මලාවි හි කාන්තාවන්

මලාවි ඇතුළු ලොව පුරා කාන්තාවන්ගේ තත්ත්වය මනිනු ලබන්නේ සමාජ, ආර්ථික සහ දේශපාලන සන්දර්භයන් ආවරණය වන පුළුල් පරාසයක දර්ශක භාවිතා කරමිනි. මූලික වශයෙන් 2010 සහ වර්තමාන දිනය අතර කාලසීමාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, මලාවි හි කාන්තාවන්ගේ තත්ත්වය සංඛ්‍යානමය දර්ශක පරාසයක් හරහා විශ්ලේෂණය කරනු ඇත.

මලාවි හි කාන්තාවන්ගේ වර්තමාන සමාජ තත්ත්වය, පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා කාන්තා ප්‍රවේශය, මාතෘ මරණ අනුපාතිකය සහ උපතේ සිට කාන්තාවන්ගේ ආයු අපේක්ෂාව වැනි දර්ශක හරහා ඵලදායී ලෙස තක්සේරු කර ඇත. මෙම දර්ශක මලාවි හි කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ ජීවිතය පිළිබඳ පුළුල් තොරතුරු කාචයක් ඉදිරිපත් කරයි. මලාවිහි පාසල් අධ්‍යාපනය සඳහා කාන්තාවන්ට ඇති ප්‍රවේශය දර්ශකයක් ලෙස පෙන්වා දෙන්නේ ප්‍රාන්තය තුළ, බොහෝ වයස් කාණ්ඩ සඳහා සහ සමස්ත සිසුන් සඳහා ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ගේ අනුපාතය සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය අනුව කාන්තා පාසල් ප්‍රවේශය පිරිමින්ගේ ප්‍රවේශය හා සම මට්ටමින් පවත්වාගෙන යන ආකාරයයි. කෙසේ වෙතත්, මලාවි හි කාන්තා ශිෂ්‍යාවන්, වයස වැඩි වන විට, අඛණ්ඩ අඩුවීමක් දකිමින්, මලාවි හි ශිෂ්‍යාවන් අතර අනිවාර්ය අධ්‍යාපනයේ අසාර්ථකත්වය පෙන්නුම් කරයි. 2010 දී කාන්තාවන්ගේ ආයු අපේක්ෂාව ආසන්න වශයෙන් අවුරුදු 58 ක් වූ අතර 2017 හි නවතම දත්ත වලට අනුව මලාවි හි සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාවෙන් සිටින කාන්තාවන් අවුරුදු 66 දක්වා වර්ධනය වී ඇති බව මලාවි හි උපතේ සිට කාන්තාවන්ගේ ආයු අපේක්ෂාව පසුගිය දශකය තුළ සැලකිය යුතු වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි. සංවර්ධන ක්‍රියාවලියේ සමාන අවස්ථා වල ප්‍රාන්ත සමඟ සසඳන විට පවා මලාවිහි මාතෘ මරණ අනුපාතය විශේෂයෙන් අඩුය. 

මලාවිහි කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික තත්ත්වය මනිනු ලබන්නේ කාන්තාවන් සඳහා උරුම හිමිකම්, විරැකියාව සහ කාන්තාවන් සඳහා ශ්‍රම බලකායේ සහභාගීත්වය වැනි දර්ශක භාවිතයෙන්, මලාවි ආර්ථිකයේ පිරිමි සහ ගැහැණු අතර පවතින වැටුප් පරතරයේ ප්‍රමාණය සමඟිනි. උරුම හිමිකම් දර්ශකය කාන්තාවන්ට තම පිරිමි සගයන් හා සසඳන විට දේපල ඵලදායී ලෙස හිමිකර ගැනීමට සහ නඩත්තු කිරීමට ඇති හැකියාව මැන බලයි. මලාවි හි වත්මන් උරුම හිමිකම් පිරිමි/ගැහැණු දරුවන් අතර සහ පිරිමි/ගැහැණු ජීවත්ව සිටින කලත්‍රයන් අතර ඔවුන්ගේ විසරණයේදී සමාන බව සොයා ගැනේ. මලාවි හි උරුම අයිතිවාසිකම්වල ඇති සමානාත්මතාවයට පටහැනිව, ශ්‍රම බලකායේ සහභාගීත්වය සහ විරැකියාව ප්‍රාන්තයේ කාන්තා රැකියා සඳහා ඇති අභියෝග ඉස්මතු කරයි. කාන්තා ශ්‍රම සහභාගීත්වයේ වර්තමාන තත්ත්වය විස්තර කරන්නේ කාන්තා ජනගහනය ඉහළ සමස්ත රැකියා නියුක්ත ජනගහනයක් සහ ඉතා සමාන විරැකියා අනුපාතයක් තිබියදීත් පිරිමි ජනගහනයෙන් ඉහළ ප්‍රතිශතයක් දැනට රැකියාවල නිරත වන ආකාරයයි. ලොව පුරා ප්‍රාන්ත හා සසඳන විට ප්‍රාන්තය ලැයිස්තුවේ පහළටම ලකුණු ලබා ගන්නා බැවින් මෙම පරතරය මලාවි හි වැටුප් සමඟ දිගටම පවතී. ඔවුන්ගේ දුර්වල ජාත්‍යන්තර ශ්‍රේණිගත කිරීම් සමඟින්, ඉහළම ශ්‍රේණිගත උප සහරා රාජ්‍යය වන රුවන්ඩාව, 0.791ක් 0-1 පරිමාණයෙන් ලබාගත් අතර, මලාවි 0.664ක් ලබා ගත් අතර අනෙකුත් උප සහරානු රටවල් හා සසඳන විට ප්‍රාන්තය දුර්වල ලකුණු ලබා ගනී.

කාන්තාවන්ගේ දේශපාලන තත්ත්වය මැන බැලීම සඳහා භාවිතා කරන දර්ශකවලට කාන්තාවන් අතර දේශපාලන සහභාගීත්වය, දේශපාලන ආයතනවලට ප්‍රවේශය සහ ජාතික පාර්ලිමේන්තුවේ කාන්තා ආසන ඇතුළත් වේ. මලාවිහි කාන්තාවන්ගේ දේශපාලන සහභාගීත්වය දර්ශකයක් ලෙස ප්‍රභව අසංඛ්‍යාත ප්‍රමාණයක් හරහා ඵලදායී ලෙස ග්‍රහණය කර ඇත. මෙම මූලාශ්‍ර කාන්තාවන්ගේ දේශපාලන සහභාගීත්වය සම්බන්ධයෙන් සමාන නිගමනවලට එළැඹේ. ජාතික දේශපාලන ව්‍යුහය තුළ කාන්තාවන්ගේ සහභාගීත්වය ඔවුන්ගේ පිරිමි සගයන්ට වඩා දුර්වල බව පෙන්වා දී ඇත්තේ කාන්තාවන් පිරිමින් තරම් දේශපාලනික වශයෙන් ක්‍රියාකාරී වනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන සෘණාත්මක ඒකාකෘති සාමාන්‍යකරණය වීම හේතුවෙනි. මැතිවරණ ජයග්‍රහණය කිරීමට සහ පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන පවත්වා ගැනීමට අවශ්‍ය සම්පත් සඳහා ප්‍රවේශය සපයන දොරටු පාලකයන් සිටීම හේතුවෙන් දේශපාලනයේ කාන්තා සහභාගිත්වය ජාතික දේශපාලන ව්‍යුහයන්ගෙන් තවදුරටත් සීමා වී ඇත. මෙම සීමිත සහභාගීත්වය ජාතික සැකසුම තුළ කාන්තාවන් විසින් හිමිකරගෙන සිටින සීමිත තනතුරු සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වේ. මෙම සැකැස්ම, පිරිමින්ට සහ කාන්තාවන්ට සමාන තනතුරු සඳහා කැපවී සිටියද, කාන්තා දේශපාලනඥයින් සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ ආසන පවත්වා ගෙන යාමේ ක්‍රම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර, එම ප්‍රතිපත්තිවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මලාවි පුරා සිටින කාන්තාවන්ට ඔවුන්ගේ තත්ත්වය පවත්වා ගැනීමට නිසි ව්‍යුහයක් සහ සම්පත් නොමැතිව සිටිති. මෙම කාන්තා දේශපාලඥයින්ට ඇති සීමිත සම්පත් තිබියදීත්, පාර්ලිමේන්තුවේ ආසනවලින් 20% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් කාන්තාවන් විසින් දරන බැවින් මලාවි තුළ ඇති ජාතික පාර්ලිමේන්තුව ශරීරයේ ආසන සඳහා කාන්තා මන්ත්‍රීවරුන් පත්කිරීමේ සාධාරණ සාර්ථකත්වයක් දකියි. මලාවිහි කාන්තා දේශපාලඥයින් සඳහා පුළුල් ලෙස පවතින සීමිත ප්‍රවේශය සහ සම්පත් තිබියදීත්, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය කරා මලාවි අඛණ්ඩ වර්ධනයක් අපේක්ෂා කළ යුතු බවට නිගමනය කිරීම සඳහා සමාජ හා ආර්ථික දර්ශකවල ධනාත්මක ගමන් පථය සමඟ ඒකාබද්ධව ක්‍රියා කරන කාන්තා දේශපාලනඥයන් ජාතික වේදිකාවේ ප්‍රවර්ධනය කිරීමේදී රජය සාධාරණ සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගනිමින් සිටී.

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු