نبي محمد جي مهمن جي فهرست

مديني ۾ پنهنجي زندگيءَ جي ڏهن سالن ۾ رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم 27 ڀيرا گهر کان ٻاهر نڪتا.عمره القضا ۽ حج جو اضافو ڪرڻ سان اهو تعداد 29 ٿي وڃي ٿو.سؤ کان وڌيڪ ڀيرا اصحابن کي موڪلائين.ڪي سوانح نگار ان جو تعداد هڪ سئو پنجويهه ٻڌائين ٿا.پاڻ سڳورن صلي الله عليه وآله وسلم ست سئو ڇهه 766 ڏينهن گهر کان ٻاهر رهيا. اهو ساليانو ٻه ۽ اڌ مهينن جو ٺهيل آهي.

ڪجھ ماخذ لفظ غزوه ۽ ان سان لاڳاپيل جمع مغازيءَ کي تنگ فني معنى ۾ استعمال ڪن ٿا انهن مهمن جو حوالو ڏيڻ لاءِ جن ۾ محمد صلي الله عليه وآله وسلم حصو ورتو هو، جڏهن ته لفظ سريا (جمع:سرایا) استعمال ڪيو ويو آهي انهن ابتدائي مسلمان مهمن لاءِ جتي هو ذاتي طور تي موجود نه هو. ٻيا ماخذ غزوه ۽ مغازي اصطلاحن کي عام طور تي استعمال ڪن ٿا ته جيئن ٻنهي قسمن جي سفرن جو حوالو ڏنو وڃي.

ابتدائي اسلامي ماخذن ۾ مهمن جي تاريخ ۾ اهم اختلاف موجود آهن. جيستائين ٻي صورت ۾ ذڪر نه ڪيو وڃي، هن فهرست ۾ ڏنل تاريخون مونٽگومري واٽ جي "مديني ۾ محمد" تي ٻڌل آهن، جيڪو بدلي ۾ ليون ڪيٽاني جي تجويز ڪيل تاريخ جي پيروي ڪري ٿو. 
مهمن جي فهرست

 قسم نالو عیسوي تاريخ ھجري سال1 سریه حمزه بن عبدالمطلب مارچ 623ع  1 هجري2 سریه عبيده بن حارث  اپريل 623ع 1 هجري 3 الخرار جي مھم مئي 623ع  1 هجري4(1) ودان جو گشت
(الابواء) آگسٽ 623ع 1 هجري5(2) بواط جي مهم سيپٽمبر، 623ع 2 هجري6(3) بدر جي پهرين مهم (صفوان) سيپٽمبر، 623ع 2 هجري7(4) ذوالعشيره جو گشت  ڊسمبر، 623ع 2 هجري8 نخله جي مهم جنوري، 624ع 2 هجري9(5) غزوہ بدر الرحيق المختوم، صفي الرحمن المباركفوري، الناشر: دار الهلال - بيروت، الطبعة الأولى 13 مارچ، 624عالرحيق المختوم، صفي الرحمن المباركفوري، الناشر: دار الهلال - بيروت، الطبعة الأولى 17 رمضان 2 ھجریالرحيق المختوم، صفي الرحمن المباركفوري، الناشر: دار الهلال - بيروت، الطبعة الأولى12(6) بنو قنيقاع جو محاصرو  اپريل، 624ع 2 هجري13(7) سويق جو معرڪو  مئي، 624ع  2 هجري14(8) الڪدر جو معرڪو  جون، 624ع  3 هجري15 ڪعب ابن اشرف جو قتل  آگسٽ، 624ع  3 هجري16(9) ذوالعمر جو ڇاپو  سيپٽمبر، 624ع  3 هجري17(10) بحران جو معرڪو  آڪٽوبر، 624ع 3 هجري18 ذي القرده جو ڇاپو  نومبر، 624ع 3 هجري19(11) غزوہ احد 23 مارچ، 625ع 3 هجري20(12) حمراء الاسد جي جنگ  مارچ، 625ع 3 هجري21 قطان جي مهم  جون، 625ع 4 هجري22 عبدالله ابن انيس جي مهم  جون، 625ع  4 هجري23 الراجي جي مهم  جولائي، 625ع 4 هجري24 بئر معونه جي مهم  جولائي، 625ع 4 هجري25(13) بنو نضیر سان جنگ  آگسٽ، 625ع  4 هجري26(14) بدر الموئد جي مهم  اپريل، 626ع 4 هجري27(15) ذات الرقه جي مهم  جون، 626ع 5 هجري28(16) دومہ الجندل جی مھم  سيپٽمبر، 626ع  5 هجري29 المريس جي مهم  جنوري، 627ع  5 هجري30(17) الاحزاب (خندق جی جنگ) اپریل، 627ع 5 هجري31(18) بنو قریظہ جو محاصرو  مئي، 627ع 5 هجري32 محمد ابن مسلمه جي مهم  جون، 627ع  6 هجري33(19) ٻنو لحيان تي حملو  جولائي، 627ع  6 هجري34 ذوالقرد جي مهم  آگسٽ، 627ع 6 هجري35 عڪاشه ابن محصن جي مهم  آگسٽ، 627ع  6 هجري36 بنو ثعلبه تي پهريون حملو  آگسٽ، 627ع  6 هجري37 بنو ثعلبه تي  ٻيون حملو   سيپٽمبر، 627ع  6 هجري38 زيد بن حارثه جي مهم (الجموم)  سيپٽمبر، 627ع 6 هجري39 زيد بن حارثه جي مهم (العيص)  سيپٽمبر، 627ع 6 هجري40 بنو ثعلبه تي  ٽيون حملو  آڪٽوبر، 627ع  6 هجري41 زيد بن حارثه جي مهم (الحسما)  آڪٽوبر، 627ع  6 هجري42 زيد بن حارثه جي مهم (وادي القري)    نومبر، 627ع 6 هجري43 عبدالرحمان بن عوف جي مهم  ڊسمبر، 627ع 6 هجري44 فدڪ جی مھم  628 6 هجري45 وادي القري جي ٻي مهم  628ع  6 هجري46 ڪرز بن جابر الفهري جو حملو  فيبروري، 628ع  6 هجري47 عبدالله ابن رواحه جي مهم  فيبروري، 628ع  6 هجري48(20) صلح حدیبیہ  مارچ، 628ع  6 هجري49(21) فدڪ جی فتح  مئي، 628ع  7 هجري50(22) غزوہ خيبر  مئي، 628ع  7 هجري51(23) وادي القري جي ٽئين مهم  مئي 628ع  7 هجري52 عمر ابن الخطاب جي مهم  ڊسمبر، 628ع 7 هجري53 ابوبڪر صديق جي مهم  ڊسمبر، 628ع 7 هجري54 بشير ابن سعد انصاري جي فدڪ ڏانهن مهم  ڊسمبر، 628ع  7 هجري55 غالب بن عبدالله الليثي جي مهم (ميفاه) جنوري، 629ع 7 هجري56 بشير ابن سعد الانصاري (يمن)  فيبروري، 628ع 	 7 هجري57 ابن ابي العوجا السلمي جي مهم  اپريل، 629ع 7 هجري58 غالب بن عبدالله الليثي (فدڪ) جي مهم مئي 629ع 7 هجري59 غالب بن عبدالله الليثي جي مهم (القديد)  جون، 629ع  8 هجري60 شجاع بن وھب الاسدي جي مهم  جون، 629ع 8 هجري61 ڪعب بن عمير غفاري جي مهم  جولاءِ 629ع  8 هجري62 موته جي جنگ سيپٽمبر، 629ع 8 هجري63 عمرو بن العاص جي مهم  آڪٽوبر، 629ع 8 هجري64 ابو عبيده بن الجراح جي مهم  آڪٽوبر، 629ع  8 هجري65 ابي حدرد الاسلميءَ جي مهم  نومبر، 629ع  8 هجري66 ابو قتاده بن ربيع الانصاري جو مهم (خديره)  نومبر، 629ع 8 هجري67 ابو قتاده بن ربيع الانصاري جي مهم (بطن عدم)  ڊسمبر، 629عڱ 8 هجري68(24) فتح مڪه  جنوري، 630ع  8 هجري69 خالد بن وليد جي مهم (نخله)  جنوري، 630ع 8 هجري70 عمرو بن العاص جو حملو  جنوري، 630ع 8 هجري71 سعد بن زيد اشهلي جو حملو  جنوري، 630ع 8 هجري72 خالد بن وليد جي مهم (بنو جذيمه)  جنوري، 630ع  8 هجري73(25) غزوہ حنین  جنوري، 630ع 8 هجري74 طفيل بن عمرو الدوسي جي مهم  جنوري، 630ع 8 هجري75(26) جنگ اوطاس  جنوري، 630ع 8 هجري76 ابو عامر اشعري جي مهم  جنوري، 630ع  8 هجري77 ابو موسيٰ اشعري جي مهم  جنوري، 630ع 8 هجري78(27) طائف جو محاصرو  فروری، 630ع  8 هجري79 عیینه بن حصن جي مهم  اپریل/مئي 630ع 9 هجري80 قتبه ابن عامر جي مهم  مئي/جون، 630ع  9 هجري81 ضحاڪ الڪلابي جي مهم  جون/جولاء، 630ع  9 هجري82 علقمه بن مجاذز جي مهم  جولاء/آگسٽ،  630ع 9 هجري83 علي ابن ابي طالب جي مهم (الفلس)  جولاء/آگسٽ،  630ع 9 هجري84 عڪاشه بن محصن جي مهم (عذره ۽ بليه)  630ع 9 هجري85(28) غزوہ تبوڪ آڪٽوبر-ڊسمبر، 630ع 9 هجري86 خالد بن الوليد جي دومة الجندل جي پهرين مهم  آڪٽوبر، 630ع 9 هجري87 ابو سفيان بن حرب جي مهم  630ع  9 هجري88 مسجد ضرار  کي ڊاهڻ  630ع  9 هجري89 خالد بن الوليد جي دومه الجندل جي ٻي مهم  اپريل، 631ع  9 هجري90 صُراد بن عبدالله جي مهم  اپريل، 631ع  9 هجري91 خالد بن الوليد جي مهم (نجران)  جون-جولاءِ، 631ع 10 هجري92 علي بن ابي طالب جي مهم (مذحج)  ڊسمبر، 631ع 10 هجري93 علي ابن ابي طالب جي مهم (همدان)  ڊسمبر، 631ع 10 هجري94 ذو الخُلصہ (بت) جو خاتمو  اپريل، 632ع 10 هجري95 اسامة بن زيد جي مهم (موته)  مئي، 632ع   10 هجري

حوالا

زمرو:اسلام
زمرو:سيرت
زمرو:تاريخ اسلام
زمرو:اسلامي جنگون
زمرو:اسلام سان لاڳاپيل فهرستون