ෆීජි හි රජය සහ දේශපාලනය

ෆීජි හි දේශපාලනය සාමාන්‍යයෙන් සිදුවන්නේ පාර්ලිමේන්තු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක රාමුවක් තුළ වන අතර එහිදී ෆීජි අගමැති රජයේ ප්‍රධානියා වන අතර ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා වන අතර බහු-පක්ෂ පද්ධතියක රාමුවක් තුළ ය. විධායක බලය රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, ව්‍යවස්ථාදායක බලය රජය සහ ෆීජි පාර්ලිමේන්තුව යන දෙකටම පවරා ඇති අතර අධිකරණය විධායකයෙන් සහ ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් ස්වාධීන වේ.

2014 සැප්තැම්බර් 17 වන දින මහ මැතිවරණයක් පැවැත්විණි. බයිනිමාරාමගේ ෆීජිෆස්ට් පක්ෂය 59.2% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජයග්‍රහණය කළ අතර, ඕස්ට්‍රේලියාව, ඉන්දියාව සහ ඉන්දුනීසියාව යන රටවල ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් පිරිසක් විසින් මැතිවරණය විශ්වාසදායක ලෙස සලකනු ලැබීය.

2018 මැතිවරණයේදී ෆීජිෆස්ට් ප්‍රකාශිත මුළු ඡන්දවලින් සියයට 50.02 ක් ලබා ගනිමින් ජයග්‍රහණය කළේය. එය පාර්ලිමේන්තුවේ පූර්ණ බහුතරයක් හිමිකරගෙන ආසන 51 න් 27 ක් දිනා ගත්තේය. සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ලිබරල් පක්ෂය (SODELPA) ඡන්ද ප්‍රතිශතයෙන් සියයට 39.85 ක් ලබා ගනිමින් දෙවන ස්ථානයට පත්විය.

2022 මැතිවරණයේදී FijiFirst හට එහි පාර්ලිමේන්තු බහුතරය අහිමි විය. සෝෂල් ලිබරල් ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයේ (සොඩෙල්පා) පිටුබලය ඇතිව පීපල්ස් එලියන්ස් පක්ෂයේ සිටිවේනි රබුකා ෆ්‍රෑන්ක් බයිනිමාරාමගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස ෆීජි හි නව අගමැති බවට පත් විය.

 සන්නද්ධ හමුදා සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම 
මිලිටරිය සමන්විත වන්නේ ෆීජි ජනරජයේ මිලිටරි බලකායන් 3,500 ක්‍රියාකාරී සොල්දාදුවන් සහ 6,000 ක රක්ෂිත භටයන්ගෙන් සමන්විත වන අතර, 300 දෙනෙකුගෙන් යුත් නාවික හමුදා ඒකකයක් ඇතුළත් වේ. භූමි බලකායට ෆීජි පාබල රෙජිමේන්තුව (සැහැල්ලු පාබල බලඇණි හයකට සංවිධානය කර ඇති නිත්‍ය සහ භෞමික බලකාය), ෆීජි ඉංජිනේරු රෙජිමේන්තුව, සැපයුම් ආධාරක ඒකකය සහ බලකා පුහුණු කණ්ඩායම ඇතුළත් වේ. එහි ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව, ෆීජි සතුව තරමක් විශාල සන්නද්ධ හමුදා ඇති අතර ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවල එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක මෙහෙයුම් සඳහා ප්‍රධාන දායකත්වයක් ලබා දී ඇත. ඊට අමතරව, 2003 එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ ආක්‍රමණයෙන් පසු ඉරාකයේ ලාභදායී ආරක්ෂක අංශයේ සේවය කළ හිටපු හමුදා නිලධාරීන් සැලකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් ඇත.

නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ශාඛාව ෆීජි පොලිස් බලකායෙන්Home . Police.gov.fj. Retrieved 5 May 2013. සහ ෆීජි නිවැරදි කිරීමේ සේවයෙන් සමන්විත වේ.Fiji Corrections Service . Corrections.org.fj. Retrieved 5 May 2013.

 පරිපාලන අංශ 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiji_divisions_named.png|thumb|ෆීජි පරිපාලන අංශවල සිතියමක්
ෆීජි ප්‍රධාන අංශ හතරකට බෙදා ඇති අතර ඒවා තවදුරටත් පළාත් 14 කට බෙදා ඇත. ඒවා නම්:

 මධ්‍යම කලාපයට පළාත් 5 ක් ඇත: නයිටසිරි, නමෝසි, රේවා, සේරුවා සහ තායිලෙව්.
 නැගෙනහිර කලාපයට පළාත් 3 ක් ඇත: කඩවු, ලාවු සහ ලොමයිවිටි.
 උතුරු කලාපයට පළාත් 3ක් ඇත: බුවා, කකවුඩ්‍රෝව් සහ මැකුවාටා.
 බටහිර කලාපයට පළාත් 3ක් ඇත: බා, නඩ්‍රෝගා-නවෝසා සහ රා.

සේරු එපෙනිසා කකෝබාවුගේ පාලන සමයේදී ෆීජි රාජ්‍යය සම්මේලන හෝ ආණ්ඩු තුනකට බෙදා තිබුණි, මේවා දේශපාලන බෙදීම් ලෙස නොසැලකේ, ඒවා තවමත් ස්වදේශික ෆීජිවරුන්ගේ සමාජ බෙදීම්වල වැදගත් යැයි සැලකේ: 
සම්මේලනයප්‍රධානියාකුබුනා - පුරප්පාඩු -බුරේබසාගා රෝ ටෙයිමුමු වූකාබා කෙපාටොවටරටු නයිකාමා ටවාකේ ලලබලවු

 යොමු කිරීම්