ايٿنول

ايٿنول (Ethanol)، جنهن کي ايٿائل الڪوحل يا صرف الڪوحل به چيو ويندو آهي، هڪ عضوي ڪيميائي مرڪب آهي جنهن جو فارمولا $$C_2H_5OH$$ آهي. هي هڪ اڏامندڙ (Volatile)، ٻرندڙ، ۽ بي رنگ مائع آهي جنهن جو ذائقو تکو هوندو آهي. ڪيفيت بدلائيندڙ (Psychoactive) اثرن جي ڪري، هي نشي آور مشروبات جو بنيادي جز آهي ۽ ڪيفين (Caffeine) کانپوءِ دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ استعمال ٿيندڙ ٻيو نمبر منشيات آهي.

 تياري جا طريقا 
ايٿنول ٻن مکيه طريقن سان تيار ڪيو ويندو آهي:
1.  خمير جو عمل (Fermentation): قدرتي طور تي خمير (Yeasts) ذريعي کنڊ کي الڪوحل ۾ تبديل ڪرڻ جو عمل، جيڪو قديم زماني کان استعمال ٿي رهيو آهي.
2.  پيٽرو ڪيميڪل طريقو: صنعتي سطح تي ايٿلين (Ethylene) جي هائڊريشن ذريعي تيار ڪيو ويندو آهي.

 استعمال ۽ افاديت 
ايٿنول جا ڪيترائي طبي ۽ صنعتي استعمال آهن:
 طبي استعمال: هي جراثيم ڪش (Antiseptic) ۽ هٿ صاف ڪرڻ واري مائع (Disinfectant) طور استعمال ٿئي ٿو. ان کان سواءِ ميٿنول ۽ ايٿلين گلائيڪول جي زهر جو علاج (Antidote) پڻ آهي.
 ٻارڻ (Fuel): هي ليمپن، چولهن، ۽ گاڏين جي انجڻين ۾ ٻارڻ طور استعمال ٿئي ٿو. 2023ع تائين، دنيا جي 51 سيڪڙو ايٿنول ٻارڻ آمريڪا ۽ 26 سيڪڙو برازيل ۾ پيدا ٿيو.
 صنعتي حلڪندڙ (Solvent): هي مختلف ڪيميائي مرڪبن جي تياري ۽ دوائن ۾ محلول طور استعمال ڪيو ويندو آهي.

 تاريخ ۽ نالو 
"ايٿنول" جو نالو 1892ع ۾ سرڪاري طور تي منظور ڪيو ويو، جڏهن ته "الڪوحل" لفظ اصل ۾ عربي مان نڪتل آهي جيڪو شروع ۾ اکين جي ميڪ اپ (ڪجل) لاءِ استعمال ٿيندو هو. انسان قديم زماني کان ئي نشي لاءِ خمير ٿيل مشروبات استعمال ڪندو آيو آهي، پر 19هين صدي ۾ ان جي ڪيميائي سڃاڻپ ۽ مصنوعي تياري شروع ٿي.

 قدرتي موجودگي 
ايٿنول قدرتي طور تي پڪل ميون، گلن جي رس، ۽ حتي ته انساني ساهه ۾ به ملي ٿو. ڪجهه نادر ڪيسن ۾، انساني جسم جي اندر پاڻمرادو الڪوحل پيدا ٿيڻ لڳندي آهي، جنهن کي "آٽو-بروري سينڊروم" (Auto-brewery syndrome) چيو ويندو آهي.

 وڌيڪ ڏسو 
 ڪيميا
 شراب
 توانائي

 حوالا 

زمرو:الڪوحل
زمرو:ڪيميائي مرڪب
زمرو:ٻارڻ