گٽار

گٽار (Guitar) تارن وارو هڪ موسيقيءَ جو ساز آهي، جنهن ۾ عام طور تي ڇهه يا ٻارنهن تارون هونديون آهن. هي ساز دنيا جي لڳ ڀڳ هر موسيقيءَ جي صنف ۾ استعمال ٿئي ٿو. گٽار وڄائڻ لاءِ هڪ هٿ سان تارن کي ڇڪيو يا "اسٽرم" (Strum) ڪيو ويندو آهي، جڏهن ته ٻئي هٿ جي آڱرين سان "فريٽس" (Frets) تي تارن کي دٻائي سُر ڪڍيا ويندا آهن.

 تاريخي پس منظر 
گٽار کي "ڪورڊوفون" (Chordophone) جي زمري ۾ رکيو ويو آهي، جنهن جو مطلب آهي ته آواز ٻن مقرر نقطن جي وچ ۾ ٻڌل تار جي ٿڙڪڻ سان پيدا ٿئي ٿو. تاريخي طور تي گٽار ڪاٺ مان ٺاهيا ويندا هئا. 19هين صديءَ جي پڄاڻيءَ تائين اسٽيل جي تارن جو استعمال شروع ٿيو، پر ٻي عالمي جنگ کان پوءِ نائلون ۽ اسٽيل جون تارون وڌيڪ مقبول ٿيون.

 گٽار جا قسم 
جديد گٽار جا ٽي مکيه قسم آهن:

 ڪلاسيڪل گٽار (Classical Guitar): هن کي اسپيني گٽار به چيو ويندو آهي. هي اڪثر ڪري نائلون جي تارن سان وڄايو ويندو آهي ۽ هن ۾ آڱرين جو مخصوص انداز (Fingerstyle) استعمال ٿيندو آهي.
 ايڪوسٽڪ گٽار (Acoustic Guitar): هن گٽار جو آواز ان جي پوري (Hollow) جسم جي اندر گونجڻ (Resonance) جي ڪري پيدا ٿئي ٿو. هن ۾ اسٽيل جون تارون استعمال ٿين ٿيون.
 اليڪٽرڪ گٽار (Electric Guitar):1937ع ۾ ايجاد ٿيل هي گٽار "پڪ اپ" (Pickup) ۽ ايمپليفائر (Amplifier) جي مدد سان آواز پيدا ڪري ٿو. هن کي وڄائڻ لاءِ گٽار جي جسم جو پورو هجڻ ضروري ناهي، ان ڪري هي اڪثر ڪاٺ جي ڳري بلاڪ (Solid body) مان ٺهيل هوندو آهي.

 موسيقيءَ ۾ اهميت 
اليڪٽرڪ گٽار جي تيز ۽ طاقتور آواز بلووز (Blues) ۽ راڪ (Rock) موسيقيءَ جي ترقيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. هي ساز هيٺين صنفن ۾ بنيادي حيثيت رکي ٿو:
 راڪ ۽ هيوي ميٽل
 جاز ۽ فيوژن
 پاپ ۽ لوڪ موسيقي (Folk)
 فليمينڪو (Flamenco)

 وڌيڪ ڏسو 
 موسيقي
 پيانو
 سنڌي موسيقي

 حوالا 

زمرو:موسيقي جا ساز
زمرو:گٽار
زمرو:تار وارا ساز