ڪوربا ضلعو

ڪوربا ضلعو مرڪزي ڀارت جي رياست ڇتيس ڳڙھ جو هڪ انتظامي ضلعو آهي۔ هن ضلعي جو هيڊڪوارٽر ڪوربا شهر آهي۔ ايراضيءَ جي لحاظ کان هي رياست جو سڀ کان وڏو ضلعو آهي۔

 تاريخ 
ضلعي جو نالو ڪوروا قبيلو تان پيو، جيڪو اتر ڇتيسڳڙھ ۾ آباد آهي۔

ڪوربا اڳ ۾ گوري ڳڙھ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو۔ شروعات ۾ هي علائقو هائيهايواشي راڄ جي حڪمرانن جي قبضي ۾ هو، بعد ۾ مراٺن هن علائقي تي قبضو ڪيو۔ ضلعي جا مختلف حصا گونڊ ۽ ڪنور برادريءَ سان لاڳاپيل زميندارن جي قبضي ۾ هئا۔ ڪوروا قبيلن گوري ڳڙھ جي حڪمرانن کي هٽائي علائقي تي حڪومت ڪئي، پر پوءِ رتن سنگھ جي اڳواڻيءَ ۾ راجپوتن کين بي دخل ڪيو۔ 1861ع ۾ ڪوربا نئين ٺهندڙ بلاسپور ضلعي جو حصو بڻيو۔

 جاگرافي 
هي ضلعو رياست جي اتر حصي ۾ واقع آهي، جتي ڇتيس ڳڙھ جو ميدان سرگوجا پليٽو سان ملي ٿو۔ ڏکڻ طرف ميدان آهن، جڏهن ته اولهه ۾ مڪال جبلن جو سلسلو آهي۔ اوڀر ۾ ديوپاهاڙي جبل آهن۔ هي ٻيلن سان ڍڪيل ٽڪريون هسديو ندي جي واديءَ سان ورهايل آهن۔ ڪاريلا ٽڪري هتي جي اهم ٽڪري آهي، جنهن جي اوچائي 3253 فوٽ آهي۔ ڪٽگهورا جي اتر ۾ هسديو ۽ گيگ نديون سرگوجا ضلعي سان ملن ٿيون۔ تان ۽ چورائي نديون به هسديو ۾ شامل ٿين ٿيون۔

ڪوربا پنهنجي ڪوئلي جي کاڻين لاءِ مشهور آهي، جهڙوڪ گيوارا ايريا، ڪسمندا ايريا ۽ ديپڪا ايريا (سي اي سي ايل – ڪول انڊيا جي ماتحت) جيڪي ڪوربا ڪوئلا ميدان ۾ واقع آهن۔ هتي بجلي گهر پڻ آهن جهڙوڪ اين ٽي پي سي، ڇتيس ڳڙھ رياستي بجلي پيداوار ڪمپني ۽ بالڪو۔

 آبادي 

ڀارت جي مردم شماري 2011ع موجب ڪوربا ضلعي جي آبادي 1,206,640 هئي، جيڪا ملڪ بحرين يا آمريڪي رياست نيو هيمپشائر جي لڳ ڀڳ برابر آهي۔ هي آبادي جي لحاظ کان ڀارت ۾ 395هون نمبر رکي ٿو۔ ضلعي جي آبادي جي گنجائش 183 ماڻهو في چورس ڪلوميٽر آهي۔ واڌ جي شرح 2001ع کان 2011ع تائين 19.25٪ رهي۔ جنس تناسب 971 عورتون في 1000 مرد آهي، ۽ خواندگي 73.22٪ آهي۔ 36.99٪ آبادي شهري علائقن ۾ رهي ٿي۔ درج فهرست ذاتون 10.33٪ ۽ درج فهرست قبيلہ 40.90٪ آهن۔

2011ع جي مردم شماري مطابق 82.68٪ آبادي ڇتيسڳڙھي، 11.61٪ هندي، 1.00٪ ڪوروخ، 0.94٪ ڀوجپوري، 0.61٪ بنگالي ۽ 0.41٪ اوڙيا کي مادري ٻولي طور ڳالهائيندي هئي۔

 ثقافت 
هي ضلعو پنهنجي قبائلي ثقافت لاءِ مشهور آهي۔ سڀ کان وڏا قبيلہ گونڊ ۽ ڪنور آهن، جڏهن ته ڪوروخ، بنجهوار، دهنوار ۽ ماجهوار پڻ هتي رهن ٿا۔

پهاڙي ڪوروا ۽ بيرهور اهم قبيلہ آهن، جيڪي اڪثر جابلو ۽ ٻيلن وارن علائقن ۾ رهن ٿا۔

مکيه قبائلي ميلن ۾ ديو اُٿاني، پولا، ڇرڇهرا، ڪرما ۽ هريلي شامل آهن۔

هريلي برساتي مهينن ۾ ملهايو ويندو آهي ۽ هارين سان لاڳاپيل آهي۔ پولا ميلو دوران مٽيءَ جا ٺهيل بيل پوڄيا ويندا آهن۔

پانٿي ناچ، رائوت ناچا، ڪرما ناچا، بار ناچا ۽ سوا ناچ روايتي ناچ آهن۔

 پڻ ڏسو 
 بانڪي مونگرا

 حوالا 

 ٻاهريان ڳنڍڻا 

 ڪوربا سرڪاري ويب سائيٽ
 ڪوربا ۾ بجلي پيداوار بابت ڄاڻ

Category:ڪوربا ضلعو
Category:ڇتيسڳڙھ جا ضلعا
Category:بلاسپور ڊويزن
Category:ڀارت ۾ ڪوئلي جي کاڻين وارا ضلعا