پرسٽينا

پرسٽينا (Pristina)  ڪوسووو جو سڀ کان وڏو شهر ۽ راڄڌاني آهي. اها ساڳي نالي جي ميونسپلٽي ۽  ضلعي جو انتظامي مرڪز پڻ اهي. سال 2024ع ۾ شھر جي آبادي لڳ ڀگ 2,27,466 هئي.

قديم زماني ۾، پرسٽينا جو علائقو دارداني بادشاهت جو حصو هو. ڪلاسيڪل دور جي ورثي جي نمائندگي الپيانا جي آبادي ۾ ظاهر ٿئي ٿي. رومي سلطنت جي اولهه ۽ اوڀر واري اڌ ۾ ورهائجڻ کان پوءِ، اهو علائقو پنجين ۽ نائين صدي جي وچ ۾ بازنطيني سلطنت ۾ رهيو. نائين صدي جي وچ ۾، ان کي پهرين بلغاريا سلطنت جي حوالي ڪيو ويو، ان کان اڳ جو 11هين صدي جي شروعات ۾ بازنطيني قبضي هيٺ اچي ويو ۽ پوءِ 11هين صدي جي آخر ۾ ٻي بلغاريا سلطنت جي حوالي ڪيو ويو. سربيا جي وڌندڙ بادشاهت 13هين صدي ۾ هن علائقي کي پنهنجي قبضي ۾ ڪري ورتو ۽ اهو 14هين صدي ۾ عثماني دور جي شروعات (1389-1455) تائين سربيا سلطنت جي ماتحت رهيو. ايندڙ صديون عثماني دور حڪومت جون خاصيتون رکڻ ٿيون. هن عرصي دوران، پرسٽينا هڪ ڳوٺ کان علائقي جي هڪ وڏي شهري مرڪز ۾ ترقي ڪيو. سال 1914ع ۾ پهرين بلقان جنگ جي خاتمي کان پوءِ، اهو سربيا جي نئين ٺهيل بادشاهت جو حصو بڻجي ويو. سال 1948ع ۾، ان کي يوگوسلاويا جي رياست جي حيثيت سان ايس اي پي ڪوسوو صوبي جي گاديءَ جو هنڌ چونڊيو ويو. وڌيڪ، پرسٽينا سال 2008ع ۾ سربيا کان آزادي کان پوءِ ڪوسووو جي گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو.

پرسٽينا 15هين صدي جي آخر کان اڳ هڪ ننڍڙو ڳوٺ هوندو. اهو پهريون ڀيرو سال 1342ع ۾ اسٽيفن دوشن جي دور ۾ هڪ ڳوٺ جي طور تي رڪارڊ ڪيو ويو آهي؛ تقريبن هڪ صدي پوء، عثماني دور جي شروعات ۾، 1455ع ۾، ان جي آبادي 300 گهرن تي مشتمل هئي. ايندڙ صديءَ ۾، پرسٽينا نوو برڊو جي امير کان کني واري شهر جي ويجهو پنهنجي اسٽريٽجڪ پوزيشن جي ڪري هڪ اهم کان کني ۽ واپاري مرڪز بڻجي ويو. هي شهر پنهنجي واپاري ميلن ۽ شين، جهڙوڪ ٻڪري جي چمڙي ۽ ٻڪري جي وارن ۽ گڏوگڏ بارود جي صنعت جي ڪري مشهور هو. 

پرسٽينا ڪوسوو جو گاديءَ جو هنڌ ۽ اقتصادي، مالي، سياسي ۽ واپاري مرڪز آهي، ڇاڪاڻ ته اهو ملڪ جي مرڪز ۾ واقع آهي. اهو ڪوسوو جي حڪومت جي اقتدار جي گادي، ڪوسوو جي صدر ۽ وزيراعظم جي ڪم لاءِ رهائشگاهه ۽ ڪوسوو جي پارليامينٽ جو گھر آهي. پرسٽينا ڪوسوو جو هوائي، ريل ۽ روڊن لاءِ سڀ کان اهم ٽرانسپورٽ جنڪشن پڻ آهي. پرسٽينا انٽرنيشنل ايئرپورٽ ملڪ جو سڀ کان وڏو ۽ علائقي جو سڀ کان وڏو هوائي اڏو آهي. ايڪسپريس وي ۽ موٽر وي جو هڪ سلسلو، جهڙوڪ آر 6 ۽ آر 7، شهر جي ٻاهر نڪري ٿو ۽ ان کي البانيا ۽ اتر مقدونيا سان ڳنڍي ٿو. پريسٽينا 2030ع ميڊيٽرينين گيمز جي ميزباني لاء چونڊيو ويو آهي.

حوالا

زمرو:پرسٽينا
زمرو:ڪوسووو
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
زمرو:يورپ جا شهر
زمرو:ڪوسووو جا شهر