කන්ඩුල (හස්තියා)

කණ්ඩුල යනු සිංහල වංශකථාවක් වන මහාවංශයේ සඳහන් ප්‍රසිද්ධ යුධ ඇතෙකි.

වංශකථාවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ දුටුගැමුණු (ක්‍රි.පූ. 101 – 77) උපත ලැබූ විට, වටිනා භාණ්ඩ රාශියක් ස්වයංසිද්ධව දර්ශනය වූ බව කියනු ලබන අතර, ඒවා අලුත උපන් බිළිඳාට තෑගි වශයෙන් විවිධ පුද්ගලයින් විසින් සොයාගෙන ගෙන එන ලදී. ඒ අතර කණ්ඩුල නම් ධීවරයෙකු විසින් සොයා ගන්නා ලද දක්ෂ අලියෙකු ද විය. මෙම ඇතා එහි සොයා ගත් තැනැත්තාගේ නමින් නම් කරන ලද අතර, ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් කිරීමට හේතු වූ යුද්ධ වලදී දුටුගැමුණුගේ සහචරයා බවට පත් වූ අතර, ඔහුගේ අශ්වයා ලෙස සේවය කළේය. ඉන්දියානු රජු එල්ලාලන් සහ දුටුගැමුණු අතර උච්චතම ද්වන්ධ සටන අනුරාධපුරය අසල සිදු වූ බව කියනු ලැබේ, එහිදී රජවරුන් දෙදෙනා ඇතුන් පිට නැඟී ගියහ; දුටුගැමුණු කණ්ඩුල මත නැගී සහ එළාර මහා පම්බාට මත නැගී. ඇතෙකු පිට නැගී ගිය මෙම ද්වන්ධ සටනේදී ඊලාර රජු මිය ගිය බව කියනු ලැබේ.

2001 දී වොෂින්ටන් ඩීසී හි ජාතික සත්වෝද්‍යානයේ උපත ලැබූ ආසියානු අලියෙකුට කණ්ඩුල නමින් නම් කරන ලදී. ඔහු කෘත්‍රිම සිංචනය මගින් පිළිසිඳ ගත් පළමු ආසියානු අලියා වන අතර ජර්මානු පශු වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායමක් විසින් සංවර්ධනය කරන ලද ක්‍රමයක් භාවිතා කරමින් 5 වන AI උපත ද වේ.

ශ්‍රී ලංකා පාබල රෙජිමේන්තුවේ සුරතලා ද දුටුගැමුණු රජුගේ රාජකීය ඇතා සිහිවීම සඳහා කණ්ඩුල ලෙස නම් කර ඇත.

වත්මන් කණ්ඩුල හස්තියා තායිලන්දයේ රජතුමා විසින් ශ්‍රී ලංකා රජය හරහා පරිත්‍යාග කළ, දැනට කැලණි රජ මහා විහාරය වෙත භාරදී ඇති උත්සව හස්තියෙකි. වයස අවුරුදු නවයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි කණ්ඩුල, වර්තමානයේ වයස අවුරුදු 28 ක් වන අතර, ශ්‍රී දළදා පෙරහැර, කතරගම පෙරහැර සහ කැලණි දුරුතු පෙරහැර වැනි මහත් ආගමික උත්සවවලට ප්‍රධාන හස්තියා ලෙස සහභාගී වේ. කැලණි විහාරස්ථානයේ සංඝරත්නයේ සහ ප්‍රජාවේ ආදරය දිනාගත් කණ්ඩුල, විහාරස්ථානයේ ත්‍රිවිධ චෛත්‍යයන් වෙත ගැඹුරු භක්තියකින් වන්දනා කිරීමේන් විශේෂත්වය පෙන්වයි. ශ්‍රී කල්‍යාණී උභය රාජ මහා විහාරාධිපති, අති පූජ්‍ය කොල්ලුපිටියේ මහින්ද සංඝරක්ඛිත නාහිමියන්ගේ අනුශාසකත්වය යටතේ, ඔහුගේ වත්මන් භාරකාරත්වය කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ පාලි හා බෞද්ධ අධ්‍යයන අංශයේ කථිකාචාර්ය පූජ්‍ය දෙනියායේ පඤ්ඤාලෝක බුද්ධරක්ඛිත හිමිපාණන් වහන්සේ විසින් ඉටු කරයි.

 මූලාශ්‍ර