رچرڊ ويگنر

وليم رچرڊ ويگنر (Richard Wagner؛ 22 مئي 1813ع – 13 فيبروري 1883ع) هڪ جرمن موسيقيڪار، ٿيٽر ڊائريڪٽر ۽ مضمون نگار هو، جيڪو پنهنجي اوپرائن (Operas) جي ڪري سڄي دنيا ۾ مشهور آهي. هن موسيقيءَ جي دنيا ۾ "Gesamtkunstwerk" (مجموعي فن پارو) جو تصور پيش ڪيو، جنهن جو مقصد شاعري، موسيقي، بصري فن ۽ ڊرامي کي هڪ ڪري پيش ڪرڻ هو.

 فني خاصيتون ۽ انقلاب 
ويگنر جي موسيقي ٻين موسيقيڪارن کان مختلف هئي ڇاڪاڻ ته هو پنهنجي اوپرائن لاءِ موسيقيءَ سان گڏ ڪهاڻي (Libretto) پڻ پاڻ لکندو هو. 
 ليٽ موٽيف (Leitmotif): هن موسيقيءَ ۾ "ليٽ موٽيف" جو استعمال ڪيو، جيڪي اهڙيون خاص ڌنون هونديون آهن جيڪي ڪنهن خاص ڪردار، جڳهه يا خيال سان جڙيل هونديون آهن.
 ٽرسٽان ڪورڊ (Tristan chord): هن جي اوپرا Tristan und Isolde ۾ استعمال ٿيندڙ جديد هارمونيءَ جديد ڪلاسيڪي موسيقيءَ جو بنياد وڌو.

 بائيروٿ فيسٽيول هائوس 
ويگنر پنهنجي فني خوابن کي پورو ڪرڻ لاءِ جرمنيءَ ۾ هڪ خاص اوپرا هائوس "Bayreuth Festspielhaus" تعمير ڪرايو. هن ٿيٽر ۾ اهڙيون تبديليون ڪيون ويون هيون (جهڙوڪ آرڪيسٽرا کي اسٽيج جي هيٺان لڪائڻ) ته جيئن تماشائين جو ڌيان مڪمل طور تي ڊرامي تي رهي. اڄ به هتي هر سال "بائيروٿ فيسٽيول" منعقد ٿيندو آهي جتي صرف ويگنر جا فن پارا پيش ڪيا ويندا آهن.

 تڪرار ۽ اثرات 
ويگنر جي شخصيت تمام گهڻي تڪراري رهي آهي. سندس مذهبي، سياسي ۽ خاص طور تي سامي دشمني (Antisemitism) وارا خيال اڄ به بحث جو موضوع آهن. ان جي باوجود، 20هين صديءَ جي موسيقي، فلسفي، ادب ۽ ٿيٽر تي ويگنر جا اثر انتهائي گهرا آهن.

 مشهور فن پارا 
 Der Ring des Nibelungen (چار اوپرائن جو سلسلو)
 Tristan und Isolde
 Die Meistersinger von Nürnberg
 Parsifal

 حوالا 

زمرو:جرمن موسيقيڪار
زمرو:1813ع جون پيدائشون
زمرو:1883ع جون وفاتون
زمرو:اوپرا