ටෙගුසිගල්පා, හොන්ඩුරාස්

ටෙගුසිගල්පා (  )—කලින් ටෙගුසිගල්පා, මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයේ මහ නගර සභාව ( or Tegucigalpa, M.D.C.), සහ වාචිකව ටෙගස් හෝ ටෙගුස් ලෙස හැඳින්වේ—එය හොන්ඩුරාස් හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන අතර එහි සහෝදර නගරය වන කොමායාගුයෙලා ද වේ.

1578 සැප්තැම්බර් 29 වන දින ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් විසින් හිමිකම් කියන ලදී, 1880 ඔක්තෝම්බර් 30 වන දින ටෙගුසිගල්පා හොන්ඩුරාස් අගනුවර බවට පත් විය, ජනාධිපති මාර්කෝ ඕරෙලියෝ සෝටෝ යටතේ, ඔහු නිදහස ලැබූ දා සිට හොන්ඩුරාස් අගනුවර වූ කොමයාගුවා වෙතින් රජයේ ආසනය ගෙන යන විට 1841 දී. 1936 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් ටෙගුසිගල්පා සහ කොමයාගුවා මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස ස්ථාපිත කරන ලදී, සහ වත්මන් 1982 හොන්ඩුරාන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ස්ථීර ජාතික අගනුවර ලෙස සේවය කරන මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කයක් ලෙස සහෝදර නගර නිර්වචනය කරයි.

ටෙගුසිගල්පා පිහිටා ඇත්තේ ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් දෙපාර්තමේන්තුව ලෙස හැඳින්වෙන දකුණු-මධ්‍යම උස්බිම් කලාපයේ එය දෙපාර්තමේන්තු අගනුවර ද වේ. එය කඳු වලින් වට වූ මිටියාවතක පිහිටා ඇත. ටෙගුසිගල්පා සහ කොමයගුවා, සහෝදර නගර වන අතර, චොලුටෙකා ගඟෙන් භෞතිකව වෙන් කරනු ලැබේ. මධ්‍යම දිස්ත්‍රික්කය ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන් දෙපාර්තමේන්තුවේ මහ නගර සභා 28 න් විශාලතම වේ.

ටෙගුසිගල්පා හොන්ඩුරාස් හි විශාලතම සහ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය මෙන්ම ජාතියේ දේශපාලන හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය වේ. ටෙගුසිගල්පා විදේශ තානාපති කාර්යාල 25කට සහ කොන්සල් කාර්යාල 16කට සත්කාරකත්වය සපයයි. එය පිළිවෙළින් ජාතික බලශක්ති සහ විදුලි සංදේශ සමාගම් වන ENEE සහ Hondutel වැනි රජය සතු ආයතන කිහිපයක නිවහන වේ. රටේ වැදගත්ම පොදු විශ්ව විද්‍යාලය වන හොන්ඩුරාස් ජාතික ස්වයං පාලන විශ්ව විද්‍යාලය, මෙන්ම ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායමට ද නගරය නිවහන වේ. නගරයට ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපළ දෙකක් වන කොමයාගුවා සහ ටොන්කොන්ටින් සේවය කරයි.

මධ්‍යම දිස්ත්‍රික් නගරාධිපති කාර්යාලය () යනු නගර පාලන ආයතනය වන අතර, නගරාධිපතිවරයෙකුගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සහ මහනගර සංස්ථාව පිහිටුවීමේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් 10 දෙනෙකුගෙන් සමන්විතය (  ) දෙපාර්තමේන්තුවේ ආසනය ද වන අතර, ෆ්‍රැන්සිස්කෝ මොරාසාන්ගේ ආණ්ඩුකාර කාර්යාලය ද අගනුවර පිහිටා ඇත. 2008 දී, නගරය ලෙම්පිරා බිලියන 1.555 (US$82,189,029) අනුමත අයවැයක් මත ක්‍රියාත්මක විය. 2009 දී, නගර ආන්ඩුව ලෙම්පිරා බිලියන 1.955 ක (US$103,512,220) ආදායමක් වාර්තා කර ඇති අතර එය පැනමා නගරය හැර මධ්‍යම ඇමරිකාවේ වෙනත් ඕනෑම අගනුවරකට වඩා වැඩිය.[ උපුටා ගැනීමක් අවශ්‍යයි ]

ටෙගුසිගල්පා හි යටිතල පහසුකම් එහි ජනගහන වර්ධනයට සමපාත වී නොමැත. ඌන නාගරික සැලසුම්කරණය, ඝන ලෙස ඝනීභවනය වූ නාගරීකරණය සහ දරිද්‍රතාවය අඛණ්ඩ ගැටළු වේ. මාර්ග යටිතල පහසුකම් මඟින් වාහන 400,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් කාර්යක්ෂමව හැසිරවීමට නොහැකි වන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දැඩි රථවාහන තදබදයක් ඇති වේ. ජාතික සහ පළාත් පාලන ආයතන දෙකම යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීමට සහ පුළුල් කිරීමට මෙන්ම නගරයේ දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images