ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ

ၸဝ်ႈၶူးလူင် Prof. Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ (ဢင်းၵိတ်ႉ: Khammai Dhammasami) ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇတႆးၸဝ်ႈၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸဝ်ႈၵိူတ်ႇတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင် ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မိူဝ်ႈပီ1964 လိူၼ် ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းၸၢင်းဢေႃး လႄႈပႃႈၸၢင်းသူၺ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်းၸၢႆးၵေႃႉမၢႆ 7၊ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၶမ်းမၢႆ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၼုင်ႈသၢင်ႇမိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 9 ၶူပ်ႇ၊ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ထမ်ႇမသႃႇမိ ဝၢႆးသေၼုင်ႈပဵၼ်သၢင်ႇယဝ်ႉ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းႁူႉပၺ်ႇၺႃႇတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ဝၢႆးၼၼ်ႉလႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႅင်ႈတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်းၸဝ်ႈယၢင်ႈၶဝ်ႈ 20 ၶူပ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႇ ၵျွင်းဝေႇၸယၼ်ႇတႃႇ၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ မိူင်းမွၼ်း၊ ၸဝ်ႈၸၢင်းၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ပၺ်ႇၺႃႇလႅတ်းၽၢႆ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈႁဵၼ်း ထမ်ႇမႃႇၸရိယယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ မၼ်းၸဝ်ႈမီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးၼမ်ႉၸႂ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင်လႆႈသိုပ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်းႁဵၼ်းထႅင်ႈတီႈမိူင်း သီႇရိလင်ႇၵႃႇ၊ မိူင်းထႆး၊ ဝၢႆးသေႁဵၼ်းယဝ်ႉ B.A., M.A. ယဝ်ႉ၊ လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇပိုၼ်ၽေသႃႇသၼႃႇတီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလၼ်ႇ သေဝၢႆးမႃးလႆႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ Ph.D တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်းၾွတ်ႇ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉသေ လႆႈသိုပ်ႇပိုၼ်ၽေသႃႇသၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢင်းၵိတ်ႉမိူင်းဢိင်းၵိတ်ႉ လႄႈ မိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ယူးရူပ်ႉ သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈတူင်ႉၼိုင်ၸွႆႈထႅမ်ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃမိူင်းသီႇရိလင်ႇၵႃႇ ဢမ်ႇၶၢတ်ႇ၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၶူးလူင် လႆႈပွၵ်ႈမႃးမိူင်းတႆး လႆႈမႃးပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လိၵ်ႈလူင်ယဝ်ႉႁူၵ်းပွၵ်ႈ ပီ 2013 ထိုင် 2018 လႄႈလႆႈမႃးၵေႃႇသၢင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈပီ 2014 ယူႇယဝ်ႉ၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈပွၵ်ႈမႃးမိူင်းႁုပ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇ၊ မိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမႃးႁဵတ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼိူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ လႄႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၼမ်ဝႆႉတႄႉꧦ၊  မိူဝ်ႈပီ 2020 လႆႈမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလၵ်းသုတ်ႇမႂ်ႇ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵဝ်ႈၸၼ်ႉထႅင်ႈ၊ တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးၸဝ်ႈၶူးလူင်လႆႈႁေႃးတြႃးၽၢႆႇမၢၼ်ႈၽၢႆႇတႆး ၽၢႆႇထႆး ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽေသႃႇသၼႃႇၵႂႃႇ ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိုဝ်ႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ 

ၸႃႇတိလႄႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ
ၸဝ်ႈၶူးလူင် Prof. Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၵႅဝ်ႈလၢင်းလီ လုင်းၸၢင်းၶမ်းဢေႃး၊ ပႃးၸၢင်းသူၺ်ႇသေ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး မိူဝ်ႈပီၶရဵတ်ႉ 1964 ၼီႈ၊ လိူၼ် 11 ၵလႃး(ၼူဝ်ႇဝိမ်ပႃႇ) ဝၼ်းထိ 22၊ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉၵၼ် 10 ၵေႃႉ၊ (1) ၸၢႆးၶတ်ႉတိယ၊ (2) ၸၢႆးၵၼ်ႇၼ၊ (3) ၼၢင်းမျႃႉ (4) ၸၢႆးသႃႇထုၼ်း (သေႃးၽၼ)၊ (5) ၸၢႆးထုၼ်းလူႇ (ၼၼ်တထၸ)၊ (6) ၸၢႆးဢုတ်ႉ (မိၼ်တၵ)၊ (7) ၸၢႆးၶမ်းမၢႆ (ၸဝ်ႈၶူးလူင် ထမ်မသႃမိ)၊ (8) ၼၢင်းယဵၼ်ႇၼူႉ၊ (9) ၼၢင်းၶိၼ်ႇၼူႉ (B.A)၊ (10) ၼၢင်းၶမ်းၼူၼ်း (B.Sc) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်း
ပီၶရဵတ်ႉ 1970 ၼီႈ၊ မိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈၶူးလူင် လႆႈ 6 ၶူပ်ႇ၊ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ်ႈပီႈၼၢင်း ၼၢင်းမျႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ်တၵႃႇပတ်ႉၸေးသီႇပိူင်သေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ၵေသရ (ၵမ်မတ်ႉထႃၼႃၸရိယ မႁႃႇၸီႇ) ဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇ ၵျွင်းၵုတ်ႇ၊ ဝဵင်းလႃးၶႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ 'ထမ်ႇမသႃႇမိ' ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်လုမ်းလႃး ၸဝ်ႈသၢင်ႇထမ်ႇမသႃႇမိ ၽွင်းၼၼ်ႉၸိုင် ပဵၼ်မႄႈၶၢဝ်ႁိူင်းၸၢမ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၼၢႆးၸဝ်ႈၶူးလူင် ၼုင်ႈမႄႈၶၢဝ်ႈတီႈၵျွင်းဢုတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီၶရဵတ်ႉ 1985 ၼီႈ၊ ပီၵေႃးၸႃႇ 1347 ၼီႈ၊ လိူၼ် 6 မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ် ၽွင်းဢႃႇယုၸဝ်ႈၶူးလူင်လႆႈ 19 ပီ ပၢႆ 5 လိူၼ်ၼၼ်ႉ ႁပ်ႉဢဝ်ပတ်ႉၸေးသီႇပိူင် မႄႈပႃႈယီႇ လုၵ်ႈလၢင်းတင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ မိူင်းမွၼ်းသေ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ၼႃၵသေၼႃၽိဝမ်သ (ဢၽိထသမႁႃရတ်ႉထၵုရု)၊ ဝတ်ႉတွင်ႇလေးလူင်း၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ မိူင်းမွၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်သြႃႇဢုပတ်ႉသၢႆးသေ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႇ ၵျွင်းဝေႇၸယၼ်ႇတႃႇ၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ မိူင်းမွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပတ်ႉၸေးသီႇပိူင် တီႈတၵႃႇသတ်ႉထႃး (1) ဢူးဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ပႃႈၼၢင်းတၢၼ်းၸိင်ႇ ၶဝ်တၢင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ (2) ဢူးၸိင်ႇတိၼ်ႉ တေႃႇတဵင်းတိၼ်ႇ (လႅၼ်းယႃႈသူၺ်ႇၵျႃးပႅၼ်ႇ) ၶဝ်တၢင်းႁိူၼ်း၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ (3) ပႃႈဢေးၵျီႇ (လုၵ်ႈယိင်းလုင်းတူဝ်းလူင်ႇ၊ သတ်ႉထႃးငဝ်ႈၵျွင်းတွင်ႇပွၵ်ႉ၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ)၊ မေႃသွၼ်လူင် ပႃႈၶိၼ်ႇတၢၼ်ႉ ၶဝ်တၢင်းဝိူၼ်း၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ (4) တၵႃႇသတ်ႉထႃး တူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ (5) ၸၢႆးၸၢမ်ႇပုၼ်ႉ ၼၢင်းမေတဵင်းၵျီႇ၊ လၢၼ်ႉၶမ်းလီ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း၊ မိူင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈထၢပ်ႈၵၢမ်ႇယေႃးမုၼ်ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။

တီႈႁဵၼ်းတၢင်းမေႃ
သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵေႇသရ၊ ၵျွင်းဢုတ်ႇ၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ
ဝတ်ႉပိၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်
ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဝိလႃႇသ(ၸဝ်ႈသြႃႇဝၢၼ်ႈႁႆး)
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိမလႃႇၽိဝမ်ႇသ (ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု)၊ ၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ၺႃၸေႃးတ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် သမ်ႇဝရ၊ ၵျွင်းသႃသၼမၼ်ႇတႅင်ႇ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်
ၵျွင်းၸီႇသိၼ်ႇ၊ တိူၵ်ႈမႁႃႇဝိသုတ်ႉထႃရူင်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
ဝတ်ႉဝဵင်းဢိၼ်း၊ မိူင်းထႆး
ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထလႄႈပႃႇလိ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵေလၼီႇယ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ
ၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်လီထိသုတ်းၼႂ်းလူၵ်ႈ၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၸုမ်ႈၶႅပ်းၶူးဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈ
ပီၶရဵတ်ႉ 1985 ၼီႈ၊ သႃသၼꩪꩡထမ်မႃၸရိယ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ)
ပီၶရဵတ်ႉ 1985 ၼီႈ၊ သတ်ႉထမ်မေႃးတယထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသႃႇသၼမၼ်ႇတႅင်ႇ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်
ပီၶရဵတ်ႉ 1986 ၼီႈ၊ ပရိတ်ယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလထမ်မႃႇၸရိယ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်
ပီၶရဵတ်ႉ 1992 ၼီႈ၊ M.A, Buddhism, Buddhist and Pali University, Colombo, Sri Lanka
ပီၶရဵတ်ႉ 1993 ၼီႈ၊ M.A, Buddhism, Postgraduate Institute of Pali and Buddhist University of Kelaniya, Colombo, Sri Lanka
ပီၶရဵတ်ႉ 1996 ၼီႈ၊ D.Phil, Research Degree, Postgraduate Institute of Pali and Buddhist Studies, University of Oxford, England (Idealism and Pragmatism; a Study of Monastic Education in Myanmar and Thailand from the 17th Century to the Present - ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင်ၶ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 17 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။

ၸုမ်ႈၶူးၵုင်ႇမုၼ်ဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈ
ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ မႁႃႇသတ်ႉထမ်မၸေႃးတိၵထၸ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
ပီၶရဵတ်ႉ 2010 ၼီႈ၊ ၸုမ်ႈတွၵ်ႉတိူဝ်ႇ Honorary Doctorate Degree ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၶျူးလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ မိူင်းထႆး
ပီၶရဵတ်ႉ 2012 ၼီႈ၊ ဢၵ်ႉၵမႁႃသတ်ႉထမ်မၸေႃးတိၵထၸ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
ပီၶရဵတ်ႉ 2015 လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼွပ်ႇပၼ်ၸုမ်ႈ ဢၷ်ၷမႁႃၵၼ်ထဝႃၸၵ ပၼ်ꩦိတ။
ပီၶရဵတ်ႉ 2018 လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼွပ်ႇပၼ်ၸုမ်ႈ ꩪမ်မၵထိၵၿႁုꩡၼႁိတꩪရ။
ပီၶရဵတ်ႉ 2021 လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼွပ်ႇပၼ်ၸုမ်ႈ မႁႃꩪမ်မၵထိၵၿႁုꩡၼႁိတꩪရ။

ၼမ်ႉၵတ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ
ၸဝ်ႈၶူးလူင်ႁဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလူင်ႉလႅၼ်ႇ လၢတ်ႈလႆႈၵႂၢမ်းလၢႆၾႃႇသႃႇ - 
ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ
ၵႂၢမ်းထႆး
 ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉ
ၵႂၢမ်းပႃႇလိ
ၵႂၢမ်းလၢဝ်း
ၵႂၢမ်းသိၼ်ႇႁလ (သီႇႁူဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ
ပီၶရဵတ်ႉ 2003 -2004 ၼီႈ လႆႈတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ "ၸွင်ႇၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ၸၢင်ႈပဵၼ်သထေးလႆႈ - Can a Buddhist be a Wealth man?", Journal of  SHAP working Party on World Religions in Education, England
ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ Idealism and Pragmatism: A dilemma in the current Monastic Education Systems of Burma and Thailand in Buddhism, Power and Political order/ ed. Ian Harris. London.

ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ
ပီၶရဵတ်ႉ 1999 ၼီႈ၊ The Dhamma Made Easy, Penang, Malaysia
ပီၶရဵတ်ႉ 2000 ၼီႈ၊ Mindfulness Meditation Made Easy, Penang, Malaysia
ပီၶရဵတ်ႉ 2000 ၼီႈ၊ Different Aspects of Mindfulness, Penang, Malaysia
ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ The Lord Buddha Our Supreme Teacher, Bangkok, Thailand
ပီၶရဵတ်ႉ 2013 ၼီႈ၊ Blessings - DIY, Yangon, Myanmar
ပီၶရဵတ်ႉ 2018 ၼီႈ၊ Buddhism, education and politics in Burma and Thailand : from the seventeenth century to the present

ပပ်ႉလိၵ်ႈၽၢႆႇတႆးဢၼ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ
ပီၶရဵတ်ႉ 1983 ၼီႈ၊ ပပ်ႉဝွၵ်း 4 ပပ်ႉ
ပီၶရဵတ်ႉ 1987 ၼီႈ၊ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈထမ်ႇမလႄႈ ပိုၼ်းၽၢႆႇတႆး၊ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 28 ပီၼႆႉ မွၵ်ႈသၢမ်လိူၼ် တႅမ်ႈလႆႈၼိုင်ႈႁူဝ် (တေမီးႁူဝ်ၶေႃႈမူႇလိၵ်ႈ 100 ပၢႆပၢႆ)
ပီၶရဵတ်ႉ 1994 ၼီႈ၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸဝ်ႈထမ်ႇမ။

ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ
ၸဝ်ႈၶူးလူင် လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈမိူင်းတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ၊ ပူင်သွၼ်ပႃႇလိ၊ ႁေႃးတြႃး၊ ၼႄတြႃး၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ၵုမ် တႃႇလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၽႃႇသႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
 ပီၶရဵတ်ႉ 1986 - 87 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ သႃႇသၼမၢၼ်ႇတႅင်ႇ၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်၊ တိူင်းပၵူဝ်း။
 ပီၶရဵတ်ႉ 1987 - 89 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ဝတ်ႉၽဝဵင်းဢိၼ်း၊ ဝဵင်းႁႅင်ၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းထႆး
 ပီၶရဵတ်ႉ 1989 - 90 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃလ ဝတ်ႉတႆးၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
 ပီၶရဵတ်ႉ 1989 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ပၢင်ၽႃႇဝၼႃႇ (သမထ၊ ဝိပတ်ႉသၼႃႇ) မိူင်းဢင်းၵိတ်ႈ၊ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ၊ မိူင်းမလေးသျႃး၊ မိူင်းၶ​ၼေႇတိူဝ်ႇ၊ မိူင်းဢမေရိၵ၊ မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ၊ မိူင်းႁင်ႇၵေႇရိ၊ မိူင်းသႃးပီးယႃး၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းပႄႇၵျီႇယမ်ႇ၊ မိူင်းပူဝ်ႇလႅၼ်ႇ၊ မိူင်းသပိၼ်ႇ၊ မိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႈ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး(ၸၢၼ်း)
 ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸိၼႄတၢင်း တႃႇသင်ႇၶတႆးလႄႈ သင်ႇၶမိူင်းမၢၼ်ႈ မီးသုၼ်ႇႁဵၼ်းလႆႈၼွၵ်ႈမိူင်း
 ပီၶရဵတ်ႉ 1992 - 96 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် Y.M.B.A Borella, Colombo, Sri Lank
 ပီၶရဵတ်ႉ 1992 - 96 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇၵယ ဢုပ်ႉပိူင်ႇသင်ႇၶ ဝတ်ႉမၵုတႃရႃမ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ
 ပီၶရဵတ်ႉ 1995 ၼီႈမႃး တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ဢထိပတိ၊ ဝတ်ႉတွင်ႇပွၵ်ႉ၊ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ၊ မိူင်းမွၼ်း
 ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇၵယ၊ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
 ပီၶရဵတ်ႉ 1996 - 2000 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၽႃဝၼႃႇ Saddhatissa International Buddhist Centre, Kingsbury Road, Northwest, London
 ပီၶရဵတ်ႉ 1997 - 2000 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်လူင် Saddhatissa International Buddhist Centre, Kingsbury Road, Northwest, London
 ပီၶရဵတ်ႉ 1999 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ ပပ်ႉၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2003 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် Fragile palm Leaves Project ၶူင်းၵၢင်ၵဵပ်းပႅင်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈဝႂ်လၢၼ်း၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
 ပီၶရဵတ်ႉ 2004 ၼီႈ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ ဝတ်ႉႁေႃၶမ်း၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2005 ၼီႈ၊ ၽူႈၵေႃႇၽွတ်ႈ ၼင်ႈၸိုင်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၾိင်ႈငႄႈလႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ၊ The Shan Cultural Associaltion U.K
 ပီၶရဵတ်ႉ 2003 ၼီႈ၊ ပူၵ်းတင်ႈ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉပုတ်ႉတဝိႁႃရ၊ ဝဵင်းဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ ပူၵ်းတင်ႈ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉပုတ်ႉထဝိႁႃရ၊ ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2011 ၼီႈ၊ ပူၵ်းတင်ႈ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉပုတ်ႉထဝိႁႃရ၊ မိူင်းမလေးသျႃး
 ပီၶရဵတ်ႉ 2013 ၼီႈ၊ ပူၵ်းတင်ႈ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉပုတ်ႉထဝိႁႃရ၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
 ပဵၼ်ၼႃႇၵယ ၸုမ်းၽိမ်းလိၵ်ႈ ရတၼႃႇသၢမ်ၸဝ်ႈ Triple Gem Publication, Californai, USA
 ပီၶရဵတ်ႉ 2006 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းထတ်းလိၵ်ႈ Buddhist Review, Journal of the UK Association of Buddhist Studies
 ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း The Oxfordshire Standing Advisory Council for Religious Education, SACRE
 ပီၶရဵတ်ႉ 2005 ၼီႈ၊ ၽူႈတႅၼ်းယူးရူပ်ႉၵုၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၼႂ်းၸုမ်း The International Organizing Committee for the UN Vessak Day Celebrations မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
 ပီၶရဵတ်ႉ 2006 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ဝၼ်းဝေႇသၵ်ႉ International Council for United Nations Day of Vesak. (ICUNDV)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် ဝၼ်းဝေႇသၵ်ႉ International Council for United Nations Day of Vesak. (ICUNDV)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2008 ၼီႈ၊ ပဵၼ်တုတိယသၽႃႇပတိ ဝၼ်းဝေႇသၵ်ႉ International Council for United Nations Day of Vesak. (ICUNDV)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ လႆႈဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဝၼ်းဝိသႃႇၶပူႇၸႃႇလူၵ်ႈ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
 ပီၶရဵတ်ႉ 2000 - 10 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵ ဝၼ်းဝေႇသၵ်ႉ International Council for United Nations Day of Vesak. (ICUNDV)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ လိူၼ်မတ်ႉၶျ်ႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇၸဝ်ႈ လႆႈ 2550 ၼီႈတဵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁူၺ်းဢဝ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် The first International Conference of all Theravada Buddhist Universities, Popa Mountain Resort, Bagan, Myanmar ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်လူင် Principal Organizer ယဝ်ႉ၊ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပဵၼ်မႃး မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ထေရဝၢတ်ႈတင်းလၢႆ၊ The Association of Theravada Buddhist Universities, (www.atbu.org) လႄႈ မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ်း ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ တင်းလၢႆ International Association of Buddhist Universities, (www.iabu.org) ယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမူႇၸုမ်းတင်းသွင်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
  ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၶူးသွၼ်လူင် Visiting Lectcher တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၶျူးလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၶူးသွၼ်လူင် တီႈႁူင်းႁဵၼ်း Maha Pragna Buddhist College, Indonesia
 ပီၶရဵတ်ႉ 2008 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လိူင်ႈပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်လူင်လၼ်ႇတၼ်ႇ၊ မိူင်းဢၢင်းၵိတ်ႉ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် 'ပၢင်ၵုမ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇတႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ႁူမ်ၸူမ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 2102 ၼႈ၊ Conference on Shan Buddhism and Culture and Happy Shan New Year 2010, တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Growing But as a Sideline: ​An Overview of Modern Shan Monastic Education, SOAS, University London, England
 ပီၶရဵတ်ႉ 2008 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် Oxford Mindfulness Centre (OMC), Oxford University, England
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ၊ Wolfson College မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ဝိၶျႃးၽႃႇသႃႇပၢႆးဝူၼ်ႉ Theology Faculty၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ၊ မိူင်းဢၢင်းၵိတ်ႉ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် လႆႈဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၽၢႆႇထေႇရဝၢတ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်သီႇတၵူႇ၊ ဝဵင်းၸေႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတိူင်းၵႅင်း
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ၊ လႆႈဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် The World Buddhist forum ပွၵ်ႈထိသၢမ်၊ ဝဵင်းဝူၸိ၊ မိူင်းၶႄႇ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2000 - 2010 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်းၸုမ်း လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်လၼ်ႇတၢၼ်ႇ၊ School for Oriental and Afican Studies (SOAS)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2009 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်သၽႃႇပတိ ၸုမ်းပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇ Complication Committee of the Buddhist Texts, (CCBT)

ပၢင်ၵုမ်ဝိၶျႃးတၢင်းႁူႉ ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ (Academic Paper)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2002 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်း International Association of Buddhist Studies ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၶျူးလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး၊ တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ 'သင်ႇၶၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 1826 1880 ထတ်းသၢင်ႁဵတ်းလွင်ႈပဵၼ် ၵူင်းသင်ႇၶယၢမ်းလဵဝ် The Sangha in Burma and Thailand 1826 -1880 : A Review of Factors Leading to the Emergence of the Contemporary Nikays.
 ပီၶရဵတ်ႉ 2003 ၼီႈ၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် 'ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ မိူင်းဢမေရိၵ၊ Association for Asian Studies (USA) ဝဵင်းၼိဝ်းယွၵ်ႉ၊ မိူင်းဢမေႇရိၵ၊ တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ 'ပိူင်တွပ်ႇလိၵ်ႈသင်ႇၶ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်းလႄႈ လွင်ႈတိူဝ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ်သင်ႇၶ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈမိူင်းထႆး Ecclesiastical Examinations: Their Origin and Impact on the Sangha in Burma and Thailand.
 ပီၶရဵတ်ႉ 2003 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ၊ The UK Association of Buddhist Studies (UKABS), Annual Conference, SOAS, London University, Uk. တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ 'လုၺ်းၶတ်းၼမ်ႉၸႅဝ်ႈ ၼေႉၼမ်းၽဝလႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၽူႈၼမ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသင်ႇၶ သွင်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆး' Swimming Against the Tide: A brief introduction to the life and thought of two leading monastic educationists in Burma and Thailand
 ပီၶရဵတ်ႉ 2004 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် Conference on Buddhism and the Spiritual revised, Stanford University, USA. တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Idealism and Pragmatism: A Dilemma in the Current Monastic Education Systems of Burma and Thailand.
 ပီၶရဵတ်ႉ 2005 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် IABS Conference, SOAS, University of London, UK. တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ 'ၽိုၼ်လိၵ်ႈပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇတႆး ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈမၼ်းပိုၼ်ႉတူၼ်ႈ The Shan Buddhist Literature: A Preliminary Study of its Sources'
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢႄႇပႄႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် The Oxford Centre for Buddhist Studies Conference on Buddhist Biography, Balliol College, University of Oxford. တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ  Seeing Myself as Another person: The Autobiography of Burmese Monastic Thinker of the 20th Century
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ပၢင်ၵုမ် Principal Organizer, the first Symposium of the Buddhist University and Colleges တီႈ United Nations Conference Centre, Bangkok, Thailand
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်UKABA Annual Conference, St. Anne's College, University of Oxford. တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Opportunities and  Challenges in Buddhist Institutions of Higher Education in the world
 ပီၶရဵတ်ႉ 2008 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ၊ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ဝၼ်းဝိသႃႇၶပူႇၸႃႇလူၵ်ႈ တီႈသဵင်းလူင် Hanoi, မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းလႄႈ မိူင်းထႆး။

ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်
 ၸဝ်ႈၶူးလူင်ၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ထေရဝၢတ်ႈတင်းလၢႆ The Association of Theravada Buddhist University, (www.atbu.org)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလူင် မူႇၸုမ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇတင်းလၢႆ The Association of Theravada Buddhist University, (www.atbu.org)
 ပီၶရဵတ်ႉ 2006 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၶူးသွၼ်လူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ထေႇရဝႃႇတ International Theravada Buddhist Missionary University, ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
 ပီၶရဵတ်ႉ 2003 ၼီႈမႃး ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၵမ်မၵၢၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸၢဝ်းပုတ်ႉထ တီႈသုၼ်ၵၢင်ဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ၊ ဝဵင်းဢွၵ်ႉသ်ၾွတ်ႉ၊ မိူင်းဢၢင်းၵိတ်ႉ Trustee and Fellow Oxford Centre for Buddhist Studies, University of Oxford, Oxford, United Kingdom.

ပၢင်ၵုမ်လိၵ်ႈလူင်
ဢၼ်ၽႂ်ဢမ်ႇဝူၼ်ႉလႆႈသေ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆး တေသိုပ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇ ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉၸိုင် ပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ "ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်" ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇဢဝ် ၸဝ်ႈၸရေးႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမေႃတႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇလိၵ်ႈလူင်၊ ၸိူဝ်းမေႃႁေႃးလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်၊ ၸိူဝ်းမေႃထွမ်ႇလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်၊ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်ႇ၊ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင် ၸၵႂႃႇၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ လႆႈႁဵတ်းပၼ်ပၢင်ၵုမ်လိၵ်ႈလူင်မီးမႃး (4) ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။
ပီၶရဵတ်ႉ 2013 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ဝတ်ႉတႆးၵဝ်ႈလၵ်း၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ
ပီၶရဵတ်ႉ 2014 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ၵျွင်းႁူဝ်လွႆ၊ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆး (မၢႆတွင်းဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးလူင် 50 ပီတဵမ်)
ပီၶရဵတ်ႉ 2015 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ၵျွင်းၵၢင်ဝဵင်း၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းတႆး
ပီၶရဵတ်ႉ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ၵျွင်းၵျိၼ်းတေႃႇယၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။
ပီၶရဵတ်ႉ 2017 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ မိူင်းတႆး။
ပီၶရဵတ်ႉ 2018 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈ ၵျွင်းဝိႁၢရ်ဢွင်ႇၶျၢမ်းသႃႇ၊ ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇလူင် (ပၢင်ႇဢူႈ)၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။

ပၢင်ၵုမ်လိၵ်ႈပႃႇလိ
ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၵေႃႈဝႃႈ၊ ဢၼ်လီသိမ်းပႅင်းဝႆႉလီလီၵေႃႈဝႃႈ၊ ဢၼ်ၽႂ်ဢမ်ႇထၢင်ႇတေပဵၼ်လႆႈသေလႄႈ ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉ လိၵ်ႈပႃႇလိ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇတီႈ ဝတ်ႉဝေႇလုဝၼ်ႇ၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၼႂ်းပီၶရဵတ်ႉ 2015 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ ဝၼ်းထိ 17 - 19.12.2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယၢပ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးမိူင်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးသုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၵူၺ်း၊ မီးလိၵ်ႈမီးၵႂႃမ်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇတဵမ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းလုမ်း၊ ၸၵႂႃႇၸၵႂႃႇ ယူႇၼႂ်းၵႄႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်သေလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးလူင်ႁဝ်း သမ်ႉဢဝ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ 50 ပီတဵမ်၊ ပီၵွၼ်းၶမ်း ႁဵတ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းသေလႄႈ ဢဝ်ပႃးတင်းလိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈပႃႇလိ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼႆႉ မႃးႁဵတ်းလႆႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ၊ ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ၸူဝ်ပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း သုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇလႆႈသေတႃႉ ၵႃႈၶၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတီႈမေႃသုတ်းသဵင်ႈလႆႈယဝ်ႉ။

တၢင်းႁၼ်ထိုင်
မွၵ်ႇၵွၼ်ၼႆ့ ပေႃးႁဝ်းပႂ်ႉဢဝ် ဢၼ်မွၵ်ႇမႃးၼႂ်းထိူၼ်ႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်းၸိုင် မၼ်းၵႆမိုဝ်းႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။ သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸမ်မိုဝ်းႁဝ်းၸိုင် တေလႆႈၽုၵ်ႇဢဝ် ၼႂ်းသူၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။

တီႈယူႇသဝ်း
ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾူတ်ႉ ပုတ်ႉထဝိႁႃရ  (ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ)
ဝတ်ႉဢွၵ်ႉသ်ၾူတ်ႉ ပုတ်ႉထဝိႁႃရ၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ။ www.oxfordbuddhavihara.org.uk

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပိုၼ်းတူဝ်