ٿالي ٻولي

ٿلي ٻولي  هڪ اولھہ واریي سرائيڪي ٻولي آهي جيڪا پاڪستاني صوبن پنجاب ۽ خيبر پختونخوا جي ڪجهه حصن ۾ ڳالهائي وڃي ٿي. ان جو وسيع علائقو آهي، جيڪو ٽانڪ کان شروع ٿي مظفر ڳڙهه تائين سنڌو درياهه جي اڀرندي ڪناري تي ۽ بنون کان وٺي ڊي آءِ خان تائين سنڌو درياهه جي الهندي ڪناري تائين وڃي ٿو.ان کي سرائيڪي جي اترئين لهجي جي طور تي درج ڪيو ويو آهي،  جيتوڻيڪ ان کي شاهپوري ۽ مرڪزي سرائيڪي ملتاني لهجي وچ ۾ عبوري طور به بيان ڪيو ويو آهي. ان جو نالو ٿل ريگستان مان ورتل آهي.

ٿلي ڪيترن ئي سرائیڪي ٻولين مان هڪ آهي، جيڪا عام طور تي "جاٽڪي" جي نالي سان مشهور آهي.Use of the term Jatki:  (for Thali),  (for other Saraiki varieties). اها خوشاب ضلعي ۽ اڳوڻي شاهپور ضلعي جي ڪجهه حصن ۾ ڳالهائي وڃي ٿي جتي ان کي "ٿلي" چيو وڃي ٿو.. The description here mentions Jhelum, rather than Khushab, but the current Khushab District occupies the parts of the erstwhile Jhelum District that are under discussion. جھنگ ضلعي ۾ ھن جو مقامي نالو "ٿالوچڙي" آھي. ڊيرا اسماعيل خان ضلعي ۾ هيءَ "ڊيرا وال" يا "ڊيرا والي"، جي نالي سان مشهور آهي ۽ ميانوالي ۽ بنون ضلعن ۾ هن کي "هندڪو" يا "ملڪي" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. اتر اوڀر ۾ ڳالهائي ويندڙ ٿاليءَ جي ٻولي "ڪچي" سڏجي ٿي. ڊيرا اسماعيل خان ضلعي جا رهواسي، غالباً هن لهجي جا ڳالهائيندڙ، پنهنجي ٻولي کي سرائیڪي يا هندڪو طور سڃاڻن ٿا. ساڳيءَ طرح ميانوالي ضلعي ۾ رهندڙن لاءِ، جيڪي پنهنجي ٻولي پنجابي يا سرائيڪي طور سڃاڻن ٿا.South Asia Partnership-Pakistan.  (PDF). pp. 12–13. Archived from the original (PDF) on 22 May 2013.

ٿلي پنجاب ۽ خيبر پختون خواھ صوبن جي ھيٺين ضلعن ۾ ڳالھائي وڃي ٿي: 

 ليه ضلعو
 مظفر ڳڙهه ضلعي جا حصا
 ڊيرا اسماعيل خان ضلعو
 ٽانڪ ضلعو
 لڪي مروت ضلعو
 ضلع بھکر
 ميانوالي ضلعي جا حصا

حوالا

زمرو:ٻوليون
زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان جون ٻوليون