مزدورن جي انتظامي ڪائونسل

مزدورن جي انتظامي ڪائونسل  مزدورن جي انتظامي ڪائونسل اهڙو ادارتي فورم آهي جيڪو انهن ڪارخانن، ادارن يا صنعتي يونٽن ۾ قائم ڪيو ويندو آهي جتي پنجاهه يا ان کان وڌيڪ ماڻهو ملازم هجن. هن ڪائونسل جو بنيادي مقصد مزدورن ۽ انتظاميه جي وچ ۾ گڏيل صلاح، تعاون ۽ هم آهنگي کي فروغ ڏيڻ آهي ته جيئن صنعتي لاڳاپا بهتر رهن ۽ تڪرارن کان بچاءُ ممڪن بڻجي سگهي قلم 29(1)، سنڌ انڊسٽريل رليشنز ايڪٽ, 2013.

ڪائونسل جي جوڙجڪ
ڪائونسل جي جوڙجڪ اهڙي نموني ڪئي ويندي آهي جو ان ۾ مزدورن ۽ انتظاميه ٻنهي جي نمائندگي برابر هجي، جڏهن ته ڪائونسل جو ڪنويئر انتظاميه مان مقرر ڪيو ويندو آهي. ڪائونسل ۾ شامل انتظاميه جا نمائندا عام طور ڊائريڪٽرن، انهن جي نامزد ڪيل ماڻهن يا سينيئر ايگزيڪيوٽوز مان هوندا آهن، جڏهن ته مزدورن جا نمائندا ساڳئي اداري ۾ ڪم ڪندڙ مزدور هوندا آهن. جيڪڏهن اداري ۾ گڏيل سوديبازي جو ايجنٽ موجود هجي ته مزدورن جا نمائندا ان جي ذريعي نامزد ڪيا ويندا آهن، ۽ جيڪڏهن اهڙو ايجنٽ موجود نه هجي ته مزدور پاڻ ڳجهي ووٽ ذريعي سادي اڪثريت سان پنهنجا نمائندا چونڊيندا آهن. مزدورن جا نمائندا عام طور ٻن سالن لاءِ عهدي تي مقرر ٿيندا آهن قلم 29(2&3)، سنڌ انڊسٽريل رليشنز ايڪٽ, 2013..

ڪائونسل جي گڏجاڻي
مزدورن جي انتظامي ڪائونسل جي گڏجاڻين ۾ مزدورن جا نمائندا مڪمل طور شرڪت ڪندا آهن، ۽ اداري جي انتظام سان لاڳاپيل تقريباً سڀ معاملا بحث هيٺ آڻي سگهجن ٿا، سواءِ انهن معاملن جي جيڪي سڌي طرح تجارتي يا مالي ڏيتي ليتي سان لاڳاپيل هجن. ڪائونسل جو ڪردار رڳو مشاورتي نه هوندو آهي، بلڪه اهو صنعتي ماحول کي بهتر بڻائڻ لاءِ فعال نموني ڪم ڪندو آهي قلم 29(4)، سنڌ انڊسٽريل رليشنز ايڪٽ, 2013..

ڪائونسل جا ڪم 
ڪائونسل جا بنيادي ڪم پيداوار، ڪارڪردگي ۽ افاديت ۾ بهتري، اجرتن ۽ ڪم جي شرح جو تعين، مزدورن جي منصوبا بندي سان منتقلي، اجرتي نظام ۾ نون طريقن جو نفاذ، ٺيڪيدارن ذريعي ملازم مزدورن لاءِ گهٽ ۾ گهٽ سهولتن جي فراهمي، ۽ مالڪ ۽ مزدورن وچ ۾ باهمي سمجهه کي وڌائڻ شامل آهن. ان کان سواءِ، ڪائونسل اختلافن کي ٻطرفي ڳالهين ذريعي حل ڪرڻ، روزگار جي تحفظ، ڪم جي سلامتي، صحت، نوڪريءَ سان اطمينان ۽ اداري اندر هم آهنگ ڪم ڪندڙ حالتن کي يقيني بڻائڻ ۾ پڻ ڪردار ادا ڪندي آهي. مزدورن جي ٻارن لاءِ فني، سيڪريٽيريل ۽ اڪائونٽنگ تعليم جون سهولتون فراهم ڪرڻ ۽ اداري اندر فني تربيت کي فروغ ڏيڻ پڻ ڪائونسل جي ذميوارين ۾ شامل آهي قلم 29(5)، سنڌ انڊسٽريل رليشنز ايڪٽ, 2013..
ڪجهه اهم انتظامي معاملن ۾ انتظاميه لاءِ لازمي آهي ته هو مزدورن جي نمائندن کان لکيل صلاح حاصل ڪري. انهن معاملن ۾ سروس رولز جي تياري، ترقي ۽ نظم و ضبط بابت پاليسيون، ڪم ڪندڙ حالتن ۾ تبديليون، ملازمن جي تربيت، تفريحي ۽ فلاحي سهولتون، ڪم جا ڪلاڪ، وقفا، موڪلن جو شيڊيول، ۽ اداري اندر نظم و ضبط سان لاڳاپيل معاملا شامل آهن. مزدورن جا نمائندا پنهنجي ابتڙ به اهڙن معاملن بابت لکيل صلاح ڏئي سگهن ٿا، جنهن تي انتظاميه کي مقرر مدت اندر ڪائونسل جي گڏجاڻي سڏائي غور ڪرڻو پوندو آهي.
انتظاميه مزدورن جي نمائندن طرفان ڏنل صلاح جو مقرر وقت اندر جواب ڏيڻ جي پابند هوندي آهي، ۽ اهڙي صلاح کي رڳو اداري جي سڀ کان مٿانهين انتظامي حيثيت رکندڙ شخص طرفان ئي رد ڪري سگهجي ٿو. جيڪڏهن مزدورن جي صلاح رد ڪئي وڃي ته اهو معاملو گڏيل سوديبازي جو ايجنٽ ٻطرفي ڳالهين لاءِ اڳتي وڌائي سگهي ٿو، جتي صنعتي تڪرارن جي حل بابت لاڳو قانوني طريقا اختيار ڪيا ويندا آهن.
مزدورن جي انتظامي ڪائونسل کي اداري جي ڪم ڪار بابت مناسب معلومات حاصل ڪرڻ جو حق هوندو آهي، ۽ انتظاميه اهڙي معلومات فراهم ڪرڻ جي پابند هوندي آهي. ڪائونسل مقرر ڪيل وقفن سان گڏجاڻيون ڪندي آهي. جيڪڏهن ڪنهن اداري ۾ ڪائونسل قائم نه ڪئي وڃي يا اها صحيح نموني ڪم نه ڪري، ته مزدور يا گڏيل سوديبازي جو ايجنٽ رجسٽرار وٽ شڪايت داخل ڪري سگهي ٿو قلم 29(6)کان(12)، سنڌ انڊسٽريل رليشنز ايڪٽ, 2013.

حوالا