීමට හේතු විය. ප්‍රංශ ගයනාවේ ආර්ථිකය 2008 මූල්‍ය අර්බුදයෙන් පීඩාවට පත් නොවීය: 2002 සිට 2012 දක්වා සැබෑ වශයෙන් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වසරකට සාමාන්‍යයෙන් +3.4% කින් වර්ධනය වූ අතර එය වේගයෙන් වර්ධනය වන ජනගහනයට වඩා තරමක් වේගවත් වූ අතර එමඟින් ජීවන තත්වයන් අනුව ප්‍රංශ ගයනයට ප්‍රංශයේ සෙසු ප්‍රදේශ සමඟ සුළු වශයෙන් ළඟා වීමට හැකි විය. ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය 2000 දී මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ මට්ටමෙන් 48.0% සිට 2012 දී මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ 48.5% දක්වා ඉහළ ගියේය.

කෙසේ වෙතත්, 2013 සිට ප්‍රංශ ගයනාවේ ආර්ථික වර්ධනය අසමාන වන අතර වඩාත් මන්දගාමී වී ඇත. 2013 සිට 2019 දක්වා, ආර්ථිකය සැබෑ වශයෙන් වසරකට සාමාන්‍යයෙන් +1.2% කින් පමණක් වර්ධනය විය. 2014 දී ප්‍රංශ ගයනාවේ −0.8% ක අවපාතයක් අත්විඳින ලද අතර 2017 දී සමාජ නොසන්සුන්තාව එම වසරේ ආර්ථික වර්ධනයක් පාහේ සිදු නොවීය. 2018 දී ආර්ථික වර්ධනය +3.0% කින් යථා තත්ත්වයට පත් වූ නමුත් 2019 දී නැවතත් ශුන්‍ය විය (+0.2%). එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 2013 සිට ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය නාමික වශයෙන් එකතැන පල් වී ඇති අතර, මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයට සාපේක්ෂව පහත වැටී ඇත. 2019 දී, PPP හි නොව, වෙළඳපල විනිමය අනුපාතවලට අනුව ප්‍රංශ ගයනාවේ ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඇමරිකානු ඩොලර් 17,375 (€15,521) විය, එම වසරේ මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ සාමාන්‍ය ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 42.3% ක් පමණක් වූ අතර, පැරිස් කලාපයෙන් පිටත මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශ කලාපවලින් 50.3% ක් විය.

2020 දී ප්‍රංශ ගයනාව COVID-19 වසංගතයෙන් පීඩාවට පත් වූ අතර, තාවකාලික ඇස්තමේන්තු වලට අනුව එම වසරේ −2.7% ක අවපාතයකට තුඩු දුන් අතර, මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රංශයේ COVID-19 අවපාතයට සාපේක්ෂව මධ්‍යස්ථ විය (2020 දී −7.9%).
ප්‍රංශ ගයනාවේ කලාපීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය
(යුරෝ වලින්, වත්මන් මිල ගණන්) 2000  2006  2012  2013  2014  2015  2016  2017  2018  2019  2020  2021 නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (€ බිලියන)1.952.913.914.003.964.004.123.983.923.933.843.97ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (යුරෝ)11,81413,87415,63815,53415,48015,09115,35615,15115,60715,63315,36715,611ප්‍රංශයේ මෙට්‍රොපොලිටන් හි % ක් ලෙස ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය48.0%47.1%48.5%47.8%47.8%45.7%45.9%44.1%44.4%43.2%45.0%42.3%Sources: INSEE.
සහනාධාර, වෙළඳාම සහ භාණ්ඩ සඳහා ප්‍රංශ ප්‍රධාන භූමිය මත ප්‍රංශය දැඩි ලෙස රඳා පවතී.[තහවුරු කර නැත] ප්‍රධාන සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්ත වන්නේ මසුන් ඇල්ලීම (2012 දී අපනයනවලින් 5% ක්), රන් කැණීම (2012 දී අපනයනවලින් 32% ක්) සහ දැව (2012 දී අපනයනවලින් 1% ක්) ය. ඊට අමතරව, ගයනා අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය 1964 දී කුරෝ හි ස්ථාපිත කළ දා සිට දේශීය ආර්ථිකයේ සැලකිය යුතු කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත: එය 2002 දී ප්‍රංශ ගයනාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 16% ක් සෘජුව සහ වක්‍රව ලබා දුන්නේය (1994 දී 26% සිට පහත වැටුණි, ප්‍රංශ ගයන ආර්ථිකය වඩ වඩාත් විවිධාංගීකරණය වෙමින් පවතී). ගයනා අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය 2012 දී පුද්ගලයින් 1,659 ක් සේවයේ යොදවා ඇත.

නිෂ්පාදනය ඉතා අල්පය. කෘෂිකර්මාන්තය බොහෝ දුරට නොදියුණු වන අතර එය ප්‍රධාන වශයෙන් වෙරළ ආසන්නයේ සහ මැරෝනි ගඟ දිගේ ප්‍රදේශයට සීමා වේ. සාම්ප්‍රදායිකව සීනි සහ කෙසෙල් අපනයනය සඳහා වගා කරන ප්‍රධාන මුදල් බෝග දෙකක් වූ නමුත් සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අතුරුදහන් වී ඇත. අද වන විට ඒවා කේයින් සහ දෙවන විශාලතම නගරය වන ශාන්ත-ලෝරන්ට්-ඩු-මැරෝනි අතර වෙරළබඩ සැවානා වල පශු සම්පත් ඇති කිරීම (අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම හරක් මස් ගවයන් සහ ඌරන්) සහ 1970 ගණන්වල ප්‍රංශ ගයනාවේ පදිංචි වූ හ්මොන්ග් ප්‍රජාවන් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද වෙළඳපොළ ගෙවතු වගාව (පළතුරු සහ එළවළු) මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇති අතර, දෙකම දේශීය වෙළඳපොළට නියම කර ඇත. 1980 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට 2000 ගණන්වල අග භාගය දක්වා මානා අසල පොල්ඩර් මත සංවර්ධනය කරන ලද සමෘද්ධිමත් සහල් නිෂ්පාදනයක්, සමුද්‍ර ඛාදනය සහ බොහෝ පළිබෝධනාශක සහ පොහොර භාවිතය තහනම් කරන නව EU ශාක සෞඛ්‍ය නීති හේතුවෙන් 2011 සිට සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අතුරුදහන් වී ඇත. සංචාරක ව්‍යාපාරය, විශේෂයෙන් පරිසර හිතකාමී සංචාරක ව්‍යාපාරය, වර්ධනය වෙමින් පවතී.

පසුගිය දශක කිහිපය තුළ විරැකියාව අඛණ්ඩව ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර එය 17% සහ 24% අතර පවතී. මෑත වසරවලදී, විරැකියා අනුපාතය 2016 දී 23.0% ක උපරිමයක සිට 2019 දී 19.3% දක්වා අඩු වී ඇත.

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ ගයනාව