හොන්ඩුරාස්

හොන්ඩුරාස්, නිල වශයෙන් හොන්ඩුරාස් ජනරජය, මධ්‍යම ඇමරිකාවේ රටකි. එය බටහිරින් ග්වාතමාලාව, නිරිත දෙසින් එල් සැල්වදෝරය, ගිනිකොන දෙසින් නිකරගුවාව, දකුණින් ෆොන්සෙකා බොක්කෙහි පැසිෆික් සාගරය සහ උතුරින් කැරිබියන් මුහුදේ විශාල ඇතුල්වීමක් වන හොන්ඩුරාස් බොක්කෙන් මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය ටෙගුසිගල්පා ය.

දහසයවන සියවසේ ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතකරණයට පෙර හොන්ඩුරාස් වැදගත් මෙසෝඇමරිකානු සංස්කෘතීන් කිහිපයකට, විශේෂයෙන් මායාවරුන්ට නිවහන විය. ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන් කතෝලික ධර්මය සහ දැන් ප්‍රමුඛ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව හඳුන්වා දුන් අතර, ස්වදේශික සංස්කෘතිය සමඟ මිශ්‍ර වූ බොහෝ සිරිත් විරිත් සමඟ. හොන්ඩුරාස් 1821 දී ස්වාධීන වූ අතර එතැන් සිට ජනරජයක් වී ඇත, නමුත් එය නිරන්තරයෙන් බොහෝ සමාජ ආරවුල් සහ දේශපාලන අස්ථාවරත්වය විඳදරාගෙන ඇති අතර බටහිර අර්ධගෝලයේ දුප්පත්ම රටවලින් එකක් ලෙස පවතී. 1960 දී, මදුරු වෙරළ තීරයේ උතුරු කොටස නිකරගුවාවේ සිට හොන්ඩුරාස් වෙත ජාත්‍යන්තර අධිකරණය විසින් මාරු කරන ලදී.

ජාතියේ ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන් කෘෂිකාර්මික වන අතර, එය 1998 මිච් සුළි කුණාටුව වැනි ස්වාභාවික විපත් වලට විශේෂයෙන් ගොදුරු වේ. හොන්ඩුරාස් හි මානව සංවර්ධන දර්ශකය 0.624 ක් වන අතර එය ලෝකයේ 138 වන ස්ථානයේ සිටී. 2022 දී, හොන්ඩුරාස් ජාතික සංඛ්‍යාලේඛන ආයතනයට (INE) අනුව, රටේ ජනගහනයෙන් 73% ක් දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන අතර 53% ක් අන්ත දරිද්‍රතාවයෙන් ජීවත් වූහ. පහළ පන්තිය ප්‍රධාන වශයෙන් කෘෂිකාර්මිකව පදනම් වූ අතර ධනය රටේ නාගරික මධ්‍යස්ථානවල සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත. රට ලතින් ඇමරිකාවේ ආර්ථික වශයෙන් වඩාත්ම අසමාන රටකි.

හොන්ඩුරාන් සමාජය ප්‍රධාන වශයෙන් මෙස්ටිසෝ ය; කෙසේ වෙතත්, හොන්ඩුරාස් හි සැලකිය යුතු ආදිවාසී, කළු සහ සුදු ප්‍රජාවන් ද සිටිති. 2009 හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් සහ 2017 ජනාධිපතිවරණ මැතිවරණ වංචා පිළිබඳ ප්‍රකාශයන්ගෙන් පැන නගින මතභේදයක් තෙක් ජාතියට සාපේක්ෂව ඉහළ දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් තිබුණි. හොන්ඩුරාස් රාජ්‍යය කිලෝමීටර් 112,492 (වර්ග සැතපුම් 43,433) පමණ භූමි ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර එහි ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවයි. එහි උතුරු කොටස් බටහිර කැරිබියානු කලාපයේ කොටසක් වන අතර එය ප්‍රදේශයේ ජන විකාශනය සහ සංස්කෘතියෙන් පිළිබිඹු වේ. හොන්ඩුරාස් රාජ්‍යය ඛනිජ ලවණ, කෝපි, නිවර්තන පලතුරු සහ උක් ඇතුළු පොහොසත් ස්වාභාවික සම්පත් සඳහා මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළට සේවය කරන වර්ධනය වන රෙදිපිළි කර්මාන්තය සඳහා ද ප්‍රසිද්ධය.

 නිරුක්තිය 

 ඉතිහාසය 

 යටත් විජිතකරණයට පෙර යුගය 

 ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණය (1524–1539) 

 ස්පාඤ්ඤ හොන්ඩුරාස් (1524–1821) 

 නිදහස (1821) 

 20 වන සියවස සහ ඇමරිකානු සමාගම්වල භූමිකාව 

 යුද්ධය සහ නැගිටීම් (1969–1999) 

 21 වන සියවස 

 භූගෝලය 

 දේශගුණය 

 ජෛව විවිධත්වය 

 රජය සහ දේශපාලනය 

 දේශපාලන සංස්කෘතිය 

 විදේශ සබඳතා 

 හමුදා 

 පරිපාලන අංශ 

 ආර්ථිකය 

 දරිද්‍රතාවය 

 දරිද්‍රතාවය අඩු කිරීමේ උපාය මාර්ග 

 ආර්ථික අසමානතාවය 

 වෙළඳාම 

 බලශක්තිය 

 ප්‍රවාහනය 

 ජන විකාශනය 

 ජාතිය සහ ජනවාර්ගිකත්වය 

 ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය 

 භාෂා 

 විශාලතම නගර 

 ආගම 

 සෞඛ්‍යය 

 අධ්‍යාපනය 

 අපරාධය 

 සංස්කෘතිය 

 කලාව 

 ආහාර පිසීම 

 මාධ්‍ය 

 සංගීතය 

 සැමරුම් 

 ජාතික සංකේත 

 ජනප්‍රවාද 

 ක්‍රීඩා 

 සටහන් 

 යොමු කිරීම්