හස්ති පක්‍ෂියා

හස්ති පක්ෂියා  අභාවයට ගිය පියාඹීමට නොහැකි කුරුල්ලෙකු විය.මෙම පක්ෂීන් ගේ ජන්ම භුමිය මැඩකස්කර් දූපත්විය..

විස්තරය
17 වන සියවස දක්වා මෙම පක්ෂින් මැඩකස්කරයේ විසූ බව දැක්වේ.ප්‍රංශ ජාතික ආණ්ඩුකාරවරයෙකු වූ එටිනේ ද ෆ්ලැකෝ(ර්)ට් නම් ගේ වර්ථාවල මෙම වීශාල කුරුල්ලා පිළිබද විස්තර ඇතුලත් වේ.එසේම සුප්‍රකට දේශ ගවේශක මාර්කෝ පෝලෝ ගේ දේශාටන වාර්ථාවලද  මෙම පක්ෂියා පිළිබද විස්තර ඇතුලත්ය.BBC Two Presents (2011)මෙම පක්ෂියා මීටර් 3 පමණ උසින් ද කිලෝ ග්‍රෑම් 400 kg පමණ බරින්ද යුක්තවී ඇත.Davies, S. J. J. F. (2003) මෙම පක්ෂියාගේ බිත්තරයක පරිධිය මීටරයකට වඩා තරමක් වැඩිය.බිත්තරයක දිග සෙන්ටි මීටර 34 කි..Mlíkovsky, J. (2003)  සමාන්‍ය කුකුළ් බිත්තරයකට වඩා 160 ගුණයකින් මෙම බිත්තරය විශාල විය.Hawkins, A. F. A. & Goodman, S. M. (2003)

ආහාර
මොවුන් බොහෝවිට තාල වර්ගයට අයත් ශාක ඵල ආහාරයට ගෙන ඇත.සර්පයින් පළතුරු ආදී ආහාර වර්ග ඔවුන්ගේ ආහාර වන්නට ඇතිබව විශ්වාස තරයි.Dransfield, J. & Beentje, H. (1995)

 ජෛව භූගෝල විද්‍යාව 
හස්ථි පක්ෂියාද පැස්බර කිවි වැනි පක්ෂීන් මෙන් පියාඹීමට නොහැකි කුරුල්ලෙකි.,Yoder, A. D. & Nowak, M. D. (2006) මොවුත් කුරුලුලොවේ දැවැන්තයන් ලෙස අතීතයේ වාසය කරඇත.van Tuinen, M. et al. (1998) මීට වසර මිලියන 85 කට පෙර මොවුන් පැස්බරුන් හා සමගාමීව වාසය කරඇත.Hay, W. W., et al. (1999)  කෙසේ වෙතත් පැස්බරා හා හස්ථි පක්ෂියාගේ ජානවල සමානකමත් මෙතෙක් සොයාගෙන නැත.Cooper, A., et al. (2001) Extinct giant bird DNA recovered from fossil eggs upright|thumb|හස්ථි පක්ෂියා

හස්ථි පක්ෂියාට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන බිත්තර කැනරි දූපත් වලින් සොයාගෙන ඇත.Sauer and Rothe, 1972 මෙම දූපත් ඍජුව අප්‍රිකානු මහද්වීපයට සම්භන්ධවී නැත.මොවුන් මුහුදු මට්ටමින් එතරම් උසින් අඩු වෙරළාසන්න භූමින්හි සැරිසරා ඇත.අප්‍රිකාව මැඩගස්කර් දූපත් ආශ්‍රිතව වෙරළාසන්න පෙදෙස්වල පමණක් මොවුන්ගේ ෆොසිල හමුවී ඇත.

 අභාවය 
හස්ථි පක්ෂියා මිහිතලයෙන් සදහටම සමු ගැනීම කෙරේ ඍජුවම මානව ක්‍රියාකාරකම් බලපා ඇතිබව සත්ව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.අතීතයේ මැඩගස්කර් දූපතේ උතුරු මෙන්ම දකුණු දිග කලාපයේද ව්‍යාප්තව පැවතිණ. හස්ථි පක්ෂීන් ඉතා දරුණු ලෙස මිනිස් දඩයම්කරුවන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වී ඇත.මෙම පක්ෂි බිත්තරද මිනිසා විසින් විනාශ කරන්නට ඇත.හස්ථි පක්ෂීන්ට අයත් යැයි සැළකෙන බත්තර පිළිස්සී තිබීම මගින් ඒබව සනාථ වෙයි.මෙම බිත්තර මිනිසුන් විසින් ආහාරයට ගෙන ඇත.,Pearson and Godden (2002)  

මානව ක්‍රියාකරකම් වලට අමතරව අප්‍රිකානු කලාපයේ පැතිරගිය වසංගත රෝගයන්ට ගොදුරුවීම නිසාද මොවුන් විනාශවී ඇත.ඇතැම් පක්ෂි ෆොසිල අධ්‍යනයේදී වසංගත රෝග නිසා මියගිය පක්ෂී ෆොසිල බහුලව සොයාගෙන ඇත.මෙවැනි වසංගත හස්ථි පක්ෂීන්ටද පැතිර යන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.thumb|left|හස්ථි පක්ෂියාගේ  හිස් කබල

 නම් 
 ඉංග්‍රීසි 
Aepyornis maximus  යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන හස්ථි පක්ෂියා ඉංග්‍රීස් බසින් 'elephant bird', යන නමින් හඳුන්වයි.මෙම නාමය දේශ ගවේශක මාකො පොලෝ විසින් හඳුන්වාදුන් වදනකි.ඇතකු වැනි විශාල කුරුල්ලකු දුටු බව ඔහු ලියා ඇත.  අතීත දේශ ගවේශකයන්ගේ සටහන් අනුව මෙම පක්ෂියාගේ බිත්තර මැඩගස්කර් දූපත් අසල දී හමුවී ඇත.Goodman, S. M. (1994) 

 බිත්තර 
Occasionally the subfossilized eggs are found intact.BBC News The National Geographic Society in Washington holds a specimen of an Aepyornis egg which was given to Luis Marden in 1967.  The specimen is intact and contains the skeleton of the unborn bird. The Denver Museum of Nature and Science (Denver, Colorado) holds two intact eggs, one of which is currently on display. Another giant Aepyornis egg is on display at the Harvard Museum of Natural History in Cambridge, MA. A cast of the egg is preserved at the Grant Museum of Zoology at London University.

David Attenborough owns an almost complete eggshell, dating from 6-700 CE, which he pieced together from fragments that were given to him while making his 1961 BBC series Zoo Quest to Madagascar. In March 2011, the BBC aired the 60 min. documentary Attenborough and the Giant Egg, presented by Attenborough, about his personal scientific quest to discover the secrets of the elephant bird and its egg. 

There is also an intact specimen of an elephant bird's egg (contrasted with the eggs from other bird species, including a hummingbird's) on display at the Delaware Museum of Natural History, just outside Wilmington, Delaware, USA, and another in the Natural History Museum, London, England. 

The Melbourne Museum in ඕස්ට්‍රේලියාව has two Aepyornis eggs. The first was acquired for 100 pounds by Professor Frederick McCoy in June 1862, and is an intact example. In 1950 it was subjected to radiological examination, which revealed no traces of embryonic material. A second, side-blown Aepyornis egg was acquired at a later date.R.T.M. Pescott, 'Collections of a Century: The History of the First Hundred Years of the National Museum of Victoria, National Museum of Victoria, 1954, p.47.

 කලාව හා සාහිත්‍ය 
The Rukh is  known from Sindbad the Sailor's encounter with one in "One Thousand and One Nights". Some scholars think the Roc is a distorted account of the Aepyornis. Historical evidence for this can be found in Megiser (1623).
 H.G. Wells wrote a short story entitled "Aepyornis Island" (1894) about the bird. It was first collected in The Stolen Bacillus and Other Incidents (1895).
 Wildlife artist Walton Ford created a painting called "Madagascar" about the Elephant Bird in 2002.

මේවාත් බලන්න
සටහන්

යොමුව






















බාහිර යොමු
 Aristotle.net
 Delaware Museum of Natural History
 Digimorph.org
 Fossil Aepyornithidae 
 Stolen Bacillus and Other Incidents
 University of Sheffield 
  Vorompatra info
 Fossilised egg gives clue to fate of ancient birds The Independent

Category:Bird extinctions since 1500
Category:Extinct flightless birds
Category:Higher-level bird taxa restricted to the Malagasy region
Category:Prehistoric birds
Category:Ratites
Category:Endemic fauna of Madagascar
Category:Holocene extinctions
Category:Pleistocene birds
Category:Megafauna