ڪالاباغ

ڪالا باغ (اردو، پنجابي: کالا باغ) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي ميانوالي جو هڪ شهر آهي، جيڪو تعلقي، عيسى خيل جو حصو آهي. هي شهر سنڌو درياهه جي اولهه ڪناري تي واقع آهي.

ڪالا باغ نواب ڪالا باغ جي رهائشگاهه پڻ رهيو آهي، جيڪو مقامي طور "قلعا نواب صاحب" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. شهر کي سالٽ رينج جبلن جي سلسلي جي ڳاڙهن ٽڪرين ۽ سنڌو درياهه جي حسين منظرن سبب خاص شهرت حاصل آهي. ڪالا باغ هٿ جي صنعتن لاءِ پڻ مشهور آهي، خاص طور تي دستي هنر، جوتا ۽ مکاڙي حلوو هتي وڏي پيماني تي تيار ڪيو وڃي ٿو.

 نالي جي اصل 
لفظ ڪالا جي معنيٰ “ڪارو” ۽ باغ جي معنيٰ “باغ” آهي. هي نالو ڪالا باغ جي نوابن طرفان وڏي پيماني تي لڳايل آم جي وڻن سبب پيو، جن جا گهرا سائي پن مٽيءَ جي ڌند ۾ پري کان ڪارا نظر ايندا هئا. انهيءَ ڪري مسافر هن علائقي کي ڪالا باغ يعني “ڪارو باغ” سڏڻ لڳا.The Mianwali District Gazetteer 1915

ڪالا باغ پاڪستان لاءِ جيالاجيڪل اهميت پڻ رکي ٿو، ڇاڪاڻ⁠تہ هي علائقو سالٽ رينج جي پهاڙي سلسلي جي ڪناري تي واقع آهي.

تاريخ

اَعواڻ ملڪ (پٺاڻ نسل جا قبائلي سردار) جيڪي ڪالا باغ سان تعلق رکندا هئا، تن کي ارڙهين صديءَ جي آخر ۾ تيمور شاهه دراني طرفان نواب تسليم ڪيو ويو. 1822ع ۾ هي علائقو سکن جي قبضي هيٺ اچي ويو. 1849ع ۾ جڏهن برطانوي فوجن سکن کي شڪست ڏني، تڏهن نواب ڪالا باغ کي سندس حمايت جي عيوض جاگيرِ ڪالا باغ عطا ڪئي وئي، پر کيس ٻيهر حڪمران شهزادي (رياستي امير) جو درجو نه ڏنو ويو.
ڪالا باغ جو ستون نواب، ملڪ امير محمد خان، 1960ع کان 1966ع تائين مغربي پاڪستان جو گورنر رهيو. مغربي پاڪستان 1970ع ۾ ختم ڪيو ويو ۽ ان کي ٻيهر پنجاب ۽ سنڌ صوبن ۾ ورهايو ويو (سنڌ جو موجوده نالو 1990ع کان رائج ٿيو).
ڪالا باغ ۾ هڪ لوڻ جي کاڻ پڻ موجود آهي، جتي اعليٰ معيار جو هالائيٽ (پٿريلو لوڻ) ملي ٿو. هن لوڻ جي تمام گهڻي پاڪيزگي سبب هتي لوڻ ڪڍڻ جي مقدار ۾ واڌ ڪئي وئي Imperial Gazetteer of India, . A., 26 Bde., Oxford 1908–1931 Joseph E. Schwartzberg (Hrsg.): A historical atlas of South Asia. 2. A., New York/Oxford 1992, ISBN 0-19-.

 Weblinks 
 Imperial Gazetteer of India

Kategorie:Ort in Punjab (Pakistan)
Kategorie:Historischer Staat (Indien)

حوالا

زمرو:ڪالاباغ شهر
زمرو:ميانوالي ضلعو
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا شهر
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا شھر