بوڪو حرام

بوڪو حرام (Boko Haram) سرڪاري طور تي جماعت اهل سنت للدعوة والجهاد  ( )،  هڪ اسلامي جهادي تنظيم آهي جيڪا اتر اوڀر نائيجيريا ۾ سرگرم آهي ۽ چاڊ، نائيجر، اتر ڪيمرون ۽ مالي ۾ پڻ سرگرم آهي. سال 2016ع ۾، گروپ ورهايو ويو، جيڪو اسلامي رياست جي اولهه آفريڪا صوبي جي نالي سان مشهور آهي. جنهن جي نتيجي ۾ هڪ دشمني گروهه جي ابتڙ آهي.

سال 2002ع ۾ محمد يوسف پاران قائم ڪيل، گروپ جي اڳواڻي ابوبڪر شيڪائو سال 2009ع کان وٺي سال 2021ع ۾ سندس موت تائين ڪئي، جيتوڻيڪ اهو سال 2009ع م يوسف جي موت کان پوء ٻين گروپن ۾ ورهايو ويو. جڏهن گروپ پهريون ڀيرو ٺهرايو ويو، انهن جو بنيادي مقصد "پاڪ ڪرڻ" هو، مطلب ته اتر نائيجيريا ۾ اسلام کي ڦهلائڻ. جهاد کي دير ٿيڻ گهرجي جيستائين اهو گروهه نائجيريا جي حڪومت کي ختم ڪرڻ لاء ڪافي مضبوط نه هو. گروپ اڳ ۾ ئي پاڻ کي داعش سان ڳنڍيو هو."IS welcomes Boko Haram allegiance: tape".  "Nigeria's Boko Haram pledges allegiance to Islamic State".  اهو گروپ پنهنجي بربريت جي ڪري مشهور آهي، ۽ سال 2009ع ۾ بغاوت شروع ٿيڻ کان وٺي، بوڪو حرام، پوليس، هٿياربند فوجن ۽ عام ماڻهن جي خلاف مسلسل حملن ۾، هزارين ماڻهو ماريا ویا آهن. ان جي نتيجي ۾ 3,00,000 کان وڌيڪ ٻارن جي موت ٿي چڪي آهي. ۽ 2.3 ملين پنهنجن گهرن مان بي گهر ٿيا آهن. بوڪو حرام علائقائي خوراڪ جي بحران ۽ ڏڪار ۾ پن حصو ورتو آهي.Matfess, Hilary (2017). 

سال 2002ع ۾ ان جي ٺهڻ کان پوء، بوڪو حرام جي وڌندڙ شدت پسندي نائجريائي فوج پاران دٻائڻ واري آپريشن ۽ جولاء 2009ع ۾ ان جي اڳواڻ محمد يوسف جي قتل جو سبب بڻيو. ان جي غير متوقع بحالي، سيپٽمبر 2010ع ۾ بوچي ۾ وڏي جيل جي توڑن کان پوء، وڌندڙ حملن سان گڏ تی. شروعاتي طور تي نرم هدفن جي خلاف، پر ترقي ڪندي سال 2011ع ۾ پوليس عمارتن ۽ ابوجا ۾ گڏيل قومن (UNO) جی آفيس تي خودڪش بم ڌماڪا شامل آهن. 

بوڪو حرام سال 2014ع ۾ 6,600 کان وڌيڪ ماڻهن کي قتل ڪيو.  گروپ قتل عام ڪيو آهي جنهن ۾ فيبروري 2014ع ۾ 59 اسڪولي ڇوڪرن کي باهه ڏئي قتل ڪرڻ ۽ اپريل 2014ع ۾ چبوڪ، بورنو رياست، نائيجيريا ۾ 276 اسڪول جي ڇوڪرين جو اغوا شامل آهي. سيڪيورٽي سروسز ۾ بدعنواني ۽ انساني حقن جي خلاف ورزي انهن پاران ڪيل بدامني کي منهن ڏيڻ جي ڪوششن کي روڪيو آهي.Glenn Kessler (19 May 2014).  "Nigeria: Boko Haram Attacks Likely Crimes Against Humanity". 

سال 2014ع جي وچ ۾، ويڙهاڪن پنهنجي گهر واري رياست بورنو ۾ ۽ ان جي آس پاس جي علائقي تي، جنوري 2015 ۾،   اندازي مطابق 50,000 چورس ڪلوميٽر (20,000 چورس میل) ڪنٽرول حاصل ڪيو، پر رياست جي راڄڌاني، ميدوگوري تي قبضو نه ڪيو، جتي گروپ اصل ۾ ٻڌل هو. 7 مارچ 2015ع تي، بوڪو حرام جي اڳواڻ ابوبڪر شيڪائو اسلامڪ اسٽيٽ آف عراق اينڊ دي ليونٽ سان بيعت ڪئي. سيپٽمبر 2015ع ۾، نائيجيريا جي دفاعي هيڊ ڪوارٽر ۾ انفارميشن جي ڊائريڪٽر اعلان ڪيو ته سڀئي بوڪو حرام ڪيمپ تباهه ٿي ويا آهن پر گروپ کان حملا جاري آهن. سال 2019ع ۾، نائيجيريا جي صدر، محمدو بوهاري، دعوي ڪئي ته بوڪو حرام کی "ٽيڪنيڪل طور تي شڪست" تی وئی آهي.

حوالا

زمرو:سياست
زمرو:نائيجيريا
زمرو:آفريڪا ۾ تنظيمون
زمرو:مذهبي تنظيمون
زمرو:آفريڪا ۾ مذهبي تنظيمون
زمرو:اسلام سان لاڳاپيل تڪرار