ڪاؤ (ڍڳو)

ڪاو (ميتي اُچار: /káo/) هڪ ڏند ڪٿاوي افسانوي ٻلو آهي، جيڪو خومن خمبا پاران ميتي ڏند ڪٿائن ۽ لوڪ روايتن ۾ قديم موئرنگ رياست ۾ گرفتار ڪيو ويو هو۔ اهو قصي ڪاو فابا ()، جنهن کي خمبانا ڪاو فابا () پڻ چيو وڃي ٿو، ۾ ظاهر ٿئي ٿو، جيڪو خمبا ٿويبي مهاڪاوَ جو حصو آهي۔E. Ishwarjit (2005). Manipur, a Tourist Paradise. B.R. Publishing Corporation. ISBN 978-81-7646-506-9.

 ڏند ڪٿا 
ڪونگيامبا، انگوم قبيلي جو هڪ امير اميرزادو، موئرنگ ۾ خومن سالائي سلطنت جي عورتن جي هڪ ٽولي سان مليو ۽ پڇيائين ته اهي اتي مڇي ڇو پڪڙي رهيون آهن۔ انهن ٻڌايو ته هڪ خطرناڪ ٻلو ڪيترن ماڻهن کي ماريو آهي، تنهنڪري هو مڇي نه پڪڙي سگهن ٿيون۔

ڪونگيامبا پنهنجي نوڪر خمبا کي دوکي سان ٻلو پڪڙڻ لاءِ مجبور ڪيو۔ هن بادشاهه اڳيان ظاهر ڪيو ته هو ديوي طاقت سان متاثر آهي ۽ چيو ته ديوتا ٿانگجنگ هن وسيلي ڳالهائي رهيو آهي۔ هن مطالبو ڪيو ته خومن کي دهشت ۾ رکڻ واري ٻلي جو گوشت پيش ڪيو وڃي، ۽ چيو ته "منهنجو نوڪر خمبا واعدو ڪري ٿو ته هو اهو منهنجي عزت ۽ رياست جي ڀلائي لاءِ آڻيندو۔" آخرڪار بادشاهه واعدو ڪيو ته جيڪڏهن خمبا ڪامياب ٿيو ته هو شهزادي ٿويبي سان شادي ڪري سگهندو۔

 خومن سلطنت ڏانهن سفارت 
موئرنگ جي بادشاهه خومن بادشاهه ڏانهن سفارت موڪلي۔ ٻنهي رياستن جي ماڻهن لاءِ هڪ وڏو ميدان تيار ڪيو ويو ته جيئن جهنگلي ٻلي کي پڪڙڻ جو مقابلو ڏٺو وڃي۔

 خمبا پاران گرفتاري 
ڪهمنو خمبا کي راز ٻڌايو ته اهو ٻلو سندن پيءُ جي رڍن مان هو۔ جيڪڏهن خمبا پيءُ جو نالو ٻلي جي ڪن ۾ چوندو ته اهو نرم ٿي ويندو۔

مقابلي جي ڏينهن خمبا ٻلي آڏو بيٺو۔ ٻلو تيز سينگن سان ڊوڙيو، پر خمبا ثابت قدم رهيو۔ آخرڪار هن ٻلي کي قابو ڪري ورتو۔ جهنگلي ٻلو اوچتو نرم ٿي ويو ۽ خمبا کيس واپس آندو۔

واپسي تي ڪونگيامبا ڪوڙو دعويٰ ڪئي ته هن ٻلو پڪڙيو۔ پر جڏهن کيس ٻيهر آزمائش لاءِ چيو ويو ته هو ڊڄي ويو، جڏهن ته خمبا ٻيهر بهادري سان ٻلو قابو ڪيو۔

 عوامي ثقافت ۾ 
ڪاو فن، ڪتابن، فلمن ۽ ٿيٽر ۾ ظاهر ٿئي ٿو۔

 مصوري 
 خمبانا ڪاو فابا 
2001ع ۾ خمبانا ڪاو فابا (تصوير) کي اندرا گانڌي راشٽريا مانَو سنگرهالايا، ڀوپال ۾ مستقل نمائش لاءِ رکيو ويو۔ 2019ع ۾ ان کي "مهيني جي نمائش" طور چونڊيو ويو۔

 ٿيٽر 
 ڪاو، مقدس ٻلو 
2011ع ۾ "ڪاو، مقدس ٻلو" نالي ڊرامو تيار ڪيو ويو، جيڪو ڪاو جي ڪهاڻي تي ٻڌل هو۔

 ڪاو فابا 
2020ع ۾ شومنگ ڪمهئي انداز ۾ "ڪاو فابا" ڊرامو پيش ڪيو ويو، جيڪو قديم موئرنگ جي ڏند ڪٿا تي ٻڌل هو۔

 پڻ ڏسو 
 ڪريتن ٻلو
 مينوٽاور
 تورَس

حوالا