2024 ඊශ්‍රායලය-ලෙබනනය සටන් විරාම ගිවිසුම

2024 නොවැම්බර් 27 වන දින, හිස්බුල්ලා සහ ඊශ්‍රායලය අතර මාස 14 ක දරුණු සටන් අවසන් කරමින් එක්සත් ජනපදය සහ ප්‍රංශය විසින් මැදිහත් වූ සටන් විරාම ගිවිසුමක් ක්‍රියාත්මක විය. සටන් විරාමයට ඊශ්‍රායලය, ලෙබනනය සහ මැදිහත් රටවල් එකඟ වී ඇති නමුත්, එක්සත් ජනපදය විසින් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස නම් කරන ලද කණ්ඩායමක් ලෙස නිල වශයෙන් අත්සන් කර නොමැති හිස්බුල්ලා සංවිධානය නොවේ. ගිවිසුම මගින් සතුරුකම් දින 60කට නැවැත්වීමට නියම කර ඇති අතර, එම කාලය තුළ හිස්බුල්ලා තම සටන්කාමීන් ලිටානි ගඟට උතුරින් - ආසන්න වශයෙන්  ගෙන යා යුතුය. ඊශ්‍රායල-ලෙබනන දේශසීමාවෙන් -සහ ඊශ්‍රායල හමුදා ක්‍රමයෙන් දකුණු ලෙබනනයෙන් ඉවත් වීමට නියමිතය. එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ රටවල් පහක අධීක්ෂණ මණ්ඩලයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම අධීක්ෂණය කරනු ඇති අතර, අනුකූලතාවය සහතික කිරීම සඳහා 5,000 ලෙබනන භටයන් යොදවා ඇත. ඊශ්‍රායලය තම ආරක්ෂාවට ක්ෂණික තර්ජනවලට මුහුණ දෙන්නේ නම්, පහර දීමේ අයිතිය ඊශ්‍රායලය සතුවේ.

නායක හසන් නස්‍රල්ලාගේ මරණය සහ හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ හමුදා යටිතල පහසුකම් සහ මිසයිල අවි ගබඩා බොහොමයක් විනාශ කිරීම ඇතුළුව හිස්බුල්ලා සංවිධානයට පාඩුවක් සිදු වීමෙන් පසුව මෙම ගනුදෙනුව සිදු විය. දිනකට පෙර, ඊශ්‍රායල සොල්දාදුවන් යුද්ධයේ පළමු වතාවට ලිටානි ගඟට පැමිණියහ.  ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂක කැබිනට් මණ්ඩලය 10-1 ඡන්දයකින් ගිවිසුම අනුමත කළේය. ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ප්‍රකාශ කළේ සටන් විරාමය ඊශ්‍රායලයට ඉරාන තර්ජනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමටත්, එහි හමුදා හමුදා නැවත පිරවීමටත්, හමාස් හුදකලා කිරීමටත් ඉඩ සලසන බවත්, මිසයිල සවි කිරීමට හෝ දේශසීමා අසල උමං හෑරීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයකට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ප්‍රතිඥා දෙන බවත්ය සටන් විරාමය බයිඩන් පරිපාලනය සඳහා සැලකිය යුතු ජයග්‍රහණයක් ලෙස ප්‍රශංසා කරන ලද අතර, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් ප්‍රකාශ කළේ ගිවිසුම “සතුරුකම් ස්ථිර ලෙස නතර කිරීමක් ලෙස සැලසුම් කර ඇති” බවයි. "හිස්බුල්ලා සහ අනෙකුත් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානවල ඉතිරිව ඇති දේ ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂාවට නැවත තර්ජනයක් වීමට ඉඩ නොතබන" බව ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.

සටන් විරාමය දෙපාර්ශවයටම තාවකාලික සහනයක් ලබා දෙන අතර, කොන්දේසි බලාත්මක කිරීමට ඇති විය හැකි අසාර්ථකත්වය පිළිබඳව කනස්සල්ලක් පවතී., 2006 ලෙබනන යුද්ධයෙන් පසු තත්වය පිළිබිඹු කරමින් සහ හිස්බුල්ලා නිරායුධ කිරීමට කැඳවූ 1701 UN යෝජනාව. ආර්ථික අර්බුද සහ ප්‍රමාණවත් සම්පත් නොමැතිකම නිසා දුර්වල වූ ලෙබනන් හමුදාව දකුණු ලෙබනනයේ පිළිවෙලක් පවත්වා ගැනීමේ අභියෝගාත්මක කාර්යයකට මුහුණ දෙයි. බොහෝ ලෙබනන් වැසියන් ගැටුම අවසන් කිරීමට උනන්දු වන නමුත් හිස්බුල්ලා සටන් විරාමය නොසලකා හරිනු ඇති අතර දකුණු ලෙබනනයේ නැවත සන්නද්ධ විය හැකි බවට කනස්සල්ල දිගටම පවතී. ඊශ්‍රායල පැත්තෙන්, දේශසීමා ආසන්නයේ සිවිල් වැසියන් දීර්ඝ කාලීනව අවතැන් වීම සහ හමුදාවට එල්ල වන පීඩනය විසඳුමක අවශ්‍යතාවය දිගටම ගෙන යයි.

 පසුබිම 
2023 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඊශ්‍රායල-හමාස් යුද්ධය ආරම්භ වීමෙන් ටික කලකට පසු, පලස්තීනුවන් සමඟ සහයෝගීතාවය උපුටා දක්වමින් හිස්බුල්ලා ගැටුමට සම්බන්ධ විය.  2023 ඔක්තෝබර් 8 වන දින හිස්බුල්ලා සංවිධානය ඊශ්‍රායලයට හමාස් ප්‍රහාරයෙන් සහ ගාසා තීරයට ඊශ්‍රායල බෝම්බ හෙලීමේ ආරම්භයෙන් පසු පලස්තීනුවන්ට සහයෝගීතාවයෙන් යුතුව ෂෙබා ගොවිපලවල ඊශ්‍රායල ස්ථාන වෙත මාර්ගෝපදේශ රොකට් සහ කාලතුවක්කු ෂෙල් වෙඩි තැබීම ආරම්භ කළේය. ඊශ්‍රායලය ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කළේ හිස්බුල්ලා ස්ථාන වෙත ඩ්‍රෝන් ප්‍රහාර සහ කාලතුවක්කු ප්‍රහාර එල්ල කිරීමෙනි. ඊශ්‍රායලය ලෙබනනය පුරා සහ සිරියාවේ ද ගුවන් ප්‍රහාර එල්ල කළේය. මෙය ඉක්මනින් හිස්බුල්ලා සහ ඊශ්‍රායලය අතර නිත්‍ය දේශසීමා හමුදා හුවමාරුව දක්වා වර්ධනය වූ අතර, උතුරු ඊශ්‍රායලය, දකුණු ලෙබනනය සහ ගෝලාන් කඳුකරයට බලපෑම් ඇති විය. හිස්බුල්ලා සංවිධානය කියා සිටියේ පෙරමුණු දෙකක සටන් කිරීමට ඊශ්‍රායලයට බලකිරීමෙන් බලපෑම් කිරීම එහි අරමුණ බවයි. පලස්තීනුවන් 40,000ක් මරා දමා ඇති වශයෙන් අඩක් කාන්තාවන් සහ ළමුන් ලෙස  ගාසා තීරයේ සටන් විරාමයක් ඇති වුවහොත් හිස්බුල්ලා සංවිධානය වහාම සටන් විරාමයක් ලබා දී ඇත.

2024 සැප්තැම්බරයේදී ඊශ්‍රායලය හිස්බුල්ලාගේ සන්නිවේදන පද්ධති ඉලක්ක කරගනිමින් විද්‍යුත් උපාංග ප්‍රහාර රැල්ලක් දෙකක් සමඟ සිය මෙහෙයුම් තීව්‍ර කළ අතර මහලේකම් හසන් නස්රල්ලා ඇතුළු කණ්ඩායමේ ප්‍රමුඛ පුද්ගලයින් ඝාතනය කළේය. සැප්තැම්බර් 27දා ඊශ්‍රායල ගුවන් හමුදාව විසින් බෙයිරූට් හි හිස්බුල්ලාගේ ප්‍රධාන මූලස්ථානයට බෝම්බ දමා විනාශ කර නස්රාල්ලා ඝාතනය කළේය. ඔක්තෝබර් 1 දා ඊශ්‍රායල හමුදාව දකුණු ලෙබනනය පූර්න පරිමානයේ ආක්‍රමණයක් ආරම්භ කල නමුත් එය කලක සිට සීමිත ගොඩබිම් මෙහෙයුම් සිදු කර ඇත. ඊශ්‍රායල මෙහෙයුම් දකුණු ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලාගේ හමුදා යටිතල ව්‍යුහය සැලකිය යුතු ලෙස විසුරුවා හැරීමට සහ එහි මිසයිල තොගයෙන් විශාල කොටසක් විනාශ කිරීමට හේතු විය.

උතුරු ඊශ්‍රායලයේ, ගැටුම හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 96,000කට පමණ තම නිවෙස් හැර යාමට සිදු වූ අතර, ලෙබනනයේ පුද්ගලයන් මිලියන 1.4කට වැඩි පිරිසක් අවතැන් වී ඇත. ගාසා තීරයේ සිය හමුදා මෙහෙයුම් නතර කරන තුරු ඊශ්‍රායලයට එරෙහි ප්‍රහාර නතර නොකරන බව හිස්බුල්ලා ප්‍රකාශ කළේය. ඊශ්‍රායලය කියා සිටියේ තම පුරවැසියන්ට ආරක්ෂිතව උතුරට පැමිණෙන තෙක් තම ප්‍රහාර දිගටම පවතිනු ඇති බවයි.

 සාකච්ඡා ක්‍රියාවලිය 
2024 ජනවාරි 5 වන දින එවකට හිස්බුල්ලා මහලේකම් හසන් නස්රල්ලා ලෙබනනය සහ ඊශ්‍රායලය අතර දේශසීමා සීමා කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා කැඳවුම් කළේය (ෂෙබා ගොවිපල බලන්න). එහෙත් ඔහු මෙම සාකච්ඡා ගාසා තීරයේ සටන් විරාමයක් ගැන පුරෝකථනය කළේය. 2024 ජුලි මාසයේ දී, ගාසා තීරයේ ද සටන් විරාමයක් සිදු වුවහොත් ලෙබනන් දේශසීමාවේ සටන් විරාමයක් ඇති කරන බවට නස්රල්ලා නැවතත් පොරොන්දු විය. 2024 ජුනි මාසයේ දී එක්සත් ජනපද නියෝජිත ආමොස් හොෂ්ස්ටයින් ලෙබනනයට ගියේ ලෙබනන් පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක නබිහ් බෙරී හමුවීමටය. ඔහු ඊශ්‍රායලයේදී ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතනියාහු ද හමුවිය. Hochstein ද අගෝස්තු මාසයේදී එවැනිම සංචාරයක් කළේය. ලෙබනන් විශ්ලේෂකයෙකු එකල ප්‍රකාශ කළේ ගාසා තීරයේ යුද්ධය “මෙතරම් දිගු කාලයක් පවතිනු ඇතැයි” හිස්බුල්ලා අපේක්ෂා නොකළ බවයි.

සැප්තැම්බර් 25 දින, එක්සත් ජනපදය, යුරෝපා සංගමය, කටාර් සහ තවත් රටවල් කිහිපයක් ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනනය අතර දින 21ක සටන් විරාමයක් ඉල්ලා සිටියේය. හිස්බුල්ලා නායක නස්රල්ලා ලෙබනන් විදේශ අමාත්‍යවරයාට මෙම සටන් විරාම යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් සිය එකඟතාව පළ කළ නමුත් එය එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවට දන්වා නැත. සැප්තැම්බර් 27 වැනිදා ඊශ්‍රායලය නසරාල්ලා ඝාතනය කළේය. ඔක්තෝබර් අගදී දින 60ක සටන් විරාමයක් යෝජනා විය.

2024 නොවැම්බරයේදී, සටන් විරාම ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපද නියෝජිත ආමොස් හොච්ස්ටයින් ලෙබනන් සහ ඊශ්‍රායල නායකයින් හමුවිය. ලෙබනනයේදී ඔහු ලෙබනන් පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායක Nabih Berri හමුවූ අතර, ඔහුට සාකච්ඡා කිරීමට හිස්බුල්ලාගේ සහාය ලැබුණි. නොවැම්බර් 20 වෙනිදා හිස්බුල්ලා මහලේකම් Naim Qassem ගිවිසුම අනුමත කළේය. ප්‍රංශය මෙම ගනුදෙනුවේ මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස එක් කරනු ලැබුවේ, යුද අපරාධ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු අත්අඩංගුවට ගන්නා බවට කළ ප්‍රකාශය ආපසු හැරවීමෙන් පසුවය.ඊශ්‍රායල පාර්ශවයෙන් යම් ප්‍රමාදයකින් පසුව, ඊශ්‍රායලය ගනුදෙනුව ඉදිරියට ගෙන නොයන්නේ නම්, සාකච්ඡාවලින් ඉවත් වන බවට Hochstein තර්ජනය කළේය. නොවැම්බර් 27 වැනි දින ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂක කැබිනට් මණ්ඩලය 10-1 ඡන්දයකින් ගිවිසුම අනුමත කළේය. සටන් විරාමය බයිඩන් පරිපාලනය සඳහා සැලකිය යුතු ජයග්‍රහණයක් ලෙස ප්‍රශංසා කරන ලද අතර, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් ප්‍රකාශ කළේ ගිවිසුම “සතුරුකම් ස්ථිර ලෙස නතර කිරීමක් ලෙස සැලසුම් කර ඇති” බවයි.

 ගිවිසුම 
2024 නොවැම්බර් 26 වන දින ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු සටන් විරාම ගිවිසුම ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂක කැබිනට් මණ්ඩලයට මාරු කරන බව නිවේදනය කළේය. ගිවිසුම අනුමත කිරීමට කැබිනට් මණ්ඩලය 10-1ක් ලෙස ඡන්දය දුන් අතර එකම ප්‍රතිවාදියා වූයේ ජාතික ආරක්ෂක අමාත්‍ය Itamar Ben-Gvir ය.

ඊශ්‍රායල වාර්තාවලට අනුව, සටන් විරාම ගිවිසුමට වගන්ති කිහිපයක් ඇතුළත් වනු ඇත:

 හිස්බුල්ලා සංවිධානය හෝ ලෙබනනයේ වෙනත් සන්නද්ධ ව්‍යාපාරයක් ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව කිසිදු ප්‍රහාරාත්මක ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගනු ඇත.
 ඊශ්‍රායලය ලෙබනනයේ පොළව, ගුවනේ සහ මුහුදේ ඉලක්කවලට එරෙහිව කිසිදු ප්‍රහාරාත්මක ක්‍රියාමාර්ගයක් නොගනු ඇත.
 ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනනය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ 1701 යෝජනාවේ වැදගත්කම පිළිගනී.
 ලෙබනන් හමුදාව සහ ලෙබනන ආරක්ෂක හමුදා දකුණු ලෙබනනයේ ක්‍රියාත්මක වීමට බලයලත් එකම සන්නද්ධ කණ්ඩායම් වේ.
 ලෙබනනයේ ආයුධ විකිණීම, සැපයීම සහ නිෂ්පාදනය ලෙබනන් රජයේ අධීක්ෂණය සහ පාලනය යටතේ සිදු කෙරේ.
 ආයුධ සහ ඒවායේ උපාංග නිෂ්පාදනයට සම්බන්ධ සියලුම අනවසර පහසුකම් මෙන්ම යටිතල පහසුකම් සහ හමුදා තනතුරු ද විසුරුවා හරිනු ඇත. මෙම වගකීම්වලට අනුකූල නොවන අනවසර ආයුධ රාජසන්තක කෙරේ.
 ගිවිසුම බලාත්මක කිරීම සහතික කිරීම සඳහා අධීක්‍ෂණය සහ සහාය දෙන, ඊශ්‍රායලයට සහ ලෙබනනයට පිළිගත හැකි කමිටුවක් පිහිටුවනු ඇත. බලාත්මක කිරීම අනෙකුත් අතර, එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය සම්බන්ධ වනු ඇත.
 ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනනය ඉහත සඳහන් කළ කමිටුවට සහ UNIFIL වෙත ඇති කැපවීම් උල්ලංඝනය කිරීමක් වාර්තා කරනු ඇත.
 රටේ සියලුම දේශසීමා සහ හරස් ස්ථාන ඔස්සේ ලෙබනන් හමුදා භටයන් යොදවනු ඇත.
 ඊශ්‍රායලය දින 60ක් දක්වා කාලයක් තුළ ඊශ්‍රායල භූමියට සිය හමුදා ක්‍රමයෙන් ඉවත් කර ගනු ඇත.
 මෙම කාල පරිච්ෙඡ්දය තුළ හිස්බුල්ලා ක්‍රියාකාරීන් ලිටානි ගඟට උතුරින් ඉවත් වන අතර, මෙම ප්‍රදේශයේ රැඳී සිටීමට අවසර දෙනු ලබන සන්නද්ධ හමුදාවන් ලෙබනන් සන්නද්ධ හමුදාවන් සහ යුනිෆිල් බලකාය වේ.
 හිස්බුල්ලා සංවිධානය හෝ ලෙබනනයේ වෙනත් ආයතනයක් විසින් ගිවිසුම උල්ලංඝනය කළහොත් ලෙබනනයට පහර දීම සඳහා ඊශ්‍රායලය "සම්පූර්ණ හමුදා ක්‍රියාකාරී නිදහස" රඳවා ගනු ඇත.
 දකුණු ලෙබනනයේ ගම්මාන සහ ගැටුම් රේඛාවේ ජනාවාස අතර ස්වාරක්ෂක කලාපයක් පිහිටුවනු නොලැබේ.
 පිළිගත් ගොඩබිම් දේශසීමාවකට ළඟාවීම සඳහා එක්සත් ජනපදය ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනනය අතර වක්‍ර සාකච්ඡා ප්‍රවර්ධනය කරනු ඇත.

ලෙබනන් වාර්තාවලට අනුව, ලෙබනන් රජයේ මූලාශ්‍රයක් වාර්තා කළේ, 2024 නොවැම්බර් 27 වන දින දේශීය වේලාවෙන් පෙරවරු 10 වන විට ගිවිසුමේ උග්‍රවීමක් හෝ කඩ කිරීමක් සිදු නොවන්නේ නම්, සටන් විරාම ගිවිසුම බලාත්මක වනු ඇති බවයි. ලෙබනනයේ අගමැති නජීබ් මිකාටි ගිවිසුමට දැඩි සහයෝගයක් නිකුත් කළ අතර "ඊශ්‍රායල් ආක්‍රමණය නැවැත්වීම" සඳහා ගිවිසුම වහාම ක්‍රියාත්මක කිරීමට උදව් කරන ලෙස ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

 පසු විපාක 
ලෙබනනය සහ ඊශ්‍රායලය අතර සටන් විරාමය ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පසුව, ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඊශ්‍රායල් කැට්ස්, හිස්බුල්ලා සාමාජිකයින්ට සහ ලෙබනන් සිවිල් වැසියන්ට දකුණු ලෙබනනයට ආපසු යාමට ඉඩ නොදෙන ලෙස ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක හමුදාවට (IDF) නියෝග කළේය. මෙම නියෝගයෙන් පසුව, IDF හි අරාබි ප්‍රකාශක, Avichay Adraee, දකුණු ලෙබනනයේ පිහිටි සිය නිවෙස් වෙත ආපසු නොයන ලෙස සිවිල් වැසියන්ට අනතුරු ඇඟවීය. IDF විසින් Kafr Kila වෙත ළඟා වන වාහන වෙත අනතුරු ඇඟවීමේ වෙඩි තැබූ අතර, Mais al-Jabal හි කිහිප දෙනෙකුට වෙඩි තැබූ අතර, ඔවුන්ගේ ස්ථාන කරා ළඟා වූ බව කියන හිස්බුල්ලා සාමාජිකයින් හතර දෙනෙකු රඳවා තබා ගන්නා ලදී. අනතුරු ඇඟවීම් නොතකා, අවතැන් වූ ලෙබනන් පවුල් දහස් ගණනක් දකුණු ලෙබනනයේ සිය නිවෙස් කරා ආපසු යාමට පටන් ගත්හ.

 දේශපාලන සන්දර්භය 
සටන් විරාම කොන්දේසි සාකච්ඡා කිරීමෙන් අනතුරුව ඊශ්‍රායල රූපවාහිනියේ ප්‍රසිද්ධ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින්, අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ගිවිසුමට තම සහයෝගය ප්‍රකාශ කළේ සටන් විරාමයක් මගින් IDF හට මූලික වශයෙන් හමාස් සංවිධානයට එරෙහිව ගාසා තීරයේ මෙහෙයුම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට සහ "ඉරාන තර්ජනය" කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට ඉඩ සැලසෙන පදනම මතය. "අපි කලාපයේ මුහුණුවර වෙනස් කරනවා" යනුවෙන් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

2024 ඊශ්‍රායලය ලෙබනනය ආක්‍රමණය කිරීමේ දී ඊශ්‍රායල ජයග්‍රහණ ප්‍රකාශ කිරීම හේතුවෙන් සටන් විරාමය සලකා බැලූ බවත් හිස්බුල්ලා සංවිධානය තවදුරටත් අපට එරෙහිව යුද්ධයක් දියත් කළ එකම කණ්ඩායම නොවන බවත් ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක හමුදාව ඔවුන්ව දශක ගණනාවක් පසුපසට තබා ඇති බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේය. ඊශ්‍රායල හමුදාව හිස්බුල්ලා නායකත්වයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් මරා දමා ඔවුන්ට සම්බන්ධ ලෙබනන් යටිතල පහසුකම් විශාල ප්‍රමාණයක් විනාශ කිරීමෙන් ආක්‍රමණ සහ ගුවන් ප්‍රහාර වලදී තම ඉලක්ක බොහොමයක් සපුරා ගත් බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

හිටපු ඊශ්‍රායල කොන්සල් ජනරාල් සහ තානාපති ඇලන් පින්කාස්, ලෙබනන් හමුදාව ආයුධ නිෂ්පාදනය සහ බෙදා හැරීම අධීක්ෂණය කරනු ඇතැයි උපකල්පනය කිරීම හේතුවෙන් ගනුදෙනුව "බලාත්මක කළ නොහැකි" ලෙස සලකනු ලැබීය. ආයුධ බෙදා හැරීමේදී හිස්බුල්ලා හමුදාවෙන් ලෙබනන් හමුදාවෙන් ස්වාධීන වීම සහ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් ඔහු මෙම උපකල්පනය "නොහැකි" ලෙස විස්තර කළේය.

ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍ය සහ අන්ත දක්ෂිණාංශික දේශපාලනඥයෙකු වන Itamar Ben-Gvir සටන් විරාම ගිවිසුම ඊශ්‍රායලයට "ආරක්ෂක පටියක්" ලබා නොදීම, ඊශ්‍රායල ජාතිකයින්ට උතුරු ඊශ්‍රායලයට ආපසු යාමට ඉඩ නොදීම සහ හිස්බුල්ලාට එරෙහිව ලෙබනන් හමුදා ප්‍රතිරෝධය ලබා නොදීම හේතුවෙන් සටන් විරාම ගිවිසුම ගැන අතෘප්තිය ප්‍රකාශ කළේය.

 ප්‍රතිචාර 

 ලෙබනනය 
අග්‍රාමාත්‍ය නජීබ් මිකාටි "ලෙබනන් ඉතිහාසයේ වඩාත්ම කුරිරු අවධියෙන්" පසුව ලෙබනනයේ එක්සත්කම ඉල්ලා සිටි අතර, ලෙබනන් හමුදාව දකුණු ලෙබනනයේ ආරක්ෂාව සැපයිය යුතු බවත් ඊශ්‍රායලය ගිවිසුමට අවනත වී ලෙබනන භූමියෙන් ඉවත් වන බවත් අවධාරණය කළේය. සටන් විරාමයෙන් පසු "අලුත් පිටුවක්" බලාපොරොත්තු වන බව ඔහු පැවසීය.

 ඊශ්‍රායලය 
හිටපු ඊශ්‍රායල කොන්සල් ජනරාල් සහ තානාපති ඇලන් පින්කාස්, ලෙබනන් හමුදාව ආයුධ නිෂ්පාදනය සහ බෙදා හැරීම අධීක්ෂණය කරනු ඇතැයි උපකල්පනය කිරීම හේතුවෙන් ගනුදෙනුව "බලාත්මක කළ නොහැකි" ලෙස සලකනු ලැබීය. ආයුධ බෙදා හැරීමේදී හිස්බුල්ලා සංවිධානය ලෙබනන් හමුදාවෙන් ස්වාධීන වීම සහ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට ඇති නොහැකියාව හේතුවෙන් මෙම උපකල්පනය "නොහැකි" ලෙස ඔහු විස්තර කළේය.

ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍ය සහ අන්ත දක්ෂිණාංශික දේශපාලනඥයෙකු වන Itamar Ben-Gvir සටන් විරාම ගිවිසුම ඊශ්‍රායලයට "ආරක්ෂක පටියක්" ලබා නොදීම, ඊශ්‍රායල ජාතිකයින්ට උතුරු ඊශ්‍රායලයට ආපසු යාමට ඉඩ නොදීම සහ හිස්බුල්ලාට එරෙහිව ලෙබනන හමුදා ප්‍රතිරෝධය ලබා නොදීම හේතුවෙන් සටන් විරාම ගිවිසුම පිළිබඳ අතෘප්තිය ප්‍රකාශ කළේය.

 මැද පෙරදිග 

 : ඉරාන විදේශ අමාත්‍යාංශ ප්‍රකාශක Esmaeil Baghael සටන් විරාම ගිවිසුම සාදරයෙන් පිළිගත්තේ එය ලෙබනනයට ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර අවසන් කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වන බවයි.
 හමාස් ප්‍රකාශ කළේ “ගාසා තීරයේ සටන් විරාමයක් ඇති කර ගැනීමේ ඕනෑම ප්‍රයත්නයක් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට කැපවී සිටින” බවත්, ලෙබනන් ජනතාව ආරක්ෂා කරන ගනුදෙනුවක් පිහිටුවීමට හිස්බුල්ලා සංවිධානයට ඇති අයිතිය “අගය කරන” බවත්ය.
 : සටන් විරාමය "කලාපය දුක් විඳින ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ අස්ථාවරත්වය නැවැත්වීමට දායක වනු ඇතැයි" පලස්තීන ජනාධිපති බලාපොරොත්තු පළ කළේය.
 දැනටමත් දරුණු මානුෂීය අර්බුදයක් උග්‍ර කරමින් ගාසා තීරයේ බෝම්බ ප්‍රහාර සහ ආක්‍රමණ දෙසට ඊශ්‍රායලයට සිය සියලු හමුදා මෙහෙයවීමට ඉඩ සලසන විභව සටන් විරාම ගිවිසුම පිළිබඳව පලස්තීන පුරවැසියන් කිහිප දෙනෙකු සැලකිය යුතු කනස්සල්ල පළ කළහ.

අල් ජසීරා දේශපාලන විශ්ලේෂක මර්වන් බිෂාරා මෙම ගනුදෙනුව හැඳින්වූයේ "ඉතා තාවකාලික, බිඳෙනසුලු සටන් විරාමයක්" ලෙසයි. හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ ඕනෑම ප්‍රකෝපකරනයකින් ඊශ්‍රායලයට හමුදා මෙහෙයුම් නැවත ආරම්භ කිරීමට ඉඩ සැලසීම සහ හිස්බුල්ලා සංවිධානය බිඳ දැමීමට ඊශ්‍රායලයේ අඛණ්ඩ කැපවීම හේතුවෙන්.

 ජාත්‍යන්තර 

 : රාජ්‍ය ලේකම් ඇන්ටනි බ්ලින්කන්, ගිවිසුමට ප්‍රශංසා කළ අතර, මෙම සටන් විරාමය ගාසා තීරයේ සටන් විරාමයක් සඳහා රාමුවක් ද විය හැකි බවට සුබවාදීව කතා කළේය. ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් සහ ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් ගිවිසුමට ප්‍රශංසා කරමින් කියා සිටියේ එය "ලෙබනනයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන හිස්බුල්ලා සහ අනෙකුත් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානවල තර්ජනයෙන් ඊශ්‍රායලය ආරක්ෂා කරන" බවයි.
 : අගමැති කීර් ස්ටාර්මර් ලෙබනනයේ සහ ඊශ්‍රායලයේ "සාමාන්‍ය ජනතාවට යම් සහනයක් ලබා දෙන" "දිගු කල් ඉකුත් වූ" සටන් විරාමයක් ගැන ප්‍රශංසා කළේය.
 : චාන්සලර් Olaf Scholz සටන් විරාමය සඳහා සිය සහයෝගය ලබා දුන් අතර සියලු පාර්ශ්වයන් "එකඟ වී ඇති දෙයට" ඇලී සිටීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය.

 : අගමැති ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් සටන් විරාමය පිළිගත් අතර ලෙබනන් ජනතාවගේ ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටියේය. ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර නතර කරන ලෙස පාකිස්තානය ද ඉල්ලා සිටියේය.
 : විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ "සටන් විරාමය ලෙබනනයේ සහ කලාපයේ සාමය සහ ස්ථාවරත්වය විඳදරාගැනීමට මග පාදනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු" යනුවෙනි.
 : යුරෝපීය කොමිසමේ සභාපති Ursula von der Leyen සටන් විරාමය "ඉතා දිරිගන්වනසුලු ප්‍රවෘත්තියක්" ලෙස හැඳින්වූ අතර, හිස්බුල්ලාගේ බලපෑම සීමා කිරීමෙන් ලෙබනනයට එහි අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය ඉහළ නැංවීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙන බව සඳහන් කළේය.

 : ඉහළ නිලධාරියෙක් සටන් විරාමය තහවුරු කළ අතර සටන් විරාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා “සැලකිය යුතු වැඩකටයුතු ඉදිරියෙන් සිටින” බවට අනතුරු ඇඟවීය.

 : සාමය සහ කලාපීය ස්ථාවරත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය අවස්ථාවක් ලෙස උරුගුවේ රජය සටන් විරාමය පිළිගත් බව විදේශ අමාත්‍යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් වාර්තා කළේය. කල්පවත්නා සාමයක් සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ප්‍රයත්නයන් සඳහා උරුගුවේ කැපවීම අවධාරණය කරන ලද අතර, ප්‍රාණ ඇපකරුවන් නිදහස් කිරීම, ගාසා තීරයේ සටන් විරාමය සහ තවත් මානුෂීය ආධාර ඇතුළු වීමට ඉඩ සලසන වෙනත් පෙරමුණු පිළිබඳ දේශපාලන එකඟතාවයකට පැමිණීමේ හදිසි අවශ්‍යතාව එය අවධාරනය කරයි.

 විශ්ලේෂකයින් 
බොහෝ ලෙබනන් වැසියන් ගැටුම අවසන් කිරීමට උනන්දු වන නමුත් හිස්බුල්ලා සටන් විරාමය නොසලකා හරිනු ඇති අතර දකුණු ලෙබනනයේ නැවත සන්නද්ධ විය හැකි බවට කනස්සල්ල දිගටම පවතී. ඊශ්‍රායල පැත්තෙන්, දේශසීමා ආසන්නයේ සිවිල් වැසියන් දීර්ඝ කාලීනව අවතැන් වීම සහ හමුදාවට එල්ල වන පීඩනය විසඳුමක අවශ්‍යතාවය දිගටම ගෙන යයි.

 මේකත් බලන්න 

 මැයි 17 ගිවිසුම
 2023 ඊශ්‍රායල-හමාස් සටන් විරාමය

 මූලාශ්‍ර