وين ڊائگرام

وين ڊائگرام (انگريزي: Venn diagram) هڪ بصري ڊاگرام اسلوب آهي، جيڪو سيٽن جي وچ ۾ منطقي لاڳاپن کي ڏيکارڻ لاءِ استعمال ڪيو ويندو آهي. هن طريقي کي 1880ع واري ڏهاڪي ۾ برطانوي فلسفي ۽ رياضي دان جان وين (1834–1923) پاران مشهور ڪيو ويو.Venn, John (1881). On the Diagrammatic and Mechanical Representation of Propositions and Reasonings. Philosophical Magazine. وين ڊائگرام رياضي، منطق، شماريات، امڪان، لسانيات ۽ ڪمپيوٽر سائنس جهڙن ڪيترن ئي علمي شعبن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿيندو آهي.Wikipedia contributors. "Venn diagram." Wikipedia, The Free Encyclopedia.

 تاريخ 
وين ڊائگرام جو بنيادي تصور جان وين پاران 1881ع ۾ شايع ٿيل مقالي On the Diagrammatic and Mechanical Representation of Propositions and Reasonings ۾ پيش ڪيو ويو.بهرحال، وين کان اڳ به سيٽن ۽ منطقي لاڳاپن کي تصويري صورت ۾ بيان ڪرڻ جون ڪوششون ٿيون هيون.

1712ع ۾ ڪرسچن ويز پنهنجي ڪتاب نيوڪليس لوگيڪو ويزيانو ۾ منطقي درجابندي لاءِ ڊاگرام استعمال ڪيا Wells, Christian (1712). Nucleus Logico-Weissianus.. ان کان پوءِ 1768ع ۾ مشهور رياضي دان ليون هارڊ ايلر پنهنجي ڪتاب جرمن شهزادي ڏانهن خط ۾ اهڙا ڊاگرام پيش ڪيا، جيڪي اڄڪلهه ايلر ڊائگرام جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا.Euler, Leonhard (1768). Letters to a German Princess.

 جوڙجڪ ۽ خاصيتون 
وين ڊائگرام ۾ سيٽن جي نمائندگي ڪرڻ لاءِ جهاز (plane) تي ٺهيل سادي بند وکر استعمال ڪيا ويندا آهن. عام طور تي اهي وکر حلقا يا بيضوي شڪلون هوندا آهن، جن جي اوورليپ ذريعي سيٽن جي وچ ۾ گڏيل ۽ الڳ لاڳاپن کي ظاهر ڪيو ويندو آهي.

 استعمال 
وين ڊائگرام مختلف علمي شعبن ۾ استعمال ٿين ٿا، جن ۾:
 رياضي ۽ سيٽ نظريو
 شماريات ۽ امڪان
 منطق
 لسانيات
 ڪمپيوٽر سائنس  
شامل آهن.

 تعليمي اهميت 
وين ڊائگرام تعليمي ميدان ۾ خاص اهميت رکن ٿا، ڇو ته اهي پيچيده خيالن کي سادي بصري صورت ۾ پيش ڪن ٿا. ابتدائي ۽ ثانوي تعليم ۾ انهن جو استعمال شاگردن جي سمجهه کي بهتر بڻائي ٿو.

 حوالا