سليمان پھريون

سلطان سليمان اول (Suleiman I؛ 1494ع – 1566ع)، جيڪو مغرب ۾ سليمان عاليشان (Suleiman the Magnificent) ۽ مشرق ۾ پنهنجي انصاف پسندي سبب سليمان قانوني جي نالي سان مشھور آهي، 1520ع کان 1566ع تائين عثماني سلطنت جو سلطان هو. سندس دور حڪومت عثماني سلطنت جي سياسي، فوجي ۽ اقتصادي طاقت جو عروج سمجهيو ويندو آهي.

 فوجي فتوحات 
سلطان سليمان پنهنجي پيءُ سليم اول کان پوءِ تخت تي ويٺو ۽ جلد ئي يورپ جي عيسائي طاقتن خلاف مهمون شروع ڪيون:
 يورپ: 1521ع ۾ بيلگريڊ ۽ 1522ع ۾ روڊس ٻيٽ فتح ڪيو. 1526ع ۾ "موهاچ جي جنگ" ۾ هنگري جي بادشاهت جو زور ٽوڙي ڇڏيو.
 ويانا جو گهيرو: 1529ع ۾ هن ويانا جو گهيرو ڪيو، پر سخت سيءُ ۽ موسم جي خرابيءَ سبب هو اڳتي نه وڌي سگهيو.
 مشرق: هن صفوي سلطنت (ايران) خلاف جنگيون وڙهيون ۽ ميسوپوٽيميا (عراق) کي سلطنت ۾ شامل ڪيو.
 سامونڊي طاقت: عثماني بحريه ميڊيٽرينين (ڀونوچ سمنڊ) کان وٺي ڳاڙهي سمنڊ ۽ خليج فارس تائين پنهنجو قبضو برقرار رکيو.

 قانوني ۽ سماجي سڌارا 
سلطان سليمان کي "قانوني" ان ڪري چيو ويندو آهي ڇاڪاڻ ته هن عثماني نظام ۾ وڏيون قانوني تبديليون آنديون:
 هن مذهبي قانون (شريعت) ۽ سلطان جي جاري ڪيل قانونن (قانون) کي گڏ ڪري هڪ نئون نظام تيار ڪرايو.
 هن ٽيڪس، تعليم ۽ ڏوهن جي سزائن بابت قانونن کي منظم ڪيو ته جيئن عام ماڻهن سان انصاف ٿي سگهي.

 ثبات ۽ ورثو 
سلطان سليمان جو دور فن، ادب ۽ تعميرات جو سنهري دور هو. مشهور معمار سنان (Sinan) هن دور ۾ سليمانيه مسجد جهڙا شاهڪار تعمير ڪيا.
 حرم جو اثر: سليمان عثماني روايتن جي خلاف پنهنجي ٻانهي خرم سلطان (Roxelana) سان شادي ڪئي، جنهن سان عثماني تاريخ ۾ "عورتن جي سلطنت" جو دور شروع ٿيو.
 1566ع ۾ سندس وفات کانپوءِ سليم ٻيون تخت تي ويٺو. مؤرخن موجب سليمان جي وفات عثماني تاريخ جو هڪ وڏو موڙ هئي، جنهن کانپوءِ سلطنت جي جوڙجڪ ۾ وڏيون تبديليون آيون.

 حوالا 

زمرو:عثماني سلطان
زمرو:ترڪي جي تاريخ
زمرو:1494ع جون پيدائشون
زمرو:1566ع جون وفاتون