ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်

တိူင်းပႃႇၵိူဝ် (), (), () ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼ[း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉဢေႃႈ။ ၸႄႈလူင်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် (ဍုၚ်ဗဂေါ) ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်းတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉၼႆ မီးၵႂႃႇ ၄,၈၆၇,၃၇၃ ဦး ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်း (28) ၸႄႈဝဵင်း၊ ဝဵင်း (51) ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ (325) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ (1410)၊ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ (6441) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။

 ဢွင်ႈတီႈ 

ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ လႄႈ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇ သမ်ႉ မီး ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်း မီး ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 16 တီႇၵရီႇ 47 မိတ်ႉၼိတ်ႉတေႃႇ 19 တီႇၵရီႇ 20 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉဢွၵ်ႇ 94 တီႇၵရီႇ 35 မိတ်ႉၼိတ်ႉတေႃႇ 97 တီႇၵရီႇ 10 မိတ်ႉၼိတ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဢေႇရိယႃႇမၼ်းဝႃႈ မီးဝႆႉ 9737043 ဢေႇၵ၊ ပေႃးဢဝ်လွၵ်းလၵ်းဝႃႈ မီး 15214.10 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။

သၢႆပိုၼ်း
ဝၢႆးသေသိုၵ်းလူမ်ႇမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ ပီ 1853၊ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ (20)ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ်ၶူဝ်းလၼီႇဢင်းၵိတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶူဝ်းလၼီႇသေလႄႈ တႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇၼႆႉ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၵဝ်ႇ ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႃႈ ၵေႇတုမတီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၵဝ်ႇ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႉဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉဝဵင်းၵဝ်ႇ ၶိူဝ်းၵူၼ်းပျူႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းလူင် သရေႇၶတ်ႉတရႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈလူင် ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ဢၼ်ၶုၼ်မွၼ်းၶဝ် ပၵ်းႁၢင်ႈပၵ်းႁေႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

 ၽိင်ႈၽႃႉယႃႇသီႇ 

ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းမီးၽိင်ႈၽႃႉမူၵ်ႉတူင်ႇယမ်းလီသေ ပွတ်းႁွင်ႇတႄႉ မီးၽိင်ႈၽႃႉႁႅင်ႈႁွင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ ပႃႇၵိူဝ်၊ တွင်ႇငူႇ လႄႈ ပျီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈသုတ်းၼႆ မီး 88 တီႇၵရီႇ တေႃႇ 90 တီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ် တင်းၸႄႈတိူင်းၼႆ တၢင်ႉမႆႈၼႆႉ မီး 75 တီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ တီႈ ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး ၼႆႉယၢမ်ႈၽႅဝ်ထိုင် 132.36 ၼိဝ်ႉသေ တီႈတႅမ်သုတ်း ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းပျီႇၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈလႆႈ 45.49 ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။

 ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး 

 ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် 
ႁၢင်ႈႁေႃ ၵမ်ႇပေႃးၸတႃႇတီႇ ()
ၽြႃးၵျႅၵ်ႉပုၼ် ()
ၽြႃးသူၺ်ႇမေႃတေႃး (ပႃႇၵိူဝ်) ()
ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလွင်း ()

ၽိုၼ်ဢိင်

Category:ၸႄႈတိူင်းၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ