قسطنطين اعظم

قسطنطين اعظم (Constantine the Great؛ 27 فيبروري 272ع – 22 مئي 337ع) جنهن کي قسطنطين پهريون به چيو ويندو آهي، 306ع کان 337ع تائين روم جو شهنشاهه هو. هو پهريون رومي شهنشاهه هو جنهن عيسائيت اختيار ڪئي. هن رومي سلطنت ۾ عيسائيت کي قانوني حيثيت ڏيڻ ۽ ان جي واڌاري ۾ تاريخي ڪردار ادا ڪيو. هن شهر قسطنطنيه (موجوده استنبول) جو بنياد رکيو ۽ ان کي سلطنت جو گاديءَ جو هنڌ بنايو.

 شروعاتي زندگي ۽ اقتدار جو حصول 
قسطنطين نيسس (موجوده سربيا) ۾ پيدا ٿيو. سندس پيءُ قسطنطينوس ڪلورس هڪ اعليٰ فوجي آفيسر هو. 306ع ۾ پنهنجي پيءُ جي وفات کانپوءِ، برطانيه ۾ موجود فوج کيس شهنشاهه قرار ڏنو. هن ڪيترين ئي گهريلو ويڙهن (Civil Wars) ۾ پنهنجي مخالفن، جهڙوڪ ميڪسينٽيس ۽ ليسينيس، کي شڪست ڏئي 324ع تائين پوري رومي سلطنت جو اڪيلو حڪمران بڻجي ويو.

 مذهبي اصلاحون ۽ عيسائيت 
قسطنطين جي دور ۾ عيسائيت تي لڳل پابنديون ختم ڪيون ويون.
 ميلان جو فرمان (313ع): هن فرمان ذريعي عيسائيت کي قانوني مذهب قرار ڏنو ويو ۽ عيسائين تي ٿيندڙ ظلم بند ڪيا ويا.
 نيسيا جي پهرين ڪونسل (325ع): هن ڪنفيوشس عقيدن جي وضاحت لاءِ پهرين عالمي عيسائي ڪونسل سڏائي، جنهن ۾ "نيسين ڪريڊ" (Nicene Creed) تيار ڪيو ويو.
 هن يروشلم ۾ مقدس مقبري جو گرجا گھر (Church of the Holy Sepulchre) تعمير ڪرائڻ جو حڪم ڏنو.

 انتظامي ۽ فوجي اصلاحون 
سلطنت کي مضبوط ڪرڻ لاءِ قسطنطين ڪيتريون ئي سڌارائون ڪيون:
1. حڪومتي ڍانچو: هن سول ۽ فوجي اختيارن کي الڳ الڳ ڪيو.
2. سولڊس (Solidus): هن سون جو هڪ نئون سڪو متعارف ڪرايو، جيڪو هڪ هزار سالن تائين يورپي معيشت جو معيار رهيو.
3. فوجي تنظيم: رومي فوج کي ٻن حصن ۾ ورهائي ويو: هڪ موبائل يونٽ (Comitatenses) جيڪي حملن جو جواب ڏيندا هئا، ۽ ٻيا سرحدي محافظ (Limitanei).

 وفات ۽ ورثو 
قسطنطين 337ع ۾ پنهنجي وفات کان ڪجهه وقت اڳ بپتسما ورتي. هن جي دور سان قديم رومي تاريخ مان وچين دور (Middle Ages) جي شروعات ٿئي ٿي. کيس اوڀر جي عيسائي گرجا گھرن ۾ هڪ "سنت" (Saint) جي حيثيت سان عزت ڏني ويندي آهي.

 حوالا 

زمرو:رومي شهنشاهه
زمرو:عيسائيت جي تاريخ
زمرو:337ع جون وفاتون
زمرو:چوٿين صديءَ جا حڪمران