බෙල්ජියමේ භූගෝලය

බෙල්ජියම, ප්‍රංශය (කි.මී. 620), ජර්මනිය (කි.මී. 162/167), ලක්සම්බර්ග් (කි.මී. 148) සහ නෙදර්ලන්තය (කි.මී. 450) සමඟ මායිම් බෙදා ගනී. ජල ප්‍රදේශය ඇතුළුව එහි මුළු මතුපිට වර්ග කිලෝමීටර 30,689 (වර්ග සැතපුම් 11,849) වේ. 2018 ට පෙර, එහි මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 30,528 (වර්ග සැතපුම් 11,787) ලෙස විශ්වාස කෙරිණි. කෙසේ වෙතත්, 2018 දී රටේ සංඛ්‍යාලේඛන මනින විට, නව ගණනය කිරීමේ ක්‍රමයක් භාවිතා කරන ලදී. පෙර ගණනය කිරීම් මෙන් නොව, මෙයට වෙරළ තීරයේ සිට පහත් ජල රේඛාව දක්වා ප්‍රදේශය ඇතුළත් වූ අතර, රට කලින් සිතුවාට වඩා මතුපිට ප්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටර 160 (වර්ග සැතපුම් 62) විශාල බව හෙළි විය. එහි භූමි ප්‍රමාණය පමණක් වර්ග කිලෝමීටර් 30,494 කි. එය අක්ෂාංශ 49°30' සහ 51°30' උතුරු සහ දේශාංශ 2°33' සහ 6°24' නැගෙනහිර අතර පිහිටා ඇත. Geografische beschrijving van België – Over Belgie – Portaal Belgische Overheid . Belgium.be. Retrieved 12 August 2013.

බෙල්ජියමට ප්‍රධාන භූගෝලීය කලාප තුනක් ඇත; වයඹ දෙසින් වෙරළබඩ තැනිතලාව සහ මධ්‍යම සානුව යන දෙකම ඇන්ග්ලෝ-බෙල්ජියම් ද්‍රෝණියට අයත් වන අතර, හර්සීනියානු ඕරොජනික් පටියට ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි ආර්ඩෙනස් උස්බිම් අයත් වේ. පැරිස් ද්‍රෝණිය බෙල්ජියමේ දකුණු කෙළවර වන බෙල්ජියම් ලොරේන් හි කුඩා සිව්වන ප්‍රදේශයකට ළඟා වේ.

වෙරළබඩ තැනිතලාව ප්‍රධාන වශයෙන් වැලි කඳු සහ පොල්ඩර් වලින් සමන්විත වේ. තවදුරටත් රට අභ්‍යන්තරයේ පිහිටා ඇත්තේ සාරවත් නිම්න සහ කැම්පයින් (කෙම්පන්) හි ඊසානදිග වැලි තැනිතලාව සමඟ බොහෝ ජල මාර්ග මගින් වාරි ජලය සපයන සුමට, සෙමින් ඉහළ යන භූ දර්ශනයකි. ආර්ඩෙනස් හි ඝන වනාන්තර සහිත කඳු සහ සානු වඩාත් රළු සහ පාෂාණමය වන අතර ගුහා සහ කුඩා දුර්ග ඇත. ප්‍රංශයට බටහිර දෙසට විහිදෙන මෙම ප්‍රදේශය නැගෙනහිර දෙසට ජර්මනියේ අයිෆල් වෙත හයි ෆෙන්ස් සානුව මගින් සම්බන්ධ වන අතර, එහි සිග්නල් ඩි බොට්‍රේන්ජ් රටේ උසම ස්ථානය මීටර් 694 (අඩි 2,277) කින් සාදයි.

වයඹදිග යුරෝපයේ බොහෝ ප්‍රදේශ මෙන්, දේශගුණය සෑම සෘතුවලම සැලකිය යුතු වර්ෂාපතනයක් සහිත සමුද්‍රීය සෞම්‍ය වේ (කොපන් දේශගුණික වර්ගීකරණය: Cfb). (direct: Final Revised Paper ) ජනවාරි මාසයේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 3 °C (37.4 °F) වන අතර ජූලි මාසයේදී 18 °C (64.4 °F) වන විට ඉහළම අගය වේ. මසකට සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය පෙබරවාරි සහ අප්‍රේල් මාස සඳහා මිමි 54 (අඟල් 2.1) අතර සහ ජූලි සඳහා මිමි 78 (අඟල් 3.1) දක්වා වෙනස් වේ. 2000 සිට 2006 දක්වා වර්ෂ සඳහා සාමාන්‍ය දෛනික උෂ්ණත්වය අවම වශයෙන් 7 °C (44.6 °F) සහ උපරිම වශයෙන් 14 °C (57.2 °F) සහ මාසික වර්ෂාපතනය මිමි 74 (අඟල් 2.9) පෙන්නුම් කරයි; මේවා පිළිවෙලින් පසුගිය සියවසේ සාමාන්‍ය අගයන්ට වඩා 1 °C පමණ සහ මිලිමීටර් 10 කට ආසන්න වේ.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Show_Your_Stripes_change_in_temperature_graphic_for_All_of_Belgium_with_bars_with_labels.png|thumb|බෙල්ජියමේ උෂ්ණත්ව වෙනස, සෑම තීරුවක්ම එම වසර පුරා සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය නියෝජනය කරයි.
බෙල්ජියමේ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සහ නිතර නිතර හා දැඩි තාප තරංග, ශීත වර්ෂාපතනය වැඩිවීම සහ හිම පතනය අඩුවීම සිදු වී ඇත. 2100 වන විට, බෙල්ජියම් වෙරළ තීරයේ මුහුදු මට්ටම සෙන්ටිමීටර 60 සිට 90 දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇති අතර නරකම අවස්ථාවක උපරිම විභවය සෙන්ටිමීටර 200 දක්වා ඉහළ යනු ඇත. දේශගුණික විපර්යාසවල පිරිවැය 2050 දී වසරකට යුරෝ බිලියන 9.5 ක් (බෙල්ජියම් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 2%) ක් වනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත, ප්‍රධාන වශයෙන් අධික තාපය, නියඟය සහ ගංවතුර හේතුවෙන්, මෘදු ශීත සෘතු හේතුවෙන් ආර්ථික ලාභය වසරකට යුරෝ බිලියන 3 ක් පමණ වේ (දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 0.65%). 2023 දී, බෙල්ජියම හරිතාගාර වායු ටොන් මිලියන 106.82 ක් (ගෝලීය මුළු විමෝචනයෙන් 0.2% ක් පමණ) විමෝචනය කළ අතර එය පුද්ගලයෙකුට ටොන් 9.12 ට සමාන වේ. 2050 වන විට රට ශුද්ධ ශුන්‍යයට කැපවී ඇත.

ශාක භූගෝලීය වශයෙන්, බෙල්ජියම බොරියල් රාජධානිය තුළ සර්කම්බෝරියල් කලාපයේ අත්ලාන්තික් යුරෝපීය සහ මධ්‍යම යුරෝපීය පළාත් අතර බෙදා ඇත.Takhtajan, Armen, 1986. Floristic Regions of the World. (translated by T.J. Crovello and A. Cronquist). University of California Press, Berkeley. ස්වභාවධර්මය සඳහා වූ ලෝක ව්‍යාප්ත අරමුදලට අනුව, බෙල්ජියමේ භූමි ප්‍රදේශය අත්ලාන්තික් මිශ්‍ර වනාන්තර සහ බටහිර යුරෝපීය පළල් වනාන්තරවල භෞමික පරිසර කලාපවලට අයත් වේ. බෙල්ජියමට 2018 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ සාමාන්‍ය ලකුණු 1.36/10 ක් තිබූ අතර එය රටවල් 172 න් ගෝලීය වශයෙන් 163 වන ස්ථානයට පත්විය. බෙල්ජියමේ වනාන්තර ආවරණය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 23% ක් පමණ වන අතර එය 2020 දී වනාන්තර හෙක්ටයාර 689,300 ට සමාන වන අතර එය 1990 දී හෙක්ටයාර 677,400 විය. 2020 දී ස්වභාවිකව පුනර්ජනනීය වනාන්තර හෙක්ටයාර 251,200 ක් සහ රෝපණය කරන ලද වනාන්තර හෙක්ටයාර 438,200 ක් ආවරණය කළේය. 2015 වර්ෂය සඳහා, වනාන්තර ප්‍රදේශයෙන් 47% ක් පොදු අයිතිය යටතේ පවතින බවත්, 53% ක් පුද්ගලික අයිතිය යටතේ පවතින බවත්, 0% ක් වෙනත් හෝ නොදන්නා ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති බවත් වාර්තා විය.

 පළාත් 

බෙල්ජියමේ භූමි ප්‍රදේශය කලාප තුනකට බෙදා ඇති අතර, ඉන් දෙකක්, ෆ්ලෙමිෂ් කලාපය සහ වොලූන් කලාපය, පළාත්වලට බෙදා ඇත; තුන්වන කලාපය, බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපය, පළාතක් හෝ පළාතක කොටසක් නොවේ.
පළාතඅගනුවරප්‍රදේශය
ව.කි.මී. (ව.සැ.)ජනගහනය
(2024 ජනවාරි 1)ජන ඝනත්වයෆ්ලෙමිෂ් කලාපයඅන්ට්වර්ප්ඇන්ට්වර්ප්1,926,522නැගෙනහිර ෆ්ලන්ඩර්ස්ඝෙන්ට්1,572,002ෆ්ලෙමිෂ් බ්‍රබන්ට්ලියුවෙන්1,196,773ලිම්බර්ග්හැසෙල්ට්900,098බටහිර ෆ්ලන්ඩර්ස්බෲගස්1,226,375වොලෝනියා කලාපයහයිනෞට්මොන්ස්1,360,074ලයිගේලීජ්1,119,038ලක්සම්බර්ග්ආර්ලන්295,146නමූර්නමුර්503,895වල්ලූන් බ්‍රබන්ට්වැව්රේ414,130බ්‍රසල්ස්-අගනුවර කලාපයබ්‍රසල්ස්-අගනුවරබ්‍රසල්ස් නගරය1,249,597එකතුවබ්‍රසල්ස් නගරය11,763,650

 යොමු කිරීම්