කොටුව දුම්රිය ස්ථානය

කොළඹ පිහිටි කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානය, ව්‍යවහාරයේ කොටුව දුම්රියපළ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම දුම්රිය ස්ථානය වේ. මෙම දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ. කොටුව දුම්රිය ස්ථානය, මධ්‍යම කොළඹ පිහිටි ප්‍රධානතම දුම්රිය පිවිසුම වේ.

 ඉතිහාසය 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FORT_STATION_COLOMBO_SRI_LANKA_JAN_2013_(8579278897).jpg|වම|thumb|වික්ටෝරියානු යුගයේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සඳහා කොටුව දුම්රිය ස්ථානය වැදගත් වේ.
ක්‍රි.ව.1864 දී ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ප්‍රවාහනය ආරම්භ වීමත් සමග මරදාන ප්‍රදේශයෙන් දුම්රිය මාර්ගය අවසන් කරන ලදි. එය එවකට කොළඹ දුම්රිය ගමනාන්තය විය. කොටුව දුම්රිය ස්ථානය එවකට මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගය 1877 වසරේ දී ඉදිකරන විට ඉදිකළ කුඩා දුම්රිය ස්ථානයකි. වර්තමානයේ එය කොටුව දුම්රිය ස්ථානයට බටහිරින් මහලේකම් කාර්යාල දුම්රිය ස්ථානය ලෙස නම් කෙරිණි.

වර්තමානයේ පවතින කොටුව දුම්රියපල 1917 වසරේ දී කොළඹ කේන්ද්‍ර කොටගත් දුම්රියපළ ලෙස ඉදිකරනු ලැබිය. මෙය මැන්චෙස්ටර් වික්ටෝරියා දුම්රිය ස්ථානයට සමානව ඉදිකර ඇත. මෙම ස්ථානය ඉදිකර ඇත්තේ බේරේ ඇළ ගොඩකර තැනු භූමියක ය. මෙම ව්‍යාපෘතිය 1906 දී කොළඹ දුම්රිය මාර්ගය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීම සඳහා ආරම්භ කරන ලද අතර, කොළඹ ටර්මිනස් දුම්රිය ස්ථානය වසා දමා නව මරදාන දුම්රිය ස්ථානයට ආදේශ කරන ලදී. මෙය චාරිත්‍රානුකූලව විවෘත කරන ලද්දේ ජී.පී. සී.ජී.ආර් හි සාමාන්‍යාධිකාරී ලෙස කටයුතු කළ සී.පී. ග්‍රීන් මහතා විසින් 1917 දී ජනතාව සඳහා විවෘත කරනු ලැබිය.

2008 වසරේ දී මෙම දුම්රිය ස්ථානය එල්.ටී.ටී.ඊ. බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ද ලක්විය.

 පවතින ස්ථානය 
කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානය කොළඹ නගරයේ මධ්‍යයේ කොටුව හා පිටකොටුව යන ප්‍රදේශ අතර පිහිටා ඇත. මෙම ස්ථානයේ ම ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන මාර්ගයන් ගෙන් දෙකක් වන A1 හා A4 යන මහ මාර්ගවල ආරම්භය ද සනිටුහන් කරයි.

මෙම දුම්රිය ස්ථානයට 2km වන්නට ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානය වන මරදාන ද පිහිටා ඇත.

 ප්‍රවාහන සබඳතා 
ශ්‍රී ලංකාව පුරා දිවෙන සියලුම දුම්රිය වල මගීන්ට හුවමාරු වීමේ හා අගනගරයට පිවිසීමේ කාර්යය  මූලිකව පවතින අතර කොළඹ පිටකොටුවේ ප්‍රධාන බස්නැවතුම්පළේ බස් රථ ප්‍රවාහනයට ද සම්බන්ධ වේ. එමෙන්ම ගුවන්තොටුපළ සිට පැමිණෙන මගීන්ගේ කොළඹ පර්යන්තය වන මහලේකම් කාර්යාලය පිහිටා ඇත්තේ බටහිරින් නිසා ඍජු පදික සම්බන්ධතාවක් නොමැත.

 දුම්රිය ප්‍රවාහනය හා සේවා 
මෙම දුම්රිය ස්ථානය නැගෙනහිර දෙසට දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගය ඔස්සේ සේවය කරන අතර, එමඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ජාලයේ තවත් ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ග කිහිපයකට මග පාදයි. මෙම දුම්රිය බොහෝමයක් කොටුව දුම්රිය ස්ථානයෙන් අවසන් වේ. එමෙන්ම මෙම දුම්රිය ස්ථානය නිරිත දෙසින් මුහුදුබඩ දුම්රිය මාර්ගයටද සේවය කරන අතර එය ගාල්ල, මාතර හරහා වර්තමානයේ කතරගම දක්වා දිව යයි.

කොටුව දුම්රිය ස්ථානය කොළඹ අගනගරය තුළ මගී දුම්රිය සඳහා ද කේන්ද්‍රස්ථානයකි.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SL_Colombo_asv2020-01_img09_Fort_station.jpg|දකුණ|thumb|දුම්රියපලේ පළමු හා දෙවන වේදිකා

 නගරාන්තර දුම්රියවල් 
මෙම කොටස අසම්පූර්ණ ය. උදව්වක් ලෙස ඔබට එය විහිදුවා ලිය හැක.
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Class_S12.jpg|thumb|කොටුවේ නගරාන්තර දුම්රියක්
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FORT_STATION_COLOMBO_SRI_LANKA_JAN_2013_(8584357142).jpg|දකුණ|thumb|කොටුවේ සිට සිය ගම්බිම් බලා යෑමට සැරසෙන මගීන්

 Inter-city trains 

මාර්ගයදිවෙන ගණනකොටුව - මරදාන - වවුනියාව - යාපනය - කන්කසන්තුරේදිනපතා 4ක්කොටුව - මරදාන - රාගම - පොල්ගහවෙල - කුරුණෑගල - මහවදිනපතා 4ක් (සති අන්තයේ 3ක්)අනුරාධපුර - මහව - කුරුණෑගල - පොල්ගහවෙල - මහව - රාගම - මරදාන - කොටුව - පානදුර - ගාල්ල - මාතරදිනපතා 1ක්කොටුව - මරදාන - මඩකලපුවකොටුව - මරදාන - ත්‍රිකුණාමලයකොටුව - මරදාන - රාගම - පොල්ගහවෙල - පේරාදෙණිය - නාවලපිටිය - හැටන් - නානුඔය - පට්ටිපොළ - ඇල්ල - බදුල්ලදිනපතා 3ක්කොටුව - මරදාන - රාගම - පොල්ගහවෙල - පේරාදෙණිය - මහනුවරදිනපතා 9ක් (සති අන්තයේ 11ක්)කොටුව - මරදාන - රාගම - පොල්ගහවෙල - පේරාදෙණිය - මහනුවර - නාවලපිටිය - හැටන් - නානුඔය - පට්ටිපොළ - ඇල්ල - බදුල්ලදිනපතා 2ක්කොටුව - මරදාන - රාගම - පොල්ගහවෙලදිනපතා 1ක්මරදාන - කොටුව - පානදුර - ගාල්ල - මාතරදිනපතා 8ක්මරදාන - කොටුව - පානදුර - ගාල්ලදිනපතා 5ක් (සති අන්තයේ 4ක්)කොටුව - පානදුර - ගාල්ල - මාතරදිනපතා 1ක්කොටුව - මරදාන - රාගම - මීගමුව - හලාවත - බංගදෙනිය - පුත්තලම

 මගී හා කෙටි දුර දුම්රිය 
මාර්ගයදිවෙන ගණනපානදුර දෙසට25වේයන්ගොඩ දෙසට39ජා-ඇළ දෙසට14කැලණිවැලි මාර්ගයට8

 අඛණ්ඩව දිවෙන්නා වූ 
ආරම්භක ස්ථානයශ්‍රී ලංකා දුම්රියදිවෙන දුම්රිය පොළවල්Terminusයාල් දේවීවව්නියාවඋදය දේවීමඩකලපුවනිර්නාමික නගරාන්තර දුම්රියවල්මහනුවර, මඩකලපුව, ගාල්ල, වවුනියාවTerminusඋඩරට මැණිකේමරදානපොඩි මැණිකේටිකිරි මැණිකේසෙංකඩගල මැණිකේTerminusමුතු කුමාරිබම්බලපිටියරජරට රැජිණරුහුණු කුමාරිසමුද්‍ර දේවිගාලු කුමාරිසාගරිකාකොම්පඤ්ඤවීදියමගී දුම්රියක්

 දුම්රිය ස්ථාන පිරිසැලසුම 
බොහෝ සේවාවන් සඳහා පර්යන්තය වීම නිසා මෙම දුම්රිය ස්ථානයට දුම්රිය ස්ථාන සැලැස්මක් ඇත. මෙය බොහෝ වේදිකාවලට සේවය අවසන් කිරීමට සහ දුම්රිය හරහා ගමන් කිරීමට ඉඩ සලසයි. වේදිකා නැගෙනහිර-බටහිර දෙසට නැඹුරු වේ. ටිකට් කවුන්ටරය වේදිකාවලට උතුරින් පිහිටා ඇත.

 නවතම තොරතුරු 
2013 වසරේ චන්ද්‍රන් රත්නම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද බෙන් ක්‍රොස් සහ බෙන් කිංස්ලි රඟපෑ A Common Man චිත්‍රපටයේ රූගත් කිරීම් සඳහා මෙම ස්ථානය ද භාවිතා කරන ලදී.

 මේවා ද බලන්න 

 ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
 ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ප්‍රවාහනය

මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:කොළඹ පිහිටි දුම්රිය ස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දුම්රිය ස්ථාන