مارٽن هيڊگر

مارٽن هيڊگر (؛ 26 سيپٽمبر 1889ع – 26 مئي 1976ع) جرمن فلسفي هو، جيڪو ويهين صديءَ جي اهم ۽ اثرائتن مفڪرن مان شمار ڪيو وڃي ٿو. سندس ڪم فينومينالاجي، هرمنيوٽڪس ۽ وجوديت (Existentialism) جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو ۽ فلسفي، الٰهيات، ادبي تنقيد، نفسيات ۽ سياسي فلسفي تي گهرو اثر ڇڏيو.Stanford Encyclopedia of Philosophy – Heidegger

 زندگي 
هيڊگر جرمني جي شهر ميسڪرچ ۾ پيدا ٿيو. هن فلسفي جي تعليم حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ يونيورسٽي آف فريبرگ ۾ تدريسي خدمتون سرانجام ڏنيون. 1933ع ۾ هو يونيورسٽي جو ريڪٽر چونڊيو ويو ۽ پنهنجي علمي زندگي دوران اهم فڪري شخصيت طور سڃاتو ويو.Encyclopaedia Britannica – Martin Heidegger

 فلسفيانه سوچ 
هيڊگر جو مشهور ترين ڪتاب Being and Time (1927ع) جديد فلسفي جي اهم ترين ڪتابن مان هڪ آهي. هن ڪتاب ۾ هن Dasein (انساني وجود) جو تصور پيش ڪيو، جنهن ذريعي هن انسان جي وجودي تجربي کي سمجهائڻ جي ڪوشش ڪئي. سندس خيال موجب انسان وٽ وجود بابت بنيادي سمجهه هوندي آهي جيڪا سندس عمل ۽ زندگي کي شڪل ڏئي ٿي.Being and Time analysis

هيڊگر “وجود جي سوال” (Question of Being) کي ٻيهر فلسفي ۾ مرڪزي حيثيت ڏيڻ چاهيو. هن انسان ۽ دنيا جي لاڳاپي کي being-in-the-world طور بيان ڪيو، جنهن مطابق انسان پنهنجي ماحول کان الڳ نه پر ان جو حصو آهي.

 بعد واري سوچ 
زندگي جي آخري دور ۾ هيڊگر ٽيڪنالاجي، ٻولي، فن ۽ شاعري بابت فلسفيانه بحث ڪيو. هن جديد ٽيڪنالاجي کي تنقيد جو نشانو بڻايو ۽ چيو ته اها انسان کي وجود جي بنيادي سوال کان پري ڪري سگهي ٿي.

 اثر 
هيڊگر جي فلسفي ڪيترن ئي مفڪرن جهڙوڪ Jean-Paul Sartre، Hans-Georg Gadamer، Hannah Arendt ۽ Jacques Derrida تي اثر وڌو. سندس سوچ وجوديت ۽ تنقيدي نظريي جي ترقي ۾ اهم حيثيت رکي ٿي.

 تڪرار 
1933ع ۾ هيڊگر نازي پارٽي ۾ شامل ٿيو، جنهن سبب سندس سياسي موقف ۽ فلسفي بابت علمي دنيا ۾ بحث جاري رهيو. ٻي عالمي جنگ کان پوءِ کيس ڪجهه عرصي لاءِ تدريس کان روڪيو ويو، پر بعد ۾ ٻيهر تعليم ڏيڻ جي اجازت ملي.

 ورثو 
مارٽن هيڊگر جديد مغربي فلسفي جي اهم شخصيتن مان هڪ آهي. سندس ڪم وجود، انسان ۽ دنيا جي لاڳاپي بابت فلسفيانه بحث کي نئون رخ ڏنو.

 حوالا 

Category:جرمن فلسفي
Category:1889ع جون پيدائشون
Category:1976ع جون وفاتون
Category:وجوديت