فرانسسڪو گويا

فرانسسڪو گوئيا (Francisco Goya) 18هين صديءَ جي آخر ۽ 19هين صديءَ جي شروعات جو سڀ کان اهم اسپيني فنڪار هو. کيس اڪثر "قديم استادن (Old Masters) جو آخري ۽ جديديت جو پهريون فنڪار" چيو ويندو آهي. هن جي مصوري ۽ نقاشي اسپين جي تاريخي تبديلين ۽ انساني نفسيات جي گهرائين جي عڪاسي ڪري ٿي.

 شروعاتي زندگي ۽ شاهي درٻار 
گوئيا آراگون (اسپين) جي هڪ وچولي طبقي جي گهراڻي ۾ پيدا ٿيو. هن 14 سالن جي عمر کان مصوريءَ جي تعليم شروع ڪئي. 1786ع ۾ هو اسپيني شاهي خاندان جو درٻاري مصور مقرر ٿيو. ان دور ۾ هن اشرافيه جا پورٽريٽ ۽ محلات لاءِ "روڪوڪو" انداز ۾ آرائشي نقشا (Tapestry cartoons) تيار ڪيا.

 بيماري ۽ فن ۾ تبديلي 
1793ع ۾ هڪ سخت ۽ پراسرار بيماريءَ سبب گوئيا ٻوڙو ٿي ويو، جنهن کانپوءِ هن جي فن ۾ هڪ وڏي تبديلي آئي. هن جو انداز وڌيڪ اونداهو (Dark) ۽ نااميد بڻجي ويو.
 لا ماجا ڊيسنوڊا (La maja desnuda): 1790ع جي آخر ۾ هن هڪ جرئتمند عريان تصوير ٺاهي، جيڪا ان دور ۾ تمام گهڻي تڪراري هئي.
 چارلس چوٿون ۽ خاندان: 1800ع ۾ هن اسپيني بادشاهه ۽ سندس خاندان جو مشهور پورٽريٽ تيار ڪيو.

 جنگ ۽ ذهني اضطراب 
جڏهن نيپولين جي فوجن اسپين تي حملو ڪيو، ته ان جنگ جي وحشتن گوئيا تي گهرا اثر ڇڏيا. هن انهن تجربن کي پنهنجي مشهور شاهڪارن ۾ محفوظ ڪيو:
 دي سيڪنڊ ۽ ٿرڊ آف مئي 1808: اهي تصويرون جنگ جي ظلمن جي عڪاسي ڪن ٿيون.
 ڊيزاسٽرز آف وار (Disasters of War): نقاشي جو هڪ سلسلو جنهن ۾ جنگ جي هولناڪي ڏيکاري وئي آهي.
ان دور ۾ هن جادوگريءَ، چريائپ ۽ سياسي بدعنوانيءَ بابت به ڪيتريون ئي تصويرون ٺاهيون.

 بليڪ پينٽنگس ۽ آخري دور 
پنهنجي آخري دور (1819–1823) ۾، گوئيا پنهنجي گهر "ڪوئنٽا ڊيل سورڊو" (ٻوڙي ماڻهوءَ جو گهر) جي ڀتين تي تيل جي رنگن سان ڪجهه خوفناڪ ۽ عجيب تصويرون ٺاهيون، جن کي "بليڪ پينٽنگس" (Black Paintings) چيو وڃي ٿو. اهي تصويرون سندس سماجي ۽ سياسي مايوسيءَ جو نتيجو هيون.

 وفات 
گوئيا 1824ع ۾ اسپين ڇڏي فرانس جي شهر بورڊو (Bordeaux) هليو ويو، جتي هن 1828ع ۾ 82 سالن جي عمر ۾ وفات ڪئي.

 وڌيڪ ڏسو 
 رومانيت پسندي
 اسپين جي تاريخ
 محيط سينيما

 حوالا 

زمرو:اسپيني مصور
زمرو:رومانوي فنڪار
زمرو:نقاش