සිලිකන්

සිලිකන් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 14 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය Si ය. සිලිකන් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ IV (4) කාණ්‍ඩයේ සිටී. සිලිකන් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,4 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය IV වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය - හෝ + 4 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 4 වේ.
ඉතිහාසය
සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් හෙවත් සිලිකාවලට (SiO2)  ආම්ලික ලක්ෂන ඇති බව 1660 ටැකනියස්(Tachenius) විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. සිලිකා යනු  එතෙක් සොයා නොගනු ලැබු  මූලද්‍රවයක ඔක්සයිඩය යැයි  ලැවොසියර් සිතිය. සිලිකන් ෆ්ලුවෝරයිඩ් SiF4 නම් වායුමය සංයෝගය  තුල පොටැසියම් රත් කිරිමේන් 1809-11 පමන ගේ ලුසැක් සහ තේනාඩ් විසින් දළ සිලිකන් පිළියෙල  කළහ. සිලිකන් අලෝහයක් භව ඩේවි හෙළි කලේය. සිලිකන් සහ කාබන් අතර ඇති කිට්ටු සමානත්වයද ඔහු පෙන්වාදුනි.
පිහිටිම
මුක්ත මූලද්‍රවය වශයෙන් සිලිකන් ස්වභාවයෙන් නොපිහිටයි. එහෙත්  වැලි , ගිනිගල්,මැටි  ආදි සිලිකා සංයෝගත් සිලිකාත් කොතරම් බහුලද යත් පෘථියේ කබොලේ  බරෙන් හතරෙන් 1 පමණ සිලිකන් වලින් සමන්විත වෙයි.

පිලියෙල කිරිම
සිලිකන් ටෙට්‍රප්ලුවොරයිඩ්  තුල සෝඩියම් හෝ  පොටැසියම් ලෝහය රත් කිරිමෙන්  අස්ඵටික  සිලිකන් සදාගත් හැක.
 + 4 K →  Si + 4 KF

ගුණ 
අස්ඵටික සිලිකන් වූකලි, වාතයේ  හෝ ඔක්සිජන් තුල හෝ ප්‍රබල ලෙස රත් කල විට සිලිකා ලබදෙමින් දැවෙන දුඹුරු පැහැති කුඩකි. ස්වේත තප්ත අවස්ථාවේදි  හුමාලය වියෝජන කරයි.
උණු දාහක සාන්ද්‍ර ක්ෂාර ද්‍රාවන තුල  සිලිකන් පහසුවේන් ද්‍රාවණය වී සිලිකේට සාදයි.අස්ඵටික රූපි සිලිකන් වල  ලෝහමය පෙනුමක් ඇත.  එහෙත් එය ඉතා දුර්වල විද්‍යුත් සන්නායකයකි.
අම්ල වලට ඔරොත්තු දෙන වානේ සෑදිමට සිලිකන්  යොදාගනු ලැබේ.
සිලිකන් සංයෝග
සිලිකන් ඩයොක්සයිඩ් (සිලිකා) (SiO)
සිලිකා අස්ඵටික අකාරයෙන්, ගිනිගල් ,උපල(Opal)  සහ කියල්ගුවර් (kieselguhr) වහයෙන්ද ,  තිරුවාණ,ට්‍රිඩිමයිට් (tridymite), සහ ක්‍රිස්ටොබලයිට් (cristobalite) යන ස්ඵටික රූපි අකාරයෙන්ද ස්වභාවිකව හට ගනි. සංශුද්ධ පාරදුශ්‍ය අවර්ණ තිරුවාන ආකර ස්ඵටික ලෙස හැඳින්වේ. තරමක් සියුම්ව වෙන්ව ඇති විට වැලි යැ‍යි හැඳින්වේ. මැංගනීස් හෝ යකඩ හෝ අංශු මාත්‍ර වලින් වර්ණවත් වූ විට  ට් අමතේස නම් වේ.

මූලාශ්‍ර

 External links 

 Mineral.Galleries.com – Silicon 
 WebElements.com – Silicon


ප්‍රවර්ගය:Dietary minerals
ප්‍රවර්ගය:Metalloids
ප්‍රවර්ගය:Semiconductor materials
ප්‍රවර්ගය:Pyrotechnic fuels
ප්‍රවර්ගය:Biology and pharmacology of chemical elements
ප්‍රවර්ගය:Reducing agents
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව

Category:මූලද්‍රව්‍යය