سائبيريا

سائبيريا (انگريزي: Siberia؛ روسي: Сибирь، اچار: سبر'؛ link=File:Ru-Сибирь.ogg|11x11 عڪسلون|هن آواز جي باري ۾ ٻڌو)، جن کي ايشيائي روس پڻ چيو ويندو آهي، هڪ وسيع جاگرافيائي خطو آهي، جيڪو سڄي اتر ايشيا، اولهه ۾ يورال جبلن جي سلسلي کان اوڀر ۾ پئسفڪ سمنڊ تائين پکڙيل آهي.  اهو 16 صدي جي پوئين اڌ کان وٺي روس جو حصو رهيو آهي، جڏهن روسي سلطنت يورال جبلن جي اوڀر واري زمينن کي فتح ڪيو هو. سائبيريا هڪ وڏي پکيڙ پر گهٽ آبادي وارو آهي، جيڪو هڪ ڪروڙ 31 لک چورس ڪلوميٽر (51 لک چورس ميل) تي پکڙيل پر روس جي آبادي جو فقط پنجون حصو آهي. نوووسیبرسڪ ۽ اومسڪ علائقي ۾ سڀ کان وڏا شهر آهن.

ڇاڪاڻ ته سائبيريا هڪ جاگرافيائي ۽ تاريخي علائقو آهي پر سياسي وجود ناهي، تنهنڪري ان جي علائقائي حدن جي ڪا به صحيح تعريف موجود ناهي. روايتي طور تي، سائبيريا اوڀر طرف يورال جبلن کان پئسفڪ سمنڊ تائين پکڙيل آهي ۽ ان ۾ آرڪٽڪ سمنڊ جو وڏو نيڪال وارو طاس شامل آهي. يينيسي ندي سائبيريا کي ٻن حصن اولهندي سائبيريا ۽ اوڀرندي سائبيريا ۾ ورهائي ٿي . سائبيريا ڏکڻ طرف آرڪٽڪ سمنڊ کان اتر-وچ قزاقستان جي ٽڪرين تائين ۽ منگوليا ۽ چين جي اترين حصن تائين پکڙيل آهي. "Siberia". Encyclopædia Britannica Online. Retrieved 22 September 2021. Сибирь — Большая советская энциклопедия (The Great Soviet Encyclopedia, in Russian) سائبيريا جو مرڪزي حصو ( اولهه ۽ اوڀر سائبيريا اقتصادي علائقا) سوويت يونين ۾ علائقي جو بنيادي حصو سمجهيو ويندو آهي. بنياد کان ٻاهر، سائبيريا جي الهندي حصي ۾ يورال جا ڪجهه علائقا شامل آهن، ڏور اوڀر واري حصي کي تاريخي طور روسي ڏور اوڀر ۽ اتر قزاقستان پڻ سڏيو ويو آهي.  

سائبيريا سڄي دنيا ۾ پنهنجي ڊگهي، سخت سياري جي ڪري سڃاتي وڃي ٿي، جنهن ۾ جنوري جي ساڌارڻ منفي 25 ڊگري سينٽي گريڊ (-131 °F) سردي شامل آهي.  اهو جاگرافيائي طور تي ايشيا ۾ واقع آهي؛ تنهن هوندي به، ان جي نوآبادياتي ۽ روس ۾ شامل ٿيڻ جي ڪري، اهو ثقافتي ۽ سياسي طور تي يورپ جو حصو آهي.  يورپي ثقافتي اثر، خاص طور روسي، سڄي علائقي ۾ غالب آهي، ڇاڪاڻ ته ان ڏانهن 16هين صدي عيسويء کان روسي نسل جا ماڻهو روس جي يورپي حصن کان لڏپلاڻ ڪئي هئا ۽ سائبيريائي روسين جو هڪ ذيلي-قوميتي گروهه ٺاهيا.  سلاف نسل ۽ ٻيا هند-يورپين سائبيريا جي آبادي جي وڏي اڪثريت تي مشتمل آهن ۽ علائقي جي %85 کان وڌيڪ آبادي يورپي نسلن سان تعلق رکندڙ آهي.  

 بڻ بنياد 
نالي جو اصل نالواڻ ڄاتل آهي. ڪجهه ذريعن جو چوڻ آهي ته "سائبيريا" سائبرين تاتار لفظ مان نڪتل آهي "سمهڻ واري زمين" (Sib Ir).  هڪ ٻيو اڪائونٽ اهو نالو سِرِتيا [ru] (پڻ "سيوپير" (sʲɵpᵻr))، ھڪڙو پيلواسياٽڪ نسلي گروھ جيڪو نينٽس پاران شامل ڪيو ويو آھي.

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا



 Bobrick, Benson. East of the Sun: the epic conquest and tragic history of Siberia (Henry Holt and Company, 1993); popular history

 Diment, Galya, and Yuri Slezkine, eds. Between Heaven and Hell: The Myth of Siberia in Russian Culture (3rd ed. 1993) 

 Forsyth, James. A History of the Peoples of Siberia: Russia's North Asian Colony, 1581–1990 (Cambridge, Cambridge University Press, 1994).

 Kotkin, Stephen, and David Wolff, eds. (1995). Rediscovering Russia in Asia.

 Lincoln, W. Bruce (1993) The Conquest of a Continent. Scholarly history.




 Wood, Alan (ed.)(1991). The History of Siberia: From Russian Conquest to Revolution. London: Routledge.


زمرو:سائبيريا
زمرو:روس
زمرو:روس جا علائقا
زمرو:يوريشيائي ميدان
زمرو:روس جي جاگرافي
زمرو:قازقستان جي جاگرافي
زمرو:ايشيا جا تاريخي علائقا
زمرو:آواز وارا فائل رکندڙ مضمون
Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Category:Articles containing Russian-language text