චිත‍්‍රපට වර්ගීකරණය

කථාව, ආකෘතිය, තාක්‍ෂණික වැඩකටයුතු, රූපගත කරන ප්‍රදේශය ආදිය අනුව චිත්‍රපට වර්ගීකරණය සිදුකරනු ලබයි.

චිත්‍රපටයේ භාවිතා කරන ප්‍රදේශය, ස්ථානය, පසුතලය අනුව කරනු ලබන වර්ගීකරණයන් මෙසේ දැක්විය හැක.

අපරාධමය   - මෙහිදී අපරාධ සිදුවන ස්ථාන, ඒවාට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන ආයතන, ප්‍රදේශ ස්ථාන භාවිතා කෙරේ. 
පෙරදිග       - මෙහි චිත්‍රපටයේ සම්පුර්ණ කථාව පෙරදිග රටවලට අයත් ඒවාය.
අධියාථාර්ථවාදී  - මෙහිදී භාවිතා වනුයේ යථාර්ථයට ඔබ්බෙන් පිහිටි පසුතලයන්ය.
අඳුරු සිනමාව - ප්‍රංශයේ බිහිවූ මෙය පසුව හොලිවුඩයට ව්‍යාප්ත විය.
ඓතිහාසිකමය  - ඓතිහාසිකමය කථා නිරූපණය කිරිම සඳහා මෙහිදී ඊට අනුරුප පසුතලයක් නිර්මාණය කරයි.
සංගීතය පිළිබඳ   - මෙම චිත්‍රපටවල සංගීතඥයින්ගේ චරිතාපදානයන්, සංගීත උපකරණ ආදිය පිළිබඳ කරුණු අඩංගු වේ.
බන්ධනාගාර    - මෙම චිත්‍රපටවල ප්‍රධාන චරිතය හෝ සුළු චරිත සමාජ විරෝධි පුද්ගලයින් වන අතර, එම නිසා ඔවුන්ගේ ජිවීතයෙන් කොටසක් බන්ධනාගාර තුළ ජීවත්වේ. මේ සඳහා බන්ධනාගාර පසුතල නිර්මාණය කළ යුතුවෙයි.
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ  - විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය පිළිබඳ විවිධ ප්‍රබන්ධයන් මෙයට ඇතුළත් වෙයි.
ක්‍රිඩාමය      - ක්‍රීඩා භුමි, ක්‍රීඩාගාර ආදිය චිත්‍රපටයේ ක්‍රීඩාමය ස්වරූපය ඉස්මතු කරලීම සඳහා භාවිතා කෙරෙයි.
රහස්පරීක්‍ෂක   - අපරාධයන්ට සම්බන්ධ රහස් සොයායන වීර චරිත ආශ්‍රයෙන් මෙම චරිත ගොඩනගා ඇති අතර ඒ සඳහා සුදුසු පසුතලයක් නිර්මාණය කෙරේ.
යුධමය        - මෙහිදී යුධමය වාතාවරණයට අනූරූප ප්‍රදේශ, පසුතල තෝරා ගැනේ.
අපරදිග       - අපරදිග රටවල ශිෂ්ඨාචාරය ඉස්මතු වන ලෙස ප්‍රදේශ භාවිතා කරයි.

චිත්‍රපට ඒවායේ භාවිතා වන ක්‍රියා විධික්‍රම අනුව පහත පරිදි වර්ග කරයි.

ක්‍රියාදාම  - මෙම චිත්‍රපට ‘සුදු‘,‘කළු’ පැතලි වර්ණ භාවිතා වන හොඳ සහ නරක පිළිබඳ ආදර්ශාත්මක කථා ඇතුළත් ඒවාය.
වීර ක්‍රියා  - ත්‍රාසය, භිතිය ඇතුළත් චිත්‍රපටයන්ය.
හාස්‍යෝත්පාදක  - සිනහව උපදවා ප්‍රේක්‍ෂකයා රසවත් කිරීම සඳහා නිපදවෙයි.
කලාත්මක  - ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අර්ථ සම්පාදනය සඳහා මෙම චිත්‍රපට නිපදවේ.
භීතිය මුසු - ප්‍රේක්‍ෂකයා භීතියට පත්කොට රස නිෂ්පත්තිය සඳහා මෙම චිත‍්‍රපට නිපදවේ.
විශ්මිත - කථාවේ අවසාන වන තෙක් ප්‍රේක්‍ෂකයා ගෙන් කථා සන්දර්භය සඟවා තබාගන්න චිත්‍රපට වේ.
ආදර - ආදරය, ප්‍රේමය පිළිබඳ කතාවන්ය.
ත්‍රාසය සපිරි - මෙහිදි චිත්‍රපටය පුරා ප්‍රේක්‍ෂකයා ත්‍රාසයෙන් කුල්මත් කරවයි.

චිත්‍රපටයේ ආකෘතිය අනුව චිත්‍රපට පහත සඳහන් ආකාරයට වර්ග කෙරේ.

සජීවී - නළු නිළියන් යොදා ඔවුන්ගේ සජීවී රංගනය හරහා චිත්‍රපටය ධාවනය වේ.
 සජීවීකරණය කළ - පරිගණක ආශ්‍රයෙන් ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාණ සජීවීකරණ රූප නිර්මාණය කර චිත්‍රපට ඇතුළත් කෙරේ.
චරිතාපදාන - ඉතිහාසය තුළ ජීවත් වූ සත්‍ය චරිත ආශ්‍රයෙන් නිපදවූ චිත්‍රපටය.
වාර්තාමය - සමාජයේ සත්‍ය සිදුවීමක් ඒ ආකාරයෙන්ම රූගත කිරීම මෙහිදී සිදුවේ.
සංගීතමය - මෙහි චිත්‍රපටය තුළ ගීත අඩංගු අතර සමහර අවස්ථා වලදී චරිත විසින්ද ගීත ගායනය කෙරේ.

මෙම වර්ග වලට අමතරව ඉලක්කගත ප්‍රේක්‍ෂක වර්ගය අනුවද චිත්‍රපට වර්ග කළ හැක. ඒවා මෙසේය.

ළමා චිත්‍රපට - ප්‍රමුඛ ලෙස ළමුන්  කේන්ද්‍රකරගත් චිත්‍රපට වේ.
පවුලේ චිත්‍රපට - සියළු වයස් කාණ්ඩයන් කේන්ද්‍රකරගත් චිත්‍රපට වේ.
වැඩිහිටි චිත්‍රපට - වැඩිහිටියන් සඳහා පමණක්ම වෙන්වූ චිත්‍රපට මේ ගණයේ ලා සලකයි. ඒවායේ බිහිසුණු , ප්‍රචණ්ඩ ජවනිකා මෙන්ම ලිංගික ජවනිකාද අඩංගු වේ.

 අමතර අවධානයට 

 Film
 Genre fiction
 Genres
 Glossary of motion picture terms
 List of genres
 Literary genre
 Music genre
 Video game genre

 මූලාශ්‍ර 

 භාහිර සබැඳි  
Genres of film at the Internet Movie Database 

Genres and Themes, BFI screenonline  
Finding Books on Film Genres, Styles and Categories, Yale University Library 
 "A Semantic/Syntactic Approach to Film Genre", by Rick Altman SCRIBD academia.edu (PDF) 
 "Review: Film/Genre by Rick Altman", by Leger Grindon. . 


Category:Cinematography
Genre
Category:Genres