ٽرگناميٽري

ٽرگناميٽري (Trigonometry) يا ٽڪنڊي ماپ، رياضيءَ جي اها شاخ آهي جنهن جو تعلق ٽڪنڊن جي ضلعن جي ڊيگهه ۽ انهن جي زاوين جي وچ ۾ موجود تعلقات سان آهي. خاص طور تي، ٽرگناميٽريءَ جا تفاعل (Functions) هڪ قائم الزاويا ٽڪنڊي جي زاوين ۽ ان جي ضلعن جي نسبت (Ratio) جي وچ ۾ لاڳاپو بيان ڪن ٿا.Lial, M. L. (2016). Trigonometry. Pearson.

 تاريخي پس منظر 
 قديم يونان: هي علم ٽين صدي قبل مسيح ۾ يوناني دنيا ۾ جاميٽري (Geometry) کي فلڪياتي مطالعي لاءِ استعمال ڪرڻ دوران اڀريو. يونانين جو وڏو ڌيان "چوڊرس" (Chords) جي حسابن تي هو.
 هندستان: قديم هندستاني رياضيدانن سڀ کان پهريان ٽرگناميٽري جي نسبتن (جهڙوڪ سائن - Sine) جا ٽيبل تيار ڪيا.Boyer, C. B. (1991). A History of Mathematics. Wiley.

 استعمال 
ٽرگناميٽري تاريخي طور تي هيٺين شعبن ۾ استعمال ٿيندي رهي آهي:
 نيويگيشن (Navigation): سمنڊن يا خلا ۾ رستن جي نشاندهي لاءِ.
 سروي (Surveying): زمين جي ماپ ۽ نقشن جي تياريءَ لاءِ.
 فلڪيات (Astronomy): ستارن ۽ سيارن جي فاصلي کي ماپڻ لاءِ.
 جيوڊيسي (Geodesy): زمين جي ماپ ۽ شڪل جو مطالعو.

 ٽرگناميٽري سڃاڻپون (Identities) 
ٽرگناميٽري پنهنجي ڪيترين ئي "سڃاڻپون" يا فارمولن (Identities) جي ڪري مشهور آهي. اهي سڃاڻپون پيچيده رياضياتي جملن کي سادو ڪرڻ، انهن کي مفيد صورت ۾ آڻڻ، يا مساواتن کي حل ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيون وينديون آهن.Stewart, J. (2015). Precalculus: Mathematics for Calculus. Cengage Learning.

 حوالا 

Category:رياضي
Category:ٽرگناميٽري
Category:جاميٽري