ڪوسووو

ڪوسوو (Cosovo)، سرڪاري طور تي ڪوسوو جمهوريه، ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ هڪ خشڪي سان گھريل ملڪ آهي جنهن کي جزوي سفارتي سڃاڻپ حاصل آهي. ان جي ڏکڻ اولهه ۾ البانيا، اولهه ۾ مونٽي نيگرو،  اتر ۽ اوڀر ۾ سربيا ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ اتر مقدونيا آهن. اها 10,887 چورس ڪلوميٽر (4,203 چورس ميل) جي ايراضي تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي لڳ ڀڳ 16 لک آهي. ڪوسووو ۾ مختلف قسم جا علائقا آهن، جن ۾ اچا ميداني علائقا، ڦرندڙ ٽڪريون ۽ جبل آهن، جن مان ڪجهه جي اوچائي 2500 ميٽر (8200 فوٽ) کان مٿي آهي. ان جي آبهوا گهڻو ڪري براعظمي آهي، جن تي ڪجهه رومي سمنڊ ۽ الپائن جي آبهوا جو اثر آهي. ڪوسوو جي راڄڌاني ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر پرسٽينیا آهي؛ ٻين وڏي شهرن ۽ شهري علائقن ۾ پريزرن، فيروزج، گجيلان ۽ پيجه شامل آهن.

درداني قبيلو چوٿين صدي قبل مسيح ۾ اُڀريو ۽ هتان دردانيه جي بادشاهت قائم ڪئي. پهرين صدي قبل مسيح کانپوء رومي سلطنت ان کي پنهنجي سلطنت ۾ ملائي ڇڏيو، سلطنت جي ورهاڱي تي هي علائقو اوڀرندي رومي سلطنت جو بڻجي ويو، ڇهين ۽ ستين صدي عيسوي ۾ سلاوڪ ماڻهو لڏپلاڻ ڪئي علائقي ۾ آيا. علائقي جو ڪنٽرول بازنطيني ۽ بلغاروي سلطنت جي وچ ۾ ڦرندو رهيو. 13هين صدي ۾، ڪوسووو سربيا جي وچين دور جي رياست ۽ سربيا جي زير سرپرستي رياست جي قيام جو لازمي حصو بڻجي ويو. 14هين ۽ 15هين صدي جي آخر ۾ [[بلقان] ۾ عثماني توسيع ۽ 1389ع ۾ ڪوسوو جي جنگ، جنهن ۾ مختلف نسلي گروهن جو اتحاد سربيا جي اڳواڻي ۾ عثماني سلطنت جي خلاف وڙهيو، سربيائي سلطنت جي شڪست کي هڪ فيصلا ڪن واقعو سمجهيو ويندو آهي.

مختلف خاندانن، خاص طور تي برانڪووچ، جنگ کان پوءِ گهڻي عرصي تائين ڪوسووو تي حڪومت ڪيا. ڪوسوو البانوي نشاۃِ ثانيه جو مرڪز هو ۽ 1910ع ۽ 1912ع ۾ البانوي بغاوتن جو سامهون ڪيو. بلقاني جنگن (1912-1913) کان پوءِ، ان کي سربيا جي بادشاهت جي حوالي ڪيو ويو ۽ ٻي عالمي جنگ کان پوءِ، اهو يوگوسلاويا جي اندر هڪ خودمختيار صوبو بڻجي ويو. ڪوسووو جي البانوي ۽ سرب برادرين جي وچ ۾ تڪرار 20هين صدي دوران تيزيءَ سان وڌي ۽ ڪڏهن ڪڏهن وڏي تشدد ۾ تبديل ٿي وئي، جنهن جو نتيجو 1998ع ۽ 1999ع جي ڪوسووو جنگ جي صورت مان نڪتو، جنهن جي نتيجي ۾ ڪوسووو کان يوگوسلاويا جي فوج جي واپسي ٿي ۽ گڏيل قومن جو عبوري انتظامي مشن ڪنٽرول سنڀاليو.

ڪوسوو هڪ طرفي طور تي 17 فيبروري 2008ع تي سربيا کان پنهنجي آزادي جو اعلان ڪيو  ۽ ان کان پوءِ گڏيل قومن جي گهٽ ۾ گهٽ 108 ميمبر ملڪن طرفان سفارتي طور تي هن کي تسليم ڪيو ويو آهي. سربيا سرڪاري طور تي ڪوسووو کي هڪ خودمختيار رياست طور تسليم نٿو ڪري ۽ ان کي ڪوسووو ۽ ميٽوهيجا جي پنهنجي جزوي خودمختيار صوبي جي طور تي دعويٰ جاري رکي ٿو، پر اهو 2013ع جي برسلز معاهدي جي حصي طور ڪوسووو ادارن جي گورننگ اٿارٽي کي قبول ڪري ٿو.

ڪوسوو هڪ ترقي پذير ملڪ آهي، جنهن جي معيشت اعليٰ وچولي آمدني واري آهي. سال 2008ع جي مالي بحران جي شروعات کان وٺي بين الاقوامي مالي ادارن پاران ماپيل پيمانن تي گذريل ڏهاڪي دوران ان مضبوط معاشي واڌ جو تجربو ڪيو آهي. ڪوسوو بين الاقوامي مالي فنڊ، ورلڊ بينڪ، اي بي آر ڊي، وينس ڪميشن ۽ بين الاقوامي اولمپڪ ڪميٽي جو ميمبر آهي ۽ ڪائونسل آف يورپ، يونيسڪو ۽ انٽرپول ۾ ميمبرشپ ۽ اسلامي تعاون تنظيم ۾ مبصر جي حيثيت لاءِ درخواست ڏني آهي. ڊسمبر 2022ع ۾، ڪوسووو يورپي يونين جو ميمبر بڻجڻ لاءِ هڪ رسمي درخواست داخل ڪيو.
نالو
تاريخ
جاگرافي
سياست
ڊيموگرافڪ
معيشت
تعليم
صحت جي سار سنڀال 
ثقافت
گيلري
پڻ ڏسو
ٻاهريان ڳنڍڻا


زمرو:يورپ
زمرو:ڪوسووو
زمرو:زمين بند ملڪ
زمرو:ڏاکڻي يورپ جا ملڪ
زمرو:خودمختيار علائقا

حوالا

زمرو:بلقان جا ملڪ
زمرو:ملڪ
زمرو:يورپي ملڪ