موصل شهر

موصل (عربي: الموصل؛ ڪردي: مووسڵ) اتر عراق ۾ هڪ وڏو شهر آهي، جيڪو نينويه گورنريٽ جي گاديءَ جو هنڌ آهي. اهو گاديءَ واري هنڌ بغداد کان پوءِ عراق جو ٻيو نمبر وڏو شهر آهي. دجلہ نديءَ جي اوڀر پاسي تي واقع، هي شهر قديم آشوري شهر نينواه جي کنڊرن کي گهيرو ڪري ٿو، جيڪو ڪڏهن دنيا جو سڀ کان وڏو شهر هو.

پنهنجي اسٽريٽجڪ ۽ مرڪزي مقام جي ڪري، شهر روايتي طور تي علائقي ۾ بين الاقوامي واپار ۽ سفر جي مرڪزن مان هڪ طور ڪم ڪيو آهي. ان کي عرب دنيا جي تاريخي ۽ ثقافتي طور تي اهم شهرن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. عربي جي اتر ميسوپوٽيميائي ٻولي جيڪا عام طور تي موسلوي جي نالي سان مشهور آهي، موصل جي نالي تي رکيل آهي، ۽ علائقي ۾ وڏي پيماني تي ڳالهائي ويندي آهي. گڏجي، نينواه جي ميدانن سان گڏ، موصل آشوري ماڻهن جو هڪ تاريخي مرڪز آهي. آس پاس جو علائقو نسلي ۽ مذهبي طور تي متنوع آهي. شهر جي وڏي اڪثريت عرب آهي، جنهن ۾ ڪرد، آشوري، ترڪمان، شباڪي ۽ ٻيون اقليتون آباد آهن.Dalley, Stephanie (1993). "Nineveh After 612 BC." Alt-Orientanlische Forshchungen 20. p.134.   سني اسلام سڀ کان وڏو مذهب آهي، پر عيسائين ۽ يزيدين جو هڪ وڏو تعداد آهي، انهي سان گڏ ٻين اسلامي فرقن جهڙوڪ شيعه ۽ شباڪين جا پيروڪار پڻ آهن. موصل ۽ ان جي آس پاس جو علائقو بائبل جي تاريخ ۾ اهم آهي.

عراق تي حملي دوران، موصل تي اپريل 2003 ۾ آمريڪا جي اڳواڻي ۾ اتحادي فوجن قبضو ڪيو. سڄي جنگ دوران، شهر حملن، بم ڌماڪن ۽ هڪ فرقيوارانه خانہ جنگي جو شڪار رهيو. 2011 ۾ آمريڪي فوجن جي واپسي کان پوءِ، هڪ بغاوت شروع ٿي، ۽ اسلامي رياست عراق ۽ شام (ISIS) پنهنجي علائقائي توسيع شروع ڪئي.

ميٽروپوليٽن علائقو اولهه پاسي واري پراڻي شهر کان وڌي ويو آهي ۽ "کاٻي ڪناري" (اوڀر پاسي) ۽ "ساڄي ڪناري" (اولهه پاسي) ٻنهي تي ڪافي علائقن کي گهيرو ڪري چڪو آهي، جيئن مقامي ماڻهو دجله جي ٻنهي پاسن کي سڏين ٿا. موصل جي چوڌاري علائقو تيل جي ذخيرن سان مالا مال آهي. موصل يونيورسٽي آف موصل ۽ ان جي مشهور ميڊيڪل ڪاليج جو گھر آهي، جيڪو وچ اوڀر جي سڀ کان وڏي تعليمي ۽ تحقيقي مرڪزن مان هڪ آهي. شهر تاريخي مسجدن، عيسائي جڳهن، عبادت خانن ۽ يزدي مندرن جو گھر پڻ آهي.

نالو 
عربي لفظ، موصل جو معني "ڳنڍڻ وارو نقطو" يا "جنڪشن شهر" آهي. شهر جي اوڀر واري پاسي تي قديم شهر نينواه جا کنڊر آهن ۽ آشوري اڃا تائين سڄي شهر کي نينواه سڏين ٿا. 

 موجوده شهر موصل جي جاءِ تي، هڪ ممڪنه ابتدائي آبادي جو ذڪر زينوفون پنهنجي هخامنشي اشوريه جي سفري لاگ ۾ ڪيو هو، جن ۾ هو دجله ندي تي هڪ ننڍڙي اشوري شهر "ميپسلا" (يوناني: Μέψιλα) جو ذڪر ڪري ٿو، جتي اڄ موصل شهر آهي. زينوفون جي ميپسلا کي پراڻي موصل، جيڪا جديد موصل کان تقريباً 30 ڪلوميٽر (19 ميل) اتر ۾ آهي، جي جاءِ سان سڃاڻڻ وڌيڪ محفوظ ٿي سگهي ٿو، جتي زينوفون جي رپورٽ کان ڇهه صديون پوءِ ساساني سلطنت جو مرڪز بود-اردشير تعمير ڪيو ويو هو. 

موصل کي الفيحه (جنت)، الخضره (سائو) ۽ الحدبه (ڪوڏر) پڻ سڏيو ويندو آهي. ان کي ڪڏهن ڪڏهن "اتر جو موتي" ۽ "لکين سپاهين جو شهر" به سڏيو ويندو آهي. 
تاريخ
جاگرافي
آباديات
انفراسٽرڪچر 
معيشت
تاريخي ۽ مذهبي عمارتون
تعليم
ٻاهريان ڳنڍڻا

 Iraq Image – Mosul Satellite Observation
 Detailed map of Mosul by the National Imagery and Mapping Agency, from lib.utexas.edu



Category:Cities in Iraq
Category:District capitals of Iraq
Category:Populated places in Nineveh Governorate
Category:Populated places on the Tigris River
Category:Assyrian communities in Iraq
Category:Turkmen communities in Iraq
Category:Shabak communities
Category:Historic Jewish communities in Iraq

حوالا

زمرو:عراق
زمرو:عراق ۾ شهر