039 ၸၢတ်ႈၼၼ်ႇတ

39 - ꩡၢတ်ႈၼၼ်ႇၻ
(ၼၼ်ၻ = ဝူဝ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼၼ်ႇၻ)
ၵွပ်ႈၶူဝ်းၶွင်ဢုၸ်ႉၸႃႇ၊ မႃႇၼၸၢင်ႈယႂ်ႇၸွမ်း

ဝတ်ႉထုပၸ်ႉၸုပၼ်ႇ
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉꩡေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵဵပ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ တပႄး ၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတသေ ၸင်ႇတေႁေႃး ꩡၢတ်ႈဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈမီးဝႆႉ တပႄးယူႇသဝ်းၸမ် ပႃးၼိုင်ႈ။ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ သင်ႇသွၼ်ဝႃႈငၢႆႈ။ ထွမ်ႇသူပ်း ဢဝ်ၵႂၢမ်းသြႃႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸွမ်းၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတ ၵႂႃႇၽႅဝ်တမ်ႈတီႈ ၻၵ်ၶိၼꩡၼပုၻ်ႈၼႆ မၢၼ်ႇမႃႇၼမၼ်း ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇထွမ်ႇၵႂၢမ်းသြႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢၼ်ၶတ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶိုၼ်းမႃးၽႅဝ် ဝတ်ႉꩡေတဝၼ်ႇၼႆၸိုင် ၶိုၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇသေ ထွမ်ႇၵႂၢမ်း သြႃႇယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတ ၸင်ႇၵႂႃႇလဝ်ႈလၢတ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး လွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢွၼ်ႇပႃးၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈတီႈ ပဵၼ်ၼိုင်ႈပိူင်ၼႆလႄႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸင်ႇဝႃႈ “ၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတ ၸဝ်ႈရ ႁၢၼ်းဢွၼ်ႇပႃးၼႆႉ ꩡၢတ်ႈၼႆႉၵူၺ်း မၼ်းပဵၼ်ၼႆဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ꩡၢတ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၼင်ႇၼႆမႃး ယဝ်ႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇတေႁေႃးလွင်ႈ ꩡၢတ်ႈၵွၼ်ႇၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-

ဝတ်ႉထုဢတိတ်ႉ
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈမိူင်းၿႃႇရၼသီႇ ၽွင်းၶုၼ်ၿြႁ်မၻတ်ႈ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၶုၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၼေႃၶမ်းၽြႃး ပဵၼ် ၶိူဝ်းၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ၽူႈမၢၵ်ႈမီးၵေႃႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢႃႇယုယႂ်ႇမႃးသေ ၸင်ႇတေ ဢဝ်မေးၼုမ်ႇၼုမ်ႇဢွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လႆႈလုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇမႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ “မေးၵဝ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉ တိုၵ်ႉၼုမ်ႇယူႇလႄႈ ပေႃးၵဝ်တၢႆၵႂႃႇၼႆၸိုင် တေဢဝ်ၽူဝ်မႂ်ႇထႅင်ႈသေ တေၸၢႆႇတိုဝ်းပႅတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တေပၼ်လုၵ်ႈၵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈၸၢႆးၵဝ်ၼၼ်ႉ သင်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ် ၵႂႃႇၽင်ဝႆႉၼႆ တေလီယူႇ”ၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉၶႃႈၸႂ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈၼၼ်ႇၻ ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇတီႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၽင်ဝႆႉသေ သင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ပေႃးၵဝ်တၢႆၵႂႃႇၸိုင် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵဝ်ၽင်ဝႆႉၼၼ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးၵဝ်တႃႉ။ ယႃႇပေပိုၼ်ႉ ပေပႅတ်ႈ လုၵ်ႈၸၢႆးၵဝ်”ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၽူႈမၢၵ်ႈၼၼ်ႉတၢႆၵႂႃႇသေ ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႈၸၢႆးၽူႈမၢၵ်ႈၼၼ်ႉ ယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ဢူႈမၼ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပေႃႈၶဝ်ၽင်ဝႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ၼႆသေ ၸင်ႇတေႁွင်ႉဢဝ် ၶႃႈၸႂ်ႉၼၼ်ႇၻ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၼႄပၼ် တီႈၽင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼၼ်ႇၻၵေႃႈ ၸင်ႇႁႂ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ်သဵမ်ဢဝ်သွင်းသေ ဢွၼ်ၵႂႃႇတမ်ႈတီႈ ထိူၼ်ႇ ဢၼ်ၽင်ဝႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၽႅဝ်ၵႂႃႇ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉၼႆ ၼၼ်ႇၻၸင်ႇၵႂႃႇ ၸုၵ်းတီႈၼိူဝ် ဢၼ်ၽင် ၶူဝ်းၶွင်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉထၢမ် “လုင်း... တီႈၽင် ၶူဝ်းၶွင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈလႂ်”ၼႆၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ မႃႇၼယႂ်ႇမႃးလႄႈ ၸင်ႇ ႁိုတ်းဢဵၵ်းဝႃႈ  “ႁေႉ ဢၢႆႈလုၵ်ႈၶီႈၶႃႈ၊ ဢၢႆႈၵိၼ်ၸၢင်ႈ... ၶူဝ်းၶွင်မႂ်း ႁိုဝ်တေၵႂႃႇမီးၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႆႉ”ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵဵင်ႈ ဢမ်ႇငိၼ်းသေ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးမိူဝ်ႈယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၼၼ် ၶတ်းၸႂ်မႃး သွင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇဢွင်ႇ။ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ “ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်ၼၼ်ႇၻႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေမီး တီႈပွင်ႇမၼ်းယူႇ”ၼႆသေ ၸင်ႇၵႂႃႇယွၼ်း တၢင်းၶႆႈၸႂ် တမ်ႈတီႈ တႆးၵေႃႉပေႃႈမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃႈ ၽူႈမၢၵ်ႈမီး ၸင်ႇဝႃႈ “လုၵ်ႈႁၵ်ႉ... တီႈဢၼ်ၼၼ်ႇၻ ၸုၵ်းသေ လႃႇမႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်ၽင်ၶူဝ်းၶွင်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ႇ ပေႃးဝႃႈ ၼၼ်ႇၻလႃႇမႂ်းၼႆ ၸၼ်မၼ်းပႅတ်ႈသေ ၶုတ်းဢဝ် ၶူဝ်းၶွင် တီႈၼၼ်ႈတႃႉ” ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇလွတ်ႈႁေႃး ၷႃႇထႃႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-

ပႃႇꩮိ
 39 -	
မၺ်ၺေ ဝေႃဝၼ်ၼယေႃ ရႃသိ၊ သွၼ်ၼမႃလႃ ၸ ၼၼ်ၻၵေႃ။

ယတ်ထ ၻႃသေႃ ဢႃမꩡႃတေႃ၊ ꩪိတေႃ ထုလ်လႃၼိ ၷꩡ်ꩡတိ။

ပိၼ်ႇတႆး
လုၵ်ႈႁၵ်ႉ... တီႈၼၼ်ႈ လုၵ်ႉၶႃႈၸႂ်ႉ ၼၼ်ႇၻၸုၵ်းသေ ထႃႉလႃႇမႂ်းယဝ်ႉ။ (တီႈၼၼ်ႈ ၼၼ်ႉ) ၶူဝ်းၶွင်ရတၼႃႇလႄႈသင်၊ ၶူဝ်ႈမွၵ်ႇၶမ်းလႄႈသင် တေမီးယူႇၼႆ ၵဝ်ထၢင်ႇၼင်ႇၼႆဢိူဝ်ႈ။

ႁူမ်ႈꩡၢတ်ႈ
 ၽူႈမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီးၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် ၽြႃး။
 ၶႃႈၸႂ်ႉဢၼ်ပဵၼ်ၼၼ်ႇၻၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် တပႄးၸဝ်ႈသႃႇရိပုတ်ႉတ။

ၵၼ်သွၼ်
 ဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆး၊ ၸႂ်ယိင်းၸၢႆးလႅၵ်ႈလၢႆႈ။
 ၶူဝ်းၶွင်ၶိူင်ႈဢုၸ်ႉၸႃႇ၊ ၸင်ႈဢဝ်မႃႇၼၶိုၼ်ႈ။

ပႃႇရမီႇ
 ပၺ်ႇၺႃႇပႃႇရမီႇ။

မင်ႇၷလႃႇ
  “သေႃဝၸသ်သတႃ မင်ၷလႃ”လူႉလႅဝ်။

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႃႇတၵ