හවාරා

දකුණ|thumb|පෙට්‍රි විසින් 1911 දී විචිත්‍රවත් ෆායුම් මමී ඡායාරූප ගණනාවක් සොයා ගන්නා ලදී
හවාරා යනු පැරණි ඊජිප්තුවේ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයකි, ක්‍රොකොඩිලොපොලිස් අඩවියට දකුණින් ('Arsinoë', 'Medinet al-Faiyum' ලෙසද හැඳින්වේ) Fayyum ක්ෂේම භූමියේ අවපාතයට ඇතුල් වන ස්ථානයේය. එය ක්‍රි.පූ. 19 වන සියවසේදී පැරණි රාජධානියේ 12වන රාජවංශයේ පාරාවෝවරයෙකු වූ III වන අමනෙම්හාට් පාරාවෝ විසින් ගොඩනගන ලද පිරමීඩයේ ස්ථානයයි.

 ඉතිහාසය 
alt=|thumb|නැගෙනහිරින් හවාරා හි 12 වන රාජවංශයේ පාරාවෝ III වන Amenemhat පිරමිඩය.
alt=|thumb|Labyrinth, ගිනි පූජාසනය. හුණුගල් ෆ්රයිස් කොටසක්, ස්ථාවරය මත ලාම්පු ආකෘතිය. 12 වන රාජවංශය. ඊජිප්තුවේ හවාරා, ෆයුම් සිට. ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යාවේ පෙට්‍රි කෞතුකාගාරය, ලන්ඩන්
Amenemhat III යනු 12 වන රාජවංශයේ අවසාන බලගතු පාලකයා වන අතර, ඔහු හවාරා හි ගොඩනඟන ලද පිරමීඩය, එම පාලකයා විසින් Dahshur හි ඉදිකරන ලද ඊනියා "කළු පිරමීඩයේ" පසුකාලීන බව විශ්වාස කෙරේ. මෙය Amenemhet ගේ අවසන් විවේක ස්ථානය වූ බව විශ්වාස කෙරේ. හවාරාහි IIIවන අමෙනෙම්හෙට්ගේ දියණිය වන නෙෆෙරුප්තාගේ නොවෙනස්ව (පිරමිඩයේ) සොහොන ද විය. 2 ක් පමණ මෙම සොහොන්ගැබ හමු විය රජුගේ පිරමීඩයට දකුණින් කි.මී.

Amenemhat II ට පසුව ඉදිකරන ලද මධ්‍යම රාජධානියේ පිරමිඩ හා සමානව, එය හුණුගල් මාර්ග සහ සුසාන කුටිවල හරයක් වටා මඩ ගඩොල්වලින් ඉදිකරන ලද අතර හුණුගල් වලට මුහුණ ලා ඇත. මුහුණට මුහුණලා ඇති ගල් බොහොමයක් පසුව වෙනත් ගොඩනැගිලිවල භාවිතය සඳහා කොල්ලකන ලදී — ඊජිප්තුවේ පිරමීඩ සියල්ලටම පොදු ඉරණමක් — අද පිරමීඩය ඛාදනය වූ, නොපැහැදිලි පිරමීඩාකාර මඩ ගඩොල් කන්දකට වඩා මඳක් වැඩි ය, සහ කලකට පෙර විශ්මය ජනක මෘත ශරීර කෝවිල් පරිශ්‍රයේ කලින් තාප්පයකින් වට කර තිබූ, සංයුක්ත වැලි සහ චිප්ස් සහ හුණුගල් කැබලි අත්තිවාරම් ඇඳෙන් ඔබ්බට ස්වල්පයක් ඉතිරිව ඇත.

මෙම පිරමීඩයට යාබදව තිබූ දැවැන්ත මෘත ශරීරාගාරය, හෙරෝඩෝටස් විසින් " ලැබිරින්ත් " ලෙස හඳුන්වන ලද ගැලරි සහ අංගන සහිත ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ පදනම ලෙස සැලකේ. මෙම ගොඩනැගිල්ල Strabo සහ Diodorus Siculus විසින් ද සඳහන් කරන ලදී. (ග්‍රීකයින් සිතූ ක්‍රීටයේ ලිබ්‍රින්ටයේ ආදර්ශය මෙය බව Diodorus Siculus ගේ ප්‍රකාශයට කිසිදු ඓතිහාසිකත්වයක් නොමැත.

"ලැබිරින්ත්" කඩා දැමීම අර්ධ වශයෙන් ටොලමි II ගේ පාලන සමයට අයත් විය හැක, ඔහු යටතේ ෂෙඩිට් (ග්‍රීක ක්‍රොකොඩිලොපොලිස්, නූතන මෙඩිනෙට් එල්-ෆයුම්) පාරාවෝ නගරය ඔහුගේ සහෝදරිය-බිරිඳ අර්සිනෝට ගෞරව කිරීම සඳහා නැවත නම් කරන ලදී; මධ්‍යම රාජධානියේ හුණුගල් කුළුණු සහ හවාරා වලින් ඉවත් කරන ලද කුට්ටිවල අවසාන ගමනාන්තය ලෙස Arsinoë හි දැවැන්ත ටොලමික් ගොඩනැඟීමේ වැඩසටහනක් යෝජනා කර ඇති අතර දැන් එය නැති වී ඇත.

දොළොස්වන රාජවංශයේ පාරාවෝ සොබෙක්නෙෆේරු ද මෙම සංකීර්ණයේ ඉදිකරන ලදී. ඇගේ නමේ තේරුම " සොබෙක්ගේ ලස්සනම", පූජනීය කිඹුලා.
alt=|thumb|ග්‍රීක Uncial අක්ෂරයෙන් කොටා ඇති සොහොන් ගල. හුණුගල්, 4 කෑලි. ඊජිප්තුවේ හවාරා, ෆයුම් සිට. ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යාවේ පෙට්‍රි කෞතුකාගාරය, ලන්ඩන්
alt=|thumb|මෙම ලී මමී ලේබලය කළු පැහැති තීන්තයකින් ලියා තිබුණි. මුල් ලණුව තවමත් ස්ථානයේ ඇත. රෝම යුගය. ඊජිප්තුවේ හවාරා, ෆයුම් සිට. ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යාවේ පෙට්‍රි කෞතුකාගාරය, ලන්ඩන්

 පිරමීඩය 
පිරමීඩ පිවිසුමේ සිට පියගැටපෙළ සහිත බෑවුම් සහිත මාර්ගයක් කුඩා කාමරයක් සහ තවත් කෙටි තිරස් මාර්ගයක් දක්වා දිව යයි. මෙම තිරස් මාර්ගයේ වහලය තුළ ටොන් 20 ක් බරැති සැඟවුණු ස්ලයිඩින් උගුලක් විය. මෙය සොයාගෙන විවෘත කළහොත්, කොල්ලකරුවෙකු මුහුණට මුහුණලා සිටින්නේ පහත ඡේදයට සෘජු කෝණයකින්, ලී දොරවල් වලින් වසා ඇති හිස් මාර්ගයකින් හෝ පහත මාර්ගයට සමාන්තරව මඩ සහ ගල් වලින් පුරවා ඇති මාර්ගයකිනි. ඔහු උපකල්පනය කරන්නේ අවහිර කිරීම ඇතුල්වීම සඟවා එය ඉවත් කිරීමට කාලය නාස්ති කරන බවයි (එමගින් පිරමිඩ භාරකරුවන් විසින් හඳුනාගැනීමේ සම්භාවිතාව වැඩි වේ).

ඇත්ත වශයෙන්ම හිස් ඡේදයේ වහලයේ ටොන් 20 ක දෙවන උගුලක් විය, එය දෙවන හිස් ඡේදයකට ද පළමුවැන්නට සෘජු කෝණයකින් ද ලබා දුන්නේය. මෙයට ද ටොන් 20 ක උගුලක් එහි පූර්වගාමියාට සෘජු කෝණයකින් ඡේදයකට ලබා දී ඇත (එබැවින් පිරමීඩයේ අභ්‍යන්තරය මෙම ඡේදවලින් රවුම් විය). කෙසේ වෙතත්, මෙම ඡේදය අවසන් වූයේ සුසාන කුටිය සැඟවී ඇති බව අනුමාන කළ හැකි මඩ සහ ගල් අවහිර වූ විශාල ප්රදේශයකිනි.

කෙසේ වෙතත්, මෙය අන්ධ වූ අතර හුදෙක් පුළුල් නමුත් නොගැඹුරු ඇල්කොව් පුරවා ඇත. බිමෙහි අන්ධ පතුවළ දෙකක්, කැපූ ගල් කුට්ටිවලින් පරිස්සමින් පුරවා, සොරුන්ගේ කාලය තවදුරටත් නාස්ති කළේය, මන්ද සුසාන කුටියේ සැබෑ දොරටුව ඊටත් වඩා ප්‍රවේශමෙන් සඟවා අන්ධ පතුවළ අතර සහ ඇල්කොවයට විරුද්ධ විය.

මෙම සවිස්තරාත්මක ආරක්ෂක පියවරයන් නොතකා, උගුල් කිසිවක් තැනින් තැනට ලිස්සා ගොස් නැති බවත් ලී දොරවල් විවෘතව ඇති බවත් පෙට්‍රි සොයා ගත්තාය. මෙය භූමදානය කිරීමේ පාර්ශ්වයේ නොසැලකිලිමත්කම පෙන්නුම් කරන්නේද, නැවත පිරමීඩයේ තවදුරටත් භූමදානය කිරීමේ චේතනාවක්ද (පහත විස්තර කර ඇති ක්වාර්ට්සයිට් ඒකලිතයේ සර්කෝෆාගි දෙකක් සහ අවම වශයෙන් තවත් දෙදෙනෙකුට ඉඩ ඇති බව සොයා ගත් විට) හෝ හිතාමතා ක්‍රියාවක් සොහොන් ගෙය කොල්ලකෑමට පහසුකම් සැලසීම, අපට දැනගත නොහැක.

සුසාන කුටිය තනි ක්වාර්ට්සයිට් මොනොලිතයකින් සාදා ඇති අතර එය හුණුගල් වලින් ආවරණය කර ඇති විශාල කුටියකට පහත් කරන ලදී. Petrie ට අනුව මෙම මොනොලිතික් ස්ලැබ් එක ඇස්තමේන්තුගත ටොන් 110 ක් බරයි. සිවිලිම ඉහළ නැංවීම සඳහා කුටිය මත ගඩොල් පෙත්තක් තැබූ අතර පසුව කුටිය ක්වාර්ට්සයිට් ස්ලැබ් 3 කින් ආවරණය කරන ලදී (ඇස්තමේන්තුගත බර ටොන් 45 බැගින්). සුසාන කුටියට ඉහළින් සහන කුටි 2 ක් විය. මෙය ටොන් 50ක හුණුගල් ස්ලැබ් වලින් උල් වහලක් සාදා ඇත. ඉන්පසු පිරමීඩයේ හරයට ආධාරකයක් ලෙස උල් වහලට උඩින් අඩි 3ක් ඝනැති ගඩොල් ආරුක්කුවක් ඉදිකරන ලදී.Edwards, Dr. I.E.S.: The Pyramids of Egypt 1986/1947 p. 237–240Siliotti, Alberto, Zahi Hawass, 1997 "Guide to the Pyramids of Egypt"

පිරමීඩයේ පිවිසුම අද වන විට මීටර් 6 ක් ගැඹුරට ගංවතුරට ලක්ව ඇත්තේ අබ්දුල් වහබි ඇළෙන් ( බහර් යූසෙෆ් ඇළේ ශාඛාවක්) ජලයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි.

 කැණීම් 
මෙම ස්ථානයේ පළමු කැණීම් 1843 දී කාල් ලෙප්සියස් විසින් සිදු කරන ලදී. විලියම් ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රි විසින් 1888 දී හවාරා හි කැණීම් කරන ලද අතර, ක්‍රි.ව. 1 වන සහ 2 වන සියවස්වල පැපිරස් සොයා ගන්නා ලද අතර, පිරමීඩයට උතුරින්, රෝම යුගයට අයත් මිනී පෙට්ටිවල පින්තූර 146 ක් සොයා ගත් විශාල නෙක්‍රොපොලිස්, ඉතා සුළු පිරිස අතර විය. සම්භාව්‍ය පෞරාණිකත්වයේ පින්තාරු කරන ලද ඡායාරූප, රෝමානු ඊජිප්තුවේ "ෆයුම්" මමී ඡායාරූප සඳහා ඉතිරිව ඇති උදාහරණ. Petrie විසින් කරන ලද සොයාගැනීම් අතර, Iliad හි 1 සහ 2 පොත්වල කොටස් (Oxford, Bodleian පුස්තකාලයේ "හවාරා හෝමර්") අඩංගු මහා පැපිරස් ලියවිල්ලක් ඇතුළුව පැපිරස් අත්පිටපත් විය.

 මේකත් බලන්න 

 ඊජිප්තු පිරමිඩ ලැයිස්තුව
 මෙගලිතික ස්ථාන ලැයිස්තුව

 මූලාශ්‍ර 

 බාහිර සබැඳි 

 පුරාණ ඊජිප්තුවේ ස්මාරක සහ ස්ථාන: හවාරා
 හවාරා පැපිරස්
 ඊජිප්තු පුරාවිද්‍යාවේ පෙට්‍රි කෞතුකාගාරය, ලන්ඩන් යුනිවර්සිටි කොලේජ්: නැතිවූ ලැබ්රින්ත් පිළිබඳ අතථ්‍ය ගවේෂණයක්
 2000 PDF එකක් ලාබිරින්ත්හි ත්‍රිමාණ ආකෘති නිර්මාණය පෙන්වයි