බෙලරුස් හි නිරුක්තිය

බෙලරුස් යන නම බෙලායා රුස් යන යෙදුම සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වේ, එනම්, සුදු රුසියාව. සුදු රුසියාව යන නාමයේ ආරම්භය පිළිබඳ ප්‍රකාශ කිහිපයක් තිබේ. වාර්ගික-ආගමික න්‍යායකින් යෝජනා කරන්නේ ලිතුවේනියාවේ ග්‍රෑන්ඩ් ඩචී තුළ පැරණි රුතේනියානු ඉඩම්වල කොටස විස්තර කිරීමට භාවිතා කළ නම, බොහෝ දුරට මුල් කාලයේ ක්‍රිස්තියානිකරණය වූ ස්ලාව් ජාතිකයන් විසින් ජනාකීර්ණ කරන ලද කළු රුතේනියානුවන්ට ප්‍රතිවිරුද්ධව බවයි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටික බෝල්ට්වරුන් විසින් වාසය කරන ලදී.Аб паходжанні назваў Белая і Чорная Русь (Eng. "About the Origins of the Names of White and Black Ruthenia"), Язэп Юхо (Joseph Juho), 1956. නම සඳහා විකල්ප පැහැදිලි කිරීමක් දේශීය ස්ලාවික් ජනගහනය අඳින සුදු ඇඳුම් ගැන අදහස් දක්වයි. තුන්වන න්‍යායකින් යෝජනා කරන්නේ ටාටාර්වරුන් (එනම්, පොලොට්ස්ක්, විටෙබ්ස්ක් සහ මොගිලෙව්) විසින් යටත් කර නොගත් පැරණි රුසියානු ඉඩම් සුදු රුසියාව ලෙස හැඳින්වූ බවයි. සිව්වන න්‍යායෙන් යෝජනා කරන්නේ සුදු වර්ණය බටහිර සමඟ සම්බන්ධ වූ බවත්, 9 සිට 13 වන සියවස් දක්වා බෙලරුස් රුසියාවේ බටහිර කොටස වූ බවත්ය.

වම|thumb|1992 දී ලාසාර් බොෂා විසින් රචිත ශාන්ත යුෆ්‍රොසීන් කුරුසය සහිත මුද්දරය
රුස් ​​යන නම බොහෝ විට එහි ලතින් ආකාර රුසියාව සහ රුතේනියා සමඟ සංයුක්ත වේ, එබැවින් බෙලරුස් බොහෝ විට සුදු රුසියාව හෝ සුදු රුතේනියා ලෙස හැඳින්වේ. මෙම නම මුලින්ම ජර්මානු සහ ලතින් මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යයේ පළ විය; චාර්න්කෝව්හි ජෑන්ගේ වංශකථාවල 1381 දී "ඇල්බේ රුසියාව, පොලොක්ස්ක් ඩික්ටෝ" හි ලිතුවේනියානු මහා ආදිපාද ජෝගයිලා සහ ඔහුගේ මව සිරගත කිරීම ගැන සඳහන් වේ. බෙලරුස් හැඳින්වීමට සුදු රුසියාව යන වචනය මුලින්ම භාවිතා කළේ 16 වන සියවසේ අගභාගයේදී රුසියානු රාජකීය අධිකරණය සමඟ සමීප සම්බන්ධතා සඳහා ප්‍රසිද්ධ ඉංග්‍රීසි ජාතික ශ්‍රීමත් ජෙරොම් හෝර්සි විසිනි. 17 වන සියවසේදී, ලිතුවේනියාවේ මහා ආදිපාදවරයාගෙන් එකතු කරන ලද ඉඩම් විස්තර කිරීමට රුසියානු සාර්වරු මෙම යෙදුම භාවිතා කළහ.

බෙලෝරුසියාව (, දෙවන කොටස සමාන නමුත් අක්ෂර වින්‍යාසය සහ අවධාරණය වෙනස් ලෙස , රුසියාව) යන පදය මුලින්ම මතු වූයේ රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ කාලයේ වන අතර, රුසියානු සාර් සාමාන්‍යයෙන් "සියලු රුසියාවේ සාර්" ලෙස නම් කරන ලදී, මන්ද රුසියාව හෝ රුසියානු අධිරාජ්‍යය රුසියාවේ කොටස් තුනකින් - මහා, කුඩා සහ සුදු යන කොටස් වලින් සෑදී ඇත. මෙය තහවුරු කළේ භූමි ප්‍රදේශ සියල්ලම රුසියානු බවත් සියලුම ජනයා ද රුසියානුවන් බවත් ය; බෙලරුසියානුවන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඒවා රුසියානු ජනතාවගේ ප්‍රභේද විය.

1917 බොල්ෂෙවික් විප්ලවයෙන් පසුව, සුදු රුසියාව යන පදය යම් ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කළේය, මන්ද එය රතු බොල්ෂෙවික්වරුන්ට විරුද්ධ වූ හමුදා බලකායේ නම ද වූ බැවිනි. බයිලෝරුසියානු එස්එස්ආර් සමයේදී, බයිලෝරුසියාව යන පදය ජාතික විඥානයක කොටසක් ලෙස වැළඳ ගන්නා ලදී. පෝලන්ත පාලනය යටතේ පැවති බටහිර බෙලරුසියාවේ, අන්තර් යුද්ධ සමයේදී බයිලෝරුසියාව බියාලිස්ටොක් සහ ග්‍රොඩ්නෝ ප්‍රදේශවල බහුලව භාවිතා විය.

බයිලෝරුසියාව (රුසියානු ස්වරූපය මත පදනම් වූ ඉංග්‍රීසි වැනි වෙනත් භාෂාවලින් එහි නම්) යන පදය නිල වශයෙන් භාවිතා කරන ලද්දේ 1991 දක්වා පමණි. නිල වශයෙන්, රටේ සම්පූර්ණ නම බෙලරුස් ජනරජයයි (, , ). රුසියාවේ, බෙලෝරුසියාවේ භාවිතය තවමත් ඉතා සුලභයි.

ලිතුවේනියානු භාෂාවෙන්, බල්ටරුසිජා (සුදු රුසියාව) හැරුණු විට, බෙලරුසියාව ගුඩිජා ලෙසද හැඳින්වේ. ගුඩිජා යන වචනයේ නිරුක්තිය පැහැදිලි නැත. එක් උපකල්පනයකට අනුව මෙම වචනය පැරණි ප්‍රෂියානු නාමයක් වන ගුඩ්වා වෙතින් උපුටා ගන්නා ලද අතර, එය අනෙක් අතට, සුඩ්වා, සුඩෝවියාවේ විකෘති අනුවාදයක් වන Żudwa ස්වරූපයට සම්බන්ධ වේ. සුඩෝවිය, අනෙක් අතට, යොට්වින්ජියන්වරුන්ගේ නම් වලින් එකකි. තවත් උපකල්පනයක් මෙම වචනය 4 වන සහ 5 වන සියවස්වල නූතන බෙලරුස් සහ යුක්රේනයේ භූමි ප්‍රදේශවල කොටස් අත්පත් කරගත් ගොතික් රාජධානිය සමඟ සම්බන්ධ කරයි. ගොත්වරුන්ගේ ස්වයං-නම් කිරීම ගුඩිජාට සමීප ගුටන් සහ ගයිටෝස් විය. තවත් උපකල්පනයක් පදනම් වී ඇත්තේ ලිතුවේනියානු භාෂාවෙන් ගුඩිජා යන්නෙහි තේරුම "අනෙකා" යන අර්ථය ඇති අතර ලිතුවේනියානුවන් විසින් ලිතුවේනියානු භාෂාව කතා නොකළ ඕනෑම ජනතාවක් හැඳින්වීමට ඓතිහාසිකව භාවිතා කර ඇති බවයි.

 යොමු කිරීම්