جمالو ناچ

جمالو ناچ (Jamalo Dance) سنڌ جي لوڪ ثقافت ۾ ھڪ روايتي، ثقافتي ۽ لوڪ ناچ آهي، جيڪو سنڌي لوڪ گيت ھو جمالو ڳائڻ مھل نچي ڪڏي ڏيکاريو وڃي ٿوسنڌي ٻوليءَ جي آن لائن لغت، سنڌي لينگويج اٿارٽي. هي ناچ اڪثر سرھائيءَ جي موقعن تي، جهڙوڪ شادي، مڱڻي ۽ ميلن ۾، ڏيکاريو ويندو آهي https://library.sindhila.org/kitab?number=38&view=1261۽ ان جو نالو هڪ لوڪ گيت " ھو جمالو" سان جڙيل آهي، جيڪو سنڌي شاعرن ۽ سنگيتڪارن ۾ وڏي مقبوليت رکي ٿو. "جمالو" نالو پاڻ ۾ هڪ علامتي ۽ رومانوي معنيٰ رکي ٿو، جيڪو سنڌي لوڪ ادب ۾ پريم ۽ سندرتا جي عڪاسي ڪري ٿو.

 تاريخ ۽ پسمنظر 
"جمالو ناچ" جي ابتدا بابت درست تاريخي دستاويز موجود نه آهن، پر ان جا آثار سنڌ جي اوائلي لوڪ روايتن ۾ ملن ٿا، جيڪي موهن جي دڙي جي تهذيب تائين پهچن ٿا. سنڌيانا انسائيڪلوپيڊيا پٽاندڙ، لوڪ ناچ سنڌ ۾ انساني خوشيءَ ۽ ڀاونائن جي اظهار جو هڪ آڳاٽو ذريعو رهيا آهنسنڌيانا انسائيڪلوپيڊيا: سنڌ جا لوڪ ناچ (تاريخ ۽ پسمنظر). "جمالو" نالي سان جڙيل هي ناچ ۽ گيت، خاص ڪري سنڌي شاعر شيخ اياز ۽ نياز همايونيءَ جي رچنا ۾ نمايان آهي، جن ان کي جديد انداز ۾ پيش ڪيوسنڌي لوڪ ادب، نياز همايوني ۽ شيخ اياز جون تخليقون. نياز همايونيءَ جي هڪ لوڪ گيت ۾ "جمالو" کي هڪ رومانوي ڪردار طور بيان ڪيو ويو آهي، جيڪو سنڌ جي جتن (لاڏائو قبيلن) سان لاڳاپو رکي ٿو:"منهنجو جمالو جتن سان، هو جمالو، لڙي آيو لاڙ ڏي!" هي ناچ سنڌ جي ٿر، ڪاڇي ، لاڙ وارن علائقن ۾ وڌيڪ مقبول رهيو آهي، جتي ڏيھي ماڻهو ان کي گڏجي پيش ڪندا آهن.

 انداز ۽ خصوصيتون 
جمالو ناچ ۾ گھڻي ريت مرد ۽ عورتون گڏجي نچندا آهن، پر ڪُجھ روايتن ۾ رُڳو عورتون يا مرد الڳ الڳ به نچندا آهن. ناچ مھل روايتي ساز جهڙوڪ دهل، شھنائي ۽ بينسري وڄايا ويندا آهن، جيڪي گيت کي وڌيڪ وڻندڙ بڻائيندا آهن. ناچ جي وکون سادي پر توانائيءَ سان ڀرپور هوندا آهن، ۽ نمايان چرپر ۾ گول دائري ۾ نغارا هڻڻ ۽ تاڙيون وڄائڻ شامل آهن. ان سان گڏ، نچندڙ رنگين روايتي لباس پائيندا آهن، جيڪي سنڌي سڀيتا جي سونھن کي اجاگر ڪن ٿا.

 ثقافتي اهميت 
جمالو ناچ رُڳو هڪ وندر نہ، پر اهو سنڌي سماج جي گڏيل روح ۽ خوشيءَ جو عڪس آهي. هي ناچ گھراڻن ۽ برادرين کي گڏ ڪرڻ ۾ اهم ڪردار نڀائي ٿو، ۽ ان جي وسيلي سڪ، يگانگت ۽ روايتي قدرن جو اظهار ٿئي ٿو. سنڌ جي لوڪ ساھت ۾ "جمالو" کي هڪ عاشقانه ۽ پراسرار شخصيت طور پڻ ڏيکاريو ويو آهي، جيڪو سنڌي شاعريءَ ۾ جذبن جي گھرائي کي وائکو ڪري ٿو.

 مقبول ثقافت ۾ 
اڄڪلهه، جمالو ناچ کي سنڌ جي ثقافتي سٽاءَ ۽ ميلن ۾ ڏيکاريو وڃي ٿو، ۽ ان کي جديد سنگيت ۽ فلمي ڍنگ ۾ به ڍاليو ويو آهي. سنڌي ميڊيا ۽ ٽي وي چينلز تي پڻ ان جي پرفارمنس ڏيکاري وڃي ٿي، جيڪا نئين ٽھيءَ ۾ ان جي مقبوليت کي برقرار رکڻ ۾ سھارو ڏئي رهي آهي.

 حوالا 

زمرو:سنڌ جي ثقافت
زمرو:ناچ
زمرو:لوڪ ادب