ھوائي جھاز

هوائي جهاز (انگريزي: Aircraft) هڪ اهڙو اُڏامندڙ مشيني اوزار آهي جيڪو هوا ۾ پرن (Wings) جي مدد سان اڏامي سگهي ٿو. هوائي جهاز انسانن ۽ سامان جي تيز رفتار نقل و حمل لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي ۽ جديد ٽرانسپورٽ جو هڪ اهم حصو آهي. هوائي جهاز هوا جي قوت، انجڻ جي طاقت ۽ ايروڊائنامڪس جي اصولن تي ڪم ڪندو آهي.

 تاريخ 
هوائي جهاز جي ايجاد جو سهرو آمريڪي ڀائرن رائيٽ ڀائر (Wright brothers) جي سر تي آهي، جن 1903ع ۾ دنيا جي پهرين ڪنٽرول ٿيل طاقتور اڏام ڪاميابي سان ڪئي. ان کان پوءِ هوائي جهازن جي ٽيڪنالاجي ۾ تيزي سان ترقي ٿي ۽ اڄ اهي عالمي سفر جو اهم وسيلو بڻجي ويا آهن.

 جوڙجڪ 
عام طور تي هڪ هوائي جهاز هيٺين حصن تي مشتمل هوندو آهي:

 پر (Wings) – جيڪي لفٽ پيدا ڪري جهاز کي هوا ۾ رکندا آهن.
 جسم (Fuselage) – جهاز جو مرڪزي حصو جنهن ۾ مسافر يا سامان هوندو آهي.
 پڇ (Tail) – جهاز جي توازن ۽ رخ کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ.
 انجڻ (Engine) – جهاز کي اڳتي وڌائڻ لاءِ زور فراهم ڪري ٿي.
 لينڊنگ گيئر (Landing gear) – لهڻ ۽ اڏامڻ وقت زمين سان رابطي لاءِ.

 ڪم ڪرڻ جو اصول 
هوائي جهاز ايروڊائنامڪس جي اصولن تي ڪم ڪندو آهي. جڏهن جهاز تيز رفتاري سان اڳتي وڌندو آهي ته پرن جي شڪل سبب هوا جي وهڪري ۾ فرق پيدا ٿيندو آهي جنهن سان لفٽ پيدا ٿيندي آهي ۽ جهاز مٿي اڏامندو آهي.

 قسم 
هوائي جهاز مختلف مقصدن لاءِ ٺاهيا ويندا آهن، جن ۾ شامل آهن:

 مسافر بردار جهاز (Passenger aircraft)
 فوجي جهاز (Military aircraft)
 مال بردار جهاز (Cargo aircraft)
 خانگي جهاز (Private aircraft)
 تربيت لاءِ استعمال ٿيندڙ جهاز (Training aircraft)

 استعمال 
هوائي جهازن جا اهم استعمال هي آهن:

 عالمي سفر ۽ سياحت
 فوجي مقصد
 امدادي ڪارروايون
 سامان جي تيز ترسيل
 سائنسي تحقيق

 حفاظت 
جديد هوائي جهازن ۾ جديد نيويگيشن سسٽم، خودڪار ڪنٽرول ۽ حفاظتي نظام شامل هوندا آهن، جنهن سبب هوائي سفر کي دنيا جي محفوظ ترين سفري طريقن مان هڪ سمجھيو وڃي ٿو.

 پڻ ڏسو 
 فضائي رَٿَ
 هيليڪاپٽر
 ايئرپورٽ
 هوابازي

 حوالا 

زمرو:هوابازي
زمرو:ٽرانسپورٽ