ارون شروڊنگر

ارون رڊولف جوزف اليگزينڊر شروڊنگر (ForMemRS)   (Erwin Schrödinger؛ 12 آگسٽ 1887 - 4 جنوري 1961)، هڪ نوبل انعام کٽيندڙ آسٽريائي/آئرلينڊ جو طبعيات دان هو، جنهن کي طبيعيات جي ماهرن جي ترقيءَ جو ڪريڊٽ ڏنو وڃي ٿو. خاص طور تي، هن کي شروڊنگر مساوات، هڪ مساوات جيڪا هڪ نظام جي روشني جي موجن جي ڪم کي ڳڻڻ جو طريقو مهيا ڪري ٿي ۽ اها ڪيئن وقت ۾ حرڪت طور تي تبديل ٿئين ٿيون، کي ترتيب ڏيڻ لاءِ سڃاتو وڃي ٿو. هن سال 1932ع ۾، اصطلاح، ”ڪوانٽم اينٽيگلمينٽ“ ٺاهي،  ۽ ان تي بحث ڪرڻ وارو سڀ کان پهريون طبیعیات دان هو.

ان کان علاوه، هن فزڪس جي مختلف پهلوئن: شمارياتي ميڪانڪس ۽ ٿرموڊائنامڪس، ڊاء اليڪٽرڪ جي فزڪس، رنگن جي نظريي، اليڪٽرو ڊائنامڪس، عام نسبت جي نظريي ۽ ڪاسمولوجي تي ڪيترائي ڪم لکيا ۽ هن هڪ متحد فيلڊ ٿيوري ٺاهڻ لاءِ ڪيتريون ئي ڪوششون ڪيون. هن جي ڪتاب، "زندگي ڇا آهي؟" ۾، شروڊنگر، زندگي جي رجحان کي فزڪس جي نقطي نظر کان ڏسي، جينيات جي مسئلن کي خطاب ڪيو. هن سائنس جي فلسفي جي پهلوئن، قديم ۽ مشرقي فلسفي جي تصورن، اخلاقيات ۽ مذهب تي پڻ تمام گهڻو ڌيان ڏنو. هن فلسفي ۽ نظرياتي حياتيات تي پڻ لکيو. مشهور ڪلچر ۾، هو پنهنجي "شروڊنگر جي ٻلي" سوچ جي تجربن لاء مشهور آهي.Walter J. Moore. Schrödinger: Life and Thought. Cambridge, England, UK: Press Syndicate of Cambridge University Press, 1989. p.194.

هن پنهنجي زندگيءَ جو گهڻو حصو هڪ تعليمي حيثيت سان گذاريو، مختلف يونيورسٽين ۾ پوزيشنون حاصل ڪرڻ سان، شروڊنگر، پال ڊيراڪ سان گڏ، سال 1933ع ۾، ڪوانٽم ميڪانڪس تي سندس ڪم لاء، فزڪس ۾ نوبل انعام حاصل ڪيو، ساڳئي سال هن نازي ازم جي مخالفت سبب جرمني ڇڏي ڏنو. هن جي ذاتي زندگي ۾، هو پنهنجي زال ۽ پنهنجي داشته ٻنهي سان گڏ رهندو هو، جنهن جي ڪري هن کي آڪسفورڊ ۾ پنهنجي پوزيشن ڇڏڻ لاء مسئلا پيدا ٿي ويا. ان کان پوء، سال 1938ع تائين، جيستائين نازي قبضو ڪيو جڏهن هو ڀڄي ويو، هن گراز، آسٽريا ۾ پوزيشن حاصل ڪئي ۽ آخرڪار ڊبلن، آئرلينڊ ۾ هڪ ڊگهي مدي وارو بندوبست ڳوليائين، جتي هو 1955ع ۾ رٽائر ٿيڻ تائين رهيو ۽ جتي هن ڪيترن ئي نابالغ عورتن سان جنسي تعلقات قائم ڪيا.

خارجي لنڪس

 Erwin Schrödinger and others on Austrian banknotes 

 "biographie" (in German) or
 "Biography from the Austrian Central Library for Physics" (in English)
 Encyclopædia Britannica article on Erwin Schrödinger
 with his Nobel Lecture, 12 December 1933 The Fundamental Idea of Wave Mechanics
 Vallabhan, C. P. Girija, "Indian influences on Quantum Dynamics" [ed. Schrödinger's interest in Vedanta]
 Schrödinger Medal of the World Association of Theoretically Oriented Chemists (WATOC)
 The Discovery of New Productive Forms of Atomic Theory Nobel Banquet speech (in German)
 Annotated bibliography for Erwin Schrödinger from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
  Critical interdisciplinary review of Schrödinger's "What Is life?"
 Schrödinger in Oxford by Sir David C Clary  , World Scientific, 2022


Category:Academics of the Dublin Institute for Advanced Studies
Category:Austrian atheists
Category:Austrian emigrants to Ireland
Category:Austrian Nobel laureates
Category:Austrian people of English descent
Category:Nobel laureates from Austria-Hungary
Category:Austrian people of British descent
Category:Austro-Hungarian military personnel of World War I
Category:Corresponding Members of the USSR Academy of Sciences
Category:Emigrants from Austria after the Anschluss
Category:Fellows of Magdalen College, Oxford
Category:Fellows of the American Physical Society
Category:Foreign members of the Royal Society
Category:Honorary members of the USSR Academy of Sciences
Category:Academic staff of the Humboldt University of Berlin
Category:Irish physicists
Category:Mathematical physicists
Category:Members of the German Academy of Sciences at Berlin
Category:Members of the Pontifical Academy of Sciences
Category:Members of the Royal Irish Academy
Category:20th-century mystics
Category:Nobel laureates in Physics
Category:Optical physicists
Category:People associated with the University of Zurich
Category:People from Clontarf, Dublin
Category:People from Landstraße
Category:Philosophers of science
Category:Quantum physicists
Category:Recipients of the Austrian Decoration for Science and Art
Category:Recipients of the Matteucci Medal
Category:Recipients of the Pour le Mérite (civil class)
Category:Theoretical physicists
Category:Thermodynamicists
Category:Tuberculosis deaths in Austria
Category:Academic staff of the University of Breslau
Category:Academic staff of the University of Graz
Category:Academic staff of the University of Stuttgart
Category:Academic staff of the University of Vienna
Category:Winners of the Max Planck Medal
Category:1887 births
Category:1961 deaths
Category:20th-century atheists
Category:20th-century Austrian mathematicians
Category:20th-century Austrian physicists
Category:20th-century deaths from tuberculosis

حوالا

زمرو:جديد طبیعیات
زمرو:سائنسدان
زمرو:شخصيتون
زمرو:طبيعيات دان
زمرو:1887ع جون پيدائشون
زمرو:1961ع جون فوتگيون