ايمازون درياھہ

ايمازون درياھہ (انگريزي:Amazon River، اسپيني:Río Amazonas، پورچوگيزي:Rio Amazonas) ڏکڻ آمريڪا ۾ پاڻيءَ جي خارج ٿيڻ واري مقدار جي لحاظ کان دنيا جو سڀ کان وڏو درياءُ آهي، ۽ دنيا جو سڀ کان ڊگهو يا ٻيو ڊگهو درياءَ وارو نظام آهي، جنهن جو رتبو نيل دریاھہ سان تڪراري آهي.

نيواڊو میسیمي تي اپوریمیڪ نديءَ جو هيڊ واٽر لڳ ڀڳ هڪ صدي تائين سمجهيو ويندو هو ایمازون بيسن جو سڀ کان ڏور ذريعو جيستائين سال 2014ع جي هڪ مطالعي مان معلوم ٿيو ته اهو پيرو ۾ ڪورڊیلیرا رومی ڪروز (Cordillera Rumi Cruz) تي مانتارو درياهه جو هيڊ واٽر آهي. مانتارو ۽ اپوریمیڪ نديون ملن ٿيون، ۽ ٻين شاخن سان گڏ اڪائیالی درياهه ٺهي ٿي، جيڪا نتيجي ۾ اقویتوس، پيرو جي مٿي واري ماران نديءَ سان ملي ٿي، جيڪا برازيل کان سواءِ ٻين ملڪن کي ایمازون جو مکيه اسٽيم سمجهي ٿي. برازيلین هن حصي کي سوليمين نديءَ جی  مٿان ان جي سنگم سان ريو نيگرو سڏين ٿا جنهن کي برازيلين سڏين ٿا Amazon at Meeting of Waters ( ) مناس ۾، درياهه تي سڀ کان وڏو شهر.

ایمازون نديءَ جو اوسط خارج ٿيڻ لڳ ڀڳ  آهي، تقريبن  في سال، ايندڙ ستن وڏن آزاد دريائن کان وڌيڪ گڏيل. ڊسچارج جي لحاظ کان مٿين ڏهن دريائن مان ٻه ایمازون نديءَ جون شاخون آهن. ایمازون عالمي دريائن جي سمنڊن ۾ خارج ٿيڻ جو 20 سيڪڙو جي نمائندگي ڪري ٿو. ایمازون طاس دنيا جو سڀ کان وڏو نيڪال جو حوض آهي، جنهن جي ايراضي لڳ ڀڳ  آهي. اڪيلي برازيل ۾ درياهه جي نيڪال جو حصو ڪنهن ٻئي نديءَ جي طاس کان وڏو آهي. ایمازون برازيل ۾ داخل ٿئي ٿو وهڪري جو فقط پنجون حصو جيڪو آخرڪار ايٽلانٽڪ سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو، پر ان وقت اڳ ۾ ئي ڪنهن ٻئي نديءَ جي خارج ٿيڻ جي ڀيٽ ۾ هن نقطي تي وڏو وهڪرو آهي.Tom Sterling: Der Amazonas.  
نوت

حوالا

زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جا درياهه ۽ نديون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا ۾ پاڻي جا جسم
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جي طبعي جاگرافي
زمرو:دریاھہ ۽ نديون
زمرو:ڏکڻ آمريڪا جي جاگرافي