ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ

ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ (Empire State Building) نيو يارڪ شهر جي منهاٽن واري علائقي ۾ واقع 102 ماڙ هڪ سپرٽال (Supertall) آسمان کي ڇهندڙ عمارت آهي. هن جو نالو نيو يارڪ رياست جي لقب "ايمپائر اسٽيٽ" تان رکيو ويو آهي. هي عمارت پنهنجي مخصوص آرٽ ڊيڪو (Art Deco) طرزِ تعمير جي ڪري سڄي دنيا ۾ مشهور آهي.

 تعميراتي تاريخ 
 ڊيزائين: هي عمارت "شريو، ليمب اينڊ هارمن" نالي فرم ڊيزائين ڪئي هئي. ان جي ڊيزائين کي 15 ڀيرا تبديل ڪيو ويو ته جيئن ان کي دنيا جي بلند ترين عمارت بڻائي سگهجي.
 تيز رفتار تعمير: ان جي تعمير جو ڪم 17 مارچ 1930ع تي شروع ٿيو ۽ حيرت انگيز طور تي صرف ساڍا تيرهن مهينن ۾، 1 مئي 1931ع تي مڪمل ٿيو.
 بلندي جو ريڪارڊ: هي عمارت 1970ع تائين (جڏهن ورلڊ ٽريڊ سينٽر جو اتر ٽاور مڪمل ٿيو) دنيا جي بلند ترين عمارت رهي. 

 سياحت ۽ مشاهدي گاهون 
ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ سياحن جي من پسند جڳهه آهي، جتي هر سال لڳ ڀڳ 40 لک ماڻهو دورو ڪندا آهن.
 هن عمارت جي 86 هين ۽ 102 هين ماڙ تي کليل مشاهدي گاهون (Observation decks) آهن، جتان سڄي نيو يارڪ شهر جو دلڪش نظارو ڪري سگهجي ٿو.
 2019ع ۾ 80 هين ماڙ تي هڪ اندروني مشاهدي گاهه پڻ کولي وئي آهي.

 ثقافتي اهميت 
هي عمارت نيو يارڪ جي سڃاڻپ ۽ هڪ بين الاقوامي ثقافتي نشان بڻجي چڪي آهي.
 فلمون: هي عمارت 250 کان وڌيڪ فلمن ۽ ٽي وي سيريز ۾ ڏيکاري وئي آهي، جنهن ۾ 1933ع جي مشهور فلم "ڪنگ ڪانگ" (King Kong) سرِ فهرست آهي.
 اعزازات: آمريڪي سوسائٽي آف سول انجنيئرز پاران کيس "جديد دنيا جي ستن عجائبات" مان هڪ قرار ڏنو ويو آهي. 1986ع ۾ کيس آمريڪا جو قومي تاريخي نشان (National Historic Landmark) قرار ڏنو ويو.

 بلندي جا انگ اکر (2025 جي مطابق) 
جيتوڻيڪ هاڻي دنيا ۾ ڪيتريون ئي وڏيون عمارتون تعمير ٿي چڪيون آهن، پر ايمپائر اسٽيٽ بلڊنگ اڃا به پنهنجو مقام برقرار رکيو اچي:
 نيو يارڪ شهر جي اٺين بلند ترين عمارت.
 آمريڪا جي ڏهين بلند ترين مڪمل عمارت.
 دنيا جي 59 هين بلند ترين مڪمل عمارت.

 وڌيڪ ڏسو 
 نيو يارڪ شھر
 ورلڊ ٽريڊ سينٽر
 برج خليفہ

 حوالا 

زمرو:نيو يارڪ شهر جون عمارتون
زمرو:آسمان کي ڇهندڙ عمارتون
زمرو:آرٽ ڊيڪو