پيرن جون آڱريون

پير جون آڱريون (Toes) چار پيرن وارن جانورن (Tetrapod) جي پيرن جا هٿراڌو حصا آهن. اهي جانور جيڪي پنهنجي آڱرين تي هلن ٿا (جيئن ٻليون) انهن کي digitigrade چيو ويندو آهي، جڏهن ته انسان ۽ ٻيا جانور جيڪي پيرن جي تلي تي هلن ٿا، تن کي plantigrade چيو وڃي ٿو.

 بناوٽ (Structure) 
انسان جي هر پير ۾ عام طور تي پنج آڱريون هونديون آهن. وڏي آڱر (Hallux) کان سواءِ، هر آڱر ٽن هڏين (Phalanx) تي مشتمل هوندي آهي: ويجھي، وچين ۽ پرانهين هڏي. وڏي آڱر ۾ صرف ٻه هڏيون هونديون آهن.

پير جون آڱريون هي آهن:
 پهرين آڱر: جنهن کي وڏي آڱر يا آڱوٺو (Hallux) چيو ويندو آهي.
 ٻي آڱر: اشاري واري آڱر.
 ٽي آڱر: وچين آڱر.
 چوٿين آڱر: منڊي واري آڱر.
 پنجين آڱر: چيچ يا ننڍي آڱر.

 مشڪون (Muscles) 
آڱرين جي حرڪت بنيادي طور تي مشڪن جي پٽن (Tendons) ذريعي ٿيندي آهي جيڪي ڄنگهه ۽ پير جي مشڪن سان جڙيل هوندا آهن.

 رت جي رسد ۽ رڳون 
آڱرين کي رت پير جي ميٽاٽارسل شريانين مان ملي ٿو ۽ رڳون ان کي واپس دل ڏانهن وٺي وڃن ٿيون.

 ڪم (Function) 
انساني پير جون آڱريون هلڻ دوران توازن برقرار رکڻ، وزن کڻڻ ۽ جسم کي اڳيان وڌڻ لاءِ زور ڏيڻ ۾ مدد ڪن ٿيون.Janey Hughes, Peter Clark, & Leslie Klenerman. The Importance of the Toes in Walking. The Journal of Bone and Joint Surgery, Vol. 72-B, No. 2. March, 1990.

 طبي اهميت 
آڱرين ۾ ڪيترائي طبي مسئلا ٿي سگهن ٿا:
 موچ اچڻ (Stubbed toe): آڱر جو ڪنهن سخت شيءِ سان ٽڪرائجي وڃڻ.
 گوٽ (Gout): وڏي آڱر جي جوڙ ۾ يورڪ ايسڊ جي ڪري سوزش ۽ درد ٿيڻ.
 هيمر ٽو (Hammer toe): آڱر جو غير معمولي طور مڙي وڃڻ.
 پولي ڊيڪٽائلي (Polydactyly): پنجن کان وڌيڪ آڱريون هجڻ.

 تاريخ ۽ ارتقا 
ارنسٽ هيڪل (Ernst Haeckel) مطابق، پيرن جي پنجن آڱرين وارو نظام مڇين جي پرن مان ارتقا ڪري ايمفيبيئن (جل ٿلي) جانورن تائين پهتو، جتان اهو انسانن ۾ منتقل ٿيو.

 پڻ ڏسو 
 پير
 هٿ جون آڱريون
 کڙي

 حوالا 

زمرو:پير
زمرو:اناٽومي