මෙක්සිකෝවේ ආර්ථිකය

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Plaza_Carso_Mexico.jpg|thumb|ආසියාවෙන් පිටත විශාලතම ජංගම දුරකථන ජාල ක්‍රියාකරු වන මෙක්සිකෝ නගරයේ ඇමරිකා මොවිල් හි මූලස්ථානය
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paronama_de_San_Pedro_Garza_Garc%C3%ADa.jpg|thumb|සැන් පේද්‍රෝ ගාර්සා ගාර්සියා, නියුවෝ ලියොන් හි අහස ගොඩනැගිලි
2024 අප්‍රේල් වන විට, මෙක්සිකෝව නාමික දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 12 වන ස්ථානයේ (ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 1.848), මිලදී ගැනීමේ බල සමානාත්මතාවයෙන් 12 වන ස්ථානයේ (ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 3.303) සහ ඒක පුද්ගල PPP හි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 24,971 ක් ඇත. 2023 දී ලෝක බැංකුව වාර්තා කළේ වෙළඳපල විනිමය අනුපාතවලින් රටේ දළ ජාතික ආදායම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1,744,711.4 ක් වන අතර එය ලතින් ඇමරිකාවේ දෙවන ඉහළම අගය බවයි. මෙක්සිකෝව ඉහළ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටක් ලෙස ස්ථාපිත කර ඇත. 2001 මන්දගාමී වීමෙන් පසු රට යථා තත්ත්වයට පත් වී 2004, 2005 සහ 2006 දී සියයට 4.2, 3.0 සහ 4.8 කින් වර්ධනය විය, එය මෙක්සිකෝවේ විභව වර්ධනයට වඩා බෙහෙවින් අඩු යැයි සැලකේ. 2050 වන විට මෙක්සිකෝව ලෝකයේ පස්වන හෝ හත්වන විශාලතම ආර්ථිකය බවට පත්විය හැකිය.

පසුගිය දශකය තුළ මෙක්සිකෝවේ ඉලෙක්ට්‍රොනික කර්මාන්තය දැවැන්ත ලෙස වර්ධනය වී තිබේ. චීනය, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ තායිවානයට පසුව ලෝකයේ හයවන විශාලතම ඉලෙක්ට්‍රොනික කර්මාන්තය මෙක්සිකෝවයි. මෙක්සිකෝව එක්සත් ජනපදයට ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ අපනයනය කරන දෙවන විශාලතම රට වන අතර 2011 දී ඩොලර් බිලියන 71.4 ක් වටිනා ඉලෙක්ට්‍රොනික භාණ්ඩ අපනයනය කළේය. 2002 සහ 2012 අතර මෙක්සිකානු ඉලෙක්ට්‍රොනික අපනයන 73% කින් වර්ධනය විය. ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ කොටසක් වන නිෂ්පාදිත අගය එකතු කළ අංශය මෙක්සිකෝවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 18% ක් විය."Mexico, A New Hub For Electronic Manufacturing." , page 2, retrieved on November 08, 2024.

උතුරු ඇමරිකානු ජාතියක වැඩිම මෝටර් රථ නිෂ්පාදනය කරන්නේ මෙක්සිකෝවයි. කර්මාන්තය තාක්ෂණික වශයෙන් සංකීර්ණ සංරචක නිෂ්පාදනය කරන අතර සමහර පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වේ. "බිග් ත්‍රී" (ජෙනරල් මෝටර්ස්, ෆෝඩ් සහ ක්‍රයිස්ලර්) 1930 ගණන්වල සිට මෙක්සිකෝවේ ක්‍රියාත්මක වන අතර වොක්ස්වැගන් සහ නිසාන් 1960 ගණන්වල ඔවුන්ගේ කම්හල් ඉදිකර ඇත. පුවෙබ්ලා හි පමණක්, වොක්ස්වැගන් වටා කාර්මික කොටස් නිෂ්පාදකයින් 70 ක් පොකුර. 2010 ගණන්වලදී අංශයේ ව්‍යාප්තිය ඉහළ යමින් පැවතුනි. 2016 සැප්තැම්බර් මාසයේදී කියා සමාගම ඩොලර් බිලියන 1 ක කර්මාන්ත ශාලාවක් නියුවෝ ලියොන් හි විවෘත කළ අතර, එම වසරේම ඕඩි සමාගම පුවෙබ්ලා හි එකලස් කිරීමේ කම්හලක් ද විවෘත කළේය. BMW, මර්සිඩීස්-බෙන්ස් සහ නිසාන් සමාගම්වල ඉදිකිරීම් කටයුතු සිදුවෙමින් පවතී. දේශීය මෝටර් රථ කර්මාන්තය නියෝජනය කරන්නේ 1962 සිට බස් රථ සහ ට්‍රක් රථ නිපදවා ඇති DINA S.A., සහ ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහිත මාස්ට්‍රෙටා MXT ක්‍රීඩා මෝටර් රථය නිපදවන නව මාස්ට්‍රෙටා සමාගමයි. 2006 දී, එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාව සමඟ වෙළඳාම මෙක්සිකෝවේ අපනයනවලින් 50% ක් සහ එහි ආනයනවලින් 45% ක් පමණ විය.

2010 මුල් කාර්තු තුන තුළ, එක්සත් ජනපදය මෙක්සිකෝව සමඟ ඩොලර් බිලියන 46.0 ක වෙළඳ හිඟයක් ඇති කළේය. 2010 අගෝස්තු මාසයේදී මෙක්සිකෝව ප්‍රංශය අභිබවා එක්සත් ජනපද ණය හිමියා බවට පත්විය. එක්සත් ජනපදයේ සේවය කරන මෙක්සිකානු පුරවැසියන්ගෙන් ලැබෙන ප්‍රේෂණ සැලකිය යුතු ය; 2008 මහා අවපාතය සහ 2021 දී COVID-19 වසංගතය අතරතුර පහත වැටීමෙන් පසු ඔවුන් විදේශ ආදායම් මාර්ගවල අනෙකුත් ප්‍රමුඛයා වේ.  "Personal Remittances Received, Mexico", World Bank accessed 11 May 2022  "Latino Remittances from Mexico Soar". NBC News accessed 11 May 2022 එක්සත් ජනපද රජයේ බැංකු වැඩසටහනකින් සෘජු සම්බන්ධතා මගින් මෙක්සිකෝවට ප්‍රේෂණ යොමු කෙරේ.  "Most of the $33 Billion in Remittances to Mexico Flow Via U.S. Govt. Banking Program", Judicial Watch, accessed 12 May 2022

බහු ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සමපාත වී මෙක්සිකෝව ඉහළ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටක් හෝ මධ්‍යම පාන්තික රටක් ලෙස වර්ගීකරණය කළද, රටේ දරිද්‍රතාවය මැනීම භාර සංවිධානය වන මෙක්සිකෝවේ සමාජ සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති ඇගයීම සඳහා වූ ජාතික කවුන්සිලය (CONEVAL) වාර්තා කරන්නේ මෙක්සිකෝවේ ජනගහනයෙන් විශාල ප්‍රතිශතයක් දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන බවයි. එම කවුන්සිලයට අනුව, 2006 සිට 2010 දක්වා (CONEVAL එහි පළමු ජාතික දරිද්‍රතා වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කළ වර්ෂය) දරිද්‍රතාවයේ ජීවත් වන මෙක්සිකානුවන්ගේ කොටස 18%–19% සිට 46% දක්වා (මිලියන 52 ක ජනතාවක්) ඉහළ ගොස් ඇත. මෙම තත්ත්වය තිබියදීත්, CONEVAL 2023 දී වාර්තා කළේ, මෑත වසරවලදී රටේ දරිද්‍රතා අනුපාතය අඩුවෙමින් පවතින බවයි. සංවිධානය 2018 සහ 2022 අතර කාලය තුළ 5.6% ක අඩුවීමක්, 41.9% සිට 36.3% දක්වා (මිලියන 51.9 සිට මිලියන 46.8 දක්වා) ලියාපදිංචි කර ඇති බැවින්, එහි බහුමාන දරිද්‍රතා දර්ශකයට අනුව, එම කාලය තුළ අන්ත දරිද්‍රතා අනුපාතය 0.1% කින් (පුද්ගලයන් 410 දහසක්) ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය 7.1% (මිලියන 9.1 ක ජනතාවක්) ලෙස පවතින අතර, සෞඛ්‍ය සේවා සඳහා ප්‍රවේශය නොමැති පුද්ගලයින් සංඛ්‍යාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි වී ඇත, 16.2% සිට 39.1% (මිලියන 50.4 ජනතාව) දක්වා, සමහර විශේෂඥයින් මෙම අනුපාතවල නිරවද්‍යතාවය පිළිබඳව යම් සැකයක් ප්‍රකාශ කර ඇත. OECD හි දරිද්‍රතා රේඛාවට අනුව (ජාතික මධ්‍ය ආදායමෙන් 60% The "economic distance" concept, and a level of income set at 60% of the median household income හෝ ඊට අඩු ආදායමක් උපයන රටක ජනගහනයේ ප්‍රතිශතය ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත) 2019 දී මෙක්සිකෝවේ ජනගහනයෙන් 20% ක් දරිද්‍රතාවයේ තත්වයක ජීවත් වූහ.

OECD රටවල් අතර, චිලීයට පසුව, මෙක්සිකෝව අතිශයින් දුප්පත් සහ අතිශයින් ධනවත් අය අතර ආර්ථික විෂමතාවයේ දෙවන ඉහළම මට්ටම ඇත - එය පසුගිය දශකය තුළ පහත වැටෙමින් පැවතුනද, මෙය එසේ වන රටවල් කිහිපයෙන් එකකි. ආදායම් ධූරාවලියේ පහළම සියයට දහය රටේ සම්පත්වලින් 1.36% ක් බැහැර කරන අතර ඉහළ සියයට දහය 36% ක් පමණ බැහැර කරයි. දරිද්‍රතාවය පිටුදැකීම සහ සමාජ සංවර්ධනය සඳහා මෙක්සිකෝවේ අයවැයගත වියදම් OECD සාමාන්‍යයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ බව OECD ද සටහන් කරයි. මෙක්සිකෝවේ ළදරු මරණ අනුපාතය OECD රටවල් අතර සාමාන්‍යයට වඩා තුන් ගුණයකින් වැඩි වීමත්, එහි සාක්ෂරතා මට්ටම් OECD රටවල මධ්‍ය පරාසය තුළ පැවතීමත් මගින් මෙය පිළිබිඹු වේ. කෙසේ වෙතත්, 2007 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ගෝල්ඩ්මන් සැක්ස් වාර්තාවකට අනුව, 2050 වන විට මෙක්සිකෝව ලෝකයේ 5 වන විශාලතම ආර්ථිකය වනු ඇත. 2008 එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවකට අනුව මෙක්සිකෝවේ සාමාන්‍ය නාගරීකරණය වූ ප්‍රදේශයක සාමාන්‍ය ආදායම ඩොලර් 26,654 ක් වූ අතර, සැතපුම් කිහිපයක් දුරින් පිහිටි ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල සාමාන්‍ය ආදායම ඩොලර් 8,403 ක් පමණි. දෛනික අවම වැටුප් වාර්ෂිකව නියම කරනු ලැබේ. 2024 දී දෛනික අවම වැටුප මෙක්සිකානු පෙසෝ ඩොලර් 248.93 ක් (රටේ උතුරු දේශ සීමාවේ ඩොලර් 375 ක්) වන අතර එය උරුගුවේ, චිලී සහ ඉක්වදෝරය වැනි රටවල අවම වැටුප් හා සැසඳිය හැකිය. පසුගිය වසර කිහිපය තුළ අවම වැටුප වේගයෙන් වැඩි වී ඇති අතර, එය 2018 දී පෙසෝ 88.15 ක් ලෙස නියම කර තිබුණි.

 සන්නිවේදනය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mexico_City_2015_081.jpg|thumb|මෙක්සිකෝ නගරයේ ටෙල්මෙක්ස් කුළුණ
විදුලි සංදේශ කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ආධිපත්‍යය දරන්නේ 1990 දී රජයේ ඒකාධිකාරයක් වූ ටෙල්මෙක්ස් (ටෙලිෆොනොස් ද මෙක්සිකෝ) විසිනි. 2006 වන විට, ටෙල්මෙක්ස් කොලොම්බියාව, පේරු, චිලී, ආර්ජන්ටිනාව, බ්‍රසීලය, උරුගුවේ සහ එක්සත් ජනපදය දක්වා සිය මෙහෙයුම් ව්‍යාප්ත කර තිබුණි. දේශීය කර්මාන්තයේ අනෙකුත් ක්‍රීඩකයින් වන්නේ ඇක්ස්ටෙල්, මැක්ස්කොම්, ඇලෙස්ට්‍රා, මාර්කැටෙල්, ඒටී ඇන්ඩ් ටී මෙක්සිකෝ ය. මෙක්සිකානු ඕරොග්‍රැෆි නිසා, දුරස්ථ කඳුකර ප්‍රදේශවල ස්ථාවර දුරකථන සේවාවක් සැපයීම මිල අධික වන අතර, ඒක පුද්ගල මාර්ගගත දුරකථන විනිවිද යාම අනෙකුත් ලතින් ඇමරිකානු රටවලට සාපේක්ෂව අඩුය, සියයට 51.8% කි; කෙසේ වෙතත්, මෙක්සිකානු කුටුම්භවලින් 81.2% කට අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයක් ඇති අතර වයස අවුරුදු 6 ට වැඩි මෙක්සිකානුවන්ගෙන් 81.4% කට ජංගම දුරකථනයක් ඇත."Encuesta Nacional sobre Disponibilidad y Uso de Tecnologías de la Información en los Hogares" page 1 & 15, retrieved on October 3, 2024. ජංගම දුරකථන මගින් අඩු වියදමකින් සියලුම ප්‍රදේශ කරා ළඟා වීමේ වාසිය ඇති අතර, මුළු ජංගම දුරකථන සංඛ්‍යාව ස්ථාවර දුරකථන මෙන් දෙගුණයක් පමණ වන අතර ඇස්තමේන්තුගත මාර්ග මිලියන 97.2 කි. විදුලි සංදේශ කර්මාන්තය රජය විසින් Cofetel (Comisión Federal de Telecomunicaciones) හරහා නියාමනය කරනු ලැබේ.

මෙක්සිකානු චන්ද්‍රිකා පද්ධතිය ගෘහස්ථ වන අතර පෘථිවි මධ්‍යස්ථාන 120 ක් ක්‍රියාත්මක කරයි. පුළුල් මයික්‍රෝවේව් රේඩියෝ රිලේ ජාලයක් සහ ෆයිබර්-ඔප්ටික් සහ කොක්සියල් කේබල් සැලකිය යුතු ලෙස භාවිතා කරයි. මෙක්සිකානු චන්ද්‍රිකා ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ ලතින් ඇමරිකාවේ ප්‍රමුඛයා වන සහ උතුරු සහ දකුණු ඇමරිකාව යන දෙකටම සේවා සපයන පුද්ගලික සමාගමක් වන සැටලයිට්ස් මෙක්සිකානෝස් (සැට්මෙක්ස්) විසිනි. එය කැනඩාවේ සිට ආර්ජන්ටිනාව දක්වා ඇමරිකාවේ රටවල් 37 කට විකාශන, දුරකථන සහ විදුලි සංදේශ සේවා සපයයි. ව්‍යාපාරික හවුල්කාරිත්වයන් හරහා සැට්මෙක්ස් ISPs සහ ඩිජිටල් විකාශන සේවා සඳහා අධිවේගී සම්බන්ධතාවයක් සපයයි. සැට්මෙක්ස් එහි චන්ද්‍රිකා බලඇණිය නඩත්තු කරන අතර බොහෝ බලඇණි මෙක්සිකෝවේ නිර්මාණය කර ඉදිකරනු ලැබේ. විකාශන කර්මාන්තයේ ප්‍රධාන ක්‍රීඩකයින් වන්නේ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන ලෝකයේ විශාලතම මෙක්සිකානු මාධ්‍ය සමාගම වන ටෙලිවීසා, ටීවී ඇස්ටෙකා සහ ඉමාජන් ටෙලිවිෂන් ය.

 බලශක්තිය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Inauguraci%C3%B3n_de_Central_E%C3%B3lica_Sureste_I,_Fase_II.jpg|වම|thumb|ඔක්සාකා හි මධ්‍යම ඉයෝලිකා සුරෙස්ටේ I, ෆේස් II
මෙක්සිකෝවේ බලශක්ති නිෂ්පාදනය කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ රජය සතු සමාගම් වන ෆෙඩරල් විදුලිබල කොමිසම සහ පෙමෙක්ස් විසිනි. බොරතෙල් සහ ස්වාභාවික ගෑස් ගවේෂණය, නිස්සාරණය, ප්‍රවාහනය සහ අලෙවිකරණය මෙන්ම ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන සහ ඛනිජ රසායනික ද්‍රව්‍ය පිරිපහදු කිරීම සහ බෙදා හැරීම භාරව සිටින පොදු සමාගම වන පෙමෙක්ස්, ආදායම අනුව ලොව විශාලතම සමාගම් වලින් එකකි, වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 86 ක විකුණුම් උපයයි.  මෙක්සිකෝව ලෝකයේ හයවන විශාලතම තෙල් නිෂ්පාදකයා වන අතර දිනකට බැරල් මිලියන 3.7 කි. 1980 දී තෙල් අපනයනය මුළු අපනයනයෙන් 61.6% ක් විය; 2000 වන විට එය 7.3% ක් පමණි. මෙක්සිකෝව එහි භූමියේ තෙල් පිරිපහදු 7 ක් හිමිකරගෙන ඇති අතර, නවතම එක 2022 දී ඉදිකරන ලද අතර එක්සත් ජනපදය තුළ තවත් පිරිපහදුවක් ඇත. මෙක්සිකෝවේ රටේ විදුලියෙන් 12% ක් ජනනය කරන ජල විදුලි බලාගාර 60 ක් ඇත."hidroeléctricas, energía limpia y confiable para la población", retrieved on September 28, 2024. විශාලතම එක වන්නේ චියාපාස් හි චිකෝසෙන් හි ග්‍රිජල්වා ගඟේ 2,400 MW මැනුවෙල් මොරෙනෝ ටොරස් වේල්ලයි. මෙය ලොව සිව්වන වඩාත්ම ඵලදායී ජල විදුලි බලාගාරයයි.

මෙක්සිකෝව ලොව තුන්වන විශාලතම සූර්ය බලශක්ති විභවය ඇති රටයි.Sener & GTZ 2006 රටේ දළ සූර්ය විභවය දිනකට 5kWh/m2 ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර එය ජාතික විදුලි උත්පාදනය මෙන් 50 ගුණයකට අනුරූප වේ. වර්තමානයේ, මෙක්සිකෝවේ වර්ග මීටර් මිලියනයකට වඩා සූර්ය තාප පැනල්SENER 2009b ස්ථාපනය කර ඇති අතර, 2005 දී සූර්ය PV (ඡායා-වෝල්ටීය) පැනල් වර්ග මීටර් 115,000 ක් පමණි. මෙක්සිකෝවේ වයඹ දෙසින් පිහිටි සොනෝරා හි පුවර්ටෝ ලිබර්ටැඩ් හි පිහිටා ඇති SEGH-CFE 1 ව්‍යාපෘතිය 2018 දෙසැම්බර් මාසයේදී නිම කරන ලද අතර සූර්ය පැනල 187,200 ක අරාවකින් මෙගාවොට් 46.8 ක ධාරිතාවක් ඇත, එහි ජනනය කරන ලද සියලුම විදුලිය සෘජුවම CFE වෙත විකුණනු ලබන අතර ඒවායේ පවතින ජාලය පුරා බෙදා හැරීම සඳහා උපයෝගිතා සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියට අවශෝෂණය වේ.Sonora Energy Group Hermosillo 2019 දී විවෘත කරන ලද කොහුයිලා හි විලන්නුවේවා සූර්ය උද්‍යානය, මෙගාවොට් 828 ක ධාරිතාවක් සහිත ඇමරිකාවේ විශාලතම සූර්ය බලාගාරය වේ. මෙක්සිකෝවේ එක් න්‍යෂ්ටික බලාගාරයක් ඇත, එය වෙරාක්‍රස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇති ලගූනා වර්ඩ් න්‍යෂ්ටික බලාගාරයයි"Nuclear Power in Mexico" , retrieved on September 28, 2024. සහ බොහෝ සුළං බලාගාර,"Energía eólica", retrieved on September 30, 2024. ලතින් ඇමරිකාවේ විශාලතම සුළං ගොවිපල ඔක්සාකා ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත.Acciona Completes Assembly of LatAm’s Largest Wind Farm  Latin American Herald Tribune.

 විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Large_Millimeter_Telescope_Mexico.jpg|thumb|පුවෙබ්ලා හි විශාල මිලිමීටර දුරේක්ෂය
මෙක්සිකෝවේ ජාතික ස්වයං පාලන විශ්ව විද්‍යාලය 1910 දී නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලද අතර, විශ්ව විද්‍යාලය මෙක්සිකෝවේ උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා වැදගත්ම ආයතනයක් බවට පත්විය.Summerfield, Devine & Levi (1998), p. 285 UNAM විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ ලෝක මට්ටමේ අධ්‍යාපනය ලබා දෙයි.Summerfield, Devine & Levi (1998), p. 286 1936 දී ආරම්භ කරන ලද ජාතික පොලිටෙක්නික් ආයතනය,Forest & Altbach (2006), p. 882 වැනි බොහෝ විද්‍යාත්මක ආයතන සහ නව උසස් අධ්‍යාපන ආයතන 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී පිහිටුවන ලදී. නව පර්යේෂණ ආයතන බොහොමයක් UNAM තුළ නිර්මාණය කරන ලදී. 1929 සිට 1973 දක්වා ආයතන දොළහක් UNAM සමඟ ඒකාබද්ධ කරන ලදී.Fortes & Lomnitz (1990), p. 18 1959 දී, ශාස්ත්‍රඥයින් අතර විද්‍යාත්මක උත්සාහයන් සම්බන්ධීකරණය කිරීම සඳහා මෙක්සිකානු විද්‍යා ඇකඩමිය නිර්මාණය කරන ලදී.

1995 දී, මෙක්සිකානු රසායනඥ මාරියෝ ජේ. මොලිනා, වායුගෝලීය රසායන විද්‍යාවේ, විශේෂයෙන් ඕසෝන් සෑදීම සහ වියෝජනය සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ කාර්යය සඳහා පෝල් ජේ. කෲට්සන් සහ එෆ්. ෂර්වුඩ් රෝලන්ඩ් සමඟ රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය බෙදා ගත්තේය. UNAM හි ආදි ශිෂ්‍යාවක් වන මොලිනා, විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය දිනාගත් පළමු මෙක්සිකානු පුරවැසියා බවට පත්විය.

මෑත වසරවලදී, මෙක්සිකෝවේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින විශාලතම විද්‍යාත්මක ව්‍යාපෘතිය වූයේ ලොව විශාලතම සහ එහි සංඛ්‍යාත පරාසයේ වඩාත්ම සංවේදී තනි-විවර දුරේක්ෂය වන විශාල මිලිමීටර දුරේක්ෂය (ග්‍රාන් දුරේක්ෂ මිලිමෙට්‍රිකෝ, GMT) ඉදිකිරීමයි. එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ තාරකා දූවිලි වලින් වැසී ගිය අභ්‍යවකාශ ප්‍රදේශ නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා ය. 2024 දී ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ මෙක්සිකෝව 56 වන ස්ථානයට පත්විය.

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cancun_aerial_photo_by_safa.jpg|වම|thumb|කැන්කුන් නිවාඩු නිකේතන නගරය, 2008 මැයි
2017 වන විට, මෙක්සිකෝව ලෝකයේ වැඩිපුරම සංචාරය කළ 6 වන රට වූ අතර ලොව සංචාරක ව්‍යාපාරයෙන් 15 වන ඉහළම ආදායමක් ලබා ගත් අතර එය ලතින් ඇමරිකාවේ ඉහළම අගයයි. සංචාරකයින්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් මෙක්සිකෝවට පැමිණෙන්නේ එක්සත් ජනපදයෙන් සහ කැනඩාවෙන් පසුව යුරෝපයෙන් සහ ආසියාවෙන් ය. කුඩා සංඛ්‍යාවක් අනෙකුත් ලතින් ඇමරිකානු රටවලින් ද පැමිණේ. pp. 5 2017 සංචාරක සහ සංචාරක තරඟකාරීත්ව වාර්තාවේ, මෙක්සිකෝව ලෝකයේ 22 වන ස්ථානයට පත් වූ අතර එය ඇමරිකාවේ 3 වන ස්ථානයට පත්විය.

මෙක්සිකෝවේ වෙරළ තීරයන් අව්ව සහිත වෙරළ තීරයන්ගෙන් පොහොසත් ය. මෙක්සිකෝ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 27 වන වගන්තියට අනුව, මුළු වෙරළ තීරයම ෆෙඩරල් අයිතිය යටතේ පවතී. යුකැටන් අර්ධද්වීපයේ, වඩාත් ජනප්‍රිය වෙරළ ගමනාන්තයක් වන්නේ කැන්කුන් නිවාඩු නිකේතන නගරයයි, විශේෂයෙන් වසන්ත නිවාඩු කාලය තුළ විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් අතර. කැන්කුන් හි දකුණට රිවීරා මායා නම් වෙරළ තීරය ඇත, එයට ප්ලායා ඩෙල් කාර්මන් වෙරළ නගරය සහ එක්ස්කරෙට් සහ එක්සෙල්-හා පාරිසරික උද්‍යාන ඇතුළත් වේ. කැන්කුන් හි දකුණට ටුලම් නගරය පිහිටා ඇති අතර එය මායා ශිෂ්ටාචාරයේ නටබුන් සඳහා කැපී පෙනේ. අනෙකුත් කැපී පෙනෙන සංචාරක ගමනාන්ත අතර ජනාකීර්ණ වෙරළ තීරයන් සහ වෙරළ තීරයේ බහු මහල් හෝටල් සහිත ඇකපුල්කෝ ඇතුළත් වේ. බජා කැලිෆෝනියා අර්ධද්වීපයේ දකුණු කෙළවරේ මාර්ලින් මසුන් ඇල්ලීම සඳහා ප්‍රසිද්ධ කාබෝ සැන් ලූකස් නිවාඩු නිකේතන නගරය පිහිටා ඇත. එක්සත් ජනපද දේශසීමාවට ආසන්නව සැන් ෆෙලිපේ, බජා කැලිෆෝනියාවේ සති අන්ත දිනුම් ඇදීම වේ.

මෙක්සිකෝ-එක්සත් ජනපද දේශසීමාව දිගේ මෙක්සිකානු නගරවල, වඩාත්ම ලාභදායී ආගන්තුක සත්කාර කර්මාන්තය දැන් වෛද්‍ය සංචාරක ව්‍යාපාරය වන අතර, සියවසකට ආසන්න කාලයක් මෙක්සිකෝවේ උතුරු දේශසීමා වෙත සංචාරකයින් ගෙන ගිය සාම්ප්‍රදායික අභිප්‍රේරණයන්හි නටබුන් ඇත. සංචාරක සැලසුම්කරණය සඳහා ප්‍රමුඛ වෛද්‍ය සංචාරක ව්‍යාපාරය වන්නේ ඖෂධ මිලදී ගැනීම, දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාව, තේරීම් සැත්කම්, දෘෂ්ටි විද්‍යාව සහ චිරොක්ට්‍රැක්ටික් ය.

 ප්‍රවාහනය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Puente_Baluarte_03.jpg|thumb|ඇමරිකාවේ උසම පාලම වන බලුආර්ටේ පාලම.
එහි දුෂ්කර භූ විෂමතාවය නොතකා මෙක්සිකෝවේ මාර්ගය පුළුල් වන අතර රටේ බොහෝ ප්‍රදේශ ආවරණය වී තිබේ. මෙක්සිකෝවේ මාර්ග ජාලය කිලෝමීටර 36,095 (සැතපුම් 227,481). මෙයින් කිලෝමීටර් 10,474 ක් (සැතපුම් 6,508) බහු-මංතීරුවේ අධිවේගී මාර්ග වේ: කි.මී. 9,544 (සැතපුම් 5,930 (සැතපුම් 5,930) මංතීරු හතරක මහාමාර්ග සහ ඉතිරි කොටස මංතීරු 6 ක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇත.

දහනව වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ සිට දුම්රිය සංවර්ධනය ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා මෙක්සිකෝව පළමු ලතින් ඇමරිකානු රටවලින් එකක් වූ අතර, සහ ජාලය කිලෝමීටර් 30,952 (සැතපුම් 19,233) කි.මී. මෙක්සිකෝවේ සන්නිවේදන හා ප්රවාහන ලේකම් විසින් යෝජනා කළේ මෙක්සිකෝ නගරයේ සිට ගාලිස්කෝ වෙත මෙක්සිකෝ නගරයේ සිට ග්වාඩලජාරා වෙත ගෙන යන අධිවේගී දුම්රිය සම්බන්ධතාවයක් ය.  පැයට කිලෝමීටර් 300 ක (පැයට සැතපුම් 190 ක්), මෙක්සිකෝ නගරයේ සිට ග්වාඩලජාරා දක්වා පැය 2 කින් ගමන් කිරීමට මගීන්ට ඉඩ සැලසේ. සමස්ත ව්යාපෘතියටම පෙසෝ බිලියන 240 ක් හෝ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 25 ක් පමණ වැය වන අතර මෙක්සිකෝවේ ප්රකෝටිපති ව්යාපාර ටයිකෝන් කාලෝස් ඇතුළු මෙක්සිකානු රජය සහ දේශීය පෞද්ගලික අංශය විසින් ගෙවනු ලැබීය. කොසමල්, මුරිඩා, චිකා පැසිෆික් හා අත්ලාන්තික් සාගර සම්බන්ධ කරන අන්තර් ක්‍රියාකාරී දුම්රිය කොරිඩෝව යථා තත්වයට පත් කළේය.

මෙක්සිකෝව පදික වේදිකා සහිත ගුවන් තොටුපළ 233 ක් ඇත; මෙයින් 10 ක් ජාතික භාණ්ඩවලින් 72% ක් සහ ජාත්‍යන්තර භාණ්ඩ වලින් 97% ක් රැගෙන යන්න."El transporte aéreo de carga en México" retrieved in September 22, 2024. මෙක්සිකෝ සිටි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටු යානයේ ලතින් ඇමරිකාවේ සහ ලෝකයේ 36 වන කාර්යබහුලම ක්රීඩකයා ලෙස කටයුතු කරයි. මෙක්සිකෝ නගර ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලේ තදබදය සමනය කිරීමට අමතර ගුවන් තොටුපලවල් දෙකක් එකවර ක්‍රියාත්මක වේ: ටොලුකා ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ සහ ෆෙලිපේ ඔනෙස්ට් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ.

 යොමු කිරීම්