ဢီႇလွၼ်ႇ မသ်ႉၵ်

ဢီႇလွၼ်ႇ ရိၾ်ႉ မသ်ႉၵ် ()ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၶူင်ႊသၢင်ႈ၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း၊ ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇလႄႈ ၽူႈၵုမ်းၵႂၢၼ်းၶမ်ႇပၼီႇယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢမေႇရိၵႃႉၵေႃႉၼိုင်ႈ။ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢႃႇၾရိၵႃႉၸၢၼ်း၊ ၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇလႄႈ ဢမႄႇရိၵၼ်ႇသေ ပဵၼ်ၽူႈၵုမ်းၵမ် ၶမ်ႇပၼီႇ SpaceX လႄႈ ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်ဢွၵ်ႇတီႇၸၢႆးၶမ်ႇပၼီႇ။ ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇ Tesla လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ Paypal လႄႈ Neuralink ၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2016ၼၼ်ႉ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Forbes မၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်းၸၢႆး ၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၵေႃႉမီးဢေႃးၸႃႇယိုင်ႈယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 21။ ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၶပ်ႉသဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈမၢၵ်ႈမီးသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Forbes ပိုတ်ႇၼႄၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၸုၵ်းၸင်ႈဝႆႉယူႇတီႈ ၸၼ်ႉထီႉ 54 ။ ထိုင်ပီ 2020 ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇမႃး မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Forbes ပိုၼ်ႊၽၢဝ်ႇဝႃႈ ငိုၼ်းပိူင်ႇငမ်းမၼ်းၸၢႆး မီးဝႆႉထိုင် 74.2 ႁဵင်လၢၼ်ႉ ဢမေႇရိၵၼ်ႇတေႃႇလႃႇ ၼႆသေ ပဵၼ်ၵႂႃႇၽူႈမၢၵ်ႈမီးသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵေႃႉထူၼ်ႈ 5 ယူႇယဝ်ႉ။

ဢီႇလွၼ်ႇ မသ်ႉၵ် ၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 ၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ၊ ပီၶရိတ်ႉ 1971 ။ မၼ်းၸၢႆးမီးပေႃႈပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဢႃႇၾရိၵႃႉၸၢၼ်း လႄႈမႄႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ။ မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၸႂ်ႉၸၢတ်ႈပၢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းဢႃႇၾရိၵႃႉၸၢၼ်း။ တေႃႇဢသၢၵ်ႈလႆႈ 17 ပီၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇၼႂ်းမိူင်းၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ သေ တႄႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၶႂိၼ်းသ် (Queen's University) လႆႈထိုင် 2 ပီယဝ်ႉ ၸင်ႇၶၢႆႉသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ပႅၼ်ႇသိၼ်ႇဝေးၼီးယႃး (Pennsylvania university) ။ ၸင်ၶိုၼ်းႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်သတႅၼ်းၾွတ်ႉသေ ႁဵၼ်းဢဝ်ပၢႆးရူႇပ လႄႈပၢႆးသၢႆႊပႆႇႁိုင်သင် မၼ်းၸၢႆးတႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ် ဢွၵ်ႇႁဵၼ်း ယွၼ်ႉၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ မၼ်းၸၢႆးၸင်ႇတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ယေးငိုၼ်းဢွၼ်ႇလၢႆးၼ် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ X.com ၼႆသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2002 ၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇ eBay ၸင်ႇသိုဝ်ႉဢဝ်ၼႂ်းၵႃႊၶၼ် 1.5 ႁဵင်လၢၼ်ႉ ဢမေႇရိၵၼ်ႇတေႃႇလႃႇ။ တေႃႈလဵဝ် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းၸိုဝ်ႈ PayPal ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ယေးငိုၼ်းဢွၼ်ႇလၢႆးၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2002 ၊ လိူၼ်မေႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵေႃႇတင်ႈ SpaceX ဢၼ်ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇသၢႆၵၢၼ်မိၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈမိၼ်တေႃႉသူင်ႇ သူႇလႅင်ႊလၢဝ်။ မမၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ႁူဝ်ဝ် ၶူင်ႊသၢင်ႈဢွၵ်ႇ ၵႃးၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉ Tesla ထႅင်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2004 ၼၼ်ႉယွၼ်ႉလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၾၢႆႇထုတ်ႇဢွၵ်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်းၼမ်လၢႆ ၼႂ်းၶမ်ႇပၼီႇလႄႈ ၽႅဝ်မႃးၼႂ်းပီ 2008 ၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းပဵၼ်  CEOမႃးယူႇယဝ်ႉ။ 

ၼႂ်းပီ 2006 ၼၼ်ႉ ဢီႇလွၼ်ႇ မသ်ႉၵ် ၵေႃႇတင်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇထုတ်ႇဢွၵ်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်း ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင် ႁႅင်းသၢႆလႅတ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ SolarCity ။ ၼႂ်းပီ 2005 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇဢၢၼ်းဢဝ် ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်သေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇယုၵ်ႉမုၼ်းဢွၵ်းဢေႃပွမ် ဢၼ်လႅတ်းၽၢႆ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ OpenAI ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2006 ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈၶမ်ႇပၼီႇ Neuralink ဢၼ်ထုတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢွၵ်းဢေႃပွမ် ဢၼ်လႅတ်းၽၢႆလိူဝ်ဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းထမ်ႇမတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2016 ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းၸၢႆးသိုပ်ႇၵေႃႇတင်ႈၶမ်ႇပၼီႇ ၿူဝ်းရိင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢႆႇၵေႃႇၵၢႆႇလႄႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁူးထမ်ႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဢီႇလွၼ်ႇမသ်ႉၵ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၵွၺ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇလဵဝ်၊ မၼ်းၸၢႆးယင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်းႁႂ်ႈဝႆးတိူဝ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇမႃးလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းမူၵ်ႇလွတ်ႇယၢဝ်းလူင်ၵပ်းသိုပ်ႇဢွင်ႈတီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈၼိုင်ႈသေ တေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်း လႄႈၵူၼ်း ႁႂ်ႈၶၼ်ဝႆးတိူဝ်း ၼႂ်းဢၼႃႇၵၢတ်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈၶမ်ႇပၼီႇ Hyperloop ၸိူဝ်းၼႆႉ။ 

ဢီႇလွၼ်ႇ မသ်ႉၵ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် မီးယိူင်းဢၢၼ်း ၶႂ်ႈၵေႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလူင် ၵမ်ႇၽႃႇႁွၼ်ႉမႆႈလႄႈ ထိမ်းသိမ်းလွင်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်တေၸၢင်ႊမူၺ်ႉႁၢႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈ။ မၼ်းၸၢႆးမီးပႃးယိူင်းဢၢၼ်းယိုင်ႈယႂ်ႇ တႃႇၵႂႃႇၵေႃႇတင်ႈဢၼႃႇၸၢၵ်ႇၶူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ လုမ်ႈၾႃႉမႂ်ႇ တီႈၼိူဝ်လႅင်ႊလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း () ႁႂ်ႈလႆႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

 ဢိင်ဢၢင်ႈ 

ပိူင်ထၢၼ်ႈ: ၽူႈမၢၵ်ႈမီးလူင် ဢမေႇရိၵၼ်ႇ