علامه اقبال جو مقبرو

علامه اقبال جو مزار (اردو: مزارِ اقبال)، پاڪستان جي قومي شاعر، علامه محمد اقبال جي آخري آرامگاهه آهي. مغليه انداز ۾ ٺهيل، مقبرو لاهور، پنجاب، پاڪستان ۾ حضوري باغ جي اندر مغليه دور جي مشهور بادشاهي مسجد جي ديوارن جي ڀرسان واقع آهي.
کاٻو|thumb| محمد اقبال، 1930ع ۾ مسلم ليگ جو صدر

 پس منظر 
اقبال پاڪستان تحريڪ جي پويان هڪ اهم انسپائريشن هو، ۽ پاڪستان ۾ مفڪر پاڪستان (پاڪستان جو مفڪر) يا شير مشرق (مشرق جو شاعر) جي نالي سان مشهور آهي.Annemarie Schimmel, Muhammad Iqbal 1873–1938: The Ascension of the Poet, Die Welt des Islams, New Ser., Vol. 3, Issue 3/4. 1954. pp. 145–157 اقبال 21 اپريل 1938ع تي 60 سالن جي ڄمار ۾ لاهور ۾ وفات ڪئي، جنهن جي مزار تي روزانو هزارين زائرين اچي حاضري ڀري هن شاعر ۽ فلسفي کي خراج عقيدت پيش ڪن ٿا. چيو وڃي ٿو ته مصطفيٰ ڪمال اتاترڪ مولانا رومي جي مقبري مان گڏ ڪيل زمين هن قبر تي اڇلائڻ لاءِ موڪلي هئي.

 تاريخ 
اپريل 1938ع ۾ اقبال جي وفات کان پوءِ جلد ئي هڪ ڪميٽي جوڙي وئي جنهن جي صدارت چوڌري محمد حسين ڪئي.

هن يادگار جي تعمير ۾ هڪ وڏو مسئلو ڪافي پئسن جي کوٽ هئي. ڪميٽيءَ فيصلو ڪيو ته مقامي حڪومتن ۽ رياستي حڪمرانن کان ڪو به عطيو قبول نه ڪيو وڃي، تنهن ڪري اقبال جي دوستن، مداحن ۽ شاگردن جي امداد ذريعي فنڊ گڏ ڪيا ويا.A great eastern poet, philosopher, Subhash Parihar, The Tribune India, 10 July 1999

 فن تعمير 
فن تعمير ۾ طرزن جو مجموعو آھي؛ بهرحال، اهو خاص طور تي مغل طرز جي عڪاسي ڪري ٿو. اڏاوت مڪمل طور تي ڳاڙهي پٿر جي ٺهيل آهي، Mohammad Waliullah Khan, Lahore and Its Important Monuments, Department of Archaeology and Museums, Government of Pakistan. 1964. p.89-91 جيڪا جئپور، برطانوي هندستان مان، ۽ مڪران، راجپوتانا کان ماربل تعمير ڪئي وئي هئي. 1947ع ۾ پاڪستان جي آزاديءَ کان پوءِ هندستان مان لال پٿر جي برآمد تي پابندين سبب تعميراتي ڪم متاثر ٿيو. مقبري جي اندرئين سطح تي اقبال جي شعري تصنيف ”زبورِ عجم“ (فارسي زبور) مان هڪ غزل جا ڇهه سٽون اُڪريل آهن.Annemarie Schimmel, Islam in the Indian Subcontinent (Handbuch Der Orientalistik), Brill. 1980.  ٻاهران، هڪ ننڍڙو باغ آهي، جيڪو ننڍن پلاٽن ۾ ورهايل آهي. هن مقبري کي حيدرآباد دکن جي ان وقت جي چيف آرڪيٽيڪٽ نواب زين يار جنگ بهادر ٺاهيو هو ۽ ان جي تعمير ۾ تيرهن سال لڳا، جن تي لڳ ڀڳ هڪ لک (100000) پاڪستاني روپين جي لاڳت آئي. دير جو وڏو سبب آزاديءَ کان پوءِ هندستان ۾ جئپور کان لال پٿر جو روڪ هو.Iqbal’s final resting place, Amna Nasir Jamal, 20 April 2002, Dawn

 قبر ۽ مقبرو 
مستطيل مقبري جي اڀرندي ۽ ڏاکڻي طرف ترتيب وار ٻه دروازا آهن، جيڪي سنگ مرمر سان جڙيل آهن، جڏهن ته سينوٽاف پاڻ اڇي سنگ مرمر جو ٺهيل آهي. مقبرو افغانستان جي ماڻهن طرفان تحفو هو، ۽ ليپيس لازولي مان ٺهيل آهي ۽ افغانستان ۾ لکيل خطاطي ۾ قرآني آيتن سان لکيل آهي.

 تحفظ 
مقبرو ڪمپليڪس پنجاب جي آرڪيالاجي ڊپارٽمينٽ جي محفوظ ورثي جي يادگارن تي درج ٿيل آهي.

 گيلري 

 پڻ ڏسو 
باب:پاڪستان 
 باب:پنجاب 
 باب:فن تعمير 
 شاهہ عبداللطيف ڀٽائي جي مزار
 مزار قائد، ڪراچي 
 بادشاهي مسجد، لاهور
 تاج محل، ڀارت
 آصف خان جو مقبرو
 جهانگير جو مقبرو
 نورجهان جو مقبرو
 آرڪيٽيڪچر پورٽل
 مزارن جي فهرست

 حوالا 

زمرو:اندرون لاهور
زمرو:لاھور ۾ مقبرا
زمرو:پاڪستان جا مقبرا