ڪوليسٽرول

ڪوليسٽرول (Cholesterol) سڀني اعليٰ جانورن جو پرنسپل اسٽيرول آهي، جيڪو جسم جي بافتن ۾ ورهايل آهي، خاص ڪري دماغ ۽ ريڙهه جي ڪنڊ (Spinal Cord) ۾ ۽ جانورن جي چرٻي ۽ تيل (Oils) ۾ وڏي مقدار ۾ موجود هوندو آهي. 

ڪوليسٽرول سڀني جانورن جي جيو گھرڙن جي ذريعي بايو سنٿيسز ٿئي ٿو ۽ جانورن جي جيو گھرڙن جي جھلين جو هڪ لازمي ساختي جزو آهي. ريڙهه جي هڏي واري جانورن ۾، ڪليجي جا جيو گھرڙا (hepatic Cells) عام طور تي وڏي مقدار ۾ ڪوليسٽرول پيدا ڪندا آهن. دماغ ۾، آسٽروسائٽ (astrocytes) ڪوليسٽرول پيدا ڪرڻ ٿا ۽ ان کي نيورون ڏانهن منتقل ڪرڻ ٿا. اهو پروڪاريوٽس (بئڪٽيريا ۽ آرڪيئا) ۾ نه هوندو آهي، جيتوڻيڪ اتي ڪجهه استثنا به آهن، جهڙوڪ مائيڪوپلازما (Mycoplasma)، جنهن کي افزائش لاء ڪوليسٽرول جي ضرورت هوندي آهي. ڪوليسٽرول اسٽيرائڊ هارمونز، بائل ايسڊ (صفري جي تيزاب) ۽ وٽامن ڊي جي بايوسنٿيسس جي اڳڀرائي طور ڪم ڪري ٿو.

رت ۾ ڪوليسٽرول جي اعلي سطح، خاص طور تي جڏهن گهٽ-ڪثافت لپوپروٽين (LDL، جيڪو اڪثر ڪري "خراب ڪوليسٽرول" جي طور تي حوالو ڏنو ويو آهي)، دل جي بيماري جو خطرو وڌائي سگھي ٿو.

فرانڪوئس پولئتيئر ڊي لا سئلي (François Poulletier de la Salle) پهريون ڀيرو سال 1769ع ۾ مثاني جي پٿرين ۾ ڪوليسٽرول کي نهري شڪل ۾ سڃاڻي ورتو. سال 1815ع ۾ ڪيميادان، مائيڪل يوگين شيورول ان مرڪب جو نالو ”ڪوليسٽرين“ رکيو. 

حوالا

زمرو:طب
زمرو:صحت
زمرو:حياتياتي ڪيميا