ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් හි ආර්ථිකය

ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස්හි ආර්ථිකය සංචාරක ව්‍යාපාරය, අක්වෙරළ මූල්‍යකරණය සහ මසුන් ඇල්ලීම මගින් ආධිපත්‍යය දරයි. දූපත් වල භාවිතා වන ප්‍රධාන මුදල් ඒකකය ඇමරිකානු ඩොලරයයි.

ඓතිහාසිකව, ලුණු කර්මාන්තය, කුඩා ස්පොන්ජ් සහ කංසා අපනයන සමඟින්, ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් පවත්වා ගෙන ගියේය (කෙසේ වෙතත්, යන්තම් පමණි; ජනගහන වර්ධනයක් නොතිබූ අතර ආර්ථිකය එකතැන පල් විය). 1960 ගණන්වල ඇමරිකානු ආයෝජකයින් දූපත් වලට පැමිණ ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි ගුවන් පථයක් ඉදිකිරීමට අරමුදල් සපයා දූපත් සමූහයේ පළමු හෝටලය වන "තෙවන කැස්බෑවා" ඉදි කළ විට ආර්ථිකය වර්ධනය විය. ලුණු මත පදනම් වූ ආර්ථිකයට අතිරේකව සංචාරකයින් කුඩා ප්‍රමාණයක් පැමිණීමට පටන් ගත් අතර එය අතිරේක විය. ඉක්මනින්ම ක්ලබ් මෙඩ් විසින් ග්‍රේස් බේ හි නිවාඩු නිකේතනයක් පිහිටුවන ලදී. 1980 ගණන්වලදී, විශාල ගුවන් යානා සඳහා ඉඩ සැලසීම සඳහා ගුවන් පථය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ක්ලබ් මෙඩ් අරමුදල් සැපයූ අතර, එතැන් සිට සංචාරක ව්‍යාපාරය ක්‍රමයෙන් වැඩි වෙමින් පවතී.

2009 දී, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ දායකත්වය පහත පරිදි විය: හෝටල් සහ අවන්හල් 34.67%, මූල්‍ය සේවා 13.12%, ඉදිකිරීම් 7.83%, ප්‍රවාහන, ගබඩා සහ සන්නිවේදනය 9.90%, සහ දේපළ වෙළඳාම්, කුලියට දීම සහ ව්‍යාපාර ක්‍රියාකාරකම් 9.56%. බොහෝ ප්‍රාග්ධන භාණ්ඩ සහ ගෘහස්ථ පරිභෝජනය සඳහා ආහාර ආනයනය කරනු ලැබේ.

2010/2011 දී, රජයේ ආදායමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර අතරට ආනයන තීරුබදු (43.31%), ඉඩම් ගනුදෙනු සඳහා මුද්දර බදු (8.82%), වැඩ බලපත්‍ර සහ පදිංචිය සඳහා ගාස්තු (10.03%) සහ නවාතැන් බද්ද (24.95%) ඇතුළත් විය. 2009 අග භාගය වන විට භූමියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 795 (ඒක පුද්ගල ඩොලර් 24,273) වේ.

2008 දී ශ්‍රම බලකායේ මුළු සංඛ්‍යාව සේවකයින් 27,595 කි. 2006 දී ශ්‍රම බලකායේ ව්‍යාප්තිය පහත පරිදි වේ:
කුසලතා මට්ටමප්‍රතිශතයනුපුහුණු/අතින්53%අර්ධ කුසලතා12%නිපුණ20%වෘත්තීය15%
2008 දී විරැකියා අනුපාතය 8.3% කි. 2007–2008 දී, භූමිය ඩොලර් මිලියන 235.85 ක වියදම්වලට සාපේක්ෂව ඩොලර් මිලියන 206.79 ක ආදායමක් ලබා ගත්තේය. 1995 දී, දිවයිනට ඩොලර් මිලියන 5.7 ක ආර්ථික ආධාර ලැබුණි. භූමියේ මුදල් ඒකකය එක්සත් ජනපද ඩොලරය වන අතර, රජයේ දඩ කිහිපයක් (ගුවන් තොටුපල උල්ලංඝනය කිරීම් වැනි) ස්ටර්ලින් පවුම් වලින් ගෙවිය යුතුය. බොහෝ සමරු කාසි නිකුත් කිරීම් ඔටුනු වලින් නම් කර ඇත."Coins from Turks and Caicos Islands", Numista. . Retrieved on 22 August 2019.

ප්‍රාථමික කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන අතර බඩ ඉරිඟු, බෝංචි, මඤ්ඤොක්කා (ටැපියෝකා) සහ සිට්‍රස් පලතුරු සීමිත ප්‍රමාණයක් ඇතුළත් වේ. මාළු සහ හක්ක එකම සැලකිය යුතු අපනයනය වන අතර, 2000 දී ඩොලර් මිලියන 169.2 ක් පමණ පොකිරිස්සන්, වියළි සහ නැවුම් හක්ක සහ හක්ක කටු අපනයනය කරන ලදී, ප්‍රධාන වශයෙන් එක්සත් රාජධානියට සහ එක්සත් ජනපදයට. කෙසේ වෙතත්, මෑත වසරවලදී, අල්ලා ගැනීම අඩු වෙමින් පවතී. මෙම භූමි ප්‍රදේශය එක්සත් ජනපදයට නියම කර ඇති දකුණු ඇමරිකානු මත්ද්‍රව්‍ය සඳහා වැදගත් ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ ස්ථානයක් වූ නමුත් ඇමරිකානු, බහමියානු සහ තුර්කි සහ කයිකෝස් ඒකාබද්ධ උත්සාහයක අඛණ්ඩ පීඩනය හේතුවෙන් මෙම වෙළඳාම බෙහෙවින් අඩු වී ඇත.

දූපත් ආහාර සහ පාන වර්ග, දුම්කොළ, ඇඳුම් පැළඳුම්, නිෂ්පාදන සහ ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය ආනයනය කරයි, ප්‍රධාන වශයෙන් එක්සත් ජනපදයෙන් සහ එක්සත් රාජධානියෙන්. 2007 දී ආනයන මුළු ඩොලර් මිලියන 581 කි.

දූපත් වසරකට ගිගාවොට් පැය 236.5 ක විදුලිය නිෂ්පාදනය කර පරිභෝජනය කරයි, ඒ සියල්ල පොසිල ඉන්ධන වලින් පැමිණේ.

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 
සංචාරක ව්‍යාපාරය සංචාරක ව්‍යාපාරය දූපත් සඳහා විශාලතම ආදායම් මාර්ගයක් වන අතර, බොහෝ සංචාරකයින් ඇමරිකාවෙන් නැව් හරහා පැමිණේ. සංචාරකයින්ගේ පැමිණීම 2007 දී 264,887 දක්වා සහ 2009 වන විට 351,498 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. 2010 දී, ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් කෲස් පර්යන්තය වෙත කෲස් නෞකා 245 ක් පැමිණි අතර, එහි මුළු නරඹන්නන් 617,863 ක් සිටියහ.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Turks_and_Caicos_Islands_sunset.jpg|දකුණ|thumb|ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් හිරු බැස යෑමක්
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Grand_Turk_beach.JPG|දකුණ|thumb|ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් හි නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ දසුනක්
සංචාරක ව්‍යාපාරය වැඩි කිරීම සඳහා රජය ද්විපාර්ශ්වික උපාය මාර්ගයක් අනුගමනය කරයි. ඉහළ පෙළේ නිවාඩු නිකේතන ධනවතුන් ඉලක්ක කර ගෙන ඇති අතර, ග්‍රෑන්ඩ් ටර්ක් වෙත පැමිණෙන ජනතාව සඳහා විශාල නව කෲස්-නැව් වරායක් සහ විනෝදාස්වාද මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකර ඇත. ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දූපත් වල ලෝකයේ දිගම කොරල් පර වලින් එකක් ඇත සහ ලෝකයේ එකම හක්ක ගොවිපල.

ක්ලබ් මෙඩිටරන්නී (ක්ලබ් මෙඩ්) හි ප්‍රංශ නිවාඩු ගම්මාන සමාගමට ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි 'ටර්කොයිස්' නමින් සියල්ල ඇතුළත් වැඩිහිටි නිවාඩු නිකේතනයක් ඇත.

දූපත් විවිධ කීර්තිමත් පුද්ගලයින් අතර ජනප්‍රිය වී ඇත. ඩික් ක්ලාක්සහ බෲස් විලිස් ඇතුළු හොලිවුඩ් තරු කිහිප දෙනෙකුට ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් හි නිවාස හිමි වී ඇත. බෙන් ඇෆ්ලෙක් සහ ජෙනිෆර් ගාර්නර් 2005 දී පැරට් කේ හිදී විවාහ විය. නිළිය ඊවා ලෝන්ගෝරියා සහ ඇගේ හිටපු සැමියා වන ටෝනි පාකර් 2007 ජූලි මාසයේදී ඔවුන්ගේ මධුසමය සඳහා දූපත් වෙත ගියහ. සංගීතඥ නයිල් රොජර්ස්ට දිවයිනේ නිවාඩු නිකේතනයක් ඇත.

කැරිබියානු අඩු ගිම්හාන සමයේදී සංචාරක ව්‍යාපාරය නංවාලීම සඳහා, 2003 සිට ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් සංචාරක මණ්ඩලය විසින් මෙම සමයේදී ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් සංගීත හා සංස්කෘතික උළෙල නමින් වාර්ෂික ප්‍රසංග මාලාවක් සංවිධානය කර සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත. ප්‍රොවිඩෙන්සියල්ස් හි ද බයිට් හි ද ටර්ටල් කෝව් මරීනා හි තාවකාලික සංගීත කණ්ඩායමක පවත්වන ලද මෙම උත්සවය සතියක් පමණ පවතින අතර ලයනල් රිචී, එල්එල් කූල් ජේ, ඇනිටා බේකර්, බිලී ඕෂන්, ඇලිසියා කීස්, ජෝන් ලෙජන්ඩ්, කෙනී රොජර්ස්, මයිකල් බෝල්ටන්, ලුඩාක්‍රිස්, චාකා ඛාන් සහ බෝයිස් II මෙන් වැනි කැපී පෙනෙන ජාත්‍යන්තර පටිගත කිරීමේ කලාකරුවන් කිහිප දෙනෙකු සහභාගී වී ඇත. වාර්ෂිකව 10,000 කට අධික පිරිසක් සහභාගී වෙති. 2024 දී ඇමරිකානු සංචාරකයින් කිහිප දෙනෙකු කුඩා අවි පතොරම් ළඟ තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට ගත් අතර, එක් එක් අය වසර 12 ක අනිවාර්ය සිර දඬුවම්වලට මුහුණ දෙති.

නිවාඩු නිකේතන

 ග්‍රේස් බේ ක්ලබ්
 ග්‍රේස් බේ හි සමර්සෙට්
 බීච් රිසෝට් - ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස්
 සෙවන් ස්ටාර් රිසෝට්
 ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රා රිසෝට්
 වෙස්ට් බේ ක්ලබ්

 යොමු කිරීම්