جوا

جوا يا شرط بازي ()، جنهن کي بيٽنگ يا گيمبلنگ پڻ چيو وڃي ٿو، اهڙو عمل آهي جنهن ۾ ڪنهن بي ترتيب (random) واقعي تي ڪنهن قيمتي شيءِ (”دائو“ يا ”اسٽيڪس“) کي شرط طور لڳايو وڃي ٿو، انهيءَ نيت سان ته ٻي ڪا قيمتي شيءِ کٽي وڃي. جوا لاءِ ٽي بنيادي عنصر ضروري آهن:

 داءُ (consideration) — شرط طور لڳايل شيءِ  
 خطرو يا موقعو (risk/chance)  
 انعام (prize)  

نتيجو ڪڏهن فوري طور سامهون اچي سگهي ٿو، جهڙوڪ ڇڪو اڇلائڻ، روليٽ جي ڦيٿي کي ڦيرائڻ، يا گهوڙي جو ريس ۾ آخري لڪير پار ڪرڻ. ڪڏهن شرط ڊگهي مدي لاءِ به هوندي آهي، جهڙوڪ ڪنهن راند جي مقابلي يا پوري راندين جي موسم (season) جي نتيجي تي.

 گيمبلنگ ۽ قانوني حيثيت 

هن تناظر ۾ لفظ گيمبلنگ عام طور انهن حالتن لاءِ استعمال ٿيندو آهي جتي سرگرمي قانوني طور منظور ٿيل هجي. مثال طور، هڪ ”گيمبلنگ ڪمپني“ عوام کي قانوني ”جوا“ جون سهولتون فراهم ڪري سگهي ٿي.

آمريڪا ۾ اهڙيون سرگرميون مختلف ادارن پاران منظم ڪيون وڃن ٿيون، جهڙوڪ Nevada Gaming Control Board. جڏهن ته برطانيہ ۾ جوا جي نگراني ڪندڙ ادارو Gambling Commission سڏجي ٿو.

وقت سان گڏ، ”گيمبلنگ“ جو لفظ وڊيو گيم ۽ آن لائن گيمنگ لاءِ به استعمال ٿيڻ لڳو آهي، جتي لازمي طور شرط شامل نه هوندي آهي. ڪڏهن ڪڏهن ”گيمبلنگ“ لفظ قانوني پابندين کان بچڻ لاءِ به استعمال ڪيو ويو آهي.

 معاشي اهميت 

جوا هڪ وڏي عالمي تجارتي سرگرمي پڻ آهي. 2009ع ۾ قانوني جوا جي عالمي مارڪيٽ جو اندازو لڳ ڀڳ 335 ارب آمريڪي ڊالر لڳايو ويو.

 غير نقدي شرط 

جوا هميشه پئسن سان نه ٿيندي آهي؛ ڪڏهن ڪڏهن ماڻهو قيمتي شين تي به شرط لڳائيندا آهن. مثال طور:

 گوليون (راند) ۾ رانديگر گوليون شرط طور لڳائين ٿا.  
 Pogs يا Magic: The Gathering جهڙين راندين ۾ گڏ ڪرڻ لائق ٽڪرا يا ڪارڊ شرط طور استعمال ٿين ٿا.  

اهڙي صورت ۾ رانديگرن جي گڏ ڪيل شين جي قيمت بابت هڪ ”ميٽا گيم“ به وجود ۾ اچي سگهي ٿي.

 سماجي ۽ اخلاقي پهلو 

جوا ڪيترن ئي ملڪن ۾ سماجي، قانوني ۽ اخلاقي بحث جو موضوع رهي آهي. ڪجهه هنڌن تي ان کي قانوني طور منظم ڪيو وڃي ٿو، جڏهن ته ٻين هنڌن تي ان تي پابندي هوندي آهي. گهڻي شرط بازي سان جوا جي لت (gambling addiction) جهڙا مسئلا به پيدا ٿي سگهن ٿا.

 پڻ ڏسو 

 جوا جي لت
 ڇتو
 روليٽ
 آن لائن گيمبلنگ
 وڊيو گيم

 حوالا 

زمرو:جوا
زمرو:رانديون
زمرو:ماليات
زمرو:سماجي مسئلا