ඇන්ඩෝරාවේ ආර්ථිකය

ඇන්ඩෝරා හි ආර්ථිකයේ ප්‍රධානතම ස්ථානය වන සංචාරක ව්‍යාපාරය, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ආසන්න වශයෙන් 80% ක් පමණ වේ. ඇන්ඩෝරා හි තීරුබදු-නිදහස් තත්ත්වය සහ එහි ගිම්හාන සහ ශීත නිවාඩු නිකේතන මගින් ආකර්ෂණය වී ඇති, ඇස්තමේන්තුගත සංචාරකයින් මිලියන 8 ක් වාර්ෂිකව පැමිණේ.

ඇන්ඩෝරා හි ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගවලින් එකක් වන්නේ ස්කී රිසෝට් වලින් වන අතර, එහි මුළු ස්කී පිටි කිලෝමීටර 175 (සැතපුම් 109) ඉක්මවයි. මෙම ක්‍රීඩාව වාර්ෂිකව නරඹන්නන් මිලියන 7 කට වඩා පැමිණෙන අතර වසරකට යුරෝ මිලියන 340 ක් ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර, 2007 සිට වර්තමානයේ සෘජු රැකියා 2,000 ක් සහ වක්‍ර රැකියා 10,000 ක් පවත්වා ගෙන යයි.

බැංකු අංශය, එහි බදු ක්ෂේමභූමි තත්ත්වය සමඟ, ආනයන තීරුබදු හරහා පමණක් රැස් කරන ලද ආදායම සමඟ ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් සපයයි (මූල්‍ය හා රක්ෂණ අංශය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ආසන්න වශයෙන් 19% ක් වේ). කෙසේ වෙතත්, 21 වන සියවසේ යුරෝපීය ස්වෛරී-ණය අර්බුදය අතරතුර, සංචාරක කර්මාන්තය පහත වැටීමකට ලක් වූ අතර, ස්පාඤ්ඤයේ භාණ්ඩවල මිල පහත වැටීම, තීරුබදු රහිත සාප්පු සවාරි අඩු කිරීම සහ විරැකියාව වැඩිවීම හේතුවෙන් එය අර්ධ වශයෙන් හේතු විය. 2012 ජනවාරි 1 වන දින, 10% ක ව්‍යාපාරික බද්දක් හඳුන්වා දෙන ලද අතර, ඉන් පසුව වසරකට පසුව 2% ක විකුණුම් බද්දක් පැනවූ අතර, එය එහි පළමු කාර්තුවේදී යුරෝ මිලියන 14 කට වඩා වැඩි මුදලක් රැස් කළේය.

කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය සීමිතයි; භූමියෙන් 1.7% ක් පමණක් වගා කළ හැකි අතර, බොහෝ ආහාර ආනයනය කිරීමට සිදුවේ. සමහර දුම්කොළ දේශීයව වගා කෙරේ. ප්‍රධාන පශු සම්පත් ක්‍රියාකාරකම් වන්නේ ගෘහස්ථ බැටළුවන් ඇති කිරීමයි. නිෂ්පාදන නිෂ්පාදනය ප්‍රධාන වශයෙන් සිගරට්, සුරුට්ටු සහ ගෘහ භාණ්ඩ වලින් සමන්විත වේ. ඇන්ඩෝරා හි ස්වාභාවික සම්පත් අතර ජල විදුලිය, ඛනිජ ජලය, දැව, යකඩ ලෝපස් සහ ඊයම් ඇතුළත් වේ.

ඇන්ඩෝරා යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජිකයෙකු නොවන නමුත්, නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ වෙළඳාම සඳහා EU සාමාජිකයෙකු ලෙස (තීරුබදු නොමැතිව) සහ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන සඳහා EU නොවන සාමාජිකයෙකු ලෙස සැලකීම වැනි විශේෂ සම්බන්ධතාවයක් භුක්ති විඳියි. ඇන්ඩෝරා සතුව තමන්ගේම මුදල් ඒකකයක් නොතිබූ අතර 1999 දෙසැම්බර් 31 වන දින දක්වා බැංකු ගනුදෙනු වලදී ප්‍රංශ ෆ්‍රෑන්ක් සහ ස්පාඤ්ඤ පෙසෙටා යන දෙකම භාවිතා කරන ලදී, එම මුදල් දෙකම EU හි තනි මුදල් ඒකකය වන යුරෝ මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. ෆ්‍රෑන්ක් සහ පෙසෙටා යන දෙකෙහිම කාසි සහ නෝට්ටු 2002 දෙසැම්බර් 31 වන දින දක්වා ඇන්ඩෝරා හි නීත්‍යානුකූල ටෙන්ඩර් ලෙස පැවතුනි. 2015 මුල් භාගයේ සිට ඇන්ඩෝරා තමන්ගේම යුරෝ කාසි නිකුත් කිරීමට සාකච්ඡා කළේය.Els sets estàndard de monedes d’euro andorranes es podran sol·licitar a partir d’aquest dimarts a la tarda [The standard sets of Andorran euro coins can be requested starting this Tuesday afternoon] (in Catalan)

ඇන්ඩෝරා ඓතිහාසිකව ලෝකයේ අඩුම විරැකියා අනුපාතයක් අත්කර ගෙන ඇත. 2023 දී එය 1.5% ක් විය.

2013 මැයි 31 වන දින, යුරෝපා සංගම් සාමාජිකයින් අතර බදු ක්ෂේමභූමි පැවතීම පිළිබඳ වැඩිවන අතෘප්තියේ පසුබිමකට එරෙහිව, ජුනි මස අවසානය වන විට ආදායම් බද්දක් හඳුන්වාදීම සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීමට ඇන්ඩෝරා අදහස් කරන බව නිවේදනය කරන ලදී. අගමැති ඇන්ටෝනි මාර්ටි සහ ප්‍රංශ ජනාධිපති සහ ඇන්ඩෝරා කුමරු ෆ්‍රැන්කොයිස් හොලන්ඩ් අතර පැරිසියේ පැවති රැස්වීමකින් පසුව මෙම නිවේදනය නිකුත් කරන ලදී. ඇන්ඩෝරා "ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව එහි බදුකරණය ගෙන ඒමේ" ක්‍රියාවලියක කොටසක් ලෙස හොලන්ඩ් මෙම පියවර පිළිගත්තේය.

2010 දශකයේ මැද භාගය වන විට, මූල්‍ය පද්ධතිය බැංකු කණ්ඩායම් පහක්, විශේෂිත ණය ආයතනයක්, ආයෝජන භාර කළමනාකරණ ආයතන අටක්, වත්කම් කළමනාකරණ සමාගම් තුනක් සහ රක්ෂණ සමාගම් 29 කින් සමන්විත වූ අතර, ඉන් 14 ක් ප්‍රධාන භූමියේ ක්‍රියාත්මක වීමට බලයලත් විදේශීය රක්ෂණ සමාගම්වල ශාඛා වේ. බැංකු අතර අවසන් ඒකාබද්ධ කිරීම් 2022 දී සිදු වූ අතර, එමඟින් ඇන්ඩෝරා මූල්‍ය අංශයට දැනට ක්‍රියාකාරී බැංකු කණ්ඩායම් 3 ක් ඇත.

 යොමු කිරීම්