ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပၼ်ႇတဝႃၽိပႃလ

ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပꧣ်ꩦဝႃꧤိပႃလ ၼႆႉ ၵိူတ်ႇတီးဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၸဝ်ႈမိူင်း၊ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵိူတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီၵေႃးၸႃႇ 1340 လိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း (ၵိူတ်ႇႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆး) ဝၼ်းထိ (29.11.1978)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  

 ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈ လႄႈ တီႈယူႇ 
လုင်းမုၼ်ၸေယ+မႄႈမုၼ်တီႇ ပွၵ်ႉသွင် ၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ
ပီႈၼွင်ႉ* မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉၵၼ် (7) ၵေႃႈ (ၸၢႆးသီႇ ယိင်းသၢမ်) ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈသီႇယဝ်ႉ။

 ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ  
မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1348 လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ(8)ၶမ်ႈ (17.12.1986) ၽွင်းမိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ (8)ၶူပ်ႇ တႂ်ႈႁူမ်ႈငဝ်း ၸဝ်ႈသြႃႇပၺ်ၺႃဝမ်သ ၵျွင်းပၢင်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။

 ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း  
မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1360 ၼီႈ၊ လိူၼ်သီႇမူၼ်း (1.3.1999)  ဢဝ်တၵႃႇ တေႃႇၶိၼ်ႇၸိင်ႇ (ဂရိတ်ဝေါလ် စာရေးကိရိယာ အရောင်းဆိုင်) ၶဝ်ႈပီႈၼွင်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်တၵႃႇၸၢင်းသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸၢင်း တႂ်ႈႁူမ်ႈငဝ်း ၸဝ်ႈသြႃႇၽတ်တၼ်တဝၼ်ၼိတႃၽိဝမ်သ ၵျွင်းဝႃးတၢၼ်း ၼႂ်းသိမ်ႇတိူၵ်ႈ မႁႃႇဝိသုတ်ႉ ထႃႇရူင်မႂ်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ 

 ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၼႂ်းမိူင်း 
 တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝတ်ႉပၢင်ႇ၊ လၢႆးၶႃႈ။ (1348-1352၊ 1364-1366) ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ မူလ၊ ပထမ၊ တုတိယ၊ တတိယ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
 ဝတ်ႉတေႃးဢူးၶူႇ ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ။ (1353-1355)ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ အခြေပြုမူလ၊ ပထမငယ်၊ ပထမလတ်
 ဝတ်ႉၵျၶၢတ်ႈဝဵင်း ဝဵင်းပၵူဝ်း။ (1356-1360) ပထမကြီး၊ ပါရာဇိကဏ် နှင့် ဓမ္မသင်္ဂဏီ နှစ်ကျမ်းစွဲ။
 ဝတ်ႉမႁႃဝိသုတ်ႉထႃႇရူင်ႇမႂ်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ (1361-1363) ဓမ္မာစရိယ ၃ ကျမ်းပြီး
 ဝတ်ႉတႆးၵဝ်ႈလၵ်း၊  တႃႈၵုင်ႈ။ (1367) ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢင်းၵိတ်ႉ။

 ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်း လႄႈ တီႈယူႇသဝ်းမႃး
 ဝတ်ႉမၵုတႃရႃမ ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ပူဝ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ် BPU,ၸၼ်ႉၸွမ် Kelaniya မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။ (1368-1371)* ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ MA 2 ဢၼ် တီႈသွင်ၸၼ်ႉၸွမ်။
 ဝတ်ႉတႆးၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ၊ ပုတ်ႉထၵယႃႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။ (2010-2013) တွပ်ႇဢွင်ႇ တႃႇတေၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း PhD တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မၵထ။
 Somaiya Collage, ၸၼ်ႉၸွမ် Mumbai  မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။ (2011-2015)* ၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉPhD. 
 ဝတ်ႉသႃႇသၼလႅင်းၶမ်း၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ (2015* တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် )
 ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (2018* တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)

 ၸုမ်ႈၶူး ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းလႆႈမႃး 
 ပီ 1999 ၸုမ်ႈၶူး ပရိယတ်တိသတ်ထမ်မပႃလထမ်မႃၸရိယ(ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး) လႆႈၸုမ်ႈၶူး ဢၽိပႃလ ။
 ပီ 2001 ၸုမ်ႈၶူး သႃသၼထၸထမ်မႃၸရိယ (လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ)။
 ပီ 2006 ၸုမ်ႈၶူး MA ၸၼ်ႉၸွမ် Pali and Buddhist University, မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။
 ပီ 2007 ၸုမ်ႈၶူး MA ၸၼ်ႉၸွမ် Kelaniaya မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ။
 ပီ 2016 ၸုမ်ႈၶူး PhD ၸၼ်ႉၸွမ် Mumbai မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။

 ၸုမ်ႈၵုၼ်း ဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈမႃး 
 ပီ 2026 ၸုမ်ႈၵုၼ်း “ၵၼ်ꩪဝႃၸၵပꧣ်ꩦိတ”၊ လူင်ပွင်ၸိုင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ။

ပပ်ႉလိၵ်ႈ လႄႈ မူႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ
 ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်း ၶၢဝ်းတၢင်းဝႆႈၽြႃး ပုတ်ႉထၵယႃႇ မိူဝ်ႈပီ 2016
 ပပ်ႉ ယူႇႁမ်ႉၽၢၼ်ႇ လူဝ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် မိူဝ်ႈပီ 2017
 ယၢမ်ႈတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃး မွၵ်ႈ 17 ႁူဝ်။

 ၼႃႈၵၢၼ်လူင် ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းႁၢပ်ႇႁၢမ်ဝႆႉ မိူဝ်ပူၼ်ႉမႃး လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႄႈ တူဝ်ထူပ်း 

 ၸဝ်ႈသြႃႇၵွၼ်းၵျွင်း 
 ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ သႃႇသၼလႅင်းၶမ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (2015 တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)
 ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝတ်ႉပၢင်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (2017 တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်
 ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (2019 တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)

 ၵေႃႇတင်ႈ 
 ပဵၼ်ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ၵျွင်းၸဝ်ႈၶၢဝ်ႁေႃႁႅင်းပတုမ်ႇမႃႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
 ၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းဝႆႈၽြႃးပုတ်ႉထဝၼ်ႇတၼႃႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ

 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ 
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး။
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ ဝတ်ႉႁေႃၶမ်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉၸၽိူတ်ႉပုတ်ႉထဝိႁႃရ ၊ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ။ 
 ပဵၼ်ၼႃႇယၵ ႁူင်းႁဵၼ်းႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇ (Integrated Development Institute* IDI) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
 ယၢမ်ႈပဵၼ်ၵႅမ်ႇၼႃႇယၵ သင်ႇၶတႆး မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ (2009-2010)

 EC & Senate of SSBU 
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း EC ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး။
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း Senate ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး။

 ႁူဝ်ပဝ်ႈ 
 ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသင်ႇၶၸဝ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။

 ၽူႈမၢႆ 
 ၽူႈမၢႆလူင် ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး (Registrar, SSBU) (2019* တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်)။ 
 ၽူႈမၢႆ (အကျိုးတော်ဆောင်)၊ ၸုမ်းသင်ႇၶၼႃႇယၵ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (န၀မရွေး* 2025* တေႃႇယၢမ်ႈလဵဝ်။
 ၽူႈမၢႆ (ၸုမ်းၽူႈမၢႆ) ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး။

 Head of Department (SSBU) 
 ႁူဝ်ၼႃႈထႃႇၼ ၽၢႆႇပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ (SSBU)(Head of Department of Buddhist Philosophy  and Ethics) 

 ၶူးသွၼ်၊ ၵထိၵ 
 ၶူးသွၼ်ၵထိၵ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး။
 မိူဝ်ႈပီ 1999 ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇၶၢမ်ႇ၊ မိူင်းယၢင်၊ ၸိုင်ႈမိူင်းၶၢင်။ ၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းပီႈၼွင်ႉတႆး ပွတ်းမိူင်းၶၢင်ၶဝ် တိုၵ်ႉတွင်ႉမႆႈလိၵ်ႈတႆးလႄႈ လႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ၵႂႃႇသွၼ်ပၼ်ၶဝ်။
 မိူဝ်ႈပီ 2000 ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ဝၢၼ်ႈႁၢႆးပႃႇ၊ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ
 ယၢမ်ႈႁဵတ်းၶူးသွၼ်ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ၼႂ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈမႃး မွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 6 ပီထပ်းၵၼ်။
 ယၢမ်ႈႁဵတ်းၶူးသွၼ် သွၼ်လိၵ်ႈပထမပျၢၼ်ႇ တီႈတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈမႁႃဝိသုတ်ႉထႃရူင်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼိုင်ႈပီ။
 ယၢမ်ႈႁဵတ်းၶူးသွၼ်လိၵ်ႈ တီႈၵျွင်းပၢင်ႇမႃး တႃႇပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်တိသတ်ႉထမ်မပႃလ တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ လႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်းပၢင်လူင် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈပီ။

 ၸၼ်ႉသင်ႇၶၸိုင်ႈမိူင်း (နိုင်ငံတော်အဆင်.)
 ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း “သံဃာသမုတိရ သံဃကိုယ်စားလှယ်) ၸိုင်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (2022* တေႃႇယၢမ်ႈလဵဝ်။

 တႅမ်ႈပပ်ႉလၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ 
 ၽူႈတႅမ်ႈဝိၶျႃးဢၽိထမ်ႇမ ပပ်ႉလၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ ပရိယတ်တိသတ်ထမ်မပႃလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ။

 ၸတ်းပၢင်ၵမ်ႇမထၢၼ်း လႄႈ ႁေႃးတြႃး 
 ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းပၢင်တြႃး (7) ဝၼ်း တီႈၵျွင်းပၢင်ႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း (5) ပီ ထပ်းၵၼ်။
 ပဵၼ်ၽူႈႁေႃးတြႃးၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝိူင်းဢၼ်ယူႇသဝ်း။

 လူႇဢၢၼ်ၽိုၼ်ႈလိၵ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လႄႈ ပူင်သွၼ် လႅၵ်ႉၶျႅူဝ်ႇၽိသႅတ်ႇ 
 ပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈ သႃႇရိပုတ်ႉတၶေႃးလဵၵ်း ၊ မူႇၸေႈ
 ပၢင်သွၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း မိူင်းၵိုင်
 ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း တၢင်ႉယၢၼ်း
 ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း ၼွင်ၽႃ ၶူဝ်လမ်
 ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ--* ၵျွင်းႁူဝ်လွႆ လၢႆးၶႃႈ
 လွႆလူင် ပရႁိတ တူၼ်ႈတီး။
 သႃႇသၼလႅင်းၶမ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။

 ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ လႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး (ၸိူဝ်းပႃႈယႂ်ႇ) 

 ပဵၼ် ၽူႈမၢႆပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး* ၸဝ်ႈလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ယိပ်းၵၢၼ် လုမ်းပရိယတ် ဢၼ်တင်ႈဝႆႉတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ထမိူင်းတႆး ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းပီၵၢၼ်ႁဵၼ်း 2023-2024 /  2024-2025 / 2025-2026 ၼႆႉ ၸဝ်ႈလႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းတႃႇၽိတ်ႈပၢင်းမႃးဢွၵ်ႇ ၶေႃႈထၢမ်၊ ဢွၼ်ႁူဝ်ဢိတ်ႇၶေႃႈထၢမ်၊ ၸတ်းပၢင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ်၊ လႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်ယိပ်းဝႆႉ မၢႆၵပ်းသိုပ်ႇတႃႇၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢီးမေလ်း၊ ၽူင်း ၸုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူင်းႁဵၼ်းၶၢဝ်းမႆႈ လႄႈ ငိုၼ်ႈၵွင်ၵၢင် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၶၢဝ်းမႆႈ ဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၽူႈတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႈၵပ်း ပိူင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ၊ ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇပပ်ႉလၵ်းသုတ်ႇ၊ လႄႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းၽူႈမၢႆ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 
 ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် (Registrar) ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆးသေ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းၶူးသွၼ်ပႃးထႅင်ႈ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၼႃႇယၵ ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸွမ်းၽွင်ႈ။ 
 မိူဝ်ႈပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး ၵမ်းၼိုင်ႈ ႁူဝ်ႁဵၵ်ႇ (2023) ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပဵၼ် ၽူႈႈမၢႆလူင်သေ   ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပၢင်းထိုင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်လႆႈၸုမ်ႈ ၵူႈၸဝ်ႈ ၵူႈၵေႃႉ  ၵမ်းၵေႃႉၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ၸုမ်ႈၶူး၊ ၼႂ်းသိမ်ႇၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး။
 ဝတ်ႉသႃႇသၼလႅင်းၶမ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ သင်ႇၶၸဝ်ႈလၢႆးၶႃႈၶဝ် ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၼင်လိၼ်ဝႆႉသေ မီးၵျွင်းၵဝ်ႇဢွၼ်ႇ ပႆႇပဵၼ်ႁဵတ်းၵျွင်း ဝၢႆးသေသိုဝ်ႉယဝ်ႉသၢမ်ပီၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸင်ႇၵႂႃႇဢဝ်ဝႃႇ တီႈပုၼ်ႉသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇၵၢႆႇၵျွင်းလူင်သီႇၸၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 9.1.2019 ၼၼ်ႉလီငၢမ်း။
 ယၢမ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၊ သူင်ႇၸုမ်းဝႆႈၽြႃး၊ မိူင်းဢိၼ်းတိယ တီႈဝတ်ႉတႆးၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ပုတ်ႉထၵယႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း သီႇပီ ပၢႆ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ လႆႈမိူဝ်းလေႇဢဵဝ်ႇၸႂ်း ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵေး၊ တႆးၶမ်းတီး၊ တႆးၶမ်းယၢင်း၊ တႆးဢၢႆႈတွၼ်း မိူင်းဢိၼ်းတိယ ၼႂ်းမိူင်းဢႃရူၼႃႇၶျိူဝ်ႇ လႄႈ မိူင်းဢႃႇသမ်ႇ ။ 
 ဢွၵ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶူးဝိၸိၼ်ႇတႃႇ ယိပ်းၵုမ်းၵမ်တီႈလိၼ်ၵုင်းၽြႃးထမ်ႇမ ၸၢၵ်ႈ 21 လၵ်း ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သႃႇသၼႃသေ သိုပ်ႇပဵၼ်ၽူႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မႃး။
 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းယႃ လၢႆးၶႃႈ 
(ၵ) ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁူင်းယႃ ႁွင်ႈၵူၼ်းပဵၼ် သွင်ၸၼ်ႉ (140+48* ပေႇ) 
(ၶ) ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢွင်ႈ OPT (ၵူၼ်းၶႆႈၼွၵ်ႈ) ၸၼ်ႉလဵဝ် (70+48 ပေၢ)
(င) သိူဝ်ႇတၢင်းၵွၼ်ၵရဵၵ်ႉ လုၵ်ႉတီႈတၢင်းလူင် ၶဝ်ႈၸူးသွင်ႇ ၵူၼ်းပဵၼ်သွင်ၸၼ်ႉ
(ၸ) ႁူင်းဝႆႉ ဢွၵ်ႇသျီႇၵျိၼ်ႇ
(သ) ၽႆးသူဝ်ႇလႃႇ ၼႂ်းဝၢင်း
(ၺ) ႁူဝ်ႉဝၢင်းႁူင်းယႃ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ။
(တ) တွၵ်ႇၼမ်ႉမေႃႇဢဝီႇၸိ၊ ၽၢႆႇလင်ႁူင်းယႃသွင်ၸၼ်ႉ။
 ဢွၼ်ႁူဝ် ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တႃးသီ ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈသေ  မိူဝ်ႈပၢင်တၢင်ႇထီးၼၼ်ႉ တမ်တူဝ် ၸဝ်ႈၶူးလူင်ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ မႃးတၢင်ႇပၼ်။
 ဢွၼ်ႁူဝ် ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းၵျွင်းၽြႃးဢိၼ်းသၢၼ် ၼႂ်းဝၢင်းၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ယၢတ်ႇၼမ်ႉၸွမ်း ဝၼ်းတၢင်ႇထီးၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း။
 မိူဝ်ႈပီ 2019 ၼၼ်ႉ ၶုတ်းလႆႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးၵဝ်ႇၵႄႇ မွၵ်ႈ 200 သူႇပၢႆ ၼႂ်းဝၢင်းၵွင်းမူးလေႇၽေႃႇ ဝၢင်းၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇသေ  ဢွၼ်ႁူဝ် ပၢင်းမႃးသိမ်းဝႆႉ တီႈၵျွင်းၽြႃး ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းပၢင်ႇ။
 တီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ် ပဵၼ်တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈမႃးသေပွၵ်ႈ ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈႁဝ်းမိူဝ်းႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ယဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈမီးၶူးသွၼ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ်ႁူဝ်သိပ်းမၼ်းမႃးသေ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉပၼ် ၵျွင်းၼွၼ်းၼႃႇယၵ လႄႈ ၼႂ်းပီ 2026 ၵႂႃႇၼႆႉ တေၵေႃႇၵၢႆႇႁူင်းထမ်းမႂ်ႇလူင် (120+70 ပေႇ) ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
 တီႈၵျွင်းပၢင်ႇတႄႉ လႆႈသိုပ်ႇယိပ်းမႃးတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇသီႁၼႃတသေ ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်းယုၵ်ႉၸၼ်ႉတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်မီးသင်ႇၶ (100) ပၢၵ်ႇၸဝ်ႈ ပၢႆၵူႈပီပီသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ႇၵျွင်း ၼႃႈတူမုၵ်ႉဢူး၊ ၶိုၼ်းလွမ်ႉႁူဝ်ႉဢုတ်ႇမႂ်ႇ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉႁုၼ်ႁၢင်ႈ ၽြႃးသမ်ႇမႃထိ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၸၼ်ၸႂ်ၵူၼ်ႈတင်းၼမ်၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉၵျွင်းသွမ်းသၢမ်ၸၼ်ႉ၊ ထၢင်ႇၽၢႆႈဢွၼ်ႇ ထၢင်ၽၢႆႈလူင် လႄႈ ၼႃႈတူၵွင်ႁူၵ်းလုၵ်ႈယဝ်ႉ
 တႃႇတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဝတ်ႉပၢင်ႇ တေၸုၵ်းလႆႈၵႂႃႇၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈငိုၼ်းထုၼ်းဝႆႉ တႃႇ (9) ၵွင်
(၁) ငိုၼ်ႈထုၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
(၂) ငိုၼ်းထုၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်ႉ
(၃) ငိုၼ်းထုၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၽႃႇသႃႇ ပၢႆးၼပ်ႉ
(၄) ငိုၼ်းထုၼ်းပၢႆးယူႇလီ
(၅) ငိုၼ်းထုၼ်းၶဝ်ႈသၢၼ်
(၆) ငိုၼ်းထုၼ်းၽိုၼ်း
(၇) ငိုၼ်းထုၼ်းၵျွင်းသွမ်း
(၈) ငိုၼ်းထုၼ်းၵျွင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
(၉) ငိုၼ်းထုၼ်းၵႃႈၼမ်ႉၽႆး
 ၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းပၢင်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တီႈၵူၼ်းတင်းၼမ်မႃးႁွတ်ႈထိုင်သေ ၸႂ်ၵတ်းယဵၼ် လႆႈဝႆႈၽြႃးလီၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇတင်ႈဝႆႉ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၽြႃးသမ်ႇမႃထိ ဢၼ်မီးဝႆႉတၢင်း ႁွင်ႇၵျွင်းလူင်သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼွပ်ႈဢၢပ်ႈၸုမ်ႈၶူး 
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ႁၵ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သူင်ႇသိူဝ်းမႃးၸွမ်းၽၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆးၸဵမ်ႈလႂ်လႂ် ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ 2026 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸင်ႇလႆႈၼွပ်ႇဢၢပ်ႈ ၸုမ်ႈၶူးၽၢႆႇပူင်သွၼ်လိၵ်ႈ 'ၷၼ်ꩪဝႃၸၵပꧣ်ꩦိတ' တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၶူး Dr. ပꧣ်ꩦဝႃꧤိပႃလ ႁဝ်းယူႇသဝ်းဢဝ်ဝႃႇတီး ဝတ်ႉပၢင်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈသေ ပေႃးဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ တေႃႇပေႃးၶဝ်ႈဝႃႇၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းယူႇ ၵႂႃႇယူႇသဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆးယူႇယဝ်ႉ။

 ၽိုၼ်ဢိင် 

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်