اوسلو

اوسلو (Oslo) ناروي جو سب کان وڏي آبادي وارو شھر ۽ گادي جو ھند آھي. اهو هڪ ڪائونٽي ۽ ميونسپلٽي ٻنهي تي مشتمل آهي. اوسلو جي ميونسپلٽي جي سال 2022ع ۾ آبادي 709,037 هئي، جڏهن ته شهر جي وڏي شهري علائقي جي آبادي سال 2022ع ۾ 10,64,235 هئي، ۽ ميٽروپوليٽن علائقي جي آبادي سال 2021ع ۾ اندازي مطابق 15,46,706 هئي.

وائڪنگ جي دور ۾، علائقو وائڪن (Viken) جو حصو هو. اوسلو هڪ شهر جي طور تي سال 1040ع ۾ وائڪنگ جي دور جي آخر ۾ اونسلو (Ánslo) جي نالي سان ٺهرايو ويو، ۽ سال 1048ع ۾ هارالڊ هارڊراڊا طرفان ڪاپسٽاد يا واپاري جڳهه جي طور تي قائم ڪيو ويو. هن شهر کي سال 1070ع ۾ بشپ جي حوالي ڪيو ويو ۽ سال 1300ع ڌاري ناروي جي شاھہ هاڪون پنجم جي گاديءَ جو هنڌ بڻايو ويو. سال 1397ع کان 1523ع تائين ڊنمارڪ سان ذاتي اتحاد ۽ وري سال 1536ع کان 1814ع تائين ان جو اثر گهٽجي ويو. سال 1624ع ۾ باهه لڳڻ کان پوءِ، بادشاهه ڪرسچن چھارم جي دور ۾، هڪ نئون شهر اڪریرشس قلعي (Akershus Fort) جي ويجهو تعمير ڪيو ويو ۽ بادشاهه جي اعزاز ۾ ڪرسچینيا نالو رکيو ويو. اهو 1 جنوري 1838 تي ميونسپلٽي (فورمانسکاپسڈسترکت) بڻجي ويو. هي شهر سال 1814ع سان 1905ع دوران ۾ سويڊن ۽ ناروي جي وچ ۾ اتحاد دوران ناروي جي گاديءَ جو هنڌ رهيو. سال 1877ع کان، شهر جو نالو سرڪاري استعمال ۾ ڪرسٽينيا جي تلفظ ڪيو ويو، هڪ تلفظ جيڪو 1897ع ۾ ميونسپل اختيارين طرفان اختيار ڪيو ويو، جيتوڻيڪ 'ڪرسٽانيا' پڻ استعمال ڪيو ويو. سال 1925ع ۾، شهر ۾ ڳوٺ واری علایقی کي شامل ڪرڻ کان پوء، ان جو اڳوڻو نالو برقرار رکندي، اوسلو رکيو ويو. سال 1948ع ۾ اوسلو اڪریر نالی جی هڪ ميونسپلٽي جيڪا گاديءَ جي چوڌاري گهيريل هئي، سان ضم ٿي ويو، جيڪا پرانی شھر کان 27 ڀيرا وڏي هئي، ۽ اهڙي طرح جديد، تمام وڏي اوسلو ميونسپلٽي ٺاهي وئي.

اوسلو ناروي جو اقتصادي ۽ سرڪاري مرڪز آهي. هي شهر ناروي جي واپار، بئنڪنگ، صنعت ۽ شپنگ جو مرڪز پڻ آهي. اهو يورپ ۾ سامونڊي صنعتن ۽ سامونڊي واپار جو هڪ اهم مرڪز آهي. شهر سامونڊي شعبي ۾ ڪيترن ئي ڪمپنين جو گهر آهي، جن مان ڪجهه دنيا جي وڏين شپنگ ڪمپنين، شپ بروڪرز ۽ بحري انشورنس بروکرز مان آهن. اوسلو ڪائونسل آف يورپ ۽ يورپي ڪميشن بين الثقافتي شهرن جي پروگرام جو هڪ پائلٽ شهر آهي.

اوسلو کي عالمي شهر سمجهيو وڃي ٿو ۽ سال 2008ع ۾ گلوبلائيزيشن ۽ ورلڊ سٽيز اسٽڊي گروپ ۽ نيٽورڪ پاران ڪيل مطالعي ۾ "بيٽا ورلڊ سٽي" جو درجو ڏنو ويو آهي. اهو fDi ميگزين پاران يورپي شهرن جي مستقبل جي سال 2012ع جي رپورٽ ۾ يورپي وڏن شهرن ۾ زندگي جي معيار جي لحاظ کان پهرين نمبر تي هو. سال 2011ع ۾ اي سي اي (ECA) انٽرنيشنل پاران ڪيل هڪ سروي اوسلو کي ٽوڪيو کان پوءِ دنيا جو ٻيو مهانگو ترين شهر رهڻ جي خرچن ۾ رکيو. سال 2013ع ۾، اقتصاديات انٽيليجنس يونٽ (EIU) جي عالمي سطح تي رهائش جي قيمت جي مطالعي مطابق اوسلو آسٽريليا جي شهر ميلبورن سان گڈ، دنيا جو چوٿون سڀ کان مهانگو شهر طور ڳنڍيو ويو. مونوڪل ميگزين پاران اوسلو کي دنيا ۾ 24 هين سڀ کان وڌيڪ رهڻ لائق شهر قرار ڏنو ويو.

اوسلو جي آبادي سال 2000ع جي شروعات ۾ رڪارڊ شرحن تي وڌي رهي هئي، ان وقت يورپ ۾ اهو تيز ترين وڌندڙ شهر بڻيو. هي واڌارو گهڻو ڪري بين الاقوامي اميگريشن ۽ لاڳاپيل اعلي پيدائش جي شرحن جي ڪري، پڻ بين الاقوامي لڏپلاڻ ڪارن ٿيو. سال 2010ع تائين شهر ۾ مهاجر آبادي ناروي جي آبادي جي ڀيٽ ۾ ڪجهه تيزيءَ سان وڌي رهي هئي، ۽ شهر ۾ جيڪڏهن مهاجر والدين جي ٻارن کي شامل ڪيو وڃي ته اها مجموعي آبادي جو 25 سيڪڙو کان وڌيڪ ٿي چڪي هئي.

 حوالا 

زمرو:ناروي
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
زمرو:ناروي ۾ شھر ۽ وسنديون
زمرو:ناروي ۾ آباد ساحلي هنڌ
زمرو:اتر سمنڊ جا پورٽ شهر ۽ قصبا