وڏيون ڍنڍون

گريٽ ليڪس ()، جن کي اتر آمريڪا جون وڏيون ڍنڍون پڻ سڏيو وڃي ٿو، اتر آمريڪا ۾ واقع وڏين پاڻ ۾ ڳنڍيل تازو پاڻي جي ڍنڍن جو هڪ سلسلو آهي، جيڪو ڪينيڊا ۽ آمريڪا جي سرحد تي پکڙيل آهي. انهن پنج ڍنڍن ۾ شامل آهن:

 ليڪ سپيريئر
 ليڪ مشيگن
 ليڪ هيرون
 ليڪ ايري
 ليڪ اونٽاريو

هائيڊرولاجيڪي لحاظ کان ليڪ مشيگن ۽ ليڪ هيرون هڪ ئي پاڻي جو جسم آهن، جيڪي اسٽريٽس آف ميڪيناڪ ذريعي ڳنڍيل آهن.

 پاڻيءَ جا رابطا 

گريٽ ليڪس واٽر وي ڍنڍن جي وچ ۾ جديد آبي سفر ۽ مال برداري کي ممڪن بڻائي ٿي. اهي ڍنڍون پنهنجي بنيادي نيڪال لاءِ سينٽ لارنس درياهه وسيلي آخرڪار ائٽلانٽڪ سمنڊ سان ڳنڍجن ٿيون. ان کان علاوه، ايلينائي واٽر وي ذريعي اهي مسيسيپي درياهه جي طاس سان پڻ ڳنڍيل آهن.

 ماپ ۽ اهميت 

گريٽ ليڪس ڪل رقبي جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان وڏي تازو پاڻي جي ڍنڍن جو مجموعو آهن ۽ مقدار جي لحاظ کان ٻئي نمبر تي آهن. اهي دنيا جي سطحي تازو پاڻي جو لڳ ڀڳ 21٪ پنهنجي اندر محفوظ ڪن ٿيون.

 ڪل پکيڙ: 94,250 چورس ميل (244,106 ڪلوميٽر مربع)
 ڪل مقدار: 5,439 ڪيوبڪ ميل (22,671 ڪلوميٽر مڪعب)

انهن جي سامونڊي جهڙين خاصيتن—جهڙوڪ وڏيون لهرون، لڳاتار هوائون، مضبوط وهڪرا، گهريائي، ۽ پري تائين نظر ايندڙ افق—سبب انهن کي گهڻو وقت تائين اندروني سمنڊ پڻ چيو ويو آهي.

رقبي جي لحاظ کان يا ته ليڪ سپيريئر يا ليڪ مشيگن–ليڪ هيرون دنيا جي ٻئي نمبر وڏي ڍنڍ آهي ۽ سڀ کان وڏي تازو پاڻي جي ڍنڍ آهي. ليڪ مشيگن اها سڀ کان وڏي ڍنڍ آهي جيڪا مڪمل طور هڪ ئي ملڪ، يعني آمريڪا جي اندر واقع آهي.

 ارضياتي ٺهڻ 

گريٽ ليڪس جي ٺهڻ لڳ ڀڳ 14,000 سال اڳ آخري برفاني دور جي پڄاڻي تي شروع ٿي، جڏهن پٺتي هٽندڙ برفاني چادرن زمين ۾ کوٽيل طاس ظاهر ڪيا، جيڪي پوءِ ڳرندڙ برف جي پاڻي سان ڀرجي ويا.

 انساني ۽ حياتياتي اهميت 

هي ڍنڍون تاريخي طور نقل و حمل، لڏپلاڻ، واپار ۽ مڇيگيري لاءِ اهم ذريعو رهيون آهن. هي علائقو حياتياتي تنوع سان مالا مال آهي ۽ ڪيترن ئي آبي جاندارن لاءِ رهائشگاهه فراهم ڪري ٿو.

انهن ڍنڍن جي چوڌاري علائقو گريٽ ليڪس علائقو سڏجي ٿو، جنهن ۾ گريٽ ليڪس ميگالوپولس پڻ شامل آهي.

 اهم شهر 

آمريڪي پاسي کان (اوڀر کان اولهه تائين):
 بفيلو، نيويارڪ
 ڪليولئنڊ، اوهائيو
 ڊيٽرائيٽ، مشيگن
 شڪاگو، ايلينائي
 ملواڪي، وِسڪانسن
 ڊولٿ، مينيسوٽا

ڪينيڊين پاسي کان:
 ٽورنٽو
 مسيساگا
 هيملٽن، اونٽاريو

 پڻ ڏسو 

 ليڪ بائيڪل
 مسيسيپي درياهه
 ائٽلانٽڪ سمنڊ
 اتر آمريڪا

 حوالا 

زمرو:اتر آمريڪا جون ڍنڍون
زمرو:ڪينيڊا جا آبي وسيلا
زمرو:آمريڪا جا آبي وسيلا
زمرو:قدرتي جاگرافي