صنعتي انقلاب

صنعتي انقلاب (Industrial Revolution) عالمي معيشت ۾ هڪ اهڙو عبوري دور هو جنهن ۾ دستي پيداوار جي طريقن جي جاءِ مشينن ورتي. هن جي شروعات 1760ع جي لڳ ڀڳ برطانيه مان ٿي ۽ 1840ع تائين هي سڄي يورپ ۽ آمريڪا ۾ پکڙجي ويو. هي انقلاب زراعت کانپوءِ انساني تاريخ جو سڀ کان اهم واقعو آهي جنهن انساني زندگيءَ جي هر پهلوءَ کي تبديل ڪري ڇڏيو.

 اهم ايجادون ۽ تبديليون 
صنعتي انقلاب دوران ڪيتريون ئي فني ۽ سائنسي ايجادون ٿيون جن پيداوار کي ڪيترائي ڀيرا وڌائي ڇڏيو:
 ٽيڪسٽائيل انڊسٽري: ڪپڙي جي صنعت پهرين هئي جنهن مشينن جو استعمال شروع ڪيو.
 ٻاپھاري طاقت (Steam Power): ٻاپھاري انجڻ جي ايجاد سان ڪارخانن ۽ آمد و رفت (ٽرينن ۽ جهازن) ۾ انقلاب اچي ويو.
 لوهه ۽ ڪيميائي عمل: لوهه کي ڳارڻ ۽ صاف ڪرڻ جا نوان طريقا متعارف ٿيا.
 فئڪٽري سسٽم: گهرن ۾ ڪم ڪرڻ جي بجاءِ مزدورن وڏن ڪارخانن ۾ ڪم ڪرڻ شروع ڪيو.

 انقلاب جا سبب 
برطانيه هن انقلاب جو مرڪز هو ڇاڪاڻ ته:
 ان وٽ وڏيون نوآباديات (Colonies) هيون جتان کيس خام مال ملي ٿو.
 برطانيه ۾ ملڪيت جي حقن (Property Rights) بابت قانون مضبوط هئا.
 ڪوئلي ۽ لوهه جا ذخيرا گهڻي مقدار ۾ موجود هئا.
 واپار جي واڌاري ۽ سرمائيداري نظام کي هٿي ملي چڪي هئي.

 اثرات 
صنعتي انقلاب جا اثر تمام گهڻا هئا:
 معاشي واڌ: في ماڻهو جي ڊي پي (GDP) ۾ پهريون ڀيرو مسلسل واڌ ٿي.
 شهريت (Urbanization): ماڻهو ٻهراڙين مان لڏي شهرن ۾ آباد ٿيا ته جيئن ڪارخانن ۾ ڪم ڪري سگهن.
 رهڻ جو معيار: گهڻي وقت کانپوءِ عام ماڻهن جي رهڻي ڪهڻي جي معيار ۾ بهتري اچڻ شروع ٿي.
 آباديءَ ۾ واڌ: خوراڪ جي گهڻائي ۽ طبي سهولتن جي ڪري آبادي تيزيءَ سان وڌي.

 ٻيو صنعتي انقلاب 
1870ع کانپوءِ "ٻيو صنعتي انقلاب" شروع ٿيو، جنهن ۾ فولاد (Steel) جي تياري، بجليءَ جو استعمال، ۽ ماس پروڊڪشن (Mass Production) جي شروعات ٿي. هن دور ۾ ٽيليگراف ۽ ريلوي نيٽ ورڪ سڄي دنيا کي پاڻ ۾ ملائي ڇڏيو.

 حوالا 

زمرو:تاريخ
زمرو:صنعتي انقلاب
زمرو:معاشي تاريخ
زمرو:برطانيه جي تاريخ