انٽاناناريوو

انٽاناناريوو (Antananarivo)، جيڪو ان جي نوآبادياتي مختصر شڪل تانا سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، مڊگاسڪر جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي. شهر جو انتظامي علائقو، جيڪو انتاناناريوو-رينيووهيترا ("انتاناناريوو-مدر هِل" يا "انتاناناريوو-گاديءَ جو هنڌ") جي نالي سان مشهور آهي، انالامانگا علائقي جو گاديءَ جو هنڌ آهي. شهر ٻيٽ جي مرڪز ۾ سمنڊ جي سطح کان 1,280 ميٽر (4,199 فوٽ) تي واقع آهي، جيڪو ان کي ٻيٽ جي ملڪن ۾ بلندي جي لحاظ کان بلند ترين قومي گاديءَ جو هنڌ بڻائي ٿو. اهو گهٽ ۾ گهٽ 18 صدي کان وٺي ملڪ جو سڀ کان وڏو آبادي جو مرڪز رهيو آهي. صدارت، قومي اسيمبلي، سينيٽ، ۽ سپريم ڪورٽ اتي واقع آهن، جيئن ته 21 سفارتي مشن ۽ ڪيترن ئي قومي ۽ بين الاقوامي ڪاروبار ۽ غير سرڪاري تنظيمن جا هيڊ ڪوارٽر آهن. ان ۾ ٻيٽ تي ڪنهن به شهر کان وڌيڪ يونيورسٽيون، نائيٽ ڪلب، آرٽ وينيو، ۽ طبي خدمتون آهن. ڪيتريون ئي قومي ۽ مقامي راندين جون ٽيمون، جن ۾ چيمپئن شپ کٽيندڙ قومي رگبي ٽيم، ماڪي شامل آهن، هتي قائم آهن.

انتاناناريوو تاريخي طور تي ميرينا ماڻهن جو گاديءَ جو هنڌ هو، جيڪي شهر جي 1,274,225 (سال 2018ع جي ​​مردم شماري   رهاڪن جي اڪثريت ٺاهيندا رهيا آهن. آس پاس جي شهري علائقن ۾ ڪل ميٽروپوليٽن آبادي ٽيهه لک جي ويجهو آهي. سڀئي ارڙهن مالاگاسي نسلي گروهه، گڏوگڏ چيني، هندستاني، يورپي ۽ ٻين نسلن جا رهواسي، شهر ۾ نمائندگي ڪن ٿا. اهو 1610ع جي لڳ ڀڳ قائم ڪيو ويو هو، جڏهن ميرينا بادشاهه اينڊريانجاڪا (1612ع-1630ع) انالامانگا ڳوٺ جي وازيمبا رهاڪن کي ٻاهر ڪڍي ڇڏيو هو. ان کي پنهنجي گاديءَ جو هنڌ قرار ڏيندي، اينڊريانجاڪا هڪ رووا (قلعو بند شاهي رهائش) تعمير ڪئي جيڪا ميرينا جي بادشاهت جي شاهي محلات ۾ تبديل ٿي ويو. شهر بادشاهه اينڊرياماسيناولونا (1675ع-1710ع) جي دور تائين انالامانگا جو نالو برقرار رکيو، جنهن ان کي اينڊريانجاڪا جي سپاهين جي اعزاز ۾ انتاناناريوو ("هزارين جو شهر") جو نالو ڏنو. 

هي شهر سال 1710ع تائين اميرينا جي بادشاهت جي گاديءَ جو هنڌ رهيو، جڏهن اميرينا چار جنگي حصن ۾ ورهائجي ويو. انتاناناريوو 1794 تائين ڏکڻ ميرينا جي گاديءَ جو هنڌ رهيو، جڏهن امبوهيمنگا جي بادشاهه اينڊريانامپوينيميرينا صوبي تي قبضو ڪيو ۽ ان کي اميرينا جي گڏيل بادشاهت جي گاديءَ جي حيثيت سان بحال ڪيو، جنهن سان پاڙيسري نسلي گروهن کي ميرينا جي ڪنٽرول هيٺ آندو. اهي فتحون سندس پٽ، راداما پهرين جي دور ۾ جاري رهيون، جنهن آخرڪار ٻيٽ جي ٻن ٽين حصي تي ڪنٽرول ڪيو، جنهن جي ڪري يورپي سفارتڪارن پاران کيس مڊگاسڪر جو بادشاهه سمجهيو ويو. 1897 ۾ فرينچن پاران مڊگاسڪر جي نوآبادي ٿيڻ کان پوءِ ۽ 1960 ۾ آزادي کان پوءِ انتاناناريوو ٻيٽ جي گاديءَ جو هنڌ رهيو.

نالو
تاريخ
جاگرافي
معيشت
ثقافت 
حڪومت
تعليم
صحت جي سار سنڀال
ٽرانسپورٽ
ٻاهريان ڳنڍڻا

 Antananarivo Renivohitra – official website  (archived 30 March 2007)

حوالا

زمرو:مڊگاسڪر
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:ماڊاگيسڪر ۾ شهر
زمرو:آفريڪا جا شهر
زمرو:آفريڪا ۾ راڄڌانيون