တူၼ်ၶူးလူင် ဝိၸိၼ်တႃ (ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ)

ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၽၻ်ၻၼ်တ ဝိၸိၼ်တႃ (ပြည်နယ်သံဃဝန်ဆောင်၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈထမ်ႇမမိတ်တဝူင်းမဵတ်ႉတႃႇ မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ) ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ 

ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ
လုင်းသႃႇ
ပႃႈၼၢင်း
ပႃႈယူင်ႇ
ၸၢႆးသူၺ်ႇထုၼ်း ၼႆ သီႇၵေႃႉ၊  မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႉပၢႆ မၢႆထူၼ်ႈသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ
တီႈၵျွင်းၼႃးထွၼ်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။ 

ပေႃႈၶၢမ်ႇ မႄႈၶၢမ်ႇသၢင်ႇ
ပူႇမုၼ်ဝိ + ၼၢႆး မုၼ်လႃႉၶိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉဢၢင်း၊ တူင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း
ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်  ပၺ်ၺႃၽေႃၵ၊ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈႁၢႆး၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ ႁဵတ်းပဵၼ်ဢုပၸ်ႉၸေႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၵျွင်းလူင်ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။

ပေႃႈၶၢမ်ႇ မႄႈၶၢမ်ႇၸၢင်း
ပူႇမုၼ်ထီး+ၼၢႆး မုၼ်ထီး၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ပွၵ်ႉ(2)။ 
မႄႈဢွၵ်ႇၼၢႆးမုၼ်ၼုမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇလူင် တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ် တၵႃႇပၸ်ႉၸေးသီႇပိူင်သေ ထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ် တီႈၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။

တီႈယၢမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမႃး
ၵျွင်းၼႃးထွၼ်ႇ တူင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၵျွင်းၺွင်ႇၼီႇ ပၢင်ႇဢူးလူင်၊ ၵျွင်းၽူဝ်းတေႃႇ လႄႈ ၵျွင်းၵၢင်ဝဵင်း၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း
ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇ-လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတ တမ်ႈတီႈ တူၼ်ၶူးလူင် ၸဝ်ႈမိလိၼ်ၻ ၵျွင်းလူင်ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၽူဝ်းတေႃႇ သေ တႄႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1345 တေႃႇပေႃး ထိုင်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈၸၢမ်ႇသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇပီၼႆႉ 1387 ၼီႈ ၼႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇၸဵမ် မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵွၼ်းဝတ်ႉ မႃးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် လုၵ်ႈၼွင်ႉ တပေးတၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ
ပြည်နယ်သံဃဝန်ဆောင်
ႁူဝ်ပဝ်ႈထမ်ႇမမိတ်တ ဝူင်းမဵတ်ႉတႃႇ မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ
ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသင်ၶၼႃယၵ တူင်ႇဝဵင်း။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသင်ၶၸေႈဝဵင်း။
ၼႃယၵ မုၵ်ႉၸုမ်း ပရိယတ်တိသၻ်ꩪမ်မပႃလ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ဢွၼ်ႁူဝ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်သွၼ်ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ ဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ဢွၼ်ႁူဝ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ပၢင်သွၼ်ႁူင်း ႁဵၼ်းထမ်မ ဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းမုၼ်ၸဝ်ႈသွၼ် ဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ 
သူင်ႇလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးၵႂႃႇ သိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း၊
ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း-မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶူးတွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ဝႃယႃမိၼ် တႃၽိပႃလ လႆႈၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈ မိူင်း လႄႈ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈ မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈ မီးၼမ်ႉၸႂ်လီ ဢမ်ႇထီႇၼဵဝ်၊ မေႃၸွႆႈထႅမ် မေႃယိုၼ်ႈပၼ်။ ဢမ်ႇမေႃပွင်ႉမေႃလႃႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေး လႄႈ မေႃ ယိုၼ်ႈၵၼ်ႈ  ၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်း တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းတင်းၼမ် လီယိူင်ႈ ပိုင်ႈဢိင်ၵိူဝ်း လီ တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ 

ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း
ပီတႆး 2120 ၼီႈ၊ ပဵၵေႃးၸႃႇ 1387 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵမ် မႂ်ႇ(14)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း၊(1/1/2026) ၶၢဝ်း ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း(1:30)မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်း လႆႈၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇတီႈ ၵျွင်းလူင်ယူမ်း၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ မိူင်းတႆးပွတ်း ႁွင်ႇ မိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈ (71) ပီ၊ ဝႃႇသႃ ၸဝ်ႈ (50) ဝႃႇ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်