وائلن

وائلن (Violin)، جنهن کي ڪڏهن ڪڏهن "فڊل" (Fiddle) به چيو ويندو آهي، ڪاٺ مان ٺهيل هڪ تار وارو ساز (Chordophone) آهي. هي وائلن خاندان جو سڀ کان ننڍو ۽ سڀ کان تيز آواز (Soprano) رکندڙ ساز آهي. عام طور تي وائلن ۾ چار تارون هونديون آهن، جيڪي G3, D4, A4, ۽ E5 جي سُرن تي ٽييون (Tune) ڪيون وينديون آهن.

 وڄائڻ جا طريقا 
وائلن کي وڄائڻ جا مختلف طريقا آهن:
 گز جو استعمال: سڀ کان عام طريقو تارن تي گز (Bow) گهمائي آواز پيدا ڪرڻ آهي.
 پيزيڪيٽو (Pizzicato): آڱرين سان تارن کي ڇڪي وڄائڻ.
 ڪول ليگنو (Col legno): گز جي ڪاٺ واري پاسي کي تارن تي هڻي آواز ڪڍڻ.

 موسيقيءَ ۾ اهميت 
وائلن مغربي ڪلاسيڪل موسيقيءَ جو هڪ بنيادي حصو آهي، پر هي ٻين صنفن ۾ به برابر استعمال ٿئي ٿو:
 مغربي موسيقي: آرڪيسٽرا، چيمبر ميوزڪ ۽ سولو پرفارمنس.
 لوڪ موسيقي: ڪنٽري ميوزڪ، بليو گراس ۽ جاز.
 غير مغربي موسيقي: هندستاني ڪلاسيڪل موسيقي ۽ ايراني موسيقيءَ ۾ به وائلن شامل ڪيو ويو آهي.
 اليڪٽرڪ وائلن: راڪ ۽ جاز فيوژن ۾ استعمال ٿيندڙ جديد وائلن جنهن کي ايمپليفائر سان ڳنڍيو ويندو آهي.

 تاريخ ۽ بناوٽ 
وائلن پهريون ڀيرو 16هين صديءَ ۾ اٽليءَ ۾ تيار ڪيو ويو. 18هين ۽ 19هين صديءَ ۾ ان ۾ وڌيڪ تبديليون ڪيون ويون ته جيئن ان جو آواز وڌيڪ طاقتور ٿي سگهي.

دنيا جا سڀ کان قيمتي ۽ مشهور وائلن 16هين کان 18هين صديءَ دوران اٽليءَ جي اسٽراڊيوري (Stradivari)، گوارنيري (Guarneri)، ۽ اماٽي (Amati) خاندانن تيار ڪيا هئا. وائلن تيار ڪندڙ يا ان جي مرمت ڪندڙ ماهر کي لوٿيئر (Luthier) چيو ويندو آهي.

 وڌيڪ ڏسو 
 موسيقي
 گٽار
 ويولا

 حوالا 

زمرو:موسيقي جا ساز
زمرو:وائلن
زمرو:تار وارا ساز