ලීමා

ලීමා (ඉංග්‍රීසි: Lima) යනු 1535 වර්ෂයේ දී Ciudad de los Reyes ලෙස ආරම්භ කර, පේරු හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වේ. එය පැසිෆික් සාගරයට ඉහළින් රටේ මධ්‍යම වෙරළබඩ කොටසේ කාන්තාර කලාපයේ චිලෝන්, රිමාක් සහ ලුරින් ගංගා නිම්නවල පිහිටා ඇත. නගරය පේරු හි දේශපාලන, සංස්කෘතික, මූල්‍ය සහ වාණිජ මධ්‍යස්ථානය ලෙස සැලකේ. එහි භූ මූලෝපායික වැදගත්කම හේතුවෙන් ගෝලීයකරණය සහ ලෝක නගර පර්යේෂණ ජාලය එය "බීටා" මට්ටමේ නගරයක් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇත. අධිකරණ බලය අනුව, අගනගරය ප්‍රධාන වශයෙන් ලීමා පළාත තුළ සහ කුඩා කොටසකින් බටහිරින්, ව්‍යවස්ථාපිත කැලාඕ පළාත තුළ, වරාය සහ ජෝර්ජ් චාවේස් ගුවන්තොටුපළ පිහිටා ඇත. 2002 වර්ෂයේ සිට පළාත් දෙකටම කලාපීය ස්වයං පාලනයක් ඇත.

2013 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මාසයේ දී, 2019 වර්ෂයේ පෑන් ඇමරිකානු ක්‍රීඩා උළෙලේ සත්කාරකත්වය සඳහා ලීමා තෝරා ගන්නා ලදී; මෙම ක්‍රීඩා ලීමා සහ ඒ අවට ස්ථාන වල පවත්වන ලද අතර, එය රට විසින් මෙතෙක් පවත්වන ලද විශාලතම ක්‍රීඩා ඉසව්ව විය. එය 2008 වර්ෂයේ සහ 2016 වර්ෂයේ APEC රැස්වීම්, 2015 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මාසයේ දී ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ සහ ලෝක බැංකු සමූහයේ වාර්ෂික රැස්වීම්, 2014 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් මාසයේ දී එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණික විපර්යාස සමුළුව සහ 1982 වර්ෂයේ විශ්ව රූ රැජින තරඟය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන ලදී.

 ජනගහනය 
වම|thumb|ජේවියර් ප්‍රාඩෝ හි රථවාහන තදබදය.
2023 වර්ෂයේ සංගණන ප්‍රක්ෂේපණයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ලීමා නගරයේ ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 10,092,000 ක් වන අතර එය රටේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නගරය බවට පත් කරන අතර සාඔෝ පාඔලෝ (São Paulo) පසු ඇමරිකාවේ දෙවන වැඩිම ජනගහනය සහිත නගරය බවට පත් කරයි. මුහුදු වෙරළේ නගරයක් වන කැලාඕ සමඟ එක්ව, එය ලීමා මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රදේශය ලෙස හැඳින්වෙන නාගරික ප්‍රදේශයක් සාදයි, එය මුළු වැසියන් 10,151,200 කින් සමන්විත වේ. ව්‍යවස්ථාපිත කැලාඕ පළාත සලකා බැලීමේදී, මුළු එකතුව 11,342,100 ජනගහනයකට ළඟා වන අතර එය ලෝකයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ නාගරික සමූහ 30 න් එකක් වේ.

 නිරුක්තිය 
දේශීය පේරු ජාතිකයන් විසින් ලිමාක් (Limaq) ලෙස හඳුන්වනු ලබන කෘෂිකාර්මික කලාපයේ ස්වදේශිකයන් විසින් ලීමා ලෙස නම් කරන ලදී. එය පේරු රාජ්‍යයේ අගනුවර සහ වැදගත්ම නගරය බවට පත් විය. පේරු නිදහස් යුද්ධයෙන් පසුව, එය පේරු ජනරජයේ (República del Perú) අගනුවර බවට පත් විය. ජාතික ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකක් පමණ දැන් එහි අගනගරයේ ජීවත් වෙති.

 සංකේත 

 ධජය 
ලීමා ධජය ඓතිහාසිකව "පේරු රජුන්ගේ නගරයේ බැණරය" ලෙස හැඳින්වේ. එය සෑදී ඇත්තේ රන්වන් පැහැති සේද කැන්වසයකින් වන අතර මධ්‍යයේ නගරයේ එම්බ්‍රොයිඩර් කබාය ඇත.

 ලාංඡනය 
1537 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් මස 7 වන දින ස්පාඤ්ඤ කිරීටය විසින් ලීමාගේ ලාංඡනය ප්‍රදානය කරන ලද්දේ ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යයා වූ V වන චාල්ස් සහ ඔහුගේ මව වන කස්ටිය හි ජොආනා රැජින විසින් වැල්ලඩොලිඩ් හි දී අත්සන් කරන ලද සැබෑ cédula මගිනි. එය සෑදී ඇත්තේ ත්‍රිකෝණයක තබා ඇති රජුන්ගේ රන් ඔටුනු තුනක් සහ ඒවාට ඉහළින් ඔටුනු තුන ස්පර්ශ කරන රන් තාරකාවක් සහ ඕර්ලේ හි රන් අකුරින්: Hoc signum vere regum est (මෙය රජවරුන්ගේ සැබෑ ලකුණ යි). පලිහට පිටතින් I සහ K (අයෝනා සහ කැරොලස්) යන මුලකුරු ඇත, එනම් ජොආනා රැජිනගේ සහ ඇගේ පුත් චාල්ස් V. එම අකුරුවලට ඉහළින් තරුවක් තබා ඇති අතර ඒවා වැළඳගත් ඔටුන්න හිමි සේබර් මුහුණැති රාජාලීන් දෙදෙනකුගේ කබාය තබා ඇත.

 ගීය 
2008 වර්ෂයේ ජනවාරි මස 18 වන දින ලීමාගේ ගීය ප්‍රථම වරට අසන ලද්දේ එවකට පේරු ජනාධිපති ඇලන් ගාර්සියා, නගරයේ නගරාධිපති ලුයිස් කැස්ටනීඩා ලොසියෝ සහ විවිධ බලධාරීන් සහභාගී වූ ගාම්භීර සැසියකදීය. ගීය නිර්මාණය කිරීම භාරව සිටියේ මන්ත්‍රීවරුන් වන ලුයිස් එන්රික් ටෝර්ඩ් (ගී පද රචකයා), යුඩිං මේෂිරෝ (තද්‍රව්‍යයේ නිර්මාපකයා) සහ සංගීත නිෂ්පාදක රිකාඩෝ නූනෙස් (සංවිධානකරු) ය.

 මූලාශ්‍ර 
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර සහිත ලිපි (es)
ප්‍රවර්ගය:CS1 ප්‍රංශ-භාෂා මූලාශ්‍ර (fr)
ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de)
ප්‍රවර්ගය:භින්න වූ භාහිර සබැඳි සහිත ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:CS1 ස්පාඤ්ඤ-භාෂා මූලාශ්‍ර (es)
ප්‍රවර්ගය:තහවුරු නොකළ ප්‍රකාශ අඩංගු ලිපි සියල්ල
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images