گريٽ بئريئر ريف

گريٽ بئريئر ريف (Great Barrier Reef) دنيا جي سڀ کان وڏي مرجان واري پٿريلي حد (Coral reef system) آهي. هيءَ 2,900 کان وڌيڪ انفرادي ريف ۽ 900 ٻيٽن تي مشتمل آهي، جيڪي آسٽريليا جي رياست ڪوئينزلينڊ جي ساحل سان گڏ 2,300 ڪلوميٽرن تائين پکڙيل آهن. هيءَ دنيا جي واحد اڏاوت آهي جيڪا خلا مان به ڏسي سگهجي ٿي ۽ جاندارن (ڪورل پوليپس) جي ذريعي ٺاهيل سڀ کان وڏو نظام آهي.

 ماحولياتي اهميت ۽ جيو تنوع 
گريٽ بئريئر ريف اربين ننڍڙن جاندارن، جن کي ڪورل پوليپس (Coral polyps) چيو ويندو آهي، جي ذريعي ٺهيل آهي. هيءُ نظام هزارين قسمن جي مڇين، سامونڊي ڪڇن ۽ ٻين جاندارن جي پناهگاهه آهي. ان جي عالمي اهميت جي ڪري، يونيسڪو پاران 1981ع ۾ کيس عالمي ورثي (World Heritage Site) طور چونڊيو ويو.

 ماحولياتي خطرا ۽ چئلينجز 
گريٽ بئريئر ريف کي هن وقت ڪيترن ئي خطرن جو مقابلو آهي:
 ڪلائيميٽ چينج: سمنڊ جي گرمي پد ۾ واڌ جي ڪري "ڪورل بليچنگ" (Coral bleaching) جو عمل تيزي سان ٿي رهيو آهي، جنهن ۾ مرجان مري وڃن ٿا.
 آلودگي: انساني سرگرمين ۽ گدلي پاڻيءَ جو سمنڊ ۾ ڇوڙ.
 ڪراؤن آف ٿورنز اسٽار فش: هيءَ اسٽار فش مرجان کي کائي تباهه ڪري ٿي.

رپورٽن موجب، 1985ع کان وٺي هن ريف پنهنجي اڌ کان وڌيڪ مرجاني حصو وڃائي ڇڏيو آهي. خاص ڪري 2016ع، 2017ع ۽ 2022ع ۾ ٿيندڙ ماس بليچنگ واقعن سائنسدانن کي وڏي ڳڻتيءَ ۾ وجهي ڇڏيو آهي.

 سياحت ۽ معيشت 
هي ريف سياحن لاءِ هڪ تمام مشهور ماڳ آهي، خاص ڪري ڪيرنز (Cairns) ۽ وائٽ سنڊي ٻيٽن جا علائقا. سياحت ذريعي آسٽريليا کي ساليانو 3 بلين آمريڪي ڊالرن کان وڌيڪ آمدني حاصل ٿئي ٿي. مقامي قديم ماڻهن (Aboriginal Australians) لاءِ هي ريف روحاني ۽ ثقافتي طور تمام اهم آهي.

 بحاليءَ جون ڪوششون 
2022ع جي هڪ رپورٽ موجب، تيزي سان وڌندڙ "ايڪروپورا" (Acropora) ڪورل جي ڪري ريف جي ڪجهه حصن ۾ گذريل 36 سالن ۾ سڀ کان وڏي بحالي (Recovery) ڏسڻ ۾ آئي آهي. تنهن هوندي به، عالمي گرمي پد ۾ واڌ ان جي مستقبل لاءِ هڪ وڏو خطرو برقرار آهي.

 وڌيڪ ڏسو 
 مرجان
 سمنڊ
 آسٽريليا جي جاگرافي

 حوالا 

زمرو:آسٽريليا جا عالمي ورثا
زمرو:مرجان جون پٿريليون حدون
زمرو:ڪوئينزلينڊ جي جاگرافي