တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈၸၼ်ၻေႃꧤႃသ

ၸႃႇတိပီၵိူတ်ႇ လႄႈ တီႈယူႇပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ
ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး ပီမိူင်း 1316 ၼီႈ။ လိူၼ် (11) မႂ်ႇ၊ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း (28.09.1954) ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးရတၼႃႇမႅတ်ႈ လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇငဵင်း+ပႃႈၼၢင်းၶျူဝ်ႇ၊ ပွၵ်ႉရတၼႃႇသီႇရိ၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼုင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ လႄႈ ၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်းမႅတ်ႈ)
ပီမိူင်း 1337 ၼီႈ၊ လိူၼ် (7) မႂ်ႇ၊ (8) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ႉၸေးသီႇပိူင် တီႈပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈတၵ်ႉၵႃႇၸမ်ၵႆသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇသႃႇမၼေႇ တမ်ႈတီႈဢုပၸ်ႉၸေႇသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵဝိထတ ၵျွင်းၵျွၵ်ႉၼီႇတေႃးရ၊ မိူင်းသွၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီမိူင်း 1337 ၼီႈ၊ လိူၼ် (8) မႂ်ႇ၊ (8) ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပၸ်ႉၸေးသီႇပိူင် တီႈပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇ ၸမ်ၵႆသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း (ၽဝရႁၢၼ်း) တမ်ႈတီႈဢုပၸ်ႉၸေႇသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵဝိထၸ ၼႂ်ႈသိမ်ႇၶၼ်ႇထ ၵျွင်းၵျွၵ်ႉၼီႇတေႃးရ၊ မိူင်းသွၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇၼၼ်ႉလီငၢမ်းယဝ်ႉ။

တီႈၸဝ်ႈဢၼ်ယၢမ်ႈ သွၼ်ဢဝ်ပရိယၢတ်ႈပၺ်ၺႃႇတၢင်းမေႃမႃး
တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ပွၵ်ႉၼၼ်ႇတဝၼ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇ။
တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈပႃလိတၵ်ႉၵသူဝ်ႇ ဝိသုတ်ထႃႇရုင်ႇ၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

လိၵ်ႈလၢႆးပရိယၢတ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇပူၼ်ႉမႃး
ပီ 1359 (1998) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး “သႃႇသၼꩪꩡ ꩪမ်မႃၸရိယ” လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ။
ပီ 1362 (2001) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး မႁႃဝိၸ်ၸႃႇ (M.A)၊ ၸၼ်ႉၸွမ် (Kelaniya)၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ။
ပီ 1375 (2013) ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ (PhD)၊ ၸၼ်ႉၸွမ် (New Age)၊ ဝဵင်းၵလၵတ်ႉတႃး၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ပဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၸုမ်ႈၶူးပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁပ်ႉမႃး
ပီ 1365 ႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၵုၼ်း ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ “ မႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ” တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး
ပီ 1360 ၼီႈ တေႃႇထိုင် 1368 ၼီ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် သင်ႇၶၼႃႇယၵ (ၵိူင်းသူၺ်ႇၵိၼ်ႇ)။
ပီ 1369 ၼီႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် ၼႂ်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်သင်ႇၶၼႃႇယၵ (ၵိူင်းသူၺ်ႇၵိၼ်ႇ) တူင်ႇဝဵင်းၺွင်ႇသူၺ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ယူႇ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း တီႈၼႂ်းၵျွင်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း
ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း (23) တူၼ်၊ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ (53) တူၼ် ႁုပ်ႈတုမ် (76) တူၼ် ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၸၼ်ႇတေႃးၽႃႇသ (PhD) ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းၵျွင်း၊ ၸဝ်ႈသုၼၼ်ႇတ - ပဵၼ်ၵႅမ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်း၊ ၸဝ်ႈၸၼ်ႇတၸေႃးတိ - ပဵၼ်ၵႅမ်မၢႆ (2) ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်းယဝ်ႉ။

ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈ ပူင်သွၼ်လိၵ်ႈပၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶ
 မိူဝ်ႈပီ 2018 
+ၶပ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈသင်ႇၶႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢၼ်ပူင်သွၼ်၁ၸၼ်ႉၶူးသွၼ်12 ၸဝ်ႈသီလၵ်ႉၶၼ်တ ဝၵ်ၵပႃလိ၂ၸၼ်ႉလူင်6 ၸဝ်ႈဢထႅၵ်ႉယမိူၵ်ႈႁႃႈၵျၢမ်း၃ၸၼ်ႉၵၢင်20 ၸဝ်ႈၵၸ်ၸေးသတ်ႉတႃႇ၄ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ15 ၸဝ်ႈမႃႇတိၵႃႇထႃတုၵထႃႇၺဝႃႇ၅ၸၼ်ႉငဝ်ႈ20 ၸဝ်ႈၵၸ်ၸေးသတ်တႃႇ လႄႈ သင်ႇၵႁ

 ၽိုၼ်ဢိင် 

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်