سوئز ڪينال

سوئز ڪينال (Suez Canal) مصر ۾ واقع هڪ مصنوعي آبي گذرگاهه آهي، جيڪا ميڊيٽرينين سمنڊ (Mediterranean Sea) کي ڳاڙهي سمنڊ (Red Sea) سان ملائي ٿي. هيءَ گذرگاهه ايشيا ۽ آفريڪا کنڊن کي هڪٻئي کان ڌار ڪري ٿي ۽ يورپ ۽ ايشيا جي وچ ۾ واپار لاءِ مختصر ترين رستو فراهم ڪري ٿي.

 تاريخ ۽ تعمير 
 بنياد: 1858ع ۾ فرانسيسي سفارتڪار فرڊيننڊ ڊي ليسپس ڪمپني ٺاهي جنهن جو مقصد هن نهر کي تعمير ڪرڻ هو.
 تعمير: نهر جي تعمير 1859ع کان 1869ع تائين جاري رهي ۽ 17 نومبر 1869ع تي ان کي باقاعده کوليو ويو.
 فائدو: هن نهر جي ڪري عرب سمنڊ کان لنڊن تائين جو سفر اٽڪل 8,900 ڪلوميٽر گهٽجي ويو آهي.

 سياسي ۽ اسٽريٽجڪ اهميت 
 قوميائڻ (Nationalization): جولاءِ 1956ع ۾ مصر جي صدر جمال عبدالناصر هن نهر کي قوميائي (سرڪاري قبضي ۾) ورتو، جنهن جي نتيجي ۾ "سوئز بحران" پيدا ٿيو.
 جنگي اثر: 1967ع جي ڇهن ڏينهن واري جنگ کانپوءِ هيءَ نهر اٺن سالن تائين بند رهي ۽ 1975ع ۾ ٻيهر کولي وئي.
 قسطنطنيه معاهدو: هن معاهدي تحت سوئز ڪينال مان جنگ توڻي امن جي وقت ۾ هر ملڪ جا تجارتي يا جنگي جهاز گذري سگهن ٿا.

 جديد توسيع ۽ منصوبا 
2014ع ۾ مصري حڪومت نهر جي گنجائش وڌائڻ لاءِ هڪ وڏو منصوبو شروع ڪيو:
 نئين سوئز ڪينال: 35 ڪلوميٽرن تائين نهر کي ويڪرو ۽ اونهو ڪيو ويو ته جيئن جهازن جي اچ وڃ تيز ٿي سگهي.
 گنجائش: هن توسيع کانپوءِ نهر مان گذرندڙ جهازن جي روزاني تعداد 49 مان وڌي 97 تائين پهچڻ جي اميد آهي.
 2021ع جي انگن اکرن موجب، ساليانو 20,600 کان وڌيڪ جهاز هن نهر کي استعمال ڪن ٿا.

 جاگرافيائي خاصيتون 
 هيءَ نهر 193.30 ڪلوميٽر ڊگهي آهي.
 ان ۾ ڪي به "لاڪس" (Locks) نه آهن، جنهن ڪري سمنڊ جو پاڻي آزاديءَ سان وهي ٿو.
 نهر جي اترئين پاسي پورٽ سعيد ۽ ڏکڻ ۾ سوئز شهر (پورٽ توفيق) واقع آهن.

 وڌيڪ ڏسو 
 مصر
 عالمي واپار
 پاناما ڪئنال

 حوالا 

زمرو:مصر جون نهرون
زمرو:آبي گذرگاهون
زمرو:مصر جي تاريخ