ශාස්ත්‍රීය හා ආයතනික ප්‍ර‍වේශයන්

‍කෙසේ නිර්වචනය කලද මානව සුභසාධනයේ වර්ධනය ඇතුලත් සංකීර්ණ බහුමාණයන්ගෙන් යුක්ත සංකල්පයක් ලෙස ආර්ථික සංවර්ධනය දැකිය හැකිය.  

වර්ධනය වන ආර්ථිකයක් තුල පවතින දරිද්‍රතාවය, විෂමතාවය හා සේවා වියුක්තිය පහල දැමිම හා බැහැර කිරීම තුලින් ඇතිවන ප්‍රථිඵලය, ආර්ථික සංවර්ධනය ලෙස මහාචාර්ය ඩඩ්ලි සියර්ස් තර්ක කරයි.  

සංවර්ධනයේ අරමුණු 3 ක් මහාචාර්ය මයිකල් ටොඩාරෝ දක්වයි.  
•	ආහාර, නිවාස, සෞඛ්‍ය සේවා වැනි ජීවත්වීම සඳහා අවශ්‍යදෑ නිපදවීම හා ඒවා බෙදාහැරීම පුළුල් කිරීම.  
•	ජීවන තත්වය හා ආත්මාභිමානය ඉහල නැංවීම.
•	ආර්ථික හා සමාජ තේරීම් පුළුල් කිරීම සහ බිය දුරු කිරීම.  

සංවර්ධනය මැණිම සඳහා පුළුල්ව පිළිගත් දර්ශක කාණ්ඩයක් එක්සත් ජාතීන් විසින් නිපදවා ඇත.  
•	එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) මඟින් මානව සංවර්ධනයේ මූලික පැතිකඩ 3 ක් කරා, ලඟාවීමේ සාමාන්‍ය මනිනු ලබයි. එනම්;  ජීවන අපේක්ෂාව, අධ්‍යාපනික අත්පත් කරගැනීම් සහ ගලපන ලද මූර්ථ ආදායම (PPP) (එක් අයෙකුට  $)
•	එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව දරිද්‍රතා දර්ශකය (HPI) මඟින් වයස අවුරුදු 28 ට පෙර මිය යතැයි අපේක්ෂා කරන ජනගහනයේ ප්‍රතිශතය, නූගත් වැඩිහිටියන්ගේ ප්‍රතිශතය, සෞඛ්‍ය සේවා හා පිරිසිදු ජලය නොලබන ජනගහන ප‍්‍රතිශතය හා වයස අවුරුදු 5 ට අඩු, ඌන බර සහිත දරුවන්ගේ ප්‍රතිශතය භාවිතාකර දුෂ්කරතාවය මනිනු ලබයි.  

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ආර්ථික විද්‍යාඥයින් ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව, හා ආසියාවේ බොහෝ රටවල පහත් ජීවන තත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමට පටන් ගැනිම නිසා, ආර්ථික විද්‍යාවේ ශාඛාවක් ලෙස සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව ගොඩ නැගුනි.  ආර්ථික විද්‍යාවේ අවසාන පරමාර්ථයට පටහැනි ලෙස සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව එහි ශාඛාවක් ලෙස ගොඩනැගුනද එහි වැදගත් වෙන් කිරීම් ඇත.  

සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාවේ පළමු ප්‍රවේශයන් මඟින් ඌන සංවර්ධිත රටවල් (LDCs) සංවර්ධිත රටවල් වලින් බෙභෙවින් වෙනස් වේයයිද, ඌන සංවර්ධිත රටවල ආර්ථික වල හැසිරීම මූලික ආර්ථික විද්‍යාවට පැහැදිලි කල නොහැකි යයිද උපකල්පනය කරන ලදී.  එවැනි ප‍්‍රවේශයන් සිත් ගන්නා සුළු හා කදිම ආර්ථික විද්‍යා ආකෘති ගොඩ නඟාඇති නමුත් ‍‍ෙමමඟින් ඌන සංවර්ධිත රටවල වර්ධනය රහිත, සෙ‍ෙමන් වර්ධනය වන හෝ වර්ධනය හා පිරිහීම යන රටාවන් පැහැදිලි කිරීමට අපොහොසත් වි ඇත.  

‍‍ෙමම ක්ෂේත්‍රත‍්‍රය ආවස්ථික පිරිවැය, සැපයුම හා ඉල්ලුම වඩා පිලිගැනීම තෙක් ක්‍රමයේ ගමන් කල හැකි අතර ඒවා ඌන සංවර්ධිත රටවලට අදාල කර ගැනුනි.  ‍ෙමමඟින් වඩා හොඳ ප්‍ර‍වේශයක් සඳහා පසුබිම සැකසුනි.  

තවමත් දුර්වල හා අසමත් වර්ධන රටාවන් සැසඳීමට සම්ප‍්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාවට තවමත් හැකිවී නැත.  

ඌන වර්ධනය පැහැදිලි කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ ආයතන පිළිඔද සූක්ෂම සංකල්ප සහ පුද්ගල වරණයන් හා උරුමයන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය සාර්ව හා ආයතනික සාධකයි.  වෙළදපල අසමත් වීමේ න්‍යායන් මඟින් සිදුකලාට වඩා හොඳින් දුර්වල වර්ධන රටාවන් පැහැදිලි කිරීමට, ආයතනික විශ්ලේෂණ වලට හැකිවී ඇත.  කෙසේ උවද සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් බහුතරයක් එකඟවන පොදුවේ පිළිගත් ආර්ථික සංවර්ධනය පිළිබඳ ආයතනික න්‍යායක් නොමැත.  අවම වශයෙන් ආයතනික සාධක කෙතරම් වැදගත්ද යන්න පිළිබඳවවත් ඔවන් අතර එකඟතාවයක් නොමැත.