ႁူၺ်ႈပၢင်သတ်း

ႁူၺ်ႈပၢင်သတ်း () ၼႆႉပဵၼ်ၸိူင်းဝုတ်ႈထု လိၵ်ႈၵိူဝ်ႉၵၢၼ်မိူင်း ၽီမိုဝ်းၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵျွတ်ႉၸ် ဢေႃးဝႅလ်း ထုတ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17 လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ၊ 1945။ ၼႂ်းၸိူင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတူဝ်သတ်းၼမ်လၢႆ ဢၼ်ၶႂ်ႈယိူင်းထိုင် မုၵ်ႉၸုမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ မိူင်းရတ်ႈသျႃး မိူဝ်ႈပၢၼ် ၵျူဝ်းသႅပ်ႉသတႃႇလိၼ်ႇ ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျွတ်ႉၸ် ဢေႃးဝႅလ်း ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈပၼ်ႁႅင်း ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၵေႃႉ႞သေOrwell, George. "Why I Write" (1936) (The Collected Essays, Journalism and Letters of George Orwell Volume 1 – An Age Like This 1945–1950 p. 23 (Penguin))  တူၺ်းႁၼ်ဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းတပ်ႉၵွင်သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း"ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူၵ်ႈႁၢႆႉၵျၢမ်း" ၼႃႇၼႆလႄႈ တႅမ်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈၵိူဝ်ႉယွႆႈၸူး သတႃႇလိၼ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။

တီႈၼႂ်းမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ထၢႆးမ် (Time Magazine) ၼၼ်ႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၵျွတ်ႉၸ် ဢေႃးဝႅလ်း ဢၼ်ပဵၼ် Animal Farm လႄႈ 1984 တင်းသွင်ပပ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈပဵၼ် ပပ်ႉ 100 ဢၼ်လီထီႉသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ မိူဝ်ႈပီ 1923 ထိုင် 2005 ။

ပိုၼ်းလင်
ၽိမ်းမိူဝ်းပီ ၶႉလႉ 1945  
ၵျွတ်ႉၸ် ဢေႃးဝႅလ်း လႆႈတႅမ်ႈၸိူင်းၼႆႉၼႂ်းဝူင်ႈၵၢၼ် လိူၼ် ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပိူဝ်ႇ ပႉၶႉ 1943 ထိုင် လိူၼ်ၽႅပ်ႉပူႇဢိူဝ်ရီႇ ပႉၶႉ 1944 မိူဝ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၽွင်မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်လႆႈပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တၢင်း မုၵ်ႉၸုမ်းတပ်ႉၵွင်သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ ၽွင်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၵမ်ႉၼမ် ယုၵ်ႉယွင်ႈ ၵျူဝ်းသႅပ်ႉသတႃႇလိၼ်ႇ (ၶုၼ်သတ်ႉသျႃး မုၵ်ႉၸုမ်းတပ်ႉၵွင်သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ) ၵူၺ်းၵႃႈသုၼ်ႇတူဝ် ဢေႃးဝႅလ်း ယုၵ်ႉယွင်ႈလႄႈလႆႈၸႂ် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ လႄႈသမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၶုၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းတပ်ႉၵွင်သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၼႂ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈၸိူင်းႁူဝ် လၢတ်ႈၶိတ်ႈၼႆႉၶိုၼ်ႈမႃး ဢၼ်ဢဝ်တူဝ်သတ်းပဵၼ်ပိူင်တႅၵ်ႈပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႄႈႁိမ်ဢႃႈၼႃႇၵၼ် ၵူၺ်းၼႂ်းတူဝ်သတ်းဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်ၸိူင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈတႅၵ်ႈၼိူင်းၸွမ်းၵူၼ်းၼႂ်းပၢၼ်သူဝ်ႈဝဵတ်ႉၼၼ်ႉၵမ်းသိုဝ်းယဝ်ႉ။

ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁူင်းၽိမ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇၽိမ်းပၼ်ပပ်ႉဢေႃးဝႅလ်း၊ ဝၢႆးလင်ဝၢႆးလွင်ႈပဵၼ်ဢူၺ်းလီဢင်းၵိတ်ႉလႄႈသူဝ်ႈဝဵတ်ႉလႅၵ်ႈလႆၢႈ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းလၢႆၶဝ်လႆႈၸႂ်ၸိူင်းႁူဝ်ၼႆႉၶွင် ဢေႃးဝႅလ်း တႄႉတႄႉ ၸင်ႇလႆႈၽိမ်းၶၢႆတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁုပ်ႈယေႃႈပပ်ႉ
ႁူၺ်ႈပၢင်သတ်း ဢမ်ႇၼၼ် Animal Farm ပဵၼ်ၸိူင်းဢၼ်လၢတ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းသတ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉဢွင်ႈတီႈ ၾၢမ်းလဵင်ႉသတ်းတီႈၼိုင်ႈ၊ ၼႂ်းၾၢမ်းၼၼ်ႉမီးၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း၊ ၸဝ်ႈၶွင်ၾၢမ်းၼၼ်ႉသမ်ႉဢုပ်ႇပိူင်ၶဝ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢႃႈၼႃႇလႄႈ သတ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၾၢမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ်သေ လႆႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸဝ်ႈၶွင်ၾၢမ်းၼၼ်ႉသေ လိူၵ်ႈမူမႃးပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၶဝ် ဝၢႆးလင်မူၵေႃႈလႆႈမီးလွင်ႈႁိမ်ဢႃႈၼႃႇၵၼ်သေ လႆႈမီးႁူဝ်ၼႃႈမူၶိုၼ်ႈမႃးဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼပူဝ်ႈလဵၼ်ႈ ၼၼ်ႉသေ မူတူဝ်ၼၼ်ႉယိုင်ႈၶႅၼ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈဢႃႈၼႃႇလိူဝ်သေ ၸဝ်ႈၶွင်ၵဝ်ႇၶဝ်ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၸိူင်းမီးတူဝ်ၸိူင်းလႆၢတူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈလၢတ်ႈၶိတ်ႈလၢတ်ႈပၢႆႇ တႅၵ်ႈၸွမ်းၵူၼ်းၼႂ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ၊ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ၵႃႈလမ် လႆႈတႅၵ်ႈၸွမ်းမုၼ်ၸဝ်ႈၶရိယၼ်ႇၼႂ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်မေႃၼႃႈလိူမ်ႈဢဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းၶုၼ်ဢၼ်မီးဢႃႈၼႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇလီဝႆႉၸႂ်၊ တူဝ်ၸိူင်းထႅင်ႈတူဝ်ၼိုင်ႈ မႃႉဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပွၵ်ႈသိူဝ်ႉ ၼၼ်ႉတႅၵ်ႈၸွမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇၶုၼ်လွၵ်ႈၸႂ်ႉၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

 ပပ်ႉပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆး 
ပပ်ႉ Animal Farm ၼႆႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ် လႆႈပိၼ်ႇပဵၼ် ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈတႆးသေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁူၺ်ႈပၢင်သတ်း ၼႆသေ ထုတ်ႇဢွၵ်ႇပွၵ်ႈၵမ်း႞ မိူဝ်ႈလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပႃႇ၊ ပီ 2014 https://www.facebook.com/YunghkioBooks/photos/a.406790272823402/406790249490071 ၼႃႈလိၵ်ႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးယုင်းၶဵဝ်။

 ၽိုၼ်ဢိင် 

ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ

 Animal Farm full text at eBooks@Adelaide


 Animal Farm Book Notes from Literapedia 
 Excerpts from Orwell's letters to his agent concerning Animal Farm
 Literary Journal review
 Orwell's original preface to the book 
 Animal Farm Revisited by John Molyneux, International Socialism, 44 (1989)
 Animal Farm  at the British Library
 https://www.britannica.com/topic/Animal-Farm

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပပ်ႉလိၵ်ႈ