ڏندن جو علاج

ڏندن جو علاج يا ڊينٽسٽري (Dentistry)، جنهن کي ڏندن جي طب (Dental medicine) پڻ چيو ويندو آهي، طب جي اها شاخ آهي جيڪا ڏندن، مھارن (Gums) ۽ وات جي صحت تي ڌيان ڏئي ٿي. هن ۾ وات جي بيمارين جي تشخيص، بچاءُ ۽ علاج شامل آهي.Goldberg, M. (2015). Understanding Dentistry: A Guide to Oral Health.

 دائره اختيار 
ڊينٽسٽري جو دائرو صرف ڏندن تائين محدود ناهي، پر ان ۾ هيٺيان پهلو پڻ شامل آهن:
 ڏندن جي ترتيب: ڏندن جي واڌ ويجهه ۽ ترتيب (Dentition).
 اورل ميوڪوسا: وات جي اندروني نرم کل.
 ڪرينيو فيشيل ڪمپليڪس: جنهن ۾ ڄاڙيءَ جا جوڙ (Temporomandibular joint) پڻ شامل آهن.

 تاريخي پس منظر 
ڏندن جي علاج جي تاريخ انساني تهذيب جيتري ئي قديم آهي. ان جا ابتدائي نشان 7000 ق.م کان 5500 ق.م جي دور جا ملن ٿا.Ring, M. E. (1985). Dentistry: An Illustrated History. ڊينٽسٽري کي طب جي پهرين "خاص مهارت" (Specialization) طور سڃاتو وڃي ٿو. ڪجهه ملڪن ۾ هن کي "اسٽوميٽولاجي" (Stomatology) پڻ چيو ويندو هو، پر هاڻي اها اڪثر ڊينٽسٽريءَ ۾ ضم ٿي چڪي آهي.

 ڊينٽل ٽيم ۽ علاج جو نظام 
ڏندن جو علاج هڪ ٽيم ذريعي ڪيو ويندو آهي، جنهن ۾ هيٺيان ماهر شامل هوندا آهن:
 ڊينٽسٽ (ڏندن جو ڊاڪٽر)
 ڊينٽل اسسٽنٽ
 ڊينٽل هائجينسٽ (صفائي جو ماهر)
 ڊينٽل ٽيڪنيشن

ڊاڪٽر اڪثر نجي ڪلينڪس، اسپتالن يا ٻين ادارن (جهڙوڪ فوجي بيس يا جيلن) ۾ خدمتون سرانجام ڏيندا آهن.

 جديد ۽ ثبوتن تي ٻڌل علاج (Evidence-based Dentistry) 
جديد ڊينٽسٽري ۾ سائنسي تحقيق جي بنياد تي فيصلا ڪيا ويندا آهن. ان ۾ هيٺيان پهلو شامل آهن:
 بچاءُ جا طريقا: فلورائيڊ واري پاڻي ۽ ٽوٿ پيسٽ جو استعمال.
 بيمارين جو علاج: ڏندن جي سڙڻ (Tooth decay) ۽ مهارن جي بيمارين جو علاج.
 عام بيمارين سان تعلق: شگر (ڊايابيٽيس), ڪينسر، ۽ دل جي بيمارين جو وات جي صحت تي اثر.Evidence-Based Dentistry Journal. (2020). Principles and Practice.

هن شعبي ۾ ريڊيالاجي (ايڪسري)، هيمٽالاجي (رت جو مطالعو) ۽ ڪارڊيالاجي جي معلومات پڻ ضروري آهي ته جيئن جراحي (Surgery) دوران پيچيدگين کان بچي سگهجي.

 حوالا 

Category:طب
Category:ڏندن جو علاج
Category:صحت