ඇතීනා

ඇතීනා (; ඇටික ග්‍රීක: , Athēnā, හෙවත් , Athēnaia; එපික: , Athēnaiē; ඩොරික: , Athānā) හෙවත් ඇතීනි (; අයොනික: , Athēnē), නැතහොත් බොහෝවිට පෑලස් (; ) යන විරුද නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ග්‍රීක ආගමේ සහ පුරාණෝක්තිවේදයේ ප්‍රඥාව, ශිල්ප සහ යුද්ධයට අධිපති දේවතාවියයි.Merriam-Webster's Encyclopedia of Literature, s.v. "Athena p. 81. ඇතීනා සමග අනුරූප යැයි හඳුනාගැනෙන රෝම දේවතාවිය වන්නේ මිනර්වා ය.Deacy, Susan, and Alexandra Villing. Athena in the Classical World. Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands: Brill, 2001. Print. ඇතීනා ඇගේ සන්සුන් ස්වභාවය නිසා ප්‍රකට වී ඇත්තේ ඇය කෝප වී ඉක්මන් කටයුතු නොකරන නිසායි. ඇය සාධාරණ හේතුන් සඳහා පමණක් සටන් වැදුණු බවත්, අරමුණක් නොමැතිව සටන් නොවැදි බවත් පැවසේ.

ඇතීනා වීරයන්ගේ නිපුණ සහායිකාව ලෙස මෙන්ම වීර ක්‍රියාවන් සඳහා වන අනුග්‍රාහක දෙවඟන ලෙස ද සැලකේ. ඇය ඇතැන්ස්හි අනුශාසක කන්‍යාවිය ද වේ. ඇයට ගෞරව වශයෙන් ඇගේ නාමය සහිත ඇතැන්ස් (ඇතීනා පාර්තිනොස්) නගරයේ ඇක්‍රො‍පොලිසය තුළ ඇතීනියානුවන් විසින් පාර්තිනන් දෙවොල ගොඩනංවන ලදී.

ඇතීනා භක්තිය නිරන්තරව දක්නට ලැබුණු අතර, ඇය පිළිබඳ පෞරාණික පුරාණෝක්ති විවිධ සංස්කෘතීන් තුළ අනුවර්තනය කොට භාවිතයට ගෙන තිබේ. නගරයේ (පොලිස්) ආරක්ෂිකාව ලෙස ග්‍රීක ලෝකය පුරාම ඇයව ඇතීනා පොලියාස් (Ἀθηνᾶ Πολιάς "නගරයේ ඇතීනා") වන්දනාමානයට ලක් විය. ඇතැන්ස් නගරය ඇතීනා දෙවඟනගේ නාමයම දැරුව ද (ඇතීනා දෙවඟන, ඇතීනේ නගරය) මින් කුමක් කුමකින් සම්භවය වූයේ ද යන්න පැහැදිළි නැත."දේවතාවියගේ නාමය නගරයේ නම ඇසුරෙන් ගොඩනැගුණේ ද, නැතහොත් දදේවතාවියගේ නම ඇසුරින් නගරයේ නම ගොඩනැගුණේ ද යන්න පුරාතන මතභේදයකි" (Burkert 1985:139)

පෙළපත

මේවාත් බලන්න

 ඇතීනියම් (වක්‍රෝක්තිහරණය)
 පැලඩියම් (පුරාණෝක්තිවේදය)

පාදක සටහන්

ආශ්‍රේයයන්
පුරාතන ප්‍රභව
 Apollodorus, Library, 3,180
 Augustine, De civitate dei xviii.8–9
 Cicero, De natura deorum iii.21.53, 23.59
 Eusebius, Chronicon 30.21–26, 42.11–14
 Homer, The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. Online version at the Perseus Digital Library.
 Homer; The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919. Online version at the Perseus Digital Library.
 Hesiod, Theogony, in The Homeric Hymns and Homerica with an English Translation by Hugh G. Evelyn-White, Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1914. Online version at the Perseus Digital Library.
 Lactantius, Divinae institutions i.17.12–13, 18.22–23
 Livy, Ab urbe condita libri vii.3.7
 Lucan, Bellum civile ix.350

නූතන ප්‍රභව
 Burkert, Walter, 1985. Greek Religion (Harvard).
 Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes: ISBN 978-0-8018-5360-9 (Vol. 1), ISBN 978-0-8018-5362-3 (Vol. 2).
 Graves, Robert, (1955) 1960. The Greek Myths revised edition.
 Kerenyi, Karl, 1951. The Gods of the Greeks (Thames and Hudson).
 Harrison, Jane Ellen, 1903. Prolegomena to the Study of Greek Religion.
 Palaima, Thomas, 2004. "Appendix One: Linear B Sources." In Trzaskoma, Stephen, et al., eds., Anthology of Classical Myth: Primary Sources in Translation (Hackett).
 Ruck, Carl A.P. and Danny Staples, 1994. The World of Classical Myth: Gods and Goddesses, Heroines and Heroes (Durham, NC).
 Telenius, Seppo Sakari, (2005) 2006. Athena-Artemis (Helsinki: Kirja kerrallaan).
 Trahman, C.R., 1952. "Odysseus' Lies ('Odyssey', Books 13-19)" in Phoenix, Vol. 6, No. 2 (Classical Association of Canada), pp. 31–43.
 Ventris, Michael and John Chadwick, 1973. Documents in Mycenaean Greek (Cambridge).
 Friel, Brian, 1980. Translations
 Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). "Athe'na"

බාහිර සබැඳි

 Theoi.com ඇතීනා වන්දනාව—සම්භාව්‍ය පාඨ එකතුව
 රෝයි ජෝර්ජ්, "ඇතීනා: දෙවඟන ප්‍රතිමා"—ග්‍රීක සහ රෝම දර්ශ සංග්‍රහය
ඇතීනා දේවස්ථාන


Category:ඇටික පුරාණෝක්තිවේදය
Category:ශිල්ප දේවතාවියෝ
Category:යුක්තියේ දේවතාවියෝ
Category:ඉලියිඩ්හි දෙවිවරු
Category:ජාතික පුද්ගලාරෝපණ
Category:ලෝකුරු දේවතාවියෝ
Category:කන්‍යා දේවතාවියෝ
Category:යුධ දේවතාවියෝ
Category:ප්‍රඥාවේ දේවතාවියෝ
Category:අධිගෘහිත දේවතාවෝ
Category:සාම දේවතාවියෝ
Category:සූර්ය දේවතාවියෝ
Category:සියුස්ගේ දූදරුවෝ
Category:ග්‍රීක යුධ දේවතාවෝ