آفيس

آفيس يا دفتر (Office) هڪ اهڙي جڳھ يا ڪمرو هوندو آهي جتي ڪنھن تنظيم جا ملازم انتظامي ڪم سرانجام ڏيندا آهن تہ جيئن اداري جا مقصد حاصل ڪري سگهجن. لفظ "آفيس" ڪنھن خاص عھدي يا پوزيشن لاءِ بہ استعمال ٿيندو آهي (جھڙوڪ آفيسر يا عملدار). قانوني طور تي، ڪنهن ڪمپني جي آفيس اها جڳھ آهي جتي ان جي سرڪاري موجودگي هجي. جديد دور ۾، آفيس مان مراد اها جڳھ آهي جتي "وائٽ ڪالر" (White-collar) ورڪر پنھنجون ذميواريون پوريون ڪن ٿا.


 تاريخ 
لفظ "آفيس" لاطيني ٻوليءَ جي لفظ "Officium" مان نڪتو آهي. قديم زماني ۾ آفيسون اڪثر محلات يا وڏن مندرن جو حصو هونديون هيون، جتي لکت جو رڪارڊ رکيو ويندو هو.

 وچون دور 
وچين دور (1000ع کان 1300ع) ۾ سرڪاري خط لکڻ ۽ قانونن جي نقل ڪرڻ لاءِ خاص ڪمرا هوندا هئا، جن کي "چانسرري" (Chancery) چيو ويندو هو. ان دور ۾ خانگي آفيس ۽ خانگي لائبريريءَ ۾ ڪو خاص فرق نه هوندو هو.

 جديد آفيس جو ظھور 
18هين صديءَ ۾ وڏن ادارن، جھڙوڪ ايسٽ انڊيا ڪمپني، پنهنجي انتظامي ضرورتن لاءِ خاص عمارتون تيار ڪرايون. 1726ع ۾ لنڊن ۾ 'اولڊ ايڊمرلٽي' تعمير ٿي جيڪا برطانيہ ۾ خاص مقصد لاءِ ٺهيل پهرين آفيس هئي. 1729ع ۾ لنڊن ۾ ايسٽ انڊيا هائوس جي تعمير ٿي، جتان هندستان تي حڪومت جا انتظامي معاملا هلايا ويندا هئا. اها پهرين جڳهه هئي جتي هزارين ڪلارڪن هڪ ئي ڇت هيٺ ڪم ڪيو.


19هين صديءَ ۾ صنعتي انقلاب کان پوءِ بئنڪنگ، ريلوي ۽ انشورنس جي شعبن ۾ واڌاري سبب وڏين آفيسن جي ضرورت پئي. 1852ع ۾ ايلائشہ اوٽس پاران "لفٽ" (Elevator) جي ايجاد آفيسن کي ڪيترن ئي ماڙن واري عمارتن (Skyscrapers) ۾ تبديل ڪرڻ ۾ مدد ڪئي.

 آفيس جا نمونا (Layouts) 
آفيس جي ڊيزائن ڪم جي نوعيت تي ٻڌل هوندي آهي. ڪجهہ اهم نمونا هي آهن:

 اوپن آفيس (Open office): هڪ وڏو ڪمرو جتي 10 کان وڌيڪ ماڻهو بغير ڪنهن ديوار جي گڏ ڪم ڪن ٿا. هي نمونو گفتگوءَ لاءِ بھتر آهي.
 ڪيوبيڪل (Cubicle): هڪ نيم بند جڳھ جيڪا هڪ ملازم لاءِ هوندي آهي ته جيئن کيس ٿوري پرائيويسي ملي سگهي. هي نظام 20هين صدي جي وچ ڌاري وڌيڪ مقبول ٿيو.
 پرائيويٽ آفيس: هڪ مڪمل بند ڪمرو جيڪو اڪثر مئنيجرن يا انهن ملازمن لاءِ هوندو آهي جن جو ڪم خفيه يا وڌيڪ توج وارو هجي.


 گڏجاڻي واريون جڳهيون (Meeting Spaces) 
آفيس ۾ خيالن جي مٽاسٽا لاءِ مختلف قسم جا ڪمرا هوندا آهن:
 بورڊ روم: جتي اداري جا وڏا فيصلا ۽ گڏجاڻيون ٿين ٿيون.
 برين اسٽارمنگ روم (Brainstorm room): جتي نون خيالن تي بحث ڪيو ويندو آهي.
 ميٽنگ پوائنٽ: هڪ کليل جڳھ جتي غير رسمي طور مختصر گفتگو ڪري سگهجي.

 گيلري 

 وڌيڪ ڏسو 
 ڪاروبار
 انتظاميا
 عمارت

 حوالا 

زمرو:عمارتون
زمرو:انتظاميا
زمرو:ڪاروبار