ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး

ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး , (), (), () ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်(college)ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ၼႂ်းသၢႆပိုၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 2017 ။ 

သၢႆပိုၼ်း
ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး (Shan Community College)ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2017 ၼၼ်ႉသေ ယိူင်းၸူးတႃႇပဵၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်ၵၢႆႇၶူဝ်ၸူး ၸၼ်ႉၸွမ်ၼွၵ်ႈ မိူင်း။ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၽူႈမီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉသုင် ၼႂ်းတႆး လႄႈ ၽူႈဝႆႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇပဵၼ်ၵႅၼ်ၸႂ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး။ မီးတႃႈမုင်ႈႁၼ်(vision)ၶၢဝ်းယၢဝ်းဢၼ်ဝႃႈ တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယိုၼ်ႈယၢဝ်း တႃႇတႆးသိုပ်ႇပဵၼ်တႆး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။  

ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ယွၼ်ႉဢၢၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သႅၼ်းဢၼ်ၵၢႆႇၶူဝ်ၸူးလႆႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇထၢၼ်ႈသုင်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆလႄႈ ပၢႆးႁဵၼ်း၊ ပၢႆးသွၼ် လႄႈ လွၵ်းလၢႆးၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈၶိုတ်းလႆႈ ၸၼ်ႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇထၢၼ်ႈသုင်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။   

ယိူင်းဢၢၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး
ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇပူၵ်းပွင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ႇ၊ ဝႆႉၵႃႊၶၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ၵဝ်ႇသေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းႁပ်ႉၶူးယဝ်ႉတီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးယဝ်ႉၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းၵၢၼ်သင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တေလႆႈမီးသေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃ ပိၼ်ႇပၢႆႇၼပ်ႉထိုဝ်တေႃႇ ၸၢဝ်းလုမ်ႈၾႃႉတင်းလၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႃႊၶၼ်သုင်သုတ်း ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးယဝ်ႉ။

တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆး၊ ၵႂၢမ်းတႆး ပဵၼ်ငဝ်ႈသေယဝ်ႉ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်မၢႆသွင် ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထႆးၵေႃႈ လႆႈသွၼ်ပဵၼ်ပၢႆးၾၢႆႇဢၼ်ၼိူင်ႈ တႃႇတေမီးပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ 

ပၢႆးပူင်သွၼ်
လုၵ်ႈႁဵၼ်း တေလႆႈႁဵၼ်း ပၢႆးႁဵၼ်း ဢၼ်ၼေဝႆႉတၢင်းတႂ်ႈၼႆႉ 75 Credits သေတေလႆႈသိုပ်ႇႁဵၼ်းထႅင်ႈ 75 Credits  တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈသဵင်ႈ 150 Credits ယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉ B.A Interdisciplinary Social Science in Mekong Studies ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပၢႆးႁဵၼ်း ဢၼ်တေပူင်သွၼ်လႆႈ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၸမ်း မီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇ။ 

 General Education (ပၢႆးႁူႉမေႃ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ)
 ပၢႆးသၢႆႊ လႄႈ ပၢႆးၼပ်ႉ - ႁူမ်ႈ 6 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ပၢႆးသိုပ်ႇမိုတ်ႈၸူး ဢၢႆႇထီႇ - 3 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ပၢႆးၼပ်ႉ လႄႈ ပၢႆးသၢႆႊ - 3 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ပၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသၢၼ် - ႁူမ်ႈ 36 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ၵႂၢမ်းတႆး၊ လိၵ်ႈတႆး - 3 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 လိၵ်ႈထႆး၊ ၵႂၢမ်းထႆး - 6 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊ၊ လိၵ်ႈမၢၼ်ႊ - 3 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ - 24 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ပၢႆးၾၢႆႇလိူင်ႈၵူၼ်း လႄႈ ပၢႆးသၢႆႊၵၼ်ႊၵူၼ်း - 6 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈၵူၼ်း (Man and Civilization)
 ပၢႆးႁဵၼ်းလွင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈလိူၺ်ႈတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆးသၢႆႊၵၢၼ်မိူင်း (Global Studies and Globalization or Political Science)
 ပၢႆးၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း လႄႈ လမ်ႉၵတ်ႉၸူဝ်ႊပၢၼ်ၵူၼ်း (Sport and Live Skills )
 ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ပၢႆးသၢႆႊၾၢႆႇၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် (Art and Science of Leadership) - 3 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ပၢႆးဢၼ်တိုၼ်းတေလႆႈႁဵၼ်း (Compulsory Course 33 Credits)
 လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်း ၵၢၼ်ပၢႆမၢၵ်ႈမုၼ်း ဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶွင် (Political Economy Development of Mekong Region)
 လွင်ႈၽႄႈၸွတ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇၸူးၽၢႆႇပွတ်းၸၢၼ်း (Southern Expansion of Chinese People)
 တူင်ႇလႅၼ်ႊလိၼ် လႄႈ လႅၼ်ႊမိူင်းၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶွင် (Frontier and Borderlaand in Mekong Region)
 ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶွင်(Ethnic Groups of Mekong Region)
 လႅင်ႊသၢင်ႈသဝ်းၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် (Political Ecology of Mekong Region)
 တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸၢဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼႂ်းသၢပ်ႈၼမ်ႉမႄႈၶွင် ( Peasant Society in Mekong Region)
 လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် (Economics Development of Mekong Region)
 လွင်ႈၾၢႆႇၵၢၼ်ထွင်ႈထဵဝ်ႈ ၼႂ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင်(Toursim Industry of Mekong Region)
 ၵၢၼ်မိူင်း လိူၺ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ႊ (Politics of Illegal Drug Trade)
 သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸၢဝ်းၵူၼ်း (Human Rights and Security)
 ပၢႆးလိူၵ်ႈႁဵၼ်း (သေတႃႉ တေလႆႈလိူၵ်ႈ Dai Studies ၵွၺ်း) - Selective Compulsory - ႁူမ်ႈ 21 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ
 ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတႆး (Dai Studies) 
 ပိုၼ်းတႆး (Dai History)
 ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်းလိူၺ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းတႆး (Political Geography of Dai people)
 မိူင်းတႆး ၼႃႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ႈမိူင်း (Shan State in Pre-Modern Period)
 လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး (Inter-Ethnic Relations in Shan State)
 လွင်ႈၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်လူင်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး (Economic Development and Logistics in Shan State)
 ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းပၢၼ်မႂ်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (Contemporary Political Economy of Shan People)
 လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႇတႃႇသုၼ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (Social Movement of Shan People)
 ၾၢႆႇၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ (Local Administration)
 လိၵ်ႈႁႅၼ်း/ လွင်ႈၽိုၵ်းၵၢၼ်(Thesis/Internship) - ႁူမ်ႈ 7 ၶြႅတ်ႉတိတ်ႉ

ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တၢင်ႇမဵဝ်း

 ၵၢၼ်မေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်း
 ၵၢၼ်ၸၢင်ႊမႆႉ
 ၵၢၼ်ၸိုၵ်ႉလဵၵ်း(သေႃႇလဵၵ်း)
 ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ
 ၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢႆႇ
 ၵၢၼ်လဵင်ႉသတ်း
 ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း


ၽိုၼ်ဢိင်

 ၵေႃတႆး,(2019). ၽိုၼ်လိၵ်ႈသၢႆၸႂ်တႆး: သဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး. ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး (တႃႈၵုင်ႈ). ၼႃႈလိၵ်ႈ 25 - 28.

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ