نيو هيمپشائر

نيو هيمپشائر (New Hampshire) گڏيل رياستن جي اتر اوڀر جي نيو انگلينڊ علائقي ۾ هڪ رياست آهي. هن جون سرحدون ڏکڻ ۾ مئساچوسٽس، اولهه ۾ ورمونٽ، اوڀر ۾  مئن جي نار (Bay of Maine) ۽ اتر ۾ ڪينيڊين صوبي ڪيوبيڪ سان لڳن ٿيون. 50 يو ايس جي رياستن مان، نيو هيمپشائر پنجين ننڍي علائقي جي لحاظ کان ۽ ڏهين نمبر تي گھٽ آبادي واري رياست آهي، جنهن جي آبادي سال 2020ع جي مردم شماري جي مطابق 13,77,529 آهي. ڪونڪورڊ رياست جي گاديءَ جو هنڌ آهي ۽ مانچسٽر تمام گهڻي آبادي وارو شهر آهي. نيو هيمپشائر جو نعرو، "جيو آزاد يا مرو"، آمريڪي انقلابي جنگ ۾ ان جي ڪردار کي ظاهر ڪري ٿو؛ ان جي عرفيت، "گرينائيٽ اسٽيٽ"، ان جي وسيع گرينائيٽ فارميشن ۽ کوٽائي ڏانهن اشارو ڪري ٿو.   آمريڪا جي صدارتي اليڪشن جي چڪر ۾ پهرين پرائمري (آئووا ڪاڪس کان پوءِ) منعقد ڪرڻ ۽ ان جي نتيجي ۾ آمريڪي چونڊ سياست تي اثر انداز ٿيڻ لاءِ سڄي ملڪ ۾ مشهور آهي.

نيو هيمپشائر هزارين سالن تائين الگونڪوین (Algonquian) ڳالهائيندڙ ماڻهن جهڙوڪ ابينڪي جي آبادي هئي. يورپين 17 صدي جي شروعات ۾ پهتا، انگريزن ڪجهه ابتدائي غير مقامي آباديون قائم ڪيون. نيو هيمپشائر جو صوبو سال 1629ع ۾ قائم ٿيو، جنهن جو نالو انگريزي ڪائونٽي آف هيمپشائر جي نالي تي رکيو ويو. 1760ع واري ڏهاڪي دوران برطانوي نوآبادين ۽ تاج جي وچ ۾ وڌندڙ ڇڪتاڻ کان پوءِ، نيو هيمپشائر بغاوت جي ابتدائي عملن مان هڪ کي ڏٺو، 1774ع ۾ انگريزن کان فورٽ وليم ۽ ميري جي قبضي سان. برطانوي اتر آمريڪي ڪالونيون هڪ آزاد حڪومت ۽ رياستي آئين قائم ڪرڻ لاءِ؛ ڇهن مهينن کان پوء، هن آمريڪا جي آزاديء جي اعلان تي دستخط ڪيو ۽ برطانيه جي خلاف جنگ ۾ فوج، ٻيڙيون ۽ سامان شامل ڪيو. جون 1788ع ۾، اها نائين رياست هئي جنهن آمريڪي آئين جي تصديق ڪئي، ان دستاويز کي اثر ۾ آڻيندي. 19 صدي جي وچ ڌاري، نيو هيمپشائر غلامي جي خاتمي جو هڪ سرگرم مرڪز هو ۽ آمريڪا جي گهرو ويڙهه دوران 32,000 يونين سپاهين جي ويجهو ميدان ۾ آيو. جنگ کان پوءِ، رياست تيزيءَ سان صنعتي ترقي ۽ آباديءَ جي واڌ کي ڏٺو، ٽيڪسٽائل جي پيداوار، جوتا سازي، ۽ ڪاغذ سازي جو مرڪز بڻجي ويو؛ مانچسٽر ۾ اموسڪیگ (Amoskeag) ٺاھڻ واري ڪمپني ھڪڙي وقت ۾ دنيا جو سڀ کان وڏو ڪپهه جي ڪپڙي جو پلانٽ ھو. میریميڪ ۽ ڪنيڪٽیڪٽ درياءَ صنعتي ملن سان جڙيل هئا، جن مان گھڻا ڪينيڊا ۽ يورپ جا مزدور ملازم هئا. فرينچ ڪينيڊين مهاجرن جي سڀ کان اهم آمد ٺاهي ۽ اڄ سڀني نيو هيمپشائر جي رهاڪن جو تقريبا هڪ چوٿون  فرانسيسي آمريڪي نسل آهي. هڪ ملڪي رجحان جي عڪاسي ڪندي، نيو هیمپشائر جي صنعتي شعبي ٻي عالمي جنگ کان پوء رد ڪيو. سال 1950ع کان وٺي، ان جي معيشت ۾ مالي ۽ پيشه ورانه خدمتون، ريئل اسٽيٽ، تعليم، نقل و حمل ۽ اعلي ٽيڪنالاجي شامل ڪرڻ لاء متنوع، پيداوار اڃا به قومي اوسط کان وڌيڪ آهي. 1950ع جي ڏهاڪي جي شروعات ۾، ان جي آبادي وڌي وئي جيئن وڏيون شاهراهن ان کي گريٽر بوسٽن سان ڳنڍيو ۽ وڌيڪ مسافرن جي شهرن ڏانهن وڌيو. نيو هیمپشائر امير ترين ۽ سڀ کان وڌيڪ تعليم يافته رياستن مان آهي. اها نو رياستن مان هڪ آهي جنهن ۾ انڪم ٽيڪس کان سواءِ، سيلز، سرمائيداري حاصلات، يا وراثت تي ڪو به ٽيڪس نه آهي جڏهن ته تعليم کي فنڊ ڏيڻ لاءِ مقامي پراپرٽي ٽيڪس تي گهڻو انحصار ڪيو وڃي. نتيجي طور، ان جي رياستي ٽيڪس جو بار ملڪ ۾ سڀ کان گهٽ آهي. اهو ميٽرڪ ۾ مٿين ڏهن رياستن ۾ شامل آهي جهڙوڪ گورننس، صحت جي سار سنڀار، سماجي اقتصادي موقع ۽ مالي استحڪام. نيو هيمپشائر گهٽ ۾ گهٽ مذهبي رياستن مان هڪ آهي ۽ پنهنجي آزاد خيال سياسي ثقافت لاءِ مشهور آهي. اهو تازو ئي صدارتي چونڊن ۾ هڪ Swing رياست هو. ان جي جبلن واري ۽ وڏي جنگل واري علائقي سان، نيو هيمپشائر ۾ هڪ وڌندڙ سياحت وارو شعبو آهي جيڪو ٻاهرين تفريح تي مرڪز آهي. اهو اوڀر ساحل تي ڪجهه بلند اسڪائي جبلن تي آهي ۽ سياري جي راندين لاء هڪ اهم منزل آهي؛ مونادنوڪ جبل آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ چڙھيل جبلن مان آھي. ٻيون سرگرميون شامل آھن زوال جي پوک جو مشاهدو ڪرڻ، ڪيترن ئي ڍنڍن ۽ سامونڊي ڪناري سان سمر ڪوٽيز، لائوڊن ۾ نيو ھيمپشائر موٽر اسپيڊ وي تي موٽر اسپورٽس ۽ موٽرسائيڪل ھفتو، ويرس بيچ ۾ منعقد ڪيل ھڪ مقبول موٽرسائيڪل ريلي. لاکونيا ۾. وائيٽ مائونٽين نيشنل فاريسٽ ۾ ورمونٽ ۽ مين جي وچ ۾ اڪثر اپالاچين پيچرو شامل آهي، ۽ ان ۾ مائونٽ واشنگٽن آٽو روڊ آهي، جتي سياح 6,288 فوٽ (1,917 ميٽر) مائونٽ واشنگٽن جي چوٽيءَ تي چڙهي سگهن ٿا.

 تاريخ 
جاگرافي 
آبادي
قانون ۽ حڪومت
معيشت
ٽرانسپورٽ
تعليم
ثقافت 
پڻ ڏسو
حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

ریاستي حڪومت

 New Hampshire Almanac
 Visitnh.gov, New Hampshire Office of Travel and Tourism Development
آمريڪي حڪومت
 New Hampshire State Guide from the Library of Congress
 Energy Facts for New Hampshire
 New Hampshire State Facts , USDA Economic Research Service
 USGS real-time, geographic, and other scientific resources of New Hampshire
بیا

 Internet Movie Database listing of films shot in the state
 New Hampshire Historical Society
 NH Rocks New Hampshire Statewide Destination Marketing Organization

زمرو:نيو هئمشائر
زمرو:نيو انگلينڊ
زمرو:اوڀرين اتر آمريڪا
زمرو:نيو انگلينڊ جي رياستون
زمرو:اوڀرين اتر آمريڪا جون رياستون
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون
زمرو:آمريڪا ۾ 1788 ادارا 
زمرو:مين لينڊ/متصل آمريڪا 
زمرو:1788 ۾ قائم ٿيندڙ رياستون ۽ علائقا زمرو:آمريڪا جي اوڀر ساحل جون رياستون