පැනමාව

පැනමාව, නිල වශයෙන් පැනමා ජනරජය, යනු මධ්‍යම ඇමරිකාවේ දකුණු කෙළවරේ ලතින් ඇමරිකාවේ පිහිටි රටකි, දකුණු ඇමරිකාවට මායිම් වේ. එය බටහිරින් කොස්ටාරිකාව, ගිනිකොන දෙසින් කොලොම්බියාව, උතුරින් කැරිබියන් මුහුද සහ දකුණින් පැසිෆික් සාගරයෙන් මායිම් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය පැනමා නගරය වන අතර එහි අගනගර ප්‍රදේශය රටේ මිලියන 4 කට අධික ජනගහනයෙන් අඩකට ආසන්න ප්‍රමාණයකට නිවහන වේ.

16 වන සියවසේ ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතවාදීන් පැමිණීමට පෙර, පැනමාවේ විවිධ ස්වදේශික ගෝත්‍ර ගණනාවක් වාසය කළහ. එය 1821 දී ස්පාඤ්ඤයෙන් වෙන් වී නුවෙවා ග්‍රැනඩා, ඉක්වදෝරය සහ වෙනිසියුලාවේ සංගමයක් වන ග්‍රාන් කොලොම්බියා ජනරජයට එක් විය. 1831 දී ග්‍රාන් කොලොම්බියාව විසුරුවා හැරීමෙන් පසු, පැනමාව සහ නුවෙවා ග්‍රැනඩා අවසානයේ කොලොම්බියා ජනරජය බවට පත්විය. එක්සත් ජනපදයේ සහාය ඇතිව, පැනමාව 1903 දී කොලොම්බියාවෙන් වෙන් වූ අතර, 1904 සහ 1914 අතර කාලය තුළ එක්සත් ජනපද හමුදා ඉංජිනේරු බලකාය විසින් පැනමා ඇළ ඉදිකිරීම සම්පූර්ණ කිරීමට ඉඩ සැලසීය. 1977 ටොරිජෝස්-කාටර් ගිවිසුම් මගින් 1999 දෙසැම්බර් 31 වන දින ඇළ එක්සත් ජනපදයේ සිට පැනමාවට මාරු කිරීමට එකඟ විය. අවට ප්‍රදේශය මුලින්ම 1979 දී ආපසු ලබා දෙන ලදී.

ඇළ මාර්ග ගාස්තු වලින් ලැබෙන ආදායම පැනමාවේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් නියෝජනය කරමින් පවතී, විශේෂයෙන් පැනමා ඇළ පුළුල් කිරීමේ ව්‍යාපෘතිය (2016 දී අවසන් කරන ලදී) එහි ධාරිතාව දෙගුණ කිරීමෙන් පසුව. වාණිජ්‍යය, බැංකුකරණය සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රධාන අංශ වේ. පැනමාව ඉහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකයක් ඇති බව සැලකේ. 2019 දී, මානව සංවර්ධන දර්ශකය අනුව පැනමාව ලෝකයේ 57 වන ස්ථානයට පත්විය. 2018 දී, ලෝක ආර්ථික සංසදයේ ගෝලීය තරඟකාරීත්ව දර්ශකයට අනුව, පැනමාව ලතින් ඇමරිකාවේ හත්වන වඩාත්ම තරඟකාරී ආර්ථිකය ලෙස ශ්‍රේණිගත කරන ලදී. 2024 දී පැනමාව ගෝලීය නවෝත්පාදන දර්ශකයේ 82 වන ස්ථානයට පත්විය. එහි භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 40 ක් පමණ ආවරණය වන පරිදි, පැනමාවේ වනාන්තර නිවර්තන ශාක හා සතුන් බහුල ලෙස වාසය කරයි - ඒවායින් සමහරක් පෘථිවියේ වෙනත් තැනක දක්නට නොලැබේ.

පැනමාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සහ ඇමරිකානු රාජ්‍ය සංවිධානය, ලතින් ඇමරිකානු ඒකාබද්ධතා සංගමය, 77 කණ්ඩායම, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරය වැනි අනෙකුත් ජාත්‍යන්තර සංවිධානවල ආරම්භක සාමාජිකයෙකි.

 නිරුක්තිය 

 ඉතිහාසය 
 පූර්ව-කොලොම්බියානු යුගය 

 1799 දක්වා යටත් විජිතකරණය 

 1800 ගණන් 

 පශ්චාත් යටත් විජිත පැනමාව 

 1970 පශ්චාත් කාලය 

 එක්සත් ජනපද ආක්‍රමණය (1989) 

 පශ්චාත්-මැදිහත්වීමේ යුගය 

 භූගෝලය 

 ජල මාර්ග 

 වරාය 

 දේශගුණය 

 ජෛව විවිධත්වය 

 දේශපාලනය 

 දේශපාලන සංස්කෘතිය 

 විදේශ සබඳතා 

 හමුදා 

 පරිපාලන අංශ 

 ආර්ථිකය 

 ආර්ථික අංශ 

 IFC ලෙස පැනමාව 

 ප්‍රවාහනය 

 සංචාරක ව්‍යාපාරය 

 මුදල් 

 ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම 

 සමාජය 
 ජන විකාශනය 

 ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 

 භාෂා 

 විශාලතම නගර 

 ආගම 

 අධ්‍යාපනය 

 සංස්කෘතිය 

 අත්කම් 

 නිවාඩු සහ උත්සව 

 සාම්ප්‍රදායික ආහාර 

 සාම්ප්‍රදායික ඇඳුම් 

 සාහිත්‍යය 

 ක්‍රීඩා 

 සටහන් 

 යොමු කිරීම් 
ප්‍රවර්ගය:උතුරු ඇමරිකානු රටවල්