ග්‍රීසියේ ජනාධිපතිවරයා

කථා ව්‍යවහාරයෙන් ග්‍රීසියේ ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් හැඳින්වෙන,හෙලනික ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා () යනු, ග්‍රීසියේ රාජ්‍ය නායකයා වෙයි. ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත් කර ගනු ලබන්නේ හෙලනික පාර්ලිමේන්තුව විසින් වන අතර, 1986 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් අනතුරුව, ඔහුගේ භූමිකාව බොහෝ ලෙසින් චාරිත්‍රානුකූල වෙයි.  1975දී  ග්‍රීසියේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  විධිමත් ලෙසින් මෙම නිල ධූරය සංස්ථාපනය කරන ලද මුත්, 1924–35 අතර පැවති දෙවන හෙලනික ජනරජය  සහ 1973–74 අතරතුර ග්‍රීක හමුදාමය ජුන්ටාව විසින් සංස්ථාපනය කෙරුණු  ජනරජය තුල,  එහි පූර්වාංගයන් පැවතිණි. 2005 වසරෙහි සිට වර්තමාන තනතුරුධාරියා වන්නේ කරලෝස් පපූලිස් වන අතර, තනතුරෙහි ඔහුගේ දෙවන අනුගාමී ධුර කාලය හොබවයි. 

2015 පෙබරවාරි 18 දිනදී,  ප්‍රෝකෝපීස් පැව්ලාපූලෝස් හට පක්ෂව ඡන්ද  233 ක් ලබා දුන්   ග්‍රීක පාර්ලිමේන්තුව විසින්,  ග්‍රීසියේ නව ජනාධිපතිවරයා වශයෙන් ඔහු  තෝරා පත් කර ගත් අතර, 2015 මාර්තු 13 දිනදී කරලෝස් පපූලිස්ගේ ධුර කාලය අවසන් වීමෙන් අනතුරුව,  ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වීමට නියමිත වෙයි. 

බලතල

ජනාධිපතිවරයා,  ග්‍රීක සන්නද්ධ හමුදාවන්හී නාමමාත්‍රික සේනාධිපතිවරයා වන අතර, රටෙහි පූර්වතා අනුපිළිවෙළෙහි පළමු ස්ථානය දරයි.  1974 වසරෙහි ග්‍රීක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව වෙතින් ලියැවිලි වල දැක්වෙන පරිදී සැලකිය යුතු බලතල ඔහු වෙත පවරා තිබුනද, ව්‍යවහාරයෙහිදී ජනාධිපතිවරයා විසින් චාරිත්‍රානුකූල භූමිකාවක් ගන්නා ලදි; ග්‍රීක රජයේ  සක්‍රීය ප්‍රධාන විධායකයා  වූයේ  ග්‍රීසියේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා වන අතර ඔහු රටෙහි ප්‍රධාන දේශපාලන පුද්ගලයා විය. ජනාධිපතිවරයාගේ නිල භූමිකාව හා ඔහු විසින් සිය බලතල තථ්‍ය ලෙසින් ව්‍යවහාරය කල ආකාරය,  එකම එක් තලයකට ගෙන ඒම, 1986 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය සංශෝධනය විසින් සිදු කෙරුණු අතර, එය විසින් ඔහුගේ නිල බල තල අඩු කෙරිණි.

මැතිවරණය
ග්‍රීක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි 32වන වගන්තිය ප්‍රකාර, වසර-පහක ධූර කාලයක් සඳහා හෙලනික පාර්ලිමේන්තුව විසින් ජනාධිපතිවරයෙකු තෝරා පත් කර ගත යුතු වන්නේ, තනතුරුධාරියාගේ නිල කාලය ඉකුත්වීමට අවම වහයෙන් එක් මසකට පෙර පැවැත්විය යුතු විශේෂ සැසියකදීය. ඡන්ද විමසීම පියවර දෙකකින් සිදු වන අතර, එක එකක උපරිම වශයෙන් ඡන්ද විමසීම් තුනක් සිදු වන්නේ ඒවා අතර කාල පරතරය දින පහක් නොඉක්මවන පරිදීය. 

පළමු සහ දෙවන වට සඳහා,  300-මන්ත්‍රී සංඛ්‍යාවකින් සැදි මණ්ඩලය වෙතින් 200 ක   සුපිරිබහුතරයක් අවශ්‍ය වන අතර, තුන්වැන්නේදී මෙය 180 දක්වා පහත වැටෙයි. තුන්වන ඡන්ද විමසීමෙහිදී හෝ තේරී-පත්වීම සිදු නොවුනහොත්, පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවාහරිනු ලැබ, දින දහයක් ඇතුලත  හදිසි මැතිවරණයක් කැඳවනු  ලැබේ. නව පාර්ලිමේන්තුව යළි රැස්වීමෙන් පසුව, දෙවන පියවර ඇරඹෙන අතර, සතරවන ඡන්ද වටයෙහිදී අවශ්‍ය වන බහුතරය ඡන්ද 180 වන අතර පස්වන වටයෙහිදී ඡන්ද 151 ක   සරල බහුතරයක් අවශ්‍ය වෙයි. සයවන හා අවසන් වටය තරග වදිනු ලබන්නේ වැඩිම ඡන්ද ලබාගත් අපේක්ෂකයන් දෙදෙනා අතර වන අතර  තීරණය ගැනෙනුයේ  සාපේක්ෂ බහුතරය සැලකිල්ලට ගැනීමෙනි. 

ධුරය භාරගැනීමේ දිවුරුම 
නිලය භාර ගැනුමට පෙර, ජනාධිපතිවරයා විසින් පාර්ලිමේන්තුව ඉදිරියෙහි  දිවුරුමක් කියවා ප්‍රකාශ කිරීම අවශ්‍ය වෙයි:

"ශුද්ධවූ, එකම ස්වභාවය ඇති සහ  නෙබෙදිය හැකි ත්‍රිත්වයේ නාමයෙන් මම දිවුරා සිටින්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ නීති ආරක්ෂා කිරීමටත්, ඒවායේ විශ්වාසි පිළිපැදීම සහතික කිරීමටද, රටෙහි ජාතික නිදහස හා භෞමික ඒකාග්‍රතාවය ආරක්ෂා කිරීමටත්, ග්‍රීකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ නිදහස රැකීමටත් සහ ග්‍රීක ජනතාවගේ සාමාන්‍ය අභිරුචීන් සහ දියුණුව ඉෂ්ට කිරීමටත්ය."

නිල නිවහන 
ග්‍රීසියේ ජනාධිපතිවරණයේ නිල නිවහන වන්නේ  ජනාධිපති මන්දිරය වන අතර, එය මධ්‍යම ඇතන්ස්හී පෙරදී නව රාජකීය මාලිගය වෙයි.

ඉතිහාසය

1974 දී වර්තමාන  තෙවන හෙලනික ජනරජය () සංස්ථාපනය කෙරුණේ මේටපොලයිට්ෆසි යුගයෙහිදී, 1967 අප්‍රේල් 21 දි වූ රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණය සිට ග්‍රීසිය පාලනය කල කර්නල්වරුන්ගේ පාලන අවධිය අවසන් වූ විටය.

හමුදාමය ජුන්ටාවෙහි එවකට නායකයා සහ බලයෙන් පහකරන ලද දෙවන කොන්ස්ටන්ටයින් රජු වෙනුවට උපරාජයා වශයෙන් ක්‍රියා කල  ජෝර්යියෝස් පපඩපූලෝස් විසින්,  1973 ජූනි 1 දිනදී ග්‍රීක රාජාණ්ඩුව අහෝසි කොට, තමා ජනරජයේ ජනාධිපති වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කලේය. 1973 ජූලි 29 දිනදී රංගකරණය කෙරුණු  ජනමත විචාරණයක් විසින් පාලන ක්‍රම වෙනස සනාථ කෙරුණු අතර, නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සඳහා අනුමැතිය ලබාදී, ජනාධිපතිමය ජනරජයක් සංස්ථාපනය කෙරිණි. පාලිත ප්‍රජාතන්ත්‍රීකරණය සඳහාවූ මෙම උත්සාහය ව්‍යර්ථ වූයේ බ්‍රිගේඩියර් දිමිත්‍රියෝස් ඉවානීලිස් විසින් 1973 නොවැම්බරයේදී පපඩපූලෝස් බලයෙන් පහ කිරීම නිසාය. ජනරජය සහ එහි ආයතන, ආකෘතික වශයෙන් පවත්වා ගෙන ගියද, හමුදාමය ජුන්ටාවෙහි මුහුණත ලෙසින් පමණක් ඒවා ක්‍රියා කලහ. ජනරජයේ ජනාධිපති වශයෙන්, ලුතිනන් ජනරාල් ෆෙඩොන් ජිජිකීස් පත් කෙරුණද, බලතල පැවතුනේ  ඉවානීලිස් අතෙහි වූ අතර, ඔහු විසින් තිරයෙන් පසුපස පාලනය ගෙන යන ලදි.

1974 අගෝස්තු මාසයේදී, ජුන්ටාව බිඳවැටීමත් කොන්ස්තන්දීනුස් කැරමන්ලීස් යටතේ සිවිල් පාලනයට යළි සම්ප්‍රාප්ත වීමත් හා සමගම,  හමුදා පාලන තන්ත්‍රයෙහි නීතිමය සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය කර්තව්‍යයන් අවලංගු බවට සැලතෙන බව ප්‍රකාශ කෙරුණු අතර, 1974 දෙසැම්බර් 8 දිනදී නව ජනමත විචාරණයක් පවත්වනු ලැබ එය මගින් රාජාණ්ඩුව අවසානයේදී අහෝසි කෙරිණි. අන්තරවාරයෙහිදී,  ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් ජිජිකීස් නිලය දැරීය. ජනමතවිචාරණයෙන් පසුව, ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින්, පළමු තෝරා පත් කර ගත් ජනාධිපතිවරයාවූ, මිහායෙල් ස්තසිනෝපුලොස් පත් විය.

1975 ජූනි 11 දිනදී නව ආණුඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්, ප්‍රසිද්ධ කෙරුණු අතර, එය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ, ග්‍රීසිය ජනාධිපතිමය  පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් (හෝ ජනරජයක් – ග්‍රීක δημοκρατία යන්න දෙයාකාරයටම පරිවර්තනය කල හැක). 1985, 2001, සහ 2008 වසරන්හිදී සංශෝධනය කෙරුණු මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, වර්තමානයෙහිද බලාත්මක වෙයි.

තුන්වන ජනරජයෙහි ජනාධිපතිවරුන් ලැයිස්තුව 

ජනාධිපතිවරයාධුර කාලසීමාවදේශපාලන පක්ෂය # රූපය නම ධූරය භාරගැනීම  ධූරය හැරයෑම  කාලසීමාව1 60px මිහායෙල් ස්තසිනෝපුලොස්Μιχαήλ Στασινόπουλος(1903–2002) 18 දෙසැම්බර් 1974 19 ජූලි 1975  නිර්-දේශපාලනික 2 60px කොන්සටන්ටීනුස් ට්සාට්සුස්Κωνσταντίνος Τσάτσος(1899–1987) 19 ජූලි 1975 10 මැයි 1980   නිව් ඩිමොක්‍රසි 3 60px කොන්ස්තන්තීනුස් කරමන්ලීස්Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής(1907–1998) 10 මැයි 1980 10 මාර්තු 1985(ඉල්ලා අස් විය)  නිව් ඩිමොක්‍රසි – 60px යොවානිස් අලෙවරාස්Ιωάννης Αλευράς(1912–1995) 10 මාර්තු 1985 29 මාර්තු 1985  පෑන්හෙලනික් සමාජවාදී ව්‍යාපාරය 4 60px කිරිස්තෝස් සර්තතයිකිස්Χρήστος Σαρτζετάκης (1929– ) 29 මාර්තු 1985 5 මැයි 1990  නිර්-දේශපාලනික (3) 60px කොන්ස්තන්තීනුස් කරමන්ලීස්Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής(1907–1998) 5 මැයි 1990 10 මාර්තු 1995  නිව් ඩිමොක්‍රසි 5 60px කොන්ස්තන්තීනුස් ස්ටෙෆනොපුලෝස්Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος(1926– ) 10 මාර්තු 1995 12 මාර්තු 2005  ස්වාධීන 
 ආශ්‍රිත