මධ්‍යම සුලවේසි පළාත, ඉන්දුනීසියාව

මධ්‍යම සුලවේසි ( ඉන්දුනීසියානු : සුලවේසි ටෙන්ගා ) යනු සුලවේසි දූපතේ මධ්‍යයේ පිහිටි ඉන්දුනීසියාවේ පළාතකි . පරිපාලන අගනුවර සහ විශාලතම නගරය පලු හි පිහිටා ඇත. පළාත නැගෙනහිරින් ගොරොන්ටාලෝ පළාත්වලට, ගිනිකොනදිග සුලවේසි, දකුණු සුලවේසි සහ දකුණින් බටහිර සුලවේසි වලට මායිම් වන අතර බටහිරින් නැගෙනහිර කලිමන්තන්, නැගෙනහිරින් උතුරු මලුකු සහ උතුරින් මැලේසියාව සහ පිලිපීනය සමඟ සමුද්‍රීය මායිම් බෙදා ගනී.

2010 සංගණනයේදී පළාත සඳහා ජනගහනය 2,635,009 ක් වූ අතර, 2020 සංගණනයේදී 2,985,734 ක් වාර්තා වූ අතර, ඉන් 1,534,706 ක් පිරිමින් වූ අතර 1,451,028 ක් කාන්තාවන් විය.  2023 මැද භාගය වන විට නිල ඇස්තමේන්තුව 3,086,750 ක් විය (පිරිමින් 1,583,650 ක් සහ කාන්තාවන් 1,503,100 ක් ඇතුළත් විය).  BPS (ඉන්දුනීසියාවේ මධ්‍යම සංඛ්‍යාලේඛන කාර්යාංශය) ට අනුව, මධ්‍යම සුලවේසි හි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 61,605.72 කි. නමුත් කලාප සහ නගරය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද භූමි ප්‍රමාණයේ සංඛ්‍යාලේඛනවල එකතුව ඇත්ත වශයෙන්ම වර්ග කිලෝමීටර 65,863.75 කි. අවස්ථා දෙකේදීම, සුලවේසි දූපතේ සියලුම පළාත් අතරින් විශාලතම ප්‍රදේශය පළාත සතු වන අතර, දකුණු සුලවේසි පළාතෙන් පසු සුලවේසි දූපතේ දෙවන විශාලතම ජනගහනය ඇත.

එය උතුරින් ගොරොන්ටාලෝ පළාතෙන් සහ දකුණින් බටහිර සුලවේසි, දකුණු සුලවේසි සහ ගිනිකොනදිග සුලවේසි පළාත්වලින්, නැගෙනහිරින් මොලුක්කා මුහුද හරහා මලුකු සහ බටහිරින් මකසාර් සමුද්‍ර සන්ධියෙන් මායිම් වේ. මෙම පළාතේ කයිලි, ටොලිටෝලි වැනි බොහෝ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වාසය කරයි. පළාතේ නිල භාෂාව ඉන්දුනීසියානු වන අතර එය නිල අරමුණු සහ අන්තර්-වාර්ගික සන්නිවේදනය සඳහා භාවිතා කරන අතර මධ්‍යම සුලවේසිහි ආදිවාසීන් විසින් කතා කරන ස්වදේශික භාෂා කිහිපයක් තිබේ. පළාතේ ප්‍රමුඛ ආගම ඉස්ලාම් වන අතර, පළාතේ නැගෙනහිර කොටසේ ජනතාව විසින් බොහෝ දුරට පිළිපදින ක්‍රිස්තියානි ආගම අනුගමනය කරයි. 

13 වන සියවසේදී, මධ්‍යම සුලවේසි හි බනාවා රාජධානිය, තවේලි රාජධානිය, සිගි රාජධානිය, බංගා රාජධානිය සහ බංගායි රාජධානිය වැනි රාජධානි කිහිපයක් ස්ථාපිත කර තිබුණි. මධ්‍යම සුලවේසි හි රාජධානි කෙරෙහි ඉස්ලාමයේ බලපෑම 16 වන සියවසේදී දැනෙන්නට පටන් ගත්තේය. මධ්‍යම සුලවේසි හි ඉස්ලාමයේ ව්‍යාප්තිය දකුණු සුලවේසි හි රාජධානි ව්‍යාප්තියේ ප්‍රතිඵලයකි.   මුලින්ම ඇති වූ බලපෑම අස්ථි රාජධානිය සහ වාජෝ රාජධානියෙනි . 17 වන සියවස ආරම්භයේදී ලන්දේසි වෙළඳුන් පැමිණීමට පටන් ගත්හ. ලන්දේසීන් ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි කොටසක් ලෙස කලාපය ඈඳා ගැනීමෙන් පසු කලාපයේ මුහුදු කොල්ලකෑම්වලට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා වර්තමාන පරිගි හි බලකොටු කිහිපයක් ඉදි කළහ. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ජපන් ජාතිකයින් විසින් ලන්දේසීන් පලවා හරින තෙක් පළාත ඉදිරි සියවස් තුන තුළ ඉන්දියාවේ කොටසක් ලෙස පැවතුනි. ජපන් ජාතිකයින් යටත් වීමෙන් පසු, එම ප්‍රදේශය නව ඉන්දුනීසියානු ජනරජයට ඇතුළත් කරන ලදී. මුලදී, මෙම ප්‍රදේශය 1964 අප්‍රේල් 13 වන දින වෙනම පළාතක් ලෙස පිහිටුවීමට පෙර උතුරු සුලවේසි හි කොටසක් විය.

යුනිසෙෆ් ආයතනයට අනුව, මධ්‍යම සුලවේසි යනු සැලකිය යුතු තරුණ පිරිසක් සිටින පළාතකි. මෙම පළාතේ මිලියන 1 ක් පමණ ජනතාවක් හෝ මුළු ජනගහනයෙන් සියයට 35 ක් පමණ දරුවන් ය. දරුවන් හතර දෙනෙකුගෙන් තිදෙනෙකුට වඩා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වෙති.  2015 දී ළමුන් 185,000 කට වඩා (සියයට 18.2) පළාත් දරිද්‍රතා රේඛාවට පහළින් ජීවත් වෙති (දිනකට පුද්ගලයෙකුට රු. 11,127). කෙසේ වෙතත්, තවත් කුටුම්භ අවදානම් තත්ත්වයක සිටින අතර දරිද්‍රතා රේඛාවට තරමක් ඉහළින් ආදායමක් සහිතව ජීවත් වෙති. ඊට අමතරව, ළමුන්ගෙන් හතරෙන් තුනක්ම ආදායම් දරිද්‍රතාවය හෝ ඊට වැඩි මානයන් දෙකක හිඟයක් අත්විඳිති, එම අසමානතාවය නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ අතර කැපී පෙනේ.

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉන්දුනීසියානු-භාෂා මූලාශ්‍ර (id)
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas