جنگ جو فن

دي آرٽ آف وار (The Art of War) قديم چين جو هڪ فوجي مقالو آهي، جنهن جو مصنف مشھور حڪمت عملي دان سن تزو (Sun Tzu) کي سمجهيو وڃي ٿو. هي ڪتاب 13 بابن تي مشتمل آهي، جن مان هر هڪ باب جنگ جي مختلف مهارتن، مالي انتظامن، ۽ فوجي حڪمت عملين تي بحث ڪري ٿو. گذريل 2500 سالن کان هي ڪتاب نه صرف فوجي ماهرن پر سياستدانن ۽ ڪاروباري اڳواڻن لاءِ به هڪ مشعلِ راهه رهيو آهي.

 بنيادي فلسفو ۽ تعليمات 
سن تزو جنگ کي رياست لاءِ هڪ وڏو خرچ ۽ تباهي قرار ڏئي ٿو ۽ مشورو ڏئي ٿو ته جنگ آخري رستو هجڻ گهرجي.
 مختصر جنگ: ڊگهي جنگ دشمن کان وڌيڪ پنهنجي رياست کي ڪمزور ڪندي آهي، تنهنڪري جنگ کي مختصر ۽ ڪنٽرول ۾ رکڻ گهرجي.
 جاسوسي ۽ ڄاڻ: ڪتاب ۾ جاسوسن (Espionage) جي اهميت تي زور ڏنو ويو آهي ته جيئن دشمن جي ارادن جي اڳواٽ خبر پئجي سگهي.
 بغير وڙهڻ جي جيت: سن تزو جو مشهور قول آهي ته "حقيقي مهارت دشمن کي بغير وڙهڻ جي شڪست ڏيڻ ۾ آهي."

 ڪتاب جا 13 باب 
ڪتاب کي هيٺين اهم موضوعن ۾ ورهايو ويو آهي:
 منصوبه بندي (Laying Plans)
 جنگ جو خرچ (Waging War)
 حملي جي حڪمت عملي (Attack by Stratagem)
 فوجي پوزيشن (Tactical Dispositions)
 توانائي ۽ قوت (Energy)
 ڪمزوريون ۽ طاقتون (Weak Points and Strong)
 فوجي حرڪتون (Maneuvering)
 حڪمت عملي ۾ تبديلي (Variation in Tactics)
 ڪوچ ۽ پيش قدمي (The Army on the March)
 علائقائي بناوت (Terrain)
 نون قسمن جا علائقا (The Nine Situations)
 باھ سان حملو (The Attack by Fire)
 جاسوسن جو استعمال (The Use of Spies)

 تاريخي اثر ۽ ترجمو 
 عالمي اثر: چين جو مائو زيڊونگ، جاپان جو تڪيدا شنگن، ۽ آمريڪي جنرل ڊگلس ميڪ آرٿر هن ڪتاب کان متاثر هئا.
 ترجمو: يورپي ٻوليءَ ۾ پهريون ترجمو 1772ع ۾ فرانسيسي ٻوليءَ ۾ ٿيو، جڏهن ته مشهور انگريزي ترجمو 1910ع ۾ لائونل گائلز ڪيو.

 جديد دور ۾ اهميت 
اڄڪلهہ هي ڪتاب صرف فوج تائين محدود ناهي، پر ڪاروباري انتظام (Business Management)، راندين جي حڪمت عملي، ۽ قانوني معاملن ۾ به ان جي اصولن کي لاڳو ڪيو وڃي ٿو. آمريڪي سول انجنيئرز هن کي هڪ عالمي شاهڪار طور مڃين ٿا.

 حوالا 

زمرو:چيني ڪتاب
زمرو:جنگي حڪمت عملي
زمرو:تاريخي ڪتاب
زمرو:سن تزو