සීඑන්එන්

කේබල් නිව්ස් නෙට්වර්ක් හෙවත් සීඑන්එන් (Cable News Network, CNN) යනු අමෙරිකානු, කේබල් සහ සැටලයිට් තාක්ෂණයෙන් මුදාහරින රූපවාහිනී නාලිකාවක් වන අතර එහි හිමිකාරීත්වය ටයිම් වෝනර්හී කොටසක් වන ටර්නර් බ්‍රෝඩ්කාස්ටින් සිස්ටම් සතු වෙයි. 1980 වසරේදී ටෙඩ් ටර්නර් විසින් පැය 24 පුරාම විකාශය වන ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවක් ලෙස මෙය අරඹන ලදී. පැය 24 පුරාම පුවත් ආවරණයක් සහිත, එක්සත් ජනපදයේ පළමු පුවත් රූපවාහිනී නාලිකාව වූවේද, සීඑන්එන් නාලිකාවයි.

අතීතය

ආරම්භය
1980 ජුනි 1 වන දින, පස්වරු 5.00 ට (නැගෙනහිර වේලා කලාපය) කේබල් නිව්ස් නෙට්වර්ක් නාලිකාව ආරම්භ කරන ලදී. එහි ප්‍රථම පුවත් විකාශය David Walker සහ Lois Hart විසින් සිදුකරන ලදී. 

නාලිකාවට විශේෂිත වූ සිදුවීම්

චැලෙන්ජර් අනතුර
1986 ජනවාරි 28 දිනදී, චැලෙන්ජර් අභ්‍යවකාශ ෂටලයේ නික්මීම සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 7 දෙනෙකු සමග ෂටලය පුපුරා යාම සජීවීව විකාශය කිරීම.

බේබි ජෙසිකා මෙහෙයුම
1987 ඔක්තෝම්බර් 14 දිනදී, ටෙක්සාස් හී ලිඳකට වැටුණු, මාස 18 ක් වියැති ජෙසිකා (Jessica McClure) බිලිඳිය ගලවා ගැනීමේ මෙෙහයුම විකාශය කිරීම. 

ගල්ෆ් යුද්ධය
1991 පළමු පර්සියානු ගල්ෆ් යුද්ධය ආවරණ කිරීම, සීඑන්එන් ලත් විශේෂ අවස්ථාවක් විය. 1991 ජනවාරි 16 දින, ඒකාබද්ධ බෝම්බ හෙළීමේ මෙහෙයුම (Coalition bombing campaign) ආරම්භ කරන අවස්ථාවේ, ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩය තුල සිටිමින් වාර්ථා ගෙන ඒමට හැකිවූ එකම ප්‍රවෘත්ති නාලිකාව වූවේ සීඑන්එන් ය. ඔවුන්ගේ වාර්ථාරුවන් වූ Bernard Shaw, John Holliman, Peter Arnett, සහ Charles Jaco යන පිරිස ඉරාකයේ බැග්ඩෑඩ් හී පිහිටි  al-Rashid Hotel සිට තොරතුරු වාර්ථා කරන ලදී.

සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාර
2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින, අමෙරිකා ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයට එල්ල වූ ප්‍රහාරය පිළිබඳව මුලින්ම වාර්ථාව ගෙන පැමිණි කේබල් රූපවාහිනී නාලිකාව වූවේ සීඑන්එන් නාලිකාවයි.

2008 එ.ජ. මැතිවරණය
2008 එක්සත් ජනපද මැතිවරණය සමය තුල, එම අදාල විස්තර සහ සිදුවීම් පුළුල් ලෙස ආවරණය කිරීම.

2012 එ.ජ. මැතිවරණය
2012 එක්සත් ජනපද මැතිවරණය සමය තුල, එම අදාල විස්තර සහ සිදුවීම් පුළුල් ලෙස ආවරණය කිරීම. එවක ජනපති වූ බැරැක් ඔබාමා සහ ජනපති අපේක්ෂක වූ මිට් රොම්නි අතර පැවැති විවාද ත්‍රිත්වය අතරින් එක් විවාදයකට සීඑන්එන් නිවේදක  Candy Crowley කථනය සැපයීම.


අන්තර්ජාල සේවාව
සීඑන්එන් නාලිකාව සිය ප්‍රථම පුවත් වෙබ් අඩවිය වූ CNN.com අඩවිය, 1995 අගේස්තු 30 වන දින අරඹන ලදී. 

2009 අප්‍රියෙල් වන විට, Nielsen/NetRatings මත විමසුම් වර්ගීකරණය අනූව CNN.com වෙබ් අඩවිය එක්සත් ජනපදය තුල වැඩිම දෙනෙකු පිවිසෙන ලෝක ව්‍යාප්ත පුවත් වෙබ් අඩවි අතුරින් තුන් වන ස්ථානයේ පසුවිය.

සම්බන්ධිත අනෙකුත් නාලිකා

CNN Airport Network
සීඑන්එන් චිලී – විලී දේශයේ ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි.
CNN en Español
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල්
CNN TÜRK – තුර්කි පුවත් බිහිදොරකි.
සීඑන්එන්-අයිබීඑන් – ඉන්දියානු ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි.
CNNj – ජපාන පුවත් බිහිදොරකි.
HLN
n-tv – පැය 24 පුරාම විකාශය වන ජර්මනියේ  ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි.

පැරණි නාලිකා
CNN Checkout Channel (1991 අරඹා 1993 දී නවත්වා දමන ලදී.)
CNN Italia
CNN Pipeline 
CNN Sports Illustrated (2002 වසරේදී වසා දමන ලදී.)
CNN+ 
CNN.com Live
CNNfn (2004 දෙසැම්බරයේදී නවත්වා දමන ලදී.)

නාලිකාවේ කාර්යාංශ
එක්සත් ජනපදය තුල
ඇට්ලන්ටා (ප්‍රධාන මූලස්ථානය)
බොස්ටන්
චිකාගෝ
ඩලාස්
ලෝස් ඇන්ජලීස්
මයාමි
නිව් ඔර්ලියන්ස්
නිව් යෝර්ක් සිටි
සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ
වොෂිංටන්, ඩී.සී.කොළම්බස්
ඩෙන්වර්
හූස්ටන්
ලාස් වේගාස්
Minneapolis
ඔර්ලන්ඩෝ
ෆිලෙඩෙල්ෆියා
ෆීනික්ස්
Raleigh-Durham
සීට්ල්

ලොව වටා
අබුඩාබි, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය (මැදපෙරදිග කලාප මූලස්ථානය)
බැග්ඩෑඩ්, ඉරාකය
බැංකොක්, තායිලන්තය
බීජිං, චීනය
බේරූට්, ලෙබනන්
බර්ලින්, ජර්මනිය
බොගෝටා, කොලොම්බියා
කයිරෝ, ඊජිප්තුව
ඩුබායි, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය
හවානා, කියුබාව
හොංකොං (ආසියා පැසිපික් කලාප මූලස්ථානය)
ඉස්ලාමාබාද්, පාකිස්තානය
ඉස්තාන්බුල්, තුර්කිය (CNN Türk)
ජාකර්තා, ඉන්දුනීසියාව
ජෙරුසලම්, ඊශ්‍රායෙලය
ජොහැනස්බර්ග්, දකුණු අප්‍රිකාවලාගොස්, නයිජීරියාව
ලන්ඩන්, එක්සත් රාජධානිය (යුරෝපා කලාප මූලස්ථානය)
මැඩ්‍රිඩ්, ස්පාඤ්ඤය
මෙක්සිකෝ සිටි, මෙක්සිකෝව
මොස්කව්, රුසියාව
නයිරෝබි, කෙන්යාව
නව දිල්ලිය, ඉන්දියාව (සීඑන්එන්-අයිබීඑන්)
පැරිස්, ප්‍රංශය
රියෝද ජැනයිරෝ, බ්‍රසීලය
රෝමය, ඉතාලිය
සැන්ටියාගෝ, චිලි (සීඑන්එන් චිලී)
සාඕ පාලෝ, බ්‍රසීලය
සෝල්, දකුණු කොරියාව
සිඩ්නි, ඕස්ට්‍රේලියාව
ටෝකියෝ, ජපානය (CNNj)


මතභේදාත්මක
2008 අප්‍රියෙල් 24 දිනදී රූපලාවන්‍ය ශිල්පියෙකු වූ Liang Shubing සහ ගුරුවරයෙකු වූ Li Lilan, චීන ජනතාවගේ අභිමානයට සහ ගෞරවයට සීඑන්එන් හානි සිදු කලා යැයි පවසමින්, සීඑන්එන් කථකයෙකු වූ Jack Cafferty ට සහ සීඑන්එන් නාලිකාවට එරෙහිව, අමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 1.3 හානි වන්දි ඉල්ලා නිව් යෝර්ක් හී නඩු පවරන ලදී.

2009 ජුනි මසදී, සංගීතඥයෙකු වූ M.I.A., ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ යුධ හමුදා විසින් එම වසරේ සිවිල් යුද්ධයේ අවසන් සමයේදී, දෙමළ සිවිල් වැසියන්ට බෝම්බ සහ මාරාන්තික ප්‍රහාර එල්ල කලා යැයි චෝදනා කරමින් සහ එය හෙළා දකිමින් පැයක සම්මුඛ සාකච්චාවක් සීඑන්එන් වෙත දෙන ලදී. නමුත් නාලිකාව විසින් පැයක් දිග සම්මුඛ සාකච්ඡාව, මිනිත්තුවක් දක්වා කෙටි කොට එය මායා අරුල්ප්‍රගාසම්ගේ සාමාන්‍ය සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් ලෙස ඉදිරිපත් කරන ලදී. පසුව මේ පිළිබඳව මායා, සිය අදාල වාර්ථාකාරිණියගෙන් විමසූ විට, ඇය පවසා තිබෙන්නේ මායා සිය සම්මුඛ සකච්ඡාව තුලදී, ජන සංහාරය (Genocide) නම් වචනය භාවිතා කිරීම නුසුදුසු වූ බවයි. මෙම සිදුවීමෙන් පසු සීඑන්එන් වෙත චෝදනා කරමින් මායා අරුල්ප්‍රගාසම් (M.I.A.) කියා සිටියේ, සීඑන්එන් හී නිදහස් භාෂණය පිළිබඳ ප්‍රශ්නාර්ථයක් ඇතිවන බවයි.

මෑතකදී මියගිය හිටපු හිස්බුල්ලා (Hezbollah) නායකයෙකු පිළිබඳව සිය ට්විටර් ගිණුම හරහා වර්ණනා කිරීම නිසා, 2010 ජුලි 7 වන දිනදී, වසර 20 ක පලපුරුද්දක් සහිත සීඑන්එන් මාධ්‍යවේදිනියක සහ මැද පෙරදිග ජේ‍යෂ්ඨ සංස්කාරකවරියක වූ Octavia Nasrව, රැකියාවෙන් නෙරපා දැමීමට සීඑන්එන් බලදාරීන් කටයුතු කරන ලදී.

ප්‍රදාන සහ ගෞරව සම්මාන 
1998 වසරෙහිදී, වාචික නිදහස වෙනුවෙන්වූ ෆෝ ෆ්‍රීඩම්ස් ප්‍රදානය සීඑන්එන් වෙත පිරිනැමිණි.

 මේවාද බලන්න 
 ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති නාලිකා

මූලාශ්‍ර

බාහිර සබැදි

CNN International

ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර රූපවාහිනී නාලිකා