ويٽنام

ويٽنام (انگريزي: Vietnam؛ ٻڌو: Vietnam.)، سرڪاري طور تي سوشلسٽ ريپبلڪ آف ويٽنام، ڏکڻ اوڀر ايشيا جي اڀرندي ڪنڊ تي هڪ ملڪ آهي، جنهن جي پکيڙ 3,31,212 چورس ڪلوميٽر (1,27,800 چورس ميل) ۽ آبادي 2023ع جي اندازي مطابق 10,03,00,000 آهي. ويٽنام اتر ۾ چين آهي ۽ اولهه ۾ لاوس ۽ ڪمبوڊيا سان زميني سرحدون شيئر ڪري ٿو. سامونڊي سرحد ٿائيلينڊ جي نار ۾ ٿائيلينڊ ۽ ڏکڻ چين سمنڊ ۾ فلپائن، انڊونيشيا ۽ ملائيشيا سان ملن ٿيون. هن جو گاديءَ جو هنڌ هنوئي آهي ۽ ان جو سڀ کان وڏو شهر هو چي منھ شهر (اڳوڻو سائيگون) آهي. ڪرنسي جو نالو ويٽنامي ڊونگ (đồng) (₫) آهي.  

سال 1945ع ۾ جاپاني قبضي کان پوءِ، ويٽنامي ويٽ منھ ۽ فرينچن وچ ۾ پهرئين انڊوچائنا جنگ دوران فرانسيسي نوآبادياتي حڪمراني سان وڙهندا رهيا. 2 سيپٽمبر 1945 تي، انقلابي رهنما، ھو چي منھ (Hồ Chí Minh) فرانس کان ويٽنام جي آزاديءَ جو اعلان ڪري، ملڪ جو نئون نالو "جمهوري جمهوريه ويٽنام" رکيو، پر فرانسيسي سامراج آزاديءَ جي تحريڪ کي دٻائڻ جي ڪوشش ڪئي. سال 1954ع ۾، ويٽنامي ماڻهن ڊين بین ڦو (Dien Bien Phu) ۾ فتح جو اعلان ڪيو، جيڪو مارچ ۽ مئي 1954ع جي وچ ۾ ٿيو ۽ ان جي نتيجي ۾ فرانس جي وڏي شڪست ٿي. ويٽنام جي آزاديءَ کان ٿوري دير بعد، ويٽنام ٻن سياسي رياستن، اتر ويٽنام (رسمي طور تي جمهوري جمهوريه ويٽنام) ۽ ڏکڻ ويٽنام (رسمي طور تي جمهوريه ويٽنام)، ۾ ورهائجي ويو. ڏکڻ ويٽنام ۾ آمريڪا جي مضبوط اثر سان ويٽنام جنگ ۾ ٻنهي طرفن جي وچ ۾ تڪرار شدت اختيار ڪري ويو. جنگ سال 1975ع ۾ اتر ويٽنام جي فتح ۽ آمريڪا جي وڏي شڪست سان ختم ٿي وئي.

سال 1986ع ۾ حڪومت ڪيتريون ئي معاشي ۽ سياسي تبديليون ڪيون جن ويٽنام کي عالمي معيشت جو حصو بڻائڻ جو رستو شروع ڪيو. سال 2000ع تائين، هن سڀني قومن سان سفارتي لاڳاپا قائم ڪيا. سال 2000ع کان وٺي، ويٽنام اقتصادي طور تي دنيا جي تيز تر ترقي ڪندڙ ملڪن ۾ شامل ٿي چڪو آهي، ۽ سال 2011ع ۾ ان جي معيشت 11 وڏين معيشتن جي وچ ۾، عالمي ترقي جنريٽر انڊيڪس تي پهرين نمبر تي هئي. ان جي ڪامياب معاشي سڌارن جي نتيجي ۾ ان کي 2007ع ۾ ورلڊ ٽريڊ آرگنائيزيشن جو ميمبر بڻايو ويو. اهو پڻ ايشيا ۽ پئسفڪ جي وچ ۾ اقتصادي تعاون ۽ انٽرنيشنل ڊي لا فرانڪوفوني تنظيم جو ميمبر آهي.

هڪ ترقي پذير ملڪ جن جي معيشت گهٽ وچولي آمدني واري آهي، ان جي باوجود 21هين صدي جي تيز ترين ترقي ڪندڙ معيشتن مان هڪ آهي ۽ جي ڊي پي 2050ع تائين ترقي يافته ملڪن جي مقابلي ڪرڻ جي اڳڪٿي ڪئي وئي آهي. شهري، پريس ۽ مذهبي ۽ نسلي اقليتن جي آزادي جي بين الاقوامي ماپ ۾، ويٽنام سڀ کان گهٽ نمبر تي آهي.

 حوالا 

ٻاهريان ڳنڍڻا
 Portal of the Government of Vietnam
 Communist Party of Vietnam

زمرو:ويٽنام
زمرو:ملڪ
زمرو:جمهوريتون
زمرو:ايشيا جا ملڪ
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:ڪميونسٽ ملڪ
زمرو:ٽائيگر ڪب معيشتون
زمرو:آسيان جون ميمبر رياستون
زمرو:ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:Articles with short description