بيريئم

بيريئم (Barium) هڪ ڪيميائي عنصر آهي؛ ان جو نشان Ba ۽ ايٽمي نمبر 56 آهي. اهو گروپ 2 ۾ پنجون عنصر آهي ۽ هڪ نرم، چاندي رنگ جي الڪلائين زميني ڌاتو آهي. ان جي اعليٰ ڪيميائي رد عمل جي ڪري، بيريئم ڪڏهن به فطرت ۾ آزاد عنصر جي طور تي نه مليو آهي.

بيريم جا سڀ کان عام ڪچڌات بارائت (بيريم سلفيٽ، BaSO4) ۽ ويدرائٽ (بيريم ڪاربونيٽ، BaCO3) آهن. نالو بيريم ڪيميڪل ڊيريويٽو "بيريٽا"، جيڪو يوناني βαρὺς (بيرس، جنهن جي معنيٰ آهي 'ڳري') مان نڪتل آهي. بيريم کي 1772ع ۾ هڪ نئين عنصر طور سڃاتو ويو، پر 1808ع تائين اليڪٽرولائسز جي طريقو اچڻ کان اڳ، ڌاتو ۾ گهٽ نه ڪيو ويو. 

بيريم جا ڪجھ صنعتي استعمال آهن. تاريخي طور تي، ان کي ويڪيوم ٽيوب لاءِ گيٽ طور ۽ آڪسائيڊ جي صورت ۾ اڻ سڌي طرح گرم ڪيل ڪيٿوڊ تي خارج ٿيندڙ ڪوٽنگ طور استعمال ڪيو ويندو هو. اهو YBCO (هاءِ-ٽيمپريچر سپر ڪنڊڪٽرز) ۽ اليڪٽرو سيرامڪس جو هڪ جزو آهي، ۽ مائڪرو اسٽرڪچر اندر ڪاربن جي ذرڙن جي سائيز کي گهٽائڻ لاءِ اسٽيل ۽ ڪاسٽ آئرن ۾ شامل ڪيو ويندو آهي. بيريم مرڪبن کي سائو رنگ ڏيڻ لاءِ آتش بازي ۾ شامل ڪيو ويندو آهي. بيريم سلفيٽ کي تيل جي کوهه جي سوراخ ڪرڻ واري سيال ۾ هڪ غير حل ٿيندڙ اضافي طور استعمال ڪيو ويندو آهي. هڪ خالص شڪل ۾ ان کي انساني هاضمي جي رستي جي تصوير لاءِ ايڪس ري ريڊيو ڪنٽراسٽ ايجنٽ طور استعمال ڪيو ويندو آهي. پاڻي ۾ حل ٿيندڙ بيريم مرڪب زهريلا هوندا آهن ۽ ڪوئا مارڻ لاء استعمال ٿيندا آهن.

خاصيتون
پڻ ڏسو
 آئسوٽوپ
 دوري جدول
 ڪيميائي عنصرن جي فهرست

حوالا

زمرو:الڪلائن زميني ڌاتو
زمرو:ڪيميائي تت