سرگي آئزنسٽائن

سيرگي ميخائيلووچ آئزنسٽائن (Sergei Mikhailovich Eisenstein) هڪ ناميارو سوويت فلم هدايتڪار، اسڪرين رائيٽر، ايڊيٽر ۽ فلمي نظريي دان هو. کيس دنيا جي عظيم ترين فلم سازن ۾ شمار ڪيو ويندو آهي. هو خاص طور تي فلمي دنيا ۾ مونتاج (Montage) جي نظريي ۽ مشق جو باني تسليم ڪيو وڃي ٿو.Goodwin, J. (1993). Eisenstein, Cinema, and History. University of Illinois Press.

 ابتدائي فلمي سفر 
آئزنسٽائن پنهنجي خاموش فلمن ذريعي عالمي شهرت حاصل ڪئي، جن ۾ هيٺيون فلمون نمايان آهن:
 اسٽرائيڪ (Strike) - 1925ع
 بٽل شپ پوٽيمڪن (Battleship Potemkin) - 1925ع
 آڪٽوبر (October) - 1928ع

ان کان علاوه سندس تاريخي فلمون ”اليگزينڊر نيوسڪي“ (1938ع) ۽ ”ايوان دي ٽيريبيل“ (1945ع) فلم سازي جي فن ۾ سنگ ميل جي حيثيت رکن ٿيون. مشهور ميگزين ”سائيٽ اينڊ سائونڊ“ سندس فلم بٽل شپ پوٽيمڪن کي دنيا جي 54 هين عظيم ترين فلم قرار ڏنو آهي.Sight and Sound Magazine. (2012). The 100 Greatest Films of All Time.

 ابتدائي زندگي 
سيرگي آئزنسٽائن 22 جنوري 1898ع تي ريگا (روسي سلطنت، هاڻوڪو ليٽويا) ۾ هڪ وچولي طبقي جي خاندان ۾ پيدا ٿيو. سندس پيءُ ميخائيل اوسپووچ آئزنسٽائن هڪ آرڪيٽيڪٽ هو، جڏهن ته سندس ماءُ جوليا ايوانوونا ڪونيٽسڪايا جو تعلق هڪ خوشحال واپاري خاندان سان هو.Bergan, R. (1999). Sergei Eisenstein: A Life in Shadows. Little, Brown and Company.

1905ع جي روسي انقلاب دوران سندس ماءُ کيس وٺي سينٽ پيٽرس برگ هلي وئي. بعد ۾ سندس والدين جي وچ ۾ طلاق ٿي وئي ۽ سندس ماءُ فرانس هلي وئي. آئزنسٽائن جي پرورش هڪ آرٿوڊوڪس عيسائي طور ٿي، پر اڳتي هلي هو لا مذهب (Atheist) بڻجي ويو. ٻارپڻ ۾ مٿس پهرين عورت فلم ساز ايلس گائي بليچي جي فلمن جو گهرو اثر رهيو.

 وفات 
آئزنسٽائن 11 فيبروري 1948ع تي ماسڪو ۾ دل جو دورو پوڻ سبب وفات ڪري ويو. هن پويان فلم سازي ۽ ايڊيٽنگ جا اهڙا نظريا ڇڏيا جيڪي اڄ به سڄي دنيا جي فلمي اسڪولن ۾ پڙهايا وڃن ٿا.

 حوالا 

Category:فلم هدايتڪار
Category:سوويت يونين جون شخصيتون
Category:1898ع جون پيدائشون
Category:1948ع وفاتون
Category:فلمي نظريي دان