نائيجر رياست

نائيجر رياست (Niger State)، نائيجيريا جي وچ اوڀر واري علائقي جي هڪ رياست آهي. رياست جي سرحدون اوڀر ۾ ڪدونا رياست ۽ وفاقي راڄڌاني واري علائقي، اتر ۾ ڪيبي ۽ زمفارا رياستن ۽ ۽ ڏکڻ ۾ ڪوگي ۽ ڪوارا رياستن سان ملڻ ٿيون، جڏهن تہ رياست جي اولهندي سرحد نائيجيريا-بينن بين الاقوامي سرحد جو حصو آهي. ايراضي جي لحاظ کان اها نائيجيريا جي سڀ کان وڏي رياست آهي. رياست جو گاديءَ جو هنڌ مينا شھر آهي ۽ رياست 25 مقامي حڪومتي علائقن ۾ ورهايل آهي. ٻين وڏن شهرن ۾ بيدا، ڪونٽاگورا ۽ سوليجا شامل آهن. 

نائيجيريا جي 36 رياستن مان، نائيجر يارهين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي واري رياست آهي جنهن جي آبادي سال 2020ع تائين تقريبن 67 لک هئي. جاگرافيائي طور تي، رياست اوڀر ۾ اولهه سوڊاني سوانا ۽ باقي رياست ۾ گني ٻيلا-سوانا موزائيڪ ايڪو ريجن جي وچ ۾ ورهايل آهي. ڪينجي ڍنڍ ۽ نائجر درياهه ۽ ڪدونا درياءَ رياست جا اهم پاڻي جا ذخيرا آهن، جن ۾ نائجر درياهه ڪينجي ڍنڍ کان رياست جي اولهه واري حصي مان وهندو آهي ۽ ڪوارا رياست سان سرحد ٺاهيندو آهي. نائجر رياست ڪينجي ڊيم، جيبا ڊيم ۽ شيرورو ڊيم جو گهر پڻ آهي، جيڪي هائيڊرو اليڪٽرڪ پاور جا اهم ذريعا آهن. اتي ڪينجي نيشنل پارڪ پڻ واقع آهي، جيڪو نائيجيريا جو سڀ کان وڏو نيشنل پارڪ آهي، جنهن ۾ ڪينجي ڍنڍ، بورگو گيم رزرو ۽ زگورما گيم رزرو شامل آهن.

نائيجر رياست نسلي طور تي متنوع آهي، جنهن ۾ آڊارا، فولاني، گباگي، هائوسا، هون-ساري، ڪمباري، ڪموڪو، ڪورو گنگاوا، نوپي ۽ ٻيا نسلي گروهه شامل آهن. اسلام ۽ عيسائيت سڀ کان وڏا مذهب آهن ۽ روايتي آفريڪي مذهبن جي پيروي ڪندڙن جي اقليت آهي.

تاريخي طور تي، جديد نائيجر رياست جا ڪجهه حصا طاقتور رياستن جا مرڪز هئا، جن ۾ نوپي بادشاهت، گباگي ۽ هائوسا بڪوائي رياستون شامل آهن. اڻويهين صديءَ جي شروعات ۾، رياست جا ڪجهه حصا فولاني جهاد کان پوءِ سوڪوٽو خلافت ۾ شامل ڪيا ويا. 1900ع جي شروعات ۾ برطانوي نوآبادياتي قبضي کانپوء علائقو اتر نائيجيريا پروٽيڪٽوريٽريٽ جو حصو بڻجي ويو. سال 1960ع ۾ نائيجيريا جي آزادي تي، رياست شروعاتي طور تي 1967ع تائين اتر علائقي جو حصو هئي ۽ پوء اتر-اولهه رياست جو حصو بڻجي ئي. 1976ع ۾، نائيجر رياست کي اتر-اولهه رياست جي ٽٽڻ کان پوءِ هڪ الڳ رياست طور بڻايو ويو ۽ 1990ع جي ڏهاڪي ۾، نائيجر رياست ڪوارا رياست کان بورگو علائقو حاصل ڪيو.

معاشي طور تي، نائيجر رياست وڏي پيماني تي زراعت سان گڏ چوپائي مال جي فارمنگ ۽ رڍن جي چاڙهڻ تي انحصار ڪندي آهي. رياست پنهنجي پن بجلي هائيڊرو پيدا ڪرڻ واري ڊيمن جي ڪري نائيجيريا جي توانائي جي شعبي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي. نائيجر رياست جي جي ڊي پي ملڪ ۾ ڏهين نمبر تي آهي، پر انساني ترقي جي اشاريي جي درجه بندي گهٽ آهي. 

 تاريخ 

جاگرافي
حڪومت 
آباديات
ٻوليون
قدرتي وسيلا
ٽرانسپورٽ
تعليم
گيلري

پڻ ڏسو
ٻاهريان ڳنڍڻا

 Official portal
 News on Niger State


Category:States of Nigeria
Category:States and territories established in 1976

حوالا

زمرو:نائيجيريا
زمرو:نائيجيريا جي رياستون