انصاف جي عالمي عدالت

انصاف جي عالمي عدالت (International Court of Justice - ICJ)، جنهن کي عام طور تي "عالمي عدالت" (World Court) به چيو ويندو آهي، گڏيل قومن (UN) جو مکيه عدالتي ادارو آهي. هيءَ عدالت ملڪن جي وچ ۾ قانوني تڪرارن کي حل ڪندي آهي ۽ گڏيل قومن جي ٻين ادارن کي قانوني سوالن تي مشورو (Advisory opinions) فراهم ڪندي آهي. هيءَ واحد بين الاقوامي عدالت آهي جيڪا ملڪن جي وچ ۾ عام نوعيت جي تڪرارن تي فيصلا ٻڌائي ٿي.

 قيام ۽ دائره اختيار 
عدالت جو قيام جون 1945ع ۾ گڏيل قومن جي چارٽر تحت عمل ۾ آيو ۽ هن پنهنجو ڪم اپريل 1946ع ۾ شروع ڪيو. هيءَ عدالت "مستقل بين الاقوامي عدالت" (PCIJ) جي جانشين آهي، جيڪا 1920ع ۾ ليگ آف نيشنز تحت قائم ڪئي وئي هئي.
 رڪنيت: گڏيل قومن جا تمام ميمبر ملڪ خود بخود هن عدالت جا پارٽي بڻجي وڃن ٿا.
 رضامندي: عدالت جو دائره اختيار ملڪن جي رضامندي تي ٻڌل هوندو آهي، جيڪا خاص معاهدن يا اعلانن ذريعي ڏني ويندي آهي.

 ججن جي چونڊ ۽ بناوت 
عدالت 15 ججن تي مشتمل هوندي آهي، جن جي چونڊ گڏيل قومن جي جنرل اسمبلي ۽ سلامتي ڪائونسل گڏجي نو سالن جي مدي لاءِ ڪندي آهي. ججن جي چونڊ ۾ دنيا جي مختلف تهذيبن ۽ قانوني نظامن جي نمائندگي جو خيال رکيو ويندو آهي. عدالت جي هڪ خاص ڳالهه اها آهي ته هڪ ملڪ جا ٻه جج هڪ ئي وقت ميمبر نٿا ٿي سگهن.

 مقام ۽ ٻوليون 
انصاف جي عالمي عدالت هالينڊ جي شهر **هيگ** (The Hague) ۾ "پيس پيلس" ۾ واقع آهي. هي گڏيل قومن جو واحد مکيه ادارو آهي جيڪو نيويارڪ شهر ۾ واقع ناهي. عدالت جون سرڪاري ٻوليون انگريزي ۽ فرانسيسي آهن.

 فيصلن تي عملدرآمد 
عدالت جا فيصلا تڪرار ۾ شامل ملڪن تي لازمي (Binding) ۽ آخري هوندا آهن، پر عدالت وٽ پنهنجي فيصلن تي عمل ڪرائڻ جو ڪو به باقاعده فوجي يا پوليس اختيار ناهي. فيصلن تي عمل ڪرائڻ جو معاملو سياسي طور تي **سلامتي ڪائونسل** جي حوالي هوندو آهي، جتي ويٽو (Veto) پاور رکندڙ پنج مستقل ميمبر اثر انداز ٿي سگهن ٿا.

 وڌيڪ ڏسو 
 گڏيل قومون
 سلامتي ڪائونسل
 بين الاقوامي قانون

 حوالا 

زمرو:گڏيل قومون
زمرو:بين الاقوامي عدالتون
زمرو:بين الاقوامي قانون