ලන්දේසි බසින් සිංහලට බසට එක්වූ වචන

ලන්දේසි බසින් සම්භවය ලද ඇති සිංහල වචනවල ආරම්භය වූයේ ක්‍රි.ව. 1658 හා ක්‍රි.ව. 1798 අතර පැවති ශ්‍රී ලංකාවේ ලන්දේසි යුගයයි. මෙම කලෙයේදී සිංහල ජනයා ලන්දේසි පාලකයන් සමඟ කටයුතු කිරීමෙන් මෙම වචන සිංහල භාෂාවට උකහාගැනීම සිදුවී ඇත. මෙය වෙරළබඩ පෙදෙස්හි වඩාත් දක්නට ලැබින. A wide variety of words were adopted from administrative terms to military terms, which reveals several points of contact between the two groups.

එක්වූ වචන වර්ග

මෙම වචන එදිනෙදා ජීවිතය, පරිපාලනය, ආහාර සහ යුධමය ක්ෂේත්‍ර වල වැඩි වශයෙන් භාවිත වේ. මෙයට හේතුව ලන්දේසි ජාතිකයන් ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ආ නව භාණ්ඩ හා නිපැයුම් වේ.

වචන එක් වීමේ ක්‍රියාවලිය

ලන්දේසි බසින් සිංහලට බසට වචන එක් වීමේදී මුල් ලන්දේසි වචනය එලෙසින්ම භාවිත වන්නේ කලාතුරකිනි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම වචන සිංහල භාෂාවේ ශබ්ද විද්‍යාත්මක හෝ රූප විද්‍යාත්මක (phonological & morphological) පද්ධතීනට ගැලපෙන පරිදි වෙනස් වීම් වලට ලක්ව ඇත.
(e.g. balk becomes bālkaya because Sinhala inanimate nouns (see grammatical gender) need to end with /a/, , in order to be declineable).

These are the main ways Dutch words are incorporated into the Sinhala lexicon with different endings:
With an /aya/ or /uva/ added to Dutch words ending in consonants (e.g. raam > rāmuva).
With a /ya/ added to words ending in /a/ or /e/ or /i/ (e.g. bakje > bakkiya).
With the animate ending /yā/ added to Dutch words signifying living beings or (e.g. tolk > tōlkayā).
Initiak /s/ preceeding a consonant usually forms an additional syllable (e.g school > iskōlaya).

Nouns and Adjectives
මෙය ලන්දේසි සම්භවයක් ඇති සිංහල වචන ලැයිස්තුවකි.

Note: For information on the transcription used, see National Library at Calcutta romanization. An exception from the standard is the romanization of Sinhala long "ä" () as "ää".

Sinhala  සිංහල  Meaning  Dutch  Meaning  Typeadministrāsiya  අද්මිනිස්ත්‍රාසිය  Administration  Administratie  Administration  Administrationadvakāt  අද්වකාත්  Lawyer, advocate  Advocaat  Lawyer  Administrationagasti  අගස්ති  Agate  Agate  Agate  Dailyamanda, amandäl  අමන්ද, අමන්දැල්   Almond  Amandel  Almond  Foodartāpal  අර්තාපල්  Potato  Aardappel  Potato  Foodäpääla  ඇපෑල  Appeal  Appel  Appeal  Administrationāsiyā  ආසිය  Ace  Aas  Ace  Dailyavagāraya  අවගාරය  Auger  Avegaar  Auger  Constructionbācciya  බාච්චිය  Jacket  Baadje  Jacket  Clothingbakkiya  බක්කිය  small trough or box  Bakje  Small trough or box  Constructionbalansa   බලන්ස   balance  Balans  Balance  Dailybāliya  බාලිය  Tub  Balie  Tub  Dailybalkona  බල්කොන  balcony  Balkon  Balcony  Constructionbālkaya  බාල්කය  Beam/Rafter  Balk  Beam  Constructionbanketa  බාන්සිය  Banquette  Banket  Banquette  Constructionbānsiya  බාන්සිය  Berth  Baantje  Berth  Constructionbās  බාස්  Mason  Baas  Boss, leader  Constructionbavusa  බවුස  Tube  Buis  Tube  Dailybelek  බෙලෙක්  Tin  Blikje  Tin  Dailybeliyata  බෙලියත   Placard, Notice of Sale  Bericht  Notice  Dailybōkkuva  බෝක්කුව   Arch  Boog  Arch  Dailybōnci  බෝංචි  Bean(s)  Boontje  Bean  Foodbōrdaya  බෝර්දය   Border  Boorde  Edge, Border  Dailybūdalaya  බූදලය   Estate/Property  Boerderij Estate  Administrationbūndala  බූන්දල    Bundle  Bundel  Bundle  Dailybūruvā  බුරුවා   Jack/Knave   Boer  Farmer  Dailydān  දාං   Draughts  Dammen  Draughts  Dailydāsiya  දාසිය   Tie  Das  Tie  Clothingdääla  දෑල  Dale  Dal  Dale  Dailydusima දුසිම  Dozen  Dozijn  Dozen  Dailyhākkaya  හාක්කය  Hook  Haak  Hook  Dailyhārnāla  හාර්නාල  Hairpin  Haarnaald  Hairpin  Dailyhārta  හාරත  Hearts  Harten  Hearts  Dailyhēra  හේරා  King  Heer  Mister, Sir  Dailyhundā  හුන්දා Hound  Hond  Dog  Dailyjasa, jäsa  ජස, ජැස   Jacket  Jas  Jacket  Clothingisnibonchi    Green beans     Green bean  foodistirikkaya  ඉස්තිරික්කය  Iron   Strijkijzer  Iron  Dailyiskōppa  Spades  Spades  Schoppen  Spades Dailyistālaya  ඉස්තාලය  Stall, Stable  Stal   Stall  Constructionistōppuva  ඉස්තෝප්පුව  Veranda  Stoep  Side Walk  Constructionkakkussiya  කක්කුස්සිය Toilet  Kakhuisje  kak "feces" + huisje "small house"  Dailykalābara  කලාබර  Clubs  Klaveren  Clubs  Dailykāmaraya  කාමරය Room  Kamer  Room  Constructionkanāla  කනාල  Canal  Kanaal  Canal  Constructionkantōruva  කන්තෝරුව  Office  Kantoor  Office  Administrationkaḷukumā  කලුකුමා  Turkey  Kalkoen  Turkey  Foodkanoma  කනොම  Cannon  Kanon  Cannon  Militarykapōti  කපෝති  Broken, exhausted  Kapot  Broken, exhausted  Dailykarāmaya   Tap  Kraan  Tap  Dailykāsiya  කාසිය  Coin  kwartje Quarter]  Dailykastan  කස්තන්   Chestnut  kastanje  Chestnut  Dailykompäniya  කොම්පැනිය  Company  Compagnie  Company  Administrationkārtuva කාර්තුව Card  kaartje  Card  Dailykärakōppuva  කැරකෝප්පුව  Cemetery  Kerkhof  Cemetery  Dailykētalaya  කේතලය   Kettle  Ketel  Kettle  Foodklavīra  ක්ලාවිර   Piano     Dailyklääsiya    Class  Klasse  Class  Dailykokis  කොකිස්   Type of fried traditional food  Koekjes  Biscuit  Foodkondēsiya  කොන්දේසිය  Condition  Conditie  Condition  Dailykōkiyā  කෝකියා  Cook  Kokin  Cook  Dailykōpi  කෝපි   Coffee  Koffie  Coffee  Dailykōppaya  කෝප්පය   Cup  Kop  Cup  Dailykoroma  කොරොම  Crown  Kroon  Crown  Dailykuluna   Column  Colonne  Column  Dailykuyitansiya  කුයිතන්සිය  Receipt  Kwitantie  Receipt  Administrationlappiya  ලප්පිය  Patch  Lapje  Lap  Clothingläin  ලැයින්   Glue  Lijm  Glue  Dailylavandäl, lavandel  ලවන්දෙල්   Lavender  Lavendel  Lavender  Botanicallei lei     Mixed  Allerlei  All kinds of  Dailylonda  ලොන්ද   Blond  Blond  Blond  Botanicallūpa  ලූප   Gun Barrel  Loop  Barrel  Militarymaḍa  මඩ  Mud  Modder  Mud  Dailymīla  මීල  Meal  Meel  Meal  Dailyminci  මිංචි  Mint  Muntje  Mint  Foodmōla  මෝල  Mill  Molen  Mill  Tradenääla  නෑල  Needle  Naald  Needle  Dailynotāris  නොතාරිස් Notary  Notaris  Notary  Administrationoralōsuva  ඔරලෝසුව Clock  Horloge (from French)  Wrist Watch  Dailypanīla  පනීල   Panel  Paneel  Panel  Dailypelsa  පෙල්ස  Fur  Pels  Fur  Dailypetora  පෙතොර  Cartride  Patroon  Cartridge  Militarypispontuva  පිටසැලි  Backstich   Backstich  Dailypiṭasäli  පිටසැලි  Parsley  Peterselie  Parsley  Foodplā  ප්ලා  Custard  Vla  Custard  Foodporoppaya  පොරොප්පය  Cork  Prop, Kurk  Plug, Cork  Dailyporova  පොරොව  Queen   Vrouw  Lady  Dailyproklamāsiya  ප්‍රොක්ලමාසිය  Proclamation  Proclamatie  Proclamation  Administrationpūli  පූලි   Mace  Foelie  Mace  Foodpuyar  පුයර්  Powder  Poeier  Powder  Dailyrākkaya  රාක්කය  Rack  Rek  Rack  Dailyrāmuva  රාමුව  Frame  Raam  Frame  Dailyrikat  රිකත්   Richard  Rikkert  Richard  Proper Nameruhita   රිකත්   Diamonds  Ruiten  Diamonds  Dailysäldiri  සැල්දිරි Celery  Selderij  Celery  Foodsäädala  සෑදල  Saddle  Zadel  Saddle  Dailyselduk  සෙල්දුක්  Canvas  Zeilduk  Canvas  Dailysipiri, sipiyā  සිපිරි, සිපියා  Jailer, Warden  Cipier  Jailer  Administrationsōppiya  සෝප්පිය  Shot  Schop  Shot  Dailytarappuva  තරප්පුව Stairs  Trap  Stairs  Constructiontēpōcciyaතේපෝච්චිය  Teapot  Theepot  Tea pot  Dailytintal  තින්තල්   Tinder  Tintel Tinder  Dailytisāla  තිසාල  Tile  Tichel  Tile  Dailytestamēntuva  තෙස්තමේන්තුව  Testament  Testament  Testament  Administrationtōlkayā  තෝල්කයා Interpreter  Tolk  Interpreter  Administrationvāpana වාපන   Coat of Arms  Wapen  Insignia  Dailyvatal වතල්   Carrot  Wortel  Carrot  foodvatura  වතුර   Water  Water  Water  Dailyvendēsiya  වෙන්දේසිය  Auction  Vendutie  Auction  Administrationvinkala  වින්කල   Workshop  Winkel  Shop  Dailyviyalti  වියල්ති  Violet  Violtje  Violet  Dailyvul  වුල්  Wool  Wol  Wool  Daily

ක්‍රියා පද

Sinhala  සිංහල  Meaning  Dutch  Meaning kēvel karanavā      to Haggle  kibbelen   to Haggleploit karanavā      to Whistle  Fluiten   to Whistletaksēru karanavā  තක්සේරු කරනවා    to Appraise  taxeren  To Appraise tisal gahanavā  තිසල් ගහනවා    to Tile     tōlka karanavā  තෝල්ක කරනවා   to Interpret  vertolken   To Interprettrānslāt karanavā  ත්‍රාන්ස්ලාත් කරනවා  to Translate  translateren   To Translatevendēsi karanavā  වෙන්දේසි කරනවා  to Auction    

ආශ්‍රිත
 ඉල්ලාගත් වචන
 සිංහල භාෂාව

Sinhala
Category:සිංහල භාෂාව
Words
Sinhala
ප්‍රවර්ගය:ලන්දේසි බස