ڏاکڻي يورپ

ڏاکڻي يورپ (Southern Europe) هڪ جاگرافیائي اصطلاح آهي جيڪو خاص طور تي ڏکڻ يورپ ۾ واقع سڀني ملڪن کي بيان ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. مختلف وقتن ۾ ان جي استعمال ۾ مختلف، سياسي، لساني ۽ ثقافتي معني ۽ نباتات (Flora) يا موسمي جاگرافي جي حوالي سان پڻ مختلف معنا شامل آهن. ڏاکڻي يورپ جا اڪثر ملڪ رومي ميڊيٽرينين سمنڊ سان ملن ٿا. اها "ميڊيٽرينين يورپ" جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ ته ان جي جاگرافيائي بيهڪ رومي ميڊيٽرينين سمنڊ سان لڳل آهي. ڏکڻ يورپ جي تعريف ۾ اچڻ واري ملڪن/علائقن ۾؛ البانيا، بلغاريا، مالٽا، يونان، قبرص، اوڀر ٿريس(ترڪي، اتر مقدونيا، سربيا، بوسنيا ۽ هرزيگوينا، ڪروشيا، مونٽي نيگرو، سلووينيا، اٽلي، موناڪو، سان مارينو، ويٽيڪن سٽي، فرانس (ڏاکڻي)، انڊورا، اسپين، پرتگال ۽ جبرالٽر شامل آهن.Encyclopedia of Social and Cultural Anthropology, Alan Barnard and Jonathan Spence. Retrieved 10 October 2015.UCF Libraries – Southern EuropeWhich Countries Make Up Southern Europe? WorldAtlasRomania | History, Map, & Facts | Britannica

ڏاکڻي يورپ ٽن وڏي جزيري نما (Peninsula)، بلقان، آئبيريا ۽ اپئنيئن پيننسولا تي فوڪس ڪندو آهي، جيڪا يورپ کنڊ جي انتهائي ڏکڻ ۾ آهن.  اها ٽي جزيري نما يورپ جي باقي حصن کان الپس، بلقان ۽ پيرينيز جبلن جي سلسلن ذريعي ڌار ٿين ٿا. رومي سمنڊ جي وچ ۾ هنن جو محل ۽ گڏوگڏ انهن جو جبلن وارو پس منظر، انهن کي يورپي کنڊ جي باقي علائقن کان مختلف قسم جي آبهوا، خاص طور ذيلي اڀرندڙ رومي ساموندي (Mediterranean Subtropical) آبهوا مهيا ڪندو آهي. گرمصحارا جي وچ کان اڀرندڙ "سروڪو" گرم هوا، اٽلي جي مٿان گذرندي، الپس جي "پو وادي" جي اندرين تائين پهتي ٿي. الپس هن کي باقي يورپ تائين پکڙجڻ کان روڪي ٿو. جڏهن ته ٻئي طرف الپس ۽ پيرينيز جبل اطالوي ۽ آئيبيريائي جزيري نما کي ڏاکڻي فرانس کان ايندڙ ورساتن ۽ برفاني هوائن، "مسٽرل" (Mistral) ۽ "ٽرئمونٽاني" (Tramontane) کان بچائندا آهن. جڏهن اها هلنديون آهن، فرانس جي ساحل تي هڪ "اوچتو" رجحان پيدا ٿئي ٿو، جيڪو مٿاڇري جي پاڻي کي ٻاهر سمنڊ ڏانهن ڌڪيندو  آهي ۽ سمنڊ جو اونڌو، ٿڌو پاڻي ڪناري تي آڻيندو آهي، جن جي ڪري، فرانس جي ساحلن جي پاڻيءَ جو پد، اونهاري ۾ به تمام ٿڌو ھوندو آهي ۽ باقي رومي سمنڊ واري علائقي سان مختلف هوندو آهي.    هن ئي طرح جو عمل بلقان جبل جي ٻن چاڙين وچ ۾ ٿئي ٿو. هن کان سواء اها جبل، آبادي کي پکڙڻ سان روڪڻ ٿا ۽ خاص ڪري ڏاکڻي يورپ جي آبادي کي رومي سمنڊ واري علائقي تي مرڪوز رکڻ جو وڏو ڪارڻ بڻجڻ ٿا. انھي ڪري، علائقي جي آبهوا ۽ ثقافتون تمام مخصوص آهن.
ڏاکڻي يورپ کي بيان ڪن لاءِ مختلف طريقا استعمال ٿيڻ ٿا، جنهن ۾ سياسي، اقتصادي، تاريخي ۽ ثقافتي رجحان شامل آهن. ڏاکڻي يورپ ان جي فطري خاصيتن، جاگرافي، آبهوا ۽ نباتات ذريعي به بيان ٿي سگهجي ٿو. سياسي طور تي، ڏاکڻي يورپ جي نو رياستون، يورپي يونين جو ميڊيٽرينين گروپ، "اي يو ميڊ گروپ" (EU Med Group) ٺاهينديون آهن، ۽ ڍلي طور تي، ڏاکڻي يورپ ۽ يورپ جي رومي سمنڊ واري علائقي جو اصطلاحون هڪ ٻئي کان مطابقت رکنديون آهن.
جاگرافي

 آبهوا: نباتات: 
تاريخ
آباديات
ٻيون درجه بنديون
پڻ ڏسو
 :باب:جاگرافي ۽  :باب:يورپ
 اوڀرين يورپ
 وچ يورپ
 اتريون يورپ
 الهندو يورپ
ٻاهريان ڳنڍڻا

حوالا

زمرو:ڏکڻ يورپ
زمرو:يورپ جا علائقا