විධායක ඡනාධිපති

විධායක ජනාධිපති යනු එම රාජ්‍යයේ පාලනය සම්බන්ධයෙන් අධිකාරී බලය ක්‍රියාත්මක කරන රාජ්‍ය නායකයා වන අතර, ජනාධිපති, අර්ධ-ජනාධිපති සහ පාර්ලිමේන්තු ක්‍රම තුළ මෙම තනතුර දැකිය හැක.

බොහෝ පාර්ලිමේන්තු ජනරජවල පොදු ප්‍රධාන ජනාධිපතිවරුන් සමඟ ඔවුන් වෙනස් වේ, එහිදී ජනාධිපතිවරයා සංකේතාත්මක, දේශපාලන නොවන භූමිකාවන් (සහ බොහෝ විට පාර්ලිමේන්තුව විසින් තනතුරට පත් කරනු ලැබේ) ඉටු කරන අතර අග්‍රාමාත්‍යවරයා අදාළ සියලු විධායක බලය දරයි.  දකුණු අප්‍රිකාව සහ බොට්ස්වානා වැනි කුඩා ජාතීන් සංඛ්‍යාවකට විධායක ජනාධිපති ක්‍රමයක් සහ පාර්ලිමේන්තු ස්වභාවයෙන් යුත් පාලන ක්‍රමයක් යන දෙකම ඇත, ජනාධිපතිවරයා ව්‍යවස්ථාදායකයේ විශ්වාසය මත තෝරා පත් කර ගනු ලැබේ.  මෙම ප්‍රාන්තවල, ජනාධිපති සහ අගමැති කාර්යාල (පිළිවෙලින් රාජ්‍ය නායකයා සහ රජයේ ප්‍රධානියා ලෙස) ඒකාබද්ධ යැයි පැවසිය හැකිය.

ඉහත උදාහරණ කෙසේ වෙතත්, විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය, "ජනාධිපති ක්‍රමය" සහ "අර්ධ ජනාධිපති ක්‍රමය" තුළ දක්නට ලැබේ.

බලය අනිසි ලෙස භාවිතා කිරීම වැළැක්වීම සඳහා, ව්‍යවස්ථාදායක සහ අධිකරණ ආයතන හරහා පරීක්ෂා කිරීම් සහ තුලනය ක්‍රියාත්මක වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, එක්සත් ජනපදයේ එක් ක්රමයක් වන්නේ දෝෂාභියෝගයයි. එමගින් ජනාධිපතිවරයාගේ ක්‍රියාවන් ව්‍යවස්ථා විරෝධී යැයි අන් අය සලකන්නේ නම්, ජනාධිපතිවරයා වගකිව යුතු වේ.

 මැතිවරණ 
පාර්ලිමේන්තු ජනරජවල, ජනාධිපතිවරුන් බොහෝ විට තෝරාගනු ලබන්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය විසිනි. කෙසේ වෙතත්, අගමැතිවරයෙකු සහ ජනාධිපතිවරයෙකු සිටින එම රටවල ක්‍රම වෙනස් වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, චෙකියාවේ මහජනතාවගෙන් බහුතර ඡන්දයක් ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත් කර ගනී.

සම්පූර්ණ ජනාධිපති ක්‍රම සහ ව්‍යවස්ථාපිත ජනාධිපති ක්‍රමයක් සහිත පාර්ලිමේන්තු ක්‍රම තුළ, ජනාධිපතිවරයා ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් ස්වාධීනව තේරී පත් වේ. මෙය කිරීමට ක්රම කිහිපයක් තිබේ; plurality system සහ two-round system ඇතුළුව.

 සමකාලීන උදාහරණ 
 ජනාධිපති ක්‍රම 



 For more information: please see 

 අර්ධ ජනාධිපති ක්‍රම 







  *

























 †

 පාර්ලිමේන්තු සහ අදාළ පද්ධති 

Combines aspects of a presidential system with those of a parliamentary system. The president is elected by parliament and is dependent on the confidence of the parliament to remain in office, much like a prime minister.

Combines aspects of a presidential system with those of a parliamentary system. The president is elected by parliament but does not hold a parliamentary seat, and is immune from a vote of no confidence (as well is their cabinet), unlike a prime minister.
Combines aspects of a presidential system with those of a parliamentary system. The president is elected by voters after the parliament nominates some of its members as candidates and the president is dependent on the confidence of the parliament to remain in office, much like a prime minister.

 ආයතනික උදාහරණය 
ආයතනික පරිසරය තුළ, සමාගමක ප්‍රධානියා ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා (CEO) වන අතර, සභාපති(president) දෙවන අණ දෙන නිලධාරියා වේ.

 මේවාද බලන්න 
 ශ්‍රී ලංකාවේ විධායක ඡනාධිපති ධූරය
 ජනාධිපතිවරයාට එරෙහි දෝෂාභියෝගය
 ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය
 ආයතනික නීතිය

 Notes 

 References