යක් බෙරය

“යක් බෙරය” (Yak Beraya) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික වාද්‍යයක් වන බෙර වර්ගයකි. මෙය විශේෂයෙන්ම යක් නැටුම් (yak natum) හෝ දෙවි නැටුම් වැනි කලාමාර්ග වල භාවිතා වන නිසා “යක් බෙරය” ලෙස හඳුන්වයි.තද පැහැති අකුරු පෙළ

යක් බෙරය යනු

යක් බෙරය යනු දෙපැත්තකම වළලු ඇට හෝ රබර් වටකුරු දෙකක් සහිත, දීර්ඝ බෙරයක් ලෙස සැලකේ. මෙය යක අරගල හා යක්ෂ නැටුම් සඳහා භාවිතා වන නිසා එහෙම නම් කර ඇත. මෙය ගැන්වීමෙන් විශේෂ ආචාරාත්මක හා නාට්‍යමය භාවයක් උත්පන්න වේ.

උපකරණයේ සංරචනය

1.බෙරයේ ශරීරය (Drum Body):
සාම්ප්‍රදායිකව තේක්ක, කොන්කිරි, හෝ කොස් ගසක ලී වලින් විය හැක.
බෙරය දිගින් යම් තරමක් දිගු හා මැද භාගය අඩුය.

2.තල (Drum Heads):
දෙපැත්තකම ගොනාක හෝ ගොන්ඩයාක ඇට තලයක් තැබේ.
එක පැත්තක නාදය උස හා තවත් පැත්තක නාදය පහළය.

3.කඳ සහ බැඳුම් (Lacing):
රෙදි හෝ රැලි ගැටකරුක තන්තුවලින් තල දෙක අදින්නට බැඳී ඇත.
මේ තුළින් තන්සය පාලනය කර නාදය වෙනස් කළ හැක.

🎶 වාදනය කිරීමේ රීති
යක් බෙරය අතෙන්ම වාදනය කරයි (ලක්ඛණය වශයෙන් කොල හෝ ලොහ ගැට නොභාවිතා වේ).
දෙඅත් යොදා ගනිමින් තක්, තුම්, තිටා, තිටුම් වැනි රිද්ම පදයන්ට අනුව වාදනය කරයි.
යක් නැටුම් හා යක්ෂ ආගමික නීතිවලදී නාද රිද්මයන්ට අත්‍යවශ්‍ය භූමිකාවක් ඇත.

🧙‍♂️ යාක්ෂානුගත හා ආගමික සම්බන්ධය

යක් බෙරය බොහෝ විට යක්ෂ නාට්‍ය, බලි කාර්මික වැඩසටහන්, සහ දෙවියන්ට පිදීමේ උත්සව වලදී භාවිතා වේ.
ඒවායේ අරමුණ වන්නේ:
යක්ෂයන්ට හෝ ආත්මයන්ට ආරාධනා කිරීම,
නාදය මඟින් ආත්මික බලයන් මෘදු කිරීම,
නාට්‍යමය රිද්ම මඟින් ආශිර්වාද හා ආරක්ෂාව ලබා ගැනීම ය.

📍 ප්‍රදේශික භාවිතය
ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ලංකාවේ — ගාල්ල, මතුගල, රත්ගම, බද්දේගම ආදි ප්‍රදේශවල භාවිතා වේ.
නාට්‍යමය රීතිවලට අනුව කටුනෙහිලි නැටුම්, දෙවි නැටුම්, යක් නැටුම් යන වර්ග තිබේ.