خرم سلطان

خرم سلطان (Hürrem Sultan؛ پيدائش تقريباً 1505ع – وفات 15 اپريل 1558ع)، جيڪا مغربي دنيا ۾ روڪسيلانا جي نالي سان مشهور آهي، عثماني سلطان سليمان عاليشان جي مکيه ملڪه ۽ قانوني گهرواري هئي. هوءَ سلطان سليم ٻيو جي ماءُ ۽ عثماني سلطنت جي پهرين "خاصگي سلطان" هئي. هوءَ عثماني تاريخ جي بااثر ترين عورتن مان هڪ هئي، جنهن "عورتن جي سلطنت" (Sultanate of Women) جي دور جو آغاز ڪيو.

 شروعاتي زندگي ۽ حرم ۾ داخلا 
خرم سلطان جي پيدائش روٿينيا (موجوده يوڪرين) ۾ هڪ قديم آرتھوڊوڪس عيسائي خاندان ۾ ٿي. کيس تاتاري حملي آورن قيد ڪري ورتو ۽ غلامن جي واپار ذريعي عثماني گاديءَ واري شهر قسطنطنيه پهچايو ويو. هوءَ عثماني شاهي حرم ۾ داخل ٿي ۽ جلد ئي سلطان سليمان جي پسنديده بڻجي وئي.

عثماني روايتن کي ٽوڙيندي، سلطان سليمان کيس غلاميءَ مان آزاد ڪري پنهنجي قانوني زال بڻايو. ان کان اڳ سلطان رڳو پرڏيهي آزاد اميرزادين سان شادي ڪندا هئا، پر سليمان خرم سان شادي ڪري هڪ نئين تاريخي روايت قائم ڪئي.

 سياسي اثر ۽ اقتدار 
خرم سلطان پنهنجي سڄي زندگي سلطان جي درٻار ۾ گذاري ۽ پنهنجي مڙس جي سڀ کان ويجهي صلاحڪار بڻي رهي. سلطان ۽ خرم جي وچ ۾ لکيل محبت جا خط ظاهر ڪن ٿا ته هوءَ نه رڳو سلطان جي محبوبا هئي پر سياسي معاملن ۾ سندس سڀ کان وڏي رازدار پڻ هئي. سلطان جي جنگي سفرن دوران، هوءَ کيس سلطنت جي حالتن ۽ بغاوتن بابت آگاهي ڏيندي هئي.

هن عالمي سفارتڪاريءَ ۾ به حصو ورتو، خاص ڪري پولينڊ سان عثماني لاڳاپن کي بهتر بڻائڻ ۾ سندس وڏو ڪردار هو. هن ٻين ملڪن جي سربراهن کي سفارتي خط ۽ تحفا پڻ موڪليا.

 فلاحي ڪم ۽ تعميرات 
خرم سلطان ڪيترائي وڏا فلاحي ڪم ڪرايا، جن ۾:
 خاصگي سلطان ڪمپليڪس: جنهن ۾ مسجد، مدرسا ۽ اسپتال شامل هئي.
 خرم سلطان حمام: جيڪو استنبول جي مشهور تعميرات مان هڪ آهي.
 هن مڪي، مديني ۽ يروشلم ۾ غريبن لاءِ لنگر خانا پڻ قائم ڪيا.

 وفات 
خرم سلطان اپريل 1558ع ۾ قسطنطنيه ۾ وفات ڪئي. کيس استنبول جي مشهور سليمانيه مسجد جي احاطي ۾ هڪ عاليشان مقبري ۾ دفن ڪيو ويو. اٺن سالن کانپوءِ سلطان سليمان جي وفات تي کيس به سندس ڀرسان ئي دفن ڪيو ويو.

 پڻ ڏسندا 
 سليمان عاليشان
 عثماني سلطنت
 مهري ماه سلطان

 حوالا 

Category:عثماني ملڪائون
Category:1505ع جون پيدائشون
Category:1558ع جون وفاتون
Category:ترڪ شخصيتون
Category:يوڪريني شخصيتون