කොයෝට්

කොයෝට් (කැනිස් ලැට්‍රාන්ස්), ඇමරිකානු හිවලුන්, ප්‍රේරී වුල්ෆ් හෝ බුරුසු වෘකයා ලෙස ද හැඳින්වේ, උතුරු ඇමරිකාවට ආවේණික සුනඛ විශේෂයකි. එය එහි සමීප ඥාතියෙකු වන අළු වෘකයාට වඩා කුඩා වන අතර සමීපව සම්බන්ධ වූ නැගෙනහිර වෘකයාට සහ රතු වෘකයාට වඩා තරමක් කුඩා ය. එය යුරේසියාවේ රන් හිවලුන් කරන පාරිසරික නිකේතනයම පුරවයි; කෙසේ වෙතත්, කොයෝටා සාමාන්‍යයෙන් විශාල වේ.

උතුරු ඇමරිකාව පුරා එහි පුළුල් ව්‍යාප්තිය සහ බහුලත්වය හේතුවෙන් ස්වභාව ධර්මය සංරක්ෂණය සඳහා වූ ජාත්‍යන්තර සංගමය විසින් කොයෝටා අවම සැලකිල්ලක් දක්වන ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. මෙම විශේෂය බහුකාර්ය වේ, මිනිසුන් විසින් වෙනස් කරන ලද පරිසරයන්ට අනුවර්තනය වීමට සහ ව්‍යාප්ත වීමට හැකියාව ඇත; නාගරික කොයෝට් බොහෝ නගරවල බහුලව දක්නට ලැබේ. කොයෝටා ප්‍රථම වරට 2013 වර්ෂයේ දී නැගෙනහිර පැනමාවේ (ඔවුන්ගේ නිවෙස් පරාසයේ සිට පැනමා ඇළ හරහා) දර්ශනය විය.

කොයෝටාට පිළිගත් උප විශේෂ 19 ක් ඇත. සාමාන්‍ය පිරිමි සතෙකුගේ බර  වේ සහ සාමාන්‍ය ගැහැණු . ඔවුන්ගේ ලොම් වර්ණය ප්‍රධාන වශයෙන් ලා අළු සහ රතු හෝ කළු සහ සුදු සමඟ ඡේදනය වී ඇත, නමුත් එය භූගෝලීය වශයෙන් තරමක් වෙනස් වේ. එය සමාජ සංවිධානය තුළ ඉතා නම්‍යශීලී වන අතර, එක්කෝ පවුල් ඒකකයක හෝ නොබැඳි පුද්ගලයන්ගේ ලිහිල්ව ගැට ගැසුණු ඇසුරුම්වල ජීවත් වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් මාංශ භක්ෂක, එහි ආහාර ප්‍රධාන වශයෙන් මුවන්, හාවුන්, හාවුන්, මීයන්, කුරුල්ලන්, උරගයින්, උභයජීවීන්, මාළු සහ අපෘෂ්ඨවංශීන්ගෙන් සමන්විත වේ, නමුත් එය විටින් විට පලතුරු සහ එළවළු අනුභව කළ හැකිය. එහි ලාක්ෂණික කටහඬ හුදකලා පුද්ගලයන් විසින් කරන ලද කෑගැසීමකි. කොයෝටාගේ ලොකුම තර්ජනය මිනිසුන් වන අතර පසුව කූගර් සහ අළු වෘකයන් වේ. අළු වෘකයන්ගේ විලෝපනය තිබියදීත්, කොයෝටා සමහර විට ඔවුන් සමඟ සංසර්ගයේ යෙදෙන අතර නැගෙනහිර හෝ රතු වෘකයන් සමඟ "කොයිවුල්ෆ්" දෙමුහුන් නිපදවයි. උතුරු ඇමරිකාවේ ඊසානදිග ප්‍රදේශවල, නැගෙනහිර කොයෝට් (විශාල උප විශේෂයක්, තවමත් වෘකයන්ට වඩා කුඩා වුව ද) විවිධ වර්ගයේ වෘකයන් සමඟ විවිධ ඓතිහාසික හා මෑත කාලීන සංසර්ගයේ ප්‍රතිඵලයකි. ජානමය අධ්‍යයනයන් පෙන්වා දෙන්නේ බොහෝ උතුරු ඇමරිකානු වෘකයන්ගේ කොයෝට් DNA යම් මට්ටමක පවතින බව යි.

කොයෝටා යනු ස්වදේශික ඇමරිකානු ජනප්‍රවාදයේ ප්‍රමුඛ චරිතයකි, ප්‍රධාන වශයෙන් ඇරිඩෝඇමෙරිකාහි, සාමාන්‍යයෙන් සැබෑ කොයෝට් කෙනෙකුගේ හෝ මිනිසෙකුගේ ස්වරූපය විකල්ප ලෙස උපකල්පනය කරන කපටියෙකු ලෙස නිරූපණය කෙරේ. අනෙකුත් කපටි චරිත මෙන්ම, කොයෝටා සමාජ සම්මුතීන්ට එරෙහිව කැරලි ගැසීමට රැවටීම සහ හාස්‍යය භාවිතා කරයි. මෙම සත්වයා මිලිටරි බලයේ සංකේතයක් ලෙස මධ්‍ය-ඇමරිකාව විශ්වවේදය හි විශේෂයෙන් ගෞරවයට පාත්‍ර විය. ඇමරිකාවේ යුරෝපීය යටත් විජිතකරණයෙන් පසුව, එය ඇන්ග්ලෝ-ඇමරිකානු සංස්කෘතිය තුළ බියගුලු හා විශ්වාස කළ නොහැකි සතෙකු ලෙස සැලකේ. ඔවුන්ගේ පොදු ප්‍රතිරූපය වැඩිදියුණු වී ඇති වෘකයන් මෙන් නොව, කොයෝටා කෙරෙහි දක්වන ආකල්ප බොහෝ දුරට නිෂේධාත්මකව පවතී.

 මූලාශ්‍ර