راج محل

راج محل هڪ سب ڊويزنل ٽائون آهي ۽ هندستان جي رياست جھارکھنڈ جي صاحب گنج ضلعي جي راج محل سب ڊويزن ۾ هڪ نوٽيفائيڊ علائقو آهي. اهو گنگا جي ڪناري تي واقع آهي ۽ مغل گورنر مان سنگهه اول جي ماتحت بنگال صوبي جي اڳوڻي گاديءَ جو هنڌ هو.

 جاگرافي 

 ايريا 
راج محل جي ايراضي 7.5 چورس ڪلوميٽر (2.9 چورس ميل) آهي. 

 جائزو 
نقشي ۾ هڪ جابلو علائقو ڏيکاريو ويو آهي جنهن ۾ راج محل ٽڪرين سان گنگا جي ڪناري کان انتهائي اتر ۾ ڏکڻ طرف وڃي رهيا آهن، نقشي ۾ ڍڪيل ايراضي کان ٻاهر دمڪا ضلعي ۾. 'فرڪا' نقشي تي نشان لڳل آهي ۽ اهو ئي هنڌ آهي جتي فرڪا بيراج آهي ، صرف اولهه بنگال جي اندر. راج محل ڪول فيلڊ نقشي ۾ ڏيکاريل آهي. سڄو علائقو وڏي پئماني تي ڳوٺاڻو آهي ، جنهن ۾ صرف شهريائيزيشن جا ننڍڙا کيسا آهن. 

نوٽ: مڪمل اسڪرين نقشو دلچسپ آهي. نقشي تي نشان لڳل سڀئي جڳهيون ڳنڍيل آهن ۽ توهان آساني سان پنهنجي پسند جي ٻئي صفحي تي وڃي سگهو ٿا. نقشي کي وڏو ڪريو ته ڏسو ته اتي ٻيو ڇا آهي - هڪ کي ريلوي لنڪ، ڪيترائي وڌيڪ روڊ لنڪ ۽ انهي طرح جا ٻيا ڪيترائي ملن ٿا.

 تاريخ 
کاٻو|thumb|1907ع ۾ بنگال ۽ سڪم جو نقشو
راج محل پرڳڻي تي اڳ مال پهاريا قبيلن جي راجا مل ذيلي گروهه جي حڪومت هئي. اڳ هيءَ جاءِ 'اگمحل ' جي نالي سان سڃاتو ويندو هو ۽ ان جي چوڌاري هڪ طرف راج محل ٽڪرين ۽ ٻئي طرف گنگا نديءَ سان گهيريل آهي. ھيءُ علائقو مغلن جي صاحبيءَ ۾ 'دمن ڪوهه' جي نالي سان به سڏبو ھو.

1576ع ۾ راج محل جي جنگ مغل شهنشاهه اڪبر ۽ بنگال جي سلطان دائود خان ڪراني خاندان جي وچ ۾ لڳي. جنگ کان پوءِ دائود خان کي گرفتار ڪري پوءِ مغلن هٿان قتل ڪيو ويو.

ان کان پوءِ 1592ع ۾ اوڊيوشا جي فتح کان پوءِ راجا مان سنگهه اول، بنگال جو مغل گورنر صوبا راج محل آيو. هن 96-1595ع ۾ پنهنجي گاديءَ لاءِ اهو هنڌ چونڊيو، ڇاڪاڻ ته ان جي ٽليا ڳڙهي دره ۽ گنگا نديءَ جي اسٽريٽجڪ ڪمانڊ هئي. راجا مان سنگهه اول پڻ 1595ع ۾ اڪبر بادشاهه جي ڀيٽا ۾ ان شهر جو نالو بدلائي 'اڪبر نگر' رکيو ۽ مغل حڪمرانن طرفان محلات، باغ ۽ مسجد به تعمير ڪرايائين. [3] 1610ع ۾ بنگال جي گاديءَ جو هنڌ اسلام خان طرفان ڍاڪا (هاڻوڪو ڍاڪا، بنگلاديش) منتقل ڪيو ويو. 

1639ع ۾ راج محل وري اوقار حاصل ڪيو ۽ هڪ ڀيرو ٻيهر بنگال جي گورنر شاهه شجاع ۽ شهنشاهه شاهجهان جو ٻيو پٽ بنگال جو گاديءَ جو هنڌ بڻايو. اهو 1660 تائين مغل وائسراءِ جي گاديءَ ۽ 1661 تائين هڪ منٽ ٽائون طور جاري رهيو.

1757ع ۾ رابرٽ ڪلائيو ۽ بنگال جي نواب سراج الدوله جي وچ ۾ پلاسيءَ جي جنگ لڳي، جنهن ۾ مير جعفر جي غداري سبب نواب جنگ هارائي ويو ۽ هو مرشد آباد کان ڀڄي پٽنا هليو ويو. راج محل ۾ ترسيل وقت سراج الدولهه کي مير جعفر جي پٽ ميران هٿان پڪڙيو ويو ۽ اتان ئي قتل ڪيو ويو. 

راج محل وٽ اڌو نالا جي جنگ مير قاسم ۽ انگريزن جي وچ ۾ 1763ع ۾ وڙهي وئي. نواب مير قاسم انگريزن هٿان شڪست کائي پنهنجي ڪٽنب سميت ڀڄي روهتا (بهار) ڏانهن ڀڄي ويو، پر روهتس ڳڙهه جي قلعي ۾ لڪي نه سگهيو.

انگريزن جي راڄ دوران 1793ع ۾ مستقل آبادڪاري منظور ڪئي وئي ۽ ان زميندارن کي مجبور ڪيو ته هو زمين جي پيداوار کي بهتر بنائين. سنتال زمين جي بحالي ۽ بهتري لاءِ وڌيڪ استعمال ٿيندا رهيا ۽ وڌيڪ سنتال علائقي ۾ مستقل طور آباد ٿي ويا. انگريزن نيل (انڊيگو) جي پروسيس ۽ ذخيري لاءِ نيل ڪوٺي به تعمير ڪرايو جيڪو ڪپهه جي ڪپڙي کي مرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو هو. Sarkar, Jadunath (1984). A History of Jaipur, c. 1503-1938, New Delhi: Orient Longman, , p.81

بعد ۾ دمن ڪوهه سنٿال بغاوت ۽ سڌو ۽ ڪانهو مرمو، چاند ۽ ڀيراب وغيره جهڙا اڳواڻ بڻجي ويا ۽ هنن انگريزن جي بيٺڪي اختياريءَ ۽ ڪرپٽ زمينداري نظام سان وڙهندي 10 هزار کان وڌيڪ سنٿال متحرڪ ڪيا.

 ارضيات 
ويجهي راج محل فارميشن جي ٻوٽي فوسل بيئرنگ انٽر ٽريپين بيڊز کي جيولوجيڪل سروي آف انڊيا (GSI) پاران جيو ٽورازم جي حفاظت، سار سنڀال، واڌاري ۽ واڌاري لاءِ نيشنل جيولوجيڪل مونومينٽس آف انڊيا قرار ڏنو ويو آهي. national geo-heritage of India , INTACH

 ڊيموگرافڪس 
هندستان جي 2011 جي آدمشماري مطابق راج محل جي ڪل آبادي 22514 هئي، جنهن مان 11755 (52 سيڪڙو) مرد ۽ 10730 (48 سيڪڙو) عورتون هيون. 0–6 سالن جي عمر جي آبادي 3,985 هئي. راج محل ۾ پڙهيل لکيل ماڻهن جو ڪل تعداد 11,618 هو (6 سالن کان وڌيڪ آبادي جو 62.70 سيڪڙو).

 ٻوليون 

 انفراسٽرڪچر 
ضلعي آدمشماري هينڊ بڪ 2011ع موجب صاحب گنج، راج محل 7.5 ڪلوميٽر جي ايراضي تي پکڙيل آهي. شهري سهولتن ۾ ، ان ۾ 10 ڪلوميٽر روڊ هئا جن ۾ کليل ۽ بند ناليون هيون ، محفوظ پاڻي جي فراهمي ۾ هٿ پمپ شامل هو ، کوهه بي نقاب هو. ان ۾ 4,025 گهريلو برقي ڪنيڪشن ، 456 روڊ لائٽنگ پوائنٽ هئا. طبي سهولتن ۾ ان ۾ 3 اسپتالون، 2 ڊسپينسريون، 2 هيلٿ سينٽر، 1 فيملي ويلفيئر سينٽر، 6 زچگي ۽ ٻارن جي ڀلائي جا مرڪز، 1 زچگي گهر، 1 ٽي بي اسپتال/ ڪلينڪ، 1 نرسنگ هوم، 1 خيراتي اسپتال/ نرسنگ هوم، 1 ويٽرنري اسپتال، 20 دوائن جا دڪان هئا. تعليمي سهولتن ۾ ان ۾ 15 پرائمري اسڪول، 6 مڊل اسڪول، 2 سيڪنڊري اسڪول، 2 سينئر سيڪنڊري اسڪول، 1 جنرل ڊگري ڪاليج، 1 غير رسمي تعليم جو مرڪز (سرو سکشا اڀيان) هئا. سماجي ، ثقافتي ۽ تفريحي سهولتن ۾ ، ان ۾ 2 سينما ٿيٽر ، 2 آڊيٽوريم / ڪميونٽي هال ، 2 پبلڪ لائبريريون ، 2 ريڊنگ روم هئا. ٽي اهم شيون جيڪي هن پيدا ڪيون هيون چين جي مٽي جون شيون ، برقي سامان ، ڪاٺ جو سامان. ان ۾ 3 نيشنلائيزڊ بئنڪ، 1 پرائيويٽ ڪمرشل بئنڪ، 1 ڪوآپريٽو بئنڪ، 2 زرعي ڪريڊٽ سوسائٽي جون شاخون آفيسون هيون. 

 سياحتي ڪشش 

 تيليڳڙي قلعو ، اهو علائقي ۾ اسلامي حڪمراني کان اڳ تيلي زميندار جي خاندان پاران تعمير ڪيو ويو هو. تيليڳڙي کي 'بنگال جو قديم دروازو' پڻ سڏيو ويندو آهي. 
 منگلاٿ ۾ شهنشاهه اڪبر جي دور ۾ ٺهيل جامع مسجد
 باره داري، بنگال جي هڪ امير زميندار فتح جنگ خان پاران تعمير ڪيل. مغل گورنر، مان سنگهه پاران اڌ عمارت کي بمباري ڪئي وئي.
 اڪبري مسجد جيڪا 1556ع ۾ مغل گورنر، مان سنگهه پهرين پاران تعمير ڪئي وئي هئي.
 شاهه شجاع جو محل، سنگهي دلان تي مشتمل آهي، هڪ سنگ مرمر جو محل جيڪو گنگا نديءَ جي سامهون آهي 
 بنگال جي نواب مير قاسم جو محل.
 مينا بي بي جو مقبرو، جيڪو 1779 ۾ ٺهيل هو. مؤرخ ايڇ ايم قريشي هن مقبري کي مُني بيگم سان سڃاڻي ٿو، جيڪا بنگال جي نواب مير جعفر جي حرم جي بيگم هئي.
 بنگال جي نواب مير جعفر جي پٽ ميرن جو مقبرو
 نيل ڪوٺي، انگريزن پاران ٺاهيل
 بنگال جو مشهور بينڪر، جگت سيٺ جو ٽڪسال
 ڪنهياستان، اهو مڃيو وڃي ٿو ته هن جاءِ تي چيتنيا مهاپرڀو آيو هو.
 شِوگَدي، هندو ديوتا شِو جو هڪ غار مندر
 ڀوگنادي ، اها جاءِ جتي سنٿال بغاوت شروع ڪئي هئي، اتي هڪ يادگار پڻ تعمير ڪيو ويو آهي ۽ هر سال شهيد ميلو منعقد ڪيو ويندو آهي.
 موتي جھرنا آبشار
 اُڌوا پکين جي پناهگاهه

 راج محل پينٽنگ گيلري 

 انتظاميه 

 اسيمبلي جا حصا 
هن وقت راج محل لوڪ سڀا تڪ هيٺين ڇهن ودھان سڀا (قانون ساز اسيمبلي) حصن تي مشتمل آهي:
تڪ جو نمبر نالو ( ايس سي / ايس ٽي / ڪو به نه) لاءِ مخصوص ضلعو 1 راج محل ڪو به نه صاحب گنج 2 بوريو ايس ٽي صاحب گنج 3 برهائيٽ ايس ٽي صاحب گنج 4 لٽيپارا ايس ٽي پاڪور 5 پڪور ڪو به نه پاڪور 6 مهيش پور ايس ٽي پاڪور

 پارليامينٽ جا ميمبر 
راج محل (لوڪ سڀا تڪ) جو مرڪز شهر جي چوڌاري آهي ۽ وجي ڪمار هنسڊڪ جھارکھنڈ مکتي مورچ مان علائقي جو ايم پي آهي.

 پڻ ڏسندا 

 راج محل ٽڪريون
 راج محل جي جنگ
 صاحب گنج ضلعو

زمرو:ڀارت ۾ اڳوڻا ڳاديءَ جا ھنڌ