මැඩගස්කරයේ භූගෝලය

වර්ග කිලෝමීටර් 592,800 (වර්ග සැතපුම් 228,900), මැඩගස්කරය ලෝකයේ 46 වැනි විශාලතම රට වන අතර, දෙවන විශාලතම දූපත් රට සහ සිව්වන විශාලතම දූපතයි. රට බොහෝ දුරට පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 12°S සහ 26°S අතර දේශාංශ 43°E සහ 51°E අතර ය.Moriarty (1891), pp. 1–2 අසල්වැසි දූපත් අතර ප්‍රංශ ප්‍රදේශය වන රියුනියන් සහ නැගෙනහිරින් මොරිෂස් රට මෙන්ම කොමරෝස් ප්‍රාන්තය සහ වයඹ දෙසින් ප්‍රංශ ප්‍රදේශය වන මයෝට් ද ඇතුළත් වේ. ආසන්නතම ප්‍රධාන භූමි ප්‍රාන්තය බටහිරින් පිහිටා ඇති මොසැම්බික් ය.     

ගොන්ඩ්වානා නම් සුපිරි මහාද්වීපයේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික බිඳවැටීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසර මිලියන 185 කට පමණ පෙර ජුරාසික් යුගයේදී නැගෙනහිර ගොන්ඩ්වානා (මැඩගස්කරය, ඇන්ටාක්ටිකාව, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙන් සමන්විත) සහ බටහිර ගොන්ඩ්වානා (අප්‍රිකාව-දකුණු ඇමරිකාව) වෙන් විය. ඉන්දු-මැඩගස්කර භූමි ස්කන්ධය වසර මිලියන 125 කට පමණ පෙර ඇන්ටාක්ටිකාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් වෙන් වූ අතර මැඩගස්කරය වසර මිලියන 84-92 කට පමණ පෙර ක්‍රිටේසියස් යුගයේ දී ඉන්දියානු ගොඩබිමෙන් වෙන් විය. අනෙකුත් මහාද්වීපවලින් වෙන්වීමේ මෙම දිගු ඉතිහාසය දිවයිනේ ශාක හා සතුන් සාපේක්ෂ හුදකලාවේ පරිණාමය වීමට ඉඩ සලසා දී ඇත. නැඟෙනහිර වෙරළ තීරය දිගේ දිවයිනේ ඉතිරිව ඇති නිවර්තන පහත්බිම් වනාන්තරවලින් වැඩි කොටසක් අඩංගු පටු සහ බෑවුම් සහිත කඳු බෑවුමක් දිව යයි. මෙම කඳු මුදුනට බටහිර දෙසින් දිවයිනේ මධ්‍යයේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 750 සිට 1,500 (අඩි 2,460 සිට 4,920 දක්වා) උසකින් යුත් සානුවක් පිහිටා ඇත. මෙම මධ්‍යම කඳුකරය, සාම්ප්‍රදායිකව මෙරිනා ජනයාගේ නිජබිම සහ ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික අගනුවර වන ඇන්ටනානාරිවෝ, දිවයිනේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ කොටස වන අතර, තණකොළ කඳු අතර පිහිටා ඇති සහල් වැඩෙන නිම්න වලින් සංලක්ෂිත වේ. එය කලින් උස්බිම් කලාපය ආවරණය කළේය. උස්බිම් වලට බටහිරින්, වඩ වඩාත් ශුෂ්ක භූමි ප්‍රදේශය ක්‍රමක්‍රමයෙන් මොසැම්බික් නාලිකාවට සහ වෙරළ තීරයේ කඩොලාන වගුරුබිම් දක්වා බෑවුම් වේ.

මැඩගස්කරයේ උසම කඳු මුදුන් ප්‍රමුඛ උස්බිම් ස්කන්ධ තුනකින් නැඟී ඇත: ත්සරතනනා මැසිෆ් හි මාරොමොකොට්‍රෝ මීටර 2,876 (අඩි 9,436) දිවයිනේ උසම ස්ථානය වන අතර, බොඩි පීක් මීටර් 2,658 (අඩි 8,720) සහ අන්කරාත්‍රා මැසිෆ්හි ඇන්ඩ්‍රිජිත්‍රා මැසිෆ් සහ සියාෆජාවෝනා මීටර 2,643 (අඩි 8,671). නැඟෙනහිර දෙසින්, කනල් ඩෙස් පන්ගලන්ස් යනු ප්‍රංශ ජාතිකයන් විසින් නැගෙනහිර වෙරළේ සිට රට අභ්‍යන්තරයේ ඉදිකරන ලද සහ කිලෝමීටර 600 (සැතපුම් 370) පමණ දුරින් එයට සමාන්තරව දිවෙන ඇළ මාර්ග මගින් සම්බන්ධ කරන ලද මානව-නිර්මාණ සහ ස්වාභාවික විල් දාමයකි.

මධ්‍යම කඳුකරයේ වැසි සෙවණෙහි පිහිටා ඇති බටහිර සහ දකුණු පැති වියළි පතනශීලී වනාන්තර, කටු සහිත වනාන්තර සහ කාන්තාර සහ සෙරික් පඳුරු බිම්වල නිවහන වේ. ඔවුන්ගේ අඩු ජන ඝනත්වය නිසා, මැඩගස්කරයේ වියළි පතනශීලී වනාන්තර නැගෙනහිර වැසි වනාන්තර හෝ මධ්‍යම සානුවේ මුල් වනාන්තරවලට වඩා හොඳින් සංරක්ෂණය කර ඇත. බටහිර වෙරළ තීරයේ බොහෝ ආරක්ෂිත වරායන් ඇත, නමුත් පුළුල් බටහිර තැනිතලා හරහා ගංගා මගින් ගෙන යන අභ්‍යන්තර ඛාදනය ඉහළ මට්ටමක පවතින අවසාදිත නිසා රොන්මඩ ඇතිවීම ප්‍රධාන ගැටලුවකි.

 දේශගුණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Koppen-Geiger_Map_MDG_present.svg|thumb|මැඩගස්කරයේ Köppen දේශගුණික වර්ගීකරණ සිතියමගිනිකොනදිග වෙළඳ සුළං සහ වයඹ මෝසම් සංයෝජනය නිතර විනාශකාරී සුළි කුණාටු සහිත උණුසුම් වැසි සමයක් (නොවැම්බර්-අප්‍රේල්) සහ සාපේක්ෂව සිසිල් වියළි සමයක් (මැයි-ඔක්තෝබර්) ඇති කරයි. ඉන්දියන් සාගරයෙන් හටගන්නා වැසි වලාකුළු දිවයිනේ නැඟෙනහිර වෙරළ තීරයේ තෙතමනය වැඩි ප්‍රමාණයක් පිට කරයි; අධික වර්ෂාපතනය ප්‍රදේශයේ වැසි වනාන්තර පරිසර පද්ධතියට ආධාර කරයි. මධ්‍යම කඳුකරය වඩාත් වියළි සහ සිසිල් වන අතර බටහිර තවමත් වියළි වන අතර දිවයිනේ නිරිතදිග සහ දකුණු අභ්‍යන්තරයේ අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණයක් පවතී. 

නිවර්තන සුළි කුණාටු යටිතල පහසුකම් සහ දේශීය ආර්ථිකයට හානි මෙන්ම ජීවිත හානි ද සිදු කරයි. 2004 දී ගැෆිලෝ සුළි කුණාටුව මැඩගස්කරයට පහර දුන් ප්‍රබලම සුළි කුණාටුව බවට පත් විය. කුණාටුවෙන් පුද්ගලයන් 172 දෙනෙකු මිය ගිය අතර, 214,260 දෙනෙකුට නිවාස අහිමි වූ අතර ඇ.ඩො. මිලියන 250කට වැඩි හානියක් සිදු විය. 2022 පෙබරවාරියේදී, බත්සිරායි සුළි කුණාටුව අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 10 දෙනෙකු මිය ගියේ ඇනා සුළි කුණාටුවෙන් 55 දෙනෙකු මිය ගොස් 130,000 ක් දිවයිනේ අවතැන් කරමිනි.

2022 විශ්ලේෂණයකින් හෙළි වූයේ දේශගුණික විපර්යාසවල පාරිසරික ප්‍රතිවිපාකවලට අනුවර්තනය වීමට සහ වළක්වා ගැනීමට මැඩගස්කරය සඳහා අපේක්ෂිත පිරිවැය ඉහළ මට්ටමක පවතිනු ඇති බවයි.

 ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Angraecum_sesquipedale_Orchi_4.jpg|thumb|වල්ගාතරු උඩවැඩියා (ඇන්ග්‍රේකම් සෙස්කිපෙඩේල්), මෙම උඩවැඩියා මල් ඉතා දිගු ස්පර්ස් ඇති අතර, ගැලපෙන දිග ප්‍රොබොස්සිස් සමග උකුස්සන් විශේෂ විසින් පරාගනය වේ.
අසල්වැසි මහාද්වීපවලින් දිවයින දිගු හුදකලා වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මැඩගස්කරය පෘථිවියේ වෙනත් කිසිම තැනක දක්නට නොලැබෙන විවිධ ආවේණික ශාක හා සතුන්ගේ නිවහන වේ. මැඩගස්කරයේ දක්නට ලැබෙන සියලුම ශාක හා සත්ත්ව විශේෂවලින් ආසන්න වශයෙන් 90%ක්ම ආවේණික වේ.Hobbes & Dolan (2008), p. 517 මෙම සුවිශේෂී පරිසර විද්‍යාව සමහර පරිසර විද්‍යාඥයින් මැඩගස්කරය "අටවන මහාද්වීපය" ලෙස හැඳින්වීමට හේතු වී ඇත,Hillstrom & Collier Hillstrom (2003), p. 50 සහ දිවයින සංරක්ෂණ ජාත්‍යන්තරය විසින් ජෛව විවිධත්ව උණුසුම් ස්ථානයක් ලෙස වර්ග කර ඇත. මැඩගස්කරය බහුවිධ රටවල් 17 න් එකක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. රට භෞමික පරිසර කලාප හතකට නිවහන වේ: මැඩගස්කරයේ පහත්බිම් වනාන්තර, මැඩගස්කරයේ භූමී වනාන්තර, මැඩගස්කරයේ වියළි පතනශීලී වනාන්තර, මැඩගස්කරයේ එරිකොයිඩ් පඳුරු, මැඩගස්කරයේ කටු සහිත වනාන්තර, මැඩගස්කරයේ සාරවත් වනාන්තර සහ මැඩගස්කරයේ කඩොලාන.

මැඩගස්කරයේ ශාක විශේෂ 14,883 න් සියයට 80 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලෝකයේ වෙනත් කොතැනකවත් දක්නට නොලැබේ, ඒ ශාක පවුල් පහක් ද ඇතුළුවය. ගණ හතරකින් සහ විශේෂ 11කින් සමන්විත ඩිඩීරියාසී පවුල නිරිතදිග මැඩගස්කරයේ කටු සහිත වනාන්තරවලට සීමා වේ. ලෝකයේ පැචිපෝඩියම් විශේෂවලින් පහෙන් හතරක්ම දිවයිනට ආවේණික වේ. මැඩගස්කරයේ ඕකිඩ් විශේෂ 860Bradt (2011), p. 38 න් හතරෙන් තුනක් මෙහි පමණක් දක්නට ලැබේ, ලෝකයේ බයෝබැබ් විශේෂ නවයෙන් හයක් ද දක්නට ලැබේ. දිවයිනේ තල් විශේෂ 170 ක් පමණ තිබේ, එය අප්‍රිකාවේ ප්‍රධාන භූමිය මෙන් තුන් ගුණයකින් වැඩි ය; ඉන් 165ක් ආවේණික වේ. බොහෝ දේශීය ශාක විශේෂ විවිධ රෝග සඳහා ඖෂධීය ඖෂධ ලෙස භාවිතා කරයි. වින්බ්ලාස්ටින් සහ වින්ක්රිස්ටීන්  යන ඖෂධ වින්කා ඇල්කලෝයිඩ් වේ, හොජ්කින් ලිම්ෆෝමාව, ලියුකේමියාව, සහ අනෙකුත් පිළිකා වලට ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි, මැඩගස්කරයේ පෙරිවින්කල් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න විය. ට්‍රැවලර්ස් ෆාම්, දේශීයව රවිනල Ellis (1859), p. 302 ලෙස හඳුන්වන අතර නැගෙනහිර වැසි වනාන්තරවලට ආවේණික, මැඩගස්කරයේ අතිශයින් සංකේතවත් වන අතර එය ජාතික ලාංඡනයෙහි මෙන්ම එයාර් මැඩගස්කරයේ ලාංඡනයෙහි ද දැක්වේ. link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:OaklandZooLemurs.jpg|alt=Two ring-tailed lemurs curled up together|thumb|මුදු වලිග සහිත ලිමර් යනු මැඩගස්කරයේ පමණක් හමුවන ලිමර් විශේෂ සහ උප විශේෂ 100 කට අධික සංඛ්‍යාවෙන් එකකි.
එහි වෘක්ෂලතා මෙන්ම මැඩගස්කරයේ සත්ත්ව විශේෂද විවිධ වන අතර ඉහළ ආවේණිකත්වය ප්‍රදර්ශනය කරයි. Conservation International විසින් "මැඩගස්කරයේ ප්‍රධාන ක්ෂීරපායී විශේෂය" ලෙස ලීමර් විශේෂය සංලක්ෂිත කර ඇත. වඳුරන් සහ අනෙකුත් තරඟකරුවන් නොමැති විට, මෙම ප්‍රයිමේටාවන් පුළුල් පරාසයක වාසස්ථානවලට අනුවර්තනය වී ඇති අතර විශේෂ රාශියකට විවිධාංගීකරණය වී ඇත. 2012 වන විට, 2000 සහ 2008 අතර සත්ත්ව විද්‍යාඥයින් විසින් ලෙමර් විශේෂ සහ උප විශේෂ 103ක් ඇති බවත්, ඉන් 39ක්  විස්තර කරන ලදී. ඒවා සියල්ලම පාහේ දුර්ලභ, අවදානමට ලක්විය හැකි හෝ වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. මිනිසුන් මැඩගස්කරයට පැමිණීමෙන් පසු අවම වශයෙන් ලීමර් විශේෂ 17 ක් වඳ වී ගොස් ඇති අතර, ඒවා සියල්ලම ඉතිරිව ඇති ලීමර් විශේෂයට වඩා විශාල විය. 

 ෆොසා (බළලුන් වැනි) ඇතුළු තවත් ක්ෂීරපායින් ගණනාවක් මැඩගස්කරයට ආවේණික වේ. දිවයිනේ කුරුලු විශේෂ 300කට අධික ප්‍රමාණයක් වාර්තා වී ඇති අතර ඉන් සියයට 60කට වැඩි ප්‍රමාණයක් (පවුල් හතරක් සහ ගණ 42ක් ඇතුළුව) ආවේණික වේ. මැඩගස්කරයට ළඟා වී ඇති උරගයින්ගේ පවුල් කිහිපයක් සහ උරග වර්ග විශේෂ 260 කට වඩා විවිධාංගීකරණය වී ඇති අතර, මෙයින් සියයට 90 කට වඩා ආවේණික වේ (එක් ආවේණික පවුලක් ඇතුළුව). දන්නා කුඩාම විශේෂය ඇතුළුව, ලොව ඇති චමලියන් විශේෂවලින් තුනෙන් දෙකක් මෙම දූපතේ වාසය කරයි.

මැඩගස්කරයට ආවේණික මසුන් පවුල් දෙකක්, වර්ග 15 ක් සහ විශේෂ 100 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇතුළත් වන අතර, මූලික වශයෙන් දිවයිනේ මිරිදිය විල් සහ ගංගා වල වාසය කරයි. මැඩගස්කරයේ අපෘෂ්ඨවංශීන් දුර්වල ලෙස අධ්‍යයනය කර ඇතත්, පර්යේෂකයන් දන්නා විශේෂ අතර ඉහළ ආවේණික අනුපාත සොයාගෙන ඇත. දිවයිනේ සමනලුන්, ස්කාර්බ් කුරුමිණියන්, ලේස් පියාපත්, මකුළුවන් සහ මකරුන් බහුතරයක් මෙන්ම භූමිෂ්ඨ ගොළුබෙල්ලන් විශේෂ 651ක්ම ආවේණික වේ.

මැඩගස්කරයේ විවිධ සත්ත්ව හා වෘක්ෂලතා මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත. වසර 2,350කට පමණ පෙර මිනිසුන් පැමිණීමත් සමඟ මැඩගස්කරයට එහි මුල් වනාන්තරයෙන් සියයට 90කට වැඩි ප්‍රමාණයක් අහිමි වී ඇත. මෙම වන හානිය බොහෝ දුරට පෝෂණය වන්නේ පැරණිතම පදිංචිකරුවන් විසින් මැඩගස්කරයට ආනයනය කරන ලද සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික ක්‍රමයක් වන ටවි ("මේදය") මගිනි. මලගාසි ගොවීන් කෘෂිකාර්මික තාක්‍ෂණයක් ලෙස එහි ප්‍රායෝගික ප්‍රතිලාභ සඳහා පමණක් නොව, සමෘද්ධිය, සෞඛ්‍යය සහ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ මුතුන් මිත්තන්ගේ චාරිත්‍ර (ෆොම්බා මලගාසි) සමඟ ඇති සංස්කෘතික ආශ්‍රයන් සඳහා මෙම ක්‍රියාව වැලඳගෙන පවත්වාගෙන යයි.Kull (2004), p. 153 දිවයිනේ මිනිස් ජන ඝනත්වය ඉහල යාමත් සමග, වසර 1,400 කට පමණ පෙර සිට වන විනාශය වේගවත් විය. 16 වැනි සියවස වන විට මධ්‍යම කඳුකරය බොහෝ දුරට ඒවායේ මුල් වනාන්තරවලින් ඉවත් කර තිබුණි. වසර 1,000කට පමණ පෙර ගව රංචු ප්‍රමාණයේ වර්ධනය, ඉවුම් පිහුම් සඳහා ඉන්ධනයක් ලෙස අඟුරු මත අඛණ්ඩව යැපීම සහ පසුගිය ශතවර්ෂය පුරා මුදල් බෝගයක් ලෙස කෝපිවල ප්‍රමුඛත්වය වැඩි වීම වනාන්තර ආවරණය අහිමි වීමට වඩාත් මෑතකාලීන දායකයන් වේ.Emoff (2004), pp. 51–62 මැඩගස්කරයට 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 4.63/10ක් තිබූ අතර එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 119 වැනි ස්ථානයට ශ්‍රේණිගත කරයි.

ගතානුගතික ඇස්තමේන්තුවකට අනුව, 1950 ගණන්වල සිට 2000 දක්වා දිවයිනේ මුල් වනාන්තර ආවරණයෙන් සියයට 40 ක් පමණ අහිමි වූ අතර ඉතිරි වනාන්තර ප්‍රදේශ සියයට 80 කින් තුනී විය. සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික පිළිවෙත්වලට අමතරව, රක්ෂිත වනාන්තරවල නීති විරෝධී ලෙස අස්වනු නෙලීම මෙන්ම ජාතික වනෝද්‍යාන තුළ රාජ්‍ය අනුමැතිය ලත් වටිනා දැව අස්වැන්න නෙලීම මගින් වනජීවී සංරක්ෂණය අභියෝගයට ලක් වේ. 2000 සිට 2009 දක්වා එවකට ජනාධිපති මාක් රවාලෝමනනා විසින් තහනම් කරනු ලැබුවද, ජාතික වනෝද්‍යානවලින් කුඩා ප්‍රමාණයේ වටිනා දැව එකතු කිරීම 2009 ජනවාරි මාසයේදී නැවත බලයලත් අතර කප්පාදුව සමනය කිරීම සඳහා රාජ්‍ය ආදායමේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රයක් ලෙස ඇන්ඩ්‍රි රාජෝලිනා පරිපාලනය යටතේ රවාලෝමනනාගේ නෙරපා හැරීමෙන් පසු පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ සහයෝගයෙන් නාටකාකාර ලෙස තීව්‍ර කරන ලදී.

ආක්‍රමණශීලී විශේෂ ද මානව ජනගහනය විසින් හඳුන්වා දී ඇත. 1930 ගණන්වල සිට ඕස්ට්‍රේලියාවේ වන ජීවීන්ට දැඩි ලෙස හානි කළ මැඩි විශේෂයක ඥාතියෙකු වන ආසියානු පොදු මැඩියා 2014 දී මැඩගස්කරයෙන් සොයා ගැනීමෙන් පසුව, පර්යේෂකයන් අනතුරු ඇඟවූයේ "රටේ අද්විතීය සත්ත්ව විශේෂ විනාශ කළ හැකි" වාසස්ථාන විනාශ කිරීමයි. දඩයම් කිරීම මැඩගස්කරයට ආවේණික විශේෂ බොහොමයකට තර්ජනයක් වී හෝ වඳ වී යාමට හේතු වී ඇත. ආවේණික යෝධ මීයන්ගේ පවුලක් වන දිවයිනේ අලි කුරුල්ලන් 17 වැනි සියවසේ හෝ ඊට පෙර වඳ වී ගොස් ඇත, බොහෝ විට මිනිසුන් වැඩිහිටි පක්ෂීන් දඩයම් කිරීම සහ ඔවුන්ගේ විශාල බිත්තර ආහාර සඳහා දඩයම් කිරීම නිසා විය හැකිය.Davies (2003), pp. 99–101 මිනිස් පදිංචිකරුවන් දිවයිනට පැමිණීමත් සමඟ යෝධ ලීමර් විශේෂ ගණනාවක් අතුරුදහන් වූ අතර අනෙක් ඒවා ශතවර්ෂ ගණනාවක් පුරා වඳ වී ගියේ වර්ධනය වන මානව ජනගහනය ලීමර් වාසස්ථාන කෙරෙහි වැඩි පීඩනයක් ඇති කළ අතර සමහර ජනගහනය අතර ආහාර සඳහා ලීමර් දඩයම් කිරීමේ වේගය වැඩි කිරීමෙනි. 2009 වසරේ සිට ස්වභාවික සම්පත් සූරාකෑම දිවයිනේ වන ජීවීන්ට දරුණු ප්‍රතිවිපාක ගෙන දී ඇති බව 2012 ජූලි තක්සේරුවකින් සොයා ගන්නා ලදී: ලීමර් විශේෂවලින් සියයට 90 ක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී, එය ඕනෑම ක්ෂීරපායී කණ්ඩායමක ඉහළම අනුපාතයයි. මෙයින් විශේෂ 23ක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ඒවා ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. 2023 දී Nature Communications හි ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ මැඩගස්කරයේ පමණක් දක්නට ලැබෙන ක්ෂීරපායී විශේෂ 219 න් 120 ක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති බවයි.

2003 දී,රවාලෝමනනා විසින් ඩර්බන් දැක්ම නිවේදනය කරන ලදී, එය දිවයිනේ ආරක්ෂිත ස්වභාවික ප්‍රදේශ වර්ග කිලෝමීටර් 60,000 (වර්ග සැතපුම් 23,000) හෝ මැඩගස්කරයේ ගොඩබිම් මතුපිටින් සියයට 10 කට වඩා තුන් ගුණයකින් වැඩි කිරීමේ මුලපිරීමකි. 2011 වන විට, රජය විසින් ආරක්ෂා කරන ලද ප්‍රදේශවලට දැඩි ස්වභාව රක්ෂිත (Naturelles Intégrales රක්ෂිත), 21 වනජීවී රක්ෂිත (Réserves Séciales) සහ ජාතික වනෝද්‍යාන 21 (Parcs Nationaux) ඇතුළත් විය. 2007 දී ජාතික වනෝද්‍යාන හයක් අට්සිනානානා වැසි වනාන්තර නමින් ඒකාබද්ධ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම උද්‍යාන නම් මරෝජේජි, මසෝලා, රනෝමෆානා, සහමේනා, අන්දෝහාහෙලා සහ ඇන්ඩ්‍රිජිත්‍රා වේ. දේශීය දැව වෙළෙන්දෝ මාරෝජේජි ජාතික වනෝද්‍යානය තුළ ආරක්ෂිත වැසි වනාන්තරවලින් දුර්ලභ රෝසවුඩ් ගස් වර්ග අස්වනු නෙළමින් සුඛෝපභෝගී ගෘහභාණ්ඩ සහ සංගීත භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සඳහා චීනය වෙත ලී අපනයනය කරති. 
 යොමු කිරීම් 

ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු