ඇන්ගුයිලාවේ භූගෝලය සහ භූ විද්‍යාව

ඇන්ගුයිලා යනු කැරිබියන් මුහුදේ කොරල් සහ හුණුගල් වලින් සමන්විත පැතලි, පහත් බිම් දූපතක් වන අතර එය සැතපුම් 16 (කිලෝමීටර් 26) ක් පමණ දිග සහ සැතපුම් 3.5 (කිලෝමීටර් 6) ක් පළල වේ. එය පුවර්ටෝ රිකෝ සහ වර්ජින් දූපත් වලට නැගෙනහිරින් සහ ශාන්ත මාටින්ට කෙලින්ම උතුරින් පිහිටා ඇති අතර, එම දූපතෙන් ඇන්ගුයිලා නාලිකාව මගින් වෙන් කර ඇත. පස සාමාන්‍යයෙන් සිහින් සහ දුර්වල වන අතර, ලඳු කැලෑ, නිවර්තන සහ වනාන්තර වෘක්ෂලතාදිය සඳහා සහාය වේ. භූමි ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් පහත් බිම් වන අතර, නිම්නය අසල පිහිටා ඇති ඉහළම භූමි ප්‍රදේශය; 240 අඩි (මීටර් 73) ක් උස ඇන්ගුයිලා හි උසම කඳු මුදුන වන ක්‍රොකස් කන්ද නගරයේ බටහිර ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇත.

ඇන්ගුයිලා එහි පාරිසරික වශයෙන් වැදගත් කොරල් පර සහ වෙරළ තීරයන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඇන්ගුයිලා ප්‍රධාන දූපත හැරුණු විට, භූමියට තවත් කුඩා දූපත් සහ කේස් ගණනාවක් ඇතුළත් වේ, බොහෝ දුරට කුඩා සහ ජනාවාස නොවූ:
 ඇන්ගුයිලිටා

 බ්ලෝවින්ග් රොක්
 ඩෝග් අයිලන්ඩ්
 ලිටිල් ස්ක්‍රබ් අයිලන්ඩ්
 ප්‍රික්ලි පෙයාර් කේස්
 ස්ක්‍රබ් අයිලන්ඩ්
 සීල් අයිලන්ඩ්
 සොම්බ්‍රෙරෝ, හැට් අයිලන්ඩ් ලෙසද හැඳින්වේ
 සැන්ඩි අයිලන්ඩ්
 සිලී කේස්

ඇන්ගුයිලා හි, වනාන්තර ආවරණය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 61% ක් පමණ වන අතර එය 2020 දී වනාන්තර හෙක්ටයාර 5,500 (හෙක්ටයාර) ට සමාන වන අතර එය 1990 සිට නොවෙනස්ව පැවතුනි.

 භූ විද්‍යාව 
ඇන්ගුයිලා (සහ පුළුල් ඇන්ගුයිලා ඉවුර) ගිනිකඳු සම්භවයක් ඇති අතර එය අඩු ඇන්ටිලස් ගිනිකඳු දූපත් චාපයේ පිහිටා ඇති අතර, ඉයෝසීන් යුගයේ ටෆ් සහ ගිනිකඳු බ්‍රෙසියා දිවයිනේ දේශීයව නිරාවරණය වේ. මයෝසීන් සමයේදී දූපත බොහෝ දුරට ජලයෙන් යට වූ අතර, එය ගල්පර හුණුගල් ඇන්ගුයිලා සැකැස්ම සෑදීමට හේතු වූ අතර, එය පසුව තාක්‍ෂණිකව ඉහළ නංවා අද දිවයිනේ වැඩි කොටසක් ආවරණය කරයි. කෙසේ වෙතත්, අග ප්ලයිස්ටොසීන් සිට, ඇන්ගුයිලා භූමිකම්පා ගිලා බැසීම් වලට වසරකට 1-2 mm පමණ අනුපාතයකින් භාජනය වී ඇත.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SSS_Islands_Map.png|වම|thumb|386x386පික්|සින්ට් මාර්ටන්/ශාන්ත මාටින් සහ එහි දකුණින් පිහිටි අනෙකුත් දූපත් වලට සාපේක්ෂව ඇන්ගුයිලාවේ පිහිටීම පෙන්වන සිතියමක්link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Anguilla_map.svg|වම|thumb|450x450පික්|ඇන්ගුයිලා සිතියම

 දේශගුණය 

 උෂ්ණත්වය 
ඊසානදිග වෙළඳ සුළං මෙම නිවර්තන දිවයින සාපේක්ෂව සිසිල් සහ වියලි ලෙස තබා ගනී. සාමාන්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය 80 °F (27 °C) වේ. ජූලි–ඔක්තෝබර් එහි උණුසුම්ම කාලය වන අතර දෙසැම්බර්–පෙබරවාරි එහි සිසිල්ම කාලයයි.

 වර්ෂාපතනය 
වාර්ෂිකව වර්ෂාපතනය සාමාන්‍යයෙන් අටල් 35 (මි.මී. 890), නමුත් සංඛ්‍යාලේඛන කන්නයෙන් කන්නයට සහ වසරින් වසර වෙනස් වේ. දිවයින හදිසි නිවර්තන කුණාටු සහ සුළි කුණාටු දෙකටම යටත් වන අතර ඒවා ජූලි සිට නොවැම්බර් දක්වා කාලය තුළ සිදු වේ. 1995 දී ලුයිස් සුළි කුණාටුවෙන් දිවයිනට හානි සිදු වූ අතර, 1999 දී ලෙනී සුළි කුණාටුවෙන් අඩි 5 සිට 20 දක්වා (මීටර් 1.5 සිට 6 දක්වා) දරුණු ගංවතුරක් ඇති වූ අතර, 2017 දී දිවයිනට බලපෑ බලවත්ම සුළි කුණාටුව ලෙස පවතින ඉර්මා සුළි කුණාටුවෙන් දැඩි හානි සිදුවිය.

 යොමු කිරීම්