فرينڪ لائيڊ رائٽ

فرينڪ لائيڊ رائٽ (Frank Lloyd Wright) هڪ مشهور آمريڪي معمار، ڊيزائنر، ليکڪ ۽ استاد هو. هن پنهنجي 70 سالن جي ڪيريئر دوران 1,000 کان وڌيڪ اڏاوتن جا نقشه تيار ڪيا. رائٽ ويهين صديءَ جي فنِ تعمير (Architecture) جي تحريڪن ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو ۽ پنهنجي فلسفي "آرگينڪ آرڪيٽيڪچر" (Organic Architecture) ذريعي پوري دنيا جي معمارن کي متاثر ڪيو.

 تعميراتي فلسفو ۽ شهڪار 
رائٽ جو يقين هو ته عمارتن کي انسانيت ۽ ماحول جي وچ ۾ هڪ هم آهنگي (Harmony) پيدا ڪرڻ گهرجي. هن فلسفي جو بهترين مثال فالنگ واٽر (Fallingwater - 1935) آهي، جنهن کي آمريڪي تاريخ جو سڀ کان عظيم تعميراتي ڪم قرار ڏنو ويو آهي.
 پريئر اسڪول: هو هن تحريڪ جو پيشرو هو جنهن ۾ گهرن کي زمين جي فطري صورت سان ملائڻ تي زور ڏنو ويندو هو.
 يوسونين هومز: هن وچولي طبقي لاءِ سادي ۽ خوبصورت گهرن جو تصور پيش ڪيو.
 هن رڳو عمارتون نه، پر انهن جي اندروني حصن جهڙوڪ فرنيچر، گلاس ونڊوز ۽ فرش جي ڊيزائن پڻ پاڻ تيار ڪئي.

 شروعاتي زندگي ۽ ڪيريئر 
رائٽ وسڪونسن جي ٻهراڙيءَ ۾ پيدا ٿيو ۽ يونيورسٽي آف وسڪونسن مان سول انجنيئرنگ جي تعليم حاصل ڪيائين. هن شڪاگو ۾ لوئس سوليوان جهڙن وڏن معمارن سان گڏ ڪم ڪيو ۽ 1893ع ۾ پنهنجو ذاتي دفتر کوليو. 1991ع ۾ آمريڪي انسٽيٽيوٽ آف آرڪيٽيڪٽس کيس "هر دور جو عظيم ترين آمريڪي معمار" تسليم ڪيو. 2019ع ۾ هن جي اٺن شاهڪار عمارتن کي يونيسڪو (UNESCO) پاران عالمي ورثي جو درجو ڏنو ويو.

 ذاتي زندگي 
رائٽ جي ذاتي زندگي اڪثر خبرن جو مرڪز رهي. هن ٽي شاديون ڪيون. 1914ع ۾ هن جي "ٽيليسين" (Taliesin) واري حويليءَ ۾ هڪ نوڪر پاران هن جي محبوبه مامه چيني ۽ ٻين ماڻهن جو قتل هڪ انتهائي ڏکوئيندڙ واقعو هو. هن پنهنجي آخري عمر ٽين گهر واري اولگيوانا سان گڏ گذاري.

 وڌيڪ ڏسو 
 فنِ تعمير
 آمريڪا جي تاريخ
 يونيسڪو عالمي ورثو

 حوالا 

زمرو:آمريڪي معمار
زمرو:ويهين صدي جا ماڻهو
زمرو:آرگينڪ آرڪيٽيڪچر