අග්‍රධරයා (රදගුරු වහන්සේ)

අග්‍රධරයා හෝ ඉංග්‍රීසි බසින් ප්‍රයිමේට් () යනු ඇතැම් ක්‍රිස්තියානි සභා සමහර වැදගත් අගරදගුරු හිමිවරුන්ට පිරිනමන තනතුරු නාමයක් හෝ නිලයකි. අදාල සම්ප්‍රදායට අනුකූලව, එය අධිකරණ බලමය අධිකාරයක් (අධිකාරමය අභිධානය) හෝ  සම්මානමය  ප්‍රමුඛතාවයක් (ගෞරවාන්විත අභිධානය) හෝ අදහස් විය හැක. බොහෝ රටවල, අග්‍රධරයාගේ පදවිය වන්නේ නගරයක් මිස අගනගරය නොවේ. රටක් පළමුවෙන් ක්‍රිස්තියානි බවට පත්වන විට අග්‍රධරයා එහි අගනගරයේ ස්ථානගත වෙමින් පසුවී ඉක්බිතිව අනාගාමික රජයක් වෙතින් සභාවේ ස්වාධිපත්‍යය රැකගැනුමට අග්‍රධරයා වෙනත් නගරයක විසීම තෝරාගත් ඓතිහාසික වාතාවරණයන් මෙම සම්ප්‍රදායය තුලින් ප්‍රදක්ෂිණා වෙයි.

රෝමානු කතෝලික සභාව
In the Latin Church, a primate is an archbishop—or, rarely, a suffragan or exempt bishop—of a specific (mostly metropolitan) episcopal see (called a primatial see) who has precedence over the bishoprics of one or more ecclesiastical provinces of a particular historical, political or cultural area. Historically, primates of particular sees were granted privileges including the authority to call and preside at national synods, jurisdiction to hear appeals from metropolitan tribunals, the right to crown the sovereign of the nation, and presiding at the investiture (installation) of archbishops in their sees.
The office is generally found only in older Catholic countries, and is now purely honorific, enjoying no effective powers under canon law—except for the archbishop of Esztergom (Gran) in Hungary. Thus, e.g., the primate of Poland holds no jurisdictional authority over other Polish bishops or their dioceses, but is durante munere a member of the standing committee of the episcopal conference, and has honorary precedence among Polish bishops (e.g., in liturgical ceremonies). The Holy See has also granted Polish primates the privilege of wearing cardinal's crimson attire, except for the skullcap and biretta, even if they have not been made cardinals.

මූලාශ්‍ර

ප්‍රවර්ගය:කතෝලික දහම