يوناني الفابيٽ

يوناني الفابيٽ (Greek alphabet) نائين صدي ق.م جي آخر يا اٺين صدي ق.م جي شروعات کان يوناني ٻولي لکڻ لاءِ استعمال ٿي رهي آهي. هيءَ الفابيٽ قديم فونيشي (Phoenician) الفابيٽ مان نڪتل آهي ۽ دنيا جي پهرين الفابيٽ آهي جنهن ۾ وينجن (Consonants) سان گڏ باقاعدي طور تي سُرن (Vowels) لاءِ به اکر شامل ڪيا ويا هئا.

 ارتقا ۽ تاريخ 
شروعات ۾ يوناني الفابيٽ جا ڪيترائي مقامي نمونا موجود هئا، پر چوٿين صدي ق.م جي آخر تائين 24 اکرن واري "يوڪليڊين الفابيٽ" سڄي يوناني دنيا ۾ رائج ٿي وئي. هيءَ الفابيٽ الفا (Alpha) کان شروع ٿئي ٿي ۽ اوميگا (Omega) تي ختم ٿئي ٿي، جيڪا اڄ به يوناني ٻولي لکڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿي.

 اکرن جون صورتون 
يوناني الفابيٽ جا وڏا (Uppercase) ۽ ننڍا (Lowercase) اکر هي آهن:
Α α, Β β, Γ γ, Δ δ, Ε ε, Ζ ζ, Η η, Θ θ, Ι ι, Κ κ, Λ λ, Μ μ, Ν ν, Ξ ξ, Ο ο, Π π, Ρ ρ, Σ σ/ς, Τ τ, Υ υ, Φ φ, Χ χ, Ψ ψ, Ω ω

قديم دور ۾ يوناني صرف وڏن اکرن ۾ لکي ويندي هئي. نائين صدي عيسويءَ ۾ بازنطني ڪاتب کين ننڍن اکرن ۾ تبديل ڪرڻ شروع ڪيو.

 ٻين ٻولين تي اثر 
يوناني الفابيٽ ڪيترن ئي لکڻين جي ماءُ آهي، جن ۾ شامل آهن:
 لاطيني الفابيٽ: جيڪا انگريزي ۽ ڪيتريون ئي يورپي ٻوليون لکڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿي.
 ڪيريلڪ (Cyrillic): جيڪا روسي ۽ ٻيون سلاوي ٻوليون لکڻ لاءِ استعمال ٿئي ٿي.
 ڪوپٽڪ (Coptic) ۽ گوٿڪ (Gothic) اسڪرپٽس.

 علمي ۽ فني استعمال 
يوناني ٻولي لکڻ کان علاوه، هيءَ الفابيٽ اڄڪلهه سڄي دنيا ۾ رياضي، سائنس ۽ ٽيڪنالاجي جي علامتن طور استعمال ٿئي ٿي. مثال طور:
 π (پائي): جاميٽري ۾ دائري جي قطر ۽ گهيري جو تناسب.
 Δ (ڊيلٽا): رياضي ۽ فزيڪس ۾ تبديلي (Change) جي علامت.
 Ω (اوميگا): بجليءَ جي مزاحمت (Resistance) جو يونٽ (Ohm).

 وڌيڪ ڏسو 
 يوناني ٻولي
 لاطيني الفابيٽ
 فونيشي الفابيٽ

 حوالا 

زمرو:يوناني ٻولي
زمرو:لکڻ جا نظام
زمرو:يوناني الفابيٽ