ڪوپن هيگن

ڪوپن هيگن (Copenhagen يا ڪوبن هاون København) ڊينمارڪ جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي، جنهن جي آبادي تقريبن 6,60,000 ميونسپلٽي ۽ 14,00,000 شهري علائقي ۾ آهي.  هي شهر زيلينڊ ۽ اماجر جي ٻيٽن تي آهي، جيڪو مالمو، سويڊن کان، اوریسنڊ Øresund اسٽريٽ ذريعي جدا ٿيل آهي. اوریسنڊ پل ٻن شهرن کي ريل ۽ روڊ ذريعي ڳنڍي ٿي.

اصل ۾ هڪ وائڪنگ ماھي گیرڻ جو ڳوٺ،  جيڪو هاڻي گامل اسٽرينڊ آهي، 10 صدي عيسوي ۾ قائم ڪيو ويو، ڪوپن هيگن 15 صدي جي شروعات ۾ ڊنمارڪ جي راڄڌاني بڻجي ويو. 17 صدي عيسويء کان، اهو پنهنجي ادارن، دفاع ۽ هٿياربند فوجن سان طاقت جو علائقائي مرڪز بڻجي ويو. رينائیسنس جي دور ۾ هي شهر ڪالمار يونين جو اصل گاديءَ جو هنڌ ۽ بادشاهت جو مرڪز هو، جيڪو اڄوڪي ڏينهن جي اڪثر نورڊڪ علائقي تي سويڊن ۽ ناروي جي اتحاد ۾ حڪومت ڪري ٿو، جنهن تي ڊنمارڪ بادشاهه رياست جي سربراهه طور ڪم ڪري رهيو آهي. شهر، 15 صدي کان وٺي 16 صدي جي شروعات تائين جڏهن سويڊن هڪ بغاوت ذريعي يونين کي ڇڏي ڏنو،  120 سالن کان وڌيڪ عرصي تائين يونين جي ماتحت اسڪينڊينيویا جي ثقافتي ۽ اقتصادي مرڪز جي حيثيت سان ترقي ڪئي. 18 صدي عيسويء ۾ طاعون جي هڪ وبا ۽ باهه کان پوء، شهر جي ٻيهر ترقي ڪئي وئي. ان ۾ فريڊرڪس اسٽيڊن جي معزز ضلعي جي تعمير ۽ رائل ٿيٽر ۽ رائل اڪيڊمي آف فائن آرٽس سميت ثقافتي ادارن جو قيام شامل آهي. 19ھین صدي جي شروعات ۾ آفتن کان پوءِ جڏهن برطانوي رائل نيوي ڊانو۔نارويجين جهازن تي حملو ڪيو ۽ شهر تي بمباري ڪئي، ڊينش گولڊن ايج دوران ٻيهر تعمير ڪوپن هيگن جي فن تعمير کي هڪ نيوڪلاسيڪل نظر سان سجایو ويو. ٻي عالمي جنگ کان پوءِ، فنگر پلان شهر جي مرڪز مان نڪرندڙ پنجن شهري ريلوي رستن سان گڏ هائوسنگ ۽ ڪاروبار جي ترقي کي فروغ ڏنو.

21 هين صدي جي موڙ کان وٺي، ڪوپن هيگن، ان جي ادارن ۽ انفراسٽرڪچر ۾ سيڙپڪاري جي ذريعي  مضبوط شهري ۽ ثقافتي ترقي کي ڏٺو آهي. شهر ڊنمارڪ جو ثقافتي، اقتصادي ۽ سرڪاري مرڪز آهي. اهو ڪوپن هيگن اسٽاڪ ايڪسچينج سان گڏ اتر يورپ جي اهم مالي مرڪزن مان هڪ آهي. ڪوپن هيگن جي معيشت خدمت جي شعبي، خاص ڪري انفارميشن ٽيڪنالاجي، دواسازي ۽ صاف ٽيڪنالاجي جي شروعاتن ذريعي تيزيءَ سان ترقي ڪئي آهي. اوریسٽنڊ پل (Øresund Bridge) جي مڪمل ٿيڻ کان وٺي، ڪوپن هيگن تيزي سان سويڊن جي صوبي اسڪينيا ۽ ان جي سڀ کان وڏي شهر مالمو سان ضم ٿي ويو آهي، جيڪو اوریسٽنڊ Øresund علائقو ٺاهيندي. مختلف ضلعن کي ڳنڍيندڙ ڪيترن ئي پلن سان، شهر جو نظارو پارڪن، پرومینیڊ، ۽ واٽر فرنٽ سان نمايان آهي. ڪوپن هيگن جون نشانيون جهڙوڪ ٽيوولي گارڊن, لٽل مرمیڈ جی مجسمی (The Little Mermaid Statue)، امیلینبرگ جی محل، روزنبرگ جی قلعی (Rosenborg Castle)، فریڈرک جی چرچ  (Frederik's Church)، بورسین (Børsen) ۽ ڪيترائي عجائب گھر، ريسٽورنٽ ۽ نائيٽ ڪلب سياحتي ڪشش جا اهم مرڪز آهن.

ڪوپن هيگن شھر يونيورسٽي آف ڪوپن هيگن، ٽيڪنيڪل يونيورسٽي آف ڊنمارڪ، ڪوپن هيگن بزنس اسڪول ۽ آئي ٽي يونيورسٽي آف ڪوپن هيگن جو گهر آهي. ڪوپن هيگن يونيورسٽي، سال 1479ع ۾ ٺهرايل، ڊنمارڪ ۾ سڀ کان پراڻي يونيورسٽي آهي. ڪوپن هيگن فٽبال ڪلب ایف سی ڪوپن هيگن ۽ برانڊبي آئی ایف جو گهر آهي. ساليانو ڪوپن هيگن ميراٿون سال 1980ع ۾ قائم ڪئي وئي. ڪوپن هيگن دنيا جي سڀ کان وڌيڪ سائيڪل دوست شهرن مان هڪ آهي.

موويا عوامي ماس ٽرانزٽ ڪمپني آهي جيڪا پوري مشرقي ڊنمارڪ (سواءِ بورن هولم) جي خدمت ڪري ٿي. ڪوپن هيگن ميٽرو ، سال 2002ع ۾ شروع ڪئي وئي، مرڪزي ڪوپن هيگن جي خدمت ڪري ٿي. اضافي طور تي، ڪوپن هيگن ايس۔ٽرين، لوڪلٽاگ (پرائيويٽ ريلوي) ۽ ڪوسٽ لائن نيٽ ورڪ مرڪزي ڪوپن هيگن کي ٻاهرئين علائقي سان ڳنڍيندا آهن. هر مهيني تقريبن 25 لک مسافرن جي خدمت ڪندي، ڪوپن هيگن ايئرپورٽ، ڪاسٽروپ، نارڊڪ ملڪن ۾ مصروف ترين ايئرپورٽ آهي.

 حوالا 

زمرو:ڊينمارڪ
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون