නයිජීරියාවේ ආර්ථිකය

නයිජීරියාව යනු අප්‍රිකාවේ බලශක්තිය, මූල්‍ය වෙළඳපොළ සහ විනෝදාස්වාද ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛයකි. නයිජීරියාව සඳහා වන විදේශ විනිමය ඉපැයීම්වල දෙවන විශාලතම ප්‍රභවය වන ඛනිජ තෙල්ය.

නයිජීරියාවේ දේශීය හා ජාත්‍යන්තර බැංකු, වත්කම් කළමනාකරණ සමාගම්, තැරැව්කාර නිවාස, තැරැව්කාර නිවාස, වාහන අරමුදල් සහ ආයෝජන බැංකු මිශ්‍ර කිරීමකින් නයිජීරියාව ඉතා දියුණු මූල්‍ය සේවා අංශයක් ඇත.

නයිජීරියාවේ මධ්‍යම ආදායම්ලාභී ආර්ථිකයක් ස්වභාවික සම්පත් බහුල ලෙස සැපයීය. එහි පුළුල් ඛනිජ සම්පත් වල පුළුල් පරාවර්ෂයේ ඛනිජ සම්පත් අතර ගල් අඟුරු, බැක්ලිට්, ටන්ටෝල්, ටින්, ටින්, යකඩ, නියෝබියම්, ඊයම් සහ සින්ක් ඇතුළත් වේ. මෙම ස්වාභාවික සම්පත්වල විශාල තැන්පතු තිබියදීත්, නයිජීරියාවේ පතල් කැණීමේ කර්මාන්තය තවමත් එහි ළදරු අවධියේ පවතී.

1999 ට පෙර, වසර ගණනාවක මිලිටරි පාලනය, දූෂණය සහ වැරදි කළමනාකරණය නිසා ආර්ථික සංවර්ධනය බාධාවක් වී තිබේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ පසුකාලීන ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම ආර්ථික විභවතාවයට සහාය වී ඇත. 

2015 න් පසු, නයිජීරියානු ආර්ථිකයට තරමක් විවිධාංගීකරණය කිරීමට හැකි විය. තෙල් හා ගෑස් වලට අමතරව, නයිජීරියාව අපනයනය පොහොර හා සිමෙන්ති / සිමෙන්ති මණ්ඩලය, අච්චු සහිත පොලිප්රොපිලීන් (ප්ලාස්ටික්) නිෂ්පාදන, පුද්ගලික සත්කාර නිෂ්පාදන, තීන්ත, මෝල්ට් බීතස් හා සන්නද්ධ වාහන දක්වා ව්‍යාප්ත විය.

 කෘෂිකර්මය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palm_nuts_put_out_to_dry.jpg|thumb|නයිජීරියානු පාම් ඇට වර්ග වියළීම
2021 දී නයිජීරියාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 23.4% ක් පමණ දායක වන්නේ කෘෂිකර්මාන්තය, වන විද්‍යාව සහ මසුන් ඇල්ලීමෙනි. නයිජීරියාව යනු ලොව විශාලතම කැසාවා හි නිෂ්පාදකයා වේ. වැඩිදුර ප්‍රධාන භෝග බඩ ඉරිඟු, සහල්, මෙනේරි, අල බීන්ස් සහ ගිනියා ඉරිඟු (බඩ ඉරිඟු) ඇතුළත් වේ. කොකෝවා යනු ප්‍රධාන කෘෂිකාර්මික අපනයනය වන අතර රටේ වඩාත්ම වැදගත් ඛනිජ නොවන නිෂ්පාදන වලින් එකකි. නයිජීරියාව යනු ස්වාභාවික රබර් අපනයනකරුවෙක් වන අතර එය 2019 දී ඩොලර් මිලියන 20.9 ක් උත්පාදනය කරයි.  

නයිජීරියානු සිවිල් යුද්ධය සහ තෙල් උත්පාතය ඉදිරියේ නයිජීරියාව ආහාර වලින් ස්වයංපෝෂිත විය. නයිජීරියාවේ ප්‍රධාන විදේශ විනිමය උපයන්නා වන කෘෂිකර්මාන්තයයි. නයිජීරියාවේ වේගවත් ජනගහන වර්ධනය සමඟ කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල යෙදීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර නයිජීරියාව දැන් තමා නඩත්තු කිරීම සඳහා ආහාර ආනයනය මත රඳා පවතී.  ආහාර ආනයනය සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.7 ක් වාර්ෂික වියදම් කරයි. ආහාර අපනයනයෙන් ලැබෙන ආදායමකට වඩා හතර ගුණයක් වැඩිය. නයිජීරියානු රජය 1970 ගණන්වල අකාබනික පොහොර භාවිතය ප්‍රවර්ධනය කළේය.

නයිජීරියාවේ සහල් නිෂ්පාදනය 2017/18 සිට 2021/22 දක්වා වසරකට ටොන් මිලියන 5 සිට 10% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති නමුත් වැඩිවන ඉල්ලුම සමඟ ඉදිරියට නොගොස් ඇත. එබැවින් සහල් ආනයනය වසරකට ටොන් මිලියන 2 ක නියතව පැවතුනි. 2019 අගෝස්තු මාසයේදී නයිජීරියාව දේශීය නිෂ්පාදනය ඉහළ නැංවීමේ කොටසක් ලෙස රට තුළට ගෙන යාමේ සහල් ජාවාරම නැවැත්වීම සඳහා බෙනින් සහ අනෙකුත් අසල්වැසි රටවල් සමඟ දේශ සීමාව වසා දැමීය.

මේ වන විට නයිජීරියාව අනපේක්ෂිත සහල් අපනයනය කළ නමුත් රටේ ප්‍රධාන ආහාර වන සහල් ආනයනය කිරීමට සිදු විය. - ලාගෝස් අසල පිහිටි සරුටෝ හි සහල් මෝල, වෙළඳාමේ ශේෂය සහ ශ්‍රම වෙළඳපොළේ ශේෂය වැඩි දියුණු කිරීම සහ ප්‍රවාහන හා අතරමැදියන් සඳහා අනවශ්‍ය වියදම් වැඩි දියුණු කිරීම සහ බේරා හි විශාලතම කර්මාන්ත පූර්ණ ලෙස ක්‍රියාත්මක වන විට, 250,000 ක ජනතාවක්වි විසින් වාර්ෂිකව කිලෝ 50 ක  සහල් බෑග් මිලියන 2.5 ක් නිෂ්පාදනය කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.        
 තෙල් සහ ස්වාභාවික වායු 

නයිජීරියාව ලෝකයේ 15 වැනි විශාලතම ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදකයා වන අතර 6 වැනි විශාලතම අපනයනකරු වන අතර 9 වැනි විශාලතම ඔප්පු කළ සංචිත ඇත. ඛනිජ තෙල් නයිජීරියානු ආර්ථිකයේ සහ දේශපාලනයේ විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, රජයේ ඉපැයීම්වලින් 80% ක් පමණ වේ. ඔපෙක් විසින් ඇස්තමේන්තු කරන ලද 9 වැනි විශාලතම ස්වාභාවික වායු සංචිත නයිජීරියාව සතුව ඇත; එහි ඝන අඩි ට්‍රිලියන 206.53ක රජයේ වටිනාකම ඩොලර් ට්‍රිලියන 803.4ක් ලෙස තක්සේරු කර ඇත. ස්වාභාවික වායුව නයිජර් ගඟේ ආර්ථික ආශ්චර්යයක් විවෘත කිරීමේ හැකියාවක් ලෙස සැලකේ. නයිජීරියාවට සෑම වසරකම ගෑස් ඇවිළෙන අතර එහි ප්‍රධාන තෙල් නිෂ්පාදනය කරන කලාපය වන නයිජර් ඩෙල්ටාවේ බොරතෙල් සොරකම් කිරීම හේතුවෙන් දිනකට තෙල් බැරල් 120,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇ.ඩො. බිලියන 2.5, අහිමි වේ. මෙය මුහුදු කොල්ලකෑම් සහ කලාපය තුළ පාලනය සඳහා ගැටුම් ඇති කිරීමට හේතු වී ඇති අතර, රට සිය ඔපෙක් කෝටාව සපුරාලීම සහ පූර්ණ හැකියාවෙන් ඛනිජ තෙල් අපනයනය කිරීම වළක්වාලමින් නිෂ්පාදනයේ බාධා කිරීම්වලට තුඩු දී ඇත.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nigerdelta_NASA.jpg|thumb|නයිජර් ඩෙල්ටාවේ ගංගාවේ සුරක්ෂිතභාවය

ඛනිජ තෙල් සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවට අනුව නයිජීරියාවේ මුළු තෙල් නිධි 159ක් සහ ළිං 1,481ක් ක්‍රියාත්මක වේ.Environmental Resources Managers Ltd, Niger Delta Environmental Survey Final Report Phase I; Volume I: Environmental and Socio-Economic Characteristics (Lagos: Niger Delta Environmental Survey, September 1997) ජාතියේ වඩාත්ම ඵලදායී කලාපය වන්නේ නයිජර් ඩෙල්ටාවේ හෝ "දකුණ-දකුණ" කලාපයේ වෙරළබඩ නයිජර් ඩෙල්ටා ද්‍රෝණියේ වන අතර එය තෙල් නිධි 159 න් 78 ක් ආවරණය කරයි. නයිජීරියාවේ බොහෝ තෙල් බිම් කුඩා හා විසිරී ඇති අතර, 1990 වන විට, මෙම කුඩා ක්ෂේත්‍ර සමස්ත නයිජීරියානු නිෂ්පාදනයෙන් 62.1% ක් විය. එකල නයිජීරියාවේ ඛනිජ තෙල්වලින් 37.9%ක් නිෂ්පාදනය කළ විශාලතම ක්ෂේත්‍ර දහසය සමඟ මෙය වෙනස් වේ.Nigeria: The Political Economy of Oil  (Khan, Ahmad) 2021 වන තෙක් නයිජීරියාවේ ප්‍රධාන ආනයන භාණ්ඩය වූයේ පෙට්‍රල් වන අතර එය ආනයන පරිමාවෙන් 24%ක් විය.

නයිජර් ඩෙල්ටා නෙම්බේ ක්‍රීක් තෙල් ක්ෂේත්‍රය 1973 දී සොයා ගන්නා ලද අතර එය මධ්‍යම මයෝසීන ඩෙල්ටෙයික් වැලිගල්-ෂේල් වලින් නිපදවනු ලබන්නේ කිලෝමීටර 2 සිට 4 දක්වා (අඩි 7,000 සිට 13,000 දක්වා) ගැඹුරක ඇති ප්‍රතික්‍රියා ව්‍යුහාත්මක ස්ථානයකිනි.Nelson, P.H.H., Role of Reflection Seismic in Development of Nembe Creek Field, Nigeria, 1980, in Giant Oil and Gas Fields of the Decade: 1968–1978, AAPG Memoir 30, Halbouty, M.T., editor, Tulsa: American Association of Petroleum Geologists, , pp. 565–576 2013 ජූනි මාසයේදී, ෂෙල් සමාගම විසින් නයිජීරියාවේ සිය මෙහෙයුම් පිළිබඳ උපායමාර්ගික සමාලෝචනයක් නිවේදනය කළ අතර, වත්කම් ඉවත් කළ හැකි බවට ඉඟි කළේය. බොහෝ ජාත්‍යන්තර තෙල් සමාගම් දශක ගණනාවක් තිස්සේ එහි ක්‍රියාත්මක වන අතර, 2014 වන විට බොහෝ තෙල් සොරකම් කිරීම ඇතුළු ගැටලු රාශියක් සඳහන් කරමින් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා බැහැර කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටියහ. 2014 අගෝස්තු මාසයේදී ෂෙල් පැවසුවේ නයිජීරියානු තෙල් නිධි හතරක් සම්බන්ධයෙන් තම අවශ්‍යතා අවසන් කරන බවයි.

යුක්රේන යුද්ධයෙන් තර්ජනයට ලක්ව ඇති යුරෝපයට ස්වභාවික ගෑස් සැපයීම, මොරොක්කෝවට හෝ ඇල්ජීරියාවට නල මාර්ග හරහා නයිජීරියානු ස්වභාවික ගෑස් ප්‍රවාහනය කිරීමේ ව්‍යාපෘති තල්ලු කරයි. කෙසේ වෙතත්, 2022 මැයි වන විට, තවමත් මේ පිළිබඳ ප්‍රතිඵල නොමැත.

 බලශක්ති 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ASC_Leiden_-_Rietveld_Collection_-_Nigeria_1970_-_1973_-_01_-_083_Kainji_Dam._The_water_flows_from_four_openings.jpg|thumb|1960 ගණන්වල ඉදිකරන ලද නයිජර් ගඟේ කයිනාජි වේල්ල

නයිජීරියාවේ බලශක්ති පරිභෝජනය එහි ජනන ධාරිතාවට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ය. මුළු ප්‍රාථමික නිෂ්පාදනයෙන් 73%ක් වන සාම්ප්‍රදායික පොසිල ඉන්ධන වලින් වැඩි ශක්තියක් ලැබේ. ඉතිරිය ජල විදුලියෙන් (27%). නිදහසින් පසු නයිජීරියාව බලශක්තිය සඳහා දේශීය න්‍යෂ්ටික කර්මාන්තයක් සංවර්ධනය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. නයිජීරියාව 2004 දී අහමදු බෙලෝ විශ්ව විද්‍යාලයේ චීන සම්භවයක් ඇති පර්යේෂණ ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් විවෘත කළ අතර න්‍යෂ්ටික බලය යෙදවීමේ ජාතික වැඩසටහනට අනුව 2027 වන විට න්‍යෂ්ටික ධාරිතාව මෙගාවොට් 4,000 දක්වා වැඩි කිරීමට සැලසුම් සකස් කිරීමට ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ සහාය ඉල්ලා ඇත. විදුලිය නිපදවීම. 2007 දී ජනාධිපති උමරු යාර්අඩුවා, එහි වර්ධනය වන බලශක්ති අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා න්‍යෂ්ටික බලය වැළඳ ගන්නා ලෙස රටෙන් ඉල්ලා සිටියේය. 2017 දී නයිජීරියාව න්‍යෂ්ටික අවි තහනම් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය. 2015 අප්‍රේල් මාසයේදී, නයිජීරියාව 2035 වන විට න්‍යෂ්ටික බලාගාර හතරක් සැලසුම් කිරීම, ඉදිකිරීම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම සම්බන්ධයෙන් සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට රුසියාවේ රජයට අයත් රොසැටම් සමඟ සාකච්ඡා ආරම්භ කළ අතර, ඉන් පළමුවැන්න 2025 වන විට ක්‍රියාත්මක වනු ඇත. 2015 ජුනි මාසයේදී නයිජීරියාව ඒ සඳහා ස්ථාන දෙකක් තෝරා ගත්තේය. න්‍යෂ්ටික බලාගාර සැලසුම් කිරීම. නයිජීරියානු රජය හෝ රොසැටම් වෙබ් අඩවියේ නිශ්චිත ස්ථාන හෙළි නොකරනු ඇත, නමුත් න්‍යෂ්ටික බලාගාර අක්වා ඉබොම් ප්‍රාන්තයේ සහ කොගි ප්‍රාන්තයේ ස්ථානගත වනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙම ස්ථානවල පැල දෙකක් බැගින් තැබීමට සැලසුම් කර ඇත. 2017 දී ඉටු න්‍යෂ්ටික බලාගාරය ඉදිකිරීම සඳහා ගිවිසුම් අත්සන් කරන ලදී.

 විදුලිබලය 

සමීක්ෂණයට අනුව නයිජීරියානුවන්ගෙන් 94%ක් ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට සම්බන්ධ වී ඇත, නමුත් විදුලි මීටරයකින් විදුලි පරිභෝජනය වාර්තා කර ඇත්තේ 57%ක් පමණි. දවසේ පැය 24ට විදුලිය තිබෙන බව සමීක්ෂණයට ලක් කළ නයිජීරියානුවන්ගෙන් 1%ක් පමණක් වාර්තා කර ඇත. NIO ට අනුව 68% කට දිනකට පැය 1 සිට 9 දක්වා විදුලිය ඇත. නයිජීරියානුවන්ගෙන් 66%ක් විදුලිය සඳහා මසකට නයිරා 10,000 (ඇ.ඩො. 13) දක්වා ගෙවන අතර එය නයිජීරියාවේ සාමාන්‍ය ආදායමෙන් 3%ක් පමණ වේ. ප්‍රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් 67% ක් අඛණ්ඩ විදුලිය සැපයීම සඳහා වැඩි මුදලක් ගෙවීමට කැමැත්තෙන් සිටියහ. 21%කට බලශක්ති උත්පාදක යන්ත්‍රයක් ඇත, නයිජීරියානුවන්ගෙන් 14%ක් සූර්ය බලශක්තිය භාවිතා කරයි.
 නිෂ්පාදන හා තාක්ෂණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Nigeria_EduSat-1.jpg|thumb|නයිජීරියාව එඩ්සුවා -1, නයිජීරියාව විසින් චෙඩරල් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් නයිජීරියාව විසින් ඉදිකරන ලද පළමු චන්ද්‍රිකාව
නයිජීරියාවේ නිෂ්පාදන කර්මාන්තයක් ඇති අතර එයට සම් සහ රෙදිපිළි (කානෝ, අබේකුටා, ඔනිට්ෂා සහ ලාගෝස් හි කේන්ද්‍රගතව), ප්ලාස්ටික් සහ සැකසූ ආහාර ඇතුළත් වේ. බොහෝ කර්මාන්තශාලා ඔගුන් හි පිහිටා ඇති නිසා ඔගුන් නයිජීරියාවේ වත්මන් කාර්මික මධ්‍යස්ථානය ලෙස සලකනු ලබන අතර තවත් සමාගම් එහි ගමන් කරන අතර පසුව ලාගෝස් වේ. රටේ ගිනිකොන දෙසින් පිහිටි අබා නගරය හස්ත කර්මාන්ත සහ පාවහන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එය "Aba made" ලෙස හැඳින්වේ. නයිජීරියාවේ වසරකට මෝටර් රථ 720,000 වෙළඳපොළක් ඇත, නමුත් මේවායින් 20% කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් දේශීයව නිෂ්පාදනය කෙරේ.            

2016 දී නයිජීරියාව සහරා හි දකුණු අප්‍රිකාවට වඩා ප්‍රමුඛ සිමෙන්ති නිෂ්පාදකයා විය. නයිජීරියාවේ ධනවත්ම වැසියා වන අලිකෝ ඩන්ගෝටේ ඔහුගේ ධනය සිමෙන්ති නිෂ්පාදනය මෙන්ම කෘෂිකාර්මික භාණ්ඩ මත පදනම් විය. එහිම තොරතුරු වලට අනුව සීමාසහිත අජඕකුටා වානේ සමාගම වසරකට වානේ ටොන් මිලියන 1.3ක් නිෂ්පාදනය කරයි. මෙය 2021 දී එක්සත් රාජධානියේ වානේ නිෂ්පාදනයෙන් හයෙන් එකකට සමාන වේ. කෙසේ වෙතත්, කට්සිනා, ජෝස් සහ ඔසොග්බෝ හි වානේ කම්හල් තවදුරටත් ක්‍රියාකාරී නොවන බව පෙනේ.

2019 ජුනි මාසයේදී නයිජීරියාවේ EduSat-1 ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ සිට යොදවන ලදී. එය නයිජීරියාවේ ඉදිකරන ලද පළමු චන්ද්‍රිකාව වන අතර එය වෙනත් රටවල් විසින් නිපදවන ලද තවත් බොහෝ නයිජීරියානු චන්ද්‍රිකා අනුගමනය කරන ලදී. 2021 හි, අප්‍රිකාවේ ඖෂධ නිෂ්පාදන ධාරිතාවයෙන් සියයට 60ක් පමණ නයිජීරියාව සතුය, විශාල ඖෂධ සමාගම් ලාගෝස් හි පිහිටා ඇත. නයිජීරියාවේ වැඩිම සේවක පිරිසක් සිටින ඖෂධ නිෂ්පාදකයා වන්නේ සීමාසහිත Emzor Pharmaceutical Industries වේ. නයිජීරියාවේ Zinox වැනි ඉලෙක්ට්‍රොනික නිෂ්පාදකයින් කිහිප දෙනෙකු සිටින අතර, ප්‍රථම සන්නාමගත නයිජීරියානු පරිගණකය සහ ටැබ්ලට් පරිගණක වැනි ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ නිෂ්පාදකයින් ඇත. 2022 ජනවාරි වන විට, අප්‍රිකාවේ යුනිකෝන් සමාගම් 7න් 5කම සත්කාරකත්වය දරන්නේ නයිජීරියාවයි.

 අන්තර්ජාල හා විදුලි සංදේශ 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Wikidata_for_Libraries_and_Librarians_in_Nigeria_69.jpg|thumb|නයිජීරියානු පුස්තකාලයාධිපතිවරු විකිදත්ත දත්ත සමුදාය සංස්කරණය කරති
නයිජීරියානු විදුලි සංදේශ වෙළඳපොල ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන එකකි, ප්‍රධාන නැගී එන වෙළඳපල ක්‍රියාකරුවන් (MTN, 9mobile, Airtel සහ Globacom වැනි) රට තුළ ඔවුන්ගේ විශාලතම සහ වඩාත්ම ලාභදායී මධ්‍යස්ථාන පදනම් කර ගනී. නයිජීරියාවේ ICT අංශය විශාල වර්ධනයක් අත්විඳ ඇති අතර, එය 2001 හි 1% ට සාපේක්ෂව 2018 දී ජාතියේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 10% ක් නියෝජනය කරයි. ලාගෝස් එහි දියුණු තාක්ෂණික පරිසර පද්ධතිය සමඟ අප්‍රිකාවේ විශාලතම තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. GSM සංගමය විසින් කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව, වැඩිහිටි නයිජීරියානු පිරිමින්ගෙන් 92% ක් සහ කාන්තාවන්ගෙන් 88% කට ජංගම දුරකථනයක් හිමි විය. නීතිවිරෝධී අත්අඩංගුවට ගැනීම්, වෙබ් අඩවි ඉවත් කිරීම, විදේශ ගමන් බලපත්‍ර අත්පත් කර ගැනීම් සහ බැංකු ගිණුම්වලට ප්‍රවේශ වීම සීමා කිරීම ඇතුළු විවිධ ක්‍රියාමාර්ග භාවිතා කරමින් නයිජීරියානු රජය අන්තර්ජාලයේ ප්‍රකාශ කිරීම සහ අන්තර්ජාල නිදහස යටපත් කිරීමට කටයුතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් පුරවැසියන්ට දඬුවම් කරයි.    

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%C3%92w%C3%BA_Waterfalls.jpg|thumb|නයිජීරියානු උපාධි අපේක්ෂකයින් විසින් නැරඹීමට පැමිණි ඕවූ දිය ඇලි
නයිජීරියාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරය බොහෝ දුරට සිදුවීම් මත කේන්ද්‍රගත වේ, රටේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් විශාල ප්‍රමාණයක් සිටින නිසා, නමුත් වැසි වනාන්තර, සැවානා, දිය ඇලි සහ අනෙකුත් ස්වාභාවික ආකර්ෂණ ස්ථාන ද ඇතුළත් වේ. අබුජා උද්‍යාන සහ හරිත ප්‍රදේශ කිහිපයක නිවහන වේ. විශාලතම, මිලේනියම් උද්‍යානය, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී මැන්ෆ්‍රෙඩි නිකොලෙට්ටි විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතර 2003 දෙසැම්බර් මාසයේදී නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී. ආණ්ඩුකාර රජි බබටුන්ඩේ ෆාෂෝලා පරිපාලනය විසින් අත්පත් කරගත් ප්‍රති-නවීකරණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියෙන් පසුව, ලාගෝස් ක්‍රමයෙන් ප්‍රධාන සංචාරක ගමනාන්තයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. ලාගෝස් මේ වන විට ගෝලීය නගරයක් බවට පත් කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී. 2009 Eyo සැණකෙළිය (ඕගුන් ප්‍රාන්තයේ ඉපේරු රෙමෝ වෙතින් ආරම්භ වන වාර්ෂික උත්සවයක්) ලෝක නගර තත්ත්වයට පියවරක් විය. වර්තමානයේ, ලාගෝස් මූලික වශයෙන් ව්‍යාපාර-අභිමුඛ සහ වේගවත් ප්‍රජාවක් ලෙස හැඳින්වේ. ලාගෝස් අප්‍රිකානු සහ කළු සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය සඳහා වැදගත් ස්ථානයක් බවට පත්ව ඇත.                

ලාගෝස්හි අත්ලාන්තික් සාගරයේ වැලි සහිත වෙරළවල් ඇත, එලිගුෂි වෙරළ සහ ඇල්ෆා වෙරළ ද ඇත. ලාගෝස් හි ඉනාග්බේ ග්‍රෑන්ඩ් බීච් රිසෝට් ඇතුළු බොහෝ පෞද්ගලික වෙරළ නිවාඩු නිකේතන සහ තදාසන්න ප්‍රදේශවල තවත් කිහිපයක් ඇත. ලාගෝස් හි තරු තුනේ සිට තරු පහේ හෝටල් දක්වා විවිධ හෝටල් ඇත, Eko Hotels and Suites, Federal Palace Hotel වැනි දේශීය හෝටල් මිශ්‍රණයක් සහ Intercontinental Hotel, Sheraton, and Four Points by Sheraton වැනි බහුජාතික දාමවල හෝටල් ඇත. තෆාවා බලේවා චතුරශ්‍රය, ෆෙස්ටැක් නගරය, නයික් කලාගාරය, නිදහස් උද්‍යානය සහ ක්‍රිස්තුස්ගේ ආසන දෙව්මැදුර අනෙකුත් සිත්ගන්නා ස්ථාන ඇතුළත් වේ.

 සටහන් 

 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු