අරුබා හි ආර්ථිකය

ආර්ථිකය ප්‍රධාන කර්මාන්ත හතරකින් ආධිපත්‍යය දරයි: සංචාරක ව්‍යාපාරය, කෝමාරිකා අපනයනය, ඛනිජ තෙල් පිරිපහදු කිරීම සහ අක්වෙරළ බැංකුකරණය. අරුබා කැරිබියානු කලාපයේ ඉහළම ජීවන තත්වයන්ගෙන් එකකි. 2017 දී ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (PPP) ඩොලර් 37,500 ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. එහි ප්‍රධාන වෙළඳ හවුල්කරුවන් වන්නේ කොලොම්බියාව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, වෙනිසියුලාව සහ නෙදර්ලන්තයයි.

කෘෂිකර්මාන්තය සහ නිෂ්පාදන අංශ තරමක් අවම ය. රන් කැණීම 19 වන සියවසේදී වැදගත් විය. කෝමාරිකා 1840 දී හඳුන්වා දුන් නමුත් 1890 වන තෙක් විශාල අපනයනයක් බවට පත් නොවීය. කොර්නේලියස් එමන් අරුබා කෝමාරිකා ආරම්භ කළ අතර කාලයත් සමඟ කර්මාන්තය ආර්ථිකයට ඉතා වැදගත් විය. එක් අවස්ථාවක දී, දිවයිනෙන් තුනෙන් දෙකක් කෝමාරිකා ක්ෂේත්‍රවලින් ආවරණය වූ අතර අරුබා ලෝකයේ විශාලතම කෝමාරිකා අපනයනකරු බවට පත්විය. කුඩා පරිමාණයෙන් වුවද, කර්මාන්තය අදටත් පවතී.

ජෛව ධාරිතාවයට ප්‍රවේශය ලෝක සාමාන්‍යයට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. 2016 දී, අරුබාහි තම භූමිය තුළ එක් පුද්ගලයෙකුට ජෛව ධාරිතාව ගෝලීය හෙක්ටයාර 0.57 ක් ක් වූ අතර එය ලෝක සාමාන්‍යය වන පුද්ගලයෙකුට ගෝලීය හෙක්ටයාර 1.6 ට වඩා බෙහෙවින් අඩුය. 2016 දී අරුබා භාවිතා කළේ එක් පුද්ගලයෙකුට ගෝලීය හෙක්ටයාර 6.5 ක ජෛව ධාරිතාවක් - ඔවුන්ගේ පාරිසරික පරිභෝජනයේ අඩිපාර. මෙයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් අරුබා අඩංගු ජෛව ධාරිතාව මෙන් 12 ගුණයක් පමණ භාවිතා කරන බවයි. මෙය අරුබාහි ජෛව ධාරිතා හිඟයේ ප්‍රමාණයයි.

අරුබාන් ෆ්ලෝරින් වල නිල විනිමය අනුපාතය ඇමරිකානු ඩොලරයට AFL 1.80 සිට ඇමරිකානු ඩොලර් 1.00 දක්වා සම්බන්ධ කර ඇත. මෙම කරුණ සහ සංචාරකයින්ගෙන් බහුතරයක් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය වීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ හෝටල් සහ නිවාඩු නිකේතන දිස්ත්‍රික්කවල ව්‍යාපාර පාරිභෝගිකයා සමඟ බැංකුකරණය කිරීමට සහ ඇමරිකානු ඩොලර් වලින් වෙළඳාම් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වන බවයි. අරුබා සමෘද්ධිමත් රටකි. විරැකියාව අඩුයි (2013 සිට රජය සංඛ්‍යාලේඛන ප්‍රකාශයට පත් කර නොමැති වුවද) සහ ඒක පුද්ගල ආදායම කැරිබියන් දූපත් වල ඉහළම එකකි (ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් 24,087). 2018 වසර අවසන් වන විට, කාන්තාවන් සඳහා ශ්‍රම බලකා සහභාගීත්ව අනුපාතය 56.6% ක් විය.

1980 දශකයේ මැද භාගය වන තෙක් ප්‍රධාන කර්මාන්තය වූයේ තෙල් පිරිපහදු කිරීමයි; පිරිපහදුව වසා දමන ලද අතර ආර්ථිකය සංචාරක ව්‍යාපාරය දෙසට මාරු විය. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ පිරිපහදුව වසා දමා නැවත නැවත ආරම්භ කර ඇත. මෑත වසරවලදී, පිරිපහදුව නැවත විවෘත කිරීමේ හැකියාව ගවේෂණය කිරීම සඳහා CITGO (වෙනිසියුලානු රාජ්‍ය තෙල් සමාගමක් වන PDVSA හි එක්සත් ජනපද අනුබද්ධිත ආයතනය) සමඟ අභිප්‍රාය ලිපියක් අත්සන් කරන ලදී.

2009 වන තෙක් නෙදර්ලන්තය අරුබාට සංවර්ධන ආධාර ලබා දුන්නේය. මෙම ආධාර ප්‍රධාන වශයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම, අධ්‍යාපනය, පරිපාලන සංවර්ධනය, සෞඛ්‍ය සේවා සහ තිරසාර ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා විය. 2009 දී අරුබාගේ ඉල්ලීම පරිදි මෙම ආධාරය නතර කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, 2015 සිට, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 80% කට වඩා ණය තියුනු ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති බැවින්, මූල්‍ය අධීක්ෂණයේ ආකාරයක් නැවත හඳුන්වා දී ඇත. අරුබාහි නිදහස් වෙළඳ කලාප දෙකක් (බාර්කැඩෙරා සහ බුෂිරි) ඇති අතර, එහිදී ආනයනය සහ අපනයනය සහ සේවා චලනය බදු රහිත වේ.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RIU_Palace_Antillas_-_Aruba.jpg|වම|thumb|දිවයිනේ සංචාරක නිකේතනයක්

 සංචාරක කර්මාන්තය 
අරුබාහි විශාල හා හොඳින් දියුණු සංචාරක කර්මාන්තයක් ඇති අතර, 2018 දී එහි භූමියේ රාත්‍රියක් රැඳී සිටි සංචාරකයින් 1,082,000 ක් පමණ පැමිණේ. දළ ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 75% ක් පමණ උපයා ගනු ලබන්නේ සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ ඒ ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම් මගිනි. බොහෝ සංචාරකයින් උතුරු ඇමරිකාවෙන් වන අතර, එහි වෙළඳපල කොටස 73.3% ක් වන අතර, පසුව ලතින් ඇමරිකාවෙන් 15.2% ක් සහ යුරෝපයෙන් 8.3% ක් වේ. 2018 දී, නෙදර්ලන්තයෙන් අමුත්තන් 40,231 ක් සිටියහ.

එක්සත් ජනපදය බලා යන පෞද්ගලික ගුවන් යානා මගීන් සඳහා, එක්සත් ජනපද ස්වදේශ ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, එක්සත් ජනපද රේගු සහ දේශසීමා ආරක්ෂණය 2001 පෙබරවාරි 1 වන දින ක්වීන් බියට්‍රික්ස් ගුවන්තොටුපළ පුළුල් කළ දින සිට පූර්ණ පූර්ව නිෂ්කාශන පහසුකමක් ඇත. 2008 සිට, පුද්ගලික ගුවන් ගමන් සඳහා මෙම සේවාව ඇති එකම දූපත අරුබා වේ.

 යොමු කිරීම්