උතුරු අර්ධගෝලය

උතුරු අර්ධගෝලය යනු භූමධ්‍යරේඛාව මතට උඩ පිහිටි පෘථිවියේ අර්ධ කොටසයි. මෙම අර්ධගෝලය තුළ පෘථිවියේ භූභාගයේ බොහෝ කොටස සහ විශාල ජනගහනය ජීවත් වේ.  

 භූගෝලීය විස්තර 
 උතුරු අර්ධගෝලයේ සීමාව පෘථිවිය වටා ගමන් කරන භූමධ්‍යරේඛාව මඟින් නිරූපණය කරයි.  
 මෙහි සීමාව උතුරට උතුරු ධෘවය දක්වා විහිදී ඇත.  
 ලෝකයේ මහාද්වීප 7 න් 5 ක් (ආසියාව, යුරෝපය, උතුරු ඇමෙරිකාව, ආප්‍රිකාවේ විශාල කොටස, දකුණු ඇමෙරිකාවේ කොටසක්) මෙහි අයත්ය.  

 ජනගහනය 
 ලෝක ජනගහනයේ සම්පූර්ණයෙන්ම **90%කට අධික පිරිසක්** උතුරු අර්ධගෝලය තුළ ජීවත් වේ.  
 විශේෂයෙන්ම ආසියාව, යුරෝපය සහ උතුරු ඇමෙරිකාව ජනගහනය අතිශය ඝනව පිහිටා ඇති කලාපයන් වේ.  

 කාලගුණය 
 උතුරු අර්ධගෝලයෙහි කාලගුණය උතුරු ධෘවය සිට භූමධ්‍යරේඛාව දක්වා විවිධත්වයෙන් යුක්තය.  
 උතුරු අර්ධගෝලයේ ග්‍රීෂ්ම සෘතුව (ජූනි සිට සැප්තැම්බර්) දකුණු අර්ධගෝලයේ ශීත සෘතුවට ගැලපේ.  
 තද උණුසුම් කලාප, උෂ්ණමාන කලාප සහ ඝනීභූත මිනුම් කලාප මෙහි ඇති අතර, කාලගුණ විශාල වශයෙන් විවිධ වේ.  

 විශේෂ ලක්ෂණ 
 උතුරු තාරකා ගෝලය මේ අර්ධගෝලයෙන් දැකිය හැක.  
 උතුරු අර්ධගෝලයේ නිවෙස්කරුවන්ට පෝලාරිස් නමින් හැඳින්වෙන **උතුරු තරු** පෙනේ.  
 දකුණු අර්ධගෝලය සමඟ සසඳන විට, ගෝලීය ග්‍රහ චලන සහ කොරියොලිස් බලය වෙනස්කම් දැක්විය හැක.  

 අර්ධගෝලයට අයත් මහාද්වීප 
 ආසියාව (සම්පූර්ණයෙන්ම)  
 යුරෝපය (සම්පූර්ණයෙන්ම)  
 උතුරු ඇමෙරිකාව (සම්පූර්ණයෙන්ම)  
 ආප්‍රිකාව (70% කට අධික කොටස)  
 දකුණු ඇමෙරිකාව (ඉක්මනින් 10% පමණ)  

 තවත් බලන්න 
 දකුණු අර්ධගෝලය  
 භූමධ්‍යරේඛාව  
 උතුරු ධෘවය  
 පෘථිවි ගෝලය  

 සටහන්