ဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ

ဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ ( ;  ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉပလူႇ တီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃး ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ယၢၼ် 46 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းၶိၼ်ႇဢူး လႄႈ ဝၢၼ်ႈသီႇသူင်ႇၵျီး။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ႁွင်ႈတွင်းယူႇ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၼမ်ႉၵဵဝ်။ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းၵျုၼ်းလႃႉ လႄႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၶၢင်တွင်းပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽၢႆႇလူတ်ႉလဵၼ်းၶဝ် ယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းၼမ်သေ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁူဝ်လူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈလူတ်ႉလဵၼ်း လႄႈ ႁူင်းယႃ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ မီးပႃးဝႆႉယဝ်ႉ။ 

ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ မီးဝႆႉ လုမ်းၸႄႈဝဵင်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ၊ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ၸၼ်ႉငဝ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ လုမ်းၽူႈၵွၼ်းပႃႇထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးဝႆႉၼႂ်း ပႃႇထိူၼ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇတဝ်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး။ ၵၢၼ်မႆႉ (ပွတ်းမႆႉ မွၼ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း) ၼၼ်ႉၵူၺ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ။ တီႈထုင်ႉၵၢၼ်ႉပလူႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျုၼ်းလႃႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇၼႆ့ မီး 1536 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 73521 သေ မွၵ်ႈ 13585 ၼႆႉ ပဵၼ် မၢၼ်ႈမုတ်ႇသလိၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇၼႆ့ လင်ႁိူၼ်းမီး မွၵ်ႈ 600 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်း မွၵ်ႈ 3000 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ မျေႇတူး၊ သႃးၵူင်း၊ သႃးၵၢႆး၊ ထူးၵျီး၊ ဝႅတ်ႉတူဝ်း၊ ၶျိၼ်ႇမျိတ်ႉၵျိၼ်း၊ ၵျီႇၸု လႄႈ ငႃးယႃႇၼႄး၊ တပႂႅတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢႆႇၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈမုတ်ႇသလိၼ်ႇ ယူႇၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ 

ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းမျေႇတူးၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းသေ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သီႇၼႆ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃးယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅင်တႅင် ၸိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ ဢုၼ်၊ ထၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈ ဢွၵ်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ႈဝႃႈတႄႉ ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉ ဢႃႇယုတိုၵ်ႉၼုမ်ႇႁႅင်းလႄႈ ပႆႇထုၵ်ႇလီဢဝ်ၸႂ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢႆၼမ်ႉၵႃႇပူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၸႂ်တႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပိူဝ်ႇ တင်းဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထုင်ႉၵၢၼ်ႉပလူႇယဝ်ႉ။ လႆႈဢိင်ၽၢႆႇၼၼ်ႉသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (1)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (355)

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉပလူႇ