يوهانس گٽنبرگ

يوهانس گينسفليش زور لاڊن زوم گٽنبرگ (؛ تقريباً 1393–1406ع – 3 فيبروري 1468ع) هڪ جرمن موجد ۽ دستڪار هو، جنهن مووئبل ٽائپ ڇپائي مشين ايجاد ڪئي. جيتوڻيڪ مووئبل ٽائپ اڳ ۾ اوڀر ايشيا ۾ استعمال ٿي رهيو هو، پر گٽنبرگ جي ڇپائي مشين ڇپائي جي رفتار کي انتهائي تيز بڻايو.

ڇپائي مشين جلدي ئي سڄي دنيا ۾ پکڙجي وئي ۽ يورپ ۾ ڄاڻ جي انقلاب (Information Revolution) جو سبب بڻي. هن ايجاد جي نتيجي ۾ ادب وڏي پيماني تي عام ٿيو ۽ ان جو گهرو اثر نشاة ثانيه (Renaissance)، اصلاحِ ڪليسيا (Reformation) ۽ انساني ازم (Humanism) جي تحريڪن تي پيو.

 ڇپائيءَ ۾ خدمتون 

گٽنبرگ جون اهم خدمتون هيٺين ريت آهن:

 مووئبل ٽائپ کي وڏي پيماني تي تيار ڪرڻ جو طريقو  
 ڪتابن جي ڇپائي لاءِ تيل تي ٻڌل مس (oil-based ink) جو استعمال  
 ترتيب بدلائيندڙ سانچا (adjustable molds)  
 ميڪانيڪي مووئبل ٽائپ جو استعمال  
 ڪاٺ جي ڇپائي مشين، جيڪا ان دور جي زرعي اسڪرو پريس جهڙي هئي  

روايتي طور سمجهيو وڃي ٿو ته گٽنبرگ ٽائپ ٺاهڻ لاءِ خاص ڌاتي ملاوٽ استعمال ڪئي، جنهن ۾ سيسو (lead)، ٽين ۽ اينٽيموني شامل هئا. هي ملاوٽ گهٽ گرمي پد تي ڳري ويندي هئي، جنهن سان تيزيءَ ۽ گهٽ خرچ ۾ ٽائپ ٺاهڻ ممڪن ٿيو ۽ پائيدار اکر تيار ٿيا.

 گٽنبرگ بائبل 

گٽنبرگ جو سڀ کان مشهور ڪم گٽنبرگ بائبل هو، جيڪا بائبل جو پهريون ڇپيل نسخو هو. هن ڪتاب کي پنهنجي اعليٰ فني ۽ جمالياتي معيار سبب تمام گهڻو ساراهيو ويو آهي.

 اثر ۽ يادگار 

گٽنبرگ کي انساني تاريخ جي سڀ کان وڌيڪ بااثر شخصيتن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو. سندس 500هين سالگرهه جي موقعي تي 1900ع ۾ سندس اباڻي شهر مينز ۾ گٽنبرگ ميوزيم قائم ڪيو ويو.

1997ع ۾ ٽائم لائيف ميگزين گٽنبرگ جي ڇپائي مشين کي ٻئي هزار ساله (second millennium) جي سڀ کان اهم ايجاد قرار ڏنو.

 پڻ ڏسو 

 ڇپائي مشين
 مووئبل ٽائپ
 نشاة ثانيه
 اصلاحِ ڪليسيا
 انساني ازم

 حوالا 

زمرو:1468ع جون وفاتون
زمرو:جرمن موجد
زمرو:ڇپائي جي تاريخ
زمرو:15هين صدي جا ماڻهو