هو چي منھ شهر

هو چي منھ شهر (انگريزي: Ho Chi Minh City، ويٽنامي: Thành phố Hồ Chí Minh)، تاريخي طور تي ۽ اڃا تائين عام طور تي سائيگون (فرانسيسي: Sài Gòn)  جي نالي سان مشهور آهي، ويتنام جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي جنهن جي آبادي سال 2023ع جي مطابق ۾ لڳ ڀڳ هڪ ڪروڙ هئي. شهر جي جاگرافي دريائن ۽ واهن جي ذريعي بيان ڪئي وئي آهي، جن مان سڀ کان وڏو سائيگون درياهه آهي. هڪ ميونسپلٽي جي حيثيت سان، هوچي منھ شهر جي 16 شهري ضلعن، پنج ڳوٺاڻا ضلعن ۽ هڪ ميونسپل شهر (ذيلي شهر) تي مشتمل آهي. ويتنام ۾ سڀ کان وڏي مالي مرڪز جي حيثيت سان، هو چي منھ شهر وٽ ويتنام جي سڀني صوبن ۽ شهر مان سڀ کان وڏي مجموعي علائقائي گهريلو پيداوار آهي، جيڪو ملڪ جي ڪل گهريلو پيداوار جو چوٿون حصو ڏئي ٿي.    هو چي منھ شهر جو ميٽروپوليٽن علائقو ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪن جي تنظيم، آسيان (ASEAN) جي 5هين وڏي معيشت آهي، جيڪو آسيان ملڪن جي راڄڌانين کان ٻاهر سڀ کان وڏي پڻ آهي.

اهو علائقو شروعاتي طور تي ڪمبوڊين رياستن جو حصو هو جيستائين اهو 1698ع ۾ ويٽنامي نگوئين لارڊز جي رياست جو حصو نه بڻيو، ڇاڪاڻ ته ڊاِ ويٽ جي نام تيئن جي توسيع پسند پاليسي هئي. اهو نگوئين بادشاهن جي آخر ۾ نگوئين خاندان جي ٺهڻ کان اڳ جو گاديءَ جو هنڌ هو. سائيگون جي قلعي جي زوال کان پوءِ، اهو سال 1862ع کان 1949 تائين فرانسيسي ڪوچينچينا جو گاديءَ جو هنڌ بڻيو. اهو 1887ع کان 1902ع تائين فرانسيسي انڊوچائنا ۽ ٻيهر 1945ع کان 1954ع ۾ ان جي خاتمي تائين جو گاديءَ جو هنڌ پڻ رهيو. فرانس پاران ويتنام جي آزادي ۽ اتحاد کي تسليم ڪرڻ کان پوءِ، اهو 1949ع کان 1955ع تائين ويتنام رياست جو گاديءَ جو هنڌ رهيو. سال 1954ع جي ورهاڱي کان پوءِ، اهو ڏکڻ ويتنام جو گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو جيستائين ان تي اتر ويتنام قبضو نه ڪيو.  1976ع ۾ هڪ متحد ڪميونسٽ رياست ٺاهي وئي ۽ شهر جو نالو انهن جي اڳوڻي اڳواڻ هو چي منھ جي نالي تي رکيو. 1990 جي ڏهاڪي جي شروعات ۾، شهر ۾ تيزي سان واڌ ۽ جديديت آئي، جنهن ويٽنام جي جنگ کان پوءِ جي معاشي بحالي ۾ حصو ورتو ۽ ان جي بين الاقوامي واپاري مرڪز جي حيثيت کي بحال ڪرڻ ۾ مدد ڪئي. 

هو چي من شهر جي هڪ ڊگهي روايت آهي ته اهو ڏکڻ ويٽنام ۾ خاص طور تي ۽ عام طور تي ويٽنام ۾ معيشت، تفريح ۽ تعليم جي مرڪزن مان هڪ آهي. اهڙي طرح، شهر ويٽنام ۾ سڀ کان مصروف بين الاقوامي ٽرانسپورٽ مرڪز پڻ آهي، ڇاڪاڻ ته ٽين سن نٿ انٽرنيشنل ايئرپورٽ ويٽنام ۾ تقريبن اڌ بين الاقوامي آمدن جو حساب رکي ٿو ۽ شهر جي بندرگاهه ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ مصروف ترين ڪنٽينر بندرگاهن مان هڪ آهي. هو چي منھ شهر پڻ هڪ سياحتي ڪشش جو ماڳ آهي. شهر جي ڪجهه جنگي ۽ تاريخي نشانن ۾ آزادي محل، لينڊ مارڪ 81 (ويتنام ۾ سڀ کان وڏي عمارت)، جنگ جي باقيات ميوزيم ۽ بنھ ٿانھ مارڪيٽ شامل آهن. شهر پنهنجي تنگ گهٽين ۽ رات جي زندگي جي لاءِ پڻ مشهور آهي. هن وقت، هو چي منھ شهر سمنڊ جي سطح ۾ واڌ ۽ ٻوڏ جي وڌندڙ خطرن سان گڏوگڏ عوامي انفراسٽرڪچر تي سخت دٻاءُ کي منهن ڏئي رهيو آهي. 

نالو 
تاريخ
جاگرافي
انتظام
آباديات 
بنيادي ڍانچو
ٽرانسپورٽ
معيشت
صحت جي سار سنڀال
تعليم 
سياحت
ثقافت

پڻ ڏسو
ٻاهريان ڳنڍڻا

Official website  (archived 18 February 2010)
Ho Chi Minh City People's Council (archived 26 October 2015)


Category:1698 establishments in Vietnam
Category:Populated places established in 1698
Category:Cities in Vietnam
Category:Port cities in Vietnam
Category:Capitals of former nations

حوالا

زمرو:شهر
زمرو:ويٽنام
زمرو:ويٽنام ۾ شهر