جاز

جاز (Jazz) موسيقيءَ جي هڪ صنف آهي جنهن جي شروعات 19هين صديءَ جي آخر ۽ 20هين صديءَ جي شروعات ۾ آمريڪا جي شهر نيو اورلينس جي افريقي-آمريڪي برادرين مان ٿي. جاز موسيقيءَ جي سڃاڻپ ان جي مخصوص لئي (Swing)، پيچيده سُرن (Complex chords)، ۽ سڀ کان وڌيڪ وقت تي تخليق (Improvisation) ڪرڻ واري صلاحيت آهي.

 تاريخي پس منظر 
جاز جون جڙون بلوز (Blues)، ريگ ٽائيم (Ragtime)، يورپي هارمني، ۽ افريقي ردمن (Rhythms) ۾ سمايل آهن. 1920ع واري ڏهاڪي کي "جاز ايج" (Jazz Age) چيو ويندو آهي، جنهن کانپوءِ هيءَ موسيقي سڄي دنيا ۾ مقبول ٿي وئي. 

 جاز جا مختلف انداز 
جاز جيئن جيئن دنيا ۾ پکڙيو، ان مان ڪيترائي نوان انداز پيدا ٿيا:
 سوونگ (Swing): 1930ع واري ڏهاڪي ۾ مشهور ٿيو، جنهن ۾ وڏا بينڊ (Big Bands) ناچ لاءِ موسيقي وڄائيندا هئا.
 بي باپ (Bebop): 1940ع ۾ ظاهر ٿيو، جنهن ۾ تيز رفتار ۽ پيچيده سُرن جو استعمال ڪيو ويو.
 ڪول جاز (Cool Jazz): 1940ع جي آخر ۾ آيو، جيڪو وڌيڪ پرسکون ۽ مٺو آواز رکندڙ هو.
 موڊل جاز (Modal Jazz): 1950ع جي آخر ۾ متعارف ٿيو، جتي موسيقي خاص اسڪيلز (Scales) تي ٻڌل هئي.

 جديد ارتقا 
 جاز فيوزن (Jazz Fusion): 1960ع ۽ 70ع جي ڏهاڪن ۾ جاز کي راڪ ميوزڪ (Rock music) ۽ برقي سازن سان ملايو ويو.
 سموٿ جاز (Smooth Jazz): 1980ع ۾ هي هڪ تجارتي انداز طور مشهور ٿيو جيڪو ريڊيو تي تمام گهڻو هلايو ويندو هو.
اڄوڪي دور ۾ لاطيني ۽ افرو-ڪيوبن جاز پڻ عالمي سطح تي پنهنجي سڃاڻپ رکن ٿا.

 جاز جا اهم فنڪار 
 فنڪار جو نالو  ساز/صنف  مشهور دور لوئي آرم اسٽرانگ  ٽرمپٽ  نيو اورلينس جاز ڊيوڪ ايلنگٽن  پيانو / بينڊ ليڊر  سوونگ دور مائلس ڊيوس  ٽرمپٽ  ڪول جاز، موڊل، فيوزن چارلي پارڪر  سڪسوفون  بي باپ

 وڌيڪ ڏسو 
 موسيقي
 نيو اورلينس
 راڪ ميوزڪ

 حوالا 

زمرو:موسيقي جون صنفون
زمرو:جاز
زمرو:افريقي-آمريڪي ثقافت