කොලොම්බියාවේ රජය සහ දේශපාලනය

විධායක ශාඛාවේ ප්‍රධානියා ලෙස, කොලොම්බියා ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා යන දෙකම ලෙස කටයුතු කරන අතර, පසුව උප ජනාධිපතිවරයා සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලය කටයුතු කරයි. ජනාධිපතිවරයා වසර හතරක කාලයක් සේවය කිරීම සඳහා මහජන ඡන්දයෙන් තේරී පත් වේ (2015 දී, කොලොම්බියාවේ කොංග්‍රසය ජනාධිපතිවරුන් සඳහා එක් වාර සීමාව වාර දෙකක සීමාවකට වෙනස් කළ 2004 ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය අවලංගු කිරීම අනුමත කළේය). පළාත් මට්ටමින් විධායක බලය දෙපාර්තමේන්තු ආණ්ඩුකාරවරුන්, නාගරික නගරාධිපතිවරුන් සහ ප්‍රාදේශීය පරිපාලකයින් වෙත පවරා ඇත, එනම් කොරිජිමියන්ටෝස් හෝ කොමූනස්.Colombian Constitution of 1991 (Title V – Concerning the organization of the state – Chapter 1 – Concerning the structure of the state – Article 115) සියලුම ප්‍රාදේශීය මැතිවරණ පැවැත්වෙන්නේ ජනාධිපති මැතිවරණයෙන් වසරක් සහ මාස පහකට පසුවය.Colombian Constitution of 1991 (Title VII – Concerning the executive branch)


ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාදායක ශාඛාව ජාතික වශයෙන් නියෝජනය කරනු ලබන්නේ කොංග්‍රසය විසිනි. එය ආසන 166 කින් යුත් නියෝජිත මණ්ඩලයකින් සහ ආසන 102 කින් යුත් සෙනෙට් සභාවකින් සමන්විත ද්වි-මණ්ඩල ආයතනයකි.Colombian Constitution of 1991 (Title V – Concerning the organization of the state – Chapter 1 – Concerning the structure of the state – Article 114)Colombian Constitution of 1991 (Chapter 4 – Concerning the senate – Article 171) සෙනෙට් සභාව ජාතික වශයෙන් තේරී පත් වන අතර නියෝජිත මණ්ඩලය මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කවල තේරී පත් වේ.Colombian Constitution of 1991 (Chapter 5 – Concerning the chamber of representatives – Article 176) ජනාධිපතිවරයාට මාස දෙකකට පෙර වසර හතරක කාලයක් සේවය කිරීමට මන්ත්‍රී මණ්ඩල දෙකෙහිම සාමාජිකයින් තේරී පත් වේ. එසේම මහජන ඡන්දයෙන් ද තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ.Colombian Constitution of 1991 (Title VI – Concerning the legislative branch – Chapter 1 – Concerning its structure and functions – Article 132)

අධිකරණ ශාඛාව මහාධිකරණ හතරක් විසින් මෙහෙයවනු ලබන අතර,Colombian Constitution of 1991 (Title VII – Concerning the judiciary branch – Chapter 2 – Concerning ordinary jurisdiction – Article 234) දණ්ඩනීය සහ සිවිල් කටයුතු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය, පරිපාලන නීතිය සඳහා විශේෂ වගකීමක් ඇති සහ විධායකයට, කොලොම්බියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අඛණ්ඩතාව සහතික කිරීම සඳහා වගකිව යුතු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා අධිකරණයට සහ අධිකරණ ශාඛාව විගණනය කිරීම සඳහා වගකිව යුතු අධිකරණ කටයුතු පිළිබඳ උසස් කවුන්සිලයට නීති උපදෙස් ලබා දෙන රාජ්‍ය කවුන්සිලයෙන් සමන්විත වේ.Colombian Constitution of 1991 (Title VIII – Concerning the judiciary branch) කොලොම්බියාව සිවිල් නීති පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක කරන අතර, එය 1991 සිට විරුද්ධවාදී පද්ධතියක් හරහා ක්‍රියාත්මක වේ.

මතභේද ගණනාවක් තිබියදීත්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය මගින් හිටපු ජනාධිපති අල්වාරෝ උරිබේ කොලොම්බියානු ජනතාව අතර ජනප්‍රියව සිටීමට සහතික වී ඇති අතර, 2009 දී කරන ලද මත විමසුමකට අනුව, ඔහුගේ අනුමත ශ්‍රේණිගත කිරීම 76% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. කෙසේ වෙතත්, වාර දෙකක් සේවය කිරීමෙන් පසු, 2010 දී නැවත තේරී පත්වීමට ඔහුට ව්‍යවස්ථානුකූලව තහනම් කරන ලදී. 2010 ජුනි 20 වන දින පැවති දෙවන වටයේ මැතිවරණයේදී, හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍ය ජුවාන් මැනුවෙල් සැන්ටොස් දෙවන වඩාත් ජනප්‍රිය අපේක්ෂකයා වන ඇන්ටනාස් මොකස්ට එරෙහිව 69% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජයග්‍රහණය කළේය. කිසිදු අපේක්ෂකයෙකුට 50% ක ජයග්‍රාහී ඡන්ද සීමාව ඉක්මවා නොලැබුණු බැවින් දෙවන වටයක් අවශ්‍ය විය. 2014 ජුනි 15 වන දින පැවති දෙවන වටයේ මැතිවරණයේදී 51% කට ආසන්න ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් සැන්ටොස් නැවත තේරී පත් වූ අතර, 45% ක් දිනා ගත් දක්ෂිණාංශික ප්‍රතිවාදියා වන ඔස්කාර් අයිවන් සුලුගා පරාජය කළේය. 2018 දී, මැතිවරණයේ දෙවන වටයේදී, අයිවන් ඩුක් 54% ක ඡන්ද ප්‍රතිවාදියා වූ ගුස්ටාවෝ පෙට්‍රෝට 42% ක් ලබා ගනිමින් ජයග්‍රහණය කළේය. කොලොම්බියාවේ ජනාධිපති ධුරයේ ඔහුගේ ධුර කාලය 2018 අගෝස්තු 7 වන දින සිට වසර හතරක් පැවතුනි. 2022 දී, කොලොම්බියාව එහි පළමු වාමාංශික නායකයා බවට පත් වූ ගුස්ටාවෝ පෙට්‍රෝ සහ උප ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ පළමු කළු ජාතිකයා වූ ෆ්‍රැන්සියා මාකේස් තේරී පත් විය.

 විදේශ කටයුතු 


කොලොම්බියාව පැසිෆික් සන්ධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයන් හතර දෙනාගෙන් එකකි, එය සාමාජිකයින් අතර භාණ්ඩ, සේවා, ප්‍රාග්ධනය සහ පුද්ගලයින්ගේ නිදහස් සංසරණය ප්‍රවර්ධනය කරන දේශපාලන, ආර්ථික සහ සහයෝගී ඒකාබද්ධ යාන්ත්‍රණයක් මෙන්ම රටවල් කිහිපයක පොදු කොටස් හුවමාරුවක් සහ ඒකාබද්ධ තානාපති කාර්යාල වේ.[23] කොලොම්බියාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, ලෝක වෙළඳ සංවිධානය, ආර්ථික සහයෝගීතාව සහ සංවර්ධනය සඳහා වූ සංවිධානය, ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය, ඉබෙරෝ-ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය සහ ඇන්ඩියන් ජාතීන්ගේ ප්‍රජාව යන ආයතනවල සාමාජිකයෙකි.A mutually beneficial relationship . oecd.org (25 May 2018).

කොලොම්බියාව නේටෝවේ ගෝලීය හවුල්කරුවෙකු වන අතර එක්සත් ජනපදයේ නේටෝ නොවන ප්‍රධාන මිත්‍රයෙකි.Relations with Colombia . nato.int (19 May 2017).

 හමුදාව 


කොලොම්බියාවේ ආරක්ෂාව කළමනාකරණය කිරීම සඳහා රජයේ විධායක ශාඛාව වගකිව යුතු අතර, සන්නද්ධ හමුදාවන්හි සේනාධිනායකයා ජනාධිපතිවරයා වේ. ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය හමුදාව සහ කොලොම්බියානු ජාතික පොලිසිය දිනපතා පාලනය කරයි. කොලොම්බියාවේ ක්‍රියාකාරී හමුදා නිලධාරීන් 455,461 ක් සිටී. 2016 දී, රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 3.4% ක් හමුදා වියදම් සඳහා ගිය අතර, එය ලෝකයේ 24 වන ස්ථානයේ සිටියේය. කොලොම්බියාවේ සන්නද්ධ හමුදා ලතින් ඇමරිකාවේ විශාලතම වන අතර එය බ්‍රසීලයෙන් පසු එහි හමුදාව සඳහා දෙවන විශාලතම වියදම් කරන්නා වේ. 2018 දී, කොලොම්බියාව න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.

කොලොම්බියානු හමුදාව ශාඛා තුනකට බෙදා ඇත: කොලොම්බියාවේ ජාතික හමුදාව; කොලොම්බියානු අභ්‍යවකාශ බලකාය; සහ කොලොම්බියානු නාවික හමුදාව. ජාතික පොලිසිය, මුළු රටටම නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතනය ලෙස හමුදාවෙන් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වන, ජෙන්ඩර්මරියක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මේ සෑම එකක්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේ ජාතික බුද්ධි අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයෙන් (DNI, ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන්) වෙන් වූ තමන්ගේම බුද්ධි උපකරණයක් සමඟිනි.

ජාතික හමුදාව පිහිටුවා ඇත්තේ අංශ, බලසේනා, විශේෂ බලසේනා සහ විශේෂ ඒකක මගිනි, කොලොම්බියානු නාවික හමුදාව නාවික පාබල හමුදාව, කැරිබියානු නාවික හමුදාව, පැසිෆික් නාවික හමුදාව, දකුණේ නාවික හමුදාව, නැගෙනහිර නාවික හමුදාව, කොලොම්බියානු වෙරළාරක්ෂක බලකාය, නාවික ගුවන් සේවා සහ සැන් ඇන්ඩ්‍රෙස් වයි ප්‍රොවිඩෙන්සියාවේ නිශ්චිත අණදෙන නිලධාරියා සහ ගුවන් ඒකක 15 කින් අභ්‍යවකාශ බලකාය මගිනි.

 පරිපාලන අංශ 

කොලොම්බියාව දෙපාර්තමේන්තු 32 කට සහ එක් අගනුවර දිස්ත්‍රික්කයකට බෙදා ඇති අතර එය දෙපාර්තමේන්තුවක් ලෙස සැලකේ (බොගෝටා කුන්ඩිනමාර්කා දෙපාර්තමේන්තුවේ අගනුවර ලෙසද සේවය කරයි). දෙපාර්තමේන්තු මහ නගර සභාවලට බෙදා ඇති අතර, ඒ සෑම එකක්ම නාගරික ආසනයක් පවරනු ලබන අතර, මහ නගර සභා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල සහයෝගිතා සහ නාගරික ප්‍රදේශවල කොමුනා ලෙස බෙදා ඇත. සෑම දෙපාර්තමේන්තුවකටම වසර හතරක කාලයක් සඳහා සෘජුවම තේරී පත් වූ ආණ්ඩුකාරවරයෙකු සහ සභාවක් සහිත පළාත් පාලන ආයතනයක් ඇති අතර, සෑම මහ නගර සභාවක්ම නගරාධිපතිවරයෙකු සහ කවුන්සිලයක් විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. එක් එක් සහයෝගිතා හෝ කොමුනා තුළ ජනප්‍රිය ලෙස තේරී පත් වූ ප්‍රාදේශීය පරිපාලන මණ්ඩලයක් ඇත.Colombian Constitution of 1991 (Title XI – Concerning the territorial organization)Colombian Constitution of 1991 (Title XI – Concerning the territorial organization – Chapter 3 – Concerning the municipal regime – Article 318)

අගනුවරට අමතරව, විශේෂ කැපී පෙනෙන ලක්ෂණ මත පදනම්ව, තවත් නගර හතරක් දිස්ත්‍රික්ක (ඇත්ත වශයෙන්ම විශේෂ මහ නගර සභා) ලෙස නම් කර ඇත. මේවා බැරැන්කිලා, කාටජිනා, සැන්ටා මාර්ටා සහ බුවනවෙන්චුරා ය. සමහර දෙපාර්තමේන්තු වලට ප්‍රාදේශීය පරිපාලන උප කොට්ඨාශ ඇත, එහිදී නගරවල ජනගහනය විශාල සාන්ද්‍රණයක් ඇති අතර මහ නගර සභා එකිනෙකට ආසන්නව පිහිටා ඇත (නිදසුනක් ලෙස, ඇන්ටියෝකියා සහ කුන්ඩිනමාර්කා හි). දෙපාර්තමේන්තු අඩු ජනගහනයක් ඇති තැන (නිදසුනක් ලෙස ඇමසෝනාස්, වෝපේස් සහ විචාඩා), "දෙපාර්තමේන්තු කොරෙජිමියන්ටෝස්" වැනි විශේෂ පරිපාලන අංශ භාවිතා කරනු ලැබේ, ඒවා නගර සභාවක සහ කොරෙජිමියන්ටෝවක දෙමුහුන් වර්ගයකි.

එහි ලිපියට යාමට පහත සිතියමේ දෙපාර්තමේන්තුවක් මත ක්ලික් කරන්න.

  දෙපාර්තමේන්තුව  අගනුවර 1  border|22x20px|Flag of the Department of Amazonas ඇමසෝනාස් ලේටිසියා 2  border|22x20px|Flag of the Department of Antioquia අන්ටියෝකුයියා මෙඩිලින් 3  22x20px|Flag of the Department of Arauca අරවුකා අරවුකා 4  border|22x20px|Flag of the Department of Atlántico ඇට්ලන්ටිකෝ බරංකුඉලා 5  22x20px|Flag of the Department of Bolívar බොලිවර් කර්ටජෙනා 6  22x20px|Flag of the Department of Boyacá බොයකා ටුන්ජා 7  22x20px|Flag of the Department of Caldas කල්ඩාස් මනිසලෙස් 8  border|22x20px|Flag of the Department of Caquetá කක්වෙටා ෆ්ලොරෙන්සියා 9  22x20px|Flag of the Department of Casanare කසනේයාර්යෝපාල් 10  22x20px|Flag of the Department of Cauca කවුකා පොපයාන් 11  22x20px|Flag of the Department of Cesar සීසර් වලේදුපාර් 12  22x20px|Flag of the Department of Chocó චෝකෝ කුඉබ්දෝ 13  22x20px|Flag of the Department of Córdoba කොර්ඩොබා මොන්ටෙරියා 14  22x20px|Flag of the Department of Cundinamarca කුන්ඩිනාමර්කා බොගෝටා 15  22x20px|Flag of the Department of Guainía ගුවානියා ඉනීරිදා 16  22x20px|Flag of the Department of Guaviare ගවියරේ සැන් ජොසේ ඩෙල් ගවියාරේ 17  border|22x20px|Flag of the Department of Huila හුයිලා නෙයිවා  දෙපාර්තමේන්තුව  අගනුවර 18  border|22x20px|Flag of La Guajira ලා ගුආජිරාරයෝහචා 19  22x20px|Flag of the Department of Magdalena මග්ඩලේනා සැන්ටා මර්ටා 20  22x20px|Flag of the Department of Meta මෙටා විලවිසෙන්සියෝ 21  22x20px|Flag of the Department of Nariño නරිනෝ පැස්ටෝ 22  22x20px|Flag of the Department of Norte de Santander නොර්ටේ ඩි සන්ටර්ඩෙන් කුකූටා 23  22x20px|Flag of the Department of Putumayo පුටුමායෝ මොකොආ 24  22x20px|Flag of the Department of Quindío කුයින්ඩියෝ ආර්මේනියා 25  22x20px|Flag of the Department of Risaralda රිසරල්ඩා පෙරෙයිරා 26  22x20px|Flag of the Department of San Andres, Providencia and Santa Catalina සැන් ඇන්ඩ්‍රෙස්, ප්‍රොවිඩෙන්සියා සහ සැන්ටා කැටලිනා සැන් ඇන්ඩ්‍රියාස් 27  22x20px|Flag of the Department of Santander සන්ටන්ඩෙර් බුකරමන්ගා 28  border|22x20px|Flag of the Department of Sucre සුක්‍රේ සින්සේලේජෝ 29  22x20px|Flag of the Department of Tolima ටෝලිමා ඉබාග් 30  22x20px|Flag of the Department of Valle del Cauca වැලි ඩෙල් කාවුකා කාලි 31  border|22x20px|Flag of the Department of Vichada වෞපේස් මිටූ 32  22x20px|Flag of the Department of Vichada වික්හඩා පුවර්ටෝ කැරෙනෝ 33  22x20px|Flag of Bogotá බොගෝටා බොගෝටා

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:කොලොම්බියාව