එම්. සී. එම්. කලීල්

දේශමාන්‍ය වෛද්‍ය මොහොමඩ් කැසිම් මොහොමඩ් කලීල් (1899 පෙබරවාරි 3 – 1994 ඔක්තෝබර් 19) ලංකා වෛද්‍යවරයෙක්, සමාජ සේවකයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් විය.  

මොහොමඩ් කාසිම් මොහොමඩ් කලීල් 1899 පෙබරවාරි 3 වන දින කොළඹ අලුත්කඩේ දී ව්‍යාපාරිකයෙකු වූ කාසිම් ලෙබ්බේ මරිකාර් සහ මවුලවි (ඉස්ලාම් ගුරුවරයා) සහ යූසුෆ් සුලෙයිහාගේ දෙවන පුත්‍රයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහු හමීඩ් අල් හුසේනි විද්‍යාලයෙන් (හිටපු හමීදියා අරාබි පාසලෙන්) අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළ අතර, පසුව කොටහේන ආසන දෙව්මැදුර විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා , ගල්කිස්ස S. තෝමස් විද්‍යාලයෙන් පාසල් අධ්‍යාපනය අවසන් කළේය. කලීල් පසුව එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී ඔහු වෛද්‍ය උපාධියක් ලබා ගත් අතර පසුව ඔහු වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි සුදුසුකම් ලබා ගත්තේය.

1942 දී ලංකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවෙන් ඒ. ඊ. ගුණසිංහගේ අශෝභන තත්ත්වයෙන් පසු සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් ලීගය මැද කොළඹ අසුනට තරග කිරීමට කලීල් නම් කළේය. ඔහු තම ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියා වූ ජිනේන්ද්‍රසිංහ පහසුවෙන් පරාජය කර රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය.

1945 දී කලීල්ට පළමු හෘදයාබාධ ඇති වූ අතර, සෝල්බරි කොමිසම හමුවේ සාක්ෂි දුන් මුස්ලිම් ලීග නියෝජිත කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වීමට නොහැකි වූ අතර ඔහුට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මංගල රැස්වීමට සහභාගී වීමට නොහැකි විය.

1947 අගෝස්තු 23 සහ 1947 සැප්තැම්බර් 20 අතර පැවති පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ඔහු මැද කොළඹ ආසනයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් තුවාන් බුර්හානුදීන් ජයා වෙත එක් විය. ජයා පසුව මැද කොළඹ දෙවන මන්ත්‍රීවරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර,   ඩී.එස්.සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලයේ කම්කරු හා සමාජ සේවා අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. 1950 දී, ජයා පාර්ලිමේන්තුවෙන් සහ කැබිනට් අමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූයේ පකිස්තානයේ ප්‍රාන්තයේ ප්‍රථම මහ කොමසාරිස් ලෙස වැඩ භාර ගැනීම සඳහා ය.

පුරප්පාඩු වූ ආසනය සඳහා 1950 මැයි 6 වැනි දින පැවති අතුරු මැතිවරණයේදී, කලීල්, එක්සත් ජාතික පක්ෂ අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් වෙමින්, ඔහුගේ ආසන්නතම ප්‍රතිවාදියා වූ, ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂය නියෝජනය කරමින්, ආචාර්ය එස්.ඒ. වික්‍රමසිංහ මහතා, ඡන්ද 2,295කින් පරාජය කළේය. 

1952 මැයි 24 සහ 1952 මැයි 30 අතර පැවති 2 වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ඔහු මැද කොළඹ දෙවන මන්ත්‍රීවරයා ලෙස තේරී පත් විය.  කලීල් පළමු ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලයේ කම්කරු අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර පසුව කොතලාවල කැබිනට් මණ්ඩලයේ ඔහු දිගටම එම තනතුර දැරීය.

1956 තුන්වැනි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී මැද කොළඹ ආසනයේ ආසන තුනෙන් එකක් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ ඔහු මහජන එක්සත් පෙරමුණේ අපේක්ෂක එම්.එස්.තේමිස් මහතාට ඡන්ද තිස්පහකින් පරාජය විය. 

1960 මාර්තු මාසයේ පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී මැද කොළඹට  පළමු මන්ත්‍රීවරයා ලෙස කලීල් තේරී පත් වූ අතර දෙවන ඩඩ්ලි සේනානායක කැබිනට් මණ්ඩලයේ ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී.

පසුව 1960 ජූලි මාසයේ පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය පරාජයට පත් වූ නමුත් කලීල් මැද කොළඹ තුන්වන මන්ත්‍රීවරයා ලෙස සිය ආසනය රඳවා ගත්තේය.  ඔහු 1965 දී ෆලීල් කෆූර් වෙනුවෙන් පසෙකට වී ඊළඟ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

කලීල් 1990 සිට 1994 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී මිය යන තුරුම එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ අතර මීට පෙර පක්ෂයේ භාණ්ඩාගාරික සහ උප සභාපති ලෙස කටයුතු කර ඇත.

1986 දී ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් කලීල්ට දේශමාන්‍ය සිවිල් ගෞරවය පිරිනමන ලදී. 

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මරක්කල පුද්ගලයෝ
ප්‍රවර්ගය:එඩින්බරෝ විශ්වවිද්‍යාලයෙහි උපාධිධරයෝ
ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ
ප්‍රවර්ගය:1899 උපත්
ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations