ڌمتري ضلعو

ڌمتري ضلعو ڀارت جي رياست ڇتيس ڳڙھ جو هڪ ضلعو آهي۔ هي ضلعو 20°42' اتر ويڪرائي ڦاڪ ۽ 81°33' اوڀر ڊگھائي ڦاڪ تي واقع آهي۔ ڌمتري ضلعو سرڪاري طور 6 جولاءِ 1998ع تي رائيپور ضلعي جي ٽن حصن ۾ ورهاست (رائيپور، ڌمتري ۽ مهاسمند) سان قائم ٿيو۔
ڌمتري جي موجوده ڪليڪٽر سُشري نمراٽا گانڌي آهي، جڏهن ته ڌمتري جو موجوده ميئر شري وجي ديوانگن آهي۔

 نالي جي وجه 
ڌمتري جو نالو ڌمما ۽ ترائي مان نڪتل سمجھيو وڃي ٿو، جنهن جي لغوي معنيٰ ڌمما جي هموار زمين آهي۔ هي نالو علائقي جي ٻڌمت سان لاڳاپيل تاريخي پاڙن ڏانهن اشارو ڪري ٿو۔

 جاگرافي 
ضلعي جو ڪل ايراضي 4084 ڪلوميٽر² آهي ۽ اوچائي سمنڊ جي سطح کان 305 ميٽر آهي۔ هن ضلعي جون حدون اتر ۾ رائيپور ۽ درگ، اوڀر ۾ گريابند ضلعو، ڏکڻ ۾ نابَرنگپور ضلعو (اوڊيشا)، ڏکڻ اولهه ۾ ڪونڊاگائون ضلعو، ۽ اولهه ۾ ڪنڪر ۽ بالود ضلعن سان ملن ٿيون۔

هن ضلعي جي مکيه ندي مهاندي ندي آهي، جيڪا سيهاوا جي ٽڪرين مان نڪري ٿي ۽ هن علائقي تائين ان جا نالا ڪنڪن ندي، چتروتپالا، نيلوتپالا، مندوهاڻي، جئيرٿ وغيره پڻ بيان ڪيا ويندا آهن۔ هن جون شاخون سيو ناٿ، پئري، سونڌور، جوان، خَروُن ۽ شيوناٿ آهن۔ ڌمتري ضلعي جي زمينن جي زرخيزِي انهن ندين جي موجودگي سان لاڳاپيل سمجهي وڃي ٿي۔ هتان جو مکيه فصل ڌان (چانور) آهي۔

ڌمتري لڳ ڀڳ  رائيپور جي ڏکڻ ۾ NH 30 تي واقع آهي۔

 معيشت 
ڌمتري ۾ 136 کان وڌيڪ چانورن جون ملون آهن۔

رويشَنڪر ساگر ڊيم (يعني گانگريل ڊيم) لڳ ڀڳ 570 چورس ڪلوميٽر زمين کي آبپاشي فراهم ڪري ٿو ۽ رياستي گادي رائيپور لاءِ صاف پيئڻ جي پاڻيءَ جو اهم ذريعو پڻ آهي، ان سان گڏ ڀِلائي اسٽيل پلانٽ کي به فراهمي ٿيندي آهي۔ هي ڊيم ضلعي جي گاديءَ کان لڳ ڀڳ 11 ڪلوميٽر پري آهي۔ هتي 10 ميگاواٽ ۽ 1.2 ميگاواٽ جا ٻه هائيڊرو پاور پلانٽ لڳل آهن۔

رويشَنڪر ساگر ڊيم لڳ ڀڳ 57000 هيڪٽر زمين کي آبپاشي فراهم ڪري ٿو ۽ رائيپور لاءِ محفوظ پيئڻ جي پاڻيءَ جو مکيه ذريعو پڻ آهي، جڏهن ته ڀِلائي اسٽيل پلانٽ ڏانهن به فراهمي ٿيندي آهي۔ ضلعي گاديءَ کان لڳ ڀڳ 11 ڪلوميٽر پري واقع آهي۔ 10 ميگاواٽ هائيڊرو اليڪٽرڪ پاور پلانٽ جو ڪم جاري آهي ۽ امڪان آهي ته جلد مڪمل ٿيندو۔

ايشيا جو پهريون سائفن ڊيم 1914ع ۾ مدم سلي وٽ تعمير ٿيو۔ مدم سلي کان علاوه سونڌور ڊيم ۽ دُڌاوا ڊيم اهم منصوبا آهن۔

ضلعي جي جغرافيائي ايراضي جو لڳ ڀڳ 52 سيڪڙو ٻيلن تي مشتمل آهي۔ ضلعي جي آبهوا اُستوائي آهي۔

 آبادي 

ڀارت جي مردم شماري 2011ع مطابق ڌمتري ضلعي جي آبادي 799,781 هئي، جيڪا ملڪ ڪوموروس يا آمريڪي رياست سائوٿ ڊڪوٽا جي لڳ ڀڳ برابر آهي۔ هي آبادي جي لحاظ کان ڀارت ۾ 485هون نمبر رکي ٿو (640 ضلعن مان)۔ آباديءَ جي گنجائش  آهي۔ 2001ع کان 2011ع تائين آباديءَ ۾ واڌ جي شرح 13.11٪ رهي۔ جنس تناسب 1010 عورتون في 1000 مرد آهي ۽ خواندگي جي شرح 90.0٪ آهي۔ 18.65٪ آبادي شهري علائقن ۾ رهندي آهي۔ درج فهرست ذاتون 7.32٪ ۽ درج فهرست قبيلہ 25.96٪ آهن۔

ڀارت جي مردم شماري 2011ع وقت 92.63٪ آبادي ڇتيسڳڙھي ۽ 5.31٪ هندي کي مادري ٻولي طور ڳالهائيندي هئي۔

ضلعي جي ٽن ودھان سڀا حلقن مان سيهاوا حلقو ضلعي ۾ وڏي قبائلي آباديءَ سان لاڳاپيل آهي، جڏهن ته ڌمتري ۽ ڪُرود حلقن ۾ به قابلِ ذڪر آبادي موجود آهي۔

ڌمتري، ڪُرود ۽ ناگري ڌمتري ضلعي ۾ تحصيلن ۽ بلاڪن طور شامل آهن۔

ڌمتري ضلعو ٻن لوڪ سڀا حلقن (ڪنڪر ۽ مهاسمند) ۽ ٽن ودھان سڀا حلقن (ڌمتري، ڪُرود، سيهاوا) جي وچ ۾ واقع آهي۔

 حوالا 

 ٻاهريان ڳنڍڻا 

Category:ڌمتري ضلعو
Category:ڇتيسڳڙھ جا ضلعا
Category:1998ع ۾ مدھيا پرديش ۾ قيام
Category:رائيپور ڊويزن