ග්වාතමාලාවේ රජය සහ දේශපාලනය

දේශපාලන පද්ධතිය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:National_Palace_of_Culture_-_Guatemala_City.jpg|thumb|ජනාධිපතිවරයාගේ කලින් නිවස වූ ජාතික මාළිගාව, දැන් විධායක ශාඛාව විසින් වැදගත් ක්‍රියා සඳහා භාවිතා කරයි.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Congreso_de_Guatemala_(7895588940).jpg|thumb|කොංග්‍රසයේ අභ්‍යන්තරය.
ග්වාතමාලාව යනු ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් වන අතර, එහිදී ග්වාතමාලාවේ ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා වන අතර බහු-පක්ෂ පද්ධතියක වේ. විධායක බලය රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. ව්‍යවස්ථාදායක බලය රජයට සහ ජනරජයේ කොංග්‍රසයට පැවරී ඇත. අධිකරණය විධායකයෙන් සහ ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් ස්වාධීන වේ.

2015 සැප්තැම්බර් 2 වන දින, දූෂණ වංචාවක් හේතුවෙන් ඔටෝ පෙරෙස් මොලිනා ග්වාතමාලාවේ ජනාධිපති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වූ අතර 2016 ජනවාරි දක්වා ඇලෙජැන්ඩ්‍රෝ මැල්ඩොනාඩෝ ඔහු වෙනුවට පත් කරන ලදී. කොංග්‍රසය මැල්ඩොනාඩෝ වෙනුවට නව උප සභාපති ලෙස හිටපු යුනිවර්සිඩෑඩ් ඩි සැන් කාලෝස් ජනාධිපති ඇල්ෆොන්සෝ ෆුවෙන්ටස් සෝරියා පත් කළේය.

ජිමී මොරාලෙස් 2016 ජනවාරි 14 වන දින බලයට පත් විය.[ 2020 ජනවාරි මාසයේදී, ඔහුගෙන් පසු ඇලෙජැන්ඩ්‍රෝ ජියාමට්ටෙයි පත් විය.

ග්වාතමාලාවේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු, සමාජ විද්‍යාඥයෙකු, ලේඛකයෙකු සහ දේශපාලනඥයෙකු සහ සෙමිලා පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු සහ සම-නිර්මාතෘවරයෙකු වන සීසර් බර්නාඩෝ අරෙවාලෝ ඩි ලියොන්, දැන් ග්වාතමාලාවේ 52 වන ජනාධිපතිවරයා ලෙස සේවය කරයි.

 විදේශ සබඳතා 
ග්වාතමාලාව දිගු කලක් අසල්වැසි බෙලීස්හි භූමියේ සම්පූර්ණ හෝ කොටසක් හිමිකරගෙන ඇත. මෙම භෞමික ආරවුල හේතුවෙන්, 1991 සැප්තැම්බර් 6 වන දින දක්වා ග්වාතමාලාව බෙලීස්හි ස්වාධීනත්වය පිළිගත්තේ නැත,Encyclopedia of the Inter-American System  by George Pope Atkins Greenwood Press, Westport, Connecticut (1997) p. 36. නමුත් ආරවුල විසඳී නොමැත. එය අවසන් කිරීම සඳහා ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානයේ අනුග්‍රහය යටතේ දැනට සාකච්ඡා පැවැත්වෙමින් පවතී.

 හමුදා 
ග්වාතමාලාවේ නිහතමානී හමුදාවක් සිටින අතර, එහි කාර්ය මණ්ඩලය 15,000 ත් 20,000 ත් අතර වේ.

2017 දී ග්වාතමාලාව න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.

 පරිපාලන අංශ 
ග්වාතමාලාව දෙපාර්තමේන්තු 22කට බෙදා ඇත (ස්පාඤ්ඤ: departamentos) සහ උප-බෙදා ඇත්තේ මහ නගර සභා 335කට පමණ (ස්පාඤ්ඤ: municipios).

 මානව අයිතිවාසිකම් 
1996 සිවිල් යුද්ධය අවසන් වූ දා සිට ග්වාතමාලාවේ ඝාතන සහ ඝාතන කල්ලි සුලභ විය. ඔවුන් බොහෝ විට රහසිගත ආරක්ෂක උපකරණ (Cuerpos Ilegales y Aparatos Clandestinos de Seguridad – CIACS), සංවිධානාත්මක අපරාධවලට සම්බන්ධ වත්මන් සහ හිටපු හමුදා සාමාජිකයින්ගේ සංවිධාන සමඟ සබඳතා පැවැත්වූහ. ඔවුන්ට සැලකිය යුතු බලපෑමක් තිබුණි, දැන් එය තරමක් අඩු වී ඇත, නමුත් නීති විරෝධී ඝාතන දිගටම පවතී. 2004 ජූලි මාසයේදී, අන්තර්-ඇමරිකානු අධිකරණය 1982 ජූලි 18 වන දින ප්ලාන් ඩි සැන්චෙස් හි අචි-මායා 188 දෙනෙකු සමූලඝාතනය කිරීම හෙළා දුටු අතර, එහි ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, ග්වාතමාලා හමුදාව ජන සංහාරයක් සිදු කළ බවට තීන්දු කළේය. 1980 ගණන්වල ගිනිගත්-පෘථිවි ව්‍යාපාරයේ වාර්තා වූ 626 සංහාරයන්ගෙන් ඕනෑම එකක් සඳහා ග්වාතමාලා රාජ්‍යයට එරෙහිව අධිකරණය විසින් ලබා දුන් පළමු තීන්දුව එය විය. එම සංහාරවලදී, ගොදුරු වූවන්ගෙන් 83% ක් මායා සහ 17% ක් ලැඩිනෝ විය.
ග්වාතමාලාවේ අධිකරණමය නොවන ඝාතන20105,07220112792012439මූලාශ්‍රය: මානව හිමිකම් පිළිබඳ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය (CALDH)
2008 දී, ස්ත්‍රී දූෂණය, එනම් ඇගේ ලිංගිකත්වය නිසා කාන්තාවක් ඝාතනය කිරීම, අපරාධයක් ලෙස නිල වශයෙන් පිළිගත් පළමු රට බවට ග්වාතමාලාව පත්විය. එල් සැල්වදෝරය සහ ජැමෙයිකාවෙන් පසු ලෝකයේ තුන්වන ඉහළම ස්ත්‍රී දූෂණ අනුපාතය ග්වාතමාලාවේ ඇති අතර, 2007 සිට 2012 දක්වා සෑම කාන්තාවන් 100,000 කටම 9.1 ක් පමණ මිනීමැරුම් සිදු වේ.

 යොමු කිරීම්