جييمس ڪلرڪ ميڪسويل

جييمس ڪلرڪ ميڪسويل (James Clerk Maxwell) هڪ اسڪاٽش فزڪس دان ۽ رياضي دان هو. کيس جديد فزڪس جي بنياد رکڻ وارن عظيم ذهنن ۾ شمار ڪيو ويندو آهي. هن جو سڀ کان وڏو ڪارنامو "برقناطيسي تابڪاري" جو ڪلاسيڪل نظريو آهي، جنهن ذريعي هن پهريون ڀيرو ثابت ڪيو ته بجلي (Electricity)، مقناطيسيت (Magnetism) ۽ روشني اصل ۾ هڪ ئي رجحان جا مختلف روپ آهن.

 سائنسي ڪارناما 

 اليڪٽروميگنيٽزم جي اڪائي 
ميڪسويل فزڪس ۾ "ٻيو نمبر وڏو اتحاد" (Second great unification) حاصل ڪيو (پهريون اسحاق نيوٽن ڪيو هو). هن 1865ع ۾ ثابت ڪيو ته برقي ۽ مقناطيسي لهرون خلا مان روشنيءَ جي رفتار سان سفر ڪن ٿيون. هن اها اڳڪٿي به ڪئي ته ريڊيو لهرون موجود آهن.

 رنگين فوٽوگرافي جو باني 
ميڪسويل 1861ع ۾ دنيا جي پهرين پائيدار رنگين تصوير پيش ڪئي. هن ثابت ڪيو ته بنيادي رنگن (ڳاڙهو، سائو ۽ نيرو - RGB) جي آميزش سان ڪو به رنگ ٺاهي سگهجي ٿو، جيڪو اڄڪلهه جي رنگين ٽيليويزن ۽ اسڪرينز جو بنياد آهي.

 گيسن جي ڪائنيٽڪ ٿيوري 
هن "ميڪسويل-بولٽزمان ڊسٽريبيوشن" تيار ڪئي، جيڪا گيسن جي ماليڪيولن جي رفتار ۽ حرارت کي شمارياتي (Statistical) طريقي سان بيان ڪري ٿي. هن جو اهو ڪم "اسٽيٽسٽيڪل ميڪنيڪس" جي بنياد بڻيو.

 زحل جا گهيرا (Rings of Saturn) 
ميڪسويل رياضيءَ جي مدد سان ثابت ڪيو ته زحل جا گهيرا ڪنهن هڪ سخت شيءِ جا ٺهيل نه آهن، پر اهي بيشمار ننڍڙن ذرڙن تي مشتمل آهن جيڪي سياري جي چوڌاري گردش ڪن ٿا.

 اهم پوزيشنون ۽ وفات 
 هن لنڊن جي ڪنگز ڪاليج ۾ پروفيسر طور خدمتون سرانجام ڏنيون.
 1871ع ۾ هو ڪيمبرج يونيورسٽي ۾ طبيعيات جو پهريون "ڪيوينڊش پروفيسر" بڻيو ۽ مشهور ڪيوينڊش ليبارٽري جي تعمير جي نگراني ڪئي.
 ميڪسويل صرف 48 سالن جي عمر ۾ 1879ع ۾ وفات ڪئي.

 ورثو 
ميڪسويل جي دريافتن جديد فزڪس جي دور جو آغاز ڪيو، جنهن مان آئن اسٽائن جي "اضافيت جو نظريو" (Relativity) ۽ "ڪوانٽم ميڪنيڪس" لاءِ راهه هموار ٿي. آئن اسٽائن پاڻ تسليم ڪيو هو ته هن جي ڪم جو بنياد ميڪسويل جي مساواتن تي آهي.

 وڌيڪ ڏسو 
 برقناطيسيت
 روشني
 آئزڪ نيوٽن 

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:طبيعيات دان
زمرو:رياضي دان
زمرو:اسڪاٽلينڊ جا ماڻھو