تسمان سمنڊ

تسمان سمنڊ (Tasman Sea) ڏکڻ پئسفڪ ۾ آسٽريليا ۽ نيوزي لينڊ جي وچ ۾ هڪ ٿلهو سمنڊ آهي، جيڪو اٽڪل 2,000 ڪلوميٽر (1,200 ميل) ويڪرو آهي. هن سمنڊ جو نالو ڊچ محقق، ابيل جانزون تسمان جي نالي تي رکيو ويو آهي. هو پهريون يورپي محقق هو جنهن نيوزيلينڊ ۽ تسمانيا جو دورو ڪيو.

تسمان سمنڊ کي غير رسمي طور تي آسٽريليا ۽ نيوزي لينڊ ٻنهي ۾ انگريزيءَ ۾ ڊچ (خندق) سڏيو ويندو آهي. مثال طور، ”ڪراسنگ ڊچ“ جو مطلب آهي آسٽريليا کان نيوزيلينڊ ڏانهن سفر ڪرڻ، يا ان جي برعڪس. ٽسمان سمنڊ لاءِ استعمال ٿيندڙ مختصر اصطلاح ”دي ڊچ“ اتر ائٽلانٽڪ سمنڊ کي ”تلاءُ“ چوڻ جي برابر آهي. 
موسم
سمنڊ جو ڏکڻ اولهه کان اوڀر طرف وڃڻ واري ڊپريشن مان گذري ٿو. انهن الهندي هوائن جي اترين حد °40 ڏکڻ جي ويجهو آهي. ڏاکڻي سياري دوران، اپريل کان آڪٽوبر تائين، اولهه کان انهن هوائن جي اُتر واري شاخ پنهنجو رخ اُتر طرف ڦيرائي ٿي ۽ واپاري هوائن جي مقابلي ۾ هلي ٿي. انهيءَ ڪري هن دور ۾ سمنڊ کي اڪثر ڏکڻ اولهه کان هوائون ملن ٿيون. آسٽريليا جي اونهاري ۾ (نومبر کان مارچ تائين)، واپاري هوائن جي ڏاکڻي شاخ اولهه جي هوائن جي مقابلي ۾ هلي ٿي ۽ علائقي ۾ وڌيڪ واءُ جي سرگرمي پيدا ڪري ٿي.

جاگرافي
تسمان سمنڊ 2,250 ڪلوميٽر (1,400 ميل) ويڪرو آهي ۽ ان جي ايراضي 23,00,000 چورس ڪلوميٽر (8,90,000 چورس ميل) آهي. سمنڊ جي وڌ ۾ وڌ کوٽائي 5,943 ميٽر (19,498 فوٽ) آهي. سمنڊ جو بنياد گلوبیگیرنگ اوز (globigerina ooze) مان ٺهيل آهي. ٹیروپوڈ اوز  (Pteropod ooze) جو ھڪڙو ننڍڙو علائقو نيو ڪيليڊونيا جي ڏکڻ ۾ ۽ °30  ڏکڻ جي ڏاکڻي حد تائين ملي ٿو، سليسيس اوز ڳولي سگھجي ٿو.

 حد 
بين الاقوامي هائيڊروگرافڪ آرگنائيزيشن تسمان سمنڊ جي حدن کي هن ريت بيان ڪري ٿو: 

  ويسٽ A لائن تي گابو ٻيٽ (ويجھو ڪيپ ھاوو، '30°37 ڏکڻ) کان اوڀر سسٽر ٻيٽ جي اتر اوڀر پوائنٽ تائين (°148 اوڀر)، اتان 148 هين ميريڊين سان گڏ فلينڊرز ٻيٽ تائين؛ هن ٻيٽ کان اڳتي هڪ لڪير ونسٽارٽ شولز جي اوڀر طرف [ڪيپ] بيرن ٻيٽ ڏانهن، ۽ ڪيپ بيرن ([ڪيپ] بيرن ٻيٽ جي اڀرندي نقطي) کان، ڏکڻ اوڀر ڪيپ تائين، تسمانيا جي ڏاکڻي پوائنٽ، تسمانيا ۾ ايڊيسٽون پوائنٽ (°41 ڏکڻ) تائين، اتان اوڀر ساحل طرف.

 اتر طرف 30° ڏکڻ جي متوازي آسٽريليا جي ساحل کان اوڀر طرف ايتري تائين جو هڪ لڪير جيڪا ايلزبيٿ ريف ۽ سائوٿ ايسٽ راڪ (31°47′S 159°18′E/ 31.783°S 159.300°E) جي اوڀر انتهاپسندي کي ملائي ٿي) ان کان پوءِ ڏکڻ طرف هن لڪيءَ سان ڏکڻ اوڀر پٿر ڏانهن [لارڊ هائو ٻيٽ جو هڪ ٻاهران]. 

 اتر اوڀر طرف ڏکڻ اوڀر پٿر کان اتر واري نقطي تائين ٽن ڪنگز ٻيٽن تائين (34°10′S 172°10′E/ 34.167°S 172.167°E)، اتان کان اتر ڪيپ تائين نيوزي لينڊ ۾. 

 اوڀر طرف ڪڪ اسٽريٽ ۾. ڪيپ پيليسر (نگاوي) ۽ ڪيپ ڪيمپبل (ٽي ڪاراڪا) تي لائيٽ هائوس جي فاول گرائونڊ جي ڏکڻ انتها ۾ شامل ٿيندڙ هڪ قطار. Foveaux Strait ۾ (46°45'S). اسٽيورٽ ٻيٽ (رڪيورا) جي ايسٽ هيڊ (47'02'S) سان وائيپاپا پوائنٽ [SIC] (168°33'E) تي روشنيءَ ۾ شامل ٿيندڙ هڪ لڪير. 

 ڏکڻ اوڀر طرف A لائن ڏکڻ ويسٽ ڪيپ، اسٽيورٽ ٻيٽ، Snares (48°S، 166°30'E) کان اتر ويسٽ ڪيپ، آڪلينڊ ٻيٽ (50°30′S 166°10′E/ 50.500 ذريعي هلندي آهي. °S 166.167°E)، هن ٻيٽ ذريعي ان جي ڏاکڻي نقطي تائين. ڏکڻ A لائن تي آڪلينڊ ٻيٽ جي ڏاکڻي پوائنٽ (50°55′S 166°0′E/50.917°S 166.000°E) کي ڏکڻ اوڀر ڪيپ تائين، تسمانيا جي ڏاکڻي پوائنٽ سان ملائي ٿي. 
===ريج:

Tasman Sea is  

Ridge:
The Tasman Sea's midocean ridge developed between 85 and 55 million years ago as Australia and Zealandia broke apart during the breakup of supercontinent Gondwana. It lies roughly midway between the continental margins of Australia and Zealandia. Much of Zealandia is submerged, so the ridge runs much closer to the Australian coast than New Zealand's.

Islands:
The Tasman Sea features a number of midsea island groups, quite apart from coastal islands located near the Australian and New Zealand mainlands:
 Lord Howe Island (part of New South Wales)
 Ball's Pyramid (part of New South Wales)

Adjoining bodies of water:
 North: Coral Sea
 Northeast and East: Pacific Ocean
 East: Cook Strait
 South and southeast: Southern Ocean
 West: Bass Strait

وهڪرو
جانور ۽ ٻوٽا
تاريخ
پڻ ڏسو
خارجي لنڪس

حوالا

زمرو:سمنڊ
زمرو:نيوزي لينڊ جي جاگرافي
زمرو:آسٽريليا جي جاگرافي
زمرو:اوشينيا جي جاگرافي