تائو مت

تائوزم (Taoism) يا دئوزم (Daoism) چين جو هڪ قديم فلسفيانه ۽ مذهبي روايت آهي، جيڪو "تائو" (道 - Tao) سان هم آهنگي پيدا ڪرڻ تي زور ڏئي ٿو. چيني فلسفي ۾ "تائو" جي معنيٰ 'رستو'، 'راهه' يا 'طريقي' جي آهي. تائوزم ۾ هن کي ڪائنات جي ان لڪل ۽ بنيادي عمل طور سمجهيو ويندو آهي جيڪو سڄي حقيقت کي تبديل ڪري ٿو.

 بنيادي عقيدا ۽ اخلاقيات 
تائوزم جي مشقن ۾ مراقبہ، علم نجوم، ڪي گونگ (Qigong)، فينگ شوئي (Feng shui) ۽ اندروني ڪيمياگري شامل آهن. تائوزم جو عام مقصد خود-تربيت، تائو جي گهري سڃاڻپ ۽ فطرت سان هم آهنگي واري زندگي گذارڻ آهي. 

تائوزم جي اخلاقيات ۾ ڪجهه خاص خوبين تي زور ڏنو ويو آهي:
 وُو-ويئي (Wu-wei): بنا ڪنهن زبردستيءَ يا ڪوشش جي عمل ڪرڻ.
 فطرت پسندي (Naturalness) ۽ سادگي.
 ٽي خزانا: رحم دلي، قناعت (فراخدلي)، ۽ نوڙت.

 تاريخي پس منظر 
تائوزم جو بنياد چوٿين صدي قبل مسيح (تقريباً 450 کان 300 ق.م) ۾ پيو. ان دور ۾ تائوزم جا ٻه بنيادي ڪتاب لکيا ويا:
 تائو تي چنگ (Tao Te Ching): جنهن جو منسوب ليکڪ لائوزي (Laozi) آهي.
 زوئانگزِي (Zhuangzi): جنهن ۾ فلسفيانه قصا بيان ٿيل آهن.

5هين صدي عيسويءَ ۾ راهبن انهن تمام لکتن کي گڏ ڪري "دئوزانگ" (Daozang) نالي هڪ مجموعو تيار ڪيو. تائوزم تي قديم چيني مذهبن، ڪنفوشسيزم ۽ مادي مذهب (Mohism) جا اثر پڻ آهن.

 ٻين مذهبن سان تعلق 
چين ۾ تائوزم ۽ ڪنفوشسيت جو پاڻ ۾ گهرو واسطو رهيو آهي. 6هين صدي عيسويءَ تائين چين ۾ "ٽي تعليمون" (Three Teachings) جو تصور اڀريو، جنهن ۾ تائوزم، ڪنفوشسيزم ۽ ٻڌمت کي سماج ۾ هم آهنگي پيدا ڪرڻ لاءِ گڏيل طور ڏٺو ويندو هو.

 ديوتائون ۽ روحانيت 
تائوزم ۾ ديوتائن کي ٻن حصن ۾ ورهايو ويندو آهي:
 خدا (Gods): جيڪي مافوق الفطرت قوتون آهن.
 شيان (Xian): يعني "امر انسان" (Immortals)، جيڪي اهڙا ماڻهو آهن جن پنهنجي اخلاقي ۽ روحاني قوت سان ابدي زندگي حاصل ڪئي.

 جديد حيثيت 
اڄوڪي دور ۾، تائوزم چين جي حڪومت پاران تسليم ڪيل پنجن سرڪاري مذهبن مان هڪ آهي. هي تائيوان جو هڪ وڏو مذهب آهي ۽ هانگ ڪانگ، مڪائو، سنگاپور ۽ ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ به وڏي تعداد ۾ ان جا پيروڪار موجود آهن. مغربي ملڪن ۾ به تائوزم جا مختلف روپ مقبول ٿي رهيا آهن.

 پڻ ڏسندا 
 لائوزي
 چين جي تاريخ
 ين ۽ يانگ

 حوالا 

Category:تائوزم
Category:چيني مذهب
Category:فلسفو
Category:ايشيا جا مذهب