محبوب شيخ

ڊاڪٽر محبوب علي شيخ ()(جنم:جولاءِ 21 ، 1946)، سنڌ جو تعليمدان، ليکڪ، دانشور ۽ سماجي اصلاح پسند (سوشل ريفارمر) آهي. هن جا مخلتف اخبارن ۽ رسالن ۾ مضمون چپيا آهن. سندس ٻه سفرناما “ميهڙ کان ماسڪو” ۽ “ترڪيءَ ۾ چار مسافر” ڇپجي چڪا آهن  . 

 شروعاتي زندگي ۽ تعليم 
محبوب علي شيخ 21 جولاءِ 1946ع تي ميهڙ تعلقو، ضعلو دادو، سنڌ جي هڪ ننڍڙي ڳوٺ “ٻٽ سرائي” ۾ هڪ ديندار ۽ تعليم يافته گهراڻي ۾ حاجي شمس الدين جي گهر ۾ جنم ورتو. محبوب شيخ جو ڏاڏو انگريزن جي ڏينهن ۾ ميهڙ تعلقي جي ڳوٺ “ٿرڙي محبت” جي اسڪول جو هيڊماستر هو. محبوب شيخ پنهنجي پرائمري تعليم جو پهريون سال بدين ضلعي جي ٽنڊوباگو ڳوٺ جي اسڪول کان شروع ڪيو. انهن ڏينهن ۾ هن جي والد صاحب جي ٽنڊوباگو ۾ نوڪري هئي، ان ڪري هو پنهنجي ڳوٺ ٻٽ سرائيءَ کان ٽنڊو باگو اچي رهيا هئا. ان بعد هن پرائمريءَ جا ڪجهه سال پنهنجي ڳوٺ به اچي پڙهيو. 1956ع ۾ هن لاڙڪاڻي ضلعي جي گورنمينٽ پائلٽ هاءِ اسڪول ۾ داخلا ورتي. سندس والد جي سکر بدلي ٿيڻ تي محبوب عليءَ کي لاڙڪاڻي جو اسڪول ڇڏي سکر جي اسڪول ۾ سال کن پڙهڻو پيو ۽ سال بعد سندس والد کي جڏهن گڊو بيراج  ڪشمور تي رکيو ويو ته محبوب شيخ کي سکر جو اسڪول ڇڏي ڪشمور جي هاءِ اسڪول ۾ داخلا وٺڻي پئي. 1964ع ۾ انٽر ڪرڻ بعد محبوب شيخ سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ داخلا ورتي.  محبوب شيخ سنڌ يونيورسٽيءَ مان باٽنيءَ ۾ ڊگري حاصل ڪئي.  مارچ 1979ع تي محبوب شيخ جي حڪومت طرفان پي ايڇ ڊي ڪرڻ لاءِ اسڪالرشپ منظور ٿي ۽ اعلي تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ هن ڪوبان اسٽيٽ يونيورسٽي ڪراس نادار ۾ چار سال گذاريا. سندس پي ايڇ ڊي جو مقالو ”سنڌ جي ڪجهه ٻوٽن جو ڪوهه ڪاف ۾ پيدا ٿيندڙ ساڳين ٻوٽن سان تقابلي جائزو“ هيو. سنڌ يونيورسٽي ۾ پڙهائي وارن ڏينهن ۾ 4 مارچ 1967ع تي، يوسف لغاريءَ جي اڳواڻيءَ ۾ هلايل تحريڪ دوران گرفتاري به ٿيو. هو 297 شاگردن سان گڏ سينٽرل جيل پهتو. ڊاڪٽر محبوب سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ ماسٽرس ڪرڻ دوران 14 مارچ 1968ع تي شادي ڪئي. کيس ٽي پٽ عبدالقادر، اعجاز ۽ يوسف ۽ ٻه ڌيئون: ثريا ۽ شائسته آهن. 

 نوڪريون 
هي مختلف تعليمي ادارن جو سربراهه پڻ رهيو آهي. جده، سعودي عرب جي پاڪستان انٽرنيشنل اسڪول ۾ ڊاڪٽر محبوب علي شيخ جو نئون پرنسپال ٿيو. اسڪول جي پنجاهه سالن جي تاريخ ۾ هي پهريون سنڌي هيو جنهن کي هن اسڪول جو پرنسپال بڻايو ويو. جڏهن کان (1959ع ۾) هي اسڪول ٺهيو، اڄ ڏينهن تائين ڊاڪٽر محبوب شيخ پهريون سنڌي پرنسپال ٿي رهيو. سعودي عرب ۾ جدي جي هن اسڪول ۾ اڄ جيڪو سنڌي سيڪشن محبوب شيخ شروع ڪرايو ۽ پهرئين سال ۾ ئي 300 شاگردن داخلا ورتي هئي. هي 1967 ۾ شڪارپور جي سي اينڊ ايس (چيلا سنگهه سيتل داس) ڪاليج ۾ ليڪچرار مقرر ٿيو، 1973 ۾ ڊگري ڪاليج لاڙڪاڻي ۾ اسسٽنٽ پروفيسر ٿيو، جتان 1979 ۾ پي ايڇ ڊي ڪرڻ روس ويو.  روس کان واپسي تي 1984 ۾ گورنمينٽ ڪاليج ڏوڪري ۾ پرنسپال مقرر ٿيو. چئن سالن کانپوءِ ڊي جي سائنس ڪاليج ڪراچي ۾ وائيس پرنسپال ٿي آيو.  1989 ۾ جدهه سعودي عرب جي پاڪستان انٽرنيشنل اسڪول ۾ پرنسپال ٿي ويو.  جتان واپسي ۾1991 ۾ آدمجي سائنس ڪاليج ۾ وائس پرنسپال ٿيو. 1993 ۾ ڪيڊٽ ڪاليج سانگهڙ جو باني پرنسپال (پراجيڪٽ ڊاريڪٽر) ٿيو. جتي ساڍا چار سال رهي عائشا باواني ڪاليج ۾ شموليت اختيار ڪيائين.  1998 ۾ کيس لاڙڪاڻو بورڊ جو چيئرمين مقرر ڪيو ويو.  ساڍن ٽن سالن کانپوءِ بيورو آف ڪريڪيولم ڄامشورو جو ڊاريڪٽر ٿيو.  2003 ۾ ڊائريڪٽر جنرل پائيٽ نواب شاهه ٿي آيو، جتان بدلي ٿي  سنڌ حڪومت جي تعليم کاتي ۾ ايڊيشنل سيڪريٽري تعليم ٿيو. ان دوران کيس ڪجهه وقت جي لاءِ تعليم کاتي جي سيڪريٽري جي به چارج رهي. 2006 ۾ بورڊ آف ايجوڪيشن سکر ۾ جو چيئرمين ٿيو، جتي ساڍا چار سال رهڻ کانپوءِ بينظير ڀٽو شهيد يونيورسٽي لياري ۾ ٽن سالن لاءِ فائونڊر رجسٽرار مقرر ٿيو.   آخرڪار اپريل 1969 کان شروع ٿيل سندس ڪيريئر جو سفر اچي 2014 ۾ پورو ٿيو. 

 سماجي خدمتون 
ڊاڪٽر محبوب شيخ روٽري ڪلب ڪراچي (سنڌ ويلي) جو صدر. سنڌ ويزن جو سيڪريٽري جنرل ۽ صدر آھي.  هو آرٽس ڪائونسل ۽ سگا جو لائيف ميمبر پڻ آھي.   هن ڪيترن ئي ملڪن جي ياترا ڪئي آهي جن ۾ روس، برطانيا، سعودي عرب، امريڪا، ڪئناڊا، فن لينڊ، جرمني، اٽلي، پولينڊ، چيڪوسلاويڪيا، مصر، ترڪي، بحرين ۽ سوئيڊن شامل آهن. 

 حوالا 

زمرو:سنڌي_ماڻھو
زمرو:سنڌي اديب