සමාජවාදය

සමාජවාදය යනු වාමාංශික සිට අන්ත වාමාංශික ආර්ථික දර්ශනයක් සහ ව්‍යාපාරයක් වන අතර එය ආර්ථිකය තුළ සහ නිෂ්පාදන ව්‍යවසාය කළමනාකරණයේදී, පුද්ගලික අයිතියට ප්‍රතිවිරුද්ධව, සේවක සහභාගිත්වය සහ නිෂ්පාදන මාධ්‍යවල සමාජ හිමිකාරිත්වයේArnold, N. Scott (1998). The Philosophy and Economics of Market Socialism: A Critical Study. Oxford University Press. p. 8. "සමාජවාදී ආර්ථික ක්‍රමයකට තවත් ඇතුළත් වන්නේ කුමක්ද? සමාජවාදයට පක්ෂපාතී අය සාමාන්‍යයෙන් කතා කරන්නේ සමාජ හිමිකාරිත්වය, සමාජ පාලනය හෝ නිෂ්පාදන මාධ්‍යයන් සමාජගත කිරීම සමාජවාදී ආර්ථික ක්‍රමයක සුවිශේෂී ධනාත්මක ලක්ෂණය ලෙසයි." ආධිපත්‍යය මගින් සංලක්ෂිත ආර්ථික පද්ධති පරාසයක් ආවරණය කරයි. සමාජ හිමිකම පොදු, සාමූහික හෝ සමුපකාර විය හැක. නොයෙක් ආකාරයේ සමාජවාදයන් පවතින හෙයින් එය තනි නිර්වචනයකින් සංග්‍රහ නොකරන අතර, සමාජ හිමිකාරිත්වය ඒවායේ එකම පොදු ලක්ෂණය ලෙස දක්නට ලැබේ. සමාජවාදයේ විවිධ වර්ගවල වෙළඳපලවල භූමිකාව සහ සම්පත් වෙන්කිරීමේදී සැලසුම් කිරීම, සංවිධානවල කළමනාකාරිත්වයේ ව්‍යුහය මත පදනම්ව වෙනස් වේ. සමහර සමාජවාදීන් පක්ෂයකට, රාජ්‍යයකට හෝ තාක්‍ෂණික ප්‍රවේශයකට අනුග්‍රහය දක්වයි. රජය, විශේෂයෙන්ම පවතින රජය, වෙනස් කිරීම සඳහා නිවැරදි වාහකය ද යන්න පිළිබඳව සමාජවාදීන් එකඟ නොවේ.Docherty, James C.; Lamb, Peter, eds. (2006). Historical Dictionary of Socialism (2nd ed.). Historical Dictionaries of Religions, Philosophies, and Movements. 73. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. pp. 1–3. .

සමාජවාදී පද්ධති, වෙළඳපල නොවන ආකාරය සහ වෙළඳපල ආකාරය ලෙස බෙදා ඇත. වෙළඳපල නොවන සමාජවාදය සාධක වෙලඳපොලවල් ආදේශ කරන අතර බොහෝ විට මුදල් ඒකාබද්ධ ආර්ථික සැලසුම් සහ ඉංජිනේරු හෝ තාක්ෂණික නිර්ණායක මත පදනම් වූ ගණනය කිරීම් මත පදනම් වේ, එමඟින් ධනවාදයට වඩා වෙනස් ආර්ථික නීති සහ ගතිකතාවයන් අනුව ක්‍රියා කරන වෙනස් ආර්ථික යාන්ත්‍රණයක් නිපදවයි.Is Socialism Dead? A Comment on Market Socialism and Basic Income Capitalism, by Arneson, Richard J. 1992. Ethics, vol. 102, no. 3, pp. 485–511. April 1992: "Marxian socialism is often identified with the call to organize economic activity on a nonmarket basis." වෙළඳපල නොවන සමාජවාදී පද්ධතියක් උත්සාහ කරන්නේ, සමාජවාදීන්ට අනුව සම්ප්‍රදායිකව ධනවාදයේ ප්‍රාග්ධන සමුච්චය සහ ලාභ පද්ධතිය සමඟ සම්බන්ධ වන බව පෙනෙන අකාර්යක්ෂමතා, අතාර්කිකතා, අනපේක්ෂිත බව සහ අර්බුද ඉවත් කිරීමට යි.The Economics of Feasible Socialism Revisited, by Nove, Alexander. 1991. p. 13: "සමාජවාදය යටතේ, නිර්වචනය අනුව, එය (පුද්ගලික දේපල සහ සාධක වෙළඳපල) ඉවත් කරනු ඇත. එවිට 'විද්‍යාත්මක කළමනාකරණය', 'සමාජමය වශයෙන් සංවිධිත නිෂ්පාදන විද්‍යාව' වැනි දෙයක් ඇති වනු ඇත, නමුත් එය ආර්ථික විද්‍යාව නොවේ." "සමාජවාදය පිළිබඳ මෙම අවබෝධය විප්ලවවාදී මාක්ස්වාදී සමාජවාදීන් විසින් පමණක් නොව පරිණාමීය සමාජවාදීන්, ක්‍රිස්තියානි සමාජවාදීන් සහ අරාජකවාදීන් විසින් ද දරන ලදී. ඒ වන විට, අනාගත සමාජවාදී ක්‍රමයේ මූලික ආයතන: පුද්ගලික අයිතිය වෙනුවට පොදු අයිතිය පිළිබඳව ද පුළුල් එකඟතාවයක් තිබුණි. නිෂ්පාදන මාධ්‍යවල හිමිකාරිත්වය, වෙළඳපල බලවේග වෙනුවට ආර්ථික සැලසුම්කරණය, ලාභය වෙනුවට භාවිතය සඳහා නිෂ්පාදනය."Weisskopf, Thomas E. (1992). "Toward a Socialism for the Future, in the Wake of the Demise of the Socialism of the Past". Review of Radical Political Economics. 24 (3–4): 1–28. . "සමාජවාදය ඓතිහාසිකව මිනිසුන්ගේ ද්‍රව්‍යමය ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා කැපවී ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම, මුල් දිනවල බොහෝ සමාජවාදීන් ධනවාදයට වඩා උසස් බව සමාජවාදයේ ප්‍රකාශයේ මූලික පදනම ලෙස ද්‍රව්‍යමය ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීම දුටුවේ සමාජවාදය අතාර්කිකත්වය ජය ගැනීම සඳහා ය. සහ අකාර්යක්ෂමතාවය ධනේශ්වර ආර්ථික සංවිධානයකට ආවේණික ලෙස සැලකේ." (p. 2). ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, සමාජීය වශයෙන් හිමි ව්‍යවසායන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ ඒවා අතර ප්‍රාග්ධන භාණ්ඩ වෙන් කිරීම සම්බන්ධයෙන් මූල්‍ය මිල, සාධක වෙලඳපොලවල් සහ, සමහර අවස්ථාවල ලාභ චේතනාව භාවිතා කිරීම ආදිය වෙළඳපල සමාජවාදය විසින් රඳවා ගනී. මෙම සමාගම් විසින් උත්පාදනය කරන ලද ලාභ, එක් එක් ආයතනයේ ශ්‍රම බලකාය විසින් සෘජුවම පාලනය කරනු ලැබීම හෝ සමාජ ලාභාංශයක් ලෙස සමාජයට විශාල වශයෙන් එකතු වීම සිදු වේ.Marangos, John (Fall 2004). "Social Dividend versus Basic Income Guarantee in Market Socialism". International Journal of Political Economy. Taylor & Francis. 34 (3): 20–40. . අරාජකවාදය සහ ලිබර්ටේරියන් සමාජවාදය, සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස රාජ්‍යය භාවිතා කිරීමට විරුද්ධ වන අතර වෙළඳපල නොවන සමාජවාදය හෝ වෙළඳපල සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීම සඳහා, විමධ්‍යගතකරණය කිරීමට වැඩි අනුග්‍රහයක් දක්වයි.

සමාජවාදී දේශපාලනය ජාත්‍යන්තරවාදී මෙන්ම ජාතිකවාදී ද වී ඇත. එය දේශපාලන පක්ෂ හරහා සංවිධානය වී පක්ෂ දේශපාලනයට විරුද්ධව කටයුතු කර ඇත; විටෙක වෘත්තීය සමිති සමඟ අතිච්ඡාදනය වෙමින් ද තවත් විටෙක ස්වාධීන හා විවේචනාත්මක වෙමින් ද කාර්මික සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් දෙකෙහිම පවතී.Newman, Michael (2005). Socialism: A Very Short Introduction. Oxford University Press. p. 2. "ඇත්ත වශයෙන්ම, සමාජවාදය මධ්‍යවාදී සහ දේශීය යන දෙඅංශයෙන්ම; ඉහළින් සංවිධානය වී ඇති අතර පහළින් ගොඩනගා ඇත; දූරදර්ශී සහ ප්‍රායෝගික; විප්ලවවාදී සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී; රාජ්‍ය විරෝධී සහ සංඛ්‍යාලේඛන; ජාත්‍යන්තරවාදී සහ ජාතිකවාදී; දේශපාලන පක්ෂවලට සම්බන්ධ කර ඒවායින් වැළකී සිටීම; වෙළඳාමේ වර්ධනයක් වෘත්තීය සමිතිවාදය සහ එයින් ස්වාධීන වීම; පොහොසත් කාර්මික රටවල සහ දුප්පත් ගොවීන් පදනම් කරගත් ප්‍රජාවන්ගේ ලක්ෂණයකි. සමාජ සාධාරණත්වය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහාNewman, Michael (2005). Socialism: A Very Short Introduction. Oxford University Press. p. 2. "ඇත්ත වශයෙන්ම, සමාජවාදය මධ්‍යවාදී සහ දේශීය යන දෙඅංශයෙන්ම; ඉහළින් සංවිධානය වී ඇති අතර පහළින් ගොඩනගා ඇත; දූරදර්ශී සහ ප්‍රායෝගික; විප්ලවවාදී සහ ප්‍රතිසංස්කරණවාදී; රාජ්‍ය විරෝධී සහ සංඛ්‍යාලේඛන; ජාත්‍යන්තරවාදී සහ ජාතිකවාදී; දේශපාලන පක්ෂවලට සම්බන්ධ කර ඒවායින් වැළකී සිටීම; වෙළඳාමේ වර්ධනයක් වෘත්තීය සමිතිවාදය සහ එයින් ස්වාධීන වීම; පොහොසත් කාර්මික රටවල සහ දුප්පත් ගොවීන් පදනම් කරගත් ප්‍රජාවන්ගේ ලක්ෂණයකි". ආර්ථික සහ සමාජ මැදිහත්වීම්වලට සහාය වෙමින් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරම්භ වූයේ සමාජවාදී ව්‍යාපාරය තුළය.Ely, Richard T. (1883). French and German Socialism in Modern Times. New York: Harper and Brothers. pp. 204—205. "සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් සමාජවාදීන්ගේ ආන්තික අංශය සාදයි ... කෙනෙකුගේ ශ්‍රමයේ වටිනාකම කුමක් වුවත් භුක්ති විඳීමේ සමානාත්මතාවය මත එතරම් අවධාරණය කිරීමට පෙලඹී ඇත, ඔවුන් සමහර විට වඩාත් නිවැරදිව කොමියුනිස්ට්වාදීන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. ... ඔවුන්ට දෙකක් තිබේ. ඔවුන්ගෙන් අතිමහත් බහුතරයක් කම්කරුවන් වන අතර, නීතියක් ලෙස, සමාජවාදී රාජ්‍යය හඳුන්වාදීමට පෙර විප්ලවයෙන් පවතින ආයතන ප්‍රචණ්ඩ ලෙස පෙරලා දැමීම ඔවුන් අපේක්ෂා කරයි, ඔවුන් සියල්ලෝම විප්ලවවාදීන් යැයි මම කිසිසේත්ම නොකියමි. , නමුත් ඒවායින් බොහොමයක් නිසැකව ම ය... සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ගේ වඩාත් සාමාන්‍ය ඉල්ලීම් පහත දැක්වේ: රාජ්‍යය පැවතිය යුත්තේ කම්කරුවන් සඳහා පමණි, ඉඩම් සහ ප්‍රාග්ධනය සාමූහික දේපළ බවට පත් විය යුතු අතර නිෂ්පාදනය එකමුතුව සිදු කළ යුතුය පුද්ගලික තරඟය , මෙම යෙදුමේ සාමාන්‍ය අර්ථයෙන්, නැවැත්වීමයි."Merkel, Wolfgang; Petring, Alexander; Henkes, Christian; Egle, Christoph (2008). Social Democracy in Power: The Capacity to Reform. Routledge Research in Comparative Politics. London: Routledge. . සමාජවාදය දිගුකාලීන ඉලක්කයක් ලෙස තබා ගනිමින්,Roemer, John E. (1994). A Future for Socialism. "The long term and the short term". Harvard University Press. pp. 25–27. .Berman, Sheri (1998). The Social Democratic Moment. Harvard University Press. p. 57. "කෙසේ වෙතත්, දිගුකාලීනව, ස්වීඩනයේ දේශපාලන ක්‍රමය ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය කිරීම හුදෙක් මාධ්‍යයක් ලෙස පමණක් නොව එහි අවසානයක් ලෙසද වැදගත් බව පෙනී ගියේය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සාක්ෂාත් කර ගැනීම තීරණාත්මක වූයේ එය ස්වීඩන් දේශපාලන ක්‍රමය තුළ SAP හි බලය වැඩි කරන නිසා පමණක් නොවේ. නමුත් එය සමාජවාදය පැමිණි පසු ගන්නා ස්වරූපය නිසාද එය SAP ට අනුව දේශපාලන, ආර්ථික සහ සමාජ සමානාත්මතාවය අත්වැල් බැඳගත් අතර ඒවා අනාගත සමාජවාදී සමාජයේ සමානව වැදගත් ලක්ෂණ විය." .Busky, Donald F. (20 July 2000). Democratic Socialism: A Global Survey. Praeger. pp. 7–8. .Bailey, David J. (2009). The Political Economy of European Social Democracy: A Critical Realist Approach. Routledge. p. 77. "... Giorgio Napolitano විසින් මධ්‍ය කාලීන වැඩසටහනක් දියත් කරන ලද අතර, එය රජයේ අවධමනකාරී ප්‍රතිපත්ති සාධාරණීකරණය කිරීමට නැඹුරු වූ අතර, ඕනෑම ආර්ථික ප්‍රකෘතියක් "දිගු කාලීන" ඉලක්කය සමඟ සම්බන්ධ වන බැවින්, කම්කරුවන්ගේ අවබෝධය ඉල්ලා සිටියේය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදය කරා ප්‍රගතියක්". .Lamb, Peter (2015). Historical Dictionary of Socialism (3rd ed.). Rowman & Littlefield. p. 415. . පශ්චාත් යුධ සමයේ සිට එය ප්‍රධාන වශයෙන් ආදායම් නැවත බෙදාහැරීම, නියාමනය සහ සුබසාධන රාජ්‍යයක් ඇතුළත් කිරීමට රාජ්‍ය මැදිහත්වීම පුළුල් කරන සංවර්ධිත ධනේශ්වර වෙළඳපොල ආර්ථිකයක් සහ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කේන්සියානු මිශ්‍ර ආර්ථිකයක් වැළඳ ගැනීමට පැමිණ ඇත.Badie, Bertrand; Berg-Schlosser, Dirk; Morlino, Leonardo, eds. (2011). "Social Democracy". International Encyclopedia of Political Science. 8. Sage Publications. p. 2423. "සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු මූලික ලක්‍ෂණ තුනක් මත රඳා පවතින දේශපාලන ප්‍රවනතාවයකි: (1) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (උදා: ඡන්දය දීමට සහ පක්ෂ පිහිටුවීමට සමාන අයිතිවාසිකම්), (2) රජය විසින් අර්ධ වශයෙන් නියාමනය කරනු ලබන ආර්ථිකයක් (උදා: කේන්සියානුවාදය හරහා) සහ (3 ) අවශ්‍යතා ඇති අයට සමාජ ආධාර ලබා දෙන සුබසාධන රාජ්‍යයක් (උදා: අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය සේවය, රැකියා සහ විශ්‍රාම වැටුප් සඳහා සමාන අයිතිවාසිකම්). . ආර්ථික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යෝජනා කරන්නේ සමාගම්, මුදල්, ආයෝජන සහ ස්වභාවික සම්පත් වඩාත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක් සහිත වෙළඳපල සමාජවාදයකි.Smith, J. W. (2005). Economic Democracy: The Political Struggle for the 21st century. Radford: Institute for Economic Democracy Press. .

 ආශ්‍රිත ලිපි 

 Anarchism and socialism
 Critique of work
 List of socialist parties with national parliamentary representation
 List of communist ideologies
 List of socialist songs
 List of socialist states
 Paris Commune
 Scientific socialism
 Marxian critique of political economy
 Why Socialism? – an article written by Albert Einstein
 Zenitism
 Socialism by country (category)

 මූලාශ්‍ර 

 භාහිර සබැඳි 
 Socialism – entry at Britannica.com


 Cuban Socialism from the Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives.






Category:Anti-capitalism
Category:Anti-fascism
Category:Economic ideologies
Category:Economic systems

Category:Political movements