ඩොමිනිකානු ජනරජයේ රජය සහ දේශපාලනය

ඩොමිනිකන් ජනරජයේ බහු-පක්ෂ දේශපාලන ක්‍රමයක් ඇත. සෑම වසර දෙකකට වරක් මැතිවරණ පවත්වනු ලබන අතර, ජනාධිපතිවරණ, හතරෙන් බෙදිය හැකි වසරවල පැවැත්වෙන අතර, කොන්ග්‍රස් සහ නගර සභා මැතිවරණ, හතරෙන් බෙදිය නොහැකි ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවලින් පැවැත්වෙන බව ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් සොයාගෙන ඇත. "1996 සිට ජනාධිපතිවරණ සහ කොන්ග්‍රස් මැතිවරණ සාමාන්‍යයෙන් නිදහස් හා සාධාරණ බව ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් සොයාගෙන ඇත." 2016 සිට, ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රතිසංස්කරණයකින් පසුව, මැතිවරණ ඒකාබද්ධව පවත්වනු ලැබේ.

ප්‍රධාන පක්ෂ තුන වන්නේ 1966–78 සහ 1986–96 බලයේ සිටි කොන්සර්වේටිව් සමාජ ක්‍රිස්තියානි ප්‍රතිසංස්කරණවාදී පක්ෂය (); සහ 1963, 1978–86 සහ 2000–04 දී බලයේ සිටි සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ඩොමිනිකන් විප්ලවවාදී පක්ෂය (); සහ 1996–2000 සහ 2004–2020 දී බලයේ සිටි ඩොමිනිකන් විමුක්ති පක්ෂය (). 2020 දී, PLD හි පාලනයට එරෙහිව විරෝධතා ඇති විය. විපක්ෂ නූතන විප්ලවවාදී පක්ෂයේ (PRM) ජනාධිපති අපේක්ෂක ලුයිස් අබිනාඩර්, PLD පරාජය කරමින් මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කළේය.
 පරිපාලන අංශ 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dominican_Republic,_administrative_divisions_-_de_-_monochrome.svg|දකුණ|thumb|ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පළාත්
ඩොමිනිකන් ජනරජය පළාත් 31 කට බෙදා ඇත. අගනුවර වන සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ, ඩිස්ට්‍රිටෝ නැෂනල් (ජාතික දිස්ත්‍රික්කය) ලෙස නම් කර ඇත. පළාත් මහ නගර සභා (මූනිසිපියෝස්; ඒකීය මහ නගර සභා) ලෙස බෙදා ඇත. ඒවා රටේ දෙවන මට්ටමේ දේශපාලන හා පරිපාලන උප කොට්ඨාශ වේ. ජනාධිපතිවරයා පළාත් 31 හි ආණ්ඩුකාරවරුන් පත් කරයි. නගරාධිපතිවරුන් සහ මහ නගර සභා නාගරික දිස්ත්‍රික්ක 124 සහ ජාතික දිස්ත්‍රික්කය (සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ) පරිපාලනය කරයි. ඔවුන් කොංග්‍රස් නියෝජිතයන් ලෙස එකවර තේරී පත් වේ.

පළාත් යනු රටේ පළමු මට්ටමේ පරිපාලන උප කොට්ඨාශ වේ. මධ්‍යම රජයේ ප්‍රාදේශීය කාර්යාලවල මූලස්ථානය සාමාන්‍යයෙන් පළාත්වල අගනුවර නගරවල දක්නට ලැබේ. ජනාධිපතිවරයා සෑම පළාතක් සඳහාම පරිපාලන ආණ්ඩුකාරවරයෙකු (ගොබර්නාඩෝර් සිවිල්) පත් කරයි, නමුත් දිස්ත්‍රික්ක ජාතික (ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ IX මාතෘකාව) සඳහා නොවේ. ඩිස්ට්‍රිටෝ නැෂනල් 1936 දී නිර්මාණය කරන ලදී. මෙයට පෙර, ඩිස්ට්‍රිටෝ නැෂනල් යනු පැරණි සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පළාත වූ අතර එය 1844 දී රට නිදහස ලැබූ දා සිට පැවතුනි. එය 2001 දී එයින් වෙන් වූ නව සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පළාත සමඟ පටලවා නොගත යුතුය. එය බොහෝ ආකාරවලින් පළාතකට සමාන වුවද, ඩිස්ට්‍රිටෝ නැෂනල් පරිපාලන ආණ්ඩුකාරවරයෙකු නොමැති වීම සහ එහි පරිපාලනය භාරව සිටින සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ, නගර සභාව (අයුන්ටමියෙන්ටෝ) සහ නගරාධිපති (සින්ඩිකෝ) යන නගර වලින් පමණක් සමන්විත වීමෙන් වෙනස් වේ.
+පළාතඅගනගරයපළාතඅගනගරයlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Municipio_Azua_de_Compostela.png|මධ්‍යය|12x12පික්|Azua Coat of Armsඅසුවාඅසුවා ඩි කොම්පොස්ටෙලා මොන්සෙනෝර් නූවෙල්බොනාඕ බවරුකෝනෙයිබා මොන්ටේ ක්‍රිස්ටිසැන් ප්‍රනාන්දු ඩි මොන්ටේ ක්‍රිස්ටි බරහෝනාසැන්ටා කෲස් ඩි බරහෝනා මොන්ටේ ප්ලාටාමොන්ටේ ප්ලාටා ඩජාබෝන්ඩජාබෝන් පෙඩර්නල්ස්පෙඩර්නල්ස්link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Municipio_Santo_Domingo.svg|මධ්‍යය|12x12පික්|Distrito Nacional Coat of Armsඩිස්ට්‍රිටෝ නැසිනල්සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ පෙරවියාබනීඩුආර්ටේසැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ඩි මැකෝරිස් පුවර්ටෝ ප්ලාටාසැන් ෆෙලිපේ ඩි පුවර්ටෝ ප්ලාටා එලියාස් පිනාකොමන්ඩඩෝර් සමනාසමනා එල් සීබෝසැන්ටා කෲස් ඩි එල් සෙයිබෝ සැන් ක්‍රිස්ටෝබල්සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් එස්පාලියාට්මොකා සැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවාසැන් ජෝස් ඩි ඔකෝවා හේටෝ මේයර්හැටෝ මේයර් ඩෙල් රේ සැන් ජුවාන්සැන් ජුවාන් ඩි ලා මගුවානා හර්මනස් මිරාබල්සැල්සෙඩෝlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_de_San_Pedro_de_Macoris_(En_cuadrilongo).svg|මධ්‍යය|12x12පික්|San Pedro de Macorís Coat of Armsසැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස්සැන් පේද්‍රෝ ඩි මැකෝරිස් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්සියාජිමානි සැන්චෙස් රමිරෙස්කොටුයි ලා අල්ටග්‍රාසියාසැල්වාලියන් ඩි හිගුයි සන්තියාගෝසන්තියාගෝ ඩි ලොස් කබල්ලෙරෝස් ලා රොමානාලා රොමානා සන්තියාගෝ රොඩ්‍රිගස්සැන් ඉග්නාසියෝ ඩි සබනෙටා ලා වේගාකන්සෙප්සියෝන් ඩි ලා වේගා සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝසැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ එස්ටේ මාරියා ට්‍රිනිඩෑඩ් සැන්චෙස්නාගුවාlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Escudo_del_Municipio_Mao.svg|මධ්‍යය|12x12පික්|Valverde Coat of Armsවැල්වර්ඩේසැන්ටා කෲස් ඩි මාඕ
 විදේශ සබඳතා 
ඩොමිනිකන් ජනරජය එක්සත් ජනපදය සමඟ සමීප සබඳතාවක් ඇති අතර, පුවර්ටෝ රිකෝ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය සහ එක්සත් ජනපදයේ අනෙකුත් ප්‍රාන්ත සහ අධිකරණ බල ප්‍රදේශ සමඟ සමීප සංස්කෘතික සබඳතා පවත්වයි.

ඩොමිනිකන් ජනරජයට හයිටි ජාතිකයන් විශාල වශයෙන් සංක්‍රමණය වීම හේතුවෙන් ඩොමිනිකන් ජනරජයේ අසල්වැසි හයිටි සමඟ සබඳතා පළුදු වී ඇති අතර, ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පුරවැසියන් වැඩිවන අපරාධ සහ අනෙකුත් සමාජ ගැටලු සඳහා හයිටි ජාතිකයන්ට දොස් පවරති. ඩොමිනිකන් ජනරජය ජාත්‍යන්තර ෆ්‍රැන්කෝෆෝනි සංවිධානයේ නිත්‍ය සාමාජිකයෙකි.

ඩොමිනිකන් ජනරජය ඩොමිනිකන් ජනරජය-මධ්‍යම ඇමරිකානු නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම හරහා එක්සත් ජනපදය, කොස්ටාරිකාව, එල් සැල්වදෝරය, ග්වාතමාලාව, හොන්ඩුරාස් සහ නිකරගුවාව සමඟ නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමක් ඇත. සහ කැරිබියන් සංසදය හරහා යුරෝපීය සංගමය සහ කැරිබියන් ප්‍රජාව සමඟ ආර්ථික හවුල්කාරිත්ව ගිවිසුමක් ඇත.

2024 ගෝලීය සාම දර්ශකයට අනුව ඩොමිනිකන් ජනරජය ලෝකයේ 97 වන සාමකාමීම රටයි.

 හමුදා 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Two_Commando_soldiers_of_the_MEFA_provide_security.jpg|දකුණ|thumb|සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි පුහුණුව ලබන ඩොමිනිකන් සොල්දාදුවන්ඩොමිනිකන් ජනරජයේ සන්නද්ධ හමුදා යනු ඩොමිනිකන් ජනරජයේ හමුදා බලකායන් වේ. ඔවුන් ආසන්න වශයෙන් 56,000 ක් ක්‍රියාකාරී රාජකාරියේ නියුතු පුද්ගලයින්ගෙන් සමන්විත වේ. ඩොමිනිකන් ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා ඩොමිනිකන් ජනරජයේ සන්නද්ධ හමුදාවන්හි අණදෙන නිලධාරියා වන අතර ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය සන්නද්ධ හමුදාවන්හි ප්‍රධාන කළමනාකරණ ආයතනය වේ.

ක්‍රියාකාරී රාජකාරියේ නියුතු පුද්ගලයින් 28,750 ක් සිටින හමුදාව, පාබල බලසේනා හයකින්, ගුවන් අශ්වාරෝහක බලඇණියකින් සහ සටන් සේවා සහායක බලසේනාවකින් සමන්විත වේ. ගුවන් හමුදාව ප්‍රධාන කඳවුරු දෙකක් ක්‍රියාත්මක කරයි, එකක් සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ අසල දකුණු කලාපයේ සහ එකක් රටේ උතුරු කලාපයේ, ගුවන් හමුදාව හෙලිකොප්ටර් ඇතුළු ගුවන් යානා 75 ක් පමණ ක්‍රියාත්මක කරයි. නාවික හමුදාව ප්‍රධාන නාවික කඳවුරු දෙකක් ක්‍රියාත්මක කරයි, එකක් සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි සහ එකක් නිරිතදිග වෙරළ තීරයේ ලාස් කල්ඩෙරාස් හි.

මෙම ප්‍රදේශවල ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා සන්නද්ධ හමුදා විශේෂිත ගුවන් තොටුපළ ආරක්ෂක බලකායක් (CESA) සහ විශේෂිත වරාය ආරක්ෂක බලකායක් (CESEP) සංවිධානය කර ඇත. සන්නද්ධ හමුදා ලේකම්වරයා විශේෂිත දේශසීමා බලකායක් (CESEF) පිහිටුවීමට සැලසුම් ද නිවේදනය කර ඇත. ජාතික විමර්ශන අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය (DNI) සහ මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය (DNCD) සඳහා 75% ක කාර්ය මණ්ඩලයක් සන්නද්ධ හමුදා විසින් සපයනු ලැබේ.

2018 දී ඩොමිනිකන් ජනරජය න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය.

 යොමු කිරීම්