رگبي فٽبال

رگبي فٽبال (Rugby football) فٽبال جي هڪ قسم آهي، جيڪا ٽيم جي صورت ۾ کيڏي ويندڙ راند آهي. هيءَ راند اوڻويهين صديءَ ۾ انگلستان ۾ پروان چڙهي. رگبي اصل ۾ "رگبي يونين" ۽ "رگبي ليگ" جو گڏيل نالو آهي.

 تاريخ 
رگبي فٽبال جي شروعات واروڪشائر، انگلستان جي رگبي اسڪول (Rugby School) مان ٿي، جتي 1845ع ۾ پهريون ڀيرو ان جا قاعدا ۽ قانون لکيا ويا. فٽبال جا اهڙا قسم جنهن ۾ بال کي هٿ ۾ کڻي ڊوڙڻ يا اڇلائڻ شامل هو، وچين دور کان موجود هئا (ڏسو: قرون وسطيٰ واري فٽبال). رگبي فٽبال قديم پبلڪ اسڪولن جي فٽبال مان هڪ آهي. 19هين صديءَ جي وچ ڌاري انگلستان ۾ رڳو انهن فٽبال قسمن کي سماجي مڃتا ملي جيڪي پبلڪ اسڪولن ۾ واضح قاعدن سان کيڏيا ويندا هئا. رگبي واحد راند هئي جيڪا اسڪولن کان ٻاهر به مقبول ٿي سگهي، ان ڪري هيءَ راند برطانوي سلطنت جي ٻين اسڪولن ۽ علائقن ۾ تيزي سان پکڙجي وئي.

 ورهاست (رگبي ليگ ۽ رگبي يونين) 
1895ع ۾ رگبي فٽبال ٻن حصن ۾ ورهائجي وئي. جڏهن اتر انگلستان جي 21 ڪلبن "رگبي فٽبال يونين" کان الڳ ٿي "ناردرن رگبي فٽبال يونين" (جنهن کي 1922ع ۾ رگبي فٽبال ليگ جو نالو ڏنو ويو) قائم ڪئي. هيءَ علحدگي هڊرز فيلڊ جي جارج هوٽل ۾ ٿي، جنهن جو بنيادي سبب رانديگرن کي ڪم تان موڪل وٺڻ تي معاوضي جي ادائيگي (Broken-time payments) جو تڪرار هو. اهڙي طرح رگبي ليگ پيشيور (Professional) رانديگرن کي معاوضو ڏيندڙ پهرين فٽبال ڪوڊ بڻجي وئي. رگبي يونين ان جي 100 سالن کانپوءِ 1995ع ۾ پيشيور رانديگرن جي اجازت ڏني.

رگبي يونين جي انتظامي معاملن کي ورلڊ رگبي (World Rugby) ۽ رگبي ليگ کي انٽرنيشنل رگبي ليگ (International Rugby League) هلائيندي آهي.

 ٻيون صورتون 
ڪينيڊين فٽبال ۽ آمريڪي فٽبال کي ڪنهن زماني ۾ رگبي فٽبال جي ئي صورت سمجهيو ويندو هو، پر قاعدن ۾ وڏين تبديلين کانپوءِ هاڻي اهي الڳ رانديون آهن. تنهن هوندي به انهن جي اسڪورنگ سسٽم ۽ اصطلاحن ۾ اڃا تائين رگبي جا اثر نظر اچن ٿا. ڪينيڊين فٽبال جي تنظيم "فٽبال ڪينيڊا" کي 1967ع تائين "ڪينيڊين رگبي يونين" چيو ويندو هو.

 وڌيڪ ڏسو 
 فٽبال
 رگبي يونين
 رگبي ليگ

 حوالا 

زمرو:رانديون
زمرو:رگبي
زمرو:انگلستان جون رانديون