آنڌي

آنڌي () هڪ قدرتي موسمياتي واقعو آهي جنهن ۾ تيز هوائن سبب زمين تي موجود مٽي، واري يا ريتي وڏي مقدار ۾ فضا ۾ اڏامي وڃي ٿي. آنڌيون خاص طور خشڪ ۽ نيم خشڪ علائقن ۾ ٿينديون آهن، جتي زمين جي مٿاڇري تي ڍڪ گهٽ هجي ۽ هوا جي رفتار وڌيڪ هجي. موسميات ۽ ماحوليات ۾ آنڌي کي اهم قدرتي عمل طور ڏٺو وڃي ٿو، جيڪو انساني صحت، زراعت ۽ آمدرفت تي اثر وجهي سگهي ٿو.

 تعريف 
آنڌي اهڙي حالت کي چيو وڃي ٿو جڏهن تيز هوائون زمين مان مٽيءَ يا واري کي اڏائي فضا ۾ کڻي وڃن، جنهن سبب نظر گهٽجي وڃي ٿي ۽ ماحول ڌنڌلو ٿي وڃي ٿو. ڪڏهن ڪڏهن آنڌي سان گڏ گجگوڙ يا طوفاني هوائون به ٿي سگهن ٿيون.

 ٺهڻ جا سبب 
آنڌي جي پيدا ٿيڻ ۾ ڪيترائي عنصر شامل هوندا آهن:

خشڪ موسم ۽ گهٽ برسات
تيز ۽ مسلسل هوائون
نباتاتي ڍڪ (vegetation) جو گهٽ هجڻ
زرعي زمين جو گهڻو استعمال يا مٽيءَ جي ڍانچي ۾ تبديلي
موسمياتي تبديلي جا اثر

 قسم 
آنڌين جا مختلف قسم ٿي سگهن ٿا:

مٽيءَ جي آنڌي (Dust storm) – بارڪ مٽي هوا ۾ اڏامي ٿي.
ريتي جي آنڌي (Sandstorm) – وڏي ذرن واري واري اڏامي ٿي، خاص طور ريگستاني علائقن ۾.
هَبُوب (Haboob) – اوچتو ۽ تيز آنڌي جيڪا گهڻو ڪري طوفاني بادلن سان لاڳاپيل هوندي آهي.

 اثرات 
آنڌيون ڪيترن ئي شعبن تي اثرانداز ٿين ٿيون:

نظر گهٽ ٿيڻ سبب ٽرئفڪ حادثا
تنفسي بيمارين جو وڌڻ
فصلن کي نقصان
هوائي آمدرفت ۾ رڪاوٽ
مٽيءَ جي ڪٽاءُ (soil erosion)

 تحفظ ۽ بچاءُ 
آنڌين کان بچڻ لاءِ ڪجهه احتياطي قدم:

گهرن اندر رهڻ ۽ کليل هنڌن کان پاسو ڪرڻ
ماسڪ يا چهري کي ڍڪڻ
گاڏي هلائيندي رفتار گهٽ رکڻ
وڻڪاري ۽ زمين جي تحفظ ذريعي مٽيءَ جي ڪٽاءُ کي گهٽائڻ

 پڻ ڏسو 
طوفان
موسميات
ريگستان

زمرو:موسميات زمرو:قدرتي آفتون زمرو:فضائي مظاهر