گيسٽرو اينٽرائٽس

گيسٽرو اينٽرائٽس (Gastroenteritis)، جنهن کي انفيڪشن وارا دست پڻ چيو ويندو آهي، معدي ۽ آنڊن جي سوزش جو نالو آهي. ان جي عام علامن ۾ دست، الٽيون، ۽ پيٽ جو سور شامل آهن. ان کان علاوه بخار، سستي، ۽ جسم ۾ پاڻي جي کوٽ پڻ ٿي سگهي ٿي. اها بيماري عام طور تي ٻن هفتن کان گهٽ عرصو رهي ٿي. اتر آمريڪا ۾ ان کي اڪثر "اسٽومڪ فلو" (Stomach flu) به چيو ويندو آهي، جيتوڻيڪ ان جو زڪام (Influenza) سان ڪو واسطو ناهي.

 سبب ۽ ڦهلاءُ 
گيسٽرو اينٽرائٽس جا وڏا سبب هي آهن:
 وائرس: ٻارن ۾ روٽا وائرس (Rotavirus) ۽ وڏن ۾ نورو وائرس (Norovirus) عام سبب آهن.
 بئڪٽيريا: ڪيمپائلو بئڪٽر (Campylobacter) ۽ ٻيا جراثيم.
 ڦهلاءُ: غلط طريقي سان تيار ڪيل کاڌو، گندو پاڻي پيئڻ، يا متاثر شخص سان ويجهي رابطي ذريعي هي بيماري پکڙجي ٿي.

 روڪٿام ۽ علاج 
بيماريءَ کان بچڻ لاءِ صابڻ سان هٿ ڌوئڻ، صاف پاڻي پيئڻ، ۽ ٻارن کي ماءُ جو کير پيارڻ انتهائي ضروري آهي. ٻارن لاءِ روٽا وائرس جي ويڪسين جي پڻ سفارش ڪئي ويندي آهي.

علاج جا طريقا:
 پاڻي جي کوٽ دور ڪرڻ: مريض کي گهڻو پاڻي ۽ او-آر-ايس (ORS) پيارڻ گهرجي، جيڪو پاڻي، لوڻ ۽ کنڊ جو هڪ ميلاپ آهي.
 شيد خوار ٻار: جيڪڏهن ٻار ماءُ جو کير پيئي ٿو ته اهو جاري رکڻ گهرجي.
 زنڪ (Zinc): ٻارن لاءِ زنڪ جو استعمال مفيد آهي.
 اينٽي بائيوٽڪس: عام طور تي اينٽي بائيوٽڪ دوائن جي ضرورت نه پوندي آهي، سواءِ ان جي ته جڏهن ٻار کي بخار سان گڏ رت وارا دست هجن.

 عالمي انگ اکر 
2015ع ۾ دنيا ۾ گيسٽرو اينٽرائٽس جا تقريبن ٻه ارب ڪيس سامهون آيا، جن جي نتيجي ۾ 1.3 ملين موت واقع ٿيا. ترقي پذير ملڪن جا ٻار هن بيماريءَ کان سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿين ٿا. پنجن سالن کان گهٽ عمر جي ٻارن ۾ هي بيماري موت جو هڪ وڏو سبب آهي. وڏن ماڻهن ۾ قوتِ مدافعت (Immunity) پيدا ٿيڻ سبب هي بيماري گهٽ ٿيندي آهي.

 وڌيڪ ڏسو 
 دست
 صفائي
 ويڪسين

 حوالا 

زمرو:بيماريون
زمرو:معدي جون بيماريون
زمرو:صحت