ශාන්ත ලුසියා හි ඉතිහාසය

පූර්ව-කොලොම්බියානු 
ශාන්ත ලුසියා හි ප්‍රථම ඔප්පු කරන ලද වැසියන් වූයේ අරවාක්වරුන් වන අතර, ඔවුන්ට පෙර වෙනත් ස්වදේශික ජනයා සිටින්නට ඇත. අරවාක්වරුන් උතුරු දකුණු ඇමරිකාවෙන් පැමිණි බවට විශ්වාස කෙරේ, සමහර විට ක්‍රි.ව. 200–400 පමණ කාලය තුළ, ඔවුන්ගේ මැටි භාණ්ඩවල නිදර්ශක දිවයිනේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන රාශියක් සොයාගෙන ඇති බැවින්.

කලිනාගෝ (දූපත් කැරිබ්වරු) ක්‍රි.ව. 800 දී පමණ පැමිණ, ඔවුන්ගේ පිරිමින් මරා දමා කාන්තාවන් ඔවුන්ගේම සමාජයට උකහා ගැනීමෙන් අරවාක්වරුන්ගෙන් පාලනය අල්ලා ගත්හ.

 මුල් යුරෝපීය ගවේෂණය සහ යටත් විජිතකරණය 
ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1502 දී ඔහුගේ සිව්වන මුහුදු ගමනේදී මෙම දූපත දැක ඇති බව සිතිය හැකි නමුත් ඔහු තම ලොගයේ මෙම දූපත ගැන සඳහන් නොකරයි. ජුවාන් ඩි ලා කෝසා ඔහුගේ 1500 සිතියමේ මෙම දූපත සටහන් කර ඇති අතර එය එල් ෆැල්කන් ලෙසත්, දකුණින් පිහිටි තවත් දූපතක් වන ලාස් අගුජාස් ලෙසත් නම් කර ඇත. 1511 දී ස්පාඤ්ඤ සෙඩුලාවක ස්පාඤ්ඤ වසම තුළ ඇති දූපත සඳහන් වන අතර, 1520 දී සාදන ලද වතිකානුවේ ලෝක ගෝලයක මෙම දූපත සැන්ක්ටා ලුසියා ලෙස දැක්වේ.

1550 ගණන්වල අගභාගයේදී, ප්‍රංශ මුහුදු කොල්ලකරුවෙකු වූ ෆ්‍රැන්කොයිස් ලෙ ක්ලර්ක් (ඔහුගේ ලී කකුල නිසා ජම්බේ ඩි බොයිස් ලෙස හැඳින්වේ) පරෙවි දූපතේ කඳවුරක් පිහිටුවා ගත් අතර, එතැන් සිට ඔහු ස්පාඤ්ඤ නැව්වලට පහර දුන්නේය. 1605 දී, ඔලිපේ බ්ලොසම් නම් ඉංග්‍රීසි යාත්‍රාවක් ගයනාවට යන අතරමගදී මාර්ගයෙන් ඉවතට විසිවී ගිය අතර, කැරිබ් ප්‍රධානී ඇන්තනි විසින් මුලින් පිළිගනු ලැබීමෙන් පසු, ජනපදිකයන් 67 දෙනා ශාන්ත ලුසියා හි ජනාවාසයක් ආරම්භ කළහ. 1605 සැප්තැම්බර් 26 වන විට, කැරිබ් ප්‍රධානී ඔග්‍රුමාර්ට්ගේ අඛණ්ඩ ප්‍රහාරවලින් පසුව දිවි ගලවා ගත්තේ 19 දෙනෙකු පමණි, එබැවින් පදිංචිකරුවන් දිවයිනෙන් පලා ගියහ. 1638 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් නැවතත් දිවයින ජනාවාස කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත් කැරිබ්වරු සතුරුකම් දිගටම කරගෙන ගියහ. අවසානයේදී, ප්‍රංශ ජාතිකයන් 1650 දී දිවයින සාර්ථකව අත්පත් කරගත් අතර ඔවුන් 1660 දී කැරිබ්වරුන් සමඟ ගිවිසුමක් අත්සන් කළහ. 1664 දී, තෝමස් වෝනර් (ශාන්ත කිට්ස් හි ආණ්ඩුකාර සර් තෝමස් වෝනර්ගේ පුත්) එංගලන්තය සඳහා ශාන්ත ලුසියා ප්‍රදේශයට හිමිකම් කී නමුත් 1666 දී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් නැවතත් පලා ගිය අතර, බ්‍රෙඩා ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසු ප්‍රංශ ජාතිකයින් දිවයිනේ සම්පූර්ණ පාලනය ලබා ගත්හ. 1674 දී මාර්ටිනික්හි යැපීමක් ලෙස ශාන්ත ලුසියා නිල ප්‍රංශ ඔටුන්න හිමි ජනපදයක් බවට පත් කරන ලදී.

 18 වන සහ 19 වන සියවස් 
වහල් මත පදනම් වූ සීනි කර්මාන්තය දියුණු වූ පසු, බ්‍රිතාන්‍ය සහ ප්‍රංශ යන දෙපිරිසම දූපත ආකර්ශනීය බව සොයා ගත්හ. 18 වන සියවස තුළ, දූපත දුසිම් වාරයක් හිමිකාරිත්වය වෙනස් කළේය, නැතහොත් උදාසීන භූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී, නමුත් ප්‍රංශ ජනාවාස පැවතුන අතර දහඅටවන සියවස දක්වාම දූපත තථ්‍ය ප්‍රංශ යටත් විජිතයක් විය.

1722 දී, මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ I වන ජෝර්ජ් ශාන්ත ලුසියා සහ ශාන්ත වින්සන්ට් යන දෙදෙනාම මොන්ටාගු හි 2 වන ආදිපාදවරයාට ප්‍රදානය කළේය. මොන්ටේග් විසින් වාණිජ මුහුදු කපිතාන් සහ වික්‍රමාන්විත නතානියෙල් යූරින්ග් නියෝජ්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කළේය. යූරිං නැව් හතකින් යුත් කණ්ඩායමක් සමඟ දූපත් වෙත ගොස් පෙටිට් කැරනේජ් හි පදිංචි විය. බ්‍රිතාන්‍ය යුද නැව්වලින් ප්‍රමාණවත් සහයෝගයක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ නිසා, ඔහු සහ නව ජනපදිකයන් ප්‍රංශ ජාතිකයන් විසින් ඉක්මනින් පළවා හරින ලදී. 

සත් අවුරුදු යුද්ධය අතරතුර, බ්‍රිතාන්‍යය ශාන්ත ලුසියා වසරක් අත්පත් කර ගත් නමුත්, 1763 දී පැරිස් ගිවිසුම යටතේ දූපත නැවත ප්‍රංශ ජාතිකයින්ට භාර දුන්නේය. අනෙකුත් දූපත් වල ඉංග්‍රීසි සහ ලන්දේසීන් මෙන්, 1765 දී, ප්‍රංශ ජාතිකයන් විශාල වතුකරයේ වෙළඳ බෝගයක් ලෙස උක් වගා කිරීම සඳහා භූමිය සංවර්ධනය කිරීමට පටන් ගත්හ. 1778 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් නැවතත් දිවයින අත්පත් කර ගත්හ.

1782 සිට 1803 දක්වා, දිවයිනේ පාලනය කිහිප වතාවක් වෙනස් විය. 1791 ජනවාරි මාසයේදී, ප්‍රංශ විප්ලවය අතරතුර, ජාතික සභාව විප්ලවීය දර්ශනය ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා ශාන්ත ලුසියා වෙත කොමසාරිස්වරුන් හතර දෙනෙකු යැවීය. 1791 අගෝස්තු වන විට, වහලුන් තම වතු අතහැර දැමීමට පටන් ගත් අතර ආණ්ඩුකාර ජීන්-ජෝසප් සෞර්බඩර් ද ගිමාට් පලා ගියේය. 1792 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ලුතිනන් ජීන්-බැප්ටිස්ට් රේමන්ඩ් ද ලැක්‍රෝස් විප්ලවීය පත්‍රිකා සමඟ පැමිණි අතර, දුප්පත් සුදු ජාතිකයින් සහ වර්ණවත් නිදහස් ජනතාව දේශප්‍රේමීන් ලෙස සන්නද්ධ වීමට පටන් ගත්හ. 1793 පෙබරවාරි 1 වන දින, ප්‍රංශය එංගලන්තයට සහ ඕලන්දයට එරෙහිව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළ අතර, ජෙනරාල් නිකොලස් සේවියර් ද රිකාඩ් ආණ්ඩුකාර ධුරයට පත්විය. 1794 පෙබරවාරි 4 වන දින ජාතික සම්මුතිය වහල්භාවය අහෝසි කළේය. 1794 අප්‍රේල් 1 වන දින, වයිස් අද්මිරාල් ජෝන් ජර්විස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් බ්‍රිතාන්‍ය ගවේෂණ බලකායක් විසින් ශාන්ත ලුසියා අල්ලා ගන්නා ලදී. මෝර්න් ෆෝචූන් ෆෝට් චාලට් ලෙස නම් කරන ලදී. ඉක්මනින්ම, ප්‍රංශ විප්ලවවාදී හමුදාවේ සොල්දාදුවන් සහ මැරූන් භටයින්ගේ ඒකාබද්ධ බලකායක් වන එල්'ආර්මි ෆ්‍රැන්සයිස් ඩැන්ස් ලෙස් බොයිස්, පළමු බ්‍රිගේන්ඩ් යුද්ධය ආරම්භ කරමින් ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගත්හ.

ටික කලකට පසු, බ්‍රිතාන්‍යයන් මෑතකදී ආරම්භ වූ ප්‍රංශය සමඟ යුද්ධයේ කොටසක් ලෙස දිවයින ආක්‍රමණය කළහ. 1795 පෙබරවාරි 21 වන දින, වික්ටර් හියුස්ගේ නාමික පාලනය යටතේ සිටි ප්‍රංශ හමුදා, වියුක්ස් කොටුව සහ රබොට් හි බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා බලඇණියක් පරාජය කළහ. 1796 දී, ගැටුමේ කොටසක් ලෙස කැස්ට්‍රි පුළුස්සා දමන ලදී. 27 වන (ඉනිස්කිලින්) රෙජිමේන්තුවට නායකත්වය දුන් ජෙනරාල් ජෝන් මුවර්, දින දෙකක කටුක සටන් වලින් පසු, 1796 දී ෆෝට් චාලට් නැවත අත්පත් කර ගත්තේය. ගෞරවයක් වශයෙන්, ෆියුසිලියර් හි රෙජිමේන්තු වර්ණය මෝර්න් ෆෝචූන් හි අල්ලා ගත් බලකොටුවේ ධජ කණුව මත පැයක් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද අතර පසුව යුනියන් ජැක් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. බලකොටුව අල්ලා ගැනීමෙන් පසු, මුවර්ගේ උසස් නිලධාරියා වූ රැල්ෆ් ඇබර්ක්‍රොම්බි, දිවයිනෙන් පිටත්ව ගොස් මුවර් බ්‍රිතාන්‍ය බලකොටුව භාරව පත් කළේය. මුවර් කහ උණ ​​රෝගයෙන් පෙළෙන තෙක් මෙම තනතුරේ රැඳී සිටි අතර, එය 1798 ට පෙර බ්‍රිතාන්‍යයට නැවත පැමිණීමට හේතු විය.

1803 දී, බ්‍රිතාන්‍යයන් දිවයිනේ පාලනය නැවත ලබා ගත්හ. එල්'ආර්මි ෆ්‍රැන්සයිස් ඩැන්ස් ලෙස් බොයිස් හි බොහෝ සාමාජිකයින් ඝන වැසි වනාන්තරයට පලා ගිය අතර එහිදී ඔවුන් අල්ලා ගැනීමෙන් වැළකී මෙරූන් ප්‍රජාවන් පිහිටුවා ගත්හ.They Called Us the Brigands. The Saga of St. Lucia's Freedom Fighters by Robert J Devaux

දිවයිනේ වහල්භාවය කෙටි කාලයක් සඳහා පැවතුනද, බ්‍රිතාන්‍යයේ වහල්භාවයට එරෙහි හැඟීම් ඉහළ යමින් තිබුණි. 1807 දී වහල් වෙළඳාම අහෝසි කළ බ්‍රිතාන්‍යයන් සුදු හෝ වර්ණ ගැන්වූ ඕනෑම අයෙකු වහලුන් ආනයනය කිරීම නැවැත්වූහ.

නැපෝලියන් යුද්ධ අවසන් කරමින් පැරිස් ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස 1814 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් එය අත්පත් කර ගන්නා තෙක් ප්‍රංශය සහ මහා බ්‍රිතාන්‍යය ශාන්ත ලුසියා සමඟ තරඟ කිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය. ඉන්පසු, ශාන්ත ලුසියා බ්‍රිතාන්‍ය වින්ඩ්වර්ඩ් දූපත් යටත් විජිතවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.

බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය පුරා පැවති පරිදි, 1834 දී දිවයිනේ වහල්භාවය අහෝසි කරන ලදී. අහෝසි කිරීමෙන් පසු, සියලු හිටපු වහලුන්ට නිදහස පිළිබඳ අදහසට හුරුවීම සඳහා වසර හතරක "ආධුනිකත්ව" කාලයක් සේවය කිරීමට සිදු විය. එම කාලය තුළ, ඔවුන් වැඩ කරන සතියකින් අවම වශයෙන් හතරෙන් තුනක්වත් ඔවුන්ගේ හිටපු ස්වාමිවරුන් වෙනුවෙන් වැඩ කළහ. 1838 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් පූර්ණ නිදහස නිසි ලෙස ලබා දෙන ලදී. ඒ වන විට, අප්‍රිකානු ජනවාර්ගික ජනතාව වාර්ගික යුරෝපීය පසුබිමක සිටින අයට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි විය. කැරිබ් සම්භවයක් ඇති ජනතාව ද දිවයිනේ සුළුතරයකින් සමන්විත විය.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Flag_of_Saint_Lucia_(1939%E2%80%931967).svg|thumb|1939–1967 ශාන්ත ලුසියා ධජය

 20 වන සියවස 
ශාන්ත ලුසියා හි පළමු නියෝජිත රජය 1924 දී හඳුන්වා දෙන ලද අතර, පළමු මැතිවරණය 1925 දී පැවැත්විණි. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී බොහෝ ශාන්ත ලුසියානුවන් සේවය කළ අතර, 1942 මාර්තු 9 වන දින කැස්ට්‍රිස් වරායේ බ්‍රිතාන්‍ය නැව් දෙකක් ජර්මානු යූ-බෝට්ටුවක් විසින් පහර දී ගිල්වන ලද කැරිබියන් සටන අතරතුර ගැටුම කෙලින්ම දිවයිනට පැමිණියේය. යුද්ධය අතරතුර එක්සත් ජනපදය දිවයින හමුදා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස භාවිතා කළ අතර, ග්‍රෝස් අයිලට් හි ද්විතීයික නාවික කඳවුරක් පිහිටුවීම සහ වර්තමානයේ දිවයිනේ ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ ගුවන් හමුදා කඳවුරක් ලෙස භාවිතා කිරීම ඇතුළුව.

1951 දී විශ්වීය ඡන්ද අයිතිය හඳුන්වා දෙන ලද අතර එම වසරේම මැතිවරණ පැවැත්විණි. 1958 දී, ශාන්ත ලුසියා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයට සම්බන්ධ වූ නමුත්, වසර කිහිපයකට පසු 1962 දී සම්මේලනය විසුරුවා හරින ලදී. 1967 දී, ශාන්ත ලුසියා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ආශ්‍රිත රාජ්‍යවල සාමාජිකයින් හය දෙනාගෙන් කෙනෙකු බවට පත් වූ අතර, අභ්‍යන්තර ස්වයං පාලනයක් ඇත. 1979 දී එක්සත් කම්කරු පක්ෂයේ ශ්‍රීමත් ජෝන් කොම්ප්ටන් යටතේ නිදහස සාමකාමීව ලබා ගන්නා ලද අතර, දිවයින බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ රැඳී සිටි අතර, එවකට දෙවන එලිසබෙත් රැජින ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු විසින් දේශීයව නියෝජනය කරන ලද රාජාණ්ඩුව ලෙස තබා ගන්නා ලදී. 

 පශ්චාත්-නිදහස් යුගය 
රට නිදහස කරා ගෙන ගියද, කොම්ප්ටන්ගේ අගමැති ධුරයේ මුල් ධුර කාලය මාස කිහිපයක් පමණක් පැවති අතර, 1979 ශාන්ත ලුසියන් මහ මැතිවරණයේදී ඇලන් ලුසි යටතේ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය (SLP) විසින් පරාජය කරන ලදී. 1980 දී, ඇලන් සුළි කුණාටුව දිවයිනට පහර දුන් අතර, එහි යටිතල පහසුකම් බොහොමයක් විනාශ කර ආර්ථික වර්ධනය අඩු කළේය. කම්කරු රජයේ ධුර කාලය තුළ බොහෝ අස්ථාවරත්වයකින් පසුව, 1982 ශාන්ත ලුසියන් මහ මැතිවරණයෙන් පසු කොම්ප්ටන් නැවත බලයට පත් විය. දිවයිනේ නායකයා ලෙස කොම්ප්ටන්ගේ දෙවන ධුර කාලය තුළ, කෙසෙල් අපනයන සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වූ අතර ජාතියේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය බවට පත්විය. යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම් සිදු වූ අතර අධ්‍යාපනය ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට ව්‍යාප්ත විය. එක්සත් ජනපදයේ ග්‍රෙනාඩා ආක්‍රමණයට ශාන්ත ලුසියා ප්‍රධාන විය. 1990 සහ 2000 ගණන් වලදී, කෙනී ඇන්තනිගේ නායකත්වය යටතේ ජාතියේ ආර්ථිකය කෘෂිකර්මාන්තයෙන් සංචාරක ව්‍යාපාරයට මාරු වීමට පටන් ගත්තේය. 2001 දී එක්සත් ජනපදයේ සිදු වූ 9/11 ප්‍රහාරයෙන් ශාන්ත ලුසියානුවන් දෙදෙනෙකු මිය ගිය අතර ආර්ථික මන්දගාමිත්වයක් ඇති විය, නමුත් මහා අවපාතය දක්වා මධ්‍යස්ථ වර්ධනයක් පැවතුනි. 2010 දී ඇති වූ තෝමස් සුළි කුණාටුවේ බලපෑම මෙන්ම ආර්ථික අවපාතය 2010 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වීමට හේතු විය, නමුත් COVID-19 වසංගතය ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රධාන ආර්ථික ගැටළු ඇති කිරීමෙන් පසුව, දශකයේ අග භාගයේදී ආර්ථිකය ඉහළ ගොස් 2020 වන තෙක් හැකිලීම වළක්වා ගත්තේය.

2016 ජුනි මාසයේදී, ඇලන් මයිකල් චැස්ටනෙට්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් කම්කරු පක්ෂය (UWP), මහ මැතිවරණයේදී ආසන 17 න් 11 ක් දිනා ගත් අතර, වත්මන් අගමැති කෙනී ඇන්තනිගේ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය (SLP) බලයෙන් පහ කළේය. කෙසේ වෙතත්, 2021 ජූලි මාසයේදී ඊළඟ මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළ ශාන්ත ලුසියා කම්කරු පක්ෂය, නිදහසින් පසු ශාන්ත ලුසියා හි නවවන අගමැති බවට පත්විය.

 යොමු කිරීම්