ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၺ်ၺႃသီရိ သၢႆပွၼ်

ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ

ၸဝ်ႈၵိူတ်ႇ ဝၢၼ်ႈႁႃႉလိင်း၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။ မိူဝ်ႈဢႃယု လႆႈ ႁူၵ်းၸဵတ်းၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ၶႆၢႉၵႂႃႇယူႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၸိုၼ်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆ လႅမ်။ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1968 (1330) လိူၼ်ၸဵင်မူၼ်း၊ ဝၼ်းပုတ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ လုင်း ၸလေးသေႃး၊ ၸိုဝ်ႈမႄႈ ပႃႈၸၢင်းယူႇ။ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉ ၈ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉ ထူၼ်ႈမႆၢၸဵတ်းယူႇယဝ်ႉ။ 

မိူဝ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 9 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼႃးၸိုၼ်းသေ ယဝ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ၊ ၸၼ်ႉသွင်။  

တီႈပဵၼ်သၢင်ႇပဵၼ်ၸၢင်း
ၸဝ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈသေႃၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ မိိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၂၄.၉.၁၉၈၀။ ပဵၼ်ၸၢင်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႇ သတ်ထမ်မထိတိ၊ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင် မိိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁.၅.၁၉၉၀။ ဢုပၸ် သႆႇသြႃႇၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပၼ်ႇတိတ ဢၵ်ၵမႁႃပၼ်တိတမိူင်းၼွင်၊ တၵႃႇၸၢင်း ပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတင်းလၢႆ။

တီႈႁဵၼ်းတၢင်းမေႃ 
 ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။
 ဝတ်ႉပႃႇ မႆႉ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်။
 ဝတ်ႉၸေႇယမေႇတၼီႇ၊ ဝဵင်းမျွင်းမျ၊ တိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ။
 ဝတ်ႉၸေႃးတိၵႃႇရူင်ႇ၊ ဝဵင်ပျီႇ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်။
 ဝတ်ႉမႃႇလႃႇရူင်ႇ၊ တိူၵ်ႈထမ်ႇမသုၶ၊ ဝဵင်းပႁၢၼ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
 တိူၵ်ႈဝေႇယၼ်ႇၽူင်ႇတႃႇ၊ ဝတ်ႉၵၢင်၊ ၸေႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ၊ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။  

လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ယၢမ်ႈသွၼ်
 ၸဝ်ႈသၢင်ႇတိုဝ်းၵမ်
 မင်ၵလႃသုတ်ႈ
 သိင်ၵႃလေႃဝႃတ
 သိူၵ်ႈပိုၼ်းၽြႃး
 ပရိတ်တပႃလိ ၁၁ သုတ်ႈ
 သတ်တႃလူင် 8 ၽိုၼ်
 ဝိၼယ ၽိၵ်ၶု၊ ၽိၵ်ၶူၼီ
 ဢၽိထမ်မတ်ထသင်ၵႁ 9 တွၼ်ႈ
 ၼႃမပတ မႃလႃ လႄႈ 
 ဢႃၶျႃတပတမႃလႃ
 ဢၽိထႃၼပ်ပတီပိၵႃ
 တိၵမႃတိၵႃ
 တုၵမႃတိၵႃ
 မႃတိၵႃထႃတုၵႃထႃ
 သၢၼ်း
 ဢလင်ႇၵႃႇ
 ယမၵ ၶၼ်ထ၊ ဢႃယတၼ၊ ထႃတု၊ သၸ်ၸယမၵ
 ပတ်ႉထၢၼ်း
 ပႃရႃꩡိၵၼ် ပႃꩮိ  လႄႈ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
 သီလၵ်ၶၼ်ꩪဝၷ်ၷ ပႃꩮိ လႄႈ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
 ꩪမ်မသင်ၵꧣီပႃꩮိ လႄႈ ဢꩦ်ꩧသႃလိၼီ ဢꩦ်ꩧၵႃထႃ
 လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ပူင် သွၼ် တႃႇၸၼ်ႉ M. A Sri Lanka  ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႄႇလၼီႇယ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ
 လိၵ်ႈလႆၢး ဢၼ်ပူင်သွၼ် တႃႇၸၼ်ႉ Ph.D, India ၸၼ်ႉၸွမ်မႃၵထ၊ မိူင်းဢိၼ်း တီးယႃး။

ၸၼ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်ယဝ်ႉမႃး
 ၸၼ်ႉပထမ၊ တုတိယ၊ ဝဵင်းယွင်ႇႁူၺ်ႈ။
 ထမ်ႇမႃႇၸရိယ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ပရိယတ်တိသတ်ထမ်မပႃလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်။
 ထမ်ႇမႃႇၸရိယ သႃသၼထၸထမ်မႃၸရိယ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။
 M. A Sri Lanka လၢဝ်ၸွင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႄႇလၼီႇယ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
 Ph.D, India ၸၼ်ႉၸွမ်မႃၵထ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။ 

ၼႃႈၵၢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး
 ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူး သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ ၼႂ်းဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ဝတ်ႉတႆး ၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ဝတ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။
 ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႇတင်ႈမႃး မူႇၸုမ်းလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
 ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႈ ပၢင်သွၼ်ၾိင်ႈငႄႈ ပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလႆၢးတႆး လၢႆလၢႆတီႈ။ 
 ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ပၢင်သွၼ် လင်ႇၵႃႇလူင် ဢၼ်လုင်းၸလေးငိုၼ်းယွတ်ႈ မိူင်းယူႉ၊ လုင်းၶမ်းႁိူင်း ၸလေးၼမ်ႉ ၸလၢပ်ႈ၊ ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် မႃးပိုတ်ႇၽုၺ်ႇသွၼ်ပၼ် တီႈလုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တႆး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ 
 ယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သင်ႇၶတႆး၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
 ယၢမ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ၼႂ်း ဝတ်ႉတႆး ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ၊ ပုတ်ထၵယႃႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၆ ပီ။  
 ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵႂၢၼ်း တုပႃမွၵ်ႉၶ Deputy-Rector သႃႇရိပုတ်ႉတ ၶေႃးလိၵ်ႉ တီႈဝတ်ႉၵွင်းမူးၶမ်း၊ မူႇၸေႈ တႄႇပီ ၂၀၁၃ တေႃႇထိုင်ပီ ၂၀၂၁။ 
 ဝႆၢးၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁၅.၆.၂၀၂၁ ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉလူင် သီရိမင်ၵလႃႇ၊ ဝဵင်းၶူဝ်လမ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းၼႆႉ။ 
 မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12.5.22 ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်တႄႇၵေႃႇတင်ႈ ၶူဝ်လမ်ပုတ်ထၶေႃးလိၵ်ႉ။

ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ

 ပပ်ႉဝွၵ်း မွၵ်ႇၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ် ပီ 2001။ 
 ပပ်ႉမၢႆၵိုမ်း ပီၵွၼ်းငိုၼ်း ဝတ်ႉသၢမ်သၼ် ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ် (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ်ႁူဝ်) ပီ 1998။
 ပပ်ႉၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၶၢဝ်းတၢင်းဝႆႈၽြႃး ၼႃႈလိၼ်ထွတ်ႈမႅတ်ႈ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး (A Guide for Pilgrimage to the Holy Place of Buddhagaya)၊ ပီ 2008၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပပ်ႉသပ်း ၵႅမ်မိုဝ်း ဢင်းၵိတ်း-တႆး English-Shan Pocket Dictionary) ၵမ်းၼိုင်ႈ 2009။ 
 ပပ်ႉသပ်းလူင် ဢင်းၵိတ်း-တႆး ပီ 2016၊ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။
 ꩪမ်မပၻ ပိၼ်ႇတႆး ပီ 2013၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 သႃႇသၼႃႇ လႄႈ တႆး Buddhism and Tai ပီ 2014၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပပ်ႉမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈပရိယတ်ႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် ပီ 2015 (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ်ႁူဝ်)၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။  
 ပရိတ်တ ပႃꩮိၸဝ်ႈ 11 သုတ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး ဢိၵ်ႇၶေႃႈသပ်းလႅင်း ပီ 2015၊ ဢွင်ႇ ပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပိူင်တမ်းလိၵ်ႈ ဢင်းၵိတ်း ပီ 2015၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပိုၼ်းသႃႇသၼႃႇ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးပႃꩮိ ပိꩦၵၢတ်ႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ပီ 2018၊ ဢွင်ႇ ပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 တၢင်းႁူႉ လွင်ႈၼူၵ်ႉၵိၼ်ၼရႃႇ လႄႈ တူဝ်း ပီ 2018၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။  
 ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ပီ 2018၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပပ်ႉသႃရိပုတ်တၶေႃးလိၵ်ႉ မၢႆ-1၊ မၢႆ-2 ပီ 2019၊ 2020 (ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူၺ်းဢွၼ် ႁူဝ်)၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 လေႃးၵၼီတိ ပိၼ်ႇတႆး လႄႈ ၶေႃႈ သပ်းလႅင်း ပီ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ၾိင်ႈပွႆးတႆး 12 လိူၼ်  ပီ 2019၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပပ်ႉဝိသုၻ်ꩪိမၵ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး ပပ်ႉ-1၊ ပီ 2020၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 ပပ်ႉဝိသုၻ်ꩪိမၵ်ႈ ပိၼ်ႇတႆး ပပ်ႉ-2၊ ပီ 2020၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။
 ပိူင်တမ်းလိၵ်ႈ ပႃꩮိ (Pali Grammar) ပီ 2024၊ ၸဵင်ႇပႃႇရမီႇ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ။ 
 လၢႆးႁူၺ်းဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉသုတ်း How to Win Friends and Influence People) ပီ 2024၊ ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျူႇ၊ တူၼ်ႈတီး။ 
 လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်း ၼိၵႃယ ၻီꧠၼိၵႃယ ပီ 2025။ 
 လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်းၼိၵႃယ မꩡ်ꧢိမၼိၵႃယ ပီ 2025။
 လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်း ၼိၵႃယ သံယုတ်တၼိၵႃယ ပီ 2025။ 
 လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်းၼိၵႃယ ဢင်ၷုတ်တရၼိၵႃယ ပီ 2025 ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ 

လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်တင်းမူတ်း ဢမ်ႇယွမ်း ၆၀၇၀ ႁူဝ် ဢၼ်ပႃးၼႂ်းပပ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း သီႇႁူဝ်ႇ၊ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း၊ သဵင်မွၼ်းထမ်း၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈမိူင်း။

ပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈ
 ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၁ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉတႆး ၵဝ်ႈ လၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝၼ်းထိ ၂၇-၂၉.၁၂.၂၀၁၃။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်လူ ပဵၼ် ပိုၼ်းၽြႃး ပလသိႁိင်ႇၵ ဢမ်ႇၼၼ် ၽြႃးၵေႃႇမိူင်း၊ မိူင်းသႅၼ်ဝီ။ 
 ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၂ ဢၼ်ႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ဝၼ်းထိ ၂၇-၂၉.၁၂.၂၀၁၄။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
 ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢင် ၵၢၼ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပွၵ်းၵမ်း ၁ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းမၢဝ်း၊ ၸေႈၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၁၁-၁၂.၆.၂၀၁၄။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလူ ပဵၼ် ရတၼႃႇၵႅဝ်ႈမႅတ်ႈ သၢမ်ပိူင် ၽြႃး၊ တြႃး၊ သင်ႇၶႃႇ။ 
 ပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ် ၽႃႇသႃႇ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈ (Multiracialism as an Idea, Ideal, & Imperative: Managing Diversity in Singaporeႇ Eugene KB Tan School of Law Singapore Management University, Religion, Peace, Security, & Co-Existence Conference ဢၼ် ႁဵတ်း ၵႂႃႇ ဝၼ်းထိ ၁.၁၀.၂၀၁၃ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် သီႇတၵူႇ၊ တႃႈၵုင်ႈ၊ မျွၵ်ႉဢုၵ်ႉၵ လႃႇ။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
 ပၢင်ၵုမ်မုၼ်ၸဝ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထေႇရဝၢတ်ႈ "The 2nd Bi-Annual Conference of The Association of Theravada Buddhist Universities Sitagu International Buddhist Academic, Sagaing Hills, Myanmar" ဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇ ဝၼ်းထိ ၃၅.၃.၂၀၀၉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် သီႇတၵူႇ၊ ၸၵၢႆး။ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ 
 ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝူၼ်ႉသၢင် ၵၢၼ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပွၵ်းၵမ်း ၂ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းမၢဝ်း၊ ၸေႈၵဝ်ႇ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၂၈.၁၀.၂၀၁၅။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ
 ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ၃ ဢၼ်ႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉၵၢင်မိူင်း၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝၼ်းထိ ၂၇-၃၀.၁၂.၂၀၁၅။ ဢမ်ႇလႆႈလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်