بت پرستي

بت پرستي (Idolatry) هڪ فرقي (Cult) جي تصوير يا "بت" جي پوڄا آهي ڄڻ ته اهو هڪ معبود آهي. , Quote: "Idolatry (...) in the first commandment denotes the notion of worship, adoration, or reverence of an image of God."  ابراهيمي مذهبن (يعني يهوديت، عيسائيت ۽ اسلام) ۾ بت پرستي جو مطلب، ابراهيمي خدا کان سواءِ ڪنهن ٻئي جي پوڄا  آهي، ڄڻ ته ھو خدا هو. انهن توحيدي مذهبن ۾، بت پرستي کي "ڪوڙي ديوتا جي پوڄا" جي طور تي سمجهيو ويو آهي ۽ نصوص جهڙوڪ "ڏهن احڪام" (Ten Commandments) کان منع ٿيل آهي. ٻيا توحيدي مذهب به ساڳيا قاعدا لاڳو ڪري سگھن ٿا.

مثال طور، ڪوڙو ديوتا لفظ ابراهمي مذهبن ۾ استعمال ڪيو ويو هڪ بي عزتي وارو اصطلاح آهي جيڪو غير ابراهيمي بت پرست مذهبن جي فرقی جی تصويرن يا ديوتائن کي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو ويو آهي، انهي سان گڏ ٻين مقابلي ڪندڙ ادارن يا شيون جن کي خاص اهميت ڏني وئي آهي.  ان جي برعڪس، فطرت پرست ۽ مشرڪ مذهبن جا پيروڪار شايد مختلف توحيد پرست مذهبن جي ديوتائن کي ”غلط ديوتا“ سمجهن ٿا، ڇاڪاڻ ته هو اهو نه ٿا مڃين ته ڪنهن به حقيقي ديوتا وٽ اهي خاصيتون آهن جيڪي توحيد پرستن طرفان انهن جي واحد ديوتا ڏانهن منسوب آهن. ملحد، جيڪي ڪنهن به ديوتا کي نه مڃيندا آهن، عام طور تي ڪوڙو ديوتا جو اصطلاح استعمال نه ڪندا آهن جيتوڻيڪ اها، ملحد نظريي کان، سڀ ديوتائن کي شامل ڪرن ٿا.

هن اصطلاح جو استعمال عام طور تي ديوتا پرستن تائين محدود آهي، جيڪي ڪنهن ديوتا يا ديوتا جي پوڄا ڪرڻ جو انتخاب ڪن ٿا، پر ٻين کي نه. ڪيترن ئي هندستاني مذهبن ۾، جن ۾ هندومت، ٻڌمت ۽ جينزم شامل آهن، بت (مورتي) کي مطلق جي علامت طور يا روحاني خيالن جي علامتن يا خدائي جو مجسمو سمجهيو ويندو آهي. Jeaneane D. Fowler (1996), Hinduism: Beliefs and Practices, Sussex Academic Press, , pages 41–45 Jeaneane D. Fowler (1996), Hinduism: Beliefs and Practices, Sussex Academic Press, , pages 41–45 Karel Werner (1995), Love Divine: Studies in Bhakti and Devotional Mysticism, Routledge, , pages 45-46;

John Cort (2011), Jains in the World, Oxford University Press, , pages 80–85 Klaus Klostermaier (2010), A Survey of Hinduism, State University of New York Press, , pages 264–267 اهو پنهنجي مذهبي تعاقب ۽ عبادت تي ڌيان ڏيڻ (ڀڪتي) جو هڪ وسيلو آهي.Jeaneane D. Fowler (1996), Hinduism: Beliefs and Practices, Sussex Academic Press, , pages 41–45Karel Werner (1995), Love Divine: Studies in Bhakti and Devotional Mysticism, Routledge, , pages 45-46;

John Cort (2011), Jains in the World, Oxford University Press, , pages 80–85 قديم مصر، يونان، روم، آفريڪا، ايشيا، آمريڪا ۽ ٻين هنڌن جي روايتي مذهبن ۾، ثقافت جي تصويرن يا مجسمن جي تعظيم قديم زماني کان وٺي هڪ عام رواج رهيو آهي ۽ ثقافت جي تصويرن کي مذهب جي تاريخ ۾ مختلف معنائون ۽ اهميت ڏني وئي آهي.  ان کان علاوه، هڪ ديوتا يا وڌيڪ ديوتا جي مادي تصوير هميشه دنيا جي سڀني ثقافتن ۾ هڪ نمايان ڪردار ادا ڪيو آهي.

عقيدت يا عبادت جي خيالن جي نمائندگي ڪرڻ لاءِ ڪنهن به آئڪن يا تصوير کي استعمال ڪرڻ جي مخالفت کي انيڪونزم چئبو آهي.Aniconism, Encyclopædia Britannica تصويرن جي تباهي کي عبادت جي نشانين جي طور تي آئڪنڪولازم سڏيو ويندو آهي ۽ اهو ڊگهي عرصي کان مذهبي گروهن جي وچ ۾ تشدد سان گڏ رهيو آهي جيڪي بت جي پوڄا کي منع ڪن ٿا ۽ انهن ماڻهن جنھن ان کي قبول ڪيو آهي جن کي عبادت لاء آئڪن، تصويرن ۽ مجسمن کي قبول ڪيو ويو آهي.  بت پرستي جي تعريف ابراهيمي مذهبن ۾ هڪ تڪراري موضوع رهيو آهي، مسلمانن ۽ اڪثر پروٽسٽنٽ عيسائين ڪيٿولڪ ۽ مشرقي آرٿوڊوڪس جي، ڪيترن ئي گرجا گهرن ۾ ورجن ميري کي بت پرستيءَ جي هڪ شڪل طور پوڄا جی روايت جي مذمت ڪئي آهي. 

مذهبن جي تاريخ بت پرستي جي الزامن ۽ انڪارن سان نشان لڳل آهي. انهن الزامن مجسمن ۽ تصويرن کي علامتن کان خالي سمجهيو آهي. متبادل طور تي، بت پرستي جو موضوع ڪيترن ئي مذهبن، يا مختلف مذهبن جي فرقن جي وچ ۾ اختلافن جو هڪ ذريعو رهيو آهي، انهي فرض سان ته هڪ جي پنهنجي مذهبي عملن جي علامتن ۾ معنيٰ واري علامت آهي، جڏهن ته ٻئي شخص جي مختلف مذهبي عملن ۾ نه آهي.

 حوالا