කිරිබාටි හි සන්නිවේදනය සහ මාධ්‍ය

මධ්‍යම පැසිෆික් කලාපයේ ජාත්‍යන්තර දින රේඛාවට ආසන්නව පිහිටීම සහ සමකයට උතුරින් සහ දකුණින් සැතපුම් සිය ගණනක් පුරා විහිදී ඇති දූපත් සමූහයක් වීම හේතුවෙන්, කිරිබාටි රට තුළ සන්නිවේදනය සෑම විටම අභියෝගාත්මක විය. ප්‍රධාන වශයෙන්, සන්නිවේදනය ගුවන්විදුලි සහ මුද්‍රිත මාධ්‍ය මගින් සිදු කෙරේ. ටීවී කිරිබාටි සමාගම (TV Kiribati Ltd) රජයට අයත් වූ අතර 2004 සහ 2012 මැද භාගය අතර ක්‍රියාත්මක විය, නමුත් එයට සියලුම දූපත් කරා ළඟා වීමට නොහැකි විය. තාරාවා හි පිහිටි සහ රජයේ විකාශන සහ ප්‍රකාශන අධිකාරිය (BPA) විසින් 1440 kHz AM ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වන රේඩියෝ කිරිබාටි, සියලුම ප්‍රධාන දූපත් වෙත ළඟා වන එකම ජන මාධ්‍යය වේ. විකාශන පැය ගණන සීමිත වන අතර, ගිල්බර්ටීස් (Gilbertese) භාෂාවෙන් පළවන දේශීය අන්තර්ගතයට ඉංග්‍රීසි සාරාංශ සහ BBC පුවත් අතිරේකව එකතු කරයි. BPA සහ පෞද්ගලික විකාශකයෙකු විසින් තාරාවා වෙත ප්‍රවේශ විය හැකි FM මධ්‍යස්ථාන ද ක්‍රියාත්මක කරයි.

වසර ගණනාවක් තිස්සේ දූපත් අතර සන්නිවේදනය සඳහා එක් එක් දූපතේ කවුන්සිල මූලස්ථානයෙහි පිහිටි ටෙලිකොම් සර්විසස් කිරිබාටි සමාගම (TSKL) විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන මධ්‍යගත කෙටි තරංග ගුවන්විදුලි ජාලයක් මත විශ්වාසය තබා ඇත. අඩු ලබා ගැනීමේ හැකියාව, නඩත්තු කිරීම, පෞද්ගලිකත්වය සහ එක් දූපතකට එකක් පමණක් තිබීම වැනි ගැටලු ගණනාවක් නිසා TSKL චන්ද්‍රිකා මත පදනම් වූ දුරකථන පද්ධති භාවිතා කිරීමට යොමු විය. කෙසේ වෙතත්, මෙම පද්ධතිය වඩා මිල අධික වන අතර තවමත් පවතින්නේ කවුන්සිල මූලස්ථානයෙහි පමණි.

ගිල්බර්ටීස් භාෂාවෙන් පළවන මුද්‍රිත සතිපතා පුවත්පත් අතර රජය විසින් ප්‍රකාශනය කරන ටෙ උකරා (Te Uekara), කිරිබාටි රෙපරමාදු පල්ලිය විසින් ප්‍රකාශනය කරන ටෙ මවුරි (Te Mauri) සහ ඕක්ලන්ඩ් සිට ප්‍රකාශනය කරන කිරිබාටි ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් (Kiribati Independent) මෙන්ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ප්‍රකාශනය කරන කිරිබාටි නිව්ස්ටාර් (Kiribati Newstar) ද වේ.

2019 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ස්පේස්එක්ස් (SpaceX) විසින් Kacific1 බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් චන්ද්‍රිකාව දියත් කරන ලද අතර, එය කිරිබාටි ඇතුළුව ආසියා-පැසිෆික් කලාපය පුරා රටවල් 25කට 100 Mbit/s ජංගම සහ බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් සේවාව සපයයි. චන්ද්‍රිකාවේ ස්පොට් බීම් 56 න් තුනක් ගිල්බට් දූපත් සහ ටුවාලු ආවරණය කරයි; කෙසේ වෙතත්, රටේ වඩා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වන ෆීනික්ස් සහ ලයින් දූපත් චන්ද්‍රිකාවේ ආවරණයෙන් බැහැර වේ.

2022 ජූලි මාසයේදී සේවයට එක් වූ Southern Cross NEXT කේබල් පද්ධතිය, එක්සත් ජනපදය ඕස්ට්‍රේලියාවට සම්බන්ධ කරන අතර එක් ෆයිබර් යුගලයක් සහිත සැතපුම් 234 (කිලෝමීටර 377) කිරිතිමාටි ශාඛාව හරහා කිරිබාටි හි නැගෙනහිර කොටසට (කිරිතිමාටි දූපත) සේවාව සපයයි. පවතින Southern Cross Cable පද්ධතියේ වැඩිදියුණු කිරීමක් වන මෙම ජාලය සමෝවා, ෆීජි සහ නවසීලන්තය වෙත ද සම්බන්ධ වේ.

2021 ජූනි මාසයේදී, නැගෙනහිර මයික්‍රොනීසියානු කේබල් පද්ධතිය (East Micronesian Cable system) සඳහා ලෝක බැංකුවේ සහාය ඇතිව සිදු වූ ප්‍රසම්පාදනය ආරක්ෂක හේතු මත අවලංගු කරන ලදී. ගුවාම් හි ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබූ මෙම දිය යට ෆයිබර් ඔප්ටික් පද්ධතිය, "නාවුරු, කිරිබාටි සහ මයික්‍රොනීසියානු ෆෙඩරේටඩ් ජනපද (FSM) යන දූපත් ජාතීන්හි සන්නිවේදනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර තිබුණි." 2023 ජනවාරි මාසයේදී, මෙම පැසිෆික් දූපත් ජාතීන් තුනේ අමාත්‍යවරුන් ඇනහිට තිබූ ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ඒකාබද්ධ නිවේදනයකට අත්සන් තැබූහ. එක්සත් ජනපදය, ජපානය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව විසින් අරමුදල් සපයන මෙම ව්‍යාපෘතිය ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 70 ක් වටී. 2023 මුල් භාගයේදී, කිරිබාටි ස්ටාර්ලින්ක් (Starlink) සේවාවන් ලැබූ පළමු පැසිෆික් දූපත් රට බවට පත් වූ බව වාර්තා විය.

 යොමු කිරීම්