داڻي وارا فصل

داڻي وارا فصل (Cereal) هڪ اهڙا گاھ آهن جن کي ان جي کائڻ لائق داڻن يا ٻجن لاءِ پوکيو ويندو آهي. داڻي وارا فصل دنيا جون سڀ کان وڏا فصل آهن ۽ انهن کي بنيادي خوراڪ (Staple food) طور استعمال ڪيو وڃي ٿو. ان ۾ چانور، ڪڻڪ، جؤ، جوئر، ٻاجهر ۽ مڪئي شامل آهن.Vaughan, J. G., & Geissler, C. A. (2009). The New Oxford Book of Food Plants. Oxford University Press.

 تاريخي پس منظر 
داڻي وارن فصل جي پوکيءَ جي شروعات لڳ ڀڳ 8,000 سال اڳ نيو لٿڪ (Neolithic) دور ۾ ٿي:
 فرٽائل ڪرسينٽ: ڪڻڪ ۽ جؤ جي شروعات هتان ٿي.
 اوڀر ايشيا: چانورن ۽ جوار جي پوک هتان شروع ٿي.
 آمريڪا: مڪئي لڳ ڀڳ 9,000 سال اڳ ڏکڻ مڪسيڪو جي مقامي ماڻهن متعارف ڪرائي.

20 هين صديءَ ۾، سائو انقلاب (Green Revolution) داڻي وارا فصل جي پيداوار ۾ زبردست اضافو ڪيو. لفظ "سيريل" (Cereal) رومي ديوي "سيريز" (Ceres) جي نالي مان ورتل آهي، جيڪا داڻي وارا فصل ۽ زرخيزي جي ديوي مڃي ويندي هئي.Borlaug, N. E. (2000). "The Green Revolution: Revisited and the Road Ahead".

 استعمال ۽ غذائيت 
داڻي وارا فصل کي سڌو سنئون پچائي کائبو آهي يا وري ان کي پيهي اٽو بڻائي ماني، حلوا ۽ ٻيون شيون تيار ڪيون وينديون آهن.
 نشاستو (Starch): داڻي وارا فصل ۾ نشاستو وڏي مقدار ۾ هوندو آهي، جنهن ڪري ان کي تخمير (Fermentation) ذريعي شراب يا بيئر ۾ پڻ تبديل ڪري سگهجي ٿو.
 سائيڊو سيريلز (Pseudocereals): اهڙا ٻج جيڪي داڻي وارا فصل وانگر کائجن پر اهي گاهه جي خاندان مان نه هجن، جهڙوڪ ڪوئينوا (Quinoa) ۽ بڪ وِيٽ.

 ماحولياتي اثر ۽ زراعت 
داڻي وارا فصل جي پوک جا ماحول تي گهرا اثر پون ٿا، خاص طور تي جڏهن هڪ ئي قسم جي فصل وڏي پيماني تي پوکي وڃي (Monoculture). انهن اثرن کي گهٽائڻ لاءِ پائيدار طريقا استعمال ڪري سگهجن ٿا:
 انٽر ڪروپنگ (Intercropping): هڪ ئي وقت مختلف فصل پوکڻ.
 نو-ٽل فارمنگ: زمين کي گھٽ کيڙڻ ته جيئن مٽي جي زرخيزي برقرار رهي.Pretty, J. (2008). "Agricultural sustainability: concepts, principles and evidence".

 حوالا 

Category:داڻي وارا فصل
Category:زراعت
Category:ٻوٽا
Category:کاڌ خوراڪ