دن

دن (Navel)، جنهن کي طبي ٻوليءَ ۾ امبيليڪس (Umbilicus) ۽ عام ٻوليءَ ۾ بلي بٽڻ (Belly button) چيو ويندو آهي، پيٽ تي هڪ نشان يا کڏي وانگر هوندي آهي. هي اهو هنڌ آهي جتي پيدائش کان اڳ ٻار جو ناڙو جڙيل هوندو آهي.

 بناوت 

دن کي پيٽ جي چئن حصن (Quadrants) ۾ ورهائڻ لاءِ مرڪز طور استعمال ڪيو ويندو آهي.

دن پيٽ تي هڪ نمايان نشان (Scar) آهي. ان جي پويان هڪ مضبوط ريشيدار تند هوندي آهي جنهن کي "يوريڪس" (Urachus) چيو ويندو آهي، جيڪا مثاني سان جڙيل هوندي آهي.

 دن جا قسم 
هر انسان جي دن ان جي نشان هجڻ ڪري منفرد هوندي آهي. طبي ماهرن ان جا ڪجهه عام قسم بيان ڪيا آهن:

 آئوٽي (Outie): اها دن جيڪا ٻاهر نڪتل هجي.
 اني (Innie): اها دن جيڪا اندر کڏي وانگر هجي. هيءَ گول، مٿي کان هيٺ (Vertical) يا ٽي-شڪل (T-shaped) جي ٿي سگهي ٿي.

 طبي اهميت 

دن سرجريءَ لاءِ هڪ اهم هنڌ آهي. گهٽ ۾ گهٽ نشان ڇڏڻ لاءِ ڪيترائي آپريشن، جهڙوڪ پيتي جو آپريشن (Gall bladder surgery) يا اپينڊڪس، دن جي رستي ڪيا ويندا آهن.

دن جي بيمارين ۾ "امبليڪل هرنيا" (Umbilical hernia) شامل آهي، جنهن ۾ دن تمام گهڻي ٻاهر نڪري ايندي آهي. نوزائيده ٻارن ۾ دن جي انفيڪشن کي "اومفلائٽس" (Omphalitis) چيو ويندو آهي.

 سماج ۽ ثقافت 
دنيا جي مختلف ثقافتن ۾ دن بابت مختلف خيال آهن. هندستاني ثقافت ۾، ساڙهي يا لنگا پائڻ وقت دن کي ظاهر ڪرڻ فيشن جو حصو رهيو آهي.Banerjee, Mukulika & Miller, Daniel (2003) The Sari. Oxford; New York: Berg  جپان ۾ دن کي زندگيءَ جي مرڪز جي علامت سمجهيو ويندو آهي. عرب ثقافت ۾ "بيلي ڊانس" دن ۽ پيٽ جي حرڪت تي ٻڌل هڪ فن آهي.

هندو ۽ ٻڌ مذهب ۾، دن کي جسم جي توانائي جو مرڪز يا "چڪرا" (Manipura chakra) چيو ويندو آهي.

 پڻ ڏسو 
 ناڙو
 پيٽ
 دن جو نشان

 حوالا 

Category:پيٽ
Category:اناتومي