منيسوٽا

منيسوٽا (Minnesota) آمريڪا جي گڏيل رياستن جي اپر مڊ ويسٽرن علائقي ۾ هڪ رياست آهي. اها علائقي جي لحاظ کان 12هين وڏي آمريڪي رياست آهي ۽ 22هين وڏي آبادي واري رياست آهي، جنهن ۾ 57 لک 50 هزار کان وڌيڪ آبادي آهي. منيسوٽا کي ”10,000 ڍنڍن جي زمين“ جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو پر اصل ۾ 14,380 تازي پاڻي جا علائقا آهن جن ۾ هر هڪ گهٽ ۾ گهٽ ڏهه ايڪڙن تي مشتمل آهي. رياست جو تقريباً ٽيون حصو ٻيلن تي مشتمل آهي. باقي گهڻو حصو پريري ۽ زرعي زمين آهي. 60 سيڪڙو کان وڌيڪ مينيسوٽن (تقريبن 37 لک) مينياپولس۔سينٽ پال ميٽروپوليٽن علائقي ۾ رهن ٿا، جيڪي ”ٽوئن سٽيز“ جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا، رياست جو مکيه سياسي، اقتصادي ۽ ثقافتي مرڪز ۽ آمريڪا ۾ 16هين نمبر وڏو ميٽروپوليٽن علائقو آهي. ننڍي ميٽروپوليٽن ۽ مائڪروپوليٽن شمارياتي علائقن ۾، ڊلوٿ، منڪاتو، مور هيڊ، روچيسٽر، ۽ سينٽ ڪلائوڊ شامل آهن.

منيسوٽا، جنهن جو نالو ڊڪوٽا ٻوليءَ مان پيو آهي، 11هين صدي قبل مسيح جي ووڊلينڊ دور کان وٺي مختلف اندين ماڻهو آباد هئا. لڳ ڀڳ 200 ۽ 500 عيسوي جي وچ ۾، مقامي هوپ ويل روايت جا ٻه علائقا؛ اتر ۾ لورل ڪمپليڪس ۽ ڏکڻ ۾ مسيسپي درياء جي وادي ۾ ٽرمپيليائو هوپويل، سامهون آيا.   اپر مسیسيپي ڪلچر، جنهن ۾ اونوٽا ماڻهن ۽ ٻين سايووان ڳالهائيندڙن تي مشتمل آهي، 1000 عيسوي جي لڳ ڀڳ اڀري ۽ 17ھین صدي عيسويء ۾ يورپين جي آمد تائين جاري رهي. فرانسيسي ڳولا ڪندڙ ۽ مشنري ابتدائي يورپين هئا جيڪي علائقي ۾ داخل ٿيا، ڊڪوٽا، اوجيبوي ۽ مختلف انيشينابي قبيلن سان مقابلو ڪيو. گهڻو ڪري جيڪو هاڻي مينيسوٽا آهي لوزيانا جي وسيع فرينچ قبضي جو حصو بڻيو، جيڪو آمريڪا سال 1803ع ۾ خريد ڪيو. ڪيترن ئي علائقائي تنظيمن کان پوء، مينيسوٽا علائقي کي سال 1858ع ۾ 32 هين رياست طور يونين ۾ داخل ڪيو ويو. منيسوٽا جو سرڪاري نعرو ،     "L' Étoile du Nord" (اتر جو ستارو) فرانسيسي ۾ واحد رياستي نعرو آهي؛ هن جملي کي رياستي حيثيت کان ٿوري دير بعد اختيار ڪيو ويو ۽ رياست جي شروعاتي فرانسيسي ڳولا ڪندڙن ۽ ان جي پوزيشن کي ظاهر ڪري ٿو جيڪو گڏيل رياستن ۾ اتر واري رياست آهي. آمريڪي فرنٽيئر جي حصي جي طور تي، مينيسوٽا سڄي ملڪ مان آبادگارن کي راغب ڪيو. ان جي ترقي شروعاتي طور تي ڪاٺ، زراعت ۽ ريلوي جي تعمير تي ٻڌل هئي. 20ھین صدي جي شروعات ۾، يورپي مهاجر وڏي تعداد ۾ آيا، خاص ڪري اسڪينڊينیويا، جرمني ۽ وچ يورپ کان؛ ڪيترائي سال 1848ع جي ناڪام انقلابن سان ڳنڍيل هئا، جن جزوي طور تي مزدور ۽ سماجي سرگرمي جي مرڪز طور رياست جي ترقي کي متاثر ڪيو. منيسوٽا جي تيزيءَ سان صنعتي ۽ شهري ترقيءَ 19هين صديءَ جي آخر ۽ 20هين صديءَ جي شروعات ۾ وڏين سماجي، معاشي ۽ سياسي تبديلين کي جنم ڏنو؛ رياست مزدورن جي حقن، عورتن جي ووٽ جي حق ۽ سياسي سڌارن ۾ سڀ کان اڳتي هئي. نتيجي طور، مينيسوٽا مڊ ويسٽرن رياستن جي وچ ۾ منفرد آهي ڊيموڪريٽڪ پنتيجي طور، مينيسوٽا مڊ ويسٽرن رياستن جي وچ ۾ منفرد آهي ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ جو تعلق مضبوط هجڻ جي ڪري، 1976 کان وٺي هر ڊيموڪريٽڪ صدارتي اميدوار کي ووٽ ڏنو آهي، ڪنهن ٻئي آمريڪي رياست جي ڀيٽ ۾.

20ھین صدي عيسويءَ جي آخر کان وٺي، مينيسوٽا جي معيشت روايتي صنعتن کان مختلف ٿي چڪي آهي جيئن ته زراعت ۽ وسيلن جي کوٽائي کان وٺي خدمتن، ماليات ۽ صحت جي سنڀال؛ ان جي نتيجي ۾ مجموعي گھربل پيداوار (GDP) ۽ في شخص آمدني جي لحاظ کان امير ترين رياستن مان ھڪڙو آھي. مينيسوٽا 11 وفاقي طور تي تسليم ٿيل اصلي آمريڪي تحفظات جو گھر آهي (ست اوجيبو، چار ڊڪوٽا)، ۽ ان جي ثقافت، ڊيموگرافڪ، ۽ مذهبي منظرنامو اسڪينويانا ۽ جرمن اثر کي ظاهر ڪن ٿا. وڌيڪ تازن ڏهاڪن ۾، رياست وڌيڪ گهڻ ثقافتي ٿي چڪي آهي، ٻنهي وڏن گهريلو لڏپلاڻ ۽ لاطيني آمريڪا، ايشيا، آفريڪا جي هارن، ۽ وچ اوڀر کان اميگريشن؛ رياست ۾ صومالي آمريڪن جي قوم جي سڀ کان وڏي آبادي ۽ ٻيو نمبر وڏو هامونگ برادري آهي. مينيسوٽا جي   زندگي جي معيار ۽ تعليم جي سطح آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ آهن ۽ اهو روزگار، وچين آمدني، حفاظت، ۽ گورننس جي ميٽرڪس ۾ بهترين رياستن ۾ شامل آهي. :ارٽيءَ جو تعلق مضبوط مضبوط هجڻ جي ڪري، 1976 کان وٺي هر ڊيموڪريٽڪ صدارتي اميدوار کي ووٽ ڏنو آهي، ڪنهن ٻئي آمريڪي رياست جي ڀيٽ ۾.() 20 صدي عيسويءَ جي آخر کان وٺي، مينيسوٽا جي معيشت روايتي صنعتن کان مختلف ٿي چڪي آهي جيئن ته زراعت ۽ وسيلن جي کوٽائي کان وٺي خدمتن، ماليات ۽ صحت جي سنڀال؛ ان جي نتيجي ۾ مجموعي گھربل پيداوار (GDP) ۽ في شخص آمدني جي لحاظ کان امير ترين رياستن مان ھڪڙو آھي. مينيسوٽا 11 وفاقي طور تي تسليم ٿيل اصلي آمريڪي تحفظات جو گھر آهي (ست اوجيبو، چار ڊڪوٽا)، ۽ ان جي ثقافت، ڊيموگرافڪ، ۽ مذهبي منظرنامو اسڪينويانا ۽ جرمن اثر کي ظاهر ڪن ٿا. وڌيڪ تازن ڏهاڪن ۾، رياست وڌيڪ گهڻ ثقافتي ٿي چڪي آهي، ٻنهي وڏن گهريلو لڏپلاڻ ۽ لاطيني آمريڪا، ايشيا، آفريڪا جي هارن، ۽ وچ اوڀر کان اميگريشن؛ رياست ۾ صومالي آمريڪن جي قوم جي سڀ کان وڏي آبادي ۽ ٻيو نمبر وڏو هامونگ برادري آهي. مينيسوٽا جي معيار جي زندگي ۽ تعليم جي سطح آمريڪا ۾ سڀ کان وڌيڪ آهن ۽ اهو ميٽرڪ ۾ بهترين رياستن ۾ شامل آهي جهڙوڪ روزگار، وچين آمدني، حفاظت، ۽ گورننس. 

 نالو  
 تاريخ  
 جاگرافي  
 قانون ۽ حڪومت  
 سياست  
 شهر ۽ ڳوٺ 
 آبادي 
 معيشت 
 ٽرانسپورٽ 
 صحت 
 تعليم 
 ثقافت 
 ميڊيا 
 راندين، تفريح ۽ سياحت 
 پڻ ڏسو 
ٻاهريان ڳنڍڻا

حوالا

زمرو:منيسوٽا رياست
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون