ရႁၢၼ်းပႅတ်ႇမဵဝ်း

ရႁၢၼ်း 8 မဵဝ်း
1. ဢေႁိꧤိၵ်ၶုပသမ်ပၻႃ ရႁၢၼ်း ဢၼ်ၽြႃးႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ “ဢေႁိꧤိၵ်ၶု” ၼႆသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းၵႂႃႇ။ (ၸိူဝ်းၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတရႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးႁပ်ႉဢဝ်တြႃး ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ တူၼ်တူဝ် ၽြႃးယိုၼ် ႁပ်ႉပဵၼ်တပႄးသေ ႁပ်ႉႁွင်ႉ “ဢေႁိꧤိၵ်ၶု = မႃးလႄႈ ရႁၢၼ်း” ၼႆသေ ပဵꧣ်ရႁၢၼ်းၵႂႃႇ) 
2. သရၼၷမၼူပသမ်ပၻႃ လွတ်ႈႁေႃးႁပ်ႉဢဝ် သရၼၵုင်ႇသၢမ်ပိူင်သေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း။ (ပၢၼ်ၽြႃး မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ်ဝႃႈ “ၸိူဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ် ရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ် လွတ်ႈႁေႃး သရၼၵုင်ႇ သၢမ်ပႃးသေ ႁပ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်းလႆႈယူႇ”ၼႆလႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈလွတ်ႈႁေႃး သရၼၵုင်ႇသၢမ်ၵမ်းသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းၵႂႃႇ) 
3. ဢေႃဝႃတပꩦိၷ်ၷႁꧣူပသမ်ပၻႃ ႁပ်ႉဢဝ် ဢေႃးဝႃႇတ တီႈၽြႃးသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း။ (ၸဝ်ႈမႁႃႇၵတ်ႉသပ ဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်း မႃးႁူပ်ႉၽြႃး လႆႈမႃးထွမ်ႇၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတၽြႃးသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းၵႂႃႇ) 
4. ပၺ်ႁႃၿျႃၵရꧣူပသမ်ပၻႃ တွပ်ႇပၼ် ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း။ (ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေႃးပႃႇၵ ဢႃႇယု တိုၵ်ႉလႆႈ ၸဵတ်းၶူပ်ႇၵူၺ်းသေတ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တွပ်ႇလႆႈ ၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းပဵၼ် “ဢေၵံ ၼႃႇမ ၵိံ - ၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်? သၿ်ၿေသတ်တႃ ဢႃႁႃရၻ်ꩪိၵႃ - ၼိုင်ႈၼႆႉ ၵႃႈပဵၼ်သတ်ႉတဝႃႇ တင်းသဵင်ႈ လႆႈဢိင်ပိုင်ႈ ဢႃႇႁႃႇရ”ၼႆလႄႈ ၽြႃးႁပ်ႉပဵၼ် ရႁၢၼ်းၵႂႃႇ) 
5. ၷရုꩪမ်မ ပꩦိၷ်ၷႁၼူပသမ်ပၻႃ  ႁပ်ႉဢဝ် ၶေႃႈထမ်းယိုၼ်ၼၵ်း ၵရုထမ်ႇမ ပႅတ်ႇပိူင်သေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း။ (မႄႈၼႃႉၵေႃးတမီႇၶႂ်ႈပဵၼ် ရႁၢၼ်းၼၢင်းယိင်းၼႃႇလႄႈ ၵႂႃႇယွၼ်းတီႈၽြႃး၊ ၽြႃးၸင်ႇတမ်းဝၢင်း ၶေႃႈထမ်းယိုၼ်ၼၵ်း ၵရုထမ်ႇမပႅတ်ႇပိူင် ပေႃးတေတိုဝ်းၵမ်လႆႈၸိုင် တေႁပ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်းၼႆလႄႈ မႄႈၼႃႉၵေႃးတမီႇၵေႃႈ ႁပ်ႉသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းယိင်း ၽိၵ်ႉၶုၼီႇၵႂႃႇ) 
6. ၻူတေၼူပသမ်ပၻႃ လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈတၢင်တူဝ် မွၵ်ႇလၢတ်ႈသေ ႁပ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်း။ (မႄႈမွၵ်ႇယႃႈ ဢꩦ်ꩧၵႃသိၵႃ မၼ်းၼၢင်းယွၼ်းပဵၼ် ရႁၢၼ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇတေမႃးလႄႈ ၽူႈတၢင်တူဝ် မႃးဝႆႈလဝ်ႈတီႈၽြႃးသေ ႁပ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်းယိင်းၵႂႃႇ) 
7. ဢၻ်ꩪဝႃၸိၵူပသမ်ပၻႃ ၸုမ်းရႁၢၼ်းၼၢင်းယိင်းၶဝ် ဢဝ်ၺၢတ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵမ်ႇမဝႃႇသၢမ်ပွင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် သီႈပွၵ်ႈ (ၺၢတ်တိၸတုတ်ထၵမ်မဝႃႇ) ဢိၵ်ႇ ၸုမ်းရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ လႆႈဢဝ် ၺၢတ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵမ်ႇမဝႃႇသၢမ်ပွင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် သီႈပွၵ်ႈ (ၺၢတ်တိၸတုတ်ထၵမ်မဝႃႇ)၊ လႆႈႁဵတ်းၼႆ လႆႈဢဝ် ၺၢတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇ ပႅတ်ႇပွၵ်ႈ လွတ်ႈႁေႃးမၵ်းမၼ်ႈပၼ်သေ ပဵၼ်မႃးရႁၢၼ်း။ (လိူဝ်သေ မႄႈၼႃႉၵေႃးတမီႇ ရႁၢၼ်းၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၼႆႉ လႆႈဢဝ် ၺၢတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇ ပႅတ်ႇပွၵ်ႈ လွတ်ႈႁေႃးမၵ်းမၼ်ႈသေ ပဵၼ်မႃး ၵူႈၸဝ်ႈ) 
8. ၺတ်တိၸတုတ်ထ ၵမ်မူပသမ်ပၻႃ ၸုမ်းရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ် ဢဝ်ၺၢတ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၵမ်ႇမဝႃႇသၢမ်ပွၵ်ႈ ႁွမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်သီႇပွၵ်ႈ (ၺၢတ်တိၸတုတ်ထၵမ်မဝႃ) လွတ်ႈႁေႃးပၼ်သေ ပဵၼ်မႃးရႁၢၼ်း။ (ရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ် တႃႇတေလႆႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇၽတ်းႁေႃးမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၺၢတ်တိၸတုတ်ထၵမ်မဝႃသေ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႈ) 
ၼႂ်းပႅတ်ႇမဵဝ်းၼၼ်ႉ မၢႆ 1,3,4,5 ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်တူဝ်ၽြႃး ၵေႃႉဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ရႁၢၼ်းယဝ်ႈ။ 
ၼႂ်းပႅတ်ႇမဵဝ်းၼၼ်ႉ ဢေႁိꧤိၵ်ၶုပသမ်ပၻႃ၊ သရၼၷမၼူပသမ်ပၻႃ၊ ဢေႃဝႃတပꩦိၷ်ၷႁꧣူပသမ်ပၻႃ၊ ပၺ်ႁႃၿျႃၵရꧣူပသမ်ပၻႃ လႄႈ ၺတ်တိၸတုတ်ထ ၵမ်မူပသမ်ပၻႃ ၶဝ်ႁႃႈဢၼ်ၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးယဝ်ႈ။ ၷရုꩪမ်မ ပꩦိၷ်ၷႁၼူပသမ်ပၻႃ၊ ၻူတေၼူပသမ်ပၻႃ လႄႈ ဢၻ်ꩪဝႃၸိၵူပသမ်ပၻႃ ၶဝ်သၢမ်ပိူင်ၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ရႁၢၼ်းၼၢင်းယိင်းယဝ်ႈ။

ၼႂ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇ ရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆး ႁႃႈမဵဝ်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၼိူဝ်သီႇဢၼ်တႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၽြႃးၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ရႁၢၼ်းၼၢင်းယိင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵိုတ်းဝႆႉ ၺတ်တိၸတုတ်ထ ၵမ်မူပသမ်ပၻႃ ဢၼ်ဢဝ်ပဵၼ် ရႁၢၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးၼၼ်ႉ ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်