باوچي رياست

باؤچي (فولا: 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤦𞤢𞤵𞤷𞥅𞤭: ليدي باؤچي) نائيجيريا جي اتر-اوڀر جيوپولٽيڪل زون ۾ هڪ رياست آهي. ان جي سرحد اتر ۾ جيگاوا، اتر اوڀر ۾ يوبي، اوڀر ۾ گومبي، ڏکڻ ۾ تارابا ۽ پليٽو، اولهه ۾ ڪدونا ۽ اتر اولهه ۾ ڪانو سان ملن ٿيون. ان جو نالو تاريخي شهر باؤچي تان ورتو ويو آهي، جيڪو ان جي گاديءَ جو هنڌ پڻ آهي. رياست سال 1976ع ۾ ٺهي هئي، جڏهن اڳوڻي اتر-اوڀر رياست کي ٽوڙيو ويو هو. ان ۾ اصل ۾ اهو علائقو به شامل هو جيڪو هاڻي گومبي رياست آهي، جيڪو سال 1996ع ۾ هڪ الڳ رياست بڻجي ويو.

باؤچي رياست ايراضيءَ ۽ آبادي، ٻنهي لحاظ کان نائيجيريا جي پنجين نمبر وڏي ۽ رياست آهي، جنهن جي آبادي 2022ع تائين اندازاً 83,08,800 کان وڌيڪ آهي. رياست جاگرافيائي طور تي، ڏکڻ ۾ اولهه سوڊاني سوانا ۽ اتر ۾ خشڪ، نيم ريگستاني اولهه سوانا جي وچ ۾ ورهايل آهي، جنهن ۾ ڏکڻ اولهه ۾ جبل جوس پليٽيو جو هڪ ننڍڙو حصو به شامل آهي. رياست جي منظرنامي جي هڪ اهم ممتاز خاصيت يانڪاري نيشنل پارڪ آهي، جيڪو ڏکڻ باؤچي رياست ۾ هڪ وڏو جهنگلي جيوت پارڪ آهي جنهن ۾ پاڻي جي هرڻ، ڀَنسَ، پٽاس بندر،  دريائي گھوڙي ۽ ٻارهن سڳن واري هرڻن جي وڏي آبادي شامل آهي، انهي سان گڏ نائيجيريا جي آخري بچيل، اولهه آفريڪي شينهن، اولهه آفريڪي بگھڙ ۽ آفريڪي جهنگ جي هاٿي جي آبادي پڻ شامل آهي. 

جيڪو هاڻي باؤچي رياست آهي اهو علائقو ڪيترن ئي نسلي گروهن پاران آباد ڪيو ويو آهي، جن ۾ مرڪزي علائقي ۾ بوليوا، بوتاوا ۽ وارجي؛ اتر ۾ فولاني، ڪانوري، ۽ ڪرائي-ڪرائي؛ باؤچي شهر ۽ ان جي چوڌاري بانڪل، جاڪو ۽ گيراوا؛ ڏکڻ ۾ زار ۽ گواڪ؛ ڏکڻ اوڀر ۾ ڊگوراوا؛ ۽ ڏکڻ اولهه ۾ جاراوا شامل آهن. مذهبي طور تي، رياست جي آبادي جو وڏو حصو،  80 سيڪڙي کان وڌيڪ مسلمان آهي، عيسائي 15 سيڪڙو ۽ روايتي مذهب 5 سيڪڙو آهن.  

هڪ وڏي زراعت تي ٻڌل رياست جي حيثيت سان، باؤچي جي معيشت جزوي طور تي چوپائي مال ۽ پوکون، جهڙوڪ ڪپهه، مونگ ڦلي، باجري، ٽماٽن ۽ يام جي فصل تي ڀاڙي ٿي. جديد آبپاشي منصوبن سان گڏ زرعي پيداوار ۾ اضافو ٿيو آهي. ٻين صنعتن ۾ غذائي شيئن جي پروسيسنگ ۽ پيڪنگ جي صنعت، ٽن ۽ ڪولمبائيٽ جي کاڻ کوٽائي ۽ سياحت (يانڪاري نيشنل پارڪ ۽ گرم چشمن جي) شامل آهن.

تاريخ

حوالا

زمرو:نائيجيريا
زمرو:نائيجيريا جي رياستون