پروپيگنڊا

پروپيگنڊا (Propaganda) يا پرچار ابلاغ جو هڪ اهڙو طريقو آهي جيڪو بنيادي طور تي ڪنهن مخصوص سامعين (Audience) کي متاثر ڪرڻ يا قائل ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي ته جيئن ڪنهن خاص ايجنڊا کي اڳتي وڌائي سگهجي. پروپيگنڊا اڪثر ڪري غير جانبدار نه هوندي آهي ۽ ان ۾ حقائق کي چونڊي پيش ڪيو ويندو آهي ته جيئن هڪ مخصوص تاثر پيدا ٿئي. هن ۾ منطقي جواب جي بجاءِ جذباتي ردعمل پيدا ڪرڻ لاءِ "لوڊيڊ لينگويج" (Loaded language) جو استعمال ڪيو ويندو آهي.

 تاريخي پس منظر 
ويهين صديءَ جي شروعات کان وٺي، انگريزي لفظ "پروپيگنڊا" کي هٿراڌو طريقن (Manipulation) سان منسوب ڪيو ويو آهي. پر تاريخي طور تي، هي هڪ غير جانبدار اصطلاح هو، جنهن جو مطلب هو ڪنهن به اهڙي مواد کي پکيڙڻ جيڪو خاص راءِ، نظريي يا تصورن کي هٿي ڏئي.

 ذريعا ۽ وسيلا 
پروپيگنڊا پيغامن کي پهچائڻ لاءِ مختلف ذريعا استعمال ڪيا ويندا آهن، جيڪي نئين ٽيڪنالاجي جي اچڻ سان تبديل ٿيندا رهيا آهن:
 پينٽنگس، ڪارٽون ۽ پوسٽر.
 فلمون، ريڊيو ۽ ٽيليويزن شوز.
 پمفلٽ ۽ ويب سائيٽون.

 ڊجيٽل دور ۽ پروپيگنڊا 
جديد دور ۾ پروپيگنڊا جا نوان طريقا سامهون آيا آهن، جن کي "ڪمپيوٽيشنل پروپيگنڊا" چيو ويندو آهي. هن ۾:
 بوٽس (Bots) ۽ الگورٿمز: راءِ عامه کي هٿراڌو طريقي سان تبديل ڪرڻ لاءِ استعمال ٿين ٿا.
 جعلي خبرون (Fake News): سوشل ميڊيا تي تعصب واريون خبرون پکيڙيون وينديون آهن.
 چيٽ بوٽس: اهڙا پروگرام استعمال ڪيا ويندا آهن جيڪي حقيقي ماڻهن جو روپ ڌاري سوشل نيٽ ورڪن تي بحث مباحثو ڪندا آهن.

 وڌيڪ ڏسو 
 نفسياتي جنگ
 سياست
 سوشل ميڊيا

 حوالا 

زمرو:ابلاغ
زمرو:سياست
زمرو:نفسيات