موته جي جنگ

غزوہ موته (عربي: غَزْوَة مُؤْتَة)، جن کي "سريه موته" يا "موته جي مهم" (عربي: سَريّة مُؤْتَة) به چيو ويندو آهي، هڪ فوجي مهم هئي جيڪا جمادي الاول، اٺين هجري سال (آگسٽ 629ع) ۾ اردن جي ڪرڪ گورنريٽ ۾ موته شهر ۾ ٿي. جنگ ۾ هڪ طرف رومي فوج ۽ هن جا مقامي عرب قبيلا، بنو غسان ۽ بنو لخم هئا ۽ ٻئي طرف 3000 مسلمان جنگجوئن جو هڪ ننڍڙو فوجي دستو هو، جن کي جنگ ڪرڻ جي بجاء صرف رومي  فوج جي نگراني لاء  موڪليو ويو هو. جي فوج ۽ ٻئي طرف رومي فوج ۽  جي وچ ۾ ٿي. ڪيترائي تاريخي ماخذ متفق آهن ته مهم جو سبب شرهبيل بن عمرو الغساني پاران الحارث بن عمير الازدي جو قتل هو، جنهن کي پيغمبر محمد ﷺ بصريٰ (ڏکڻ شام ۾ هڪ شهر) جي بادشاهه ڏانهن اسلام جي دعوت ڏيڻ لاءِ پيغام موڪليو هو. 

جنگ موته عرب جزيره نما کان ٻاهر مسلمانن پاران وڙهندڙ پهرين جنگ هئي. ٽي هزار مسلمان جنگجو ٻه لک رومين ۽ انهن جي اتحادي عرب قبيلن جي خلاف ڇهن ڏينهن تائين مقابلو ڪيو. جنگ ستين ڏينهن تي ختم ٿي جڏهن خالد بن وليد، فوج جو ڪمانڊر، گهٽ ۾ گهٽ نقصان سان ڪاميابي سان پوئتي هٽي ويو.   ٽي مسلمان ڪمانڊر جنهن کي پيغمبر محمد ﷺ جنگ جي اڳواڻي لاءِ چونڊيو هو: زيد بن حارثة، جعفر بن أبي طالب ۽ عبد الله بن رواحة، هن جنگ ۾ شهيد ٿي ويا.


پس منظر
رسول الله جي نصيحت
فوجن جي نقل و حرڪت 
جنگ
موته جي ٻي جنگ
پڻ ڏسو
 خالد بن وليد 
 يرموڪ جي جنگ 
 دمشق جي فتح

پس منظر

ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:تاريخ اسلام
زمرو:اسلامي جنگون

حوالا

 الرحيق المختوم، المباركفوري - دار الوفاء 2000 م - ص 394 ~ 399