فلاڊيلفيا

فلاڊيلفيا (Philadelphia)، جيڪو عام طور تي "فلي" طور حوالو ڏنو ويندو آهي، 2020ع جي مردم شماري ۾ 16,03,797 جي آبادي سان، آمريڪا جي رياست، پينسلوانيا ۾ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر ۽ آمريڪا ۾ ڇهين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. شهر وڏي ڊيلاويئر وادي جو شهري مرڪز آهي، جنهن کي فلاڊيلفيا ميٽروپوليٽن ايريا پڻ چيو ويندو آهي، ملڪ جو اٺون نمبر وڏو ميٽروپوليٽن علائقو ۽ ستين نمبر وڏو گڏيل شمارياتي علائقو آهي جنهن جي جي آبادي، ترتيب سان، 62 لک ۽ 45 هزار (6.245 ملين) ۽ 73 لک ۽ 66 هزار (7.366 ملين) آهي.

فلاڊيلفيا آمريڪا جي تاريخ ۾ هڪ وسيع ڪردار ادا ڪيو آهي. شهر سال 1682ع ۾ وليم پين، هڪ انگريز ڪواڪر ۽ مذهبي آزادي جو حامي، پاران قائم ڪيو ويو ۽ برطانوي نوآبادياتي دور ۾ پنسلوانيا ڪالوني جي گاديءَ جو هنڌ رهيو. شهر آمريڪي انقلاب ۽ انقلابي جنگ دوران تاريخي ۽ اهم ڪردار ادا ڪيو، قوم جي باني پيءُ جي مرڪزي گڏجاڻيءَ جي جڳهه طور ڪم ڪيو، سال 1774ع ۾ فرسٽ ڪانٽينينٽل ڪانگريس جي ميزباني، لبرٽي بيل (Liberty Bell) جي حفاظت ۽ ٻي ڪانٽينينٽل ڪانگريس جي ميزباني ڪئي. جنهن دوران قوم جي 56 باني ڪانٽيننٽل آرمي ٺاهي ۽ سال 1775ع ۾ جارج واشنگٽن کي ان جو ڪمانڊر چونڊيو ۽ متفقه طور تي 4 جولاء 1776ع تي آزاديء جو اعلان منظور ڪيو. نون مهينن لاء، سيپٽمبر، 1777ع کان جون، 1778ع تائين، شهر فلاڊلفيا جي جنگ جي مهم دوران برطانوي قبضي هيٺ اچي ويو.  سال 1787ع ۾، آمريڪي آئين فلاڊيلفيا ۾ "فلاڊيلفيا ڪنوينشن" ۾ منظور ڪيو ويو. فلاڊلفيا 1790ع تائين ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر رهيو ۽ اهو 10 مئي 1775ع کان 12 ڊسمبر 1776ع تائين قوم جي پهرين گاديءَ جو هنڌ رهيو ۽ ان کان پوءِ چار موقعن تي سال 1800ع تائين، جڏهن واشنگٽن ڊي سي ۾ نئين قومي راڄڌاني جي تعمير مڪمل ٿي.

فلاڊيلفيا ڪاروبار ۽ صنعت، ثقافت، راندين ۽ موسيقي ۾ وسيع معاصر اثر برقرار رکي ٿو.  17 يونيورسٽين ۽ ڪاليجن سان، فلاڊلفيا اعليٰ تعليم ۽ علمي تحقيق لاءِ ملڪ جي معروف مرڪزن مان هڪ آهي.  شهر هڪ قومي ثقافتي مرڪز آهي، جيڪو ملڪ جي ڪنهن به شهر جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ ٻاهرين مجسما ۽ مورالن جي ميزباني ڪري ٿو.  فيئر مائونٽ پارڪ، جڏهن ويساهيڪون وادي پارڪ سان گڏ ساڳئي واٽر شيڊ ۾، 2,052 ايڪڙ (830 هيڪٽر) جي ايراضي سان، آمريڪا جي وڏي پارڪن ۾ هڪ ۽ دنيا جو 55هون وڏو شهري پارڪ آهي.

فلاڊيلفيا کي ڪيترن ئي معاملن ۾ اوليت حاصل آهي، جنهن ۾ قوم جي پهرين لائبريري (1731ع)، اسپتال (1751ع)، ميڊيڪل اسڪول (1765ع)، قومي تجوري (1774ع)، يونيورسٽي (ڪجهه اڪائونٽس ذريعي) (1779ع)، مرڪزي بئنڪ (1781ع)، اسٽاڪ ايڪسچينج (1790ع)، چڙيا گهر (1874ع) ۽ بزنس اسڪول (1881ع) شامل آهن. فلاڊيلفيا ۾ 67 قومي تاريخي ماڳ، بشمول آزادي هال موجود آهن. شهر جي 17هين صدي جي شروعات کان وٺي موجوده وقت تائين، فلاڊلفيا وڏي تعداد ۾ ممتاز ۽ بااثر آمريڪن جي جنم ڀومي يا گهر رهيو آهي. 
تاريخ 
جاگرافي 
آباديات
معيشت 
تعليم 
ثقافت 
رانديون 
قانون ۽ حڪومت
ميڊيا 
انفراسٽرڪچر
قابل ذڪر شخصيتون
ڀينر شهر

پڻ ڏسو
ٻاهريان ڳنڍڻا

  of the City of Philadelphia government
 Encyclopedia of Greater Philadelphia – historical encyclopedia
 Historic Philadelphia, over 2 million photographs dating back to the late 1800s
 Greater Philadelphia GeoHistory Network, historical maps and atlases

 philly.com, The Philadelphia Inquirer and Daily News
  of Discover Philadelphia
  of Pennsylvania Convention Center
 "10 Towns that Changed America" , a WTTW segment on Philadelphia (at 7:23–12:00 in 56-minute video)


Category:1682 establishments in Pennsylvania
Category:Cities in Pennsylvania
Category:Consolidated city-counties
Category:County seats in Pennsylvania
Category:Former capitals of the United States
Pennsylvania
Category:Pennsylvania populated places on the Delaware River
Category:Planned communities in the United States
Category:Populated places established in 1682
Category:Populated places on the Schuylkill River
Category:Port cities and towns of the Pennsylvania Atlantic coast
Category:Ukrainian communities in the United States

حوالا 

زمرو:پينسلوانيا
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جا شھر