බොනෙයාර් හි ඉතිහාසය

මුල් වැසියන් 
4500 BP (ක්‍රි.පූ. 2550) දක්වා දිවෙන දූපත් වල ඇති වඩාත්ම නිවැරදි මිනිස් අවශේෂ කුරකාවෝ හි තිබී හමු විය. විවිධ දූපත් වල වඩාත් නිවැරදි වන්නේ අරුබා හි 4000 BP (ක්‍රි.පූ. 2050) සහ බොනෙයා හි 3300 BP (ක්‍රි.පූ. 1350) ය. මෙම පුද්ගලයින් දැනට පුරාවිද්‍යා ඉන්දියානුවන් යන යෙදුමෙන් හැඳින්වේ. අරවක් භාෂා පවුලට අයත් වංශයක් වන කැකෙටියෝ (අරාවැක්) ඉන්දියානුවන් ක්‍රි.ව. 500 දී පමණ දකුණු ඇමරිකාවේ සිට දූපත් වෙත පැමිණියහ. ක්‍රලෙන්ඩිජ්ක් හි ඊසාන දෙසින් සහ ලැක් බොක්ක අසල ඇතැම් ස්ථානවල කැකෙටියෝ සංස්කෘතියේ පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ සොයාගෙන ඇත. කැකෙටියෝ පාෂාණ සිතුවම් සහ ශිලාලිපි ස්පෙලොන්ක්, ඔනිමා, සෙරු පුන්ගි සහ සෙරු ක්‍රිටා-කාබායි හි ගුහාවල සංරක්ෂණය කර ඇත. කැක්වෙටියෝස් පෙනෙන පරිදි ඉතා උස මිනිසුන් විය.

 ස්පාඤ්ඤ යුගය 
1499 දී, ඇලොන්සෝ ද ඔජෙඩා කුරකාඕ සහ අසල්වැසි දූපතකට පැමිණියේ නිසැකවම බොනෙයාර් ය. ඔජෙඩා සමඟ අමෙරිගෝ වෙස්පුචි සහ ජුවාන් ඩි ලා කෝසා ද විය. 1500 බොනෙයාර්ගේ ඩි ලා කෝසාගේ මාප්පා මුන්ඩි පෙන්වන අතර එය ඉස්ලා දෝ පාලෝ බ්‍රසීල් හෝ "බ්‍රසීලවුඩ් දූපත" ලෙස හඳුන්වයි. ABC දූපත් තුන නිෂ්ඵල බව ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් තීරණය කළේ ඒවායේ ලෝහ නිධි නොතිබූ බැවිනි, 1515 දී කැකෙටියෝවරුන් හිස්පැනියෝලා දූපතේ සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි තඹ පතල්වල වැඩ කිරීමට වහල්භාවයට පත් කරන ලදී; මුළු සංඛ්‍යාව 500 ත් 2,000 ත් අතර වන්නට ඇත.

1499 සිට ස්පාඤ්ඤය ආසන්න වශයෙන් සියවසක කාලයක් බොනෙයා යටත් විජිතයක් බවට පත් කළේය. ඒ හා සමානව, දිවයිනේ නම පිළිබඳ පැරණිතම යොමු දැක්වීමක් කැරකස් නගරයේ (වෙනිසියුලාව) ප්‍රධාන මහජන ලේඛනාගාරයේ ලේඛනාගාරයේ දක්නට ලැබේ. 1595 දෙසැම්බර් 9 දිනැති ලේඛනයක, "ලාස් යස්ලස් ද කුරසාඕ, අරුබා වයි බොනෙයා" හි කුරේට් සහ විකාර්, ඩොන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොන්ටෙසිනෝස්, කැරකස් හි පදිංචි පෙඩ්‍රෝ ගුටියෙරෙස් ද ලුගෝ වෙත ඔහුගේ කතෝලික මහරජතුමා වන II වන ඩොන් ෆෙලිපේ ගේ රාජකීය භාණ්ඩාගාරයෙන්, දූපත් වල පූජක සහ විකාර් තනතුර සඳහා ඔහුට අනුරූප වැටුප ලබා ගැනීම සඳහා ඇටෝර්නි බලයක් ප්‍රදානය කළ බව සඳහන් කරයි.

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:OLD_FORT_ORANJE,_KRALENDIJK.jpg|thumb|1639 දී ඉදිකරන ලද ක්‍රලෙන්ඩික්හි ඔරන්ජේ බලකොටුව
බොනෙයාගේ ආදිවාසී ජනගහනයේ අවශේෂ දිවයිනේ වත්මන් වැසියන්ගෙන් සමහරක් තුළ දැකිය හැකිය. ඇත්ත වශයෙන්ම, ජනගහනයෙන් බහුතරය මිශ්‍ර කළු සහ සුදු සම්භවයක් ඇති අය වන අතර, යුරෝපීයයන් (ලන්දේසි පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නන්) සහ අප්‍රිකානුවන් (වහලුන්ගෙන් පැවත එන්නන්) සුළුතරයන් වේ.

1526 දී, ජුවාන් මාර්ටිනෙස් ද ඇම්පියස් ABC දූපත් වල ස්පාඤ්ඤ අණ දෙන නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු මුල් කැකෙටියෝ ඉන්දියානු වැසියන් කිහිප දෙනෙකු බොනෙයාර් සහ කුරකාඕ වෙත ආපසු ගෙන ආවේය. ඇම්පියර්ස් ස්පාඤ්ඤයෙන් එළදෙනුන්, බූරුවන්, එළුවන්, අශ්වයන්, ඌරන් සහ බැටළුවන් ඇතුළු ගෘහාශ්‍රිත සතුන් ද ආනයනය කළේය. ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් සිතුවේ බොනෙයාර් ස්වදේශිකයන් විසින් වැඩ කරන ගව වගාවක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි බවයි. ගවයන් මස් වෙනුවට හම් සඳහා ඇති කරන ලදී. ස්පාඤ්ඤ වැසියන් බොහෝ දුරට රින්කන් හි අභ්‍යන්තර නගරයේ ජීවත් වූයේ එහි භූගෝලීය පිහිටීම මුහුදු කොල්ලකරුවන්ගේ ප්‍රහාරවලින් සාපේක්ෂව ආරක්ෂිත වූ බැවිනි.

 ලන්දේසි යුගය 
1602 දී ලන්දේසි බටහිර ඉන්දීය සමාගම ආරම්භ කරන ලදී. 1623 සිට බටහිර ඉන්දීය සමාගමේ නැව් මස්, ජලය සහ දැව ලබා ගැනීම සඳහා බොනෙයා වෙත පැමිණියහ. ලන්දේසීන් එහි ස්පාඤ්ඤ සහ පෘතුගීසි සිරකරුවන් කිහිප දෙනෙකු ද අතහැර දැමූ අතර, මෙම ජනතාව ඇන්ට්‍රියෝල් නගරය ආරම්භ කළ අතර එය ස්පාඤ්ඤ අභ්‍යන්තරයේ (ඉංග්‍රීසි: ඇතුළත) කෙටි කිරීමකි. ලන්දේසීන් සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් 1568 සිට 1648 දක්වා අද අසූ අවුරුදු යුද්ධය ලෙස හඳුන්වනු ලබන යුද්ධයේදී සටන් කළහ. 1633 දී, ලන්දේසීන් - ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ට ශාන්ත මාර්ටන් දූපත අහිමි වූ පසු - කුරකාවෝ, බොනෙයා සහ අරුබා වලට පහර දීමෙන් පළිගත්හ. 1636 මාර්තු මාසයේදී බොනෙයා යටත් කර ගන්නා ලදී. ලන්දේසීන් 1639 දී ඔරංජේ කොටුව ඉදි කළහ.:nl:Fort Oranje (Bonaire)

කුරකාවෝ වහල් වෙළඳාමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස මතු වූ අතර, බොනෙයා ලන්දේසි බටහිර ඉන්දීය සමාගමේ වතුයායක් බවට පත්විය. ලුණු දිවයිනේ ප්‍රධාන අපනයන නිෂ්පාදනයක් බවට පත්විය; ඉන්දියානුවන් සහ සිරකරුවන් සමඟ එක්ව අප්‍රිකානු වහලුන් සුළු පිරිසක් සේවයට යොදවන ලද අතර, බ්ලූ පෑන් වටා ඩයිවුඩ් සහ බඩ ඉරිඟු වගා කර සූර්ය ලුණු අස්වැන්න නෙළා ගන්නා ලදී. සම්පූර්ණයෙන්ම ගල් වලින් ඉදිකරන ලද සහ මිනිසෙකුට කෙළින් සිටගෙන සිටීමට නොහැකි තරම් කෙටි වහල් නිවාස, තවමත් රින්කන් අවට ප්‍රදේශයේ සහ ලුණු ලේවා දිගේ පවතී. කුරකාඕ හි සාගතයක් සහ සමාජ නොසන්සුන්තාවයක් හේතුවෙන් ලන්දේසීන් විශාල වහලුන් සංඛ්‍යාවක් බොනෙයාර් වෙත ගෙන යාමට හේතු වූ 1710 ගණන්වල වහල් ජනගහනය වර්ධනය විය. ඓතිහාසිකව, යටත් විජිත පරිපාලනයෙන් පිටත දිවයිනේ ලන්දේසි භාෂාව බහුලව කතා නොකළේය; 19 වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී එහි භාවිතය වැඩි විය.Dede pikiña ku su bisiña: Papiamentu-Nederlands en de onverwerkt verleden tijd. van Putte, Florimon., 1999. Zutphen: de Walburg Pers කුරකාඕ, අරුබා සහ බොනෙයාර් හි සිසුන්ට ප්‍රධාන වශයෙන් ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් ඉගැන්වූයේ 18 වන සියවසේ අගභාගයේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් කුරකාඕ, අරුබා සහ බොනෙයාර් අත්පත් කර ගන්නා තෙක්ය; 1815 දී ලන්දේසි පාලනය නැවත ආරම්භ වූ විට ස්පාඤ්ඤ භාෂාව ඉගැන්වීම යථා තත්ත්වයට පත් කරන ලදී.

නැපෝලියන් යුද්ධ අතරතුර, නෙදර්ලන්තය දෙවරක් බොනෙයා පාලනය අහිමි කර ගත්තේය, එක් වරක් 1800 සිට 1803 දක්වා සහ නැවත වරක් 1807 සිට 1816 දක්වා. මෙම කාල පරතරයන් තුළ, බ්‍රිතාන්‍යයන්ට අසල්වැසි කුරකාවෝ දූපත සහ බොනෙයා පාලනය හිමි විය. 1814 ඇන්ග්ලෝ-ලන්දේසි ගිවිසුම යටතේ ABC දූපත් නෙදර්ලන්තයට ආපසු ලබා දෙන ලදී. බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදී, සුදු වෙළඳුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් බොනෙයා හි පදිංචි වූ අතර, 1810 දී ප්ලායා (ක්‍රලෙන්ඩිජ්ක්) ජනාවාසය ගොඩනඟා ගත්හ.

 විමුක්තිය 
1816 සිට 1868 දක්වා බොනෙයා රජයේ වතුයායක් ලෙස පැවතුනි. 1825 දී දිවයිනේ රජයට අයත් වහලුන් 300 ක් පමණ සිටියහ. ක්‍රමයෙන් බොහෝ වහලුන් නිදහස් කරන ලද අතර රජයට යම් සේවාවන් සැපයීමට බැඳී සිටින නිදහස් මිනිසුන් බවට පත්විය. ඉතිරි වහලුන් 1862 සැප්තැම්බර් 30 වන දින විමුක්ති රෙගුලාසිය යටතේ නිදහස් කරන ලදී. ඒ වන විට රජයේ වහලුන් 607 දෙනෙකු සහ පෞද්ගලික වහලුන් 151 දෙනෙකු නිදහස් කරන ලදී.

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bonaire_Red_Slave_Huts.jpg|thumb|වහල් පැල්පත්

 දෙවන ලෝක යුද්ධය 
දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී නෙදර්ලන්තය ජර්මානු ආක්‍රමණය අතරතුර, බොනෙයා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ එක්සත් ජනපදයේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් විය. ඇමරිකානු හමුදාව ගුවන් හමුදා කඳවුරක් ලෙස ෆ්ලෙමින්ගෝ ගුවන්තොටුපළ ඉදි කළේය. 1940 මැයි 10 වන දින ජර්මනිය නෙදර්ලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසු බලධාරීන් යුද නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, ජර්මානු සහ ඔස්ට්‍රියානු පුරවැසියන් මෙන්ම ජර්මානු හිතවතුන් යැයි සැලකෙන ලන්දේසීන් ද බොනෙයා හි කඳවුරක සිර කරන ලදී. මෙයින් සමහරක් යුද්ධය පැවති කාලය පුරාම මෙම කඳවුරේ රැඳී සිටි අතර අනෙක් ඒවා යුද්ධයේ පළමු වසර තුළ ප්‍රධාන භූමියේ ඉදිකරන ලද නව කඳවුරු වෙත මාරු කරන ලදී. 1944 දී, ජූලියානා කුමරිය සහ එලිනෝර් රූස්වෙල්ට් බොනෙයා හි හමුදා බැලීමට ගියහ.

දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී බොනෙයිරියානු නාවිකයින් සාමාන්‍යයට වඩා ඉහළ දායකත්වයක් ලබා දුන්හ. ජර්මානු යූ-බෝට්ටු අරුබා සහ කුරකාවෝ පිරිපහදු වටා නැව්ගත කිරීම ඉවත් කිරීමට උත්සාහ කළ අතර එමඟින් මිත්‍ර පාක්ෂිකයින්ට දිවයිනේ සැලකිය යුතු ඉන්ධන නිෂ්පාදනය අහෝසි කළේය. බොනෙයිරියානු කාර්ය මණ්ඩල නැව් ද මෙම සටන්වලට සහභාගී විය. යුද්ධයෙන් පසු අතුරුදහන් වූ බොහෝ දෙනෙකු අතර, මෙම නැව්වල මියගිය බොනෙයිරියානුවන් 34 දෙනා ද වූහ (එවකට ලන්දේසි බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි අනෙකුත් දූපත් වලට වඩා). සතුරුකම් අතරතුර, ඩිවි ෆ්ලෙමින්ගෝ බීච් රිසෝට් සහ කැසිනෝ දැන් පිහිටා ඇති ස්ථානය ඇන්ටිලස් හි ජීවත් වන ජර්මානුවන් සහ ඔස්ට්‍රියානුවන් සඳහා සිර කඳවුරක් ලෙස සේවය කළේ ඔවුන් අවිශ්වාසයෙන් සිටි බැවිනි. මිත්‍ර පාක්ෂික ගුවන් බලඇණියට පැරෆින් සපයන අරුබා සහ කුරකාවෝ හි යෝධ තෙල් පිරිපහදු කඩාකප්පල් කිරීමට ඔවුන්ට හැකි බවට බියක් තිබුණි.

කඳවුර 1940 සිට 1947 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය. සමස්තයක් වශයෙන්, මෙම කාලය තුළ පුද්ගලයින් 461 දෙනෙකු නඩු විභාගයකින් තොරව සිරගත කරන ලද අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් සම්පූර්ණයෙන්ම අහිංසක වූහ. ඔවුන් අතර මෙඩාර්ඩෝ ද මාර්චේනා සහ එවකට ඔස්ට්‍රියානු පුරවැසියෙකු වූ ඡායාරූප ශිල්පී ෆ්‍රෙඩ් ෆිෂර් ද වූහ. බොහෝ ජර්මානු සිරකරුවන් නාසි ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් පලා ගොස් තිබුණි. නමුත් ජර්මානු යුද සිරකරුවන් ද සිටි අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් යුද්ධයෙන් පසුවද රැඳී සිටියහ. 1943 සැප්තැම්බර් මාසයේදී, මදුරෝඩම්ගේ නමින් නම් කර ඇති ජෝර්ජ් මදුරෝගේ පියා, බොනෙයා හි ජර්මානු සිරකරුවන් සඳහා තම පුතා හුවමාරු කර ගන්නා ලෙස විල්හෙල්මිනා රැජිනගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. රජය ඉල්ලීම ලබා දුන්නේ නැත. යුද්ධයෙන් පසු, හිස් බැරැක්ක බොනෙයාගේ පළමු හෝටලය බවට පත් විය.

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aankomst_van_het_koninklijk_paar_op_het_vliegveld_van_Bonaire,_Bestanddeelnr_252-3827.jpg|thumb|1955 දී ජූලියානා රැජින සහ බර්න්හාර්ඩ් කුමරුගේ රාජකීය සංචාරය

 පශ්චාත් යුධ සමය 
යුද්ධයෙන් පසු, බොනෙයාහි ආර්ථිකය අඛණ්ඩව සංවර්ධනය විය. ගුවන්තොටුපළ සිවිල් භාවිතය සඳහා පරිවර්තනය කරන ලද අතර, කලින් සිර කඳවුර බොනෙයා හි පළමු හෝටලය බවට පරිවර්තනය කරන ලදී. ලන්දේසි ජාතික පියරේ ෂුන්ක් විසින් දිවයිනේ විශාල කාන්තා අතිරික්තය සඳහා අර්ධ විසඳුමක් වන ෂුන්ක්ගේ ක්ලෙඩින් කර්මාන්ත බොනෙයා ලෙස හැඳින්වෙන ඇඳුම් කර්මාන්ත ශාලාවක් ආරම්භ කරන ලදී. 1964 දී, ට්‍රාන්ස් වර්ල්ඩ් රේඩියෝව බොනෙයා වෙතින් විකාශනය ආරම්භ කළේය. රේඩියෝ නෙදර්ලන්ත වර්ල්ඩ්වයිඩ් 1969 දී බොනෙයා හි කෙටි තරංග සම්ප්‍රේෂක දෙකක් ඉදි කළේය. දෙවන ප්‍රධාන හෝටලය (බොනෙයා බීච් හෝටලය) 1962 දී නිම කරන ලදී. ජාත්‍යන්තර ලුණු සමාගමේ අනුබද්ධිත ඇන්ටිලස් ජාත්‍යන්තර ලුණු සමාගම විසින් ලුණු බඳුන් පුළුල් කර නවීකරණය කරන ලද විට 1966 දී ලුණු නිෂ්පාදනය නැවත ආරම්භ විය. පහසුකම්වලින් කොටසක් කැරිබියන් මුහුද දක්වා විහිදෙන අතර සෝල්ට් පියර් ලෙස හැඳින්වෙන ජනප්‍රිය කිමිදුම් ස්ථානය සාදයි. බොනෙයා පෙට්‍රෝලියම් සංස්ථාවේ (බොපෙක්) තෙල් පර්යන්තය 1975 දී ට්‍රාන්ස්-ෂිපින් තෙල් සඳහා විවෘත කරන ලදී. දේශපාලනිකව බොනෙයා 1954 සිට 2010 දක්වා නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් හි කොටසක් බවට පත් විය; එය දැන් නෙදර්ලන්තය තුළ විශේෂ මහ නගර සභාවකි. 2011 දී දිවයින නිල වශයෙන් එක්සත් ජනපද ඩොලරය එහි මුදල් ඒකකය ලෙස පිළිගත්තේය.

 නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හැරීම 
2010 ඔක්තෝබර් 10 වන දින නෙදර්ලන්ත ඇන්ටිලස් විසුරුවා හරින ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, නෙදර්ලන්ත රජය කැරිබියන් නෙදර්ලන්තයේ හෝ බොනෙයා, ශාන්ත යුස්ටේටියස් සහ සාබා වලින් සමන්විත BES දූපත් වල රාජ්‍ය පරිපාලන කාර්යය භාර ගත්තේය. මෙම දූපත් තුන "විශේෂ මහ නගර සභා" (bijzondere gemeenten) ලෙස නව තත්ත්වය අත්පත් කර ගත් අතර, ඒවා නෙදර්ලන්තයේම කොටසක් බවට පත් කළේය, එය ලන්දේසි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 134 වන වගන්තියේ දක්වා ඇති පරිදි "මහජන ආයතනයේ" (openbaar lichaam) ආකාරයකි. විශේෂ මහ නගර සභා පළාතක කොටසක් නොවේ.

විශේෂ මහ නගර සභාවක් ලෙස, බොනෙයා සාමාන්‍ය ලන්දේසි මහ නගර සභාවලට බෙහෙවින් සමාන ය, මන්ද එයට නගරාධිපතිවරයෙකු, ඇල්ඩර්මන්වරුන් සහ මහ නගර සභාවක් ඇති අතර බොහෝ ලන්දේසි නීතිවලට අනුව පාලනය වේ. ඇන්ටිලියන් නීතිය බොනෙයාගේ නාගරික නීතිය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද අවස්ථා හැරුණු විට, 2010 ඔක්තෝබර් 10 න් පසු ඇන්ටිලියන් නීති බලාත්මක විය. එය ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කරන බැවින් දිවයිනට එකවර සම්පූර්ණ ලන්දේසි නීති පද්ධතිය හඳුන්වා නොදීම වඩාත් සුදුසු යැයි විශ්වාස කෙරිණි. එබැවින්, ලන්දේසි නීති හඳුන්වා දෙනු ලබන්නේ අදියර වශයෙන් ය. නෙදර්ලන්තයේ ලන්දේසි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණවලදී ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය ඇතුළුව පදිංචිකරුවන් ලන්දේසි පුරවැසියන්ට සමාන අයිතිවාසිකම් භුක්ති විඳින අතර බොනෙයා තමන්ගේම අද්විතීය සංස්කෘතිය රඳවා ගත්තේය. විශ්වීය සෞඛ්‍ය සේවා; වැඩිදියුණු කළ සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම්; ගුරුවරුන් සඳහා අමතර පුහුණුවක් සහිත වඩා හොඳ අධ්‍යාපන පහසුකම්, නව ඉගැන්වීමේ ක්‍රම සහ නව පාසල් ගොඩනැගිලි; අඩු ආදායම්ලාභී පුද්ගලයින් සහ පවුල් සඳහා සමාජ නිවාස; මධ්‍යම වශයෙන් යවන ලද තනි පොලිස් බලකායක්, ගිනි නිවන දෙපාර්තමේන්තුවක් සහ ගිලන්රථ සේවාවක් ඇතුළුව නව හෝ වැඩිදියුණු කළ පහසුකම් සහ රජයේ ප්‍රතිලාභ සඳහා පදිංචිකරුවන්ට ප්‍රවේශය ඇත. මෙම දූපත් තුන නෙදර්ලන්තයේ භූමිය ලෙස සලකනු ලැබුවද, ඒවා යුරෝපීය සංගමයේ කොටසක් නොවන බැවින් යුරෝපීය සංගම් නීතියට යටත් නොවේ. ඒවා විදේශීය රටක් සහ භූමියක් ලෙස සැලකේ.

බොනෙයාගේ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය වන නොස් කේ බොනෙයාරු බෙක් ("අපිට බොනෙයාරු නැවත අවශ්‍යයි"), නෙදර්ලන්තය සමඟ වත්මන් ව්‍යවස්ථාමය සම්බන්ධතාවයට විරුද්ධ ය. 2004 බොනෙයාරු ජනමත විචාරණය සම්බන්ධයෙන්, එවැනි විධිවිධානයක් කිසි විටෙකත් ජනතාවගේ තේරීමක් නොවූ බව සංවිධානයේ අදහසයි. ලන්දේසි ස්වදේශ කටයුතු සහ රාජධානි සබඳතා අමාත්‍ය රොනල්ඩ් ප්ලාස්ටැක්, සංවිධානයට පිළිතුරු දෙමින්, "ව්‍යවස්ථාමය ජනමත විචාරණයක් පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් තීරණය කිරීමට බලය ඇත්තේ ලන්දේසි රජයට නොව කැරිබියානු නෙදර්ලන්තයේ දූපත් කවුන්සිලවලට" පමණක් බව තහවුරු කළේය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, සංවිධානය 2013 දී නව ජනමත විචාරණයකට පක්ෂව අත්සන් 3,500 කට වඩා රැස් කළේය. අමාත්‍ය ප්ලාස්ටැක් වෙත ලිපියක් යවමින්, නොස් කේ බොනෙයාරු බෙක් හි සභාපති ජේම්ස් ෆයිනීස්, "ස්වයං නිර්ණ අයිතිය යටතේ නව ජනමත විචාරණයක්" ඉල්ලා සිටියේය. 2015 සඳහා පොදු ආයතන ව්‍යුහය ඇගයීම සඳහා සූදානම් කිරීම් ආරම්භ කර ඇති නමුත් "ව්‍යවස්ථාමය සබඳතාවල විය හැකි වෙනසක් එම ඇගයීමේ කොටසක් නොවන" බව ෆයිනීස්ට උපදෙස් දෙමින් ප්ලාස්ටර්ක් ප්‍රතිචාර දැක්වීය.Referendum bill , government of Bonaire, 9 October 2015 නව ජනමත විචාරණය 2015 දෙසැම්බර් 18 වන දින පැවැත්විණි.  බොනෙයා සහ නෙදර්ලන්තය අතර වත්මන් සම්බන්ධතාවය ගැන ඔවුන් සතුටු නොවන බව ඡන්දය දුන් 65% ක් ඡන්දය දුන්හ.The Conference on the Political Future of the Dutch-Administered Caribbean, Having met at Bonaire, West Indies on 1st December 2016 , St. Martin News Network, 15 December 2016

 යොමු කිරීම්