මලාවි හි විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය

පර්යේෂණ ප්‍රවණතා 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Scientific_publication_trends_in_SADC_countries,_2005-2014.svg|thumb|වඩාත්ම ඵලදායී SADC රටවල විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශන ප්‍රවණතා, 2005-2014
අප්‍රිකාවේ ඉහළම අනුපාතවලින් එකක් වන විද්‍යා හා තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සමීක්ෂණයකට අනුව මලාවි 2010 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 1.06%ක් පර්යේෂණ හා සංවර්ධනය සඳහා කැප කළේය. මෙය එක් පර්යේෂකයෙකුට ඩොලර් 7.8 ට අනුරූප වේ (වර්තමාන මිලදී ගැනීමේ සමානාත්මතාවයේ ඩොලර් වලින්). 

2014 දී, ජාත්‍යන්තර සඟරාවල ලැයිස්තුගත කර ඇති ලිපි අනුව, දකුණු අප්‍රිකාවේ තුන්වන විශාලතම නිමැවුම මලාවියානු විද්‍යාඥයින් සතු විය. ඔවුන් එම වසරේ තොම්සන් රොයිටර්ස් වෙබ් ඔෆ් සයන්ස් හි (විද්‍යා උපුටා දැක්වීම් දර්ශකය පුළුල් කරන ලදී) ලිපි 322ක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර, එය 2005දී එම සංඛ්‍යාව මෙන් තුන් ගුණයකින් වැඩි විය (116). දකුණු අප්‍රිකාවේ (9,309) සහ ටැන්සානියාවේ එක්සත් ජනරජය (770) පමණක් දකුණු අප්‍රිකාවේ වැඩිපුර ප්‍රකාශයට පත් විය. මලාවියානු විද්‍යාඥයින් ප්‍රධාන ධාරාවේ සඟරාවල - GDP ට සාපේක්ෂව - සමාන ජනගහන ප්‍රමාණයේ වෙනත් ඕනෑම රටකට වඩා ප්‍රකාශ කරයි. 2014 දී ජාත්‍යන්තර සඟරාවල ලැයිස්තුගත කර ඇති වැසියන් මිලියනයකට ප්‍රකාශන 19ක් සමඟ රටේ ප්‍රකාශන ඝනත්වය මධ්‍යස්ථව පැවතුනද මෙය සිත් ඇදගන්නා සුළුය. උප සහරා අප්‍රිකාවේ සාමාන්‍යය ජනගහනය මිලියනයකට ප්‍රකාශන 20කි. මලාවි 2021 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 107 වැනි ස්ථානයට පත් වූ අතර, 2019 දී 118 වැනි ස්ථානයට පත් විය.

 ප්‍රතිපත්ති රාමුව 
මලාවි හි පළමු විද්‍යා හා තාක්‍ෂණ ප්‍රතිපත්තිය 1991 සිට ආරම්භ වන අතර එය 2002 දී සංශෝධනය කරන ලදී. 2002 ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ ප්‍රතිපත්තිය මගින් විද්‍යාව හා තාක්‍ෂණය මූලික කරගත් සංවර්ධනය පිළිබඳව රජයට සහ අනෙකුත් පාර්ශ්වකරුවන්ට උපදෙස් දීම සඳහා විද්‍යා හා තාක්ෂණ සඳහා ජාතික කොමිෂන් සභාවක් පිහිටුවීම අපේක්ෂා කරයි. 2003 විද්‍යා හා තාක්ෂණ පනත මගින් මෙම කොමිෂන් සභාව නිර්මාණය කිරීම සඳහා ප්‍රතිපාදන සලසා තිබුණද, එය ක්‍රියාත්මක වූයේ 2011 දී පමණක් වන අතර, විද්‍යා හා තාක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ ජාතික පර්යේෂණ සභාව ඒකාබද්ධ කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලේකම් කාර්යාලයක් ආරම්භ විය. 2003 විද්‍යා හා තාක්ෂණ පනත මගින් පර්යේෂණ සහ අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා රජයේ ප්‍රදාන සහ ණය මගින් මුදල් සැපයීම සඳහා විද්‍යා හා තාක්ෂණ අරමුදලක් ද ස්ථාපිත කරන ලද නමුත්, 2014 වන විට, මෙය තවමත් ක්‍රියාත්මක නොවීය. විද්‍යා හා තාක්ෂණ ජාතික කොමිෂන් සභාවේ ලේකම් කාර්යාලය විසින් විද්‍යාව, තාක්‍ෂණය සහ නවෝත්පාදන (2011-2015) සඳහා වූ උපායමාර්ගික සැලැස්ම සමාලෝචනය කර ඇති නමුත්, 2015 මුල් භාගය වන විට, සංශෝධිත ප්‍රතිපත්තිය තවමත් කැබිනට් අනුමැතිය ලබාගෙන නොතිබුණි.

තාක්‍ෂණික හුවමාරුව පෝෂණය කිරීම, මානව ප්‍රාග්ධනය සංවර්ධනය කිරීම සහ ආර්ථික වර්ධනය සඳහා පුද්ගලික අංශය බල ගැන්වීම සඳහා වැඩි වැඩියෙන් විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව මලාවි දැනුවත් ය. 2012 දී බොහෝ විදේශ ආයෝජන ගලා ආවේ යටිතල පහසුකම් (62%) සහ බලශක්ති අංශය (33%) වෙත ය. විදේශ ආයෝජකයින් වැඩි වශයෙන් ගෙන්වා ගැනීම සඳහා රජය බදු සහන ඇතුළු මූල්‍ය දිරිගැන්වීම් මාලාවක් හඳුන්වා දී ඇත. 2013 දී, මලාවි ආයෝජන සහ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය රටේ ප්‍රධාන ආර්ථික වර්ධන අංශ හයේ සමාගම් 20ක් පුරා විහිදුණු ආයෝජන කළඹක් එක් කළේය, එනම්:
 කෘෂිකර්ම; 
 නිෂ්පාදනය;  
 බලශක්තිය (ජෛව බලශක්තිය, ජංගම විදුලිය);  
 සංචාරක (පරිසරක);  
 යටිතල පහසුකම් (අපජල සේවා, ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල්, ආදිය); සහ  
 පතල් කැණීම.
2013 දී රජය විසින් රටේ අපනයන විවිධාංගීකරණය කිරීම සඳහා ජාතික අපනයන උපාය මාර්ගයක් අනුගමනය කරන ලදී. තෙල් බීජ නිෂ්පාදන, උක් නිෂ්පාදන සහ නිෂ්පාදනය යන තෝරාගත් පොකුරු තුන තුළ පුළුල් පරාසයක නිෂ්පාදන සඳහා නිෂ්පාදන පහසුකම් ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතය. උපායමාර්ගය ජාත්‍යන්තර පර්යේෂණවල ප්‍රතිඵලවලට වැඩි ප්‍රවේශයක් සහ පවතින තාක්ෂණයන් පිළිබඳ වඩා හොඳ තොරතුරු සඳහා ප්‍රතිපාදන සපයයි; එය රටේ අපනයන සංවර්ධන අරමුදල සහ මලාවි නවෝත්පාදන අභියෝග අරමුදල වැනි මූලාශ්‍රවලින් එවැනි තාක්ෂණයන් සඳහා ආයෝජනය කිරීමට ප්‍රදාන ලබා ගැනීමට සමාගම්වලට උපකාර කරයි.
 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු