سلميٰ شاهين

سلميٰ شاهين (پيدائش: 16 اپريل 1954ع) هڪ پاڪستاني شاعره، افسانه نگار، محقق ۽ پهرين پشتو ٻولي جي پهرين ناري ناول نگار آهي، جنهن پشاور يونيورسٽي جي "پشتو اڪيڊمي" جي پهرين ناري ڊائريڪٽر طور پڻ خدمتون سرانجام ڏنيون آهن.  هن پنهنجي ادبي ڪم جي شروعات کان وٺي بنيادي طور اردو ۽ پشتو ٻولي ۾ نظم لکيون. سلمي شاهين کي،  خيبر پختونخوا جي انهن نامور خاتون ليکڪن مان هڪ مڃيو وڃي ٿو، جن جو خيال آهي ته پشتو ٻولي، ثقافت ۽ ان جي ادب ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو آهي. 

 شروعاتي زندگي 
سلميٰ 16 اپريل 1954ع تي خيبر پختون خواهه جي شهر مردان شهر بغداده ۾ پيدا ٿي. هن ثانوي تعليم 1971ع ۾ گورنمينٽ اسڪول مان حاصل ڪئي، بعد ۾ 2002ع ۾ وومين يونيورسٽي مردان (اڳوڻي گورنمينٽ ڪاليج فار وومين، مردان) ۾ داخلا ورتي ۽ وڌيڪ تعليم مڪمل ڪئي، جنهن ۾ گريجوئيشن ۽ ڊاڪٽري جي ڊگري به شامل آهي جديد پشتو نظم سان.

 ڪيريئر 
شاهين شروعات ۾ لکڻين ۾ مشغول هئي ۽ پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ننڍپڻ ۾ ڪئي. اهو يقين آهي ته هن اصل ۾ لکڻ شروع ڪيو جڏهن هوء اٺين درجي ۾ پڙهائي رهي هئي. هن جي پيءُ هن جي ڪيريئر ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو ۽ هن کي پختونخوا عورتن لاءِ اخلاقي صلاحيت حاصل ڪرڻ لاءِ همٿايو. پشتو اڪيڊمي جي ڊائريڪٽر جي حيثيت سان، هن 2011 ۾ ٻولي جي ريگيوليٽري اداري کي بحال ڪيو، جيڪو اڳ ۾ هڪ غير معروف اداري ۾ ضم ڪيو ويو هو، جنهن کي سينٽر فار پشتو ٻولي ۽ ادب سڏيو ويندو هو. هن کي حجري ، موسيقي، ناچ ۽ جرڳي تي 120 پختون ڪتاب شايع ڪرڻ جو پڻ اعزاز حاصل آهي.

 ادبي ڪم 
هڪ شاعر جي حيثيت ۾ شاهين اردو ۽ پشتو ٻولين ۾ چوڏهن کان ارڙهن ڪتاب لکيا ۽ هڪ محقق جي حيثيت سان هن لوڪ گيت يا لوڪ موسيقيءَ تي هڪ تحقيقي ڪتاب ”پشتو تپا“، مختصر ڪهاڻيون لکيون، جن ۾ ”ڪنري آو آغا“ به شامل آهي، جنهن جو ترجمو آهي. پٿر ۽ ڪنارا . سندس شاعريءَ جي ڪتابن ۾ ”ضا هم آهنگ ويرا“ ۽ ”نوائي سحر“ شامل آهن، جيڪي اصل ۾ 1982ع ۾ شايع ٿيا   هڪ محقق جي حيثيت سان، هن مختلف عنوانن تي 42 اشاعتون شايع ڪيون آهن، جن ۾ سماجي، ثقافت، روايت ۽ ٻولي جي رڪاوٽون شامل آهن.  سندس شاعري پشتو ثقافت ، ادب ۽ روايتن تي مرکوز آهي.  کيس ٻه ناول ”ڪا رانا شو“ ۽ ”ڪاني آ ازغي“ لکڻ جو اعزاز حاصل آهي. 

S. No ڪتاب جو نالو وصف 01 اباسين دا تاريخ تي آنا ڪي هيءَ سنڌو درياهه جي تاريخ آهي، جيڪا 1980ع ۾ پشتو اڪيڊمي پاران شايع ڪئي وئي 02 روحي سندري ٻولي پشتو، 1983ع ۾ پشتو اڪيڊمي پاران ڇپايو ويو. پشتو لوڪ گيتن جو مجموعو، تاليف ۽ تحقيق 03 روحي سندري، جلد. II ٻولي پشتو، 1983ع ۾ پشتو اڪيڊمي پاران ڇپايو ويو. پشتو لوڪ گيتن جو مجموعو، تاليف ۽ تحقيق 04 نوائي سحر ٻولي پشتو، شاعريءَ جو مجموعو 05 پختو تپا، مشاعري آ سقافتي اسار 1985ع ۾ پشتو اڪيڊمي پاران شايع ٿيل هڪ خاص شاعراڻي شڪل تپا ذريعي پشتون سوسائٽي جو تعارف 06 زاه هم هوگا سي ويرا واٽ 1996ع ۾ پشتو شاعريءَ جو مجموعو 07 ڪا رنا شاوا 1998ع ۾ ڇپيل ناول 08 ڪَنِي آوَ آڳِي مختصر ڪهاڻين جو مجموعو، 2001 09 دل يا انکي مون کي صفر نالو 10 پشتو ۾ جديد نظم تحقيق 11 رويل -- ڪر -- 12 پشتو ۾ جديد نظم -- ڪر -- 13 پشاور شهر ۽ روايت لوڪ ورثو پروجيڪٽ، اسلام آباد، پاڪستان 14 پشتون موسيقي جو اوزار لوڪ ورثو پروجيڪٽ، اسلام آباد، پاڪستان
.

ڊاڪٽر سلميٰ شاهين جا لکيل تحقيقي مقالا هن ريت آهن:

تحقيقي مقالا

 انعام 
شاهين کي پشتو ادب، سماجيات، ثقافت ۽ روايتن جي حوالي سان ڪيترائي ايوارڊ مليل آهن.  سندس ايوارڊن ۾ اباسين آرٽ ڪائونسل اوارڊ، پاڪستان ڪلچرل ايسوسيئيشن اوارڊ، پاڪستان اڪيڊمي آف ليٽر هجرا ۽ تمغه امتياز شامل آهن، جيڪي 2009ع ۾ حڪومت پاڪستان پاران ڏنا ويا 

حوالا

زمرو:اردو شاعري
زمرو:اھي صفحا جيڪي سانچن جي سڏن ۾ ٻٽيون شيون استعمال ڪن ٿا
زمرو:پاڪستاني اردو شاعر
زمرو:پاڪستاني عورتون
زمرو:پٺاڻ ماڻهو
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:ليکڪ
زمرو:ويهين صدي جا پاڪستاني شاعر
زمرو:1954ع جون پيدائشون