کيل(لونگ)

لونگ (انگريزي: Clove؛ سائنسي نالو: Syzygium aromaticum) هڪ خوشبودار مصالحو آهي، جيڪو لونگ جو وڻ جا سڪيل گلن جا ڪنڊا آهن۔ هي وڻ هميشه سائي رهندڙ آهي ۽ ان جا گل ڳاڙهي رنگ جا ۽ خوشبودار ٿين ٿا۔ لونگ پنهنجي تيز خوشبو ۽ دوائن واري خاصيت سبب سڄي دنيا ۾ مشهور آهي۔  

 نالو ۽ اصل 
لفظ لونگ فارسي وسيلي سنڌي ۾ آيو آهي، جڏهن⁠تہ ان جو انگريزي نالو Clove لاطيني لفظ Clavus مان نڪتل آهي، جنهن جو مطلب آهي کِيل، ڇو⁠تہ ان جي شڪل کِيل جهڙي هوندي آهي۔  

لونگ جو اصل وطن ملوڪاس ٻيٽ (Moluccas Islands) آهن، جيڪي انڊونيشيا ۾ واقع آهن ۽ Spice Islands جي نالي سان مشهور آهن۔  

 پوک ۽ پيداوار 
لونگ گرم ۽ نمي واري آبهوا ۾ بهتر وڌي ٿو۔ دنيا جا وڏا پيدا ڪندڙ ملڪ هي آهن:  
 زنجبار (تنزانيا)  
 انڊونيشيا  
 مڊاگاسڪر  
 ڀارت (خاص طور ڪيرالا، تامل ناڊو)  
 سري لنڪا  

وڻ لڳ ڀڳ 8 کان 12 ميٽر تائين اوچو ٿيندو آهي ۽ هر سال سوين گل پيدا ڪندو آهي، جيڪي سڪي لونگ جي صورت ۾ استعمال ٿين ٿا۔  

 ظاهر 
لونگ جو رنگ ڳاڙهو ڀورو يا ڪاري ڇانو وارو هوندو آهي۔ اهو سخت، کِيل جهڙو ۽ مٿي تي ننڍو گول سر رکندڙ هوندو آهي۔ سڪل ٿيڻ کان پوءِ ان مان تيز خوشبو ايندي آهي۔  

 ڪيميائي جزا 
لونگ ۾ هيٺيان اهم جزا شامل آهن:  
 Eugenol – خوشبو ۽ ضدِ جراثيم خاصيت رکندڙ  
 Tannins – ضدِ آڪسائيڊٽ مادا  
 Volatile oils – خوشبودار تيل  
 Flavonoids – قدرتي حفاظتي مرڪب  

 استعمال 
 کاڌي ۾ 
لونگ کي مٺاين، چانهه، پلائو، گوشت ۽ ٻين وينجن ۾ ذائقو ۽ خوشبو لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي۔  

 دوائن ۾ 
 ڏندن جي سور لاءِ لونگ جو تيل استعمال ڪيو وڃي ٿو۔  
 هاضمي کي بهتر ڪري ٿو ۽ پيٽ جي گيس گهٽائي ٿو۔  
 نزلہ ۽ زڪام ۾ آرام ڏئي ٿو۔  
 ضدِ سوزش ۽ ضدِ جراثيم اثر رکي ٿو۔  

 ٻين استعمالن ۾ 
 خوشبودار تيلن ۽ عطرن ۾  
 مذهبي رسمن ۾ ڌوپ يا خوشبو طور  

 فائدا 
 ڏندن جي تڪليف گھٽائي ٿو  
 هاضمو درست ڪري ٿو  
 ٿڌ ۽ زڪام ۾ مددگار  
 جسم کي حرارت ۽ توانائي ڏئي ٿو  

 نقصان ۽ احتياط 
گهڻي مقدار ۾ لونگ جو استعمال نقصانڪار ٿي سگهي ٿو۔ ان مان پيٽ ۾ جلن، الٽي يا دل جي ڌڙڪن ۾ تيزي ٿي سگهي ٿي۔ خاص ڪري ٻارن ۽ حامله عورتن کي وڌيڪ مقدار کان پرهيز ڪرڻ گهرجي۔  

 حوالا 
 "Clove." Encyclopaedia Britannica.  
 "Syzygium aromaticum." Plants of the World Online (Kew Science).  
 "Medicinal uses of clove and its oil." Journal of Natural Products.  

زمرو:مصالحا
زمرو:ٻوٽا
زمرو:دوائن وارا ٻوٽا
زمرو:انڊونيشيا جا ٻوٽا