ග්‍රෙනඩාව

ග්‍රෙනඩාව ( ; Grenadian Creole French: , ) යනු නැගෙනහිර කැරිබියානු මුහුදේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් රාජ්‍යයකි. සුළං මුහුණත දූපත් වල දකුණු කෙළවර වන ග්‍රෙනඩාව ශාන්ත වින්සන්ට් සහ ග්‍රෙනාඩින්ස් වලට කෙලින්ම දකුණින් සහ ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ දකුණු ඇමරිකානු ප්‍රධාන භූමියට උතුරින් සැතපුම් 100 ක් (කිලෝමීටර් 160) පමණ පිහිටා ඇත.

ග්‍රෙනාඩාව ග්‍රෙනාඩා දූපත, කැරියාකෝ සහ පෙටිට් මාටිනික් යන කුඩා දූපත් දෙකක් සහ ප්‍රධාන දූපතට උතුරින් පිහිටා ඇති සහ ග්‍රෙනාඩින්ස් හි කොටසක් වන කුඩා දූපත් කිහිපයකින් සමන්විත වේ. එහි විශාලත්වය වර්ග කිලෝමීටර් 348.5 (වර්ග සැතපුම් 134.6) වන අතර, 2024 දී ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 114,621 කි. එහි අගනුවර ශාන්ත ජෝර්ජ් ය. සාදික්කා සහ සෙංකෝලය බෝග නිෂ්පාදනය නිසා ග්‍රෙනාඩා "කුළුබඩු දූපත" ලෙසද හැඳින්වේ.

යුරෝපීයයන් ඇමරිකාවට පැමිණීමට පෙර, දකුණු ඇමරිකාවේ ආදිවාසී ජනතාව ග්‍රෙනාඩාවේ වාසය කළහ. ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1498 දී ඇමරිකාවට ඔහුගේ තුන්වන ගමනේදී ග්‍රෙනාඩා දුටුවේය. පදිංචි කැරිබ් දූපත් වැසියන්ගේ විරෝධය හේතුවෙන් යුරෝපීයයන් දිවයින යටත් විජිතයක් බවට පත් කිරීමට ගත් අසාර්ථක උත්සාහයන් කිහිපයකින් පසුව, ප්‍රංශ ජනාවාසකරණය සහ යටත් විජිතකරණය 1649 දී ආරම්භ වූ අතර ඊළඟ සියවස දක්වා පැවතුනි.  1763 පෙබරවාරි 10 වන දින පැරිස් ගිවිසුම යටතේ ග්‍රෙනාඩා බ්‍රිතාන්‍යයන්ට පවරා දෙන ලදී. බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය 1974 දක්වා පැවතුනි (1779 සහ 1783 අතර කෙටි ප්‍රංශ අත්පත් කර ගැනීමක් හැර). කෙසේ වෙතත්, 1967 මාර්තු 3 වන දින, ඇසෝසියේටඩ් රාජ්‍යයක් ලෙස එහි අභ්‍යන්තර කටයුතු සම්බන්ධයෙන් පූර්ණ ස්වාධීනත්වයක් ලබා දෙන ලද අතර, 1958 සිට 1962 දක්වා, ග්‍රෙනාඩාව බ්‍රිතාන්‍ය බටහිර ඉන්දීය යටත් විජිතවල කෙටි කාලීන සම්මේලනයක් වන බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සම්මේලනයේ කොටසක් විය.

ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ලෙස ග්‍රෙනාඩාවේ පළමු අගමැති ධුරයට පත් එරික් ගයිරිගේ නායකත්වය යටතේ 1974 පෙබරවාරි 7 වන දින නිදහස ලබා දෙන ලදී. නව රට රාජ්‍ය නායකයා ලෙස දෙවන එලිසබෙත් රැජින සමඟ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ජාතීන්ගේ සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය. 1979 මාර්තු මාසයේදී, මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී නව මැණික් ව්‍යාපාරය ලේ රහිත කුමන්ත්‍රණයකින් ගයිරිගේ රජය පෙරලා දමා මොරිස් බිෂොප් අගමැති ලෙස නායකත්වය දුන් මහජන විප්ලවවාදී රජය (PRG) පිහිටුවන ලදී. පසුව බිෂොප්ව මහජන විප්ලවවාදී හමුදාවේ (PRA) සාමාජිකයින් විසින් අත්අඩංගුවට ගෙන මරණ දඬුවම නියම කරන ලද අතර, එය 1983 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ ආක්‍රමණයක් සාධාරණීකරණය කිරීමට භාවිතා කරන ලදී. එතැන් සිට, දිවයින පාර්ලිමේන්තු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකට නැවත පැමිණ ඇති අතර දේශපාලනික වශයෙන් ස්ථාවරව පවතී. ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල්වරයෙකු රාජ්‍ය නායකයා නියෝජනය කරයි. වර්තමානයේ රට මෙහෙයවනු ලබන්නේ III වන චාල්ස් රජු, ග්‍රෙනාඩා රජු සහ තවත් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය 14 ක් විසිනි.
 නිරුක්තිය 

 ඉතිහාසය 
 ප්‍රාග් කොලොම්බියානු ඉතිහාසය 

 යුරෝපීය ආගමනය 

 ප්‍රංශ යටත් විජිතය (1649–1763) 

 බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමය 
 මුල් යටත් විජිත සමය 

 පසු යටත් විජිත සමය 

 නිදහසෙන් පසු යුගය 

 එක්සත් ජනපදයේ ආක්‍රමණය (1983) 

 මොරිස් බිෂොප්ගේ කුමන්ත්‍රණය සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම 

 එක්සත් ජනපදය සහ මිත්‍ර පාක්ෂික ප්‍රතිචාර සහ ප්‍රතික්‍රියාව 

 පශ්චාත් ආක්‍රමණ අත්අඩංගුවට ගැනීම් 

 1983 සිට 

 භූගෝලය 

 දේශගුණය 

 සත්ව විද්‍යාව 

 භූ විද්‍යාව 

 දේශපාලනය 

 විදේශ සබඳතා 

 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය 

 ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය (OAS) 

 ද්විත්ව බදු සහන (CARICOM) ගිවිසුම 

 FATCA 

 ALBA 

 හමුදා 

 පරිපාලන අංශ 

 මානව අයිතිවාසිකම් 

 ආර්ථිකය 

 කෘෂිකර්මය සහ අපනයන 

 සාදික්කා කර්මාන්තය 

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 

 අධ්‍යාපනය 

 ප්‍රවාහනය 
 ගුවන් සංචාරක 

 බස් 

 කුලී රථ 

 ජන විකාශනය 

 ආගම් 

 භාෂා 

 සංස්කෘතිය 

 මාධ්‍ය 

 ක්‍රීඩා 
 ඔලිම්පික් 

 ක්‍රිකට් 

 පාපන්දු 

 සටහන් 

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:Small Island Developing States
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ප්‍රවර්ගය:පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ
ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්
ප්‍රවර්ගය:Former French colonies
ප්‍රවර්ගය:කැරිබියානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:උතුරු ඇමරිකානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ