فرڊيننڊ ميگلان

فرڊينينڊ ميگيلن (انگريزي: Ferdinand Magellan؛ پرتگالي: Fernão de Magalhães؛ لڳ ڀڳ 1480 – 27 اپريل 1521) هڪ پرتگالي دريافتڪار هو، جيڪو 1519–1522 جي اسپيني مهم جي اڳواڻي ڪرڻ لاءِ مشهور آهي، جنهن جو مقصد اوڀر هندستان (East Indies) تائين سامونڊي رستو ڳولڻ هو.Encyclopaedia Britannica – Ferdinand Magellan. هن مهم دوران هن ميگيلن جو آبنائي دريافت ڪيو، پئسفڪ سمنڊ کي يورپي طور پهريون ڀيرو پار ڪيو ۽ فلپائن سان پهريون يورپي رابطو قائم ڪيو.History of Exploration – Magellan expedition. ميگيلن 1521 ۾ فلپائن ۾ جنگ دوران مارجي ويو، پر سندس عملو، جنهن جي اڳواڻي خوان سيباستيان ايلڪانو ڪئي، 1522 ۾ اسپين واپس پهتو ۽ انساني تاريخ ۾ ڌرتي جي پهرين سامونڊي چڪر (circumnavigation) کي مڪمل ڪيو.Spanish naval archives.

 ابتدائي زندگي 
ميگيلن لڳ ڀڳ 1480 ۾ هڪ ننڍي پرتگالي اشرافي خاندان ۾ پيدا ٿيو.Portuguese historical biographies. هو جلد ئي ماهر ملاح ۽ بحري آفيسر بڻجي پرتگال جي بادشاهت جي خدمت ۾ ايشيا ۾ ڪم ڪرڻ لڳو.Portuguese maritime history sources. جڏهن بادشاهه مانويل پهريون سندس اولهه طرف سفر ڪندي مولوقا ٻيٽ (Spice Islands) تائين پهچڻ جي منصوبي جي حمايت نه ڪئي، ته ميگيلن اهو منصوبو اسپين جي بادشاهه چارلس پهريون کي پيش ڪيو، جنهن ان کي منظور ڪيو.Spanish exploration archives.

 مهم جي تياري 
سيويل ۾ رهندي ميگيلن شادي ڪئي، ٻه ٻار ٿيا ۽ مهم کي منظم ڪيو.Magellan expedition records. 1518 ۾ اسپيني تاج سان وفاداري سبب کيس اسپيني بحري ٻيڙي جو ايڊمرل مقرر ڪيو ويو ۽ پنج ٻيڙين تي مشتمل ”آرمادا آف مولوقا“ جي ڪمان سونپي وئي.Spanish imperial navy documents. کيس آرڊر آف سينٽياگو جو ڪمانڊر پڻ بڻايو ويو، جيڪو اسپيني سلطنت جي اعليٰ فوجي اعزازن مان هڪ هو.Order of Santiago historical records.

 عالمي مهم 
بادشاهه طرفان خاص اختيار ملڻ بعد ميگيلن سانلوڪار ڊي باراميدا کان روانو ٿيو ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ پار ڪري ڏکڻ آمريڪا جي اوڀر ڪناري تي پهتو ۽ پوءِ ڏکڻ طرف پيٽاگونيا ڏانهن ويو.Voyage chronicles. ڪيترين طوفانن ۽ بغاوتن باوجود، مهم ڪاميابي سان ميگيلن جو آبنائي مان گذري ۽ ”مار ڊيل سور“ ۾ داخل ٿي، جنهن کي ميگيلن ”پئسفڪ سمنڊ“ نالو ڏنو.Pacific exploration history.

ڊگهي سفر بعد مهم گوام تي لٿي ۽ پوءِ فلپائن پهتي. 27 اپريل 1521 تي ميگيلن مڪٽان جي جنگ دوران زهر لڳل تير لڳڻ سبب مارجي ويو.Philippine historical sources.

 مهم جو مڪمل ٿيڻ 
ميگيلن جي موت بعد ڪپتان خوان سيباستيان ايلڪانو جي اڳواڻي ۾ مهم مصالحا ٻيٽ تائين پهتي. باقي رهيل ٻيڙين مان هڪ ناڪام ڪوشش بعد الڳ ٿي وئي، جڏهن ته ٻي ٻيڙي هندي سمنڊ پار ڪري ۽ آفريقا جي ائٽلانٽڪ ڪناري سان سفر ڪندي سيپٽمبر 1522 ۾ اسپين واپس پهتي.First circumnavigation historical records.

 اڳيون سفر 
پرتگال جي خدمت دوران ميگيلن اڳ ئي ملائي ٻيٽ مجموعو تائين اوڀر طرف سفر ڪري چڪو هو (1505–1512). بعد ۾ اولهه طرف ساڳئي علائقي تائين پهچي هن عملي طور ڌرتيءَ جي لڳ ڀڳ مڪمل ذاتي چڪر حاصل ڪيو.Portuguese exploration studies.

 اهميت 
ميگيلن جي مهم عالمي جاگرافي، سامونڊي رستن ۽ خلائي تصور (global geography) کي نئين سر بيان ڪيو ۽ انساني تاريخ جي سڀ کان اهم دريافتي سفرن مان هڪ سمجهي وڃي ٿي.World exploration history.

 حوالا 

Category:1480ع واري ڏهاڪي ۾ پيدائش
Category:1521 ۾ وفات
Category:پرتگالي دريافتڪار
Category:سامونڊي مهم جوئي ڪندڙ
Category:عالمي دريافتون
Category:فلپائن جي تاريخ