بيت لحم

بيت لحم (Bethlehem) فلسطين جي اولهه ڪناري ۾ هڪ شهر آهي، جيڪو يروشلم کان 10 ڪلوميٽر (6 ميل) ڏکڻ ۾ واقع آهي ۽ بيت لحم گورنريٽ جو گاديءَ جو هنڌ آهي. سال 2017ع تائين شھر جی آبادی 30,000 جي لڳ ڀڳ ھئی. شهر جي معیشت سیاحت سان جڙیل آھي، خاص طور تي ڪرسمس جی ڏينهن ۾، جڏھن عیسائی چرچ آف نیٽیٽي، جیڪو عیسی جو جنم جی جڳھ جی طور تی احترام ڪیو ویندو آھي، جی زیارت لاء ايندا آھن.

بیت اللحم جو ممڪن طور تي پهریون ذڪر قديم مصر جي امرنا خط و کتابت ۾ آيو آھي، جیڪو 1350-1330 قبل مسيح جی تاریخ آھی، جیتوڻیڪ اھو پڙھڻ غیر یقینی آھی. عبراني بائيبل ۾  بني اسرائيل جي دور جو بيان، بيت لحم کي حضرت دائود عليه السلام جي جنم ڀومي طور سڃاڻي ٿو. نئين عهد نامي ۾، شهر کي ناصره جي عيسيٰ جي جنم ڀومي طور سڃاتو وڃي ٿو. رومي سلطنت جي دور ۾، بيت لحم شهر کي رومي افسر هيڊرين تباهه ڪيو، پوء ۾ قسطنطين اعظم، جنهن 327 عيسوي ۾ چرچ آف دي نيٽيويٽي جي منظوري ڏنو، طرفان ٻيهر تعمير ڪيو ويو. سال 529ع ۾، چرچ آف دي نيٽيويٽي کي سماريتن جي بغاوتن ۾ شامل سماريتيئن پاران سخت نقصان پهچايو ويو. بازنطيني سلطنت پاران فلسطين جي فتح کان پوءِ، ان کي جسٽينين پهرين پاران ٻيهر تعمير ڪيو ويو.

637ع ۾، ڪيترن ئي اسلامي حڪومتن جي دورن کان پوء، بيت لحم کي جند فلسطين صوبي جو حصو بڻايو ويو. مسلمان 500 سالن تائين شهر تي حڪومت ڪندا رهيا. سال 1099ع ۾ اهو صليبين جي قبضي هيٺ آيو، جنهن نيٽيويٽي چرچ ۾ مقامي يوناني آرٿوڊوڪس پادري جي جاء تي هڪ ڪيٿولڪ پادري کي مقرر ڪيا. 13هين صدي جي وچ ڌاري، مملوڪ سلطنت بيت لحم جي چوڌاري جون ڀتيون ڊاهي ڇڏيون. جڏهن ته، 16هين صدي عيسويءَ ۾، جڏهن علائقي جو ڪنٽرول عثماني سلطنت جي هٿن ۾ آيو، هنن شهر کي ٻيهر تعمير ڪيو. پھرين مھاڀاري جنگ جي آخر ۾ عثماني سلطنت جي خاتمي کان پوءِ، بيت لحم سال 1948ع تائين انتدابي فلسطين جو حصو هو ۽ پوء اولهائين ڪناري (West Bank)، جيڪو سال 1948ع جي عرب-اسرائيلي جنگ کانپوءِ اردن پاران ملايو ويو هو، جو حصو هو. سال 1967ع جي ڇهن ڏينهن جي جنگ دوران، بيت لحم تي اسرائيل مغربي ڪناري جي باقي حصي سان گڏ قبضو ڪري ورتو. اسرائيل ۽ فلسطيني نيشنل اٿارٽي جي وچ ۾ اوسلو معاهدي کان وٺي، بيت لحم کي اولهه ڪناري جي علائقي-ائ جو حصو قرار ڏنو ويو آهي، جيڪو نامياري طور تي فلسطيني ڪنٽرول هيٺ قرار ڏنو ويو آهي، پر اهو اصل ۾ اسرائيلي قبضي هيٺ آهي. اسرائيل پاران ٺاهيل، ويسٽ بينڪ جي رڪاوٽ جي ڪري شهر جي چوڌاري نقل ۽ حرڪت محدود آهي.

تاريخي طور تي، اهو عرب عيسائين جي اڪثريت جو شهر هو، جيڪا سال 1950ع ۾ آبادي جو تقريباً 86 سيڪڙو هئا، پر 2022ع تائين هي برادري گهٽجي 10 سيڪڙو ٿي وئي آهي ۽ هاڻي آبادي جي اڪثريت عرب مسلمانن تي مشتمل آهي.

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

 بلدية بيت لحم.
 غرفة تجارة وصناعة بيت لحم.
 صفحة قضاء بيت لحم/وب غزة
 عرب ثقافت جي گاديءَ جو هنڌ 

زمرو:بيت لحم 
زمرو:فلسطين
زمرو:فلسطين جا شهر
زمرو:فلسطين جا صوبا
زمرو:بيت لحم گورنريٽ 
زمرو:وچ اوڀر جا شهر
زمرو:عيسائيت ۾ مقدس ماڳ
زمرو:تاريخي شهر 
زمرو:مقدس شهر 
زمرو:بائيبل جا شهر 
زمرو:اولهائين ڪناري جا شهر 
زمرو: فلسطين جي ميونسپلٽيون 
زمرو:عيسائين جون مقدس جايون 
زمرو:فلسطين رياست جون ميونسپلٽيون 
زمرو:فلسطين ۾ آبادي واريون جڳهيون 
زمرو:اولهائين ڪناري ۾ آبادي واريون جڳهيون 
زمرو:بيت لحم گورنريٽ ۾ آبادي واريون جڳهيون