ڳيچي

ڳيچي يا ڪنڌ (Neck) ڪيترن ئي پٺيءَ جي هڏي وارن جانورن جي جسم جو اهو حصو آهي جيڪو سسي (Head) کي ڌڙ سان ڳنڍي ٿو. هي سسيءَ جو وزن کڻي ٿو ۽ انهن اعصابن (Nerves) جي حفاظت ڪري ٿو جيڪي دماغ ۽ جسم جي باقي حصن جي وچ ۾ حسي ۽ حرڪتي معلومات منتقل ڪن ٿا. ان کان علاوه، ڳيچي تمام لچڪدار هوندي آهي، جيڪا سسيءَ کي سڀني طرفن ۾ گهمڻ جي اجازت ڏئي ٿي. انساني ڳيچي کي اناتومي جي لحاظ کان چئن حصن يا خانن ۾ ورهايو ويو آهي: ورٽيبرل (Vertebral)، وسرل (Visceral) ۽ ٻه ويسڪيولر (Vascular) خانا. انهن حصن ۾ ڳيچيءَ جا مھرا (Cervical vertebrae)، حرام مغز جو حصو، ساهه کڻڻ ۽ هاضمي جي سرشتي جا مٿيان حصا، اينڊوڪرين غدود، رڳون ۽ شريانون موجود هونديون آهن. ڳيچيءَ جون مشڪون (Muscles) انهن خانن کان الڳ هونديون آهن.

اناتومي ۾ ڳيچي کي لاطيني ٻوليءَ ۾ cervix يا collum پڻ چيو ويندو آهي. جڏهن ته عام طور تي cervix جو لفظ ٻچيدانيءَ جي منهن (uterine cervix) لاءِ به استعمال ٿيندو آهي.

 بناوت 

 خانا (Compartments) 
ڳيچيءَ جي بناوت کي چار خانن ۾ ورهايو ويو آهي:

 ورٽيبرل خانو: هن ۾ ڳيچيءَ جا مھرا (Cervical vertebrae) ۽ انهن جي وچ ۾ موجود نرم هڏيون (Intervertebral discs) هونديون آهن. مھرن جي قطار ئي ڳيچيءَ جي شڪل جو تعين ڪري ٿي.
[attachment_0](attachment)
 وسرل خانو: هن ۾ ساهه جي نالي (Trachea)، نڙگهٽ (Larynx)، ڦڦڙن جي نالي (Pharynx) ۽ ٿائرائيڊ غدود شامل آهن.
 ويسڪيولر خانو: هي جوڙي جي صورت ۾ هوندو آهي، جنهن ۾ ويگس نرو (Vagus nerve)، ڪارٽڊ شريان (Common carotid artery) ۽ اندروني جيوگولر رڳ (Internal jugular vein) موجود هونديون آهن.

ڳيچي ۾ لمفي نوڊس (cervical lymph nodes) پڻ هوندا آهن جيڪي رت جي نلين جي چوڌاري هوندا آهن.

 مشڪون ۽ ٽڪنڊا 
ڳيچيءَ جون مشڪون کوپڙي، هائيوڊ هڏي، هسليءَ جي هڏيءَ (clavicle) ۽ سيني جي هڏيءَ (sternum) سان جڙيل هونديون آهن. اهي مشڪون ڳيچيءَ جا ٻه مکيه ٽڪنڊا (Anterior and posterior triangles) ٺاهينديون آهن.
[attachment_1](attachment)

 اعصابي ۽ رت جي فراهمي 
ڳيچيءَ جي اڳئين حصي کي حسي لهرون سي2-سي4 (C2-C4) اسپائنل اعصابن مان ملن ٿيون. ڳيچي ۽ سسيءَ کي رت جي فراهمي گهڻو ڪري ڪارٽڊ (Carotid) ۽ ورٽيبرل شريانن ذريعي ٿئي ٿي.

 ظاهري اناتومي 
نڙگهٽ (Larynx) جي ٿائرائيڊ ڪارٽيليج ڳيچيءَ جي وچ ۾ هڪ ابهار ٺاهي ٿي جنهن کي ايڊمز ايپل (Adam's apple) چيو ويندو آهي، جيڪو مردن ۾ وڌيڪ واضح هوندو آهي.

 سور (Pain) 

ڳيچيءَ جي خرابي سور جو هڪ عام سبب آهي. ڳيچيءَ جي سور جا عام سبب هي آهن:
 مشڪن ۾ ڇڪ (Whiplash) يا نرم بافتن جي چوٽ.
 مھرن جي ڊسڪ جو نڪرڻ (Herniated disc).
 هڏين جو مٺجڻ (Osteoarthritis).

 جانورن ۾ 
ڳيچي شروعاتي چار پيرن وارن جانورن (tetrapod) جي فوسلز ۾ به ملي ٿي. زرافي جي ڳيچي سڀ کان مشهور آهي. مڇين ۾ ڳيچي نه هوندي آهي.

 پڻ ڏسو 
 ڳلو
 نڙگهٽ

 حوالا 

Category:ڳيچي
Category:انساني سر ۽ ڳيچي