سي. وي. رامن

سر چندر شيکرا وينڪاٽا رامن (7 نومبر، 1888ع - 21 نومبر، 1970ع)، جيڪو صرف سي.وي. رامن (C.V. Raman)، جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، هڪ هندستاني طبيعيات دان هو، جيڪو روشني جي پکيڙ جي ميدان ۾ پنهنجي ڪم لاء مشهور هو.  هڪ اسپيڪٽروگراف استعمال ڪندي جيڪو هن ٺاهيو، هن ۽ سندس شاگرد ڪي.ايس. ڪرشنن اهو دريافت ڪيو ته روشني جڏهن شفاف مواد کي پار ڪري ٿي، ان جي ڦهليل روشني (refracted light) جو طول موج (wavelength) تبديل ٿي ويندو آهي. هي واقعو، روشنيءَ جي پکيڙڻ جو هڪ اڃا تائين اڻڄاتل قسم، جنهن کي اهي تبديل ٿيل اسڪيٽرنگ سڏيندا هئا، بعد ۾ ان کي "رامن اثر" يا "رامن اسڪيٽرنگ" جو نالو ڏنو ويو. سال 1930ع ۾، رامن کي ان دريافت لاء فزڪس ۾ نوبل انعام مليو ۽ اهڙي طرح هو پهريون ايشيائي ۽ پهريون غير اڇو شخص هو جنهن سائنس جي ڪنهن به شاخ ۾ نوبل انعام حاصل ڪيو.

تامل برهمڻ گهر ۾ پيدا ٿيو، رامن هڪ غير معمولي ٻار هو، پنهنجي ثانوي ۽ اعليٰ ثانوي تعليم سينٽ اليوسيس جي اينگلو-انڊين هاءِ اسڪول مان 11 ۽ 13 سالن جي عمر ۾ مڪمل ڪئي. هن 16 سالن جي عمر ۾ پريزيڊنسي ڪاليج مان فزڪس ۾ آنرز سان گڏ مدراس يونيورسٽيءَ جي بيچلر ڊگري جو امتحان پاس ڪيو. سندس پهريون تحقيقي مقالو، روشنيءَ جي تفاوت (diffraction of light) تي، 1906ع ۾ شايع ٿيو، جڏهن هو اڃا گريجوئيٽ شاگرد هو. ٻئي سال هن ماسٽر جي ڊگري حاصل ڪئي. هن 19 سالن جي عمر ۾ ڪلڪتي ۾ انڊين فنانس سروس ۾ اسسٽنٽ اڪائونٽنٽ جنرل جي حيثيت سان شموليت اختيار ڪئي، اتي هن انڊين ايسوسيئيشن فار دي ڪلٽيويشن آف سائنس (IACS) سان واقفيت حاصل ڪئي، جيڪو هندستان ۾ پهريون تحقيقي ادارو آهي، جنهن کيس آزاد تحقيق ڪرڻ جي اجازت ڏني ۽ جتي هن صوتيات ۽ بصريات جي شعبن ۾ پنهنجو اهم ڪردار ادا ڪيو.

سال 1917ع ۾ هن کي ڪلڪتا يونيورسٽي جي تحت راجا بازار سائنس ڪاليج ۾ آشوتوش مکرجي طرفان فزڪس جو پهريون پالت پروفيسر مقرر ڪيو ويو. يورپ جي هن جي پهرين سفر تي، رومي ميڊيٽرينين سمنڊ کي ڏسڻ وقت هن کي ان وقت "سمنڊ جي نيري رنگ جي موجوده تشريح"، يعني آسمان مان عڪس ٿيل روشني جو تصور، جيڪو هن وقت "رئلي-پکڙيل روشني" (Rayleigh-scattered light) جي نالي سان سڃاتو ويندو هو، جي غلط هجڻ جي طور تي، سڃاڻپ ڪرڻ لاءِ حوصلا افزائي ڪئي. هن سال 1926ع ۾ انڊين جرنل آف فزڪس جو بنياد وڌو. سال 1933ع ۾ بنگلور لڏي آيو ۽ انڊين انسٽيٽيوٽ آف سائنس جو پهريون انڊين ڊائريڪٽر ٿيو. هن ساڳئي سال انڊين اڪيڊمي آف سائنسز جو بنياد رکيو. هن سال 1948ع ۾ رامن ريسرچ انسٽيٽيوٽ قائم ڪيو جتي هن پنهنجي آخري ڏينهن تائين ڪم ڪيو. 

"رامن اثر" 28 فيبروري 1928ع تي دريافت ڪيو ويو. اهو ڏينهن هر سال هندستان جي حڪومت پاران قومي سائنس جي ڏينهن طور ملهايو ويندو آهي.

 ابتدائي زندگي ۽ تعليم 

 ڪيريئر 

 سائنسي تعاون 

 ذاتي زندگي 

 موت 

 تڪرار 

 اعزاز ۽ انعام 

 مشهور ثقافت ۾ 

پڻ ڏسو
:باب:طبيعيات
ٻاهريان ڳنڍڻا

 The Nobel Prize in Physics 1930 at the Nobel Foundation
  and his Nobel Lecture, 11 December 1930
Path creator – C.V. Raman
Archive of all scientific papers of C.V. Raman
 Scientific Papers of C. V. Raman, Volume 1 Volume 2 Volume 3 Volume 4 Volume 5 Volume 6
Raman Effect: fingerprinting the universe
 by Raja Choudhury and produced by PSBT and Indian Public Diplomacy.

Category:1888 births
Category:1970 deaths
Category:Presidency College, Chennai alumni
Category:Recipients of the Bharat Ratna
Category:Experimental physicists
Category:Indian optical physicists
Category:Fellows of the Royal Society
Category:Fellows of the Indian National Science Academy
Category:Indian Nobel laureates
Category:Nobel laureates in Physics
Category:Indian agnostics
Category:19th-century Indian physicists
Category:Indian institute directors
Category:Indian Knights Bachelor
Category:Tamil scientists
Category:University of Madras alumni
Category:Academic staff of the University of Calcutta
Category:Scientists from Tiruchirappalli
Category:Academic staff of Banaras Hindu University
Category:Academic staff of the Indian Institute of Science
Category:Spectroscopists
Category:Raman scattering
Category:Chandrasekhar family
Category:20th-century Indian physicists
Category:Indian Tamil politicians
Category:Indian quantum physicists
Category:Indian crystallographers
Category:Recipients of the Matteucci Medal
Category:Recipients of Franklin Medal

حوالا 

زمرو:هندستان
زمرو:نوبل انعام
زمرو:طبیعیات دان
زمرو:1888ع جون پيدائشون
زمرو:1970ع جون فوتگيون