گواراني ٻولي

گواراني (Guarani)، خاص طور تي پرائمري قسم جنهن کي پيراگوئين گواراني (avañeʼẽ ؛ʔãʋãɲẽˈʔẽ؛ ماڻهن جي ٻولي) طور سڃاتو وڃي ٿو؛ هڪ ڏکڻ آمريڪي ٻولي آهي جيڪا ٽوپين ٻولي خاندان جي ٽوپي-گواراني شاخ سان تعلق رکي ٿي. اها، اسپيني سان گڏ، پيراگوئي جي سرڪاري ٻولين مان هڪ آهي، جتي اها آبادي جي اڪثريت طرفان ڳالهائي وڃي ٿي ۽ جتي اڌ ڳوٺاڻن جي آبادي هن ٻولي جي خاص ڳالهائيندڙ (هڪ لساني) آهي.

ٻوليءَ جا مختلف قسم پاڙيسري ملڪن جي برادرين ۾ ڳالهائي رهيا آهن جن ۾ اتر اوڀر ارجنٽائن جا حصا، ڏکڻ-اوڀر بوليويا ۽ ڏکڻ اولهه برازيل شامل آهن، ۽ سال 2004ع کان ارجنٽائن جي صوبي ڪورينٽس جي هڪ ٻي سرڪاري ٻولي آهي. گواراني پڻ، اسپيني ۽ پرتگالي سان گڏ، مرڪوسور جي ٽن سرڪاري ٻولين مان هڪ آهي.

گواراني سڀ کان وڏي ڳالهائيندڙ اصلي آمريڪي ٻولي آهي ۽ عام طور تي پيراگوئي جي ماڻهن ۽ پاڙيسري برادرين ۾ استعمال ٿيندي رهي ٿي. هي آمريڪي ٻولين ۾ منفرد آهي؛ يورپي نوآبادياتي ٻولين ڏانهن (هن صورت ۾، اسپيني) ٻي صورت ۾ مغربي اڌ گول ۾ تقريبن هڪ عالمگير رجحان رهي آهي، پر پيراگوئي پنهنجي روايتي ٻولي برقرار رکيا آهن جڏهن ته اسپينش کي پڻ اختيار ڪيو.

جيسوئت پادري، انتونيو روزو ڊي سومرٽويا، جنهن 1639ع ۾ گواراني جو پهريون لکيل گرامر ٽيسورو ڊي لا لنگوا گواراني   (Tesoro de la lengua guaraní: گاراني ٻوليءَ جو خزانو/ٿيسارس) نالي ڪتاب ۾ شايع ڪيو، ان کي هڪ اهڙي ٻولي قرار ڏنو ”ايتري وسيع ۽ خوبصورت ته اهو مقابلو ڪري سگهي. سڀ کان وڌيڪ مشهور ٻوليون سان."Montoya, Antonio Ruiz de. Tesoro de la lengua guaraní. A LOS PADRES RELIGIOSOS ""

نالو "گواراني" عام طور تي پيراگوئي جي سرڪاري ٻولي لاء استعمال ڪيو ويندو آهي. بهرحال، هي هڪ دوهري زنجير جو حصو آهي، جنهن جي اڪثر حصن کي اڪثر گواراني پڻ سڏيو ويندو آهي. 

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

Guarani at Wikibooks 
Guarani Portal from the University of Mainz:
www.guaranirenda.com – Website about the Guarani language
Guarani and the Importance of Maintaining Indigenous Culture Through Language 
Lenguas de Bolivia  (online edition)
Duolingo course in Guarani

 Resources 
A Grammar of Paraguayan Guarani – by Bruno Estigarribia, UCL Press (open access, Creative Commons license)
Guarani Swadesh vocabulary list (from Wiktionary)
Guarani–English Dictionary: from *Webster's Online Dictionary – The Rosetta Edition
www.guarani.de – Online dictionary in Spanish, German and Guarani
Guarani Possessive Constructions: – by Maura Velázquez
Stative Verbs and Possession in Guarani: – University of Cologne - by Sebastian Nordhoff
Frases celebres del Latin traducidas al guarani 
Spanish – Estructura Basica del Guarani and others
Etymological and Ethnographic Dictionary for Bolivian Guarani
Guaraní (Intercontinental Dictionary Series)


زمرو:گواراني ٻوليون
زمرو:ٻوليون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا
زمرو:آمريڪي ٻوليون
زمرو:امتزاجي ٻوليون
زمرو:ٽوپي-گواراني ٻوليون
زمرو:بوليويا جون ٻوليون
زمرو:پيراگوئي جون ٻوليون
زمرو:برازيل جون ٻوليون
زمرو:ارجنٽينا جون ٻوليون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جون ٻوليون
زمرو:فاعل-فعل-مفعول ٻوليون
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون