අක්ෂාංශ

අක්ෂාංශ යනු පෘථිවිය මතුපිට ලක්ෂයක කොණික දුරයි. ධ්‍රැවය කේන්ද්‍ර කොට ගත් ගෝලයක් තුළ විහිදෙන කල්පිත ඒක කේන්ද්‍රීය වෘත්ත වේ. නමුත් පෘථිවිය පරිපුර්ණ ගෝලයක් නොවන නිසා  මෙම අක්ෂාංශයන් නිවැරදි නොවන බව නුතන විදුවතුන්ගේ අදහසයි.  පුරාණ ග්‍රීකයන් විසින් මෙය සංකල්පයක් ලෙස පෘථිවිය විස්තර කිරීමට ‍මුලින්ම යොදා ගන්නා ලදි. නිරක්ෂය හෙවත් මහා ගෝලය  ඒනම් සමකය, අක්ෂාංශ අංශක 0  විසින් පෘථිවිය අර්ධගෝල දෙකකට බෙදනු ලැබේ. සමකය නම් කල්පිත රේඛාව විශාලතම අක්ෂාංශයයි. ධ්‍රැවය යනු උතුරු හා දකුණු අක්ෂාංශ අංශක 90 වේ. පෘථිවියේ පිහිටීම විස්තර කිරීමට නුතනයේත් මෙය දේශාංෂ සමඟ භාවිතා කරයි. උදාහරණ : ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටිම උතුරු අක්ෂාංශ අංශක 5’ ත් 10’ ත් අතරය.

පෘථිවිය උතුරු හා දකුණු අර්ධගෝල ලෙස 2කට බෙදෙන කල්පිත වෘත්තය අක්ෂාංශ අංශක බිංදුව 0ං හෙවත් සමකය ලෙස හැඳින්වේ

 ආශ්‍රිත ලිපි 

Altitude (mean sea level)
Bowditch's American Practical Navigator
Cardinal direction
Circle of latitude
Colatitude
Declination on celestial sphere
Degree Confluence Project
Geodesy
Geodetic datum
Geographic coordinate system
Geographical distance
Geomagnetic latitude
Geotagging
Great-circle distance
History of latitude
Horse latitudes
International Latitude Service
List of countries by latitude
Longitude
Natural Area Code
Navigation
Orders of magnitude (length)
World Geodetic System

 මූලාශ්‍ර 
 පාද සටහන් 

 උපහරණ 

 භාහිර සබැඳි 

GEONets Names Server , access to the National Geospatial-Intelligence Agency's (NGA) database of foreign geographic feature names.
Resources for determining your latitude and longitude 
Convert decimal degrees into degrees, minutes, seconds
Distance calculation based on latitude and longitude - JavaScript version
16th Century Latitude Survey
Determination of Latitude by Francis Drake on the Coast of California in 1579


Category:Geodesy
Category:Navigation