باڪسائيٽ

باڪسائيٽ (Bauxite؛ )  باڪسائٽ هڪ گاد وارو پٿر آهي جنهن ۾ ايلومينيم جو مقدار نسبتاً وڌيڪ آهي. اهو دنيا ۾ ايلومينيم ۽ گيليم جو مکيه ذريعو آهي. باڪسائٽ گهڻو ڪري ايلومينيم معدنيات گبسائٽ (Al(OH)3)، بوهمائيٽ (γ-AlO(OH)) ۽ ڊائاسپور (α-AlO(OH)) تي مشتمل هوندو آهي، ٻن لوھه جي آڪسائڊ گوئٿائٽ (FeO(OH)) ۽ هماتائٽ (Fe2O3)،  ايلومينيم مٽيءَ معدنيات ڪولانائٽ  (Al2Si2O5(OH)4) ۽ ٿوري مقدار ۾ اناٽيس (TiO2) ۽ ايلمينائيٽ (FeTiO3 يا FeO*TiO2) سان مڪس ٿيل ملندو آهي.  باڪسائٽ چمڪ ۾ مدھم نظر اچي ٿو ۽ رنگ ڳاڙهو ناسي، اڇو يا ڀورو هوندو آهي.

سال1821عع ۾، فرانسيسي ماهر ارضيات، پيئري برٿيئر ڏکڻ فرانس جي پرووينس ۾ ليس باڪس ڳوٺ جي ويجهو باڪسائيٽ دريافت ڪيو، جيڪو نالي جو اصل آهي.P. Berthier (1821) "Analyse de l'alumine hydratée des Beaux, département des Bouches-du-Rhóne" (Analysis of hydrated alumina from Les Beaux, department of the Mouths-of-the-Rhone), Annales des mines, 1st series,  6 :  531–534. Notes:

 In 1847, in the cumulative index of volume 3 of his series, Traité de minéralogie, French mineralogist Armand Dufrénoy listed the hydrated alumina from Les Beaux as "beauxite".  (See:  A. Dufrénoy, Traité de minéralogie, volume 3 (Paris, France:  Carilian-Goeury et Vor Dalmont, 1847), p. 799.)
 In 1861, H. Sainte-Claire Deville credits Berthier with naming "bauxite", on p. 309, "Chapitre 1.  Minerais alumineux ou bauxite" of:  H. Sainte-Claire Deville (1861) "De la présence du vanadium dans un minerai alumineux du midi de la France.  Études analytiques sur les matières alumineuses."  (On the presence of vanadium in an alumina mineral from the Midi of France.  Analytical studies of aluminous substances.), Annales de Chimie et de Physique, 3rd series, 61 :  309–342.

 تشڪيل 

 پيداوار ۽ ذخيرا 

 ايلومينيم جي پيداوار 

 سماجي حفاظت 

 گيليم جو ذريعو 

 سماجي-ماحولياتي اثر 

 پڻ ڏسو 

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

 USGS Minerals Information: Bauxite 
 Mineral Information Institute
 usgs.gov (Mineral Commodity Summaries 2025): Bauxite)

زمرو:معدنيات
زمرو:ريگولٿ
زمرو:ويٿرنگ
زمرو:کاڻ ڪني
زمرو:گاد وارا پٿر
زمرو:ڪيميائي مرڪب
زمرو:ايلومينيم معدنياتون
زمرو:پاڪستان جي معدنيات
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون