මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය

මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය, කොළඹ කොටුවේ සිට ගාල්ල , මාතර සහ බෙලිඅත්ත දක්වා දිවෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකි.  

මාර්ග විස්තරය
මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය මරදාන දුම්රිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වී කොළඹ කොටුව බලා බටහිර දෙසට දිවයන අතර ඉන්පසු දකුණු දිශාවට හැරී ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර වෙරළ තීරය ඔස්සේ ගාල්ල කරා දිවෙයි. ගාල්ල දුම්රිය ස්ථානය පර්යන්ත දුම්රිය ස්ථානයක් ලෙස සකසා ඇති බැවින් දුම්රිය මාතර බලා ධාවනයට දුම්රිය ස්ථානයෙන් පසුපසට ගත යුතුය.

ඉතිහාසය
ඉදි කිරීම
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවනියට ඉදිකරන ලද දුම්රිය මාර්ගයයි. ප්‍රථම දුම්රිය 1877 මාර්තු 1 වන දින පානදුරට ධාවනය අාරම්භ විය. 1878 පෙබරවාරි 1 කළුතරට දුම්රිය ධාවනය අාරම්භ වූ අතර ඊට වසරකට පසු එනම් 1879 පෙබරවාරි 1 වාද්දුව දුම්රිය විවෘත විය. 1879 සැප්තැම්බර් 22 උතුරු කළුතර හා දකුණු කළුතර යන දුම්රිය ස්ථාන 2ක් ඇරඹිණි. 1890 මාර්තු 2 වන දා අලුත්ගමටද, 1892 සැප්තැම්බර් 8 කොස්ගොඩටද, 1893 නෙවැම්බර් 15 අම්බලන්ගොඩටද, 1894 මැයි 7 ගාල්ල ටද දුම්රිය ධාවනය ආරම්භ වුනු අතර 1895 දෙසැම්බර් 17 මාතර දක්වා දුම්රිය ධාවනය ඇරඹිණි. 2018 වසරේදී බෙලි අත්ත දක්වා මාර්ගය ඉදිවිය ඉදිරියේදි බෙලිඅත්ත සිට කතරගම දක්වා දීර්ඝ කෙරේ.

20 වන සියවසේ වර්ධනය
20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය වෙනස්කම් රාශියකට ලක් විය. රුහුණු කුමාරි වැනි සීඝ්‍රගාමී සේවා අාරම්භ වූ අතර හුමාල එන්ජින් වෙනුවට වාෂ්ප එන්ජින් ධාවනය වීම අැරඹිණි.

සුනාමි අනතුර
2004 ශ්‍රී ලංකා සුනාමි-දුම්රිය ව්‍යසනය

දෙසැම්බර් මස ඉන්දියන් සාගරයේ අැතිවූ සුනාමි තත්වයක් නිසා දුම්රියක් පෙරලී 1500කට අධික මගීන් ජීවිතන්ෂයට පත්වූ අතර දුම්රිය මාර්ගයට දැඩි අලාභහානි සිදුවිය

මෑත කාලීන වර්ධනය
2011-2012 කාලසීමාවේ දී කළුතර-මාතර කොටස මුලුමනින්ම ප්‍රතිසංස්කරණය කල අතර සුව පහසු මැදිරි සහිත දුම්රියන් ධාවනයට එක් කෙරිණි. මෙම මාර්ගය කතරගම දක්වා දීර්ඝ කිරීම සදහා සැලස්මක් ඇති අතර බෙලිඅත්ත දක්වා කොටසේ ඉදිකිරීම් සිදු කෙරෙමින් පවතී. 

කාලසටහන
පහළට

 අාරම්භ වන ස්ථානය පිටත් වන වේලාව ගමනාන්තය ලගා වන වේලාව නම ධාවනය වන දවස් අලුත්ගම 04.10 ගාල්ල 06.40 සතියේ දින. මරදාන 04.30 පානදුර  05.25දෙෙනික ගාල්ල 05.00 මාතර 06.50 සතියේ දින. මරදාන 05.05 පානදුර 05.53 දෙෙනික මරදාන 05.37 දකුණු කළුතර 07.15 දෙෙනික මරදාන 05.52 පානදුර 06.47 සදුදා-සෙනසු. මරදාන 06.05 මාතර  08.50 සතිඅන්ත. මරදාන 06.24 පානදුර  07.19 සතියේ දින. මරදාන 06.30 මාතර 10.42 දෙෙනික අලුත්ගම 06.30 ගාල්ල 08.17 සතියේ දින. ගාල්ල 06.50 මාතර  07.59 සෙනසුරාදා පමණි මරදාන 06.55 මෙරටුව 07.30 සතියේ දින. මරදාන 07.00 පානදුර 07.51 සතියේ දින(නිවාඩු හැර). මරදාන 07.00 පානදුර  07.57 සතිඅන්ත හා නිවාඩු දින. ගාල්ල 07.00 මාතර 08.16 සතියේ දින හා ඉරිදා මරදාන 07.12 මොරටුව 07.56 සතියේ දින මරදාන 07.17 මොරටුව 08.01 සෙනසු. මරදාන 07.30 පානදුර 08.40 සතියේ දින මරදාන 07.38 පානදුර  08.47 සතිඅන්ත මරදාන 07.35 රත්මලාන 08.15 සතියේ දින මරදාන 07.54 පානදුර  08.51 සතියේ දින මරදාන 07.58 මොරටුව 08.42 සෙනසු. මරදාන 07.59 මොරටුව 08.43 සතියේ දින මරදාන 08.10 ගල්කිස්ස 08.46 සතියේ දින හා සෙනසු. මරදාන 08.26 ගල්කිස්ස  09.06 ඉරිදා හා නිවාඩු දාන කොළඹ කොටුව 08.35 මාතර 11.50 දෙෙනික මරදාන 08.35 දකුණු කළුතර 10.01 දෙෙනික මරදාන 09.05 දකුණු කළුතර 11.17 දෙෙනික ගල්කිස්ස 09.35 අලුත්ගම 10.53 සතිඅන්ත දකුණු කළුතර 10.10 අලුත්ගම 10.42 දෙෙනික කොළඹ කොටුව 10.30 මාතර 13.50 රජරට රැජිණි දෙෙනික මරදාන 11.10 අලුත්ගම 13.07 දෙෙනික මරදාන 12.05 දකුණු කළුතර  13.29 සතියේ දින මරදාන 12.30 දකුණු කළුතර 13.54 සතිඅන්ත අලුත්ගම 13.15 ගාල්ල 15.10 දෙෙනික මරදාන 13.30 පානදුර  14.25 සතියේ දින ගින්තොට 13.40 ගාල්ල 13.50 සතියේ දින මරදාන 14.05 අලුත්ගම 16.11 දෙෙනික මරදාන 14.15 මාතර 17.48 ගාලු කුමාරි දෙෙනික ගාල්ල 14.15 මාතර 15.31 සතියේ දින මරදාන 14.30 පානදුර  15.35 දෙෙනික මරදාන 15.20 පානදුර  16.27 දෙෙනික මරදාන 15.40 මාතර 18.20 රුහුණු කුමාරි දෙෙනිකමරදාන15.50ගල්කිස්ස16.32සතියේ දිනමරදාන16.00මොරටුව16.39සතියේ දිනමරදාන16.10දකුණු කළුතර17.15සතියේ දිනමරදාන16.15දකුණු කළුතර17.39සතියේ දිනමරදාන16.25පානදුර17.15සතියේ දිනකොළඹ කොටුව16.30මාතර19.20ඉරිදාමරදාන16.40මාතර19.35සාගරිකාසතියේ දිනමරදාන16.40හික්කඩුව18.56ඉරිදාමරදාන16.45අලුත්ගම18.34සතියේ දිනමරදාන16.45අලුත්ගම18.51සතිඅන්තමරදාන16.55දකුණු කළුතර18.17පොහෝ දිනමරදාන16.55හික්කටුව18.51සතියේ දිනමරදාන17.10වාද්දුව18.23සතියේ දිනමරදාන17.20ගාල්ල19.33සාගරිකාසතිඅන්තමරදාන17.25ගාල්ල20.10සමුද්ර දේවිසතියේ දිනමරදාන17.30ගාල්ල21.13සතියේ දිනමරදාන17.40අලුත්ගම19.51සතියේ දිනමරදාන17.40ගාල්ල19.48සතියේ දිනමරදාන17.50මාතර21.38සතියේ දිනමරදාන17.50ගාල්ල21.26සති අන්තමරදාන18.10අලුත්ගම20.07දෙෙනිකමරදාන18.25අලුත්ගම20.45දෙෙනිකමරදාන18.45ගාල්ල22.55රාත්රී තැපැල් දුම්රියදෙෙනිකකොළඹ කොටුව19.10දකුණු කළුතර20.20සතියේ දිනමරදාන19.45අලුත්ගම21.40සතියේ දින හා ඉරිදාමරදාන19.45පානදුර20.40සෙනසුකොළඹ කොටුව20.00ගල්කිස්ස20.31දෙෙනිකකොළඹ කොටුව20.19මොරටුව21.00විශේෂ දුම්රිය8/3මරදාන20.35පයාගල දකුණ22.10සතියේ දිනමරදාන20.35දකූණු කළුතර21.57ඉරිදාමරදාන21.30අලුත්ගම23.25දෙෙනික

 ආශ්‍රිත 
 දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකා

Category:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය මාර්ග