ڪنڊينسڊ مادي جي فزڪس

ڪنڊينسڊ مادي جي فزڪس (Condensed Matter physics) فزڪس جو شعبو آهي جيڪو مادي جي ميڪرو اسڪوپي ۽ خوردبيني طبيعي خاصيتن سان واسطو رکي ٿي، خاص طور تي جامد ۽ مائع مرحلن ۾، جيڪي ائٽم ۽ اليڪٽران جي وچ ۾ برقي مقناطيسي قوتن مان پيدا ٿين ٿا. وڌيڪ عام طور تي، موضوع مادي جي ٿلهي مرحلن: انهن جي وچ ۾ مضبوط رابطي سان ڪيترن ئي اجزاء جي نظام سان تعلق رکي ٿو. 

وڌيڪ غيرمعمولي ڪنڊينسڊ مرحلن ۾ سپرڪنڊڪٽنگ مرحلا جيڪي خاص مواد پاران انتهائي گهٽ ڪرائيوجينڪ گرمي پد تي ڏيکاريل آهن، ائٽم جي ڪرسٽل لٽيسس تي اسپن جا فيرومگنيٽڪ ۽ اينٽي فيرومگنيٽڪ مرحلا، الٽرا ڪولڊ ايٽمي سسٽم ۾ ملندڙ بوس-آئنسٽائن ڪنڊينيٽس ۽ مائع ڪرسٽل شامل آهن. ڪنڊينسڊ مادي جا طبيعيات دان انهن مرحلن جي رويي کي تجربن ذريعي مختلف مادي خاصيتن کي ماپڻ لاءِ ۽ ڪوانٽم ميڪنڪس، برقناطيسيت، شمارياتي ميڪانڪس ۽ ٻين فزڪس جي نظرين کي لاڳو ڪرڻ لاءِ رياضياتي ماڊل تيار ڪندا آهن ۽ ائٽم جي انتهائي وڏي گروهن جي خاصيتن جي اڳڪٿي ڪرڻ لاءِ، سمجهڻ جي ڪوشش ڪندا آهن.  

مطالعي لاءِ موجود نظامن ۽ رجحانن جو تنوع ڪنڊينسڊ ميٽر فزڪس کي معاصر فزڪس جو سڀ کان وڌيڪ فعال ميدان بڻائي ٿو: سڀني آمريڪي طبيعيات دانن جو ٽيون حصو پاڻ کي ڪنڊينسڊ ميٽر جي طبيعيات دان طور سڃاڻي ٿو ۽ ڊويزن آف ڪنڊينسڊ ميٽر فزڪس آمريڪي فزيڪل سوسائٽي جو سڀ کان وڏو ڀاڱو آهي.  انهن ۾ سولڊ اسٽيٽ ۽ نرم مادو طبعيات جا ماهر شامل آهن، جيڪي مواد جي مقدار ۽ غير ڪوانٽم طبعي خاصيتن جو اڀياس ڪن ٿا ۽ ٻئي قسم مواد جي وڏي رينج جو مطالعو ڪن ٿا، ڪيترن ئي تحقيق، فنڊ ۽ روزگار جا موقعا مهيا ڪن ٿا. ٻئين قسم مواد جي وڏي رينج جو مطالعو ڪن ٿا، ڪيترن ئي تحقيق، فنڊ ۽ روزگار جا موقعا مهيا ڪن ٿا. فيلڊ کي ڪيمسٽري، مواد سائنس، انجنيئرنگ ۽ نانو ٽيڪنالاجي سان اوورليپ ڪري ٿو ۽ ايٽمي فزڪس ۽ بايو فزڪس سان ويجهي سان تعلق رکي ٿو.  ڪنڊينسڊ مادي جي نظرياتي فزڪس، ذرڙي فزڪس ۽ نيوڪليئر فزڪس سان اهم تصورن ۽ طريقن کي شيئر ڪري ٿي.

فزڪس ۾ مختلف موضوع، جهڙوڪ ڪرسٽلوگرافي، ميٽلرجي، لچڪ، مقناطيس وغيره، 1940ع تائين الڳ الڳ علائقن جي حيثيت سان سمجهيا ويندا هئا، جڏهن انهن کي سولڊ اسٽيٽ فزڪس جي طور تي گڏ ڪيو ويو هو. 1960ع واري ڏهاڪي جي آس پاس، مايعات جي طبيعي خاصيتن جو مطالعو هن فهرست ۾ شامل ڪيو ويو، جنهن ڪنڊينسڊ مادي فزڪس جي وڌيڪ جامع خاصيت جو بنياد بڻيو.   بيل ٽيليفون ليبارٽريز انهن پهرين ادارن مان هڪ هئي جنهن ڪنڊينسڊ ميٽر فزڪس ۾ ريسرچ پروگرام ڪيو. ميڪس پلانڪ انسٽيٽيوٽ فار سولڊ اسٽيٽ ريسرچ جي باني ڊائريڪٽر، فزڪس جي پروفيسر، مينوئل ڪارڊونا جي مطابق، اهو البرٽ آئن اسٽائن هو جنهن جديد فيلڊ جي ڪنڊينسڊ ميٽر فزڪس جي شروعات پنهنجي 1905ع واري فوٽو اليڪٽرڪ اثر ۽ فوٽوولومينسينس تي آرٽيڪل سان ٺهيو هو. هن فوٽو اليڪٽران اسپيڪٽرو اسڪوپي ۽ ڦوٽو اليڪٽران اسپيڪٽرو اسڪوپي جا شعبا کوليا ۽ بعد ۾ سندس 1907ع واري سولڊ جي مخصوص گرمي تي آرٽيڪل ۾، پهريون ڀيرو، ڪرسٽل جي ٿرموڊائنامڪس خاصيتن تي، مخصوص گرميءَ جي ٿلهي ليکن جي اثر کي متعارف ڪرايو. يل ڪوانٽم انسٽيٽيوٽ جو ڊپٽي ڊائريڪٽر اي. ڊگلس اسٽون آئن اسٽائن لاءِ ڪوانٽم ميڪنڪس جي مصنوعي تاريخ انهن جي ڪم تي هڪ اهڙيو ئي ڪيس ٺاهي ٿو.

ايٽائيمولوجي 
تاريخ 
نظرياتي
تجرباتي
اطلاق 
پڻ ڏسو
 ڪوانٽم مڪينڪس
 نيوڪليئر فزڪس
 ٿرموڊائنامڪس

خارجي لنڪس



Category:Materials science

حوالا

زمرو:طبيعيات
زمرو:طبيعيات جون ذيلي شاخون