ඔසෝන් තට්ටුව

ඔසෝන් තට්ටුව 
ඔසෝන් තට්ටුව යනු ගෝලාක වායුගෝලය තුළ, ස්ට්‍රැටොස්ෆියරය (Stratosphere) හි පිහිටි ඔසෝන් (O₃) අණු ගණන වැඩි ස්ථරයකි. මෙය භූමධ්‍යරේඛාවට මධ්‍යවර්තීව කිලෝමීටර් 15 සිට 35 දක්වා උසින් පිහිටා ඇත.  

 වැදගත්කම 
ඔසෝන් තට්ටුවේ ප්‍රධාන කාර්යය වන්නේ:  
 සූර්යයාගෙන් පැමිණෙන **අතිබැග්න UV-B හා UV-C කಿರණාවලිය** භූමියට ළඟා වීම වැළැක්වීමයි.  
 මනුෂ්‍ය, සතුන් හා ශාක සඳහා අතිශය අහිතකර වන චර්ම පිළිකා, ඇස් රෝග හා DNA හානි වළක්වයි.  
 ජලජ ජීවීන් (ප්ලැන්ක්ටන් වැනි) ආරක්ෂා කර, ජීවන දාමය පවත්වාගනී.  

 ඔසෝන් අවදානම 
20 වන සියවස අග භාගයේදී විද්‍යාඥයන් සොයා ගත්තේ, ක්ලෝරෝෆ්ලුරෝකාර්බන (CFCs) වැනි මිනිසා නිපදවූ ගෑස් ඔසෝන් අණු බිඳ දමමින් **"ඔසෝන් රන්ද"** (Ozone hole) මතු කළ බවයි.  
 1980 දශකයේදී අන්තාර්ක්ටිකාව මත විශාල රන්දයක් සොයා ගන්නා ලදී.  
 මෙයින් ඇල්ට්‍රාවයිලට් කిరණ තදින් වඩාත් භූමියට ළඟා විය.  

 ජාත්‍යන්තර උත්සාහ 
 1987 දී Montreal Protocol ගිවිසුම අත්සන් කරන ලදී.  
 CFC, Halon වැනි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය සීමා කිරීමට රටවල් එකඟවිය.  
 අද වනවිට ඔසෝන් තට්ටුව පියවරෙන් පියවර යථා තත්ත්වයට පත්වෙන බව පර්යේෂණ වලින් හෙළිවී ඇත.  

 අද වන විට 
 United Nations Environment Programme (UNEP) සහ World Meteorological Organization (WMO) අනුව, 21 වන සියවස මැද වනවිට ඔසෝන් තට්ටුව වැඩි පරමාණුවකින් යථා තත්ත්වයට පැමිණෙනු ඇත.  
 තවමත් ග්‍රීන්හවුස් ගෑස් සහ වතුර වාෂ්පය ඔසෝන් තට්ටුවට බලපාන බවත් කියැවෙයි.  

 තවත් බලන්න 
 ගෝලාක උණුසුම  
 ග්‍රීන්හවුස් වායු  
 Montreal Protocol  

 සටහන්