සෙමිටික් භාෂා

සෙමිටික් භාෂා යනු ඇෆ්‍රෝ-ආසියාතික භාෂා පවුලේ ශාඛාවකි. එයට අරාබි, ඇම්හැරික්, ඇරමයික්, හීබෲ, මෝල්ටීස් සහ තවත් බොහෝ පැරණි සහ නව භාෂා ගණනාවක් ඇතුළත් වේ. බටහිර ආසියාව, උතුරු අප්‍රිකාව,  අප්‍රිකාවේ අඟ,   මෝල්ටාව,  සහ බටහිර ආසියාව මෙන් ම උතුරු ඇමරිකාවේ, යුරෝපයේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිටින විශාල සංක්‍රමණික සහ විදේශගත ප්‍රජාවන් ද ඇතුළු ව මිලියන 330 කට අධික ජනතාවක් ඇෆ්‍රෝ-ආසියාතික භාෂා කතා කරති. මෙම පාරිභාෂිතය ප්‍රථම වරට 1780 ගණන්වල දී භාවිතා කරන ලද්දේ ගොටිංඤන් ඉතිහාස පාසලේ සාමාජිකයින් විසින් වන අතර, උත්පත්ති පොතේ නෝවාගේ පුතුන් තිදෙනාගෙන් කෙනෙකු වන ෂෙම්ගේ නාමයෙන් "සෙමිටික්" යන වදන ලබා ගන්නා ලදී.

සෙමිටික් භාෂා ඉතා ඈත කාලයේ සිට ම බටහිර ආසියාව තුළ ලිඛිත ස්වරූපයෙන් පැන නැගී ඇති අතර, නැගෙනහිර සෙමිටික් ඇකේඩියානු (ඇසිරියානු සහ බැබිලෝනියානු ලෙස ද හැඳින්වේ) සහ එබ්ලයිට් පාඨ (සුමේරියානු කියුනිෆෝමයෙන් උකහා ගත් අක්ෂර මාලාවකින් ලියා ඇත) ක්‍රි.පූ. 2600 දී පිළිවෙළින් මෙසපොතේමියාවේ සහ ඊසානදිග ලෙවන්ට් කලාපයේ පැන නැගී ය.  දැනට තහවුරු කර ඇති පරිදි පැරණිතම භාෂා ලෙස සුමේරියානු සහ එලමයිට් (ක්‍රි.පූ. 2800 සිට ක්‍රි.පූ. 550) යන හුදෙකලා භාෂා මෙන් ම ඊජිප්තු (ක්‍රි.පූ. 3000 දී පමණ) යන සෙමිටික් භාෂාවන්ට ඥාතීත්වයක් දරන නමුත් එම ශාඛාවේ කොටසක් නොවන ඇෆ්‍රෝ-ආසියාතික පවුලේ සහෝදර ශාඛාවක සාමාජිකයෙක් වන භාෂාව ද දැක්විය හැකි ය. ඇමොරයිට් භාෂාව ක්‍රි.පූ. 2100 දී පමණ මෙසපොතේමියාවේ සහ උතුරු ලෙවන්ට් ප්‍රදේශයේ පැන නැගුණු අතර, පසුව අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධතාවෙන් යුක්ත කානානීය භාෂා (හීබෲ, ෆිනීෂියානු, මෝවබයිට්, එදොමයිට්, සහ අම්මොනයිට් හා, සමහර විට එක්‍රොනයිට්, අමලෙකිට් සහ සූටීයානු ඇතුළුව), සහ ක්‍රි.පූ. 2 වැනි සහස්‍රයේ තවමත් ව්‍යවහාර වන ඇරමයික් සහ උගරිටික් භාෂා පැන නැගී ය.

සෙමිටික් භාෂා ලිවීමට භාවිතා කරන බොහෝ අක්ෂර මාලා අබ්ජාද් වේ. මේවා ස්වර කිහිපයක් හෝ සියල්ල ඉවත් කරන අකාරාදී අක්ෂර මාලා විශේෂයක් වන අතර ව්‍යාංජනාක්ෂර සෙමිටික් භාෂාවල අර්ථයේ ප්‍රධාන වාහකයන් වන බැවින් මෙම භාෂා සඳහා උචිත වේ. මේවාට උගරිටික්, ෆිනීෂියානු, ඇරමයික්, හීබෲ, සිරියැක්, අරාබි සහ පැරණි දකුණු අරාබි හෝඩීන් ඇතුළත් වේ. ඉතියෝපියාවේ සහ එරිත්‍රියාවේ සෙමිටික් භාෂා ලිවීම සඳහා භාවිතා කරන ගි'ඒස් අක්ෂර මාලාව රීත්‍යනුකූලව අබුගිඩාවකි: එනම් අවශ්‍යතාවය මත හෝ හඳුන්වාදීමේ අරමුණු සඳහා ස්වර දක්වන අනෙකුත් සෙමිටික් භාෂාවල හෝඩීන්ට වඩා වෙනස්ව, සෑම විටම ව්‍යාංජනාක්ෂරවලට එකතු කරන ලද පිල්ලම් ලකුණු භාවිතයෙන් ස්වර සටහන් කරන, නවීකරණය කරන ලද අබ්ජාදයකි. ලතින් අක්ෂරවලින් ලියනු ලබන එකම සෙමිටික් භාෂාව මෝල්ටීස් වන අතර, එය යුරෝපීය සංගමයේ නිල භාෂාවක් වන එකම සෙමිටික් භාෂාව වේ.

'සෙමිටික් භාෂාවන් ඒවායේ සංයුක්ත නොවන පද විචාරය නිසා ප්‍රසිද්ධියක් උසුළයි. එනම්, මේ භාෂාවල වචන මූලයන් යනු හුදෙක් අක්ෂර හෝ වචන නොව, ස්වාධීන ව්‍යාංජනාක්ෂර කට්ටලයන් ය (සාමාන්‍යයෙන් කට්ටල තුනක් එක් වී, ඊනියා ත්‍රිත්ව මූලයක් සෑදීම සිදු වේ). බොහෝ විට උපසර්ග සහ ප්‍රත්‍ය වවන මූලයන් එක් කිරීම වෙනුවට, මූල ව්‍යාංජනාක්ෂර අතර ස්වර පිරවීමෙන් වචන උත්පාදනය කර ගනී. එහෙත් උපසර්ග හෝ ප්‍රත්‍ය එකතු කිරීම ද සිදු වේ. උදාහරණයක් ලෙස, අරාබි භාෂාවෙන් "ලියන්න" යන අර්ථය ඇති වචන මූලයේ k-t-b (ක්-ත්-බ්) ආකෘතිය ඇත. මෙම මූලයෙන් වචන සෑදෙන්නේ ව්‍යංජනාක්ෂර අතර ස්වර පිරවීමෙන් හා සමහර විට මූලයට වෙනත් ව්‍යාංජනාක්ෂර ද එකතු කිරීමෙනි. උදාහරණ ලෙස: كِتاب kitāb (ක් + ඉ + ත් + ආ + බ් = කිතාබ්) "පොත", كُتُب kutub (ක් + උ + ත් + උ + බ් = කුතුබ්) "පොත්", كاتِب kātib (ක් + ආ + ත් + ඉ + බ් = කාතිබ්) "ලේඛකයා", كُتّاب kuttāb (ක් + උ + ත් + ආ + බ් = කුතාබ්) "ලේඛකයෝ", كَتَب kataba "ඔහු ලිව්වා", يكتُب yaktubu "ඔහු ලියනවා" යනාදිය දැක්විය හැකි ය.

 නම සහ හඳුනාගැනීම 

හිබෲ, අරාබි සහ ඇරමයික් භාෂාවල සමානාත්මතාවය මධ්‍යතන යුගයේ සිට සියලුම විද්වතුන් විසින් පිළිගෙන ඇත. මෙම භාෂා අසල්වැසි ආසන්න පෙරදිග රටවල් සමඟ පැවතී ඓතිහාසික සම්බන්ධතා සහ බයිබල් අධ්‍යයනයන් හේතුවෙන් බටහිර යුරෝපීය විද්වතුන්ට හුරුපුරුදු ව පැවතී අතර, හිබෲ, අරාබි සහ ඇරමයික් පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණයක් ලතින් භාෂාවෙන් 1538 දී Guillaume Postel විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.  සියවස් දෙකකට පමණ පසුව, Hiob Ludolf මෙම භාෂා තුන සහ ඉතියෝපියානු සෙමිටික් භාෂා අතර සමානකම් විස්තර කළේ ය. [ පිටුව අවශ්‍ය ] කෙසේවෙතත්, මෙම භාෂා කාණ්ඩය "සෙමිටික්" ලෙස කිසිදු විශාරදයෙක් නම් කළේ නැත. 

'

"සෙමිටික්" යන පදය නිර්මාණය කරන ලද්දේ මූලික ව අගෝස්තු ලුඩ්විග් වොන් ෂ්ලෝසර් (1781) ඇතුළු ගොටිංඤන් ඉතිහාස පාසලේ සාමාජිකයින් විසින් අරාබි, ඇරමයික් සහ හීබෲවලට සමීප සම්බන්ධ භාෂා නම් කිරීම සඳහා ය.  ;    මෙම තෝරා ගත් නාමය ව්‍යුත්පන්න කර ඇත්තේ බයිබලයේ උත්පත්ති පොතේ වංශාවලියේ සඳහන් නෝවාගේ පුතුන් තිදෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන ෂෙම්ගෙන්,  හෝ වඩාත් නිවැරදිව නම් කොයිනේ ග්‍රීක බයිබල් පරිවර්තනයේ එන,  ගෙනි.  යෝහෑන් ගොට්ෆ්‍රීඩ් අයිෂ්හෝන් (Johann Gottfried Eichhorn) මෙම පදය ප්‍රචලිත කිරීමේ ගෞරවයට පාත්‍ර වේ;    විශේෂයෙන්ම 1795 දී "Semitische Sprachen" (සෙමිටික් භාෂා) ලිපිය හරහා ඔහු, ජාතීන්ගේ වගුවේ "හැමිටික් " ලෙස  කානාන්වරු හඳුන්වා තිබිය දීත්, 'හීබෲ සහ කානානයිට් යනු එකම භාෂාවක්'යැයි යන විවේචනයට එරෙහි පාරිභාෂිතය සාධාරණීකරණය කළේය.; 

{{Blockquote|text=මොසයික් ජාතීන්ගේ ලැයිස්තුවේ සෙමිටික් ලෙසින් නම් කර ඇති ප්‍රජාවන්, හුදෙක් ඊනියා ප්‍රාචීන භාෂා වහරනු ලැබූ නිරිතදිග ආසියාවේ ජීවත් වූ ගෝත්‍රිකයන්ගේ නාමයන් ය. අපට සොයා යා හැකි ඈත ඉතිහාසයේ පටන්, මෙම භාෂා ලේඛනය කර ඇත්තේ මාත්‍රාක්ෂරවලින් (Syllabogram) හෝ ඇල්ෆබෙටික් (Alphabetic) අක්ෂරමාලාවලින් (කිසිවිට හයිරොග්ලිෆ්ස් හෝ රූපාක්ෂරවලින් නොවේ) වන අතර; ඇල්ෆබෙටික් හෝඩීන් හා මාත්‍රාක්ෂරවල සොයා ගැනීමේ පුරාවෘත්තයන් මෙම සෙමිටික් ප්‍රජාවන් දක්වා දිව යයි. එහෙත්, සෑම ඊනියා හැමිටික් ජනගහණයන් මුලික වශයෙන් හයිරොග්ලිෆ්ස් (ඊජිප්තු රූපාක්ෂර) භාවිත කළ අතර, පසුව ඔවුහු සෙමිටික් ප්‍රජාවන් සමඟ සම්බන්ධ වීම නිසා හෝ ඔවුන්ගේ ප්‍රදේශ ජනාවාස කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හෝ මෙම ඇල්ෆබෙටික් හෝඩීන්ට හා මාත්‍රාක්ෂරවලට හුරුපුරුදු වී අර්ධ වශයෙන් මේවා භාවිතයට යොමු විය. මෙම ආකාරයෙන් ප්‍රජාවන් භාවිතා කළ හෝඩීන් බැලූ කල ද, "සෙමිටික් භාෂා" යන වදන භාවිතා කිරීම උචිත බව සම්පුර්ණයෙන් ම පැහැදිලි ය. <ref>Johann Gottfried Eichhorn, Semitische Sprachen, 1795</ref>}}'''''

මීට පෙර මෙම භාෂා යුරෝපීය සාහිත්‍යයේ "ප්‍රාචීන භාෂා" ලෙස පොදුවේ හැඳින්විණි. ;  19 වන සියවසේදී, "සෙමිටික්" යන්න ගතානුගතික නාමය බවට පත් විය; කෙසේ වෙතත්, පසුව විකල්ප නාමයක් වන "සිරියෝ-අරාබි භාෂා" යන්න ජේම්ස් කවුලස් ප්‍රිචර්ඩ් විසින් හඳුන්වා දුන් අතර සමහර ලේඛකයින් විසින් එය භාවිතා කරන ලදී.
 ඉතිහාසය 


 පුරාණ සෙමිටික් භාෂා ව්‍යවහාරකයෝ 

ලෝකඩ යුගයේ සහ යකඩ යුගයේ මැදපෙරදිග සහ සුළු ආසියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල සෙමිටික් භාෂා ව්‍යවහාර කර සහ ලේඛනය කර ඇති අතර, ආදිතම සාක්ෂිය වන්නේ ක්‍රි.පූ තුන්වන සහස්‍රයේ දි මෙසපොතේමියාවේ වූ (අක්කාඩ්, ඇසිරියාව, ඉසින්, ලාර්සා සහ බැබිලෝනියාව) නැගෙනහිර සෙමිටික් ඇකේඩියානු භාෂාවයි.  Andrew George, "Babylonian and Assyrian: A History of Akkadian", In: Postgate, J. N., (ed.), Languages of Iraq, Ancient and Modern. London: British School of Archaeology in Iraq, pp. 37.'

සෙමිටික් කතා කරන ජනයාගේ සම්භවය තවමත් සාකච්ඡාවට බදුන් වෙමින් පවති. සෙමිටික් කතා කරන ජනයාගේ ප්thumb|ගිල්ගමේෂ්ගේ වීර කාව්‍යය - පුරාණ මෙසපොතේමියාවේ වීර කාව්‍යයක් වන මෙය ඇකේඩියානු භාෂාවෙන් රචිත දැනට ඉතිරිව ඇති පැරණිතම විශිෂ්ට සාහිත්‍යය ලෙස සැලකේ. ‍ප්‍රාග් ඓතිහාසික සම්භවයක් ඇති ස්ථාන ලෙස ස්ථාන කිහිපයක් යෝජනා කරනු ලැබී ය. ඒවා නම්, මෙසපොතේමියාව, ලෙවන්ට් ප්‍රදේශය, ඉතියෝපියාව,  නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී කලාපය, අරාබි අර්ධද්වීපය සහ උතුරු අප්‍රිකාව යි. 2009 කළ අධ්‍යයනයකට අනුව, සෙමිටික් භාෂා ආරම්භ වූයේ ක්‍රි.පූ. 3750 දී පමණ ලෙවන්ට් ප්‍රදේශයෙනි. අප්‍රිකාවේ අඟ වෙත මෙම භාෂා හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ ක්‍රි.පූ. 800 දී පමණ දකුණු අරාබි අර්ධද්වීපයේ සිට වන අතර, ආසන්න වශයෙන් එම කාලයේ දී ම ෆිනීෂියානු ජනපදවාසීන් හරහා උතුරු අප්‍රිකාවට ව්‍යාප්ත විය.   සමහරෙක් සෙමිටික් කථිකයන්ගේ අප්‍රිකාවේ අඟ ප්‍රදේශයට පැමිණීම බොහෝ පෙර දිනයකට පවරති.  තවත් උපකල්පනයකට අනුව, සෙමිටික් උතුරු අප්‍රිකාවේ තවත් පැරණි භාෂාවක ශාඛාවකින් ආරම්භ වූ අතර, කාන්තාරකරණය ක්‍රි.පූ හතරවන සහස්‍රයේ දී එහි වැසියන්ගෙන් ඇතැමෙකු වර්තමාන ඉතියෝපියාවට සංක්‍රමණය වීමට සලස්වන ලදී. අනෙක් අය අප්‍රිකාවෙන් වයඹ දෙසින් බටහිර ආසියාවට සංක්‍රමණය විය.

වයඹදිග සෙමිටික් භාෂාවල ශාඛාවක් වන අතිශයින් සමීපව ඥාතීතවයක් දැරූ සහ අන්‍යෝන්‍ය අවබෝධතාවයෙන් යුක්ත විවිධ කානානයිට් භාෂාවලට එදොමයිට්, හීබෲ, ඇමෝනයිට්, මෝවබයිට්, ෆීනීෂියානු (පියුනික්/කාර්තේජිනියානු), සමරිතානු හීබෲ සහ එක්රොනයිට් ඇතුළත් විය. මේවා වර්තමාන ඊශ්‍රායලය සහ පලස්තීන ප්‍රදේශ, සිරියාව, ලෙබනනය, ජෝර්දානය, උතුරු සිනායි අර්ධද්වීපය, අරාබි අර්ධද්වීපයේ ඇතැම් උතුරු සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල, තුර්කියේ නිරිතදිග මායිම්වල සහ ෆිනීෂියානු භාෂාව සම්බන්ධයෙන් නම්, ටියුනිසියාවේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල (කාර්තේජය), ලිබියාව, ඇල්ජීරියාව සහ එහි කොටස්, මොරොක්කෝව, ස්පාඤ්ඤය, සහ ඇතැම්විට මෝල්ටාවේ සහ අනෙකුත් මධ්‍යධරණී දූපත්වල ව්‍යවහාර කරන ලදී. වයඹ දිග සිරියාවේ උගරිට් රාජධානියේ ව්‍යවහාර කරන ලද වයඹදිග සෙමිටික් භාෂාවක් වන උගරිටික්,  කානානියානු කණ්ඩායමට ඥාතී සම්බන්ධයක් ඇති නමුත් ඒවාට වඩා වෙනස් භාෂාවකි.

කැල්ඩියන් භාෂාව (එම නාමයෙන් ම හඳුන්වන ඇරමයික් හෝ එහි බයිබල් ප්‍රභේදය සමග පටලවා නොගන්න.) වයඹදිග සෙමිටික් භාෂාවක් වූ අතර බොහෝ විට ඇරමයික් භාෂාවට සමීප ඥාතීත්වයක් දරන්නට ඇත. කැල්ඩියන්වරු ක්‍රි.පූ. 9 වෙනි සියවසේ දී ලෙවන්ට් ප්‍රදේශයේ සිට අග්නිදිග මෙසපොතේමියාවට සංක්‍රමණය වී ජනාවාස වූ පසු ස්වදේශීය මෙසපොතේමියානුවන්ගේ භාෂා වූ ඇකේඩියානු හා ඇරමයික් භාෂා ශීඝ්‍රයෙන් වැළඳ ගැනීමක් නිරීක්ෂණය වන අතර, එය කැල්ඩියන් බසේ ලිඛිත සාක්ෂි නොපැවතීමට හේතු වන්නට ඇත.

පුරාණ දකුණු අරාබි භාෂා (දකුණු සෙමිටික් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති අතර එම නිසා මධ්‍යම-සෙමිටික් අරාබිවලින් වෙනස් ය.) ව්‍යවහාර කරන ලද්දේ ඩිල්මුන්, ෂීබා, උබර්, සොකොත්‍රා සහ මාගන් යන රාජධානිවල වන අතර එම ප්‍රදේශ වර්තමානයේ සෞදියේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ කොටසක්, බහරේනය, කටාර්, ඕමානය සහ යේමනය ආවරණය කරයි. දකුණු සෙමිටික් භාෂා ගි'ඒස් භාෂාව මතු වූ අප්‍රිකාවේ අඟ වෙත ක්‍රි.පූ 8 වැනි සියවසේ පමණ කාලයේ දී ව්‍යාප්ත වන්නට ඇතැයි සැලකේ (එහෙත් එහි බලපෑමේ දිශාව තවමත් අවිනිශ්චිත ය.

 නූතන යුගය 
ක්‍රි.ව. 200 දී පමණ නැගෙනහිර මධ්‍යම ඇරමයික් උපභාෂාවක් ලෙස පැවතී සම්භාව්‍ය සිරියැක් භාෂාව, මෙසපොතේමියාව, ලෙවන්ට් සහ ඉන්දියාවේ කේරළ යන ප්‍රදේශවල පූජනීය භාෂාවක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී, මුල් ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ සාහිත්‍ය භාෂාවක් ලෙස ක්‍රි.ව. 3 වන සියවසේ සිට පස්වන සියවස අතර කාලයේ දී වැදගත් වූ අතර මෙහි භාවිතය මුල් ඉස්ලාමීය යුගය දක්වා පැවතුනි'

 සෙමිටික් ව්‍යවහාර කරන ජනතාව 
පහත දැක්වෙන්නේ සමහර නව සහ පැරණි සෙමිටික් භාෂා කතා කරන ජනයා සහ ජාතීන් ලැයිස්තුවකි:
 මධ්‍යම සෙමිටික් 
 අමෝරිවරු
 අරාබි
 අලවිවරු
 පුරාණ උතුරු අරාබි- කතා කරනවා බඩූන්වරු
 ඉටියුරියන්ස්
 නබටේනියානුවන්
 ටයි
 සමුද්ක් රි. ව. 2 සිට 5 වන සියවස දක්වා
 ආරාමිකයන්පුරාණ උතුරු බටහිර සෙමිටික් ජනතාවක්. ඔවුන් විවිධ රාජධානි සහ නගර රාජ් යයන් ඇති අතර තිහාසිකව ගෝත් රික ව් යුහයන් තුළ සංවිධානය වී ඇත.
 අහ්ලමු
 ආරාමිකයන් (සිරියානුවන්)ප් රදේශයේ සුළුතර ජනවර්ගයක් කලුමූන් කඳු තවමත් කතා කරන අය බටහිර ආරාමීය.
 මාලමි
 කානානි භාෂාව කතා කරන මුල් යකඩ යුගයේ ජාතීන්:
 ඇම්මොනයිට්
 ඒදොමිවරුන්ක් රිස්තු පූර්ව 11 වන සියවස සිට 2 වන සියවස දක්වා ජෝර්දානයෙන් එපිට දිස් විය. අවසානයේදී හස්මෝනියානු යටත් විජිතය තුළ යුදෙව් ජනගහනය සමඟ සමමුහුර්ත විය.
 හෙබ් රෙව්/ඊශ් රායෙල්වරුජාතිය ආරම්භ කළා ඊශ් රායලය පසුව රාජ් යයන් බවට බෙදී ගිය ඊශ් රායලය සහ ජුදා. 
 යුදෙව්වන්
 සමාරියන්
 මෝවබ්වරු
 ෆීනීකියානුවන්මධ් යධරණී කලාපයේ ජනපද පිහිටුවා ඇත ටයර්, සීදොන් සහ පුරාණ කාතිජය/පනික්. මෙම ජනයාගේ ඉතිරි කොටස ලෙබනනයේ නූතන වැසියන් බවට පත් විය.
 කල්දියාදකුණු මෙසපොතේමියාවේ  අවසානයේදී බබිලෝනියානු ජනගහනය අතරට අතුරුදහන් විය.
 ඩ් රූස්
 මෝල්ටානු
 මැන්ඩියන්
 මාරෝනයිට්වරු
 සමාලියානුවන්
 උගරිට්ක් රිස්තු පූර්ව 14 සිට 12 වන සියවස දක්වා
 සමුදේශ ''''''''''
 මූලාශ්‍ර 































 Mustafa, Arafa Hussein. 1974. Analytical study of phrases and sentences in epic texts of Ugarit. (German title: Untersuchungen zu Satztypen in den epischen Texten von Ugarit). Dissertation. Halle-Wittenberg: Martin-Luther-University.














  [2002 edition: ]