ٿامس اڪيناس

سينٽ ٿامس اڪيناس (St. Thomas Aquinas؛ 1225ع – 7 مارچ 1274ع) هڪ اطالوي ڊومينيڪن راهب، پادري، مذهبي عالم ۽ فلسفي هو. کيس ڪيٿولڪ نظريي ۽ مغربي فلسفي جي تاريخ ۾ سڀ کان وڌيڪ اثر رکندڙ مفڪرن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو.

 فڪر ۽ فلسفو 
ٿامس اڪيناس "فطري مذهبيات" (Natural Theology) جو حامي ۽ هڪ فڪري اسڪول جو باني هو جنهن کي ٿومزم (Thomism) چيو ويندو آهي. هن دليل ڏنو ته خدا ئي فطري عقل ۽ ايمان جي روشنيءَ جو سرچشمو آهي. هن ارسطو جي ڪيترن ئي خيالن کي اپنايو ۽ ارسطو جي فلسفي کي مسيحيت جي اصولن سان ملائڻ (Synthesis) جي ڪوشش ڪئي.

کيس "قرون وسطيٰ جي دور جو سڀ کان بااثر مفڪر" ۽ "عظيم ترين فلسفي-مذهبي عالم" سڏيو ويندو آهي. سندس فلسفي جديد اخلاقيات (Virtue Ethics)، جماليات، ۽ علمي نظريي (Cognitive Theory) تي گهرا اثر ڇڏيا آهن. جيتوڻيڪ، برٽرينڊ رسل جهڙن نقادن مٿس تنقيد ڪئي آهي ته هو آزاد عقل جي بدران رڳو انهن نتيجن کي درست ثابت ڪرڻ جي ڪوشش ڪندو هو جيڪي اڳ ئي ايمان (Faith) طرفان طئي ٿيل هوندا هئا.

 اهم تصنيفون 
ٿامس اڪيناس جا مشهور ڪتاب هي آهن:
 سوما ٿيولوجيڪا (Summa Theologica): جيڪو اڻپورو رهجي ويو.
 ڊسپيوٽڊ ڪوئيسچنز آن ٽرٿ (Disputed Questions on Truth).
 سوما ڪونٽرا جينٽائلس (Summa contra Gentiles).

هن مسيحي صحيفن ۽ ارسطو جي ڪمن تي پڻ تفصيلي شرحون لکيون آهن. ان کان علاوه هن چرچ لاءِ مذهبي گيت (Hymns) پڻ لکيا.

 مذهبي حيثيت 
ڪيٿولڪ چرچ ۾ ٿامس کي "ڊاڪٽر آف دي چرچ" (چرچ جو استاد) جو درجو حاصل آهي. کيس ڪيٿولڪ مذهبيات ۾ "ڊاڪٽر اينجليڪس" (Doctor Angelicus - ملائڪي استاد) ۽ "ڊاڪٽر ڪميونيس" (عالمي استاد) چيو ويندو آهي. 1999ع ۾ پوپ جان پال ٻئي کيس "ڊاڪٽر هيومنيٽيٽس" (انسانيت جو استاد) جو نئون لقب پڻ ڏنو.

 پڻ ڏسندا 
 ڪيٿولڪ چرچ
 ارسطو
 فلسفو

 حوالا 

Category:اطالوي فلسفي
Category:مذهبي عالم
Category:1225ع جون پيدائشون
Category:1274ع جون وفاتون
Category:قرون وسطيٰ جا فلسفي
Category:مسيحي مقدسين