ترار

تلوار سان ڀل نہ کائو.
ترار (Sword) جنھن کي عام طور تلوار چيو ويندو آھي، هڪ ڌاريل، پليٽ وارو هٿيار آهي جيڪو هٿ سان ڪٽڻ يا دشمن تي وار ڪرڻ (thrusting) لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. ان جو پليٽ (blade) ڪاتِي يا خنجر کان وڏو هوندو آهي، جيڪو هڪ مڃي يا دستي (hilt) سان جڙيل هوندو آهي. تلوار سڌي يا مڙيل (curved) ٿي سگهي ٿي. ٽُڪڻ يا گهائڻ واري تلوار عام طور تي سڌي ۽ نوڪدار هوندي آهي، جڏهن ته وڍڻ واري تلوار مڙيل هوندي آهي جنهن جي هڪ يا ٻنهي پاسن کان تکي ڌار هوندي آهي. تلوار جي صحيح تعريف تاريخي دورن ۽ جاگرافيائي علائقن جي لحاظ کان مختلف ٿي سگهي ٿي.

 تاريخي پس منظر 
تاريخي طور تي، تلوار جي شروعات برونز دور (Bronze Age) ۾ خنجر مان ارتقا ذريعي ٿي؛ جنهن جا قديم ترين نمونا لڳ ڀڳ 1600 قبل مسيح جا آهن. لوهه واري دور (Iron Age) جي تلوار ڪافي ننڍي هوندي هئي. قديم رومي فوج جي استعمال واري 'سپاٿا' (spatha) تلوار وچين دور جي يورپي تلوارن جي پيش رو بڻجي وئي. انگريزي لفظ 'Sword' قديم انگريزي لفظ 'sweord' مان نڪتل آهي.The Sword: Myth & Symbols - British Museum

 تلوار جا قسم ۽ استعمال 
تلوار جي استعمال جي فن کي تلواري بازي چيو ويندو آهي. جديد دور جي شروعات ۾، مغربي تلوارون ٻن مکيه قسمن ۾ ورهاجي ويون:

 گهائيندڙ تلوارون (Thrusting Swords) 
جهڙوڪ ريپيئر (rapier) ۽ ننڍيون تلوارون. هي تلوارون دشمن جي جسم ۾ تيزيءَ سان سوراخ ڪرڻ ۽ گهرو زخم لڳائڻ لاءِ ٺاهيون ويون هيون. اهي سڌيون، ڊگهيون پر هلڪيون هونديون هيون، جن کي مقابلي دوران آسانيءَ سان گهمائي سگهبو هو.

 وڍيندڙ تلوارون (Slashing Swords) 
جهڙوڪ سيبرا (sabre) ۽ ڪٽليس (cutlass). هي تلوارون وزن ۾ ڳريون هونديون هيون ۽ عام طور تي جنگين ۾ استعمال ٿينديون هيون. هي خاص طور تي گهوڙي سوار فوجين لاءِ ٺاهيون ويون هيون ته جيئن اهي دشمن کي مٿان کان وڍي سگهن. سيبرا جو استعمال 20هين صديءَ جي شروعات تائين جنگ جي ميدان ۾ ٿيندو رهيو.

 غير يورپي تلوارون 
يورپ کان ٻاهر به تلوارن جا مشهور قسم موجود آهن:
 شمسير (Scimitar): وچ اوڀر (مسلمان ملڪن) جي مشهور مڙيل تلوار.
 ڊائو (Dao): چين جي هڪ پاسي ڌار واري تلوار.
 ڪاٽانا (Katana): جاپان جي مشهور ۽ انتهائي تکي تلوار.
 جيان (Jian): چين جي ٻن پاسن کان ڌار واري سڌي تلوار.

سنڌي ثقافت ۾ به تلوار کي بهادريءَ جي علامت سمجهيو ويندو آهي ۽ تاريخ ۾ سنڌي تلوار بازن پنهنجي مهارت جا مڃتا مڃائي آهي.

 حوالا 

 وڌيڪ ڏسو 
 ھٿيار
 جنگ
 ڍال

Category:هٿيار
Category:تلوارون
Category:جنگي اوزار