හෙළබස

සිංහල ප්‍රාකෘත භාෂාව යනු මධ්‍ය ඉන්දු ආර්ය භාෂාවකි ( Middle Indo Aryan ).එය පසුකාලිනව හෙල හෝ එළු ප්‍රාකෘත ලෙස
සරලව හදුන්වා ඇත. මුල් කාලයේදී සෙල්ලිපි සකස් කිරීම උදෙසා මෙම සිංහල ප්‍රකෘතය භාවිතා කර ඇති අතර එහි සම්භවය බටහිර ඉන්දීය ප්‍රාකෘත ප්‍රභවයක් ලෙස හදුනා ගැනේ.

මහින්දාගමනයෙන් පසුව මෙහි නැ⁣ගෙනහිර ප්‍රකෘත ලක්ෂණ වර්ධනය වී වර්තමාන සිංහල භාෂාව දක්වා ක්‍රමිකව පරිණාමය වී ඇති අතර එම නිසාම මහින්දාගමනයෙන් පසු රචනා කර ඇති සෙල්ලිපි වල සිංහල ප්‍රාකෘතය පාලි භාෂාවට වඩාත් සමාන ලක්ෂණ දක්වයි.

ලිහිසි

ස්වර
එළු බසෙහි ප්‍රධාන විශේෂාංගයක් වනුයේ කෙටි ස්වර පාවිච්චිය සහ දික් ගතකුරු අත්හැර දැමීමයි.

ව්‍යංජන
පාලි බසට සාපේක්ෂව ශබ්ද වෙනස්වීම්
 පාලි සංස්කෘත ච් ශබ්දය ස් හෝ හ් වීම.
උදා: චන්‍ද්‍ර → සඳ, හඳ 

  ප් හඬ ඉවත් නොවන විට දී ව් බවට පත්වීම. 
උදා: රූප → රුව 
උදා: දීප → දීව
උදා: උපාංග → උවඟ 

දික් ගතකුරු වෙනස්වීම

වදනක මුලට එක් ගාත්‍රාක්ෂරයක් පමණක් ඉතිරි වීම. (ගතකුරු පිල්ලම් නොමැති වීම.) 
උදා: ධර්ම → දම්
උදා: ප්‍රාණ → පණ

වචනයක මැදදී ද 'ර් හා න් වැනි හල් ගතකුරු ඉවත් වීම.   

උදා: අර්ථ → අරුත්
උදා: දන්ත → දත්

වදන්

සරළ සිංහල   සංස්කෘත  පාලි මිශ්‍ර සිංහලඇස  අක්‍ෂි  අක්ඛි‍අක්‍ෂියඇල්ම/ ආලය  ආදර   ආදරයඅකුර  අක්‍ෂර  අක්ඛර  අක්ෂරය තේරුම්/ අරුත්  අර්ථ  අට්ඨ අර්ථය/ අරුතඅහස්  ආකාශ  ආකාස  අහස්අනඳ  ආනන්ද්  ආනන්ද ආනන්‍දයපුටුව/ අස්න  ආසන  ආසන ආසනය/ අසුනඅත  හස්ත  හත්ත‍හස්තයබඹු  බ්‍රහ්ම  බ්‍රහ්ම  බ්‍රහ්මබඹුරා  බර්බර   barbarianබමුණු  බ්‍රහ්මන්  බ්‍රාහ්මණ   බමුණා/ බ්‍රාහ්මණයාබස  භාෂා  භාෂා  භාෂාවබිම්  භූමි  භූමිභූමිය/බිමබිබිළ   බුද්බුඩ  බුබ්බුල   බුබුලකෑම  භෝජන  භොජන ‍ බොජුනබොදු  බෞද්ධ  බෞද්ධ  බෞද්ධ/ බොදුබෝසත්  බෝධිසත්ත්‍ව  බෝධිසත්ත  බෝධිසත්ත්වදම්  ධර්‍ම  ධම්ම  දහම්/ ධර්මයදත්  දන්ත  දන්ත  දතදෙවොල  දෙවාල  දෙවාල  දේවාලය/ දෙවොලදික්  දීර්‍ඝ  දීඝ  දික්/ දිගුදිව ජිහ්වා  ජිහ්වා  දිව  දිවි  ජීවිත  ජීවිත  ජීවිතය/ දිවියදුදන  දුර්‍ජන  දුජ්ජන  දුදනdukata  දුශ්කෘත   wicked deedදුලබ  දුර්‍ලභ   දුල්ලභ  දුර්ලභ/ දුලබදුං  ධූම්‍ර  ධූම  දුමදුම්  ධූප  ධූප  දුම්ගම්  ග්‍රාම  ගාම  ගමඇඟ   ගාත්‍ර  ගාත්ත  ගතගතකුරු  ගාත්‍රාක්‍ෂර  ගාත්තක්ඛර  ගාත්‍රාක්ෂරය/ ගතකුරකන  කර්‍ණ  කණ්ණ  කනකරු  කාර   personකෙත්  ක්‍ෂෙත්‍ර  ඛෙත්ත  ක්ෂේත්‍රය/ කෙතකිඩ  ක්‍රීඩා    ක්‍රීඩාවකිළ  කීළ  කීළා  ක්‍රීඩාව/ කෙළියකිණු  කෘෂ්ණ    අඳුරකුණු  ක්ල්ශ්ඨ  කිලිට්ඨ  කිළිට/ කිළුටකිරි  ක්‍ෂීර  ඛීර  කිරකුමර  කුමාරක  කුමාර  කුමරා/ කුමාරයාකුමරි  කුමාරිකා  කුමාරි  කුමරිය/ කුමාරිකාවනපුරු   කෘර  කුරුර  කුරිරුලක්  ලංකා   ලංකා‍ ලංකා/ ලකලස්සණ   ලක්‍ෂණ   ලක්ඛණ  ලස්සනලොව්/ ලෙව්  ලෝක  ලෝක ලෝකය/ ලොවමඟ  මාර්‍ග  මග්ග පාර/ මඟමඟුල  මංගල්‍ය  මංගල්ල  මංගල්‍යයමැතිරුම්  මන්ත්‍ර  මන්ත  මැතිරුමමැදි  මධ්‍යම, මධ්‍ය  මජ්ඣිම, මජ්ඣ  මධ්‍යම, මැදමිතුරු   මිත්‍ර ‍| යහළුවා/ සකිමුදු  මෘදු  මුදු සිනිඳු/ මෘදු/ සුමටමුව  මුඛ  මුඛ මුඛය/ කටමැඳුරු  මන්‍දිර  මන්‍දිර  මැඳුරමුල  මූල  මූල  මූලයනැබ  නාභි ‍|බුරිය/ නැබනැව්  නෞකා  නාවා  නෞකාව/ නැවනෙත්  නේත්‍රා  නෙත්ත නෙතනිදන්  නිධාන  නිධාන  නිධානයනිමල්  නිර්‍මල  නිම්මල  නිමලනිපන්  නිෂ්පන්න   නිපැයුම/ නිමැවුමනිවන්  නිර්‍වාණ  නිබ්බාන  නිවන නුවර   නගර  නගර‍ නගරයපබල  ප්‍රබල  පබල  සවිමත්පමණ  ප්‍රමාණ  පමාණ  ප්‍රමාණයපරපුර  පරම්පරා   පරම්පරාවපැන   ප්‍රශ්න  පණ්හ  ප්‍රශ්නය/ පැනයපව්  පාප  පාප  පවපවස  පිපාසා   තිබහ / පවසපැරණි  පුරාණ  පුරාණපරුස  පරුෂ  ඵරුස  පරුෂපසන්  ප්‍රසන්න  පසන්න  ප්‍රසන්නපාසැල  පාඨශාලා  පාඨසාලා  පාසැල/ විදුහල පැවරුණ  ප්‍රකරණ  පකරණ  treatiseපැතුම්  ප්‍රාර්‍ථනා    ප්‍රාර්ථනාව පෙදෙස  ප්‍රදෙශ  පදෙස  ප්‍රදේශයපෙම්  ප්‍රෙම  පේම  ආලයපුද  පූජා  පූජා  පූජාවපිං  පුණ්‍ය  පුඤ්ඤ  පිනපොකුණ   පුෂ්කරිණී  පොක්ඛරිණී  පතහ පොසොන්   පූර්‍ව-ශ්‍රවණ  පුබ්බ-සවණ  පොසොන් පොත්   පුස්ථක  පුත්‍ථක  පුස්තකයපොත්ගුල්  පුස්ථකාල  පුත්‍ථකාල  පුස්තකාලය පුන්  පූර/ පූර්‍ණ  පුණ්ණ  පූර්ණමල්  පුෂ්ප  පුප්ඵ  පුෂ්පය/ මලපුත්  පුත්‍ර   පුත්ත  පුතුපෙර  පූර්‍ව   පුබ්බ  පෙර/ කලින්පුවත්  ප්‍රවෘත්ති   පුවත්තිප්‍රවෘත්තිය/ පුවත/ ආරංචියරද   රාජ්න්  රාජා  රජරකුස්   රාක්‍ෂ  රාක්‍ඛ  රාස්සයාරත්  රක්තක  රත්ත  රතුරැස්  රශ්මි  රස්මි  රැස, රශ්මියරෑ  රාත්‍රී  රාත්තී  රාත්‍රියරුක  වෘක්‍ෂ  රුක්ඛ  ගසරුව  රූප  රූප  රූපය/ රුවසඟමිත්  සංඝමිත්‍ර   සංඝමිත්ත  සඳ  චන්‍ද්‍ර   චන්‍ද  චන්ද්‍රයා, හඳසැමුනි  ශාක්‍යමුනි    sakyamuniසෙන්  සෙනා  සෙනා  සේනාවසිදුරු  චිදුර්  චිද්දසිදුර/ හිලසිරුරු  ශරීර  සරීර සිරුර/ ඇඟසොයුරු  සහෝදර  සොදරිය  සහෝදරයා/ සොයුරාසොඳුරු   සුන්‍දර  සුන්‍දර  සොඳුරුහීන   ස්වප්න  සුපින  සිහිනයසපිරි   සම්පූර්‍ණ  සම්පුණ්ණ  සම්පූර්ණ/ සපිරුණුතෙද   තෙජ  තෙජ  තේජස/ තෙදතවුස්  තාපස    තාපසයාඋතුරු  උත්තර   උත්තරා  උතුරවැකිය   වාක්‍ය     වාක්‍යයවෙසක්   වෛශාඛ   විසාඛ  වෙසක්/ වෙසඟවෙසෙස්   විශෙෂ   විසෙස  විශේෂවියරණ   ව්‍යාකරණ     ව්‍යාකරණයයක්  යක්‍ෂ   යක්ඛ  යක්‍ෂයා

ආශ්‍රේය

ආශ්‍රිත ලිපි
Middle Indic
Linguistic history of India


Category:හෙල බස
Category:සිංහල භාෂාව