මැද පෙරදිග

මැද පෙරදිග යනු අරාබි අර්ධද්වීපය, ලෙවන්ට්, තුර්කිය, ඊජිප්තුව, ඉරානය සහ ඉරාකය ආවරණය වන භූ දේශපාලන කලාපයකි. මෙම පදය 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ සිට ආසන්න පෙරදිග යන පදය (ඈත පෙරදිගට ප්‍රතිවිරුද්ධව) වෙනුවට ආදේශකයක් ලෙස පුළුල් ලෙස ව්‍යාප්ත විය. "මැදපෙරදිග" යන යෙදුම එහි වෙනස්වන අර්ථ දැක්වීම් සම්බන්ධයෙන් යම් ව්‍යාකූලත්වයකට තුඩු දී ඇත, සහ යුරෝ කේන්ද්‍රීය ලෙස සැලකීම. මෙම කලාපයට බටහිර ආසියාවේ සමීපව සම්බන්ධ වූ නිර්වචනයට ඇතුළත් වන භූමි ප්‍රදේශවලින් අතිමහත් බහුතරයක් ඇතුළත් වේ, නමුත් දකුණු කොකේසස් නොමැතිව, ඊට අමතරව ඊජිප්තුව (සීනායි පමණක් නොව) සහ තුර්කිය (නැගෙනහිර ත්‍රේස් ඇතුළුව) ඇතුළත් වේ.

බොහෝ මැද පෙරදිග රටවල් (18 න් 13) අරාබි ලෝකයේ කොටසකි. කලාපයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ රටවල් වන්නේ ඊජිප්තුව, තුර්කිය සහ ඉරානය වන අතර සෞදි අරාබිය ප්‍රදේශය අනුව විශාලතම මැද පෙරදිග රට වේ. මැදපෙරදිග ඉතිහාසය පුරාණ කාලය දක්වා දිවෙන අතර, කලාපයේ භූ දේශපාලනික වැදගත්කම සහස්‍ර ගණනාවක් තිස්සේ හඳුනාගෙන ඇත.Cairo, Michael F. The Gulf: The Bush Presidencies and the Middle East  University Press of Kentucky, 2012  p. xi.Government Printing Office. History of the Office of the Secretary of Defense: The formative years, 1947–1950   p. 177Kahana, Ephraim. Suwaed, Muhammad. Historical Dictionary of Middle Eastern Intelligence  Scarecrow Press, 13 April 2009  p. xxxi. යුදෙව් ආගම, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සහ ඉස්ලාම් ඇතුළු ප්‍රධාන ආගම් කිහිපයක් මැද පෙරදිගින් ආරම්භ වී ඇත. අරාබිවරුන් කලාපයේ ප්‍රධාන ජනවාර්ගික කණ්ඩායම සමන්විත වන අතර, පසුව ටර්ක්ස්, පර්සියානුවන්, කුර්දි, අසේරිස්, කොප්ට්ස්, යුදෙව්වන්, ඇසිරියානුවන්, ඉරාක ටර්ක්මන්, යසිඩිස් සහ ග්‍රීක සයිප්‍රස්වරු වෙති.

මැද පෙරදිග සාමාන්‍යයෙන් උණුසුම්, ශුෂ්ක දේශගුණයක් ඇත, විශේෂයෙන් අරාබි සහ ඊජිප්තු ප්‍රදේශවල. ඊජිප්තුවේ නයිල් ඩෙල්ටාව, මෙසපොතේමියාවේ ටයිග්‍රිස් සහ යුප්‍රටීස් ජල පෝෂක ප්‍රදේශ සහ ලෙවන්ට්හි වැඩි ප්‍රදේශයක් පුරා විහිදෙන ජෝර්දාන් ගංගා ද්‍රෝණිය වැනි සීමිත ප්‍රදේශවල කෘෂිකර්මාන්තයට ආධාර කිරීම සඳහා ප්‍රධාන ගංගා කිහිපයක් වාරිමාර්ග සපයයි. මෙම ප්‍රදේශ සාමූහිකව සාරවත් අඩ සඳ ලෙස හඳුන්වන අතර, ඉතිහාසඥයින් විසින් ශිෂ්ටාචාරයේ තොටිල්ල ලෙස දිගු කලක් තිස්සේ හැඳින්වූ දෙයෙහි හරය (දැන් ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවලට අදාළ ලේබලය) ඇතුළත් වේ. අනෙක් අතට, ලෙවන්ටයින් වෙරළ සහ තුර්කියේ බොහෝ ප්‍රදේශවල වියළි ගිම්හාන සහ සිසිල්, තෙත් ශීත සහිත මධ්‍යධරණී මුහුදට ආවේණික සාපේක්ෂ සෞම්‍ය දේශගුණයක් ඇත. පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයට මායිම්ව ඇති රටවල් බොහොමයක විශාල ඛනිජ තෙල් සංචිත ඇති අතර, විශේෂයෙන් අරාබි අර්ධද්වීපයේ රජවරුන් ඛනිජ තෙල් අපනයනයෙන් ආර්ථික වශයෙන් ප්‍රතිලාභ ලබයි. ශුෂ්ක දේශගුණය සහ පොසිල ඉන්ධන කර්මාන්තය මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතීම නිසා මැදපෙරදිග දේශගුණික විපර්යාස සඳහා දැඩි දායකත්වයක් සපයන අතර එමඟින් දැඩි ලෙස අහිතකර ලෙස බලපානු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන කලාපයකි.

මාග්‍රෙබ් සහ සුඩාන ප්‍රාන්ත ඇතුළත් පුළුල් මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාව (MENA) හෝ ඊට අමතරව නැගෙනහිර අප්‍රිකාව, මොරිටේනියාව, ඇෆ්ගනිස්ථානය, පාකිස්ථානය යන කොටස් ද ඇතුළත් "මහා මැද පෙරදිග" ඇතුළු කලාපයේ අනෙකුත් සංකල්ප පවතී. සහ සමහර විට දකුණු කොකේසස් සහ මධ්‍යම ආසියාව.

 මූලාශ්‍ර