සැමෝවා හි භූගෝලය

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Samoa_Country_map.png|thumb|සැමෝවාහි සිතියමක්
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Samoa_topography.png|thumb|සැමෝවාහි භූ විෂමතාව
සැමෝවා පිහිටා ඇත්තේ සමකයට දකුණින්, හවායි සහ නවසීලන්තය අතර පැසිෆික් සාගරයේ පොලිනීසියානු කලාපයේ ය. මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 2,842 (වර්ග සැතපුම් 1,097) වන අතර, එය උපොලු සහ සවායි යන විශාල දූපත් දෙකකින් (මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 99% ක් පමණ) සහ තවත් කුඩා දූපත් අටකින් සමන්විත වේ.

කුඩා දූපත් නම්:

 අපොලිමා සමුද්‍ර සන්ධියේ පිහිටි දූපත් තුන (මනෝනෝ, අපොලිමා සහ නුඋලෝපා).
 උපොලු හි නැගෙනහිර කෙළවරේ පිහිටි ඇලිපාටා දූපත් හතර (නුඋටෙල්, නුඋලුවා, නමුවා සහ ෆනුආටපු).
 උපොලු හි දකුණු වෙරළ තීරයේ සිට කිලෝමීටර 1.4 (සැතපුම් 0.87) පමණ දුරින් පිහිටි වාඕවයි ගම්මානයේ පිහිටා ඇති, හෙක්ටයාර 1 (අක්කර 2.5) ට අඩු භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් නූසාෆෙ.

උපොලු ප්‍රධාන දූපත සැමෝවා ජනගහනයෙන් හතරෙන් තුනකට ආසන්න පිරිසකට සහ අගනුවර වන අපියාට නිවහන වේ.

සැමෝවා දූපත් භූ විද්‍යාත්මකව ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් ඇති වී ඇති අතර, එය බොහෝ විට මැන්ටල් පිහාටුවකින් ආරම්භ වන සැමෝවා උණුසුම් ස්ථානයෙන් සිදුවේ. සියලුම දූපත් ගිනිකඳු සම්භවයක් ඇති අතර, සැමෝවාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි දූපත වන සවායිʻයි පමණක් ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරීව පවතී. මෑත කාලීන පිපිරීම් මතවානු කන්ද (1905–1911), මාටා ඕ ලෙ අෆි (1902) සහ මවුගා අෆි (1725) හි වාර්තා වී ඇත. සැමෝවාවේ උසම ස්ථානය වන්නේ මීටර් 1,858 (අඩි 6,096) ක් උසින් පිහිටි සිලිසිලි කන්දයි. සවායිʻයි හි මධ්‍යම උතුරු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති සලායුලා ලාවා ක්ෂේත්‍ර, මතවානු කන්ද පුපුරා යාමෙන් ඇති වී ඇති අතර, එය වර්ග කිලෝමීටර් 50 (වර්ග සැතපුම් 19) ඝන ලාවා ස්ථරයකින් යුක්ත වේ.Savai'i – An Introduction , Samoa Tourism Authority.

සවායිʻයි යනු සැමෝවා දූපත් වලින් විශාලතම වන අතර, එය හයවන විශාලතම පොලිනීසියානු දූපතයි (නවසීලන්තයේ උතුරු, දකුණු සහ ස්ටුවට් දූපත් සහ හවායිʻයි සහ මවුයි යන හවායි දූපත් වලින් පසුව). සවායිʻයි හි ජනගහනය දළ වශයෙන් 42,000 ක් පමණ වේ.

 දේශගුණය 

සැමෝවාහි සමක දේශගුණයක් පවතින අතර, සාමාන්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 26.5 (ෆැරන්හයිට් අංශක 79.7) කි. නොවැම්බර් සිට අප්‍රේල් දක්වා ප්‍රධාන වැසි සමයක් පවතින නමුත්, ඕනෑම මාසයකදී අධික වර්ෂාපතනයක් ඇද හැලිය හැකිය.

 පරිසර විද්‍යාව 
සැමෝවා යනු සැමෝවා නිවර්තන තෙත් වනාන්තර පරිසර කලාපයේ කොටසකි. මිනිස් වාසය ආරම්භ වූ දා සිට, පහතරට වැසි වනාන්තරවලින් 80% ක් පමණ අතුරුදහන් වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෑත කාලීන නැවත වන වගාවත් සමඟ, සැමෝවාහි 60.4% ක් හෝ හෙක්ටයාර 171,000 ක් පමණ වනාන්තරවලින් වැසී ඇති අතර, එයින් හෙක්ටයාර 32,000 ක් වනාන්තරවලින් වැසී ඇත.

පරිසර කලාපය තුළ ශාක වලින් 28% ක් සහ ගොඩබිම් පක්ෂීන්ගෙන් 84% ක් පමණ ආවේණික වේ.

 යොමු කිරීම්