සාවිත්‍රී (නිළිය)

සාවිත්‍රී ගනේසන් යනු දකුණු ඉන්දිය නිළියක්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරියක්, ගායිකාවක් හා චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරියක් වේ. 50-70 දශකයන් හි ඉන්දියාවේ ප්‍රසිද්ධ තරුවක් වූ ඇය තෙලිගු, දෙමළ, කන්නඩ, හින්දි හා මලයාලම් චිත්‍රපට සදහා දායක වී ඇත. ඇගේ ප්‍රථම ප්‍රධාන නිළි චරිතය වූයේ 1952 දී තිරගත වූ පෙල්ලි චේසි චෝඩු/කල්‍යානම් පන්නිප්පාර් යන තෙලිගු-දෙමළ චිත්‍රපටයේ ය. 1960 දී චිවරකු මිගිලෙඩි නම් තෙලිගු චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇයට ඉන්දිය ජනාධිපති විසින් දෙනු ලබන රාෂ්ට්‍රපති සම්මානය හිමිවිය. ඇය අධ්‍යක්ෂණය කළ තෙලිගු චිත්‍රපටයක් වන චින්නරි පාපුලු (1968) වෙනුවෙන් ආන්ද්‍රා ප්‍රාන්ත සම්මානය ලබා ඇත. 2018 වසරේ ඇයගේ ජීවිත කතාව කියාපාන මහානටි/නඩිගෛයර් තිලකම් චිත්‍රපටය තුළින ඇගේ රංගන ජීවිතයටත් එහා අත්දැකීම් පිළිබදව සදහන් වේ.

දෙමළ සිනමාවේදිත් ඇගේ හොදම චිත්‍රපටයන් ලෙස කලතූර් කන්නම්මා (1959), පාසමලර් (1961), පාර්තාල් පසි තීරුම් (1961), කර්පගම් (1963), කර්ණන් (1963), නවරාත්‍රි (1964), තිරුවිලයාඩල් (1965) යනාදිය හැදින්විය හැකියි. පාසමලර් චිත්‍රපටයේදි අවසන දුක්බර කොටසේදී සාවිත්‍රි හා සිවාජි ගනේෂන්ගේ ඇඩීමේ සිද්ධිය එකවර රූගත කෙරුණු නිසා ඔවුන් දෙදෙනා ලෝක සිනමාවේ අධික වේලාවක් එකවර හැඩු පළමු නළුවන් බවට පත්වූහ. ග්ලිසරින් නොමැතිව කදුළු උනන හැකියාවක් පවා ඇයට තිබේ.

පෞද්ගලික ජීවිතය
සාවිත්‍රි උපත ලැබුවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රාන්තයේ චිට්‍රවුරු ප්‍රදේශයේ තෙලිගු කපු පවුලකටය. තම පියා මියයෑමෙන් අනතුරුව ඇගේ පිය පාර්ශවයේ නිවසකට ගොස් හැදී වැඩුණාය. වැඩිවියට පත් වූ පසු එකළ පැවති වේදිකා නාට්‍ය රංගනය තම ජීවිකාව කරමින් ජීවත්වූවාය. 

සාවිත්‍රි දෙමළ නළු ජෙමිනි ගනේෂන් සමග ප්‍රේම සම්බන්ධයකින් විවාහ වූවා ය. එම විවාහයට අකමැති වූ සාවිත්‍රිගේ සුළු පියා ඇයව පවුලෙන් පන්නා දමන්නේ, ජෙමිනි ගනේෂන් යනු පළමු විවාහයක් කරගත් කෙනෙක් නිසා ය. පසුව සාවිත්‍රි හා ජෙමිනි ගනේෂන් එක්ව වාසය කළහ. සාවිත්‍රිට දුවෙක් හා පුතෙක් සිටි. 

සාවිත්‍රි තමන් වෙත පැමිණෙන අසරණයින්ට පිහිට වීමට නොපැකිලෙයි. සිනමාවෙන් ඇය උපයන මුදලන් කොටසක් දුගීන් වෙත යැවීමට ඇය කටයුතු කළා ය.    

රංගන දිවිය
වරක් නාග චරිතයකින් වේදිකා නාට්‍ය රගපාමින් සිටියදී සිනමා ඡායාරූප ශිල්පියෙක් විසින් ඇයව ඡායාරූප ගතකර මදුරාස පට්ටිනම් හී (දැන් චෙන්නායි) පිහිටි විජය ව්‍යූහිනි ස්ටූඩියෝ ආයතනය වෙත යවන ලදි. එහිදී ඇය පාටල බෛරවි නම් තෙලිගු චිත්‍රපටය රගපෑමට තෝරාගන්නාද ලදී. එතැන් පටන් සාවිත්‍රි තෙලිගු සිනමාවේදි අක්කිනේනි නාගේෂ්වරා රාඕ, එන්.ටී.රාමා රාඕ, එස්.වී.රංගා රාඕ යන අය සමග රගපා ඇත. ඇගේ හොදම තෙලිගු චිත්‍රපට ලෙස චිවරුකු මිගලෙඩි (1960), මෝග මනසුලු (1964), මායා බසාර් (1957), ගොරින්ටකු (1979) යනාදිය හැදින්විය හැක. 
දෙමළ සිනමාවේදි සාවිත්‍රි එම්.ජි.ආර්, සිවාජි ගනේෂන්, ජෙමිනි ගනේෂන්, නම්බියාර්, එම්.ආර්.රාධා යන අය සමග රගපා ඇත. ඇය අධික වශයෙන් රගපා ඇත්තේ සිවාජි සමග වන අතර එවකට ඉන්දියාවේ වැඩිම වැටුපක් ලබන නිළියන්ගෙන් කෙනෙක්ද වූවාය. ඇය හින්දි, කන්නඩ හා මලයාලම් චිත්‍රපටවලද රගපා ඇත. ඇගේ රංගනයෙන් චුලි යනුවෙන් මලයාලම් චිත්‍රපටයක් තිරගත වුවද එය අසාර්ථක විය.

 චිත්‍රපට නාමාවලිය 
+තෙලිගු චිත්‍රපට (චරිත නමක් ඇති ඒවා පමණක් මෙහි යොදා ඇත)වසරචිත්‍රපටයචරිතයසටහන්1951පාටල බෛරවීනැට්ටුක්කාරියක්රානන්ටේ ‍රානේ රනු ගීතයේ නර්තනයරූපාවතිවම්ප කෝකිලා1952පල්ලෙටොරුසුගුණා1953දේවදාසුපාර්වතිබ්‍රටුකු ටෙරුවුජමින්දාර්ගේ දුවපරිවර්තනාසුන්දරම්මා1955මිස්සම්මාමේරි හා මහාලක්ෂ්මිසාවිත්‍රි ගේ ප්‍රථම ද්විත්ව රංගනයඩොන්ග රාමුඩුසීතාසන්තානම්ශාරදාඅර්ධාංගිපද්මාකන්‍යශුල්කම්මදුරවානි1956බලේ රාමුඩුරූපාචරන දාසිලක්ෂ්මි1957මායාබසාර්සසිරේඛාකුටුම්භ ගෞරවම්සත්‍යාකුඩුම්භ ගෞරවම් දෙමළ චිත්‍රපටයේ තෙලිගු කතාවටොඩි කොඩල්ලුසුසිලාබලේ අම්මායිලුසරෝජා1958මාංගල්‍ය බලම්සරෝජාකර්තවරයලුනි කතාආර්යමාලාඉන්ටි ගුට්ටුශෝභාඅප්පු චේසි පප්පු කෝඩුමංජරි1959භාග්‍ය දේවතාසරලාබන්ඩ රාමුඩුගෞරි1960චිවරුකු මිගිලෙඩිහොදම ඉදිරිපත් කිරීම සදහා රාෂ්‍ට්‍රපති සම්මානයශ්‍රී වෙන්කටේස්වර මහාත්‍යම්පද්මාවති දේවියවිමලාවිමලා හා ලලිතාඅභිමානම්‍රාධාදීපාවලිසත්‍යබාමා1961වෙලුගු නීඩලුසුගුනාකලසි වුන්ටේ කඩලු සුඛම්රාධා1962ගුන්ඩම කතාලක්ෂ්මිආරාධනාඅනුරාධාමන්චි මනසුලුශාන්තිසිරි සම්පඩලුපද්මාරක්ත සම්බන්ධම්‍රාධාආත්ම බන්ඩුවුලක්ෂ්මි1963තොබුට්ටුවුලුපාර්වතිචඩුවුකුන්නා අම්මායිලුසුජාතානර්තනසාලාද්‍රෝපති1964පූජා පලම්සීතාමෝග මනසුලුරාධාඩොක්ටර් චක්‍රවර්තිමාධවි1965සුමංගලිශාරදානාඩි ආඩ ජන්මෙකල්‍යානි1966නවරාත්‍රිරාධාභක්ත පෝටනාසරස්වති දේවියමනසේ මන්දිරම්සීතා1967නිර්දෝෂිකමලාප්‍රාණ මිතෘලුපාර්වතිසති සුමතිපාර්වති දේවිය1968තල්ලි ප්‍රේමාසීතා1969විචිර කුඩුම්බම්කමලාමාතෘ දේවතාලක්ෂ්මිඅධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපටයකි.1970කොඩලු ඩිඩ්ඩින කපුරම්ලක්ෂ්මි1971නින්ඩු දම්පතුලුශ්‍රී දේවි1979ගෝරින්ටකුවයසක මැහැල්ලක
+දෙමළ චිත්‍රපට (චරිත නම් තිබෙන ඒවා පමණක් මෙහි අඩංගු ය.)වසරචිත්‍රපටයචරිතයසටහන්1954සුගම් එන්ගේවේනි1955මිස්සියම්මාමේරි හා මහාලක්ෂ්මිමිස්සම්මා තෙලිගු චිත්‍රපටයේ දෙමළ කතාව
හා සාවිත්‍රි ගේ ප්‍රථම ද්විත්ව රංගනයගෝමතියින් කාදලන්ගෝමතිසන්දානම්ශාරදාසන්තානම් තෙලිගු චිත්‍රපටයේ දෙමළ කතාවගුණ සුන්දරිනිළියචෙල්ල පිල්ලෛලලිතාමාමන් මගල්මාලති1956අමර දීපම්අරුණාපෙන්නින් පෙරුමෛපද්මාමදර්කුල මානික්කම්ලක්ෂ්මිප්‍රේම පාසම්රූපා1957මායාබසාර්සසිරේඛා හා වත්සලාමායාබසාර් තෙලිගු චිත්‍රපටයේ දෙමළ කතාවවනගමුඩිදේවසුන්දරිද්විත්ව රංගනයකුඩුම්බ ගෞරවම්සත්‍යා එන්ග වීට්ටු මහාලක්ෂ්මිසුසිලාකර්පුක්කරසිමංජුලායාර් පෛයන්ලතාසෞභාග්‍යවතිගෞරිමහාදේවිමහාදේවි1958කඩන් වාංගි කල්‍යාණම්මංජුලාකාත්තවරායන්ආර්යමාලාතිරුමනම්වානි1959මන්ජල් මහිමෛසරෝජාපානෛ පිඩිත්තවල් භාග්‍යසාලිමීනා1960කලතූර් කන්නම්මාකන්නම්මා1961පාසමලර්‍රාධාපාව මන්නිප්පුතංගම්කප්පල්ලෝට්ටිය තමිළන්කන්නම්මාඑල්ලාම් උනක්කාගසරලා1962මනිදන් මාරවිල්ලෛලක්ෂ්මිකාත්තිරුන්ද කන්ගල්ලලිතා / ශන්මුගම්ද්විත්ව රංගනයකොන්ජුම් සලංගෛශාන්තාසාවිත්‍රිගෙ ප්‍රථම දිර්ඝකාල වර්ණ චිත්‍රපටයබන්ධ පාසම් පූංගුඩිපාර්තාල් පසි තීරුම්ඉන්ද්‍රාවඩිවුක්කු වලෛ කාප්පුවඩිවුපාද කානික්කෛමාලතිපඩිත්තාල් මට්ටුම් පෝදුමාසීතා1963රථ තිලකම්කමලාපරිසු පොන්නිකර්පගම්අමුදා1964කර්ණන් බානුමතිවේට්ටෛක්කාරන්ලතානවරාත්‍රිනලිනාකෛ කුඩුත්ත දෙයිවම්කෝකිලා1965තිරුවිලයාඩල්පාර්වති දේවිය, දාක්ෂායිනිහෙලෝ මිස්ටර් ජමින්දාර්‍රාධාපූජෛක්කු වන්ද මලර්චිත්‍රා1966තට්ටුන්ගල් තිරක්කප්පඩුම්මීනාක්ෂිසරස්වති සබදම්සරස්වති දේවියඅන්නාවින් ආසෛසීතාකන්දන් කරුණෛපාර්වති දේවිය1967සීතාසීතා1971ප්‍රාප්තම්‍රාධාසාවිත්‍රි අධ්‍යක්ෂණය කළ එකම දෙමළ චිත්‍රපටය,
මෝග මනසුලු චිත්‍රපටයේ දෙමළ තිරගතකිරීම හා අවසාන ප්‍රධාන නිළි චිත්‍රපටය1973සූර්යකාන්තිසිවගාමි - මෝහන්ගේ මව 1975අන්දරංගම්මල්ලිකා1977උන්නෛ සුටෘම් උලගම්ධනභාග්‍යම්1979අලාවුදීනුම් අර්පුද විලක්කුම්අලාවුද්දීන්ගේ මව
+හින්දි චිත්‍රපටවසරචිත්‍රපටයචරිතයසටහන්1954බහුත් දීන් හුයේ1963ගාර් බසාකෙ දෙක්හෝගීතාගංගා කී ලහ්රේන්සීමා1968බල්රාම් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණාරේවති
+කන්නඩ චිත්‍රපටවසරචිත්‍රපටයචරිතයසටහන්1975දේවරු කොට්ට වරා1978තයිගේ තක්ක මගාවිශාලක්ෂම්මාඅශ්වතමා1979චන්දනද ගොම්බේරත්නා ගේ මව1980රවිචන්ද්‍රා
+මලයාලම් චිත්‍රපටවසරචිත්‍රපටයචරිතයසටහන්1973චුලිඑලිසෙබත්1978අශ්වදමවුඇන්ටනිස් පොනයවාලන්1979අලාවුද්දීනුම් අල්පුද විලක්කුම්අලාවුදීන්ගේ මව

චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය,නිෂ්පාදනය හා ගායනය
සාවිත්‍රි විසින් අධ්‍යක්ෂණය හා නිෂ්පාදනය යන දෙකම එකවර කළ චිත්‍රපට තුනකි. නිෂ්පාදන ආයතනයට ශ්‍රී සාවිත්‍රි ප්‍රොඩක්ෂන්ස් යනුවෙන් නම් තබන ලදි. නවරාත්‍රී නම් තෙලිගු චිත්‍රපටයේ "රාජු වේඩාලේ" නම් ගීතය ඇය විසින් ගායනා කර ඇත.
චිත්‍රපටයවසරභාෂාවචින්නරි පාපුලු1968තෙලිගුමාතෘ දේවතා1969ප්‍රාප්තම්1971දෙමළ

අභාවය
සාවිත්‍රි ඇගේ 45 වන වියේදි මත්පානයට ඇබ්බැහි වීමෙන් රුධිර පීඩනය හා දියවැඩියාව අධික වී අසාධ්‍ය විය. ඒ හේතුවෙන් මාස දහනවයක් කෝමා තත්ත්වයෙන් පෙලුණු ඇය 1981 දෙසැම්බර් 26 වනදා චෙන්නායි හිදී අභාවප්‍රාප්ත වූවාය.

විශේෂ සම්මාන හා ගෞරව ප්‍රණාමයන්

 ඉන්දිය ජනාධිපති විසින් පිදෙනු ලබන රාෂ්ට්‍රපති සම්මානය
තමිල්නාඩු රජයේ කලෛමාමණි සම්මානය

එමෙන්ම සාවිත්‍රි නිළියට ගෞරවයක් ලෙස 2011 වසරේ ඉන්දිය රජය විසින් මුද්දරයක් නිකුත් කරනු ලැබිය.