رواج

رواج يا سماجي معمول (Norms) مان مراد اهي قاعدا، قانون، معيار ۽ هلت جا طريقا آهن جيڪي هر سماج يا معاشري ۾ موجود هوندا آهن. سماج جا اڪثر فرد انهن تي عمل ڪندا آهن، ڇاڪاڻ ته اهي سماج کي هڪ منظم ۽ مناسب رستو ڏين ٿا.سماجيات - سنڌ ٽيڪسٽ بڪ بورڊ، ڄامشورو هر گروهه ۾ الڳ الڳ ۽ ڪٿي وري هڪجھڙا رواج به هوندا آهن؛ جهڙوڪ شادي، موت، خوشي، غم، ۽ پيدائش جي موقعن تي مختلف رسمون ۽ رواج ٿيندا آهن.

لفظ 'رواج' جو تعلق 'رائج' سان آهي، يعني اها شيءِ جيڪا سماج ۾ هلي پئي ۽ سماج پاران تصديق ٿيل ۽ تسليم ٿيل هجي. سماجي ماهرن مطابق:
> ”رواج اهي قاعدا يا معيار آهن جيڪي ماڻهن کي ٻڌائن ٿا ته ڪنهن خاص صورتحال ۾ کين ڇا ڪرڻ گھرجي ۽ ڇا نه ڪرڻ گھرجي.“MacIver and Page, "Society: An Introductory Analysis"

 رواج جا قسم 
سماجي علم (Sociology) ۾ رواج کي بنيادي طور تي ٽن قسمن ۾ ورهايو ويو آهي:William Graham Sumner, "Folkways: A Study of the Sociological Importance of Usages, Manners, Customs, Mores, and Morals"

 1. لوڪ ريت (Folkways) 
لوڪ ريت مان مراد عام ماڻهن ۾ رائج عادتون يا سٺي هلت جا طريقا آهن. اهي اهڙا رواج آهن جيڪي سماج ۾ تسليم ٿيل ته آهن، پر مذهبي يا اخلاقي لحاظ کان ايترا سخت نه هوندا آهن. جيڪڏهن ڪو فرد انهن جي ڀڃڪڙي ڪري ٿو، ته ان جو ڪو وڏو نقصان يا خوفناڪ نتيجو نه نڪرندو آهي.

 2. طور طريقا (Mores) 
موريس (Mores) لاطيني ٻوليءَ جو لفظ آهي، جنهن جي معنيٰ آهي رسم رواج ۽ سماجي طور طريقا. هي اهي رواج آهن جيڪي سماج ۾ مذهبي توڙي اخلاقي لحاظ کان تمام گهڻي اهميت رکندا آهن. انهن جي ڀڃڪڙي سماج تي گهرو اثر وجهندي آهي ۽ اهڙي عمل کي سخت ناپسند ڪيو ويندو آهي.

 3. قانون (Laws) 
قانون اهي رواج آهن جيڪي سماج پاران باقاعده تسليم ۽ تصديق ٿيل هوندا آهن. انهن جي ڀڃڪڙيءَ جي صورت ۾ رياست، حڪومت ۽ عدالت حرڪت ۾ ايندي آهي. قانون لاڳو ڪندڙ ادارا انهن رواج ڪن کي برقرار رکڻ ۽ ڀڃڪڙي ڪندڙ کي سزا ڏيڻ جا پابند هوندا آهن.John J. Macionis, "Sociology"

 وڌيڪ ڏسو 
 سماجيات
 ثقافت
 اخلاقيات

 حوالا 

Category:سماجيات
Category:ثقافت
Category:سماجي معمول
زمرو:معاشرتي تصور