ක්‍රිමිරාජ කරල්ගුලි

ශ්‍රී ලංකාවේ, හෝමාගම, කිරිවත්තුඩුවේ, බලෟෂධාගාරය හි එම්. ඩී. ලිවේරිස් අමරතුංග සහ පුත්‍රයෝ සමාගම විසින් නිෂ්පාදිත මෙම සිංහල/ආයුර්වේද ඖෂධය, ගුලි ආකාරයට පාරිභෝගිකයා අතට පත් වේ. මුලින්ම 1949 දී ලංකා ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වූ මෙය මල බද්ධය, අජීර්ණය, අන්ත්‍ර මාර්ගය ශුද්ධ කිරීම සඳහා මෙන්ම කුඩා දරුවන් අතර මෙන්ම වැඩිහිටියන්ටද පීඩා දෙමින් පැවති කොකු පණු ආබාධ වලටද මහඟු ඔසුවක් විය.

ගතයුතු ප්‍රමාණ
 අවුරුදු 5ට අඩු:ගුලි 1
 අවුරුදු 5-12: ගුලි 2
 අවුරුදු 12ට වැඩි:ගුලි 3

 ඉතිහාසය 

මෙම මහෞෂධය හඳුන්වා දීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ඒ. ඒ. දොන් හරමානිස් මහතා ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පුත්‍ර රත්නය වූ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ලිවේරා අමරතුංග මහතාණන්ටය. කිරිවත්තුඩුව කිතුලවිල හි උපන් එතුමා සාම්ප්‍රදායික සාමාර්ථ විකලාංග හා සර්වාංග වෛද්‍යාචාර්ය වරයෙකි. මුළු මහත් දේශයටම මහඟු සේවයක් ඉටු කල මේ මහතාණන් එතුමාගේ සාමාර්ථයන් උකහා ගත්තේ තම පියාණන්ගේ අත්දැකුම හා ප්‍රවීණත්වය සෙවනැල්ලේ සිටිමිනි. 

ආයුර්වේද වෛද්‍ය සේවාවෙහි යෙදෙමින් සිටින අතරතුරදීම ක්‍රිමිරාජ ඖෂධ රාජයා සොයාගැනුමට මෙතුමා සමත් විය. 1949 දී මෙම ඖෂධය සොයාගැනුමද සමගින් මල බද්ධය, අජීර්ණය, අන්ත්‍ර මාර්ගය ශුද්ධ කිරීම සඳහා මෙන්ම කුඩා දරුවන් අතර මෙන්ම වැඩිහිටියන්ටද පීඩා දෙමින් පැවති කොකු පණු ආබාධ වලටද මහඟු ඔසුවක් ලෙසින් දිවයිනේ ජනතාව අතර තුඩ තුඩ පැතිර ගියේය. ඒ හා සමගම ලිවේරා අමරතුංග වෛද්‍යාචාර්ය තුමන්ගේ බෙහෙත් ශාලාව වූ බලෟෂධාගාරය මහත් වූ උන්නතියකට ලක් වූයේ තවද ආයුර්වේද ඖෂධ වර්ග සොයා ගනිමින් මහජනයාගේ සුභ සිද්ධිය තකා ඉදිරිපත් කිරීම නිසාවෙනි.  මෙම ඖෂධ සමුදාය වෙසෙසින්ම එතුමාගේ ගම් පියසෙහි ද දිවයිනෙහි අනෙකුත් පළාත් වලද විශිෂ්ඨ ප්‍රතිඵල ගෙන දෙමින් ජන ප්‍රසාදයට ලක්වූ බව කිව මනාය.

1960 වසරෙහිදී හවුරුදු 51 ක් ආයු වළඳා ලිවේරා අමරතුංග වෛද්‍ය තුමන් මිය පරලොව ගිය අනතුරුව වුවද මෙම ප්‍රසිද්ධ ඖෂධාලය ප්‍රවීණ කළමණාකාරිත්වයක් භාරයෙහි දියුණුවට පත්ව අද දින වන විට සමස්ත දේශයටම ඉමහත් සේවාවක් ඉටු කරන්නේ නව ආයුර්වේද ඖෂධයන් සොයා ගන්නා හා බෙදාහරින්නාවූ කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසිනි. 

වත්මන් කළමණාකාරිත්වය කල් මරමින් සිටින්නේ තම සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථානය සඳහා ඉඩකඩැති විභූතිමත් ගොඩනැගිල්ලක් සපයාගැනුමටය. පුළුල් වූ රසායනාගාර සහ වෛද්‍ය පර්යේෂණාගාර පහසුකම් සපයමින් බලෟෂධාගාරයෙහි නවෝත්පාදන හැකියාව උන්නතියකට හා විස්තාරණයකට ලක් කෙරුම  මෙහි ඒකායන අරමුණ වන්නේය. මෙහිදී බැංකු වැනි මූල්‍ය ආයතනයන්ට අත නොපාමින් හුදු ස්වෝත්සාහයෙන් ලක්දිව ජනයාට ආදර්ශමත් ආයුර්වේද ආයතනයක් ලෙසින් නැගී සිටීම වත්මන් කළමණාකාරිත්වයෙහි අභිප්‍රාය වේ. පරිපූරක වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලෙසින් ප්‍රදේශයෙහි සමතුන් බඳවා ගැනුම ඔස්සේ විරැකියාවට විසඳමක් සපයමින්, ප්‍රතිකාරක හා ස්වාස්ථ්‍ය බැර තරමක් දුරට සැහැල්ලු කිරීමෙන්  රාජ්‍යයට සහයයක් දෙමින්,  විදේශ විනිමය අල්වා ගැනුමට මගක්ද සකසමින්, දුක්පත් හා අපාංග වූවන්ට අඩු මිලට රෝග නිවාරණය සැපයීම ඔවුන්ගේ අරමුණු සම්භාරය අතරට වැටී ඇත්තේය.

 නිෂ්පාදන 
 ක්‍රිමිරාජ අරිෂ්ඨ වර්ග ක්‍රිමිරාජ ආසව වර්ග ක්‍රිමිරාජ ක්වාත වර්ග ක්‍රිමිරාජ චූර්ණ වර්ග ක්‍රිමිරාජ පැණි වර්ගඅභයරිෂ්ඨයඅරවින්දාසවය එරන්ද සප්තක ක්වාත අශ්වගන්ධ චූර්ණයඇහැල පැණියඅමුර්තාරිෂ්ඨයඋෂිරාසාගයකමලක්කධි ක්වාතඅමලක්‍යාධරී චූර්ණයඉඟුරු පැණියඅර්ජුනාරිෂ්ඨයකණකසාවයදන්තමුල්‍යාදි  ක්වාතකොත්තමල්ලි චූර්ණයඑක්ෂුරු ම්‍රැත පැණියඅෂ්වගන්ධාරිෂ්ඨයචන්දනසුවයපඨෝලකටුක ක්වාතතලිසාදි චූර්ණයකප්පරවල්ලි පැණිය අශෝකාරිෂ්ඨයපිප්පලයදාසවය  පංචමුල්‍යාධි ක්වාතභෂ්කරලවණ චූර්ණය කන්ඨකාරි පැණියකුඨජාරිෂ්ඨයපුනස්නවසාවයදරුපර්පථාධි ක්වාතමහාසරස්වතී  චූර්ණයගොක්ෂුරු පැණිය කදිරාරිෂ්ඨයලස්හුනසාවයරස්න සප්තක ක්වාතවැල්දෙහි චූර්ණයබටු පැණිය ජීරකාධ්‍යරිෂ්ඨයලොවර්ධසාවය යක්ෂස්ථි ක්වාතසීතෝපලධි චූර්ණයවසක පැණිය දන්තාරිෂ්ඨයලොහුවසාවයපුෂ්යානුග චූර්ණය වැල්මී පැණිය දශමූලාරිෂ්ඨය සිද්ධජීවමෘත පැණිය ද්‍රක්ෂාරිෂ්ඨය බ්‍රහ්මී පැණිය ධාත්‍රීරිෂ්ඨය නාග්රා පැණිය නිම්බාරිෂ්ඨය  පර්පඨධ්‍යාරිෂ්ඨය  බලාරිෂ්ඨය  මුෂ්තකාරිෂ්ඨය  ෂරිවාධ්‍යාරිෂ්ඨය  සරස්වතාරිෂ්ඨය  

 ක්‍රිමිරාජ වටී වර්ග ක්‍රිමිරාජ ගුග්ගුලු වර්ග ක්‍රිමිරාජ කල්ක වර්ග ක්‍රිමිරාජ අවලේහ/රසායන/මෝධක වර්ග ක්‍රිමිරාජ සෘත වර්ග ක්‍රිමිරාජ රස වර්ග ආරෝග්‍ය වර්ධන වටියකයිෂෝර ගුග්ගුලුනවරත්න කල්කයකුෂ්මාන්ද රසායනයඅශ්වගන්ධ සෘත ආනන්ද බහිරව රසයකුංකුමාදී වටියගොක්ෂුරාඩි ගුග්ගුලුදෑසඳුන්  කල්කයධත්‍රි රසායනයවෘහත් අශ්වගන්ධ සෘතය ඉච්ඡා බෙද් රසයකුචිල ගුලියපංචතිති සෘත ගුග්ගුලුබුද්ධරාජ කල්කයඅස්වගන්ධ රසායනයවෘහත් ජගලාදි සෘතය චන්ද්‍රමෘත රසයජියනන්ද ගුලියවතනගංගකුෂායශර්කරාධි කල්කයමනිබද්‍ර මෝදකය  මකරද්වජයදිවවේදිය යුවයයෝගරාජ ගුග්ගුලුයෂ්ටිය කල්කයත්‍රීකාන්තකදි මෝදකය රබන රසය සීතාරාම වටීපවත්ත ගුලියප්‍රමභ ගජන්කුෂය ලක්ෂ්මී විලාස රසයසුරන්විදුර පත්තියම  ප්‍රමේහ ගජකේෂරී රසායනය වසන්ත කුසුමාකාර රසයසුරන්විදුර විරේක    වජක්ෂරචන්ද්‍රප්‍රභා වටිය   වතරි රසය   වාත ගජේන්දසිංහ රසය    ස්වර්ණවංග රස    හිඟුලේෂ්වර රසය  රස සින්දූර මණික්ක රසය  ශ්‍රී මුර්තුංග ගුලිය   කපකේතු රසය   චිතාමණී රසය

 ක්‍රිමිරාජ තෛල වර්ගඅශ්වගන්ධ තෛලයඅරූද තෛලයඉරිමේදාදි තෛලයරස පර්පත් ශන්ක් භෂ්මකෝලෂල්ෂමව තෛලයගුඩුච්චඩි තෛලයචිත්‍රකරංජ තෛලයදසවග ප්‍රමේහ  තෛලයනිර්ගුණ්ඩායදී තෛලයනිෂාදි තෛලය මහා නීල්‍යාදි තෛලය පිණ්ඩ තෛලය පිළිස්සුම් තෛලය පීනස් භංග තෛලය බටු තෛලය බලකෝරන්ද තෛලය භෘංගමාලක තෛලය මහා නාරායන තෛලය මහා මාෂ තෛලය රත තෛලය රතුළූණු තෛලය ලසුනේරන්ද තෛලය ලෝකාන්ත තෛලය වජිරකන්ද තෛලයවාත විදුරංග තෛලය විසර්පහාර තෛලය සුලහාර තෛලය සර්වවිශාදි තෛලයශපද් තෛලය සිද්ධාර්ථ තෛලය සිතෝදක තෛලය ස්වල්පමාෂ තෛලයහන්දි නාරායන තෛලය නාගරාජ තෛලය  

 ක්‍රිමිරාජ නව නිෂ්පාදන වර්ගක්‍රිමිරාජ පේයාවක්‍රිමිරාජ පස් පංගුවක්‍රිමිරාජ දන්ත චූර්ණයක්‍රිමිරාජ මුඛ දෝවනයක්‍රිමිරාජ කුරුලෑ සුවයක්‍රිමිරාජ සඳුන් පැණිය

 අභිමතාර්ථ 
ආයුර්වේද පැලෑටි සහ ඖෂධ නිෂ්පාදකතාවය නැංවීම
පොදු ජනතාවගේ මනසෙහි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රම පිළිබඳ විශ්වාසයක් ගොඩනැංවීම
දේශීය ඔසු පැල හා බෙහෙත් වර්ග වගාකිරීම, ඉදිරිපත් කිරීම හා සංරක්ෂණය කිරීම
ආයුර්වේද විශය පථයට අනුකූල වන පරිදී ආයුර්වේද පර්යේෂණ ක්‍රමවිධි ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කිරීම
අත්‍යන්ත වූ පර්යේෂයන්ට භාජනය කිරීමෙන් දේශීය වෙදකමෙහි සැඟවුණු හැකියාවන් එළිදක්වා එම කුසලතා හා විශ්‍රම්භය අනෙකුත් වෛද්‍යාචාර්යය වරුන්ට ලබා දීම