بائيو ٽيڪنالاجي

بائيو ٽيڪنالاجي (Biotechnology) هڪ گھڻ-ڊسيپلينري فيلڊ آهي، جن ۾ عضويات ۽ حصن جا ايپليڪيشن حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽس ۽ خدمتون حاصل ڪرڻ لاءِ فطري ۽ انجنيئرنگ سائنسن جو انضمام شامل آهي.

بايو ٽيڪنالاجي جو اصطلاح پهريون ڀيرو، جاندارن جي مدد سان خام مال مان مصنوعات جي پيداوار جي حوالي سان، سال 1919ع ۾ ڪرولي ايريڪي طرفان استعمال ڪيو ويو.   بائيو ٽيڪنالاجي جي بنيادي اصولن ۾ خاص ڪم انجام ڏيڻ يا قيمتي شيون پيدا ڪرڻ لاءِ حياتياتي نظامن ۽ جاندارن، جهڙوڪ بيڪٽيريا، خمير ۽ ٻوٽن کي استعمال ڪرڻ شامل آهي. 

بائيو ٽيڪنالاجي جو سماج جي ڪيترن ئي شعبن، دوا کان زراعت تائين ۽ ماحولياتي سائنس تائين، هڪ اهم اثر پيو. بائيو ٽيڪنالاجي ۾ استعمال ٿيندڙ اهم ٽيڪنالاجين مان هڪ جينياتي انجنيئرنگ آهي، جيڪا سائنسدانن کي گهربل نتيجا حاصل ڪرڻ لاءِ جاندارن جي جينياتي ميڪ اپ کي تبديل ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي. ان ۾ جين کي ھڪڙي جاندار مان ٻئي ۾ داخل ڪرڻ ۽ نتيجي ۾ نئين خاصيتن کي ٺاھيو يا موجوده کي تبديل ڪرڻ شامل ٿي سگھي ٿو.

بائيو ٽيڪنالاجي ۾ استعمال ٿيندڙ ٻيون اهم ٽيڪنالاجين ۾ ٽشو ڪلچر، جيڪي محققن کي تحقيق ۽ طبي مقصدن لاءِ ليبارٽري ۾ سيلز ۽ ٽشوز کي وڌائڻ جي اجازت ڏين ٿيون ۽ خمير، جيڪي بيئر، وائن ۽ پنير وانگر وڏين شين جي پيداوار لاءِ استعمال ٿين ٿيون، شامل آهن. بايو ٽيڪنالاجي جا اطلاقات متنوع آهن ۽ ضروري شين جهڙوڪ زندگي بچائڻ واريون دوائون، بائيو فيول، جينياتي طور تي تبديل ٿيل فصل ۽ جديد مواد جي ترقي جو سبب بڻيا آهن.  اهو ماحولياتي چئلينج کي منهن ڏيڻ لاء پڻ استعمال ڪيو ويو آهي، جهڙوڪ بائيو ڊيگريڊبل پلاسٽڪ کي ترقي ڪرڻ ۽ آلودگي واري سائيٽن کي صاف ڪرڻ لاء مائڪروجنزم استعمال ڪندي. 

بايو ٽيڪنالاجي هڪ تيزيءَ سان ترقي ڪندڙ ميدان آهي جنهن ۾ عالمي چئلينجن کي منهن ڏيڻ ۽ پوري دنيا جي ماڻهن لاءِ زندگي جي معيار کي بهتر بڻائڻ جي اهم صلاحيت آهي. جڏهن ته، ان جي ڪيترن ئي فائدن جي باوجود، اهو پڻ اخلاقي ۽ سماجي چئلينجن، جهڙوڪ جينياتي تبديلي ۽ دانشورانه ملڪيت جي حقن بابت سوالن کي منهن ڏئي ٿو. نتيجي طور، مختلف صنعتن ۽ شعبن ۾ بايو ٽيڪنالاجي جي استعمال ۽ ايپليڪيشن جي چوڌاري جاري بحث ۽ ضابطو آهي.

حوالا

زمرو:زندگي
زمرو:ٽيڪنالاجي
زمرو:زندگي جي سائنس