ဝဵင်းတုၼ်ႇတေး

ဝဵင်းတုၼ်ႇတေး ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ပွတ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇ မႄႈၼမ်ႉလႅင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၽႃႇသႃႇမွၼ်းဝႃႈ တုၼ်ႇ-ၵွင်းသူတ်ႇ၊ တေ-ဝၢၼ်ႈ၊ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၵွင်းသူတ်ႇ ၼႆႉယဝ်ႉ။ဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေး မြန်မာသမိုင်းနိဒါန်း တီႈၸႄႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေးၼႆႉ ဝၢၼ်ႈ (220) ဝၢၼ်ႈ၊ ဢိူင်ႇ (65) ဢိူင်ႇ လႄႈ ပွၵ်ႉ (8) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။

ပိုၼ်း
ဝဵင်းတုၼ်ႇတေးၼၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈသေ မီးဝႆႉႁိမ်းၶၢင်ႈ ႁွင်ႈၶုတ်းတုၼ်ႇတေး ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ ၼၼ်ႉ တုၼ်ႇတေးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းတလ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်မေႃႈလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵလသပူႇရ ၼႆ ၼႂ်းပိုၼ်းမႂ်ႇပၢၼ်ၶုၼ်ထၢၼ်ႇ ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႂ်ႈမိုဝ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပူးၵမ်ၶဝ်သေတႃႉ ၽႅဝ်ထို်င်မႃး ပၢၼ်ဢႃႇဝ မႃး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတလ မိူဝ်ႇၵွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတပ်ႉဝဵင်းၼိူင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉၶိုင်ႇၶိုင်ႇၶမ်ႉၶမ်ႉသေ သၢင်ႈဝဵင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း
ၸဵမ်မိူဝ်ႈတူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်း ဢင်းၵိတ်ႉ ပီ 1952 ၼၼ်ႉ  ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၵိင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇလုၼ်ႇ မႃးယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1978 ၼၼ်ႉ မီးမႃး 1870 ၵေႃႉသေ ထိုင်မႃး ပီ 1901 ၼၼ်ႉ မီးမႃး 4684 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

ႁွင်ႈၶုတ်းတုၼ်ႇတေး
ႁွင်ႈၶုတ်းတုၼ်ႇတေးၼႆႉ တႄႇပိုတ်မိူဝ်ႈ ပီ 1833 ၼၼ်ႉသေ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်းႁွင်ႈၶုတ်းၼၼ်ႉ မီး 22 လၵ်းသေ ငိုၼ်းသဵင်ႈမႃး 103 သႅၼ်ယဝ်ႉ။

ၵွင်းမူး
ၽြႃးသူၺ်ႇသၢၼ်ႇတေႃႇ တီႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵွင်းမူးၵိုၵ်းပိုၼ်းသူႇၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးပွင်ႇတေႃႇၶျူၵ်ႉၵ​ေႃႈ ပဵၼ်ၵွင်းမူးလိုဝ်းလင်သူႇၼိူင်ႈ တီႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မြန်မာမြို့အဘိဓာန် တင်နိုင်တိုး။ဇေတဝန်စာအုပ်တိုက်၊ ရန်ကုန်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၂။

ၽိုၼ်ဢိင်

Category:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ