ڪارو بورڊ

بليڪ بورڊ (Blackboard) يا چاڪ بورڊ (Chalkboard) لکڻ جي هڪ اهڙي سطح آهي جنهن کي ٻيهر استعمال ڪري سگهجي ٿو. ان تي ڪيلشيم سلفيٽ يا ڪيلشيم ڪاربونيٽ جي لٺين سان لکيو ويندو آهي، جنهن کي عام طور تي چاڪ چئبو آهي.

بليڪ بورڊ اصل ۾ ڪاري يا گھري سرمائي رنگ جي سليٽ (slate) پٿر جي لسڙين ۽ سنهڙين چادرن مان ٺاهيا ويندا هئا.

 بناوت 

هڪ بليڪ بورڊ سادي نموني ڪاٺ جي تختي تي گهري رنگ جي ميٽ (matte) رنگ (اڪثر ڪري ڪارو، ڪڏهن ڪڏهن گهرو سائو) لڳائي تيار ڪري سگهجي ٿو. ريسٽورينٽ ۽ بار روزاني جي خاص کاڌن جي اشتهار لاءِ پڻ بليڪ بورڊ استعمال ڪندا آهن.
جديد دور ۾ بليڪ بورڊن جو بهترين قسم پورسلين (porcelain) مان تيار ڪيل اسٽيل جا بورڊ آهن. پورسلين تمام سخت مادو هوندو آهي ۽ اهڙا بورڊ لڳاتار استعمال جي باوجود 10 کان 20 سالن تائين هلي سگهن ٿا.
ليڪچر هالز (Lecture theatres) ۾ ڪڏهن ڪڏهن هڪ کان وڌيڪ بورڊ لڳل هوندا آهن، جن کي ليڪچرار ضرورت موجب مٿي يا هيٺ ڪري سگهي ٿو ته جيئن وڌيڪ معلومات هڪ ئي وقت ڏيکاري سگهجي.

 چاڪ جون لٺيون 

چاڪ اڇي ۽ مختلف رنگن ۾ پيدا ڪيا ويندا آهن. اڇو چاڪ اڪثر ڪري ڪيلشيم ڪاربونيٽ (calcium carbonate) مان ٺهيل هوندو آهي جيڪو لائم اسٽون مان حاصل ٿئي ٿو، جڏهن ته رنگين چاڪ ڪيلشيم سلفيٽ (calcium sulphate) يا جپسم مان تيار ڪيا ويندا آهن.

 استعمال جا مسئلا 

چاڪ جي مٽي (dust) سبب ساهه جي بيمارين جهڙوڪ دم (asthma) ۽ الرجي ۾ اضافو ٿي سگهي ٿو. ان کان علاوه هي مٽي حساس اوزارن جهڙوڪ ڪمپيوٽرن کي پڻ نقصان پهچائي سگهي ٿي. وقت سان گڏ بليڪ بورڊن تي "گوسٽنگ" (ghosting) جو مسئلو پيدا ٿيندو آهي، جتي پراڻي لکيل چاڪ جا نشان مڪمل طور ختم نه ٿيندا آهن.
بليڪ بورڊ تي ننهن يا ڪنهن ڌاتوءَ جي شيءِ رگڙڻ سان جيڪو آواز پيدا ٿيندو آهي، اهو اڪثر ماڻهن لاءِ تمام گهڻو بيزار ڪندڙ هوندو آهي. تحقيق موجب انسانن جي فطرت ۾ اهڙي آواز کان نفرت شامل آهي.

 تاريخ 
لکڻ واري سليٽ جو استعمال هندوستاني اسڪولن ۾ قديم زماني کان ٿيندو رهيو آهي. البيروني پنهنجي ڪتاب "ڪتاب الهند" (11هين صدي جي شروعات) ۾ لکي ٿو:
> "اهو اسڪولن ۾ ٻارن لاءِ ڪاريون تختيون استعمال ڪن ٿا، ۽ انهن تي اڇي مادي سان کاٻي کان ساڄي لکن ٿا."> 

يورپ ۾ 16هين صديءَ ۾ موسيقيءَ جي تعليم لاءِ وڏن بليڪ بورڊن جو استعمال شروع ٿيو. "Blackboard" جو لفظ انگريزيءَ ۾ 18هين صديءَ جي اڌ ڌاري استعمال ٿيڻ لڳو. آمريڪا ۾ بليڪ بورڊ تي چاڪ جو پهريون مستند استعمال 21 سيپٽمبر 1801ع تي هڪ رياضي جي ليڪچر دوران ٿيو. سائي رنگ جا بورڊ (Greenboards) 1930ع واري ڏهاڪي ۾ متعارف ٿيا ۽ 1950ع واري ڏهاڪي ۾ مقبول ٿيا.

 گيلري 

 پڻ ڏسو 
 وائٽ بورڊ (Whiteboard)
 چاڪ (Chalk)
 حوالا 

 وڌيڪ پڙهو 
 Aldrich Kidwell, Peggy. Tools of American Mathematics Teaching, 1800–2000.
 Whitney, Frederick. Blackboard sketching (1909).

Category:دفتر جو سامان
Category:تعليمي اوزار
Category:لکڻ جا ذريعا