ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း

ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း (, ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ဢူၽုင်းယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႆး မႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃးၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႁႅင်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵႃႉၶၢႆ သႅင်ၶဵဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၶဝ်လႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉလႄႈ ပေႃးဝႃႈ မိူင်းၵွင်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ပဵၼ်တီႈ သႅင်ၶဵဝ်ဢွၵ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ "မိူင်းၵွင်" ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် မိူင်းၵွင်သေ ပဵၼ်မႃး မိူင်းၵွင်းၼႆယဝ်ႉ။

ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃႇ တီႈႁွင်ႈဢွၼ်ႇမိူင်းၵွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းသေ ပေႃးဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆ ၃၀၆ လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းၸႄႈၼႃးၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ ၁၇ လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်းလႄႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၵၢတ်ႇ၊ ယူင်ႉသၢင်ႈဢုတ်ႇတိူၵ်ႈဝႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵိုၼ်းဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး လႄႈ တင်းၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇမၢၼ်ႈၸပ်ႈလေႃးလႄးၵၼ်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ဢိင်လူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူဝ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉၼႆ မီးဝႆႉ ၁၃၂,၂၆၄ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ထုင်ႉမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၃၆၀ လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။

ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႆႉတီႈထုင်ႉဢွၵ်ႇသႅင်ၶဵဝ်လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇတီႈဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈၶုတ်းသႅင်ၶဵဝ်၊ လွင်ႈသူၺ်းသႅင်ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ သႅင်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသႅင်ၶဵဝ်ဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် သႅပ်ပတ်း ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁႆႈၵၢၼ်ၼႃးၵေႃႈႁတေ်းယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ပႃႈႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ တႃႇၵႂႃႇတႃႇမႃးတႄႉ ၵမ်ႉၼမ် ၸႂ်ႉသၢႆတၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ ႁွတ်ႈထိုင် ဝဵင်းၸႄႈၼႃး၊ ဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းၸႄႈၼႃးၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ ၄၀ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 

ၽြႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်တီႈ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလျွင်းသေ ပေႃးထိုင်လိူၼ်သီႇမႃး ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၵူႈပီပီယဝ်ႉ။ ၽြႃးၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းတီႈထုင်ႉမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးမျူဝ်းဢူး လႄႈ ၽြႃးၵၢင်မိူင်းယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်