روبينا قريشي

روبينا قريشي ( سنڌي : روبينہ قريشي، 19 آڪٽوبر 1940 - 13 جولاءِ 2022ع) پاڪستان جي مشهور سنڌي ڪلاسيڪل ڳائڻي آھي.هوءَ 1960 کان 1990 تائين جي عرصي دوران تمام مشهور هئي. هوءَ ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ، سنڌ طرفان متعارف ڪرايل سڀ کان پهرين سنڌي عورت ڳائڻي پڻ هئي. هن اڪثر ڪري صوفي گيت ڳايا آهن . هوءَ ”سنڌ جي ڪوئل“   ۽ ”سنڌ جي بلبل“  طور مشهور آهي.

 ابتدائي زندگي 
روبينا 19 آڪٽوبر 1940 تي حيدرآباد ، سنڌ ، پاڪستان ۾ پيدا ٿي .  هن جو اصل نالو عائشه شيخ هو ۽ هن جي والد جو نالو الاهي بخش شيخ هو. جيتوڻيڪ هن جو تعلق عام ڳائڻي خاندان سان نه هوالبت سندس ڀاءُ عبدالغفور شيخ هڪ مقامي ڳائڻو هو. هن اسڪول جي فنڪشن ۾ ڳائڻ شروع ڪيو جڏهن هوءَ هڪ پرائمري اسڪول ۾ پڙهندي هئي. مشهور تعليمدان ۽ موسيقار دادي ليلا وتيءَ هن کي ڳائڻ جي لاءِ  حوصله افزائي ڪئي. 

17 آگسٽ 1955 تي ريڊيو پاڪستان حيدرآباد قائم ٿيو.  هن نئين قائم ٿيل ريڊيو اسٽيشن جي انتظاميه حيدرآباد جي سمورن وڏن اسڪولن کي باصلاحيت ڇوڪرن ۽ ڇوڪرين کي ريڊيو تي متعارف ڪرائڻ لاءِ خط لکيو. روبينا نائين ڪلاس ۾ پڙهندي هئي جڏهن هن ٻاراڻي گلوڪارہ  جي طور تي ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ۾ آڊيشن ڏني. مشهور براڊڪاسٽر ايم بي انصاري ۽ مشهور موسيقار ۽ گلوڪار ماسٽر محمد ابراهيم هن جو آڊيشن ورتو. هن پهرين ڪوشش ۾ آڊيشن پاس ڪئي. ريڊيو لاءِ سندس پھريون ڳايل گيت ھو ”پيرين پوندي سان چوندي سان رھي وڃ رات ڀنڀور ۾“. اهو گانو ريڊيو ٻڌندڙن ۾ تمام گهڻو مشهور ٿيو ۽ هوءَ سڄي سنڌ ۾ مشهور ٿي وئي. ڳائڻ جي ڪيريئر سان گڏ ، هن سنڌ يونيورسٽي ۾ تعليم حاصل ڪئي ۽ مسلم تاريخ ۾ ماسٽر آف آرٽس جي ڊگري حاصل ڪئي. هن 1967-68 ۾ حيات الاسلام گرلز هاءِ اسڪول حيدرآباد ۾ هاءِ اسڪول جي استاد طور ڪم ڪيو.

 تعاون 
ريڊيو پاڪستان حيدرآباد هن جي آواز ۾ صوفي شاعرن سميت سوين گانا رڪار ڪيا جن ۾ شاهه عبداللطيف ڀٽائي ، سچل سرمست ، ٻڍل فقير ، منٺار فقير ۽ ٻيا شامل آهن. هن پنهنجي ساٿي گلوڪاره زرينا بلوچ ، امينا ۽ زيب النساء سان گڏ ڪيترا ئي سھرا پڻ ڳايا. اهي سھرا اڃا تائين سنڌ ۾ مشهور آهن. هن ڪجهه سنڌي فلمن جي پلي بيڪ سنگر جي طور تي به ڳايو ، جن ۾  گهونگهٽ لاھ ڪنوار ۽ سسئي پنهون شامل آھن. 1970 ۾ مشهور فلم ۽ ٽي وي اداڪار مصطفيٰ قريشي سان شادي ڪرڻ کانپوءِ هوءَ پنهنجي مڙس سان گڏ لاهور شفٽ ٿي وئي. لاهور ۾ هن استاد ڇوٽي غلام عليءَ کان موسيقيءَ جي سکيا ورتي. لاهور ۾ هن اردو ، پنجابي ، سرائيڪي ، پشتو ۽ بنگاليءَ ۾ به ڳايو . هن انڊونيشيا ، چين ، ترڪي ، ڀارت ، برطانيه ۽ يونائيٽڊ اسٽيٽس ۾ به فن جو مظاھرو ڪيو. Mahwish Abbassi: Rubina Qureshi, Daily Kawish Hyderabad, 2015-01-25.

روبينا قريشي سماجي ورڪر  پڻ رهي. هن پاڪستان جي بلائنڊ ويلفيئر ايسوسيئيشن (ليڊيز ونگ) ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.  

صوفي ميوزڪ لاءِ سندس خدمتن جي اعتراف طور کيس ”قلندر شهباز“ ۽ ”خواجه غلام فريد“ ايوارڊ سان نوازيو ويو. هوءَ ريڊيو پاڪستان حيدرآباد (2012) کان پڻ انعام حاصل ڪري چڪي آهي. 

روبينا  ڪيترائي گانا ڳايا آهن. سندس اڪثر گانا ريڊيو پاڪستان حيدرآباد جي ميوزڪ لائبريري ۾ موجود آھن. 

 وفات 

روبينا قريشيءَ 13 جولاءِ 2022ع تي دم ڌڻيءَ حوالي ڪيو. 

 حوالا 

زمرو:20هين صدي جون پاڪستاني عورت ڳائڻيون
زمرو:پاڪستاني لوڪ راڳي
زمرو:سنڌي ٻولي جا راڳي
زمرو:سنڌي ماڻھو
زمرو:حيدرآباد، سنڌ جا ماڻھو
زمرو:جيئرا ماڻهو
زمرو:1940ع جون پيدائشون
زمرو:ويھين صديءَ جون پاڪستاني ڳائڻيون
زمرو:پاڪستاني فلمي راڳيندڙ
زمرو:پنجابي ٻولي جا راڳي
زمرو:سنڌي راڳي