تيرانا

تيرانا (البانوي: Tirona; انگريزي: Tirana) البانيا جي صوبي تيرانا جي ضلعي تيرانا جو هڪ شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي. اهو نه رڳو ملڪ جي گاديءَ جو هنڌ آهي پر تیرانا صوبي جي گاديءَ جو هنڌ ۽ تیرانا ضلعي جي گاديءَ جو هنڌ پڻ آهي. ان جي آبادي جو اندازو سال 2011ع جي ڊيٽا جي مطابق 418,495 ڪيو ويو. سمنڊ جي سطح کان مٿي سراسري اوچائي 110 ميٽر آهي. پوسٽل ڪوڊ 6301 آهي. ڊگھي فاصلي جو ڪوڊ (ڪالينگ ڪوڊ) 04 آھي. شهر جو هنڌ 19.82 درجا اوڀر ۽ 41.33 درجا اتر آهي.ترانا پنهنجي چار مصنوعي ڍنڍن لاء مشهور آهي. جنهن جا نالا ترانا ڍنڍ، ڪودر ڍنڍ، ڪمزا ڍنڍ، فرقا ڍنڍ ۽ توفينا ڍنڍ آهن.

اهو جبلن ۽ ٽڪرين سان ڍڪيل، ملڪ جي مرڪز ۾ واقع آهي،  اوڀر ڏانهن اڀرندڙ دائيي Dajti ندي ۽ اتر اولهه ڏانهن هڪ معمولي وادي آهي، جيڪا فاصلي ۾ ايڊرياٽڪ سمنڊ کي نظر ڪري ٿي. اهو يورپ جي، سال ۾ 2,544 ڪلاڪ سج سان، سڀ کان وڌيڪ گرم ۽ سجيل شهرن مان آهي.  

ترانا هڪ ​​شهر جي طور تي سال 1614ع ۾ عثماني البانيا جي جنرل سلجمان پاشا برگجني طرفان قائم ڪيو ويو ۽ ان وقت تائين پراڻي مسجد ۽ تربي جي چوڌاري ترقي ڪئي. اهو علائقو جيڪو اڄ شهر جي علائقي سان ملندو آهي، لوهه جي دور کان وٺي مسلسل آباد آهي. اهو  اليريان Illyrians جي آباديءَ ۾ هو،  جيڪو  تولانتائي Taulantii جي اليريان Illyrian بادشاهت جو مرڪز هو، جيڪو قديم آثارن ۾ اپيڏمنس Epidamnus جي ڏاکڻي حصي ۾ هو. اليريان Illyrian جنگن جي پٺيان ان کي روم طرفان ملائي ڇڏيو ويو ۽ رومن سلطنت جو هڪ لازمي حصو بڻجي ويو. ان دور جو ورثو اڃا تائين واضح آهي ۽ ترانا جي ھم آھنگی Harmony جي نمائندگي ڪري ٿو. بعد ۾، 5هين ۽ 6ھین صدي عيسويء ۾، هڪ ابتدائي عيسائي چرچ بيسيليڪا هن سائيٽ جي چوڌاري تعمير ڪيو ويو. چوٿين صدي عيسويءَ ۾ رومي سلطنت جي اوڀر ۽ اولهه ۾ ورهائجڻ کان پوءِ، ان جي جانشين بازنطيني سلطنت البانيا جي اڪثر حصي تي قبضو ڪري ورتو، ۽ جسٽينين اول جي دور حڪومت ۾ پيٽريل قلعو تعمير ڪرايو. 20ھین صدي عيسويءَ تائين هي شهر بلڪل غير اهم هو. سال 1912ع ۾ البانيا جي آزاديءَ جي اعلان کانپوءِ ڪانگريس آف لوشنجي ان کي البانيا جي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو.

گاما ورلڊ شهر جي طور تي درجه بندي ٿيل، ترانا البانيا ۾، ملڪ جي مرڪز ۾ ان جي اهم مقام ۽ ان جي جديد هوائي، بحري، ريل ۽ روڊ ٽرانسپورٽ جي ڪري, سڀ کان اهم اقتصادي، مالي، سياسي ۽ واپاري مرڪز آهي. اهو البانيا جي حڪومت جي اقتدار جي سيٽ آهي، جنهن ۾ البانيا جي صدر ۽ وزيراعظم جي سرڪاري رهائش گاهه ۽ البانيا جي پارليامينٽ آهي. شهر کي سال 2022ع لاءِ يورپي نوجوانن جي گاديءَ جو اعلان ڪيو ويو.

 حوالا 

زمرو:البانيا
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
زمرو:البانيا ۾ شهر