تارا ڳڙهه جو قلعو

تارا ڳڙهه قلعو هڪ قلعو آهي جيڪو بنڊي، راجستان، هندستان ۾ واقع آهي. اراولي جبل جي هڪ ٽڪريءَ تي بلندي تي واقع آهي، اهو بُنڊي ۾ سياحن جي ڪشش جو مکيه مرڪز آهي. هي قلعو هتي 1426 فوٽن جي اوچائي هڪ اونهي ٽڪريءَ تي ٺهيل هو. جنگ دوران قلعي مان نڪرڻ لاءِ ان ۾ ڪيتريون ئي سرنگون ٺاهيون ويون هيون. اهي سرنگون جبلن جي ڪيترن ئي هنڌن تي نظر اچن ٿيون.

تارا ڳڙهه جو قلعو راجپوت فن تعمير جو بهترين نمونو آهي. ان جي ڪجهه عمارتن ۽ ڪم تي مغل فن تعمير جو اثر آهي. هي محل هادا چوهان راجپوت مهاراجا ۽ سندن خاندانن جي رهائشگاهه هو.

 جاگرافي 
تارا ڳڙهه قلعو اراولي جبل جي هڪ ٻيلي واري ٽڪريءَ تي بنڊي شهر ۾ واقع آهي، جيڪو راجسٿان جي گاديءَ واري هنڌ جئپور شهر کان 215 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي آهي.

 تاريخ 
رائو ديوا هادا قلعو 1298ع ۾ ٺهرايو ۽ رائو راجا بر سنگهه هادا 1354ع ۾ تعمير ڪرايو.[4] ايندڙ حڪمرانن محلات ۾ پنهنجا ڪمرا شامل ڪيا، ايندڙ 200 سالن ۾، ان کي هڪ وڏو محل بڻائي ڇڏيو، جنهن ۾ ٽڪريءَ جي ڪناري تي مختلف سطحن تي سوٽ ۽ ڪمرا شامل ڪيا ويا. دلچسپ ڳالهه اها آهي ته راجسٿان جي ٻين محلاتن جي برعڪس، ان جي اڏاوت ۾ مغلن جو اثر تمام ٿورڙو آهي ۽ قلعو راجپوت طرز جو هڪ نادر مثال پيش ڪري ٿو - مڙيئي ڇتين سان پيليون ۽ ڪوسڪس، مندر جا ڪالم نقش ٿيل قوس سان، هاٿين ۽ گلن سان ڍڪيل آهن. 

ان کان به وڌيڪ دلچسپ حقيقت اها آهي ته اڪثر راجپوت محلات جي اڏاوت ۾ استعمال ٿيندڙ ريل جي پٿر جي بدران، تارا ڳڙهه جو محل هڪ خاص سائي رنگ جي پٿر سان ٺاهيو ويو هو، جيڪو مقامي طور بنڊي ۾ کوٽيل هو. ڇاڪاڻ ته هي پٿر جو هڪ تمام سخت قسم هو، ان ڪري بُنڊي جي حڪمرانن نفيس نقاشي ڪرڻ بدران پنهنجي ديوارن ۽ ڇتن کي شاندار پينٽنگس سان ڍڪڻ جو فيصلو ڪيو.

 اڏاوت 
محل کي پنج الڳ پر مکيه حصن ۾ ورهايو ويو آهي، هر هڪ پنهنجي داخلي دروازي ۽ صحن سان. جيڪي هن ريت آهن-

 هاٿي ٿنب 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Garh_Palace_Bundi_01.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|هاٿي ٿنب
مکيه دروازو هٿيا پول يا هٿي پول (هاٿي گيٽ) ذريعي آهي جيڪو پهرين مکيه صحن ڏانهن وٺي ٿو.

 رتن دولت 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundi-Garh_Palace-Diwan_I_Am-Stables-20131015.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|رتن دولت
هي جڳهه رتن دولت يا ديوان عام (عوامي سامعين جو هال) آهي. اهو هڪ شاندار وسيع هال تي مشتمل آهي ۽ ان جي ديوارن ۾ مشعلن کي رکڻ لاءِ بهترين انتظام آهن. هتي هادا بادشاهن جو سنگ مرمر جو تخت به موجود آهي

 چتر محل 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundi-Garh_Palace-Diwan_I_Khas-02-Antechamber_courtyard-20131015.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|چتر محل
رتن دولت جي هڪ ننڍڙي دروازي اسان کي چتر محل ۾ داخل ڪرايو، جيڪو رائو چترسال سنگهه (1631-1658) ٺاهيو هو. ھٿيا سال محل ۾ ھٿيارن جي سرمائي وارا ڪالم آھن ۽ ان جي مٿان زيننا محل (عورتن جو محل) آھي، جنھن کي پينٽنگس سان سجايو ويو آھي، جنھن ۾ مختلف قسم جا مورال ٺھيل آھن.

 بادل محل 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Garh_Palace_Bundi_12.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|بادل محل
هتي بادل محل (بادل جو محل) آهي، جيڪو زينا محل جي بلڪل مٿان آهي. بادل محل، قلعي جي بلند ترين نقطي تي ٺهيل آهي، ان جي ڀتين تي نقاشي جو هڪ بهترين مجموعو پڻ آهي. چون ٿا ته مينهن جي موسم ۾، مينهن جا ڪڪر محلات جي صحن مان ترندا هئا. چيو وڃي ٿو ته اهو محل رائو ڀوج ٺهرايو هو.

 چترشالا 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundi-Garh_Palace-Chitrasala_GVN-20131015.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|چترشالا
بنڊي ديوارن جي نمائش چترشالا (اميد محل ۾) ۾ آهي. مورال مختلف موضوعن کي ظاهر ڪن ٿا جهڙوڪ راگمالا پينٽنگس، محبت جون ڳالهيون ۽ عدالتي جلوس؛ ۽ اهي مغل ۽ ميواڙ جي طرز کان متاثر آهن.

 ڀيم برج 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundi_fort_(4180260008).jpg|thumb|100x100 عڪسلون|ڀيم برج
هن قلعي مان ٽڪريءَ تي چڙهڻ تي هڪ وڏو ٽاور آهي، جنهن کي ڀيم برج سڏيو وڃي ٿو. جتي هٿيار رکيا ويا. هتي هڪ توپ پڻ رکيل آهي جنهن جو نالو گرڀ گنجن آهي، چيو وڃي ٿو ته اها توپ جڏهن فائر ڪئي ويندي هئي ته ان جو خوفناڪ گوڙ ڪنهن جي پيٽ ۾ چرپر پيدا ڪري ڇڏيندو هو، اها توپ سورهين صدي ۾ ڪيترائي ڀيرا استعمال ڪئي وئي هئي.

 پاڻيءَ جا ذخيرا 
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundi_Fort_-_Rajasthan_41.jpg|thumb|100x100 عڪسلون|پاڻيءَ جا ذخيرا
قلعي ۾ پيئڻ جي پاڻي جا ٽي تلاءُ آهن. تلاءَ جي تعمير بهترين ۽ نفيس انجنيئرنگ جو هڪ مثال آهي. برسات جو پاڻي ذخيرن ۾ محفوظ ڪيو ويو ۽ ضرورت جي وقت ماڻهن کي فراهم ڪيو ويو. ذخيرن جي بنيادن تي پٿرن جي موجودگيءَ سبب، هتي سڄو سال پاڻي جمع ٿيندو رهندو هو.

 مشهور ثقافت ۾ 
مشهور ٽي وي سيريل هڪڙو شرنگر- سوڀيمان جي شوٽنگ تارا ڳڙهه قلعي ۾ ڪئي وئي. 

 پڻ ڏسو 

 جيت ساگر ڍنڍ
 نوال ساگر ڍنڍ
 ڊوبرا مهاديو مندر

حوالا

زمرو:ڀارت
زمرو:ڪوٽ ۽ قلعا
زمرو:ڀارت جا ڪوٽ
زمرو:راجستان جا قلعا