ولاديمير لينن

ولاديمير ايليچ اليانوف (22 اپريل، 1870-21 جنوري 1924)، جيڪو ولاديمير لينن جي نالي سان مشهور آهي، هڪ روسي انقلابي، سياستدان ۽ سياسي نظريا دان هو، جيڪو 1917ع کان وٺي 1924ع ۾ پنهنجي موت تائين سوويت روس جي حڪومت جو باني ۽ پهريون سربراهه هو ۽ سوويت يونين جو 1922ع کان سندس وفات تائين سربراهه هو. بالشويڪ جو باني ۽ اڳواڻ، لينن آڪٽوبر انقلاب جي اڳواڻي ڪئي جنهن دنيا جي پهرين سوشلسٽ رياست قائم ڪئي. هن جي حڪومت روسي گهرو ويڙهه ۾ فتح حاصل ڪئي ۽ ڪميونسٽ پارٽيءَ جي ماتحت هڪ پارٽيءَ واري رياست ۾ اقتدار کي مضبوط ڪيو. نظرياتي طور هو هڪ مارڪسي هو. هن جي نظريي جي ترقي کي "لينن ازم" سڏيو ويندو آهي.

سمبرسڪ ۾ هڪ وچولي طبقي جي خاندان ۾ پيدا ٿيو، لينن پنهنجي ڀاءُ جي 1887ع ۾ ڦاهيءَ کانپوءِ انقلابي سوشلسٽ سياست اختيار ڪئي. زارسٽ حڪومت جي خلاف احتجاج ۾ حصو وٺڻ جي ڪري قازان امپيريل يونيورسٽي مان نيڪالي ڏنيو ويو، هن 1893ع ۾ سينٽ پيٽرسبرگ ڏانهن منتقل ٿيڻ کان اڳ ۽ هڪ نمايان مارڪسي ڪارڪن بڻجڻ کان اڳ قانون جي ڊگري لاءِ ايندڙ سال وقف ڪري ڇڏيا. 1897ع ۾ لينن کي بغاوت جي الزام ۾ گرفتار ڪيو ويو ۽ ٽن سالن لاءِ سائبيريا جلاوطن ڪيو ويو. هو پوءِ مغربي يورپ ڏانهن هليو ويو، جتي هو مارڪسي روسي سوشل ڊيموڪريٽڪ ليبر پارٽي ۾ اهم شخصيت بڻجي ويو.

In the party's 1903 schism, he led his Bolshevik faction against Julius Martov's Mensheviks. Lenin briefly returned to Russia during the failed Revolution of 1905, and during the First World War campaigned for its transformation into a Europe-wide proletarian revolution, which, as a Marxist, he believed would cause the end of capitalism and the rise of socialism. After the February Revolution of 1917 ousted Tsar Nicholas II and established a Provisional Government, Lenin returned to Russia and played a leading role in the October Revolution, in which the Bolsheviks overthrew the regime.

Lenin's government redistributed land to the peasantry, issued a number of legislative decrees, nationalised banks and industry, withdrew from the war by signing the Treaty of Brest-Litovsk with the Central Powers, and promoted world revolution through the Communist International. It initially shared power with the Left Socialist Revolutionaries and allowed a multi-party Constituent Assembly, but by 1918 centralised power in the new Communist Party. Opponents were suppressed in the Red Terror, and tens of thousands were killed or interned in concentration camps.  Responding to devastation, famine, and popular uprisings, Lenin reversed his policy of war communism in 1921, and encouraged economic growth through the New Economic Policy. His administration defeated right and left-wing anti-Bolshevik armies in the Russian Civil War, after which several non-Russian nations that had broken away from the empire after 1917 were re-united in the new Soviet Union in 1922; others, notably Poland, gained independence. Lenin suffered three debilitating strokes in 1922 and 1923 before his death in 1924, with Joseph Stalin succeeding him as the pre-eminent figure in the Soviet government.

20 هين صديءَ جي سڀ کان اهم ۽ بااثر شخصيتن مان هڪ سمجهيو وڃي ٿو، لينن 1991ع ۾ سوويت يونين جي ٽٽڻ تائين هڪ وسيع شخصيت واري ڪلٽ جو مرڻ کان پوءِ جو موضوع هو. اسٽالن جي ماتحت، هو مارڪسزم-ليننزم جي هڪ نظرياتي شخصيت بڻجي ويو ۽ بين الاقوامي ڪميونسٽ تحريڪ تي هڪ نمايان اثر رکندڙ هو. هڪ تڪراري ۽ انتهائي ورهائيندڙ شخصيت، لينن کي سندس حامي هڪ انقلابي حڪومت قائم ڪرڻ لاءِ ساراهيندا آهن جنهن سوشلزم ڏانهن قدم کنيا، جڏهن ته سندس نقادن مٿس آمريت قائم ڪرڻ جو الزام مڙهيو، جنهن ۾ قتل عام ۽ سياسي جبر اختيار ڪيو ويو.   

شروعاتي زندگي
انقلابي سرگرميون 
لينن جي حڪومت 
بعد ۾ زندگي 
سياسي نظريو 
ذاتي زندگي 
سياسي ورثو

 خارجي لنڪس 

پڻ ڏسو 
حوالا

زمرو:روس
زمرو:سياست
زمرو:شخصيتون
زمرو:1870ع جون پيدائشون
زمرو:1924ع جون فوتگيون