නම්‍යශීලී බව (ව්‍යුහ විද්‍යාව)

නම්‍යශීලී බව යනු සන්ධියක හෝ සන්ධි මාලාවක ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක චලනය වන අතර, නැමීමේ චලනයක් හෝ චලිතයක් ඇති කිරීම සඳහා සන්ධි හරස් කරන මාංශ පේශිවල දිග වේ. විශේෂයෙන්ම බහු-සන්ධි මාංශ පේශිවල මාංශ පේශී දිගෙහි වෙනස්කම් අනුව පුද්ගලයන් අතර නම්‍යශීලීභාවය වෙනස් වේ. සමහර සන්ධිවල නම්‍යශීලීභාවය ව්‍යායාම මගින් යම් ප්‍රමාණයකට වැඩි කළ හැකි අතර, නම්‍යශීලී බව පවත්වා ගැනීමට හෝ වැඩි දියුණු කිරීමට පොදු ව්‍යායාම ලෙස ස්ට්‍රෙචින්ග් කරයි.

ලිම්බර්නස් යනු ධනාත්මක හෝ උසස් මට්ටමකට නම්‍යශීලී වීමේ කොන්දේසිය කි, එය නම්‍යශීලී හෝ නම්‍යශීලී පුද්ගලයෙකු ලෙස ද කතා කෙරේ.

 කායික මූලද්‍රව්‍ය 

 සන්ධි 
මිනිස් සිරුරේ ඇති සන්ධි සයිනෝවියල් පටල සහ සන්ධි කාටිලේජ වලින් වට වී ඇති අතර එමඟින් එක් එක් සන්ධි සහ මතුපිට ආවරණය කරයි, කුෂන් කර පෝෂණය කරයි.Blakey (1994), p. 9. සන්ධියේ සංචලතා පරාසයේ මාංශපේශී ප්‍රත්‍යාස්ථතාව වැඩි කිරීම නම්‍යශීලී බව වැඩි කරයි.

 බන්ධන 
ලිගයමන්ට් විවිධ පටක දෙකකින් සමන්විත වේ: සුදු සහ කහ. සුදු තන්තුමය පටක දිගු නොවේ, නමුත් අස්ථිය කැඩී ගියත් පටක එම ස්ථානයේම පවතිනු ඇත. සුදු පටක චලනය වීමේ ආත්මීය නිදහසට ඉඩ සලසයි. කහ ඉලාස්ටික් පටක සැලකිය යුතු ලෙස දිගු කර එහි මුල් දිගට ආපසු යා හැක.

 කණ්ඩරාවන්ට 
කණ්ඩරාවන්ට ප්‍රත්යාස්ථ නොවන අතර ඊටත් වඩා අඩු දිගු වේ. කණ්ඩරාවන්ට සම්බන්ධක පටකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. සම්බන්ධක පටක මාංශ පේශි තන්තු වලට ආධාරක, වට කර, බන්ධනය කරයි. ඒවායේ ප්රත්යාස්ථ හා ප්රත්යාස්ථ නොවන පටක දෙකම අඩංගු වේ.

 ඇරියෝලර් පටක 
ඇරියෝලර් පටක පාරගම්ය වන අතර ශරීරය පුරා පුළුල් ලෙස බෙදා හරිනු ලැබේ. මෙම පටක අනෙකුත් සියලුම පටක සඳහා පොදු බන්ධකයක් ලෙස ක්රියා කරයි. Blakey (1994), p. 26.

 මාංශ පේශි පටක 
මාංශ පේශි පටක සෑදී ඇත්තේ දිගු කරන ද්රව්යයකිනි. එය සමාන්තර තන්තු මිටි ලෙස සකස් කර ඇත. Blakey (1994), p. 30.

 Stretch receptors 
Stretch receptors කොටස් දෙකක් ඇත: Spindle සෛල සහ Golgi කණ්ඩරාවන්ට. මාංශ පේශි මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති ස්පින්ඩල් සෛල, මාංශ පේශි හැකිලීම සඳහා පණිවිඩ යවයි. Blakey (1994), p. 33. අනෙක් අතට, ගොල්ගි කණ්ඩරාවේ ප්‍රතිග්‍රාහක මාංශ පේශි තන්තු අවසානයට ආසන්නව පිහිටා ඇති අතර මාංශ පේශි ලිහිල් කිරීමට පණිවිඩ යවයි. මෙම ප්‍රතිග්‍රාහක අඛණ්ඩ භාවිතය තුළින් පුහුණු කර ඇති බැවින්, දිගු කිරීම පහසු වේ. නම්‍යශීලී බව වළක්වන ප්‍රත්‍යාවර්ත නිකුත් කළ විට බෙදීම් සිදු කිරීම පහසු වේ. බෙදීම් ශරීරයේ සම්පූර්ණ චලිත පරාසය භාවිතා කරන අතර සම්පූර්ණ දිගුවක් සපයයි.

 ස්ට්‍රෙචින්ග් 
ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීමෙන් නම්යශීලීභාවය වැඩි දියුණු වේ.Ashley (2004), p. 14. ස්ට්‍රෙචින්ග් ආරම්භ කළ යුත්තේ මාංශ පේශි උණුසුම් වූ විට සහ ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ ගිය විට පමණි.ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීමේ දී ඵලදායී වීමට නම්, ශරීරයට යොදන බලය වේදනාවේ හැඟීමකින් ඔබ්බට තබා ගත යුතු අතර අවම වශයෙන් තත්පර දහයක්වත් රඳවා තබා ගත යුතු ය. චලිත පරාසය වැඩි කිරීම හොඳ ඉරියව්වක් ඇති කරන අතර එදිනෙදා ක්‍රියාකාරකම්වල ප්‍රවීණ කාර්ය සාධනය වර්ධනය කර පුද්ගලයාගේ ආයු කාලය සහ සමස්ත සෞඛ්‍යය වැඩි කරයි.Barratt (1964), p. 27.

 ගතික 
ගතික නම්‍යශීලීභාවය යනු සන්ධියක සම්පූර්ණ චලිතයක් සම්පූර්ණ කිරීමේ හැකියාව ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. මෙය මාංශ පේශී සංකෝචනය වීමට නියමිත කාලය සමග ශක්තිය මුදා හැරීමකි. ශරීරයේ කොටස් දිගු කිරීමේ දී වේගය වැඩි වන විට එය චලනය ද පාලනය කරයි. මෙම ආකාරයේ දිගු කිරීම ශාරීරික වෙහෙස සහ ක්‍රිඩා කාර්ය සාධනය සඳහා ශරීරය සූදානම් කරයි. අතීතයේ දී ව්‍යායාම කිරීමට පෙර ස්ථිතික දිගු කිරීමේ පුරුද්දක් විය. ගතික ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීම වෙහෙසට පෙර මෘදු පටක වෙත චලනය, රුධිරය සහ ඔක්සිජන් ගලා යාමේ පරාසය වැඩි කරයි. වැඩි වැඩියෙන්, පුහුණුකරුවන් සහ ක්‍රීඩා පුහුණුකරුවන් කාර්ය සාධනය වැඩි දියුණු කිරීමේදී සහ තුවාල වීමේ අවදානම අඩු කිරීමේදී ගතික දිගු කිරීමේ කාර්යභාරය පිළිබඳව දැනුවත් ය.

 ස්ථිතික-ක්‍රියාකාරී 
ස්ථිතික - සක්‍රීය ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීම යනු කකුල ඉදිරිපසින්, පැත්තකින් හෝ පිටුපසින් අල්ලාගෙන සිටීම වැනි මාංශ පේශිවල ශක්තියෙන් ස්ථානයක් අල්ලාගෙන සිටීම යි. ස්ථිතික-ක්‍රියාකාරී නම්‍යශීලීභාවය සඳහා විශාල ශක්තියක් අවශ්‍ය වන අතර, එය සංවර්ධනය ද අපහසු ය.

 බැලස්ටික් 
බැලස්ටික් ස්ට්‍රෙචින්ග් අනෙකුත් සියලුම ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීම් වලින් වෙන්ව පවතී. මෙයට හේතුව එය ස්ට්‍රෙචින්ග් කිරීම සදහා ඇතුළත් නොවීී යිම, නමුත් පිම්මේ චලනයකි. බැලස්ටික් චලනයන්හි සැබෑ කාර්ය සාධනය පටක දිගු වීම වළක්වයි. මෙම චලනයන් සිදු කළ යුත්තේ ශරීරය ඉතා උණුසුම් වන විට පමණි; එසේ නොමැති නම් ඔවුන් තුවාල වීමට හේතු විය හැක.

 සීමාවන් 
එක් එක් පුද්ගලයා තම ශරීරයේ එක් එක් සන්ධි සඳහා නිශ්චිත චලිත පරාසයකින් උපත ලබයි. 1964 දී Gigi Berardi විසින් රචිත ශේෂය සොයා ගැනීම යන පොතේ, කතුවරයා සීමාකාරී සාධක තුනක් සඳහන් කරයි: වෘත්තීය ඉල්ලීම්, චලනය ඉල්ලීම් සහ පුහුණු අධීක්ෂණ. Berardi (1964), p. 35.

 අභ්‍යන්තර සාධක 
චලන ඉල්ලීම්වලට ශක්තිය, විඳදරාගැනීම සහ චලිත පරාසය ඇතුළත් වේ. ශරීරය අධික ලෙස භාවිතා කරන විට පුහුණු අධීක්ෂණය සිදු වේ.Berardi (1964), p. 37. අභ්‍යන්තරව, සන්ධි, මාංශ පේශී, කණ්ඩරාවන්ට සහ බන්ධනීයන්ට කෙනෙකුගේ නම්‍යශීලීභාවයට බලපෑම් කළ හැකිය. කලින් සඳහන් කළ පරිදි, ශරීරයේ සෑම කොටසකටම තමන්ගේම සීමාවන් ඇති අතර ඒකාබද්ධව, චලනයේ පරාසයට බලපෑම් කළ හැකිය. චලනය වන අවස්ථාවේ දී රංගන ශිල්පියාගේ මානසික ආකල්පය ද ඔවුන්ගේ පරාසයට බලපෑ හැකි ය.

 බාහිර සාධක 
බාහිරව, පිටත කාලගුණයේ සිට රංගන ශිල්පියාගේ වයස දක්වා ඕනෑම දෙයක් නම්‍යශීලීභාවයට බලපෑ හැකිය. සාමාන්‍ය පටක සහ කොලජන් වයස අනුව වෙනස් වීම පුද්ගලයාට බලපා යි. වයසට යන විට, වේදනාවකින් තොරව දෛනික ජීවන කටයුතු සිදු කිරීම වඩාත් අපහසු වේ. නිතර දිගු කිරීමෙන්, කෙනෙකුට හොඳ හැඟීමක් ඇති කරවන මාංශ පේශි යෝග්‍යතා මට්ටමක් පවත්වා ගත හැකි ය.

 රංගන ශිල්පීන් අධික ලෙස දිගු කිරීම පිළිබඳව දැනුවත් විය යුතුය. ඇඳුම් පැළඳුම් සහ උපකරණ වැනි මූලික දේවල් පවා කාර්ය සාධනයට බලපායි. නර්තන මතුපිට සහ නිසි පාවහන් නොමැතිකම ද රංගන ශිල්පියෙකුගේ උපරිමයෙන් රඟ දැක්වීමට ඇති හැකියාවට බලපායි.

 තුවාලයේ සලකුණු 
වැඩි වේලාවක් හෝ වැඩි කාලයක් දිගු කිරීම තුවාලයක් විය හැක. Blakey (1994), p. 20. බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා, සාමාන්‍ය චලිත පරාසය ප්‍රමාණවත් ප්‍රමාණයට වඩා වැඩිය. ඕනෑම හදිසි චලනයන් හෝ අධික වේගයෙන් ගමන් කිරීම මාංශ පේශි තද වීමට හේතු විය හැක. මෙය දැඩි වේදනාවකට තුඩු දෙන අතර, රංගන ශිල්පියා විවේකයෙන් මාංශ පේශි ලිහිල් කළ යුතුය.

 තුවාල වීමේ අවදානම 
සමහර අය යෝග  සහ ඇරොබොයික් කරන විට තුවාල ලබයි. එබැවින් එය කරන විට ප්‍රවේශම් විය යුතුය. බොහෝ විට දිගු කිරීමෙන් තුවාල සිදු නොවන අතර, එය වැරදි ලෙස සිදු කළහොත් ඉක්මන්, බැලස්ටික් දිගු කළ හැකි බව කියනු ලැබේ.Holt, Laurence E. (2008). Flexibility : a concise guide to conditioning, performance enhancement, injury prevention, and rehabilitation. Pelham, Thomas W., Holt, Jason. Totowa, N.J.: Humana Press. ISBN 9781603271059. OCLC 501802731. අස්ථියක්, මාංශ පේශී හෝ වෙනත් කොටසක් එහි ධාරිතාවට වඩා දිගු කර ඇත්නම්, එය විස්ථාපනයට හෝ මාංශ පේශි ඇදීමට හේතු විය හැක.

 මේකත් බලන්න 

 නර්ථනය
 ශාරීරික ව්‍යායාම
 ශාරීරික යෝග්‍යතාවය

 මූලාශ්‍ර 

ප්‍රවර්ගය:ජිම්නාස්ටික්