وڪٽوريا ڍنڍ تي ماھي گيري

وڪٽوريا ڍنڍ آفريڪا جي سڀ کان وڏي اندرين ماهي گيري کي سپورٽ ڪري ٿي، جنهن ۾ اڪثريت ناگوار نيل پرچ آهي، جيڪا 1950ع واري ڏهاڪي ۾ ڍنڍ ۾ متعارف ڪرائي وئي هئي.


سال 1927-1928ع ۾ مائيڪل گراهام وڪٽوريا ڍنڍ جي پهرين منظم فشريز سروي ڪئي. سال 1927-1928 جي سروي ڪيچز ۾ غالب نسل ٻه هئا، جيڪي هاڻي انتهائي خطري ۾ آهن؛ ٽيليپيا جنسون، ’نيج‘ يا سنگيدا ٽيليپيا ۽ وڪٽوريا ٽيليپيا. ٻيون عام طور تي ڏسڻ ۾ ايندڙ نسلن ۾ شامل آهن: ماربل ٿيل ڦڦڙن جي مڇي، ایلیفینٽ اسنوٽ مڇي، رپن باربل، آفريڪي شارپ ٽوٿ ڪيٽ فش، سلور بٽر ڪيٽ فش، انٽرمچم

سڀ کان وڌيڪ عام هَپلوڪرومس نسلن کي تجويز ڪيو ويو هو؛ هَپلوڪرومس گيارٽی ۽ هَپلوڪرومس سائینیرس. سروي جي پنهنجي سرڪاري رپورٽ ۾، گراهم لکيو آهي ته ”نجيج يا ساتو ٽيلاپيا اسڪولينٽا، ڍنڍ جي سڀ کان اهم کاڌي جي مڇي آهي، چاهي ڏيهي هجي يا غير ملڪي، ٻي ڪا به مڇي گوشت جي معيار ۾ ان جي برابر نه آهي. اهو واپار لاءِ آسان آهي، سفر ڪري ٿو ۽ ٻين اهم مڇين جي ڀيٽ ۾ تمام گهڻي تعداد ۾ ملي ٿو، جهڙوڪ سموٽنڊو، باگرس. ان کان علاوه، گراهم نوٽ ڪيو ته 5 جي يورپي فليڪس گل۔نيٽ جو تعارف انچن جي ميش بلاشڪ ڪاويرونڊو خليج جي انهن حصن، ڍنڍ جي اترئين ڪناري، سيسي ٻيٽن ۽ سمٿس سائونڊ جي انهن حصن ۾ نيج جي تعداد ۾ گهٽتائي جو سبب بڻيو هو، جيڪي آساني سان مارڪيٽن جي ويجهو واقع هئا. سال 1954ع  کان اڳ، وڪٽوريا ڍنڍ جي ماحوليات کي وڏي حياتياتي تنوع سان منسوب ڪيو ويو. اهو مڇين جي 500 کان وڌيڪ نسلن سان آباد هو، جن مان 90 سيڪڙو ڪچلائڊس هيپلوڪرومائن سان تعلق رکندا هئا. انهن جو خيال آهي ته گذريل 15,000 سالن ۾ وڪٽوريا ڍنڍ ۾ ترقي ڪئي وئي آهي. اهي انتهائي مقامي ۽ متنوع ماحول جي مناسبت سان تيزيءَ سان اڀرڻ جي غير معمولي صلاحيت لاءِ سڃاتا وڃن ٿا، هڪ خاصيت جنهن کي ’ارتقائي پلاسٽيٽي‘ چئبو آهي. هن قابليت وڪٽوريا ڍنڍ جي سچلڊ نسل کي انتهائي ڪامياب مڇي بڻائي ڇڏيو آهي. ھپلو کرومائن ذاتون ڍنڍ جي مڇي جي بايوماس جي ڪجهه 80 سيڪڙو جي حساب سان، هڪ گهڻائي جنهن جي ڪري گراهم کي يقين ڏياريو ته هي نسل 200 ٻيڙين جي مڇي مارڻ جي مدد ڪري سگهي ٿي. ان جو مطلب اهو پڻ هو ته ڍنڍ وڪٽوريا هڪ وقت تي زمين تي سڀ کان وڌيڪ متنوع مڇي ماحول مان هڪ فخر ڪيو. اهڙي قسم جي تنوع سان، وڪٽوريا ڍنڍ جي سچلڊن تقريبن هر خوراڪ جي دستيابي جو استحصال ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا، جن ۾ اڪثر ڊيٽريٽس، زوپلانڪٽن ۽ فائيپوپلانڪٽن شامل آهن.

ھپلوکرومائن نسل نسبتا ننڍا ۽ ھڏا آھن، ۽ عام طور تي ڪيچ ۾ پسند نه ڪيا ويا آھن. ريپرين آباديءَ کي ترجيح ڏني ڍنڍ جي ٻن مقامي نسلن تلپيا (اوریوکرومس ۽ ویریبلس). ان ڪري، سال 1940ع واري ڏهاڪي جي آخر تائين، برطانوي نوآبادياتي اختيارين ڍنڍ جي مجموعي ماحولياتي ڪارڪردگيءَ تي بحث ڪري رهيا هئا.

حوالا