نيو جرسي

نيو جرسي (New Jersey) آمريڪا جي گڏيل رياستن جي هڪ رياست آهي جيڪا آمريڪا جي وچ ائٽلانٽڪ ۽ اتر اوڀر وارن علائقن ۾ واقع آهي. اها سڀني 50 آمريڪي رياستن مان سڀ کان وڌيڪ گنجان آباد آهي ۽ اتر اوڀر ميگالوپولس جي مرڪز تي واقع آهي. نيو جرسي ان جي اتر ۽ اوڀر طرف نيو يارڪ رياست سان لڳل آهي. ان جي اوڀر، ڏکڻ-اوڀر ۽ ڏکڻ طرف ائٽلانٽڪ سمنڊ؛ ڊيلويئر درياءَ ۽ پينسلوانيا رياست هن جي اولهه ۾ ۽ ان جي ڏکڻ-اولهه طرف ڊيلاويئر بي ۽ ڊيلاويئر رياست آهي. 7,354 چورس ميل (19,050 ڪلوميٽر 2) تي، نيو جرسي زمين جي ايراضيءَ ۾ پنجين-ننڍي رياست آهي، پر سال 2020ع جي گڏيل رياستن جي مردم شماري جي مطابق 93 لک جي لڳ ڀڳ رهاڪن سان، اها آبادي ۾ 11هين نمبر تي آهي. رياست جي گاديءَ جو هنڌ ٽرينٽن آهي ۽ رياست جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر نيوارڪ آهي. نيو جرسي آمريڪا جي واحد رياست آهي جنهن ۾ هر ڪائونٽي کي آمريڪا جي مردم شماري بيورو پاران شهري قرار ڏنو ويو آهي جنهن ۾ نيو يارڪ ميٽروپوليٽن ايريا ۾ 13 ڪائونٽيون، فلاڊيلفيا ميٽروپول ٽن ايريا ۾ ست ڪائونٽيون ۽ وارين ڪائونٽي شامل آهن. وڏي صنعتي ليهائي وادي ميٽروپوليٽن جو حصو آهي.

علائقو نيو جرسي پهريون ڀيرو 13,000 ق.م. ۾ قديم پٿر جي دور جي ريڊ انڊين کان اباد ٿيو. ليناپي ريڊ انڊين جو سڀ کان وڏو گروهه هو جدهن 17هين صدي ۾ يورپي هن علائقي ۾ آيا.  هالينڊ ۽ سويڊن جا آبادگار علائقي ۾ پهرين يورپي آبادين جو بنياد وڌو،  بعد ۾ برطانيا هن علائقي تي قبضو ڪيو ۽ نيو جرسي جو صوبو قائم ڪيو ۽ هن جو نالو انگلش چينل جي ٻيٽن مان سڀ کان وڏي ٻيٽ جي نالي پٺيان رکيو.   ڪالوني جي زرخيز زمينون ۽ لاڳاپي واري مذهبي رواداري هڪ وڏي ۽ متنوع آبادي کي راغب ڪيو. نيو جرسي تيرنهن ڪالونين مان شامل هو جن آمريڪي انقلاب جي حمايت ڪئي ۽ ڪيترن ئي اهم جنگين ۽ فوجي مهمن جي ميزباني ڪئي. 18 ڊسمبر، 1787 تي، نيو جرسي ٽين رياست بڻجي وئي جيڪا گڏيل رياستن جي آئين جي توثيق ڪئي، جنهن ان کي يونين ۾ داخلا ڏني ۽ اها پهرين رياست هئي جنهن 20 نومبر، 1789ع تي يو ايس بل آف رائيٽس جي تصديق ڪئي. 

نيو جرسي آمريڪي گهرو ويڙهه دوران يونين ۾ رهي ۽ يونين آرمي جي حمايت ۾ فوج، وسيلن ۽ فوجي اڳواڻ فراهم ڪيا. جنگ کان پوءِ، رياست هڪ وڏي پيداواري مرڪز جي طور تي اڀري ۽ مهاجرن لاءِ هڪ اهم منزل، آمريڪا ۾ صنعتي انقلاب کي هلائڻ ۾ مدد ڪندي نيو جرسي ڪيترن ئي صنعتي، ٽيڪنو ۽ تجارتي جدت جو ماڳ هو، جنهن ۾ بجلي جي بلب کان پهريون روشن ٿيندڙ ۽ ٻاڦ واري انجڻ سان اول متعارف ٿيندڙ، شهر (روسئلي)(Roselle) به شامل آهي. نيو جرسي رياست سان لاڳاپيل ڪيترائي نمايان آمريڪن قومي ۽ عالمي سطح تي بااثر ثابت ٿيا آهن، جن ۾ تعليم، وکالت، ڪاروبار، تفريح، حڪومت، فوجي، غير منافع بخش قيادت ۽ ٻين شعبا شامل آهن. 

نيو جرسي جو مرڪزي مقام اتر اوڀر ميگالوپولس ۾ 20هين صدي جي ٻئي اڌ ۾ ان جي تيز رفتار ترقي ۽ مضافات کي وڌائڻ ۾ مدد ڪئي. 21 هين صدي جي شروعات کان وٺي، رياست جي معيشت انتهائي متنوع ٿي چڪي آهي، اهم شعبن؛ بايو ٽيڪنالاجي، دواسازي، انفارميشن ٽيڪنالاجي، ماليات ۽ سياحت سان گڏ اهو لوجسٽڪس ۽ تقسيم لاء ائٽلانٽڪ سامونڊي ڪناري جو مرڪز بڻجي چڪو آهي. نيو جرسي مهاجرن لاءِ هڪ وڏي منزل رهي ٿي ۽ دنيا جي سڀ کان وڌيڪ نسلي طور تي متنوع ۽ گهڻ ثقافتي آبادي جو گهر آهي.    تاريخي رجحانن جي گونج ڪندي، رياست، شهرن ۾ 2008ع کان مضافات کان اڳتي وڌڻ سان، تيزي سان ٻيهر شهري ٿي چڪي آهي.

نيو جرسي آمريڪا جي گڏيل رياستن ۾ سڀ کان وڌيڪ تعليم يافته، امير، صحتمند، متنوع ۽ انتهائي ترقي يافته رياستن مان هڪ آهي. سال 2022ع تائين، نيو جرسي،  سڀني 50 رياستن مان، 96,346 آمريڪي سان سڀ کان وڌيڪ سالياني وچين گھراني وار آمدني واري رياست هئي. رياست جي سڀني گھرن جو لڳ ڀڳ ڏھون حصو، يا 3,23,000 کان مٿي، ڪروڙ پتي آھن، جيڪا سڀني رياستن ۾ ڪروڙ پتين جي سڀ کان وڌيڪ نمائندگي آھي.Burrows, Dan. "Millionaires in America 2020: All 50 States Ranked How many millionaires are in America and where do they live? The states with the highest number of millionaire households just might surprise you." , Kiplinger, May 28, 2020. Retrieved November 23, 2020. "Millionaire households: 323,443 Total households: 3,312,916 Concentration of millionaires: 9.76%... For the second year in a row, New Jersey is the top spot for millionaires per capita in the U.S. Like Connecticut, New Jersey has a high concentration of millionaires largely thanks to its proximity to New York City." نيو جرسي جو پبلڪ اسڪول سسٽم مسلسل سڀني آمريڪي رياستن جي مٿان يا مٿان واري رياستن ۾ شامل آهي.  

سال 2024ع ۾، نيو جرسي کي مجموعي طور تي ٻيو نمبر صحت مند آبادي جو درجو ڏنو ويو. نيو جرسي سال 2024ع ۾ چوٿين سڀ کان وڌيڪ متنوع رياست جي حيثيت سان درجه بندي ڪئي وئي. نيو جرسي آمريڪي انساني ترقي جي انڊيڪس ۽ معياري انساني ترقي جي انڊيڪس ٻنهي تي چوٽي جي ويجهو آهي. 

آمريڪا جي نيشنل اوشيانڪ اينڊ ايٽموسفيرڪ ايڊمنسٽريشن پاران ٿيل ڪلائميٽولوجي ريسرچ موجب، نيو جرسي 20هين صدي جي شروعات ۾ شروع ٿيندڙ 100 سالن جي عرصي دوران سراسري هوا جي گرمي پد ۾ اضافي جي لحاظ کان تيز ترين گرم رياست رهي آهي، جن جو ڪارڻ اتر ائٽلانٽڪ سمنڊ جي گرمائش ۾ اضافي کي قرار ڏنو ويو آهي.

 تاريخ 

 جاگرافي 

 آباديات 

 تعليم 

 معيشت 

 ماحول 

 ٽرانسپورٽ 

 ثقافت 

 رانديون 

 اسٽيڊيم ۽ ميدان 

 حڪومت ۽ سياست 

 دلچسپي جا هنڌ 

پڻ ڏسو
 :باب:آمريڪا
 :باب:اتر آمريڪا

ٻاهريان ڳنڍڻا

رياست جي گورنمينٽ جا
 Official New Jersey state web site 
 New Jersey travel and tourism  information from the New Jersey Department of State, Division of Travel and Tourism
 New Jersey State Databases—annotated list of searchable databases produced by New Jersey state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association
 Descriptions of NJ forms of government (township, borough, etc.) from State League of Municipalities
آمريڪي حڪومت جا
 Energy Data & Statistics for New Jersey
 USGS real-time, geographic, and other scientific resources of New Jersey
 US Census Bureau
 USDA New Jersey State Facts 
ٻيا
 The New Jersey Digital Highway, the statewide cultural heritage portal to digital collections from the state's archives, libraries and museums 
 New Jersey: State Resource Guide, from the Library of Congress 

زمرو:نيو جرسي
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون
Category:1787 establishments in New Jersey
Category:Mid-Atlantic states
Category:Northeastern United States
Category:States and territories established in 1787
Category:States of the East Coast of the United States
Category:States of the United States
Category:Contiguous United States

حوالا