දේපළ නීතිය - දේපළ අයිතිවාසිකම් හා ගිවිසුම්කර අයිතිවාසිකම්

දේපළ අයිතිවාසිකම් යනු බඩුබාහිරාදිය (දේපළක්) සම්බන්ධයෙන් අන් පුද්ගලයෙකූට එරෙහිව බලාත්මක කළහැකි අයිතීන්ය. ගිවිසුම්කර අයිතිවාසිකම් යනු විශේෂිත පුද්ගලයෙකූට එරෙහිව බලාත්මක කළහැකි අයිතීන්ය. දේපළ අයිතිවාසිකම් ගිවිසුමකින් ඇතිවිය හැකි අතර මෙම අයිතිවාසිකම් ද්විත්වය අතර අතිච්චාදනය වීමක් ඇත. උදාහරණයක් හැටියට ඉඩමක් විකූණුමකදී දෙආකාරයක අන්‍යෝන්‍ය නෛතික සබඳතාවන් ඇති වේ. වන්දි සඳහා නඩුවක් දැමීමට පුද්ගලික අයිතිවාසිකමක් ද දේපළක් භාවිතය සඳහා හිමිකාරකමක් ද ඇත.

හිමිකරු නොවන්නෙකූ හට යමක් පැවරීමේදී ප්‍රදානය කල අයිතිවාසිකම් ප්‍රමාණවත් නොවන විට පැහැදිලි ලෙසම විශේෂිත වෙනසක් දක්නට ලැබේ. මේ සඳහා දිය හැකි හොඳම උදාහරණය වන්නේ බල පත්‍රයයි. සාමාන්‍යයෙන් බලපත්‍රයක් ගිවිසුමකින් නිර්මාණය වූවත් එයින් හිමිකාර අයිතිවාසිකම් ප්‍රදානය නොකෙරෙ.