ٽامي جي مصرعن جي فهرست

ٽامي جا مصرع (Copper Alloys) ڌاتو جا مصرع آهن جن ۾ ٽامي جو مکيه جزو هوندو آهي. انهن ۾ سنکنرن جي خلاف اعلي مزاحمت هوندي آهي. وڏي تعداد ۾ مختلف قسمن مان، سڀ کان وڌيڪ مشهور روايتي قسمون ڪانسي يا ڪٽ آهن، جتي ٽين ۽ پيتل، جست جي بدران هڪ اهم ملاوٽ آهي. پيتل ۽ ڪانسي يا ڪٽ، اها ٻئي غير واضح اصطلاحون آهن. لٽن هڪ ٻيو اصطلاح آهي، جيڪو گهڻو ڪري سڪا ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جن ۾ ٽامي جو مقدار تمام گهڻو هوندو آهي. اڄڪلهه اصطلاح، "ٽامي جو مصرع" انهن سڀني جي جاءِ تي، خاص طور تي عجائب گهرن ۾ ستعمال ڪيو ويندو آهي. 

دنيا جي گھڻن حصن ۾ ٽامي جا ذخيرا تمام گهڻا آهن (عالمي سطح تي ڏهه لک ۾ 70 حصا) ۽ تنهن ڪري اهو هميشه هڪ نسبتاً سستو ڌاتو رهيو آهي. ان جي ابتڙ، ٽين نسبتاً ناياب آهي (ڏهه لک ۾ ٻه حصا) ۽ يورپ ۽ ميڊيٽرينين علائقي ۾، جيتوڻيڪ پراگيتاريڪ دور ۾، ان کي ڪافي فاصلي تي واپار ڪرڻو پوندو هو ۽ اهو مهانگو هوندو هو، ڪڏهن ڪڏهن عملي طور تي حاصل ڪرڻ ناممڪن هوندو هو. جست (Zinc) اڃا به وڌيڪ عام آهي ۽ ڏهه لک ۾ 75 حصن تي پر ان جي ڪچ ڌاتن مان ڪڍيو ويندو آهي. تنهن ڪري ٽين جي مثالي فيصد سان ڪانسي مهانگو هو ۽ قيمت بچائڻ لاءِ ٽين جو تناسب اڪثر گهٽايو ويندو هو. 19هين صدي ۾ بوليوين ٽين بيلٽ جي دريافت ۽ استحصال ٽين کي تمام گهڻو سستو ڪري ڇڏيو، جيتوڻيڪ مستقبل جي فراهمي لاءِ اڳڪٿيون گهٽ مثبت آهن.

ٽامي ۽ ٽامي جي مصرعن جي 400 کان وڌيڪ مختلف جوڙجڪ آهن جيڪي آساني سان درجابندي ۾ ورهايل آهن: ٽامو، اعليٰ ٽامي جا مصرع، پيتل، ڪانسي، ڪپرونڪل، ٽامو-نڪل-جست (نڪل چاندي) شيهي واروٽامو ۽ خاص طور ٺاهيل مصر شامل آهن.

ترڪيبون
هر مصرع جي ٺاهڻ وقت استعمال ٿيندڙ عنصرن جي مختلف ميلاپ سان، مختلف مصرعن جي ٻاهرين ڏيک ۾ هڪجهڙائي،     مختلف مرڪبن جي درجه بندي ڪرڻ وقت، مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿي.

هيٺ ڏنل جدول، جديد صنعت ۾ استعمال ٿيندڙ چار وڌيڪ عام قسمن لاءِ، هر قسم جي نالي سان گڏ، مکيه مصرع عنصر جي فهرست ڏئي ٿو.  تاريخي قسم، جهڙوڪ اها ڪانسي جي دور جي خاصيت رکن ٿا، مبهم آهن، ڇاڪاڻ ته مرڪب عام طور تي متغير هئا.

+ٽامي ۽ ان جي مصرعن جي درجه بنديمصرع خاندانمصر ۾ مکيه ڌاتو يو اين ايس نمبرٽامي جو مصر، پيتلجست  (Zn)C1xxxx–C4xxxx,C66400–C69800گندرف وارو ڪٽ ٽين (Sn)C5xxxxالمونيم وارو ڪٽ المونيئم (Al)C60600–C64200سليڪان وارو ڪٽ سليڪان (Si)C64700–C66100ڪيوپرونڪل، نڪل چاندي نڪل (Ni)C7xxxx

+عام ٽامي جي مصرعن جي مشترڪ خصوصيتونLyons, William C. and Plisga, Gary J. (eds.) Standard Handbook of Petroleum & Natural Gas Engineering, Elsevier, 2006 نالو مقرر ترڪيب (%) شڪل ۽ حالت  پيداواري طاقت (0.2% offset, ksi) کينچن جي صلاحيت (ksi) ڊگهائي ۾ واڌ 2 inches (percent) سختي (برنل اسڪيل تي) تبصرو ٽامو (ASTM B1, B2, B3, B152, B124, R133) Cu 99.9 Annealed 10 32 45 42 بجلي جا آلا، ڇٿن ۽ اسڪرينن لاء  Cold-drawn 40 45 15 90 Cold-rolled 40 46 5 100 گلڊ ڏات (ASTM B36) Cu 95.0, Zn 5.0 Cold-rolled 50 56 5 114 Coins, bullet jackets ڪارتوس پيتل (ASTM B14, B19, B36, B134, B135) Cu 70.0, Zn 30.0 Cold-rolled 63 76 8 155 Good for cold-working; radiators, hardware, electrical, drawn cartridge cases. فاسفورس ڪٽ (ASTM B103, B139, B159) Cu 89.75, Sn 10.0, P 0.25 Spring temper — 122 4 241 High fatigue-strength and spring qualities پيلو يا اعلي پيتل (ASTM B36, B134, B135) Cu 65.0, Zn 35.0 Annealed 18 48 60 55 Good corrosion resistance Cold-drawn 55 70 15 115 Cold-rolled (HT) 60 74 10 180 ميگانيز ڪٽ (ASTM 138) Cu 58.5, Zn 39.2, Fe 1.0, Sn 1.0, Mn 0.3 Annealed 30 60 30 95 Forgings Cold-drawn 50 80 20 180 نيوي جو پيتل (ASTM B21) Cu 60.0, Zn 39.25, Sn 0.75 Annealed 22 56 40 90 Resistance to salt corrosion Cold-drawn 40 65 35 150 منتز ميتل (ASTM B111) Cu 60.0, Zn 40.0 Annealed 20 54 45 80 Condenser tubes المونيم ڪٽ (ASTM B169 alloy A, B124, B150) Cu 92.0, Al 8.0 Annealed 25 70 60 80 — Hard 65 105 7 210 بيريليئم ڪٽ (ASTM B194, B196, B197) Cu 97.75, Be 2.0, Co or Ni 0.25 Annealed, solution-treated 32 70 45 B60 (Rockwell) Electrical, valves, pumps, oilfield tools, aerospace landing gears, robotic welding, mold making National Bronze & Metals | Beryllium Copper  Cold-rolled 104 110 5 B81 (Rockwell) فري- ڪٽنگ براس  Cu 62.0, Zn 35.5, Pb 2.5 Cold-drawn 44 70 18 B80 (Rockwell) Screws, nuts, gears, keys نڪل چاندي (ASTM B122) Cu 65.0, Zn 17.0, Ni 18.0 Annealed 25 58 40 70 Hardware Cold-rolled 70 85 4 170 نڪل چاندي (ASTM B149) Cu 76.5, Ni 12.5, Pb 9.0, Sn 2.0 Cast 18 35 15 55 Easy to machine; ornaments, plumbing Lewis Brass & Company | Copper Alloy Data  ڪيوپرونڪل (ASTM B111, B171) Cu 88.35, Ni 10.0, Fe 1.25, Mn 0.4 Annealed 22 44 45 – Condenser, salt-water pipes Cold-drawn tube 57 60 15 – ڪيوپرونڪل  Cu 70.0, Ni 30.0 Wrought – – – – Heat-exchange equipment, valves اونس ميٽلCast copper alloy C83600 (Ounce Metal)  substech.com ٽامي جو مصرع C83600، "ڳاڙهي ڌات" يا "ترڪيبي ڌات" جي نالن سان پڻ سڃاڻي وڃي ٿي) (ASTM B62) Cu 85.0, Zn 5.0, Pb 5.0, Sn 5.0 Cast 17 37 25 60 —گن ميٽل (امريڪا ۾ "ڳاڙهي پيتل" جي نالي سان سڃاتو وڃي)ٽامي Cu جو مختلف شرح 80 کان 90 سيڪڙو، جست
Zn <5%، اينٽيموني Sn ~10%، ٻيا+ تت@ <1%

+ Mechanical properties of Copper Development Association (CDA) copper alloys Family  CDA  Tensile strength [ksi]  Yield strength [ksi]  Elongation (typ.) [%]  Hardness[Brinell 10 mm-500 kg]  Machinability [YB = 100] Min.  Typ.  Min.  Typ. Red brass  833   32    10  35  35  35 836  30  37  14  17  30  50–65  84 838  29  35  12  16  25  50–60  90 Semi-red brass  844  29  34  13  15  26  50–60  90 848  25  36  12  14  30  50–60  90 Manganese bronze  862  90  95  45  48  20  170–195†  30 863  110  119  60  83  18  225†  8 865  65  71  25  28  30  130†  26 Tin bronze  903  40  45  18  21  30  60–75  30 905  40  45  18  22  25  75  30 907  35  44  18  22  20  80  20 Leaded tin bronze  922  34  40  16  20  30  60–72  42 923  36  40  16  20  25  60–75  42 926  40  44  18  20  30  65–80  40 927  35  42    21  20  77  45 High-leaded tin bronze  932  30  35  14  18  20  60–70  70 934  25  32    16  20  55–65  70 935  25  32  12  16  30  55–65  70 936  33  30  16  21  15  79-83  80 937  25  35  12  18  20  55–70  80 938  25  30  14  16  18  50–60  80 943  21  27    13  10  42–55  80 Aluminium bronze  952  65  80  25  27  35  110–140†  50 953  65  75  25  27  25  140†  55 954  75  85  30  35  18  140–170†  60 955  90  100  40  44  12  180–200†  50 958  85  95  35  38  25  150-170†  50 Silicon bronze  878  80  83  30  37  29  115  40 † Brinell scale with 3000 kg load

+ Comparison of copper alloy standards. Family  CDA  ASTM  SAE  SAE superseded  Federal  Military Red brass  833           836  B145-836  836  40  QQ-C-390 (B5)  C-2229 Gr2 838  B145-838  838   QQ-C-390 (B4)  Semi-red brass  844  B145-844      QQ-C-390 (B2)   848  B145-848    QQ-C-390 (B1)  Manganese bronze  862  B147-862  862  430A  QQ-C-390 (C4)  C-2229 Gr9 863  B147-863  863  430B  QQ-C-390 (C7)  C-2229 Gr8 865  B147-865  865  43  QQ-C-390 (C3)  C-2229 Gr7 Tin bronze  903  B143-903  903  620  QQ-C-390 (D5)  C-2229 Gr1 905  B143-905  905  62  QQ-C-390 (D6)  907   907  65    Leaded tin bronze  922  B143-922  922  622  QQ-C-390 (D4)  B-16541 923  B143-923  923  621  QQ-C-390 (D3)  C-15345 Gr10 926   926    927   927  63   High-leaded tin bronze  932  B144-932  932  660  QQ-C-390 (E7)  C-15345 Gr12 934     QQ-C-390 (E8)  C-22229 Gr3 935  B144-935  935  66  QQ-C-390 (E9)   937  B144-937  937  64  QQ-C-390 (E10)   938  B144-938  938  67  QQ-C-390 (E6)   943  B144-943  943   QQ-C-390 (E1)   Aluminium bronze  952  B148-952  952  68A  QQ-C-390 (G6)  C-22229 Gr5 953  B148-953  953  68B  QQ-C-390 (G7)   954  B148-954  954   QQ-C-390 (G5)  C-15345 Gr13 955  B148-955  955   QQ-C-390 (G3)  C-22229 Gr8 958       QQ-C-390 (G8)   Silicon bronze  878  B30  878    

The following table outlines the chemical composition of various grades of copper alloys.

+ Chemical composition of copper alloys. Family  CDA  AMS  UNS  Cu [%]  Sn [%]  Pb [%]  Zn [%]  Ni [%]  Fe [%]  Al [%]  Other [%] Red brass  833   C83300  93  1.5  1.5  4         C83400.  90      10      836  4855B  C83600  85  5  5  5      838   C83800  83  4  6  7      Semi-red brass  844   C84400  81  3  7  9      845   C84500  78  3  7  12      848   C84800  76  3  6  15      Manganese bronze      C86100.  67  0.5    21   3  5  Mn 4 862†    C86200  64      26   3  4  Mn 3 863†  4862B  C86300  63      25   3  6  Mn 3 865  4860A  C86500  58  0.5    39.5   1  1  Mn 0.25 Tin bronze  903    C90300  88  8    4      905  4845D  C90500  88  10  0.3 max  2      907    C90700  89  11  0.5 max  0.5 max      Leaded tin bronze  922    C92200  88  6  1.5  4.5      923    C92300  87  8  1 max  4      926  4846A  C92600  87  10  1  2      927    C92700  88  10  2  0.7 max      High-leaded tin bronze  932    C93200  83  7  7  3      934   C93400  84  8  8  0.7 max      935    C93500  85  5  9  1  0.5 max     937  4842A  C93700  80  10  10    0.7 max     938    C93800  78  7  15    0.75 max     943  4840A  C94300  70  5  25    0.7 max     Aluminium bronze  952    C95200  88       3  9   953   C95200  89       1  10   954  4870B4872B  C95400  85        4  11      C95410.  85        4  11  Ni 2 955   C95500  81       4  4  11     C95600.  91           7  Si 2   C95700.  75       2  3  8  Mn 12 958    C95800  81       5  4  9  Mn 1 Silicon bronze    C87200.  89         Si 4   C87400.  83      14        Si 3   C87500.  82    14       Si 4   C87600.  90      5.5        Si 4.5 878   C87800.  80      14       Si 4   C87900.  65     34        Si 1 † Chemical composition may vary to yield mechanical properties

پيتل

alt=Binary Cu Si phase diagram, the base phase diagram for silicon bronzes generated using NIMS Open databases https://cpddb.nims.go.jp/cpddb/cu-ehttps://cpddb.nims.go.jp/cpddb/cu-elem/cusi/cusi.htm - DOI https://doi.org/10.48505/nims.3060 and Computherm Pandat https://computherm.com/|thumb|بائنري Cu Si فيز ڊاگرام، سليڪون برونز لاءِ بيس فيز ڊاگرام
alt=Binary Cu Al phase diagram, the base phase diagram for aluminium bronzes|thumb|بائنري Cu Al فيز ڊاگرام، ايلومينيم برونز لاءِ بيس فيز ڊاگرام، NIMS اوپن ڊيٽابيس ۽ ڪمپوٿرم پنڊات استعمال ڪندي تيار ڪيو ويو آهي.
alt=Binary Cu Sn phase diagram|thumb|بائنري Cu Sn فيز ڊاگرام، برونز لاءِ بيس فيز ڊاگرام، NIMS اوپن ڊيٽابيس استعمال ڪندي تيار ڪيو ويو آهي. https://cpddb.nims.go.jp/cpddb/cu-elem/cusn/cusn.htm - DOI
alt=Cu Zn binary phase diagram. Base phase diagram for brasses|thumb|بائنري Cu Zn فيز ڊاگرام، پيتل لاءِ بيس فيز ڊاگرام، NIMS اوپن ڊيٽابيس استعمال ڪندي تيار ڪيو ويو آهي.
پيتل زنڪ سان ٽامي جو هڪ مصرع آهي. پيتل عام طور تي پيلو رنگ جا هوندا آهن. زنڪ جو مواد ڪجهه % کان تقريباً 40% جي وچ ۾ مختلف ٿي سگهي ٿو. جيستائين ان کي 15% کان گهٽ رکيو وڃي. اهو ٽامي جي سنکنرن جي مزاحمت کي واضح طور تي گهٽ نٿو ڪري. 

پيتل ڪجهه حالتن هيٺ چونڊيل ليچنگ سنکنرن لاءِ حساس ٿي سگهن ٿا. جڏهن زنڪ مصر ڊيزينفيڪيشن مان ليچ ڪيو ويندو آهي، ته پوءِ هڪ اسپنج ٽامي جي جوڙجڪ ڇڏي ويندي آهي. 
 نورڊڪ گولڊ
ڪانسي
مکيه مضمون: ڪانسي

ڪانسي يا ڪٽ ٽامي ۽ ٻين ڌاتو، اڪثر ڪري ٽين پر ايلومينيم ۽ سليڪون سان پڻ، جو هڪ مصرع آهي.

ايلومينيم-ڪانسي ٽامي ۽ ايلومينيم جا مصرع آهن. ايلومينيم جو مواد گهڻو ڪري 5 ۽ 11 سيڪڙي جي وچ ۾ هوندو آهي، ۽ ڪڏهن ڪڏهن لوهه، نڪل، مينگنيز ۽ سليڪون پن شامل ڪيا ويندا آهن. انهن ۾ ٻين ڪانسي جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ طاقت ۽ سنکنرن جي مزاحمت هوندي آهي، خاص طور تي سامونڊي ماحول ۾ ۽ گندرف جي مرڪبن جي رد عمل ۾ گهٽ هوندا آهن. ايلومينيم ڌاتو جي مٿاڇري تي هڪ پتلي پاسيويشن پرت ٺاهيندو آهي. 
 گھنٽي جو ڌاتو 
 برسٽل 
 گندرف واري ڪانسي 
 نڪل واري ڪانسي، مثال طور نڪل-چاندي ۽ ڪپرونڪل 
 اسپيڪيولم ڌاتو 
 UNS C69100
قيمتي ڌاتي مصرع
وڏي گرميء پد وارا ٽامي جا مصرع
پڻ ڏسو
حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا
Corrosion tests and standards: application and interpretation
Copper Development Association

Copper Binary Phase Diagrams generation code (batch file - http://www.gotrawama.eu/copperNIMS/ramefabio.txt ) using open thermodynamic databases available at NIMS https://cpddb.nims.go.jp/cpddb/periodic.htm and a commercial software, Computherm Pandat, available for free at https://computherm.com/  help for use at  https://computherm.com/docs/pandat_manual.pdf Images of the 34 binary phase diagrams are available at http://www.gotrawama.eu/copperNIMS/PNG/

زمرو:ٽامي جا مصرع
زمرو:ڌاتو سازي
زمرو:مجسما سازي جو مواد
زمرو:ڪيميا سان لاڳاپيل فهرستون