خيبر جي جنگ

{{Infobox military conflict
| conflict = Battle of Khaybar
| partof = خيبر جي جنگغزوہ خيبر
| image = Hazrat Ali slays Marhab.JPG
| caption = حضرت علي يهودي مرحب کي قتل ڪندڙ، (پورٽريٽ: 1910)
| date = March/April 628 (7 AH)
| place = Khaybar (present-day Saudi Arabia)
| coordinates = 
| map_type = Saudi Arabia
| map_relief = yes
| map_caption = خيبر جو مقام اڄوڪي سعودي عرب (Saudi Arabia) ۾
| map_label = خيبر
| casus = 
| territory = مسلمان خيبر جي نخلستان تي فتح حاصل ڪيا
| result = مسلمانن جي فتح
| combatant1 = مسلم لشڪر
| combatant2 = خيبر جا يهودي
مدد ڪيا:
 بنو نضير (يهودي)
 بنو غطفان (عرب بدو)
 بنو فزاره (عرب بدو)
| commander1 = {{plainlist|
 نبي صلي الله عليه وسلم
 علي ابن ابي طالب
 عمر بن خطاب
 ابوبڪرصديق
 زبير بن العوام
}}
| commander2 = 
| strength1 = 1,400 کان 1,600 مسلمان
| strength2 = 
| casualties1 = 
| casualties2 = 
}}خيبر جي جنگ''' (عربي: غَزْوَة خَيْبَر) سال 628ع جي شروعات ۾ مسلمانن ۽ خيبر جي يهودين جي وچ ۾ هڪ هٿياربند ويڙهه هئي. 10,000 کان 20,000 يهودين بمقابله 1,400 مسلمانن تي مشتمل فوجن جي باوجود، 93 يهودين ۽ 18 مسلمانن جي موت تمام گهٽ هئي، جن ۾ ٻن فوجن جي وچ ۾ 50 زخمي ٿيا.   خيبر، جيڪو مديني جي اتر اولهه طرف تقريباً 150 ڪلوميٽر (93 ميل) جي مفاصلي تي واقع آهي، يهودي قبيلن جي هڪ وڏي آبادي جو گهر هو؛ يهودي 700 سال اڳ يهودين رومن جنگين جي نتيجي ۾ روميئن کان ڀڄڻ کان پوءِ عربستان ۾ آيا هئا.Watt, Encyclopaedia of Islam, "Kurayza, Banu".

مڪي جي مشرڪن يهودين جي قبيلي بنو نضير سان اتحاد ڪري خندق جي جنگ ۾ مديني جي مسلمانن خلاف 7,500 سپاهين جي مهم شروع ڪئي هئي،  بنو نضير جي سردار حئي بن اخطب پوءِ قريظه جي سردار ڪعب بن اسد سان ڳجهي طرح ملاقات ڪئي هئي ۽ ڪعب کي قائل ڪيو ته هو مسلمانن سان خيانت ڪن جڏهن مديني هن جي محاصري ۾ هوندو ۽ مديني جي باهمي امن ۽ سلامتي واري معاهدي کي ٽوڙي ڇڏي.   تنهن هوندي به، بنو قريظه شروع ۾ مزاحمت ڪئي، اهو حوالو ڏنو ته، "محمد هميشه پنهنجي ڪيل عهدن جو وفادار رهيو آهي." 

جنگ ۾ اتحادين جي شڪست کان پوءِ شاهدن جي بيان موجب   يهودي (بنو قريظه) بنو نضير سان گڏ ٿي، ”سڀني مسلمانن: مرد، عورت ۽ ٻارن کي مارڻ“ جي يهودي سازش جو دريافت ٿيو.   بنو قريظه کي هٿيار ڦٽا ڪرڻ تي مجبور ڪيو ويو ۽ بنو نضير جو سردار جيڪا قريظه جي قلعي ۾ موجود هو، قريظه جي فوجي جوانن سان گڏ مارجي ويو. خيبر ۾، ابو الرافع بن ابي الحقيق، بنو نضير جي سردار جي حيثيت ۾ چڙهائي ڪئي ۽ هڪ ڀيرو ٻيهر پاڙيسري قبيلن جي ويجهو اچي محمد ﷺ جي خلاف مهم جاري رکي. 

انهيءَ حقائق  جي روشنيءَ ۾ محمد ﷺ جي فوج خيبر تي چڙهائي ڪرڻ شروع ڪئي، بنو غطفان ۽ ٻيا يهودي اتحادي عرب قبيلا خيبر جي آباديءَ جي دفاع لاءِ اڳ ۾ ئي نه پهتا. ٿوري عرصي جي لڙائي کان پوءِ خيبر جي آخري قلعي کي ٽوڙڻ بعد مسلمانن جي قبضي ۾ اچي ويو. يهودي قبيلي جو سردار ۽ پهلوان، مرحب بن الحارث، حضرت علي بن ابي طالب جي هٿن مارجي ويو. مسلمانن جي فتح کان پوءِ يهودين کي نخلستان آڏو هٿيار ڦٽا ڪرڻ جا شرط پيش ڪيا ويا. ان ۾ شهر جي دولت ضبط ڪرڻ ۽ جزيه (جزيه) مقرر ڪيو ويو جيڪو سڀني غير مسلمانن طرفان ادا ڪيو وڃي. مسلمانن جي فتح کان پوءِ يهودين کي هٿيار ڦٽا ڪرڻ جا شرط پيش ڪيا ويا.
 ان ۾ شهر جي دولت کي ضبط ڪرڻ ۽ پول ٽيڪس (جزيي) جي ادائيگي جو شرط لڳايو ويو، جيڪو سڀني غير مسلمن طرفان ادا ڪيو ويندو هو.
 رهاڪن کي هجرت ڪرڻ لاءِ آزاد هئا، جيڪي رهجي ويا آهن، مسلمانن تي فرض آهي ته هو انهن جي حفاظت ڪن جيستائين اهي تڪرار ۾ غير جانبدار رهن. 
 خيبر ۾ رهندڙ يهودين ۽ مسلمانن جي وچ ۾ صلح بحال ٿيو.

حملي جو ڪارڻ
پس منظر
جنگ جا واقعا
جنگ کانپوء
ڪلاسيڪل اسلامي ادب ۾
پڻ ڏسو

حوالا

زمرو:غزوه
زمرو:سيرت
زمرو:تاريخ اسلام
زمرو:اسلامي جنگون