ශාඛා බෝ කිරීමේ ගැටළු හා කාරණා

ශාඛා බෝ කිරීමේ ගැටළු හා කාරණා සංස්කරණය කරමින් පවතියි

නූතන ශාඛා බෝකිරීමේ ක්‍රමවල ශාස්ත්‍රීය හෝ ජාන ඉංජිනේරු ආහාර භෝග වලට සම්බන්ධ ගැටළු කාරණා පවතී. ප්‍රධාන කාරණය වන්නේ බෝකිරීම පෝෂි අගය මත ඝෘණ බලපැමක් එල්ල කරයිද නැද්ද යන්නයි. ශාඛයේ සහර අංශවලට වැඩියෙන් පිහිටවීමෙන් අනිකුත් අංශ ආබාධිත විය හැකි බව විද්‍යාත්මක පෙන්වා දීම් ඇත. 1950 සිට 2004 දක්වා එළවළුවල පෝෂක විශ්ලේෂණ සැසඳීමේ අධ්‍යයනයක් පිළිබඳව 2004 වසරේ ඇමරිකානු විද්‍යාල පෝෂණ සඟරාව වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරයි. එයින් කියා සිටින්නේ පෝෂක 13 සැලකිය යුතු තරම් අඩුවීම (ප්‍රෝටීන් - 6% හා රිබෝෆ්ලැවින් - 38%) ඇතිවන බවයි. කැල්සියම්, පොස්පරස්, යකඩ හා ඇස්කොබරික් අම්ලයේ අඩුවීම ද සොයාගන්නා ලදී. අධ්‍යනය සිදුකල ඔස්ටින්හි "ජීව රසායන ටෙක්සාස් විශ්ව විද්‍යාලය" සඳහන් කරන්නේ 1950 හා 1999 කාලය තුල වගාකල ප්‍රභේද වල සත්‍යය පෝෂක අඩුවීම ඒවායේ අස්වැන්න හා පෝෂණ ප්‍රමාණ වල හුවමාරුව මඟින් පැහැදිලිව තේරුම්කල හැකි බවයි.

ජානමය විකරණය කල ආහාර පිළිබඳ විවාද 1999දී මාධ්‍යය නිසා හා අවදානම යන කාරණා නිසා වැඩිවූ අතර අදටත් එම ආහාර පිළිබඳ විවාද පවතී. මෙම විවාදයට විකරණය කල ආහාරවල පාරිසරික බලපෑම, ඒවායේ ආරක්ෂිතතාවය හා සැලකිය යුතු තුල්‍යතාවය වැනි කරුණු අන්තර්ගතය. මෙම කරුණු ශාඛ බෝකිරීමට අලුත් කාරණා නොවේ. වෙළඳ පලට පැමිණෙන නව භෝග වල ආරක්ෂාව හා ගෝවින්ගේ අවශ්‍යතා සහතිකකරන නියාමක ක්‍රියාදාමයන් බොහෝ රටවලට ඇත. උදාහරණ ලෙස භෝග සහතිකකිරීම, බීජ ක්‍රම, නියාමක අවසරදීම වැනි දෑ.

ශාඛා බෝකරන්නන්ගේ අයතීන්ද ප්‍රධාන මතභේදාත්මක කාරණාවකි. බුද්ධිමය දේපල මත පදනම් වූ ජාතික හා අන්තර්ජාතික සම්මුති හරහා වාණිජමය භෝග බෝ කරන්නන් තමන්ගේ ක්‍රියා ආරක්ෂා කිරීමටද ආදායම් භාග (Royalty) එකතුකිරීමද අද සිදුකරයි. විවේඡකයන් කියා සිටින්නේ තාක්ෂණය හා ආර්ථික පීඩනය මුහු කිරීම මඟින් වාණිජ බෝකරන්නන් ජෛවවිවිධත්වය (biodiversity) අඩුකරන බව හා ගොවීන්ට ප්‍රාදේශීය මට්ටමෙන් බීජ වර්ධනය කිරීම හා විකිණීම සීමා කර ඇතිබවයි. බෝකරන්නන්ගේ අයිතීන් ශක්තිමත් කිරීමේ උත්සාහ, උදාහරණ වශයෙන් භෝග ආරක්ෂාවේ කාලයන් වැඩිකිරීම වැනි දෑ දිගින් දිගටම සිදුවේ.

අලුත් ශාඛා බෝකිරීම හෝ වගාකිරීම සිදුකරන විට, එය පවත්වාගෙන යාම හා ව්‍යාප්ත කිරීම සිදුකල යුතුය. සමහර ශාඛ අලිංගික ක්‍රමවලින් ද අනිත් ඒවා බීජ මඟින්ද ව්‍යාප්ත වේ. ශාඛා බෝකිරීමේ ප්‍රතිඵලවල ඵලදායිතාව පවත්වා ගෙනයාමට බීජ ව්‍යාප්ත ක්‍රමවලට බීජ ප්‍රභව හා නිෂ්පාදන ක්‍රියාපටිපාටි කෙරේ හොඳ පාලනයක් තිබිය යුතු වේ. බීජ මිශ්‍රවීම හා අනිකුත් ශාඛාවන්ගෙන් දුෂණය වීම වැලැක්වීමට බීජ හොඳින් වෙන්කිරීම සිදුකල යුතුය. ශාඛා අතර දුර තැබීමෙන් වෙන්කිරීම සාමාන්‍යයෙන් සිදුකරන අතර සමහර ශාඛ හරිතාගර (Green house) හෝ කූඩු වල වගාකරයි. (FI මුහුම් (hybrids) බො‍හෝ විට කූඩු තුල වගාකරයි)