ٽيگوسيگلپا

ٽيگوسيگئلپا (Tegucigalpa)، رسمي طور تي ٽيگوسيگئلپا، سينٽرل ضلعي جي ميونسپلٽي جنهن کي عام ٻولي ۾ ٽيگوس (Tegus) يا ٽيگوز (Teguz) چيو ويندو آهي. ٽيگوسيگئلپا ان جي جڙيل شهر، ڪوماياگويلا سان گڏ، هونڊورس جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي.

اسپين نسل جي باشندن پاران 29 سيپٽمبر 1578ع تي دعويٰ مٿان،  ٽيگوسيگئلپا 30 آڪٽوبر 1880ع تي صدر مارڪو اوريليو سوٽو جي دور ۾ هونڊورس جي گاديءَ جو هنڌ بڻيو، جڏهن هن ڪوماياگوا کان حڪومت جي گادي منتقل ڪيو، جيڪا سال 1841ع ۾ پنهنجي آزادي کان وٺي هونڊوراس جي گاديءَ جو هنڌ هيو. سال 1936ع جي آئين ۾ ٽيگوسيگئلپا ۽ ڪوماياگوا کي گڏ ڪري، هڪ مرڪزي ضلعي طور قائم ڪيو ويو  ۽ موجوده 1982ع جو هونڊوراس آئين جڙيل شهرن کي هڪ مرڪزي ضلعي طور جاري رکي ٿو، جيڪا مستقل قومي گاديءَ جو هنڌ طور ڪم ڪري ٿو. 

ٽيگوسيگئلپا ڏکڻ-مرڪزي هاءِ لينڊ علائقي ۾ واقع آهي، جيڪو فرانسسڪو مورازان ڊپارٽمينٽ جي نالي سان مشهور آهي، جن جو اهو ڊپارٽمينٽل گاديءَ جو هنڌ پڻ آهي.  اها هڪ وادي ۾ آهي، جيڪا جبلن سان گھريل آهي.

ٽيگوسيگئلپا ۽ ڪوماياگوا، ڀينر شهر آهن، پر فزيڪل طور تي چولوٽيڪا نديءَ ذريعي ڌار ڌار ٿيل آهن. مرڪزي ضلعو فرانسسڪو مورازان ڊپارٽمينٽ جي 28 ميونسپلٽين مان سڀ کان وڏو آهي.

ٽيگوسيگالپا هونڊوراس جو سڀ کان وڏو ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي ۽ گڏوگڏ ملڪ جو سياسي ۽ انتظامي مرڪز پڻ آهي. ٽيگوسيگالپا 25 غير ملڪي سفارتخانن ۽ 16 قونصل خانن جي ميزباني ڪري ٿو.   اهو ڪيترن ئي رياستي ملڪيت واري ادارن جهڙوڪ ENEE ۽ Hondutel، جيڪا بالترتيب قومي توانائي ۽ ٽيليڪميونيڪيشن ڪمپنيون آهن، جو گهر آهي. شهر ملڪ جي سڀ کان اهم عوامي يونيورسٽي، هونڊوراس جي نيشنل آٽونموس يونيورسٽي ۽ گڏوگڏ قومي فٽبال ٽيم جو گهر پڻ آهي. شهر کي ٻه بين الاقوامي هوائي اڏن؛ ٽونڪونٽن ۽ ڪوماياگوا پاران خدمت فراهم ڪئي ويندي آهي.

سينٽرل ضلعي ميئر جو دفتر (الڪالڊيا ميونسپل ڊيل ڊسٽريٽو سينٽرل) شهر جو گورننگ باڊي آهي، جنهن جي سربراهي هڪ ميئر ۽ 10 ٻيا ميمبر (ايلڊرمين) ڪندا آھن، جيڪا ميونسپل ڪارپوريشن (Corporación Municipal) ٺاهيندا آهن.  ڊپارٽمينٽ جي سيٽ هجڻ ڪري، فرانسسڪو مورازان جو گورنر آفيس پڻ گاديءَ واري هنڌ ۾ آهي. سال 2008ع ۾، شهر 1.555 ارب ليمپيرا (82,189,029 آمريڪي ڊالر) جي منظور ٿيل بجٽ تي ڪم ڪندو هو. سال 2009ع ۾، شهري حڪومت 1.955 ارب ليمپيرا (103,512,220 آمريڪي ڊالر) جي آمدني جي رپورٽ ڪئي، جيڪا پاناما سٽي کان سواءِ وچ آمريڪا جي ڪنهن به ٻئي گاديءَ واري شهر کان وڌيڪ آهي.

ٽيگوسيگالپا جو انفراسٽرڪچر ان جي آبادي جي واڌ سان گڏ نه رهيو آهي. شهري منصوبابندي جي کوٽ،  گهڻ-گهڻي شهري آبادي ۽ غربت جاري مسئلا آهن. روڊ انفراسٽرڪچر 400,000 کان وڌيڪ گاڏين کي موثر طريقي سان سنڀالڻ جي قابل ناهي. نتيجي ۾ سخت رش پيدا ٿئي ٿو.   قومي ۽ مقامي حڪومتن ٻنهي انفراسٽرڪچر کي بهتر بڻائڻ ۽ وڌائڻ ۽ انهي سان گڏ شهر ۾ غربت کي گهٽائڻ لاءِ قدم کنيا آهن.

نالو
تاريخ
جاگرافي 
حڪومت 
آباديات 
معيشت
ٽرانسپورٽ
تعليم
ٻن شهر - ڀينر شهر 
قابل ذڪر ماڻهو 
ٻاهريان ڳنڍڻا

 Official Portal of the Government of Honduras
 Official Portal of the Government of Tegucigalpa
 Interactive map of Tegucigalpa 

زمرو:ٽيگوسيگئلپا 
زمرو:ھونڊورس
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:وچ آمريڪا
زمرو:اتر آمريڪا ۾ راڄڌانيون
زمرو:وچ آمريڪا ۾ راڄڌانيون
Category:Municipalities of the Francisco Morazán Department
Category:Populated places established in 1578

حوالا