නිදන් ගත පෙනහළු අවහිරවීමේ රෝගය

නිදන් ගත පෙනහළු අවහිරවීමේ රෝගය (COPD) (ක්‍රෝනික අවරෝධක පෙනහළු රෝගය) යනු හුස්ම ගැනීමට අපහසු වන තරමේ දරුණු පෙනහළු රෝගයකි. ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ අතරට හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව සහ කැස්ස සමඟ සෙම නිපදවීම ඇතුළත් වේ. COPD යනු ප්‍රගතිශීලී රෝගයකි, එනම් එය සාමාන්‍යයෙන් කාලයත් සමඟ නරක අතට හැරේ. අවසානයේදී, ඇවිදීම හෝ ඇඳුම් ඇඳීම වැනි එදිනෙදා සරල කාර්යයන් කිරීමට පවා ඉතා අපහසු වේ. නිදන්ගත බ්රොන්කයිටිස් සහ එම්පිසීමාව යනු විවිධ වර්ගයේ COPD සඳහා භාවිතා කරන පැරණි යෙදුම් වේ. "නිදන්ගත බ්රොන්කයිටිස්" යන පදය තවමත් වසරකට අවම වශයෙන් මාස තුනක්වත් වසර දෙකක් පුරා පවතින කැස්සක් අර්ථ දැක්වීමට භාවිතා කරයි. එවැනි කැස්සක් ඇති අයට COPD වර්ධනය වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. "එම්පිසීමාව" යන පදය පටක තුළ වාතය හෝ වෙනත් වායුවක් අසාමාන්‍ය ලෙස පැවතීම සඳහා ද භාවිතා වේ.

වඩාත් පොදු හේතුව දුම්කොළ දුම්පානයයි, වායු දූෂණය සහ ජාන ජානගත කරුණු ද අඩු ගණනක් රෝගීන්ගේ තත්ත්වයන් සඳහා හේතු වේ. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල, දුර්වල වාතාශ්‍රය, ගින්නෙන් ඇති වන දුම් බොහෝ විට වායු දූෂණයට හේතු වේ. මෙම ද්‍රව්‍යවලට දිගු කාලීනව නිරාවරණය වීමෙන් පෙනහළු වල ඇතිවන ප්‍රදාහය හේතුවෙන් කුඩා ශ්වසන මාර්ග පටු වී පෙනහළු පටක බිඳ වැටේ. පෙනහළු ක්‍රියාකාරීත්ව පරීක්ෂණ මගින් හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවය මනිනු ලබන අතර එමගින් රෝගය හඳුනා ගනී. ඇදුම රෝගයට භාවිතා කරන හුස්ම නාලිකා ප්‍රසාරණ ඖෂධ වලින් ඉතා ඉක්මන් ප්‍රතිකාරයක් මෙම රෝගයේදී දක්නට නොලැබේ.

අවදානම් සාධකවලට නිරාවරණය වීම අඩු කිරීමෙන් මෙම රෝගයට හේතු වන බොහෝ අවස්ථාවන් වළක්වා ගත හැකිය. මෙයට දුම්පානය නොකිරීම සහ ගෘහස්ථ සහ එළිමහන් වාතයේ ගුණාත්මකභාවය වැඩිදියුණු කිරීම ඇතුළත් වේ. ප්‍රතිකාර මගින් නරක අතට හැරීම මන්දගාමී කළ හැකි වුවද, සම්පූර්ණයෙන් නිවාරණය කිරීමට ක්‍රමයක් නැත. ප්‍රතිකාර අතරට දුම්පානය නැවැත්වීම, එන්නත් කිරීම සහ හුස්ම ගැනීමේ හැකියාව වැඩි කිරීමේ විශේෂ පුහුණුව (ප්‍රතිසාධනය) ඇතුළත් වේ. ආරම්භක බ්රොන්කොඩිලේටරය සාමාන්‍යයෙන් (හුස්ම නාලිකා පුළුල් කරන inhalaer ඖෂධ LAMA වන අතර, අවශ්‍ය නම් LABA සහ ස්ටීරෝයඩ් ඖෂණ එකතු කිරීම කරනු ලැබේ. සමහර අයට දිගු කාලීන ඔක්සිජන් ප්‍රතිකාරය හෝ පෙනහළු බද්ධ කිරීමෙන් ප්‍රයෝජන ලැබිය හැකිය. උග්‍ර ලෙස නරක අතට හැරෙන කාල පරිච්ඡේද ඇති අයට, ඖෂධ, ප්‍රතිජීවක, ස්ටෙරොයිඩ් භාවිතය වැඩි කිරීම සහ රෝහල්ගත කිරීම අවශ්‍ය විය හැකිය.

2015 වර්ෂය වන විට, ලොව මුළු ජනගහනයෙන් 12%ක් වන මිලියන 174.5කට වැඩි ජනතාවක් මෙම රෝගයෙන් පෙළෙන බව වාර්තා වී තිබුණි. එක්සත් ජනපදයේ ජනගහනයෙන් 6%ක් මෙම රෝගයෙන් පෙළෙයි. රෝගය සාමාන්‍යයෙන් වයස අවුරුදු 40ක් ඉක්මවූ වැඩිහිටි ජනතාවට වඩාත්ම වැළඳෙන අතර, පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙපිරිසටම සමානුපාතිකව රෝගය වැළඳේ. 2015 වර්ෂයේදී, මෙම රෝගය මගින් මිලියන 3.2ක මරණ සිදු විය. මෙයින් 90%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදු වූයේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලයි. 1990 වර්ෂයේ මරණ සංඛ්‍යාව මිලියන 2.4ක් වූ අතර, එයට සාපේක්ෂව ඉහළ යාමක් පෙන්නුම් කරයි. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල දුම්පානය කිරීමේ අනුපාතය ඉහළ යාම සහ බොහෝ රටවල වයස්ගත ජනගහනය වැඩිවීම හේතුවෙන් මරණ සංඛ්‍යාව තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත. 2010 වර්ෂයේදී, මෙම රෝගය නිසා ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 2.1ක (ඇස්තමේන්තුගත) ආර්ථික පිරිවැයක් ලොවට එක් විය.

 ආශ්රිත 

Category:Translated from MDWiki