තුනපහ

ශ්‍රී ලංකාව තුළ 18 වන ශතවර්ෂයේ  පමණ ලියවුන පුස්කොළ පොත් වල සඳහන් වන පරිදි එම ග්‍රන්ථ ලියවීමටත් පෙර ඈත අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාව තුළ ඉතාම දියුණු ආහාර ශාස්ත්‍රයක් (සූප ශාස්ත්‍රය) යනුවෙන් පැවැති බවට සාක්ෂි හමුවන අතර එහි "සාඩම්බර"යන නමින් ආහාර වලට යොදන කුළුබඩු හඳුන්වා ඇත. එහි  තුන පහ ලෙස ආහාර වලට අනිවාර්යයෙන්ම යෙදිය යුතු කුළුබඩු වර්ග 8 නම්කර ඇති අතර, එම කුළුබඩු වර්ග 8 කොටස් දෙකකට බෙදා ඇති අතර පළමු වර්ගය තුන් වර්ගය ලෙස නම් කර ඇති අතර ඒවා "ලුණු , ඳුරු , ගම්මිරිස්" යන තුන වන අතර දෙවැනි වර්ගය පස් වර්ගය ලෙස හඳුන්වන අතර ඒ සඳහා යොදා ගන්න අද්‍රව්‍ය උඩරට සහ පහතරට ප්‍රදේශවලදී කුඩා වෙනස්කම් කිහිපයකට භාජනය වී ඇති අතර  උඩරට පස් වර්ගය ලෙස සූදුරු , කලුදුරු , කොත්තමල්ලි , අබ , උළු හාල් යන කුළුබඩු ද පහතරට පස් වර්ගය ලෙස සූදුරු , කළුදුරු , මාදුරු , සතකුප්ප , අසමෝදගම් යන කුළුබඩු වර්ග යොදා ගනියි.

එනමුත් වර්තමානය වන විට බොහෝ අවස්ථාවලදී අතීතයේ යොදාගන්නා ලද  කුළුබඩු වර්ග එකතු කර තුන පහ සාදාගන්නා අවස්ථා ඉතාමත් විරල වන අතර, වර්තමානය වන විට කහ , ඉඟුරු ද තුනපහ තුළට එකතු වී ඇත. 

 තුන් වර්ගය 
 ලුණු (Salt)
 ඳුරු  (Cumin seeds)
 ගම්මිරිස් (Black pepper)

 පස් වර්ගය 
පස් වර්ගය ශ්‍රී ලංකාවේ උඩරට ප්‍රදේශයේ සහ පහතරට ප්‍රදේශයේ දී කුඩා වෙනස්කම් සහිතව භාවිතා වේ. 

උඩරට ප්‍රදේශයේ භාවිතා වන පස් වර්ගය
 සූදුදුරු (White Cumin) 
 කළු දුරු (Black Cumin) 
 කොත්තමල්ලි (Coriander)
 අබ ( Mustard seeds)
 උළු හාල් (fenugreek) 
පහතරට ප්‍රදේශයේ භාවිතා වන පස් වර්ගය
 සුදුදුරු (White Cumin)
 කළුදුරු (Black Cumin)
 මාදුරු  (macumin)
 සතකුප්ප (Anethum)
 අසමෝදගම් (Aniseed)