ليو ٽالسٽاءِ

ليو نڪولائيويچ ٽالسٽاءِ (روسي: Лев Николаевич Толстой؛ انگريزي: Lev Nikolayevich Tolstoy)، عام طور تي ليو ٽالسٽاءِ جي نالي سان سڏيو ويندو آهي، هڪ روسي ليکڪ ۽ ناول نگار، 9 سيپٽمبر 1828ع تي، ماسڪو جي ڏکڻ ۾، ياسنايا پوليانا ۾ پيدا ٿيو. سندس ناول "جنگ ۽ امن" (War and Peace) ۽ "اينا ڪرينينا" 1877ع سان مشهور آهي، هڪ روسي ليکڪ هو. هن کي هر وقت جي عظيم ۽ بااثر ليکڪن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي.

هڪ امير خاندان ۾ پيدا ٿيڻ وارو، ٽالسٽاءِ 20 سال جي جمار ۾، پنهنجي نيم خود سوانح عمري واري ٽرالوجي، "چائلڊ هوڊ، بواءِ هوڊ اينڊ يوٿ" (1852-1856ع) سان ۽ سيواسٽوپول اسڪيچز (1855ع) سان تعريف حاصل ڪئي. ڪريميائي جنگ ۾ سندس تجربن تي ٻڌل، سندس "وار اينڊ پيس" (1869ع)، "انا ڪرينينا" (1878ع)، ۽ "قيامت" (1899ع)، جيڪو سندس جوانيءَ جي گناهن جي اعتراف  تي ٻڌل آهي، کي اڪثر ڪري، ڪڏهن به لکيل حقيقت پسند افسانن جي چوٽي ۽ ٽن عظيم ناولن جي طور تي حوالو ڏنو ويندو آهي.  سندس تصنيف ۾ "اليوشا دي پاٽ" (1911ع) ۽ "آفٽر دي بال" (1911ع) جهڙيون مختصر ڪهاڻيون ۽ ناول جهڙوڪ "فيملي هپينيئس" (1859ع)، "دي ڊيٿ آف ايوان ايليئچ" (1886ع)، "دي ڪريزر سوناٽا" (1889ع)، "دي ڊيول" (1911ع) ۽ "حاجي مراد" (1912ع) شامل آهن. 

هن فلسفياتي، اخلاقي ۽ مذهبي موضوعن تي ڊراما ۽ مضمون پڻ لکيا. 1870ع جي ڏهاڪي ۾، ٽالسٽاءِ هڪ گهري اخلاقي بحران جو تجربو ڪيو، جنهن کان پوءِ هن هڪ جيتري گهري روحاني بيداري سمجهي، جيئن هن پنهنجي غير افسانوي ڪتاب "ڪنفيشن" (1882ع) ۾ بيان ڪيو آهي.  عيسيٰ جي اخلاقي تعليمات جي سندس لفظي تشريح، جبل تي خطبي تي مرڪوز، هن کي هڪ پرجوش عيسائي انارڪسٽ ۽ امن پسند بڻجڻ جو سبب بڻي.

عدم تشدد جي مزاحمت تي سندس خيال "خدا جي بادشاهي توهان اندر آهي"، 1894 ۾ ظاهر ڪيا ويا, 20 صدي جي اهم شخصيتن جهڙوڪ مهاتما گانڌي، لڊوگ وٽگنسٽائن، مارٽن لوٿر ڪنگ جونيئر ۽ جيمس بيول تي گهرو اثر ڇڏيو. هو "جارجزم", هينري جارج جو معاشي فلسفو, جن کي هن پنهنجي لکڻين ۾ شامل ڪيو, خاص طور تي پنهنجي ناول "قيامت" (1899) ۾, جو هڪ وڪيل پڻ بڻجي ويو.

ٽالسٽائي کي, پنهنجي زندگي ۽ بعد ۾, بيشمار ليکڪن ۽ نقادن کان ساراهه ملي. ورجينيا وولف ٽالسٽائي کي "سڀني ناول نگارن مان عظيم" سڏيو ۽ گيري ساؤل مورسن "جنگ ۽ امن" کي سڀني ناولن مان عظيم قرار ڏنو. هن کي 1902 کان 1906 تائين هر سال ادب ۾ نوبل انعام لاءِ ۽ 1901، 1902 ۽ 1909 ۾ نوبل امن انعام لاءِ نامزدگيون مليون. ٽالسٽائي کي ڪڏهن به نوبل انعام نه ڏنو ويو، اهو هڪ وڏو نوبل انعام تڪرار رهيو آهي.

اصل
ٽالسٽائي پراڻي روسي اميرن جو هڪ مشهور خاندان هو. جن پنهنجي نسب جو پتو اندريس نالي هڪ افسانوي امير ڏانهن لڳايو. پيوٽر ٽالسٽاءِ پاران بيان ڪيو ويو آهي ته هو 1353 ۾ "نيمڪ, سيزر جي زمينن کان"  پنهنجن ٻن پٽن, لِٽونوس ۽ زيمونٽين يا زِگمونٽ ۽ 3000 ماڻهن ۽ هڪ ڊروزينا (زال)سان گڏ چرنيگوف ڏانهن آيو هو. پوءِ اندريس کي ليونٽي جي نالي ۽ سندس پٽ ڪانسٽنٽائن ۽ فيوڊور جي نالي سان مشرقي آرٿوڊوڪسيءَ ۾ تبديل ڪيو ويو. ڪانسٽنٽائن جي پوٽي آندري خريتونووچ کي ماسڪو جي واسيلي II پاران ٽولسٽائي (موٽي جي طور تي ترجمو ڪيو ويو) جو لقب ڏنو ويو جڏهن هو چرنيگوف کان ماسڪو منتقل ٿيو.

ڪافر نالن جي ڪري ۽ حقيقت اها آهي ته ان وقت چرنيگوف تي ڊيميٽريس اول اسٽارشي جي حڪومت هئي, ڪجهه محققن اهو نتيجو ڪڍيو ته اهي لتھواني هئا جيڪي لتھوانيا جي گرانڊ ڊچي کان آيا هئا. ساڳئي وقت 14 هين کان 16 هين صديءَ جي دستاويزن ۾ اندريس جو ڪو به ذڪر ڪڏهن به نه مليو. جڏهن ته چرنيگوف ڪرانيڪلز, پيوٽر ٽالسٽاءِ پاران هڪ حوالي طور استعمال ڪيو ويو, گم ٿي ويا. پهريون دستاويز ٿيل ٽالسٽاءِ خاندان جا ميمبر پڻ 17 صدي دوران رهندا هئا. 
زندگي ۽ ڪيريئر
سندس گهراڻو، زميندار ۽ عزت وارو هو. 9 سالن جي ڄمار ۾ سندس پيءُ گذاري ويو، تنھن ڪري ٻين مائٽن سندس پرورش ڪئي. سندس تعليم لاءِ فرانس ۽ جرمنيءَ جا استاد مقرر ڪرايا ويا. 16 سالن جي عُمر ۾ کيس ڪازان يونيورسٽيءَ ۾ داخل ڪرايو ويو، جتي هن پھرين لسانيات ۽ پوءِ قانون جي تعليم حاصل ڪئي. 1847ع ۾ ٽالسٽاءِ ڊگري وٺڻ کان سواءِ ئي تعليم اڌ ۾ ڇڏي، فوج ۾ شموليت اختيار ڪئي. 1852ع ۾ جابلو قبيلن سان جنگ هلندي ٽالسٽاءِ پنهنجو ناول (آتم ڪٿا) ”ٻاروتڻ“ (Childhood)، مڪمل ڪيو. ان کان پوءِ ان ناول جي تسلسل ۾ هن ٻہ ٻيا ناول ”بوائي هُڊ“ (Boyhood) ۽ ”يُوٿ“ (Youth) لکيا. 1856ع ۾ ٽالسٽاءِ "سينٽ پيٽرزبرگ موٽي آيو ۽ اتي اچي هارين جي تعليم ۾ دلچسپي وٺڻ لڳو. 1862ع هن پاڻ کان 18 سال ننڍي ڇوڪريءَ ”سونيا انڊريو نابرس“ سان شادي ڪيائين، جنھن سندس زندگي ۾ وڏو انقلاب آڻي ڇڏيو. انهيءَ دور ۾ ٽالسٽاءِ فڪري طور ان اصول جو ٿي چُڪو هو ته "زندگي کي فطرت جي بخشيل سادگيءِ موجب گذارڻ کپي، اجائي چالاڪيءَ کان پاسو ڪرڻ گهرجي". سندس ناول ”جنگ ۽ امن“ (War and Peace) ۾ اهو ئي مرڪزي خيال ڪارفرما آهي. سندس مشھور ناول ”اينا ڪيرينا“ 1877ع ڌاري مڪمل ٿيو. جنھن ۾ هن پنھنجي مذهبي نظرين جو دفاع ڪيو آهي. 1896ع ۾ هن ”فن ڇا آهي؟“ (What Is Art?) ۽ ”نيٺ ڇا ڪجي“ (What Then Must We Do) لکيا. سندس آخري تصنيف ”قيامت“ هئي. جيڪا هن 1900ع ۾ مڪمل ڪئي. روس جي هن عظيم مفڪر، ناول نگار ۽ فرانس جي فلاسفر ”روسو“ جي معتقد ليو ٽالسٽاءِ 1910ع ۾ ماسڪو ۾ وفات ڪئي.
ذاتي زندگي 
ناول ۽ افسانوي ڪم 
ٻين ليکڪن پاران تنقيدي جائزو

اخلاقي، سياسي ۽ مذهبي عقيدا
موت 
ورثو
ڪتابيات
پڻ ڏسو
 اليگزينڊر ڪوپرن
 انٽون چيخوف
 دوستووسڪي

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

The Complete Works of Count Tolstoy (28 volumes published by Dana Estes & Company at Internet Archive

 Tolstoy by Romain Rolland

 Waltz in F major (Page on Russian Wikipedia), Tolstoy's only known musical composition.

زمرو:ليو ٽالسٽائي
زمرو:ليکڪ
زمرو:فلسفي
زمرو:ناول نگار
زمرو:شخصيتون
زمرو:روسي ادب
زمرو:روسي شخصيتون
زمرو:عيسائيت ۽ سماج
زمرو:1828ع جون پيدائشون
زمرو:1910ع جون فوتگيون
زمرو:روسي ٻولي جا اديب
زمرو:اوڀرين آرٿوڊوڪس چرچ
زمرو:روسي ٻولي جا ناول نگار
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون
زمرو:ڊراما نگار 
زمرو:صحافي 
زمرو:خط ليکڪ 
زمرو:مختصر ڪهاڻي لکندڙ  
زمرو:ٻارن جا ليکڪ 
زمرو:عيسائي ليکڪ  
زمرو:غير افسانوي ليکڪ
زمرو:مضمون نگار 
زمرو:مذهبي فلسفي
زمرو:سماجي فلسفي
زمرو:تعليم جا فلسفي 
زمرو:تاريخ جا فلسفي 
زمرو:ادب جا فلسفي 
زمرو:روسي ناول نگار 
زمرو:روسي فوجي اهلڪار 
زمرو:انارڪيسٽ ليکڪ 
زمرو:انارڪو-امن پسند 
زمرو:روسي سلطنت جا ٻارن جا ليکڪ 
زمرو:عيسائي ليکڪ 
زمرو:علم العلم جا ماهر 
زمرو:روسي سلطنت جا مضمون نگار 
زمرو:سربيا اڪيڊمي آف سائنسز اينڊ آرٽس جا پرڏيهي ميمبر 
زمرو:جارجيا جا ماهر 
زمرو:ادبي نقاد 
زمرو:سربيا اڪيڊمي آف سائنسز اينڊ آرٽس جا ميمبر زمرو:استعارا نگار 
زمرو:عدم تشدد جا حامي 
زمرو:روسي سلطنت جا ناول نگار 
زمرو:اونٽولوجسٽ 
زمرو:تولا گورنريٽ جا ماڻهو 
زمرو:روسي سلطنت جا انسان دوست 
زمرو:روسي سلطنت جا فلسفي 
زمرو:ذهن جا فلسفي 
زمرو:مذهب جا روسي فلسفي 
زمرو:روسي سياسي فلسفي 
زمرو:سينٽ انا جي آرڊر جا وصول ڪندڙ، چوٿين ڪلاس  
زمرو:روسي انارڪيسٽ 
زمرو:روسي عيسائي امن پسند 
زمرو:روسي ايسپرانٽسٽ 
زمرو:روسي تاريخي ناول نگار 
زمرو:روسي رسالي جا ايڊيٽر 
زمرو:روسي مرد ڊراما نگار 
زمرو: سماجي فلسفي 
زمرو:سرگرمي ۽ سماجي تبديلي بابت ليکڪ زمرو:ادبي حقيقت نگاري