هندي سمنڊ

هندي سمنڊ یا هندي وڏو سمنڊ (Indian Ocean) اهو نالو عربي ٻوليءَ سان آیو آھي. هي سامونڊي رستو عرب واپارين ۽ يورپي سياح مارڪو پولو به استعمال ڪيو هو. 7,05,60,000 چورس ڪلوميٽر  ایراضی تی، هندي سمنڊ دنيا ۾ پاڻي جو ٽيون وڏو ذخيرو آهي. اهو دنيا جي پاڻيءَ جو 20 سيڪڙو حصو رکي ٿو.

ان جي اتر ۾ ايشيا، اولهه ۾ آفريڪا ۽ اوڀر ۾ آسٽريليا ۽ پئسيفڪ سمنڊ آهي. ڏکڻ ۾ اهو ڏاکڻي سمنڊ/انٽارڪٽيڪا تائين محدود آهي. هندي سمنڊ ۾ وڏا علائقائي سمنڊ آهن، جهڙوڪ عربي سمنڊ، لڪاديپ سمنڊ، بنگال جي نار ۽ انڊيمان سمنڊ ان جي حدن ۾ آھن.

هن جو نالو هندستان جي نالي تي رکيو ويو آهي، جيڪو پاڻ سنڌو کان اهي، جيڪو ان کي ڇڪيندو آهي ۽ گهٽ ۾ گهٽ سال 1515ع کان ان جي موجوده نالي سان مشهور آهي. اڳي ان کي اڀرندو سمنڊ سڏيو ويندو هو. ان جي سراسري کوٽائي 3,741 ميٽر آهي. سڄو هندي سمنڊ اڀرندي اڌ گول ۾ آهي. ائٽلانٽڪ سمنڊ ۽ پئسفڪ سمنڊ جي برعڪس، هندي سمنڊ زمين جي حدن سان ٽن طرفن کان گھريل آهي، جو ان کي هندي ننڍي کنڊ ​​​​جي چوڌاري هڪ وڌايل سمنڊ جي شڪل ڏئي ٿو. ان جا ساحل ۽ پرتون خاص خصوصيتن، جھڙوڪ تنگ براعظمي پرت سان ٻين وڏي سمنڊن کان مختلف آھن. ارضياتي طور تي، هندي وڏي سمنڊن مان ننڍو وڏو سمنڊ آهي، جنهن ۾ فعال پکيڙندڙ سلپون ۽ خاصيتون آهن، جهڙوڪ سامونڊي ٽڪريون. جيڪي فعال علائقن ۾ ٺهن ٿيون.

هندي سمنڊ جي آبهوا مون سون جي خاصيت واری آهي. اهو گرم ترين سمنڊ آهي، جنهن جي ارد گرد سان رابطي جي ڪري عالمي آبهوا تي اهم اثر پوي ٿو. ان جو پاڻي هندي سمنڊ جي گردش کان متاثر ٿئي ٿو، جنهن جي نتيجي ۾ منفرد سامونڊي واهه ۽ اڀرڻ جا نمونا ھتی آهن. هندي سمنڊ ماحولياتي لحاظ کان متنوع آهي، اهم سامونڊي حيات ۽ ماحولياتي نظام جهڙوڪ مرجان جون ٽيڪريون، مينگرو جا ٻيلا ۽ سامونڊي گھاس جا ٽڪرا ھتی آھن. اهو دنيا جي ٽونا مڇين جي شکار جو هڪ اهم حصو رکي ٿو ۽ خطرناڪ سامونڊي نسلن جو گهر آهي. اهو حد سان ودیک مڇي مارڻ ۽ آلودگي جی چيلينجز جو سامهون کري رھیو آھی، جنهن ۾ هڪ اهم ڪچری جو وڏو مسئلو شامل آهي.

تاريخي طور تي، هندي سمنڊ قديم زماني کان ثقافتي ۽ تجارتي مٽاسٽا جو مرڪز رهيو آهي. هن ابتدائي انساني لڏپلاڻ ۽ تهذيب جي پکيڙ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. جديد دور ۾، اها عالمي واپار لاءِ، خاص ڪري پيٽرول ۽ هائيڊرو ڪاربن جی واپار لاء اهم آهي. علائقي ۾ ماحولياتي ۽ جيو پوليٽيڪل خدشات جهڙوڪ آبهوا جي تبديلي جا اثر، سامونڊي ڌاڙيل ۽ ٻيٽن جي علائقن تي اسٽريٽجڪ تڪرار شامل آهن.

سمنڊ ۽ نارون
هيٺيان سمنڊ ۽ نارون انھن جي ايراضي سان گڈ  آهن. 

• عربي سمنڊ - 38,62,000 چورس ڪلوميٽر

• خليج بنگال - 21,72,000 چورس ڪلوميٽر

• انڊمان سمنڊ - 7,97,700 چورس ڪلوميٽر

• لڪادیپ سمنڊ - 7,86,000 چورس ڪلوميٽر

• موزمبيق چينل - 7,00,000 چورس ڪلوميٽر

• تيمور سمنڊ - 6,10,000 چورس ڪلوميٽر

• ڳاڙهو سمنڊ - 4,38,000 چورس ڪلوميٽر

• عدن جي نار - 4,10,000 چورس ڪلوميٽر

• فارس جي نار - 2,51,000 چورس ڪلوميٽر

• فلورس سمنڊ - 2,40,000 چورس ڪلوميٽر

• ملاڪا سمنڊ - 2,00,000 چورس ڪلوميٽر

• عمان سمنڊ - 1,81,000 چورس ڪلوميٽر

• عظيم آسٽريلين بائيٽ - 45,926 چورس ڪلوميٽر

• عقبي جي نار - 239 چورس ڪلوميٽر

• کمبات جي نار

• ڪڇ جي نار 

• سویز جي نار

 حوالا 

زمرو:اوڀر آفريڪا
زمرو:اولھ ايشيا
زمرو:ايشيا جي جاگرافي
زمرو:جاگرافي آفريڪا
زمرو:ڏکڻ ايشيا
زمرو:سمنڊ
زمرو:وڏا سمنڊ
زمرو:هندي وڏو سمنڊ