ඩොමිනිකානු ජනරජය

ඩොමිනිකන් ජනරජය යනු උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ කැරිබියානු මුහුදේ මහා ඇන්ටිලස් හි හිස්පැනියෝලා දූපතේ පිහිටා ඇති උතුරු ඇමරිකානු රටකි. එය නැගෙනහිරින් පුවර්ටෝ රිකෝ සමඟ සමුද්‍රීය මායිමක් සහ බටහිරින් හයිටි සමඟ ගොඩබිම් මායිමක් බෙදා ගන්නා අතර, හිස්පැනියෝලා හි නැගෙනහිර පහෙන් අටෙන් කොටසක් අල්ලාගෙන සිටින අතර, එය ශාන්ත මාටින් සමඟ එක්ව, ස්වෛරී රාජ්‍යයන් දෙකක් විසින් බෙදා ගන්නා ලද කැරිබියන් දූපත් දෙකෙන් එකකි. ඇන්ටිලස් හි, රට කියුබාවට පසු දෙවන විශාලතම ජාතිය වන අතර වර්ග කිලෝමීටර් 48,671 (වර්ග සැතපුම් 18,792) ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර හයිටියෙන් පසු ජනගහනය අනුව දෙවන විශාලතම රට වන අතර 2024 දී ආසන්න වශයෙන් මිලියන 11.4 ක ජනතාවක් සිටින අතර, ඔවුන්ගෙන් මිලියන 3.6 ක් අගනුවර වන සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ අගනගර ප්‍රදේශයේ වාසය කරති.

යුරෝපීය සම්බන්ධතාවට පෙර ස්වදේශික ටයිනෝ ජනතාව හිස්පැනියෝලා හි වාසය කළ අතර එය ප්‍රධාන රාජ්‍ය පහකට බෙදා ඇත. ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් 1492 දී ඔහුගේ පළමු මුහුදු ගමනේදී එහි ගොඩබසිමින්, කැස්ටිල් සඳහා දිවයිනට හිමිකම් කීවේය. සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ ජනපදය ඇමරිකාවේ පළමු ස්ථිර යුරෝපීය ජනාවාසයේ ස්ථානය බවට පත්විය. 1697 දී, ස්පාඤ්ඤය දිවයිනේ බටහිර තුනෙන් කොටසෙහි ප්‍රංශ ආධිපත්‍යය පිළිගත් අතර, එය 1804 දී හයිටියේ ස්වාධීන පළමු අධිරාජ්‍යය බවට පත්විය. ඩොමිනිකන්වරුන් පිරිසක් ස්පාඤ්ඤ ආණ්ඩුකාරවරයා බලයෙන් පහ කර 1821 නොවැම්බර් මාසයේදී ස්පාඤ්ඤයෙන් නිදහස ප්‍රකාශ කළ නමුත් 1822 පෙබරවාරි මාසයේදී හයිටි විසින් ඈඳා ගන්නා ලදී. ඩොමිනිකන් නිදහස් යුද්ධයේ ජයග්‍රහණයෙන් පසු වසර 22 කට පසු 1844 දී නිදහස ලැබුණි. ඊළඟ වසර 72 තුළ සිවිල් යුද්ධ කිහිපයක්, හයිටියේ අසාර්ථක ආක්‍රමණ සහ ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිත තත්ත්වයට කෙටි නැවත පැමිණීමක් සිදු වූ අතර, 1863-1865 ඩොමිනිකන් ප්‍රතිසංස්කරණ යුද්ධයේදී ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් ස්ථිරවම නෙරපා හරින ලදී. 1930 සිට, රෆායෙල් ටෘජිලෝගේ ඒකාධිපතිත්වය 1961 දී ඔහුගේ ඝාතනය දක්වා පාලනය කළේය. 1962 දී ජුවාන් බොෂ් ​​ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ නමුත් 1963 දී හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් බලයෙන් පහ කරන ලදී. 1965 ඩොමිනිකන් සිවිල් යුද්ධය ජෝකින් බලගුවර්ගේ (1966–1978 සහ 1986–1996) ඒකාධිපති පාලනයට පෙර ඇති විය. 1978 සිට, ඩොමිනිකන් ජනරජය නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කරා ගමන් කර ඇත.

ඩොමිනිකන් ජනරජය කැරිබියන් දූපත් වල විශාලතම ආර්ථිකය සහ ලතින් ඇමරිකාවේ හත්වන විශාලතම ආර්ථිකය ඇත. පසුගිය වසර 25 තුළ, ඩොමිනිකන් ජනරජය බටහිර අර්ධගෝලයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ආර්ථිකය ඇති කර ඇත - 1992 සහ 2018 අතර සාමාන්‍ය සැබෑ දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධන අනුපාතය 5.3% කි. 2014 සහ 2015 දී දළ දේශීය නිෂ්පාදිත වර්ධනය පිළිවෙලින් 7.3 සහ 7.0% දක්වා ළඟා වූ අතර එය බටහිර අර්ධගෝලයේ ඉහළම අගයයි. මෑත වර්ධනයට හේතු වී ඇත්තේ ඉදිකිරීම්, නිෂ්පාදන, සංචාරක සහ පතල් කැණීම් ය. ලොව තුන්වන විශාලතම (නිෂ්පාදනය අනුව) රන් පතල වන පුවෙබ්ලෝ වීජෝ පතල පිහිටා ඇත්තේ මෙම රටෙහිය. 2015 දී රටේ රන් නිෂ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් 31 කි.

කැරිබියන් දූපත් වල වැඩිපුරම සංචාරය කරන ලද ගමනාන්තය ඩොමිනිකන් ජනරජයයි. භූගෝලීය වශයෙන් විවිධත්වයක් ඇති ජාතියක් වන ඩොමිනිකන් ජනරජය, කැරිබියන් දූපත් වල උසම කඳු මුදුන වන පිකෝ ඩුආර්ටේ සහ කැරිබියන් දූපත් වල විශාලතම විල සහ පහළම ස්ථානය වන එන්රික්විලෝ විල යන දෙකටම නිවහන වේ. දිවයිනේ සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 26 °C (78.8 °F) වන අතර විශිෂ්ට දේශගුණික හා ජීව විද්‍යාත්මක විවිධත්වයක් ඇත. ලෝක උරුම අඩවියක් වන සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ හි යටත් විජිත කලාපයේ පිහිටා ඇති ඇමරිකාවේ ඉදිකරන ලද පළමු ආසන දෙව්මැදුර, මාලිගාව, ආරාමය සහ බලකොටුව ද මෙම රටෙහි පිහිටා ඇත.UNESCO around the World | República Dominicana . Unesco.org (November 14, 1957). Retrieved on April 2, 2014.
 නිරුක්තිය 

 ඉතිහාසය 
 පූර්ව-කොලොම්බියානු යුගය 

 යුරෝපීය යටත් විජිතකරණය 

 අකාලික නිදහස සහ හයිටි වාඩිලෑම 

 පළමු ජනරජය (1844–1861) 

 ප්‍රතිසංස්කරණ ජනරජය 

 20 වන සියවස (1900–1930) 

 ටෘජිලෝ යුගය (1930–1961) 

 ටෘජිලෝ-පශ්චාත් (1961–1996) 

 1996–වර්තමානය 

 භූගෝලය 

 දේශගුණය 

 සත්ත්ව විශේෂ 

 රජය සහ දේශපාලනය 

 පරිපාලන අංශ 

 විදේශ සබඳතා 

 හමුදා 

 ආර්ථිකය 

 මුදල් 

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 

 ප්‍රවාහනය 

 බස් සේවා 

 සැන්ටෝ ඩොමින්ගෝ මෙට්‍රෝ 

 සන්නිවේදන 

 විදුලිය 

 ජන විකාශනය 

 ජනගහන මධ්‍යස්ථාන 

 සටහන් 

 ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 

 භාෂා 

 ආගම් 

 20 සහ 21 වන සියවස්වල සංක්‍රමණය 

 හයිටි ආගමනය 

 සංක්‍රමණය 

 අධ්‍යාපනය 

 සෞඛ්‍ය 

 අපරාධ 

 සංස්කෘතිය 

 ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය 

 දෘශ්‍ය කලා 

 සාහිත්‍ය 

 සංගීතය සහ නැටුම් 

 විලාසිතා 

 ආහාර පිසීම 

 ජාතික සංකේත 

 ක්‍රීඩා 

 සටහන් 
ප්‍රවර්ගය:Spanish-speaking countries and territories
ප්‍රවර්ගය:Small Island Developing States
ප්‍රවර්ගය:Republics
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ප්‍රවර්ගය:දූපත් රටවල්
ප්‍රවර්ගය:Former Spanish colonies
ප්‍රවර්ගය:Former French colonies
ප්‍රවර්ගය:කැරිබියානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:උතුරු ඇමරිකානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:Christian states
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:Source attribution
ප්‍රවර්ගය:Articles including recorded pronunciations
ප්‍රවර්ගය:Pages with ස්පාඤ්ඤ IPA
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි

 යොමු කිරීම්