අම්ල වැස්ස

අසාමාන්‍ය ලෙසින් ආම්ලික, එනම් ඉහළ නැංවුනු හයිඩ්‍රජන් අයන මට්ටමක් (අඩු pH අගයක්) සහිත,  ඕනෑම ආකාරයක වැස්සක් හෝ වර්ෂණයක්  අම්ල වැස්සක් වෙයි. සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් (SO2) හා සල්ෆර් ට්‍රයොක්සයිඩ් (SO3) ආම්‍ලික ඔක්සයිඩයන්ය. ඒවා ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සල්ෆියුරස් අම්‍ලය හා සල්ෆියුරික් අම්‍ලය සාදයි. වායුගෝලයේ SO2 හා SO3 අණු වල සාන්‍ද්‍රනය වැඩි වීම හේතුවෙන් අම්‍ල වැසි නම්‍ අහිතකර වැසි ඇතිවේ.

වායුගෝලයට SO2 එකතු කරන ප්‍රභවයන් කීපයක් වේ. ගිනිකඳු පිපිරීම එවැනි ස්වාභාවික ප්‍රභවයකි. එසේම බොහෝ ලෝහ ස්‍වාභාවිකව පවතින්‍නේ සල්‍ෆර් සමඟ මිශ්‍ර වීය. මේවා පිරිපහදුවේදී උණු කිරීමට හෝ අධික ලෙස රත් කිරීමට ලක් කරන අතර; එවිට මෙම සල්‍ෆර්, ඔක්සිජන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර SO2 සාදයි. බොහෝ විට මෙසේ නිකුත් වන SO2 ; වාතයේ ඇති O2 සමඟ එකතු වී SO3 සාදයි.

මෙම අම්‍ල වැසි; පාෂාණ ප්‍රතිමා, ගොඩනැගිලි, වනාන්තර හා ජලජ ජීවීන්ට ඉතා අහිතකර වේ. 

 නිර්වචනය 
"අම්ල වැස්ස" යනු ෙතත්(සි, හිම, sleet, මීදුම,  cloudwater, and dew) හා වියළි(acidifying particles සහ වායු) අාම්ලික සංරචක තැන්පත් වීම සදහා භාවිතා කරන යෙදුමකි.

 ඉතිහාසය 

 මානුෂ ක්‍රියාකාරකම් 

 අම්ල deposition 

 තෙත ( නිධිසාධනය ) 

 වියළි deposition 

 වළක්වා ගැනීමේ ක්‍රම 
 තාක්‍ෂණික විසදුම් 

 ආශ්‍රිත ලිපි  
 Alkaline precipitation
 Citizen science – one of two 'first uses' of the term was in an acid rain campaign in 1989.
 Gene Likens
 List of environmental issues
 Lists of environmental topics
 Ocean acidification
 Rain dust (an alkaline rain)
 Soil retrogression and degradation

 මූලාශ්‍ර 

 භාහිර සබැඳි 

 National Acid Precipitation Assessment Program Report – a 98-page report to Congress (2005)
 Acid rain for schools
 Acid rain for schools – Hubbard Brook
 United States Environmental Protection Agency – New England Acid Rain Program (superficial)
 Acid Rain (more depth than ref. above)
 U.S. Geological Survey – What is acid rain?
 Acid Rain: A Continuing National Tragedy – a report from The Adirondack Council on acid rain in the Adirondack region (1998)
 What Happens to Acid Rain? 
 Acid Rain and how it affects fish and other aquatic organisms
 Fourth Report for Policy Makers (RPM4): Towards Clean Air for Sustainable Future in East Asia through Collaborative Activities- a report for policy-makers, Acid Deposition Monitoring Network in East Asia, EANET, (2019).

Category:Rain
Category:Air pollution
ප්‍රවර්ගය:ජල දූෂණය
Category:Forest pathology
Category:Sulfuric acid
ප්‍රවර්ගය:පාරිසරික රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:පරිසර දූෂණය