ٿاڻو بولا خان تعلقو

ٿاڻو بولا خان تعلقو  پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جي ضلعي ڄامشوري جو هڪ تعلقو آهي جنھن جو صدر مقام ٿاڻو بولا خان شھر آھي۔  ھتان جي آبادي جي اڪثريت ھندو آھي۔ ھن تعلقي جي آدم شماري سال 1998ع ۾ 1,03,826 ھئي جيڪا وڌي سال 2017ع ۾ 1,45,450 تي پھتي آھي۔ تعلقي جي پکيڙ 5,367 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ ھتي جي آبادي جي گھاٽائي 27.1 ماڻھو في چورس ڪلوميٽر آھي۔ ڪل آبادي مان 1,30,492 ماڻھو ٻھراڙيءَ ۾ ۽ 14,958 ماڻھو شھر ۾ رھن ٿا۔ 

نالو
تعلقي جو نالو، محل ڪوهستان، سنڌي ۾ "جبل وارو علائقو" جي معنيٰ ڏئي ٿو. 
جاگرافي
شهر جي چوڌاري ٽڪريون آهن. سنڌ جي اولهه واري علائقي ۾ واقع هي تعلقو، اتر ۾ خيرپور ناٿن شاهه ۽ سيوهڻ تعلقن، اوڀر ۾ ڪوٽڙي، اولهه ۾ دُريجي تعلقي ۽ ڏکڻ ۾ گڊاپ ۽ ٺٽي تعلقن سان ڳنڍيل آهي.
تاريخ
سنڌ، پاڪستان جي ڄامشورو ضلعي ۾ محل ڪوهستان (هاڻي ٿانو بولا خان تعلقو) سال 1865ع ۾ وجود ۾ آيو. انگريزن جي سنڌ تي قبضي کان اڳ، "محل ڪوهستان" سال 1783ع کان 1843ع تائين، ٺٽي جو حصو هو. سنڌ جو هڪ اهم شهر، ٺٽو ٽالپر خاندان جي گاديءَ جو هنڌ رهيو. ٽالپر خاندان سنڌ تي غلبو ڪيو ۽ محل ڪوهستان انهن جي مکيه زمينن مان هڪ هو. سال 1843ع ۾ انگريزن جي فتح کان پوءِ سنڌ کي ٽن ضلعن؛ ڪراچي، حيدرآباد ۽ شڪارپور ۾ ورهايو ويو. 

محل ڪوهستان لاءِ ڪراچي ضلعو چونڊيو ويو. سال 1858ع ۾ جڏهن ڪراچي ضلعو وڌيڪ ڊويزنن ۽ تعلقن ۾ ورهايو ويو ته محل ڪوهستان کي ڪوٽڙي ڊويزن ۽ تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. پر سال 1865ع ۾، محل ڪوهستان ڪوٽڙي تعلقي کان الڳ ٿي ويو ۽ ڪراچي ضلعي جي ڪوٽڙي ڊويزن ۾ هڪ نئون تعلقو، محل ڪوهستان ٺاهيو ويو. تعلقي جو هيڊ ڪوارٽر ٿاڻو بولا خان شهر ۾ هو، جيڪو ضلعي ڪراچي جي مرڪز ۾ هو.

محل ڪوهستان تعلقو سال 1901ع ۾ ڪراچي ضلعي کان ورهايو ويو ۽ نئين قائم ٿيل لاڙڪاڻي ضلعي ۾ شامل ڪيو ويو. محل ڪوهستان تعلقو سال 1931ع ۾ ٻيهر لاڙڪاڻي ضلعي کان آزاد ڪيو ويو ۽ نئين ضلعي، دادو ۾ ضم ڪيو ويو. سال 1947ع ۾ ورهاڱي کان پوءِ تعلقي جو نالو ٿاڻو بولا خان رکيو ويو. سال 2004ع ڄامشورو ۽ ٿاڻو بولا خان تعلقن کي ملائي ڄامشوري جي نالي سان هڪ نئون ضلعو ٺاهيو ويو.

تاريخي جڳهيون
رني ڪوٽ قلعو، منگهو پير قلعو، ۽ پير روشن شاهه مزار تعلقي ۾ واقع ڪجهه تاريخي يادگار آهن.

معيشت
تعلقي ۾، جيڪو بنيادي طور تي ٻهراڙي وارو آهي، زراعت مکيه معاشي شعبو آهي، ڪڻڪ، ڪپهه ۽ ڪمند تعلقي ۾ پوکيل ٽي مکيه فصل آهن. نوري آباد (تعلقي جو ٽپو) ۾، ڪيتريون ئي وڏيون صنعتون پڻ آهن، جن ۾ سيمينٽ پلانٽ، ڪڻڪ پيسڻ واريون ملون ۽ اينٽون ٺاهڻ جون ڀٽيون شامل آهن. 
آباديات
7 تعلقي ۾، لڳ ڀڳ 145,000 ماڻهو رهن ٿا. آبادي جي اڪثريت سنڌي آهي، پر بلوچي ۽ اردو ڳالهائيندڙن جي به وڏي آبادي آهي. ڪيتريون ئي ننڍيون مذهبي اقليتون، جن ۾ هندو ۽ عيسائي شامل آهن، تعلقي ۾ رهن ٿيون.

آدمشماري
پاڪستان اسٽيٽسٽڪس بيورو جي مطابق ھن تعلقي جي آدمشماري پھرين مارچ، 1998ع ۾ 1,03,826 ھئي. ان کانپوء 15 مارچ، 2017ع جي آدمشماري مطابق وڌي 1,45,450 ٿي وئي. تعلقي جي ڪل پکيڙ 5,367 چورس ڪلوميٽر آھي ۽ ان نسبت سان ھن تعلقي ۾ آبادي جي گھاٽائي 27.10 ماڻھو في چورس ڪلوميٽر آهي. 1,30,492 ماڻھو ٻھراڙيءَ ۾ رھن ٿا ۽ 14,958 شھري آبادي آهي، جيڪا ٿاڻو بولا خان شھر ۾ رھائش پذير آهي۔

يونين ڪاؤنسلون
+ ٿاڻو بولا خان تعلقي جون يونين ڪاؤنسلون ۽ آبادي نمبر يونين ڪائونسلون  آبادي (1998) آبادي (2017) 1  يو.سي. ٿاڻو بولا خان   2  يو.سي. ٿاڻو عارب خان     3  يو.سي.تَونگ   4  يو.سي.سَري   5  يو.سي. مول   

ديھون
ٿاڻو بولا خان تعلقي ۾ ڪل 28 ديھون واقع آهن.
+   تعلقي جون ديھونresultsBoard of Revenue, Sindh 
''' # ديھ # ديھ#ديھ# ديھ 1 بابر بند   2 بچاڻي 3 بٺارو ڪرچاٽ 4ٻيلي ٿپ 5 ڀل   6 ڏيسوي   7 ڌماچ 8گھنگھيارو  9 ھاٺل بٺ  10 ڪالو کوھار   11 ڪنڊي ترائي 12ڪپاٽ 13 کجور   14 ڪوھ تراش 15 لوياڇ دودا خان 16لوياش سردار خان 17 مولي   18 پاٽ ڪرچاٽ   19 پوکاڻ 20رني ڪوٽ  21 ريڪ  22 ساري   23 ٽاڪ مڪان 24ٺنڊو عارب خان 25 [ٽڪو باران[]]    26 توئنگ 27 اٺ پالاڻ 28واھي عارب خان

ماڳ مڪان
 آري پير قبرستان

حوالا

زمرو:ٿاڻو بولا خان تعلقو
زمرو:ڄامشورو ضلعو
زمرو:سنڌ جا تعلقا
زمرو:ڄامشورو ضلعي جا تعلقا