ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා

ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා (තේරුම: "ස්වෛරීත්වයේ බලකොටු") යනු අප්‍රිකාවේ මොරොක්කෝවට මායිම්ව මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ විසිරී හෝ යුරෝපයට වඩා අප්‍රිකාවට සමීප වන ස්පාඤ්ඤ විදේශීය කුඩා භූමි ප්‍රදේශ මාලාවකි. මෙම යෙදුම 19 වන සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී අප්‍රිකාව සඳහා වූ පොරබැදීමේදී ස්පාඤ්ඤය විසින් අත්පත් කරගත් අප්‍රිකානු භූමි ප්‍රදේශ වලට ප්‍රතිවිරුද්ධව, නූතන රට පිහිටුවීමේ සිට (1492-1556) ස්පාඤ්ඤයේ කොටසක් වූ එම ප්‍රදේශ සඳහා භාවිතා වේ. 

ඓතිහාසික වශයෙන්, ස්වෛරී නගර වන සියුටා සහ මෙලිලා සහ "ස්වෛරීත්වයේ කුඩා ස්ථාන" ඇතුළත් ඊනියා "ස්වෛරීත්වයේ ප්‍රධාන ස්ථාන" අතර වෙනසක් සිදු කරන ලදී. මෙම යෙදුම ප්‍රධාන වශයෙන් සඳහන් වන්නේ දෙවැන්නයි. 

1956 දී නිදහස ලැබූ දා සිට මොරොක්කෝව එම ප්‍රදේශ වලට (අප්‍රිකාවෙන් තවත් ඈතින් පිහිටි ඇල්බොරාන් දූපත හැර) හිමිකම් කීවේය.Jamie Trinidad: An Evaluation of Morocco's Claims to Spain's Remaining Territories in Africa (Vol 61 International and Comparative Law Quarterly, 861, year 2012) Abstract: Ceuta, Melilla, Vélez de la Gomera, Alhucemas and the Chafarinas Islands are Spanish territories that lie along Morocco's northern coastline. Morocco has claimed the territories since its independence in 1956. The sovereignty of a further territory, the islet of Perejil, remains unresolved after a military confrontation between Morocco and Spain in 2002.

 ඉතිහාසය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Alhucemas_penon_1925.jpg|thumb|පීනෝන් ඩි අල්හුසෙමාස් හි ගුවන් දර්ශනය c. 1925
රෙකොන්කිස්ටා අතරතුර සහ ප්‍රධාන වශයෙන් 1492 දී ග්‍රෙනෙඩා යටත් කර ගැනීමෙන් පසුව, කැස්ටිලියන් සහ පෘතුගීසි රාජධානිවල හමුදා උතුරු අප්‍රිකාවේ වෙළඳාම සඳහා සහ බාබරි මුහුදු කොල්ලකෑම් වලට එරෙහිව ආරක්ෂාවක් ලෙස බොහෝ තනතුරු අත්පත් කර ගෙන පවත්වාගෙන ගියහ.

1415 අගෝස්තු මාසයේදී පෘතුගීසීන් සියුටා නගරය යටත් කර ගත්හ. 1481 දී, පැපල් බුල් ඒටර්නි රෙජිස් කැනරි දූපත් වලට දකුණින් ඇති සියලුම ඉඩම් පෘතුගාලයට ලබා දී ඇත. මෙම දූපත් සමූහය සහ සැන්ටා කෲස් ඩි ලා මාර් පෙකේනා (1476-1524), මෙලිලා (පේද්‍රෝ ද එස්ටොපිනාන් විසින් 1497 දී යටත් කර ගන්නා ලදී), විලා සිස්නෙරෝස් (වර්තමාන බටහිර සහරා හි 1502 දී ආරම්භ කරන ලදී), මසාල්කිවිර් (1505), පීනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමර (1508), ඔරාන් (1509-1708; 1732-1792), ඇල්ජියර්ස් (1510-1529), බුගියා (1510-1554), ට්‍රිපොලි (1511-1551) සහ ටියුනිස් (1535-1569) අප්‍රිකාවේ ස්පාඤ්ඤ භූමිය ලෙස පැවතුනි. අවසාන වශයෙන්, ස්පාඤ්ඤ නායකත්වයෙන් යුත් අයිබීරියානු සංගමය අවසන් වීමෙන් පසු පෘතුගාලය නිදහස ලැබීමෙන් පසුව, 1668 දී සියුටා පෘතුගාලය විසින් ස්පාඤ්ඤයට පවරා දෙන ලදී.

1848 දී ස්පාඤ්ඤ හමුදා ඉස්ලාස් චෆරිනාස් යටත් කර ගත්හ. 19 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී, අප්‍රිකාව සඳහා ඊනියා පොරබැදීමෙන් පසුව, යුරෝපීය ජාතීන් අප්‍රිකානු මහාද්වීපයේ වැඩි ප්‍රදේශයක යටත් විජිත පාලනය අත්පත් කර ගන්නා ලදී. ෆෙස් ගිවිසුම (1912 මාර්තු 30 දින අත්සන් කරන ලදී) මොරොක්කෝවේ බොහෝ ප්‍රදේශය ප්‍රංශයේ ආරක්ෂක ප්‍රදේශයක් බවට පත් කරන ලද අතර ස්පාඤ්ඤය ස්පාඤ්ඤ මොරොක්කෝව ලෙස හැඳින්වෙන උතුරු කොටසෙහි බලය ආරක්ෂා කිරීමේ කාර්යභාරය භාර ගත්තේය.link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mapa_del_Protectorado_Espa%C3%B1ol_en_Marruecos_(1924).jpg|වම|thumb|200x200පික්|1925 දී ස්පාඤ්ඤ මොරොක්කෝ සිතියම
1956 දී ස්පාඤ්ඤය සිය ආරක්‍ෂිත ප්‍රදේශය අත්හැර මොරොක්කෝවේ ස්වාධීනත්වය පිළිගත් විට, ස්පාඤ්ඤය සිය ආරක්‍ෂක ප්‍රදේශය පිහිටුවීමට පෙර ඒවා හොඳින් අල්ලාගෙන සිටි බැවින්, එය මෙම කුඩා භූමි ප්‍රදේශ අත්හැරියේ නැත.

2002 ජූලි 11 වන දින, මොරොක්කෝව පෙරේජිල් දූපතේ සෙබළුන් හය දෙනෙක් ස්ථානගත කළ අතර, එය එවකට ස්පාඤ්ඤයේ පැමිණිලි මූලාශ්‍රයක් විය. ස්පාඤ්ඤ සන්නද්ධ හමුදා ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ ඔපරේෂන් රෝමියෝ-සියෙරා නම් වූ හමුදා මෙහෙයුමක් දියත් කිරීමෙනි. Grupo de Operaciones Especiales හි ස්පාඤ්ඤ කමාන්ඩෝ භටයින් විසින් මෙහෙයුම සිදු කරන ලදී.

ස්පාඤ්ඤ නාවික හමුදාව සහ ස්පාඤ්ඤ ගුවන් හමුදාව සහාය ලබා දුන්නේය; මොරොක්කෝ නාවික හමුදා ශිෂ්‍යභටයින් හය දෙනා කිසිදු ප්‍රතිරෝධයක් නොදැක්වූ අතර ඔවුන්ව අල්ලාගෙන දිවයිනෙන් ඉවත් කරන ලදී. එතැන් සිට එය රටවල් දෙකම විසින් ඉවත් කර ඇත.

2020 ජනවාරි 3 වන දින, සංක්‍රමණිකයන් 42 දෙනෙක් චෆරිනාස් දූපත් වෙත ගියහ; ස්පාඤ්ඤ සිවිල් ආරක්ෂක බළකාය නීතිමය ක්‍රියා පටිපාටිය අනුගමනය නොකර ඔවුන්ව වහාම නෙරපා හරින ලෙස නියෝග කළේය. ස්පාඤ්ඤ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් වන 'වෝකින් බෝඩර්' "උණුසුම් ප්‍රතිලාභ" ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස හෙළා දුටුවේය.
 භෞතික භූගෝලය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Velez_de_la_Gomera.jpg|thumb|පීනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමර, මොරොක්කෝ වෙරළ තීරයේ සිට 2007
සියුටා සහ මෙලිලා වලට අමතරව, ඓතිහාසික වශයෙන් කුඩා ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා තුනක් ඇත:
භූමියඛණ්ඩාංකප්‍රමාණය (හෙක්)අල්හුසෙමාස් දූපත්ඉස්ලා ඩි මාර්ඉස්ලා ඩි ටියෙරාපීනෝන් ඩි අල්හුසෙමාස්චෆරිනාස් දූපත්ඉස්ලා ද ඉසබෙල් IIඉස්ලා ඩෙල් රේඉස්ලා ඩෙල් කොන්ග්‍රෙසෝපීනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමර
මේවාට අමතරව, ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා තුළ සාමාන්‍යයෙන් සලකනු ලබන තවත් දූපත් දෙකක් තිබේ. සීයුටා නගරයට ආසන්නව ඇති මතභේදයට තුඩු දී ඇති පෙරේජිල් දූපත (ඉස්ලා පෙරෙජිල්), සීයුටා හි කොටසක් ලෙස ස්පාඤ්ඤය විසින් සලකනු ලැබේ. ස්වකීය අයිතියෙන් යුත් භූමියක් නොවේ. ඇල්බොරන් දූපත (ඉස්ලා ඩි ඇල්බොරාන්), බටහිර මධ්‍යධරණී මුහුදේ තවත් කුඩා දූපතක්, අප්‍රිකානු වෙරළේ සිට කිලෝමීටර් 50 (සැතපුම් 31.05) සහ යුරෝපයේ සිට කිලෝමීටර 90 (සැතපුම් 55.92) පමණ දුරින්, අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයේ අල්මේරියා මහ නගර සභාවේ කොටසක් ලෙස පරිපාලනය කෙරේ. .

 දේශපාලන භූගෝලය 
ප්ලාසාස් ඩි සොබෙරානියා යනු කුඩා දූපත් සහ මොරොක්කෝවේ වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ අර්ධද්වීපයකි (එකම අර්ධද්වීපය, පීනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමර, 1934 කුණාටුවක් ප්‍රධාන භූමිය සමඟ වැලි පාලමක් සාදන තෙක් දූපතක් විය). ඔවුන් හමුදා ආරක්ෂක භටයින් විසින් ආරක්ෂා කරනු ලබන අතර ස්පාඤ්ඤ මධ්‍යම රජය විසින් සෘජුවම පරිපාලනය කරනු ලැබේ.

සියුටා සහ මෙලිලා මෙන්, ඔවුන් ස්පාඤ්ඤයේ කොටසක්, එබැවින් යුරෝපීය සංගමයේ කොටසක් වන අතර ඔවුන්ගේ මුදල් යුරෝ වේ.

 සටහන් 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු