ඉරානය

නිල වශයෙන් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය (IRI) ලෙස හැඳින්වෙන සහ පර්සියාව ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, , ඉරානය, යනු, බටහිර ආසියාවෙහි රටකි. බටහිරින්  ඉරාකයටද, වයඹ දෙසින් තුර්කියට, අසර්බයිජානයට, සහ  ආර්මේනියාවටද, උතුරින් කැස්පියන් මුහුදටද, ඊසාන දෙසින් ටර්ක්මෙනිස්තානයටද, නැගෙනහිර දෙසින් ඇෆ්ගනිස්තානයටද, නිරිත දිගින් පකිස්තානයටද, සහ දකුණු දෙසින්  ඕමාන් බොක්කට සහ  පර්සියානු බොක්කටද එය මායිම්ව ඇත.   ප්‍රමාණයක භූමිභාගයක් තුල  මිලියන 92 කට අධික බහු-වාර්ගික ජනගහනයක් සහිත ඉරානය, භූගෝලීය ප්‍රමාණය අනුව සහ ජනගහනය  අනුව යන දෙයාකාරයටම ගෝලීය වශයෙන් 17වන අනුස්ථිතිය හිමි කර ගනියි.  එය සමස්ත ආසියාවෙහි හයවන-විශාලතම රට මෙන්ම ලෝකයෙහි  වඩාත් කඳු සහිත රටවල් අතරින් එකකි. නිල වශයෙන් ඉස්ලාමීය ජනරජයක් වන ඉරානය, ප්‍රදේශ පහකට සහ  පළාත් 31 කට බෙදා ඇත.  ටෙහෙරාන් අගනුවර වේ. එහි තෙල් සංචිත වන පෙට්‍රොලියම් සහ ස්වභාවික වායු ලෝක ආර්ථිකයේ විශේෂ බලශක්ති ආරක්ෂණය සහ ලෝක ආර්ථිකයේ විශේෂ තැනක් ගනී. මෙහි පළමුවන රාජධානිය වන එලමයිට් පිහිටුවනු ලැබුවේ ක්‍රි.පූ. 2800 හිය. ඉරානයෙන් මේඩීස් බි.සි.ඊ. 625 න් ඉරානය රාජ්‍යයක් කරන ලදී. පර්ෂියානු වේ පිබිදීමත් සමඟ සාහිත්‍ය දර්ශන විද්‍යාව,ඖෂධ තාරකා විද්‍යාව, ගණිතය සහ සෞන්දර්ය මුස්ලිම් ජනාවාස වල මුලික පද්ධති විය. 1501 දී සෆවිසි රාජ්‍යය පාලනයෙන් නිදහස ලැබීය.1906 දී පර්සියානු ව්‍යවස්ථාදායක විප්ලවීය විසින් රටේ පළමු පාර්ලිමේන්තුව ව්‍යවස්ථාදායක රාජ තන්ත්‍රයක් ඇතිව නිර්මාණය කළහ. 1976 අප්‍රේල් 01 ඉරාන් විප්ල‍වයෙන් පසු නිල වශයෙන් එය ඉස්ලාමීය සමූහාණ්ඩුවක් විය. ඉරානය UN, NAM,OIC,OPAC සංවිධාන වල නිර්මාතෘ සාමාජිකයකි. ඉරාන දේශපාලන පද්ධතිය 1979 ව්‍යවස්ථාව මත පවතී.

ආශ්‍රිත

ඉරානය වටසන

 සටහන් 

 මූලාශ්‍ර 

 භාහිර සබැඳි 
The e-office of the Supreme Leader of Iran
The President of Iran
Iran.ir  
Iran . The World Factbook. Central Intelligence Agency.


ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
Category:6th-century BC establishments
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුළ රටවල්
Category:G15 nations
Category:Iranian Plateau
Category:Islamic republics
Category:Member states of OPEC
Category:Member states of the Organisation of Islamic Cooperation
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
ප්‍රවර්ගය:මෑත පෙරදිග රටවල්
Category:Persian-speaking countries and territories
Persia
Category:States and territories established in the 6th century BC
Category:States and territories established in 1979
Category:1979 establishments in Iran
Category:Former monarchies of Western Asia
Category:Kurdish-speaking countries and territories
Category:Developing 8 Countries member states
Category:Theocracies