وچ اوڀر

وچ اوڀر (Middle East) (اصطلاح اصل ۾ انگريزيءَ ۾ ٺھيل آھي) ھڪ جيو پوليٽيڪل علائقو آھي جنھن ۾ جزيرة العرب (سعودي عرب، يمن، اومان، گڏيل عرب امارتون، قطر ۽ بحرين)، سر زمين شام (شام، اردن، فلسطين، اسرائيل ۽ لبنان)، ترڪي، مصر، ايران ۽ عراق شامل آھن. اهو اصطلاح 20 صدي جي شروعات ۾ ويجھو اوڀر (جيئن ته ڏور اوڀر جي مخالفت) جي بدلي جي طور تي وسيع استعمال ۾ آيو. اصطلاح "وچ اوڀر" ان جي بدلجندڙ وصفن تي ڪجهه مونجهارو پيدا ڪيو آهي ۽ پڻ يورو سينٽرڪ ڏٺو وڃي ٿو. علائقي ۾ شامل علائقن جي وڏي اڪثريت اولھہ ايشيا جي ويجهڙائي سان لاڳاپيل تعريف ۾ شامل آهي، پر ڏکڻ قفقاز کان سواء ۽ ان کان سواء سمورو مصر (صرف سينائی ​​نه) ۽ سڄو ترڪي (صرف اوڀر تھريس کان سواء حصو نه) شامل آهي.

اڪثر وچ اوڀر جا ملڪ (18 مان 13) عرب دنيا جو حصو آهن. خطي ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارا ملڪ مصر، ترڪي ۽ ايران آهن، جڏهن ته سعودي عرب علائقي جي لحاظ کان سڀ کان وڏو وچ اوڀر وارو ملڪ آهي. وچ اوڀر جي تاريخ قديم زماني کان وٺي، علائقي جي جيو پوليٽيڪل اهميت کي هزارين سالن تائين تسليم ڪيو ويو آهي. ڪيترن ئي وڏن مذهبن جي شروعات وچ اوڀر ۾ آهي، جن ۾ يهوديت، عيسائيت ۽ اسلام شامل آهن. عرب علائقي ۾ مکيه نسلي گروهه آهن، جن جي پٺيان ترڪ، پارسي، کرد، آذري، قبطي، يهودي، اشوري، عراقي ترڪمان، يزدي ۽ قبرصی يوناني آهن.

وچ اوڀر ۾ عام طور تي گرم، خشڪ آبهوا آهي، خاص ڪري عرب ۽ مصري علائقن ۾. هتي جي محدود علائقن ۾ زراعت کي هٿي وٺرائڻ لاءِ ڪيترائي وڏي نديون آبپاشي فراهم ڪن ٿيون، جهڙوڪ مصر ۾ نيل ڊيلٽا، ميسوپوٽيميا (عراق ء ترڪي) جي دجلا ۽ فرات جا واٽر شيڊز، ۽ اردن نديءَ جو ٽڪنڊو جيڪو گهڻو ڪري ليوانت (سر زمین شام) تائين ڦهليل آهي. اهي علائقا مجموعي طور تي زرخيز چنڊ (Fertile Crescent) جي نالي سان سڃاتا وڃن ٿا، ۽ ان جي بنيادي حصي تي مشتمل آهي جنهن کي مورخن ڊگهي عرصي کان تهذيب جي پنڊال (Craddle) طور حوالو ڏنو آهي (هڪ ليبل هاڻي دنيا جي ڪيترن ئي علائقن تي لاڳو ٿئي ٿو). ان جي ابتڙ، ليوانت جي ساحل ۽ ترڪي جي اڪثر علائقن ۾ نسبتاً معتدل آبهوا آهي، عام طور تي ميڊيٽرينين سمنڊ جي، خشڪ اونهاري ۽ ٿڌي، ٿڌڙي سياري سان. 

اڪثر ملڪ جيڪي فارس جي نار جي سرحد سان لڳل آهن انهن وٽ پيٽروليم جا وسيع ذخيرا آهن، جن ۾ عرب جزيره نما جي بادشاهتون خاص طور تي پيٽروليم جي برآمدات مان اقتصادي طور تي فائدو حاصل ڪري رهيا آهن. خشڪ آبهوا ۽ فوسل ايندھن جي صنعت تي بھترين انحصار جي ڪري، وچ اوڀر ٻنهي موسمي تبديليءَ ۾ بھترين مددگار آھي ۽ ھڪڙو خطو توقع آھي جو ان کان سخت منفي اثر پيو.

خطي جا ٻيا تصور موجود آهن جن ۾ وسيع وچ اوڀر ۽ اتر آفريڪا (MENA) شامل آهن، جنهن ۾ المغرب ۽ سوڊان جون رياستون شامل آهن، يا "گريٽر مڊل ايسٽ" جنهن ۾ اوڀر آفريڪا جا حصا، موريتانيا، افغانستان، پاڪستان ۽ ڪڏهن ڪڏهن ڏکڻ قفقاز ۽ وچ ايشيا پن شامل آھن.

اصطلاح
ملڪ
  Afghanistan












  is a territory and not a recognized country






جزوي طور تي تسليم ٿيل ملڪ يا علائقا




  (Rojava)

ملڪ ۽ علائقا
 خود مختار ملڪ 








 فلسطين 






 جزوي طور تسلیم ٿیل ملڪ/علائقا 
 فلسطين 

 عراقی کردستان
 (ترک جمھوریا شمالی قبرص)
 شامی کردستان

تاريخ
آبادي
معيشت 
آبهوا جي تبديلي
پڻ ڏسو
خارجي لنڪس

حوالا

زمرو:ايشيا
زمرو:وچ اوڀر
زمرو:ايشيا جي جاگرافي