اوريگون

اوريگون (Oregon) آمريڪا جي گڏيل رياستن جي پئسفڪ اتر اولهه واري علائقي ۾ هڪ رياست آهي. اوريگون مغربي گڏيل رياستن جو هڪ حصو آهي، ڪولمبيا درياءَ اوريگون جي اترين حدن جو گهڻو حصو واشنگٽن سان واضع ڪري ٿو، جڏهن ته اسنيڪ درياهه پنهنجي اڀرندي حد جو گهڻو حصو ریاست آئیداھو سان بيان ڪري ٿو. °42 اتر متوازي ڪيليفورنيا ۽ نيواڊا سان گڏ ڏاکڻي حد بيان ڪري ٿو. الهندي سرحد پئسفڪ سمنڊ سان ٺهيل آهي. اوریگون اڄ، 42 لک ماڻهن سان گڏ 98,000 چورس ميل (2,50,000 چورس ڪلوميٽر)، اوريگون نائين نمبر وڏي ۽ 27 هين وڏي آبادي واري آمريڪي رياست آهي. راڄڌاني، ساليم، اوريگون ۾، 1,75,535 رهاڪن سان، ٽيون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. پورٽلينڊ، 6,52,503 سان، آمريڪا جي شهرن ۾ 26 هين نمبر تي آهي. پورٽلينڊ ميٽروپوليٽن علائقو، جنهن ۾ واشنگٽن ۾ پاڙيسري ملڪ شامل آهن، قوم جو 25 هون وڏو ميٽرو علائقو آهي، جنهن جي آبادي 25,12,859 آهي.

اوريگون هزارين سالن تائين ڪيترن ئي ڏيهي قومن جو گهر رهيو آهي. پهرين يورپي واپارين، ڳولا ڪندڙن، ۽ آبادگارن کي ڳولڻ شروع ڪيو جيڪو هاڻي اوريگن جي پئسفڪ ساحل جي شروعات کان 16ھین صدي جي وچ ۾ آهي. سال 1564ع جي شروعات ۾، اسپينش فلپائن کان اتر اوڀر طرف، ڪروشيو ڪرنٽ تي سوار ٿي پئسفڪ جي اترئين حصي ۾ ھڪڙي وڏي سرڪلر رستي ۾ ٻيڙيون موڪلڻ شروع ڪيو. سال 1592ع ۾، جوآن ڊي فوڪا پئسفڪ نارٿ ويسٽ ۾ سامونڊي وهڪرن جي تفصيلي نقشي سازي ۽ مطالعي جو ڪم شروع ڪيو، جنهن ۾ اوريگون جو ساحل به شامل ھیو ۽ اهو آبنائي جيڪو هاڻي سندس نالو رکي ٿو. لیوس ء کلارک مھم Lewis and Clark Expedition سال 1800ع جي شروعات ۾ اوريگون کي پار ڪيو، ۽ اوريگون ۾ پھريون مستقل يورپي آباديون فر ٽريپرز ۽ واپارين پاران قائم ڪيون ويون. سال 1843ع ۾ اوريگون ملڪ ۾ هڪ خودمختيار حڪومت قائم ڪئي وئي ۽ 1848ع ۾ اوريگون ٽيريٽري ٺاهي وئي.اوريگون 14 فيبروري 1859ع تي آمريڪا جي 33هين رياست بڻجي وئي. 

اوريگون پڻ آمريڪا ۾ جغرافيائي طور تي مختلف رياستن مان هڪ آهي، جنهن ۾ آتش فشانن، پاڻيءَ جا گهڻا ذخيرا، گھڻا سدا سائو ۽ مخلوط ٻيلا، گڏو گڏ وڏا ريگستان ۽ نيم خشڪ شاخون آهن. 11,249 فوٽ (3,429 ميٽر) تي، جبل هود رياست جو بلند ترين نقطو آهي. اوريگون جو واحد قومي پارڪ، ڪریٽر ڍنڍ نيشنل پارڪ، جيڪو ڪئالڊرا جي چوڌاري ڪریٽر ڍنڍ تي مشتمل آهي، آمريڪا جي سڀ کان اونهي ڍنڍ آهي. رياست پڻ دنيا جي واحد سڀ کان وڏي جاندار جو گهر آهي، ارميليريا اوسٽوائي، هڪ فنگس جيڪا مليهور نيشنل ٻيلي جي 2,200 ايڪڙ (8.9 اسڪوائر ڪلوميٽر) هيٺان پکڙيل آهي. 

اوريگون جي معيشت تاريخي طور تي زراعت، مڇي مارڻ، لاگنگ، ۽ هائيڊرو اليڪٽرڪ پاور جي مختلف شڪلن سان طاقتور ٿي چڪي آهي. اوريگون گڏيل قومن جو اعليٰ لمبر پيدا ڪندڙ آھي، جنھن ۾ ڪاٺ (Lumber) انڊسٽري 20 صدي عيسويءَ دوران رياست جي معيشت تي حاوي رھي. ٽيڪنالاجي اوریگون جي وڏي اقتصادي قوتن مان هڪ ٻي آهي، جيڪا 1970ع جي ڏهاڪي ۾ سلیڪون ٻيلي (Silicone Forest) جی قيام ۽ ٽيڪٽرونڪس (Tectronix) ۽ انٽيل (Intel) جي توسيع سان شروع ٿي. اسپورٽس ويئر ڪمپني، نائيڪي انڪورپوریشن (Nike Inc.)، جو هيڊ ڪوارٽر بيورٽن ۾ آهي، رياست جي سڀ کان وڏي پبلڪ ڪارپوريشن آهي جنهن جي سالياني آمدني 46.7 بلين آمريڪي ڊالر آهي. 

 نالو  
 تاريخ 
 جاگرافي  
 قانون ۽ حڪومت  
 آبادي 
 معيشت  
 تعليم 
 ثقافت 
 رانديون 
 پڻ ڏسو 
ٻاهريان ڳنڍڻا

حوالا

زمرو:اوريگون رياست
زمرو:اولهائين آمريڪا
زمرو:اولهائين آمريڪا جون رياستون
زمرو:اولهائين آمريڪا جون پئسفڪ رياستون
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستن جون رياستون