ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်

ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ (, ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၽေသေ ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ဢၼ်မီးတီႈပွတ်းႁွင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သၢႆတၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ - ၸႄႈၼႃးသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼႆ ၵႆယၢၼ် ၇၄၅ လၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၼွင်မႄႈမၢႆႈ ၵႆယၢၼ် ၂၇ လၵ်းယဝ်ႉ။ 

 သၢႆပိုၼ်း 
မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်သီႇပေႃႉ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မွၵ်ႈ ၆၀ ၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် ၶုၼ်ၵွၼ်းဝဵင်း ဢၼ်ၵွၼ်းဝဵင်းမိူင်းယၢင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ ဢွၵ်ႇတီႈ မိူင်းယၢင်းသေ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ၵမ်ႉၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႇၼႃးယဝ်ႉ။ ၶုတ်းၶမ်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႆႉ၊ ၵႂႃႇၶုတ်းသႅင် တီႈ ၽႃၵၢၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၵၢၼ်မႆႉဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဵတ်းသေ ဢဝ်မႆႉ ၸိူဝ်းတီႈ ထုင်ႉဢိၼ်းတေႃႇၵျီႈ၊ တီႈထုင်ႉၼွင်ပူဝ် ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ်မႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တၢင်ႇတင်းရူတ်ႉလဵၼ်းသေ သူင်ႇၸူး တႃႈၼမ်ႉယဝ်ႉ။ 

 ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်း
ဢိင်လူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 မီး မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၄၈,၆၉၄ ၵေႃႉယဝ်ႉ။မီးဝႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်း တႆးလူင်၊ တႆးလူင်၊ မၢၼ်ႈ၊ ၶၢင်၊ ၵတူး၊ ၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ
မီးဝႆႉတီႈထုင်ႉပဵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆၵမ်ႉၵေႃႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ သၼ်လွႆၼမ်ႉမူၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈၼမ်ႉယၢင်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ်ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ လႆၸူးၽၢႆႇႁွင်ႇယူႇယဝ်ႉ။

 သဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ 
မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သၢႆတၢင်း တၢင်းရူတ်ႉၵႃး၊ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃး ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်လူင်းတူင်ႈ တီႈထုင်ႈဢိၼ်းတေႃႇၵျီး ၸူးၽႃၵၢၼ်ႉ၊ လုၵ်ႉဢဝ်ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင် ဝဵင်းၶမ်းတီႈ ၼၼ်ႉ တၢင်းၵႃးပွင်ႇထိုင်ႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်လူင်းတူင်ႈ ၽႄတၢင်းၵႂႃႇသေ ၵႂႃႇၽႅဝ်ထိုင် ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ သၢင်ႇၽူဝ်ႇတေႃႇပေႃးထိုင် ဝဵင်းလၢႆႇၸႃႇ ဢၼ်မီးတီႈသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်းရူတ်ႉၵႃးပွင်ႇထိုင်ယဝ်ႉ။

 ဢွင်ႈတီႈလီလၢဝ်းလႄႇ 
တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်း ယၢၼ် ၈ လၵ်းၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉဢုၼ်ႇ ယႂႃႇတိတ်ႉၵလေးယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း ယၢၼ် ၈ လၵ်းၼၼ်ႉ မီး ႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉၸႂ်ႉႁႅင်းၼမ်ႉ (၁.၂၅ မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉ)ယဝ်ႉ။ ၽြႃးဢိၼ်းတေႃႇၵျီးၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီး ႁူဝ်ပၢင်ႇသေ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈလွႆႈယဝ်ႉ လႆႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ ၃၀ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်