آزاديءَ لاءِ اندولن (1973ع)

آزاديءَ لاءِ اندولن (1973ع) سنڌي ليکڪ ميٺارام کِلناني جو تاريخي ڪتاب آهي، جنهن ۾ هندستان کي غير ملڪي راڄ کان آزاد ڪرائڻ واري جدوجهد ۾ سنڌ جي ڪردار کي خاص طور بيان ڪيو ويو آهي. هن تصنيف جو مرڪزي ڌيان سنڌ جي هڪ ضلعي نوابشاهه تي آهي، جيڪو ليکڪ جو پنهنجو آبائي علائقو پڻ هوA DICTIONARY  OF  SINDHI : Jt.  LITERATURE  MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:3.

ليکڪ ۽ علائقائي وابستگي

ميٺارام کِلناني نوابشاهه سان ذاتي ۽ عملي لاڳاپو رکندڙ هو، جنهن سبب هن علائقي جي سياسي، سماجي ۽ تحريڪي سرگرمين کي ويجهڙائيءَ سان ڏٺو ۽ سمجهيو. هي وابستگي ڪتاب کي محض تاريخي بيان نه، پر هڪ شاهدانه ۽ اندروني نقطه نظر به فراهم ڪري ٿي، جنهن وسيلي سنڌي عوام جي آزاديءَ واري جدوجهد کي علائقائي سطح تي اجاگر ڪيو ويو آهي.

مواد ۽ موضوع

ڪتاب ۾ سنڌ، خاص طور نوابشاهه ضلعي، جي اُن ڪردار جو تفصيلي احوال ڏنو ويو آهي، جيڪو برطانوي راڄ خلاف هلندڙ تحريڪن ۾ ادا ڪيو ويو. ان ۾ مقامي اڳواڻن، عوامي احتجاجن، بائيڪاٽن، جلسن، ستياگرهن ۽ قومي اڳواڻن جي حمايت ۾ ٿيندڙ سرگرمين جو ذڪر شامل آهي. ليکڪ عدم تعاون تحريڪ ۽ “ھندوستان ڇڏيو” جهڙن مرحلن دوران سنڌي عوام جي سياسي شعور ۽ عملي شرڪت کي نمايان ڪري ٿو.

تاريخي اهميت

“آزاديءَ لاءِ اندولن” سنڌي قومي تاريخ جو هڪ اهم حوالو آهي، جيڪو ورهاڱي کان اڳ واري دور ۾ سنڌي سماج جي آزادي پسند تحريڪن کي محفوظ ڪري ٿو. هي ڪتاب اهڙين تصنيفن سان گڏ بيهي ٿو، جيڪي سنڌ جي آزاديءَ واري جدوجهد کي قومي تاريخ جي مرڪز ۾ آڻين ٿيون، جهڙوڪ بلديو ٽي. گجرا جون تحريرون.
هي تصنيف نه رڳو نوابشاهه ضلعي جي قربانين ۽ جدوجهد کي اجاگر ڪري ٿي، پر گڏوگڏ سنڌي عوام جي گڏيل قومي شعور، سياسي بيداري ۽ آزاديءَ لاءِ ڪيل جدوجهد کي به تاريخي تسلسل سان محفوظ ڪري ٿي.

حوالا