ڌرتي جي حرارتي توانائي

upright=1.3|thumb|ڪيليفورنيا جي سالٽن سمنڊ جي ويجهو امپيريل ماٿري ارضياتي حرارت جو منصوبو
ڌرتيء جي حرارتي توانائي (Geothermal Energy) ڌرتيءَ جي مٽيائين پرت (Crust) مان نڪتل حرارتي توانائي آهي. ڌرتيء جي ٺهڻ دوران پيدا ٿيندڙ گرمي ۽ ڪيميائي عنصرن جي ٽٽ (Radioactive Decay) مان پيدا ٿيندڙ حرارت جو ميلاپ آهي. صفت، "جيوٿرمل" ٻن  يوناني لفظن، "جي" (γῆ)، معنيٰ زمين ۽ "ٿرموس" (θερμός)، معنيٰ گرم، مان نڪتل آهي. ڌرتيء کان حاصل ٿيندڙ توانائي کي هزارين سالن کان حرارت جي ذريعن طور استعمال ڪيو ويندو رهيو آهي.

ڌرتيء جي حرارت (مثال طور گرم چشمن جو پاڻي استعمال ڪندي) کي قديم پٿر جي زماني سان غسل لاءِ ۽ رومن زماني کان وٺي گهرن جي حرارت لاءِ استعمال ڪيو ويندو رهيو آهي.    جيوٿرمل بجلي (ڌرتيء جي حرارتي توانائي مان بجلي پيدا ڪرڻ)، 20هين صدي کان استعمال ڪئي پئي وڃي. واء جي توانائي (Wind Power) ۽ شمسي توانائي جي خلاف، ارضياتي حرارت جا پلانٽ، ڪنهن موسمي حالت جي پرواهه نا ڪندي، مسلسل شرح تي بجلي پيدا ڪن ٿا. ڌرتي جا حرارتي وسيلا نظرياتي طور تي انسانيت جي توانائي جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ ڪافي کان وڌيڪ آهن. ارضياتي حرارتي توانائي جو گهڻو حصو ٽيڪٽونڪ پليٽن جي حدن جي ويجهي علائقن ۾ ٿئي ٿي.

1980ع ۽ 1990ع جي ڏهاڪن دوران (جيوتھرمل بجلي پيدا ڪرڻ جي) لاگت 25 سيڪڙو تائين گهٽجي وئي. تڪنالاجي جي ترقي لاگت کي گهٽائڻ جاري رکيو ۽ هن ڪري قابل تجديد وسيلن جي مقدار کي وڌايو. سال 2021ع ۾ آمريڪي توانائي کاتو اندازو لڳايو ته بجلي جي "اڄ ٺهيل پلانٽ" کان پيدا ٿيندڙ بجلي جي لاگت تقريباً 0.05 آمريڪي ڊالر في ڪلوواٽ-آور (Kwh) آهي.

سال 2019ع ۾ سجي دنيا ۾ 13,900 ميگا واٽ جيوٿرمل بجلي موجود هئي. سال 2010ع تائين اضافي 28 گيگا واٽ حرارت جي مقدار، پبلڪ جائن ۽ رهائشي عمارتن، اسپا غسل خانن، صنعتي عمل، ڊيسيلينيشن پلانٽ ۽ زرعي استعمال لاءِ فراهم ڪئي وئي.  سال 2019ع تائين هي صنعت تقريبن هڪ لک ماڻهن کي ملازمت ڏني.

تاريخ
حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا




 Energy Efficiency and Renewable Energy – Geothermal Technologies Office
 International Energy Agency Geothermal Energy Homepage
 NREL – Geothermal Research
 2022 discussion of geothermal energy advantages and challenges

زمرو:ڌرتي
زمرو:تابڪاري
زمرو:آتش فشاني
زمرو:توانائي
زمرو:حرارتي توانائي
زمرو:قابل تجديد توانائي
زمرو:توانائي جون قسمون
زمرو:ارضياتي حرارتي توانائي
زمرو:بجلي گهرن جي ٽيڪنالاجي
Category:Power station technology