ගෝලීය ප්‍රභාහීනය

ගෝලීය ප්‍රභාහීනය යනු පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨය මත පතිත වන ගෝලීය සෘජු   ප්‍රවිකිරණතා ප්‍රමාණයෙහි ක්‍රමානුකූල හායනය වන අතර 1950 ගණන් වලදී ඇරඹුනු ක්‍රමානුතූල මිණුම් වලින් අනතුරුව දශක කිහිපයක් පුරා මෙය නිරික්ෂණය කරමින්  පවතියි. මෙම ආචරණය ස්ථානය අනුව විචල්‍යතාවයක් පෙන්වූවද, සාර්වභෞමික වශයෙන් සැලකූ කල 1960–1990 දත්වා දශක තුනක් පුරා එහි  4% ගණයේ හායනයක් ඇස්තමේන්තුගත කර ඇත. කෙසේවෙතත්, 1991දී  පිනාටුබෝ කන්ද විදාහරණය නිසා ඇතිවූ විෂමතාවයක් වට්ටම් කිරීමෙන් අනතුරුව සමස්ත නැඹුරුවෙහි ඉතා කුඩා ප්‍රතිගමනයක් නිරික්ෂණය කර ඇත.

මානව ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන්   සල්ෆේට් එයරොසෝල් වැනි අංශුකයන්  වායුගෝලයට එක් වීම  වැඩි වීම නිසාවෙන් ගෝලීය ප්‍රභාහීනය ඇතිවන බව සැලකේ.

වාෂ්පිකරණය අඩුකිරීමෙන් ජල චක්‍රය වෙත එය මැදිහත් වී ඇති අතර සමහර ප්‍රදේශ වල වර්ෂාපතනය අඩුවීමට හේතුකාරක වී ඇත. ගෝලීය ප්‍රභාහීනය විසින් සිසිලන ආචරණයක්ද ඇති කරණ අතර ගෝලීය උණුසුම් වීම කෙරෙහි හරිතාගාර වායූන්ගේ බලපෑම  අඩුකිරීමට වක් ලෙසින් හේතු වූවා විය හැක.

හේතු සහ ආචරණ 
මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසාවෙන්   වායුගෝලයෙහි එයරොසෝල් අංශූන් වැඩි වශයෙන් පැවතීම හේතුවෙන් ගෝලීය ප්‍රභාහීනය සිදුවන බවට විශ්වාස කෙරෙයි.  එයරොසෝල් සහ අනෙකුත් අංශුකයන් විසින් සූර්ය ශක්තිය උරා ගෙන හිරු එළිය යළි අවකාශයට පරාවර්තනය කරයි. වලාකුළු බිඳිති සඳහා න්‍යෂ්ටි  ලෙසින්ද මෙම දූෂකයන්  ක්‍රියා කල හැක. මෙම අංශුන් වටා වලාකුළු තුල ඇති ජල බිඳිති  එකතු වීම සිදු වෙයි.  

 බලපෑම් 
 නරක බලපෑම් 
 වර්ෂාව අඩුවීම

 හොඳ  බලපෑම් 
 පෘථිවය උණුසුම්වීමේ පලපෑම අඩුකිරීම

තැටි වාෂ්පීකරණ දත්ත 

පසුගිය වසර 50 පමණ තුලදී, තැටි වාෂ්පීකරණය පිළිබඳව සැලකිල්ලෙන්  විමසා බලන ලදි. දශක ගණනක් තිස්සේ, තැටි වාෂ්පීකරණ මිනුම් පිළිබඳව කිසිවෙකු එතරම් අවධානයක් යොමු කලේ නැත . 

ආශ්‍රිත

ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය වෙනස්වීම
ප්‍රවර්ගය:ගෝලීයකරණ විෂයයන්