දකුණු ආසියාවේ ලෝක උරුම අඩවි ලැයිස්තුව

යුනෙස්කෝ සංවිධානය දකුණු ආසියාවේ රටවල් හයක ලෝක උරුම හැටපහක් (65) නම් කර ඇත. ඒ ඇෆ්ගනිස්ථානය, ඉන්දියාව, නේපාලය, පකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය තුළ ය. කලාපය තුළ පිහිටා ඇති භූතානය සහ මාලදිවයිනට ලෝක උරුම අඩවි කිසිවක් නොමැත.
 වගුව පැහැදිලි කිරීම

අඩවිය; නිල නාමය
පිහිටි ස්ථානය; නගරය සහ භූගෝලීය ඛණ්ඩාංක
උපමාන; ලෝක උරුම කමිටුවේ අර්ථ දැක්වීම
වපසරිය; හෙක්ටයාර සහ අක්කර වලින්.
වසර; ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට එක් කළ වසර
විස්තරය; අඩවිය පිළිබඳ කෙටි විස්තරයක්

 ලෝක උරුම අඩවි 

 අඩවිය පිංතූරය ස්ථානය නිර්ණායක ප්‍රදේශයහෙ. (අක්කර) වර්ශය විස්තරය යොමු. අග්‍රා බලකොටුව   Cultural:(iii) 1983 අජන්තා ලෙන් 150x150px|alt=A line of caves, some with columns on the outside, along a rock face.  Cultural:(i), (ii), (iii), (vi) 1983 පොළොන්නරුව පෞරාණික නගරය 150x150px|alt=Upper part of a reclining Buddha.  Cultural:(ii), (iii), (vi) 1982 සීගිරිය පෞරාණික නගරය 150x150px  Cultural:(ii), (iii), (iv) 1982 මොහෙන්ජදාරෝහි පුරාවිද්‍යා නටඹුන් 150x150px  Cultural:(ii), (iii) 1980 බිහාර්, නාලන්දාවේ පිහිටි නාලන්දා මහාවිහාර (නාලන්දා විශ්ව විද්‍යාලය) පුරාවිද්‍යා භූමිය 150x150px  Cultural:(iv), (vi) ; buffer zone 2016 සාංචි හි බෞද්ධ ස්මාරක 150x150px  Cultural:(i), (ii), (iii), (iv), (vi) 1989 Takt-i-Bahi සහ අසල්වැසි Sahr-i-Bahlol නගරයේ බෞද්ධ නටබුන්. 150x150px  Cultural:(iv) 1980 ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය 150x150px  Natural:(ix), (x) ; buffer zone 2010 අඩවි තුනකින් සෑදී ඇත;
 හෝර්ටන් තැන්න ජාතික උද්‍යානය
 නකල්ස් සංරක්ෂණ වනාන්තරය
 උච්ච වනගත ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශය චම්පනර්-පවාගාද් පුරාවිද්‍යා උද්‍යානය 150x150px  Cultural:(iii), (iv), (v), (vi) ; buffer zone 2004 චත්‍රපති ශිවාජි පර්යන්තය (කලින් වික්ටෝරියා පර්යන්තය) 150x150px|alt=Large building of reddish stone with columns, cupolas and turrets. The main cupola is topped by a human sculpture.  Cultural:(ii), (iv) 2004 චිත්වාන් ජාතික උද්‍යානය 150x150px|alt=A lake with tree trunks in the water.  Natural:(vii), (ix), (x) 1984 ගෝවාහි පල්ලි සහ කන්‍යාරාම   Cultural:(ii), (iv), (vi) 1986 බාමියන් නිම්නයේ සංස්කෘතික භූ දර්ශනය සහ පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන්†   Cultural:(i), (ii), (iii), (iv), (vi) 2003  දොලවිර: හරප්පා නගරයක්150x150pxCultural:(iii), (iv) 2021 එලිෆන්ටා ගුහා   Cultural:(i), (iii) 1987 එල්ලෝරා ගුහා 150x150px|alt=Heavily decorated religious structure cut from dark rock.  Cultural:(i), (iii), (vi) 1983 ෆතේපූර් සික්රි 150x150px  Cultural:(ii), (iii), (iv) 1986 ලාහෝර් කොටුව සහ ශාලිමාර් උද්‍යානය 150x150px|alt=Entrance gate to a fort flanked by two large towers.  Cultural:(i), (ii), (iii) 1981 1999 දී මාර්ගයක් පුළුල් කිරීම සඳහා ඓතිහාසික ජල ටැංකි විනාශ කිරීම සහ පකිස්ථාන රජයේ ඉල්ලීම මත ලැයිස්තුගත කර ඇති උද්‍යානයේ පරිමිති බැමි පිරිහීම හේතුවෙන් මෙම ස්ථානය 2000 වසරේ සිට තර්ජනයට ලක්ව ඇති ස්ථානයක් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. දඹුල්ල රජමහා විහාරය 150x150px|alt=Stupa and statues of bodhisattvas inside a cave.  Cultural:(i), (vi) 1991 මහා හිමාලය ජාතික උද්‍යානය150x150px  Natural:(x) 2014 මහා ජීවමාන චෝල විහාර225x225px Tamil Nadu,  Cultural:(ii), (iii) ; buffer zone 1987Extended in 2004 to include the Brihadisvara Temple Complex in Gangaikondacholapuram and the Airavatesvara Temple Complex in Darasuram and name change from Brihadisvara Temple, Thanjavur to the present name.අඩවි තුනකින් සමන්විත වේ:
 බ්‍රහදීස්වර විහාරය
 අයිරාවතේශ්වර විහාරය
 බ්‍රහදිවර විහාරය, ගංගයිකොණ්ඩ හම්පි හි ස්මාරක සමූහය   Cultural:(i), (iii), (iv) 1986 මහාබලිපුරම්හි ස්මාරක සමූහය   Cultural:(i), (ii), (iii), (vi) 1984 පට්ටඩකල්හි ස්මාරක සමූහය 150x150px  Cultural:(iii), (iv) ; buffer zone 1987 රාජස්ථානයේ කඳුකර බලකොටු150x150px150x150px150x150px  Cultural:(ii), (iii) 2013අඩවි හයක් ඇතුළත් වේ:

 ඇම්බර් කොටුව, ජායිපූර් දිස්ත්‍රික්කය
 රන්තම්බෝර් කොටුව, සවායි මධෝපූර් දිස්ත්‍රික්කය
 ගග්‍රොන් කොටුව, ජලවාර් දිස්ත්‍රික්කය
 චිත්තෝර් කොටුව, චිත්තෝර්ගාර් දිස්ත්‍රික්කය
 කුම්බල්ගාර්, රාජ්සමන්ඩ් දිස්ත්‍රික්කය
 ජයිසල්මර් කොටුව, ජයිසල්මර් දිස්ත්‍රික්කය අහමදාබාද් ඓතිහාසික නගරය 150x150px  Cultural:(ii), (v) 535.7 (1323); buffer zone 395 (976)2017 මක්ලි, තට්ටා හි ඓතිහාසික ස්මාරක 150x150px|alt=Ruins of an octagonal building crowned by a cupola.  Cultural:(iii) 1981 බගරත් ඓතිහාසික මුස්ලිම් නගරය   Cultural:(iv) 1985 හුමායුන්ගේ සොහොන, දිල්ලිය 150x150px  Cultural:(ii), (iv) 1993 ජයිපූර් නගරය 150x150px|Hawa Mahal  Cultural:(ii), (iv), (vi) 2019 කත්මණ්ඩු නිම්නය 150x150px|alt=Streetscene with various characteristically shaped temple buildings.150x150px  Cultural:(iii), (iv), (vi) ; buffer zone 1979Minor modification of boundaries in 2006. The site has been listed as endangered 2003–2007 due to the partial or substantial loss of the traditional elements of six out of seven monument zones and resulting general loss of authenticity and integrity of the whole property. කකටිය ​​රුද්‍රේශ්වර (රාමප්පා) කෝවිළ, තෙලන්ගානා150x150pxCultural:(i), (iii) ; buffer zone 2021 කසිරංග ජාතික උද්යානය 150x150px  Natural:(ix), (x) 1985 කියෝල්ඩියෝ ජාතික උද්යානය 150x150px  Natural:(x) 1985 ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය150x150px  Cultural:(i), (iii) 1986 Khanchchendzong ජාතික වනෝද්‍යානය 150x150px  Mixed:(iii), (vi), (vii), (x) 178,400 (440.8); buffer zone 114,712 (283.459)2016 ලුම්බිණිය, බුදුරජාණන් වහන්සේ උපන් ස්ථානය 150x150px|alt=A large tree next to a water filled pool.  Cultural:(iii), (vi) ; buffer zone 1997 බුද්ධගයාවේ මහාබෝධි විහාර සංකීර්ණය244x244px  Cultural:(i), (ii), (iii), (iv), (vi) 2002 මනස් වනජීවී අභයභූමිය150x150px  Natural:(vii), (ix), (x) 1985 මිනාරට් සහ ජාම් පුරාවිද්‍යාත්මක අවශේෂ† 150x150px|alt=A tall minaret in a river valley. At the top of the nearby mountains there are other, smaller structures.  Cultural:(ii), (iii), (iv)  2002 නෛතික ආරක්ෂාවක් නොමැතිකම, ආරක්ෂණ පියවරක් හෝ කළමනාකරණ සැලැස්මක් නොමැතිකම සහ අඩවියේ සාමාන්‍යයෙන් දුර්වල තත්ත්වය හේතුවෙන් මෙම අඩවිය තර්ජනයට ලක්ව ඇති ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. මොයිඩම්ස් – අහෝම් රාජවංශයේ ගොඩැල්ල-සුසාන පද්ධතිය 150px|alt=Several tumuli in a forest, tourists walking around   Cultural:(iii),(iv)   2024Charaideo was the capital of the Ahom kingdom (1228–1826), and the tumuli were the burial sites of the royals and nobility. The tumuli create an undulating landscape reminiscent of hills, in line with the spiritual beliefs of the Tai-Ahom people. ඉන්දියාවේ කඳුකර දුම්රිය   Cultural:(ii), (iv) ; buffer zone 1999Extended in 2005 to include the Nilgiri Mountain Railway and in 2008 to include the Kalka–Shimla Railway. Name change in 2005 from Darjeeling Himalayan Railway to the present name.Composed by three lines:
 Darjeeling Himalayan Railway
 Nilgiri Mountain Railway
 Kalka-Shimla Railway නන්දා දේවි සහ මල් නිම්නය ජාතික වනෝද්‍යානය150x150px  Natural:(vii), (x) ; buffer zone 1988Extended in 2005??? පැරණි ගාලු නගරය සහ එහි බලකොටු 150x150px  Cultural:(iv) 1988 Qutb Minar and its Monuments, Delhi200x200px  Cultural:(iv) 1993 Rani-ki-Vav (the Queen's Stepwell) at Patan, Gujarat150x150px  Cultural:(i)(iv) 4.68 ha 2014  රතු බලකොටුව සංකීර්ණය 150x150px  Cultural:(ii), (iii), (vi) ; buffer zone 2007 බිම්බෙට්කා හි පාෂාණ වාසස්ථාන 150x150px  Cultural:(iii), (v) ; buffer zone 2003 රොහ්ටාස් බලකොටුව 150x150px|alt=Ruins of the gate to a fortress.  Cultural:(ii), (iv) 1997 පහාර්පූර්හි බෞද්ධ විහාරයේ නටබුන්   Cultural:(i), (ii), (vi) 1985 අනුරාධපුර පෞරාණික නගරය 150x150px  Cultural:(ii), (iii), (vi) 1982 මහනුවර නගරය 150x150px|alt=Administrative or religious building.  Cultural:(iv), (vi) 1988 හොයිසාලයන්ගේ පූජනීය කණ්ඩායම්226x226pxCultural:(i), (ii), (iv) ; buffer zone 2023Composed by three sites:

 Chennakeshava Temple, Belur
 Hoysaleshvara Temple, Halebid
 Chennakesava Temple, Somanathapura සාගර්මාතා ජාතික උද්යානය 150x150px  Natural:(vii) 1979 Santiniketan150x150pxCultural:(iv), (vi) ; buffer zone 2023 සිංහරාජ වනාන්තරය 200x200px  Natural:(ix), (x) 1988 සුන්දරබන්ස් ජාතික වනෝද්‍යානය 150x150px  Natural:(ix), (x) 1987 සූර්ය කෝවිල, කොනාරක් 150x150px|alt=Decorated wheel in stone relief.  Cultural:(i), (iii), (vi) 1984 ටජ් මහල් 150x150px|alt=A white building with a big and several smaller cupolas framed by four white minarets at each corner.  Cultural:(i) 1983 Taxila 150x150px  Cultural:(iii), (vi) 1980 The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement 150x150px Cultural:(i)(ii)(vi) 2016 ජන්තර් මන්තර්, ජයිපූර් 150x150px  Cultural:(iii), (iv) ; buffer zone 2010 සුන්දරබාන්ස්   Natural:(ix), (x) 1997 වික්ටෝරියානු ගොතික් සහ මුම්බායිහි ආර්ට් ඩෙකෝ සමූහය center|150x150px Cultural:(ii), (iv) 66.34; buffer zone 378.782018 බටහිර ඝාට්ස්   Natural:(ix), (x) 2012Composed by 39 national parks or protected areas spread between the states of Maharashtra, Karnataka, Tamil Nadu and Kerala

අනෙකුත් ආසියානු කලාපවලට සාපේක්ෂව දකුණු ආසියාව සඳහා යුනෙස්කෝ අඩවි
දකුණු ආසියාවේ යුනෙස්කෝ අඩවි සංඛ්‍යාව අග්නිදිග සහ නැගෙනහිර ආසියාවේ ස්ථාන සංඛ්‍යාවෙන් වෙනස් වේ. දකුණු ආසියාතික රටවල් 'SA' සහ දුඹුරු පැහැයෙන් සටහන් වේ.

 අමතර අවධානයට 
List of World Heritage Sites in Afghanistan
List of World Heritage Sites in Bangladesh
List of World Heritage Sites in India
List of World Heritage Sites in Nepal
List of World Heritage Sites in Pakistan
List of World Heritage Sites in Sri Lanka

 සටහන් 

 මූලාශ්‍ර 

*
Asia, Southern