බටලන්ද රැදවුම් මධ්‍යස්ථානය

බටලන්ද රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානය බටලන්ද ගම්මානයේ රාජ්‍ය පොහොර සංස්ථාවේ බටලන්ද නිවාස යෝජනා ක්‍රමය තුළ පිහිටි බව කියන රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයකි. එය 1987-89 ජවිපෙ කැරැල්ලේදී ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ ප්‍රති කඩාකප්පල්කාරී ඒකකය විසින් ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ) විසින් දියත් කරන ලද ප්‍රතිකැරලිකාර ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලෙස ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට (ජවිපෙ) සම්බන්ධ හෝ සම්බන්ධකම් ඇති බවට සැක කරන පුද්ගලයින් රඳවා තබා ගැනීමට භාවිතා කරන ලදී.

 පසුබිම 
පෙර කැරැල්ලේදී මෙන් නොව, ජවිපෙ විශාල වශයෙන් විශ්වාසය තැබුවේ වැදගත් ආගමික සහ දේශපාලන චරිත ඝාතන, කඩාකප්පල් කිරීම් සහ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර යොදා ගැනීම මත ය. ආන්ඩුවද ඒ තරමටම කුරිරු ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වීය; ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල මැඩපැවැත්වීම සඳහා බටලන්ද ඇතුළු ස්ථාන කිහිපයක රැඳවුම් කඳවුරු යොදා ගත් බවට රජයට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. මෙම කඳවුරු පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ කැරලිකරුවන් විනාශ කිරීමේ කාර්යය භාරව සිටි පොලිසියේ කඩාකප්පල්කාරී මර්දන ඒකක විසින් බව පැවසේ.Commissions of inquiry in Sri Lanka

 බටලන්ද කොමිසම 
1994 මහ මැතිවරණයෙන් සහ 1994 ජනාධිපතිවරණයෙන් පොදු පෙරමුණ ජයග්‍රහණය කර එජාපය පරාජයට පත්වීමත් සමඟ අලුතින් තේරී පත් වූ චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මිය 1987-89 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ලේදී මානව හිමිකම් කඩවීම් පිළිබඳ චෝදනා විමර්ශනය කිරීමට ජනාධිපති පරීක්ෂණ කොමිෂන් සභා කිහිපයක් පත් කළාය. මෙම කොමිෂන් සභාවලින් එකක් වූයේ බටලන්ද නිවාස යෝජනා ක්‍රමයේ නීති විරෝධී රැඳවුම් ස්ථාන සහ වධකාගාර ස්ථාපිත කිරීම හා නඩත්තු කිරීම පිළිබඳ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව වන අතර එය බටලන්ද කොමිෂන් සභාව ලෙස පොදුවේ හැඳින්විණි.

බටලන්ද කඳවුරේදී පමණක් ජවිපෙ ක්‍රියාකාරීන් 5,000-10,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අමානුෂික ලෙස වධ බන්ධනවලට ලක් කර මරා දැමූ බව විශ්වාස කෙරේ. එම රැඳවුම් කඳවුර පිටුපස සිටින ප්‍රධාන දේශපාලන බලධාරියා බවට වත්මන් ජනාධිපති සහ එජාප නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. බටලන්ද වධහිංසා සහ රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයේ සිදුවූ මානව හිමිකම් කඩවීම් සහ අපරාධ පිළිබඳ සොයා බැලීමට චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මියගේ රජය විසින් බටලන්ද කොමිසම පත් කරන ලදී. කොමිසම සිය වාර්තාවෙන් එවකට විපක්ෂ නායක රනිල් වික්‍රමසිංහට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙසත් ඔහුගේ ප්‍රජා අයිතිය අහෝසි කරන ලෙසත් රජයට නිර්දේශ කර ඇති අතර එමඟින් ඔහුට මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමට නොහැකි විය. කෙසේ වෙතත් මේ දක්වා කිසිදු රජයක් විසින් වික්‍රමසිංහට එරෙහිව කිසිදු නීතිමය ක්‍රියාමාර්ගයක් ගෙන නොමැති අතර, ඝාතනවලට සම්බන්ධ බවට අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති බොහෝ දෙනා 1984 දී ආරම්භ කරන ලද දේශපාලන පක්ෂයක් වන 1988 දී ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ විසින් ඝාතනය කරන ලද කුමාරතුංග සහ ඇයගේ සැමියා වන විජය කුමාරතුංග ආරම්භ කරන ලද ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂය වැනි සංවිධානවල අය බව අනාවරණය වී තිබේ.

 යොමු කිරීම්