ලොස් ඇන්ජලීස්

ලොස් ඇන්ජලීස්, බොහෝ විට එහි මුලකුරු LA ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ, එක්සත් ජනපදයේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරයයි. නගර සීමාව තුළ දළ වශයෙන් මිලියන 3.9 පදිංචිකරුවන් 2020 වර්ෂය වන විට, එය නිව් යෝර්ක් නගරයට පමණක් පිටුපසින් එක්සත් ජනපදයේ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය වේ; එය දකුණු කැලිෆෝනියාවේ වාණිජ, මූල්‍ය සහ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය ද වේ. ලොස් ඇන්ජලීස් ජනවාර්ගික හා සංස්කෘතික වශයෙන් විවිධ වූ ජනගහනයක් ඇති අතර, මිලියන 13.2 ක ජනතාවක් වෙසෙන අගනගරයක ප්‍රධාන නගරය වේ. ලොස් ඇන්ජලීස් සහ රිවර්සයිඩ්-සැන් බර්නාඩිනෝ අගනගර ප්‍රදේශ ඇතුළත් වන ග්‍රේටර් ලොස් ඇන්ජලීස්, මිලියන 18 කට අධික පදිංචිකරුවන්ගෙන් යුත් අගනගරයකි.

නගරයේ නිසි බහුතරයක් බටහිරින් පැසිෆික් සාගරයට යාබදව දකුණු කැලිෆෝනියාවේ ද්‍රෝණියක පිහිටා ඇති අතර අර්ධ වශයෙන් සැන්ටා මොනිකා කඳුකරය හරහා උතුරු දෙසින් සැන් ෆර්නැන්ඩෝ නිම්නය දක්වා විහිදෙන අතර නගරයට නැගෙනහිරින් සැන් ගේබ්‍රියෙල් නිම්නයට මායිම් වේ. එය වර්ග සැතපුම් 469 (කි.මී. 1,210) පමණ ආවරණය වන අතර, 2022 වර්ෂය වන විට ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 9.86 පදිංචිකරුවන් සිටින එක්සත් ජනපදයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය වන ලොස් ඇන්ජලීස් ප්‍රාන්තයේ ප්‍රාන්ත ආසනය වේ. එය 2022 වර්ෂය වන විට මිලියන 2.7 කට අධික නරඹන්නන් සමඟ එක්සත් ජනපදයේ වැඩිපුරම සංචාරය කරන සිව්වන නගරය වේ."America's 10 most visited cities", World Atlas, September 23, 2021.

ලොස් ඇන්ජලීස් බවට පත් වූ ප්‍රදේශය මුලින් වාසය කළේ ස්වදේශික ටොංවා ජනයා වන අතර පසුව ජුවාන් රොඩ්‍රිගස් කැබ්‍රිලෝ විසින් 1542 වර්ෂයේ දී ස්පාඤ්ඤයට හිමිකම් කීවේ ය. මෙම නගරය 1781 වර්ෂයේ සැප්තැම්බර් මස 4 වන දින ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාර ෆෙලිපේ ඩි. නේව් යටතේ යාංගා ගම්මානයේ ආරම්භ කරන ලදී. එය මෙක්සිකානු නිදහස් යුද්ධයෙන් පසුව 1821 වර්ෂයේ දී මෙක්සිකෝවේ කොටසක් බවට පත් විය. 1848 වර්ෂයේ දී, මෙක්සිකානු-ඇමරිකානු යුද්ධය අවසානයේ, ලොස් ඇන්ජලීස් සහ අනෙකුත් කැලිෆෝනියාවේ ග්වාඩලුප් හිඩාල්ගෝ ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස මිල දී ගෙන එක්සත් ජනපදයේ කොටසක් බවට පත් විය. කැලිෆෝනියාව රාජ්‍යත්වය ලබා ගැනීමට මාස පහකට පෙර 1850 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මස 4 වන දින ලොස් ඇන්ජලීස් මහ නගර සභාවක් ලෙස සංස්ථාගත කරන ලදී. 1890 වර්ෂයේ තෙල් සොයා ගැනීම නගරයට වේගවත් වර්ධනයක් ගෙන ආවේ ය. නැගෙනහිර කැලිෆෝනියාවෙන් ජලය සපයන ලොස් ඇන්ජලීස් ජලධරය 1913 වර්ෂයේ දී නිම කිරීමත් සමඟ නගරය තවදුරටත් පුළුල් විය.

ලොස් ඇන්ජලීස් පුළුල් පරාසයක කර්මාන්ත සහිත විවිධ ආර්ථිකයක් ඇත. කොවිඩ්-19 වසංගතයෙන් පසු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී නිෂ්පාදනයේ දැඩි , ලොස් ඇන්ජලීස් තවමත් ඇමරිකානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයේ විශාලතම කේන්ද්‍රස්ථානයකි, ආදායම අනුව ලොව විශාලතම; නගරය සිනමා ඉතිහාසයේ වැදගත් ස්ථානයකි. එය ඇමරිකාවේ කාර්යබහුලම බහාලුම් වරායක් ද ඇත. 2018 වර්ෂයේ දී, ලොස් ඇන්ජලීස් අගනගරයේ දළ නාගරික නිෂ්පාදනය ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.0 කට වඩා වැඩි විය. එය නිව් යෝර්ක් සහ ටෝකියෝවට පසු ලෝකයේ තුන්වන විශාලතම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය සහිත නගරය බවට පත් කරයි. ලොස් ඇන්ජලීස් 1932 වර්ෂයේ සහ 1984 වර්ෂයේ ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලට සත්කාරකත්වය ලබා දුන් අතර 2028 වර්ෂයේ දී ද සත්කාරකත්වය දරනු ඇත. කොවිඩ්-19 වසංගතයෙන් පසු ලොස් ඇන්ජලීස් නගරයෙන් ව්‍යාපාරික නික්මයාමක් තිබියදීත්, නගරයේ නාගරික හරය ෆ්‍රෑන්ක් ගෙරි විසින් නිර්මාණය කරන ලද ලොව විශාලතම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සමඟ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස විකාශනය වෙමින් පවතී.

 මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images