විමලා විජේවර්ධන

විමලා විජේවර්ධන (විමලා; නී සිල්වා ; 7 අගෝස්තු 1908 – 27 ජනවාරි 1994)  ලංකා දේශපාලඥයෙක්  සහ රටේ ප්‍රථම කැබිනට් අමාත්‍යවරිය වූවාය. 

 විවාහය සහ පවුල 
ඇගේ වැඩිමහල් සොහොයුරියගේ අභාවයෙන් පසුව, විමලා වයස අවුරුදු දහඅටේදී තම සහෝදරියගේ වැන්දඹු දොන් චාල්ස් විජේවර්ධන (1892-1956) සමඟ විවාහ විය. ඔහු දොන් පිලිප් තුඩුගල විජේවර්ධනගේ පස්වන පුත්‍රයාය. සේදවත්තේ දැව වෙළෙන්දෙක් සහ හෙලේනා ඩෙප් ( නී වීරසිංහ) සහ පුවත්පත් අධිපති දොන් රිචඩ්ගේ බාල සොහොයුරාය. ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටියහ; ආනන්ද, පද්මිණී සහ රුක්මිණි.

දොන් චාල්ස් ලංකාවේ නිදහස ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීම සඳහා සංඝයා එක්සත් කිරීමට උපකාර කළේය. ධර්ම විජය (ධර්මිෂ්ඨකමේ ජයග්‍රහණය) හෝ පන්සලේ කැරැල්ල සම්පාදනය කිරීමේ වගකීම ඔහු සතු විය. 1953 දී ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මෙම පොත ලොව පුරා ප්‍රශංසා ගෙන ආවේය. එය යටත් විජිත පාලනයේ කැත බව, බුදුදහමේ උත්තරීතර ස්වභාවය සහ එය ලබා දුන් වටිනාකම් පිළිගත්තේය. කැලණිය රජමහා විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට අවශ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන සැලසීමේ වගකීම ඔහුගේ මව වූ හෙලේනාට පැවරිණි. කැලණිය විහාරස්ථානය ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම ඔහුගේ සොහොයුරා වන දොන් වෝල්ටර්ට භාර විය. ඔහුගේ අකල් මරණය නිසා දොන් චාල්ස් එය අවසන් වන තෙක් කටයුතු භාර ගත්තේය. උන්වහන්සේ තම පූර්වගාමියා වූ මාපිටිගම බුද්ධරක්ඛිත හිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු විහාරාධිපති ධුරයට පත් වූ තලේවල විජිත (ධම්මරක්ඛිත) ගේ අනුශාසකවරයා විය.

 දේශපාලන ජීවිතය 
1952 දී ඇය 2 වැනි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය නියෝජනය කරමින් කැලණිය ආසනයට තරග කළාය. ඇයගේ ප්‍රතිවාදියා වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ වත්මන් (සහ ඇගේ බෑණනුවන් වූ) ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ඡන්ද 6,235 කින් පරාජයට පත් විය.  1956 3 වැනි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ඇය මීරිගම ආසනයට තරග කර ඡන්ද 36,193ක් (මුළු ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් 75.25%ක්) ලබාගෙන තේරී පත් වූයේ එහි සිටි මන්ත්‍රී ජෝන් අමරතුංග පරාජය කරමිනි. 

1956 ජුනි මාසයේදී ඇය එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායකගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරිය ලෙස පත් වූ අතර,   රටේ ප්‍රථම කැබිනට් අමාත්‍යවරිය බවට පත් වූවාය. ඇය එවකට පුරුෂ මූලික සෞඛ්‍ය පද්ධතියක බොහෝ පරිවර්තනයන් සිදු කළාය. ඇය පත් කරන විට, කාන්තා වෛද්‍යවරුන්ට රෝහල් වාට්ටු භාරව සිටීමට අවසර තිබුණේ නැත. ඇය ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍යවරුන්ට වාට්ටු අධීක්ෂණය කිරීමේ අයිතිය ලබා දෙමින් ක්‍රමය වෙනස් කළාය. පසුව, ඇය පාරම්පරික වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් සෞඛ්‍ය පද්ධතිය තුළ ලියාපදිංචි කිරීමෙන් විධිමත් පිළිගැනීමක් ලබා දුන්නාය.

සෞඛ්‍ය පද්ධතියට මුදල් නොමැති බව දැනගත් විජේවර්ධන අරමුදල් රැස්කිරීමේ අරමුණින් ලොතරැයියක් (ආරෝග්‍යා) ආරම්භ කළේය. මෙම ව්‍යවසාය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා සාර්ථක වූ බැවින්, ආරෝග්‍යා ලංකා ජාතික ලොතරැයි මණ්ඩලය බවට පත් විය.

1958 ජුනි මාසයේදී ඇය පළාත් පාලන හා නිවාස අමාත්‍යවරිය ලෙස පත් කරන ලදී. ඇයගේ පළමු රාජකාරිවලින් එකක් වූයේ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය වෘත්තිකයන්ට ඔවුන්ගේ ඖෂධ සැකසීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වූ ගංජා වගා කිරීමට අවසර දීම සඳහා නීති සම්පාදනය කිරීම, විදේශ විනිමය ඉතිරි කිරීමයි. පසුව 1959 දහනායක කැබිනට් මණ්ඩලයේ පළාත් පාලන හා නිවාස අමාත්‍ය ධුරය ඇය රඳවා ගත්තාය.

1959 නොවැම්බර් 21 වන දින ඇය නිවාස අඩස්සියේ තබා මාස තුනකට පසුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ඇය පළාත් පාලන අමාත්‍ය ධුරයෙන් නෙරපා හැරීමට හේතු විය. මූලික විමර්ශනයේදී ඇයට වැරදි චෝදනාවක් එල්ල වී ඇති බව ඔප්පු විය. ඇය නිර්දෝෂී බව ඔප්පු වූ අතර සියලු චෝදනා ඉවත දමන ලදී. චෝදනාවලට එල්ල වූ අපකීර්තිය ඇගේ දේශපාලන ජීවිතය සාර්ථක ලෙස අවසන් කළේය.

1960 ජූලි මාසයේදී ඇය නිදහස් වීමෙන් පසු, ඇය ක්‍රිස්තියානි ආගමට හැරුණු අතර, ක්‍රිස්තියානි පුනර්ජීවන රැස්වීම්වලට නිතිපතා සහභාගිවන්නියක් ලෙස ආගමික නැඹුරුවක් ඇති ජීවිතයක් ගත කළාය. 

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1908 උපත්