مھا معاشي بدحالي

مھا معاشي بدحالي (Great Depression) 1929ع کان 1939ع تائين جاري رهندڙ هڪ سخت عالمي معاشي بحران هو. هن دور جي سڃاڻپ بيروزگاريءَ جي بلند شرح، غربت، صنعتي پيداوار ۾ گهٽتائي، ۽ بين الاقوامي واپار جي تباهيءَ سان ٿئي ٿي. هن بحران جي شروعات آمريڪا ۾ 1929ع جي "وال اسٽريٽ ڪريش" (Wall Street Crash) سان ٿي.

 بحران جا سبب 
معاشي ماهرن موجب هن بحران جا ڪيترائي سبب هئا:
 اسٽاڪ مارڪيٽ جو ڪريش: آڪٽوبر 1929ع ۾ شيئرز جي قيمتن ۾ اوچتو وڏي گهٽتائي آئي.
 بئنڪن جي ناڪامي: اٽڪل 9,000 آمريڪي بئنڪون بند ٿي ويون، جنهن ڪري ماڻهن جي عمر جي ڪمائي ٻڏي وئي.
 زرعي بحران: فصلن جي قيمتن ۾ 60 سيڪڙو تائين گهٽتائي آئي، جنهن ڪري هاري پنهنجون زمينون وڃائي ويٺا.
 غلط معاشي پاليسيون: "سموٽ-هولي ٽريف ايڪٽ" (1930) جهڙن قانونن عالمي واپار کي وڌيڪ نقصان پهچايو.

 عالمي اثرات 
هن بحران جا اثر سڄي دنيا تي پيا:
1. آمريڪا: بيروزگاري 25 سيڪڙو تائين پهچي وئي. صدر فرينڪلن ڊي روزويلٽ "نيو ڊيل" (New Deal) پروگرام ذريعي معيشت کي سهارو ڏيڻ جي ڪوشش ڪئي.
2. جرمني: جرمن معيشت آمريڪي قرضن تي ٻڌل هئي، بحران جي ڪري اتي بيروزگاري 30 سيڪڙو تائين پهتي، جنهن اڊولف هٽلر ۽ نازي پارٽي جي اقتدار ۾ اچڻ لاءِ رستو هموار ڪيو.
3. صنعتي شهر: اهي شهر جيڪي ڳري صنعت (Heavy Industry) تي ٻڌل هئا، اهي سڀ کان وڌيڪ متاثر ٿيا ۽ تعميراتي ڪم مڪمل طور تي بيهي ويا.

 بحران جو خاتمو 
عظيم معاشي بدحاليءَ جو خاتمو 1939ع ۾ ٻي عالمي جنگ جي شروعات سان ٿيو. جنگ جي ڪري فيڪٽرين ۾ هٿيارن ۽ سامان جي پيداوار وڌي وئي، جنهن سان لکين ماڻهن کي روزگار مليو ۽ فوج ۾ ڀرتين سبب بيروزگاري جو خاتمو ٿيو.

 معاشي انگ اکر (1929-1932) 
 ملڪ / علائقو  جي-ڊي-پي (GDP) ۾ گهٽتائي  بيروزگاري (عروج تي) آمريڪا  30%  25% جرمني  16%  30% عالمي سطح تي  15%  33% (ڪجهه ملڪن ۾)

 حوالا 

زمرو:معاشي تاريخ
زمرو:20هين صدي
زمرو:آمريڪا جي تاريخ