ٻوڏ

ٻوڏ (Flood)، جنھن کي مقامي طور تي اٿل، ليٽ يا سيلاب بہ چيو ويندو آهي، هڪ قدرتي آفت آهي. جڏهن جبلن تان برف پگهرندي آهي يا گهڻي برسات پوندي آهي تہ اضافي پاڻي درياهن جي وهڪري کان ٻاهر نڪري ڀرپاسي جي ڌرتي، فصلن ۽ آبادين کي ٻوڙي ڇڏيندو آهي. دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ ٻوڏون بنگلاديش ۾ اچن ٿيون.

 ٻوڏ جا سبب 
ٻوڏ جا بنيادي سبب هيٺيان آهن:
 تيز برساتون.
 جبلن تان برف جو پگهرڻ.
 درياهي بندن جو ٽٽڻ.
 درياهن ۾ پاڻي جي گنجائش کان وڌيڪ چاڙھ.

 سنڌ ۾ ٻوڏون ۽ تاريخي پسمنظر 
سنڌ جاگرافيائي لحاظ کان سنڌو درياھ جي پڇڙيءَ ۾ واقع آهي، ان ڪري پنجاب، ڪشمير ۽ خيبر پختونخواھ جي برساتن جو پاڻي جڏهن درياھ ۾ پھچي ٿو تہ سنڌ ۾ ٻوڏ جي صورتحال پيدا ٿي ويندي آهي.

 لاڙڪاڻو ۽ اولھ سنڌ 
لاڙڪاڻي ضلعي جي اولھ ۾ بلوچستان جا جبل آهن. جڏهن جبلن تان پاڻي هيٺ لھي ٿو ته اهو حمل ڍنڍ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو. حمل ڍنڍ جا بند (ڪچو ۽ پڪو بند) ڪمزور هجڻ ڪري اڪثر ٽٽي پوندا آهن، جنھن سان وارھ، شھدادڪوٽ، قنبر ۽ ميھڙ جا علائقا سخت متاثر ٿيندا آهن.

 تاريخي ٻوڏون 
 1929ع جي ٻوڏ: هيءَ سنڌ جي تاريخ جي وڏي ٻوڏ هئي جيڪا لاڳيتو 14 ڏينهن برسات سبب آئي. هن ٻوڏ ۾ سانگهڙ ۽ ٿر پارڪر جا ضلعا سخت متاثر ٿيا.
 1942ع جي ٻوڏ: هن ٻوڏ خاص ڪري دادو ضلعي ۾ وڏي تباهي مچائي.
 1955ع ۽ 1956ع جون ٻوڏون: انهن سالن ۾ بدين، ميرپورخاص، حيدرآباد ۽ ٺٽي ضلعن ۾ تمام گهڻو نقصان ٿيو. ماڻهن مڪليءَ جي ٽڪريءَ تي پناهه ورتي هئي.

 لوڪ ادب ۾ ٻوڏ جو ذڪر 
سنڌي شاعرن ۽ سگهڙن ٻوڏ جي تباهڪارين کي پنهنجي شاعريءَ ۾ ڳايو آهي.
 سگهڙ جلال ووگھڙ: هن برساتن ۽ واهڙن جي وهڻ جو نقشو چٽيو.
 مولوي احمد ملاح: 1955ع جي برساتن تي هن هڪ مناجات لکي جنهن ۾ ٻاڏائيندي چيائين تہ: ”ڀيڄ موليٰ جي بدران بس موليٰ“.
 دائود جوکيو: هن هالا، سکر ۽ سيوھڻ جي علائقن ۾ ٻوڏ جي صورتحال کي بيان ڪيو.

 پڻ ڏسندا 
 سنڌو درياھ
 موسمياتي تبديلي
 حمل ڍنڍ
 منڇر ڍنڍ

 حوالا 

زمرو:ٻوڏون
زمرو:سنڌ جي جاگرافي
زمرو:قدرتي آفتون