هماچل پرديش

هماچل پرديش (هندي: हिमाचल प्रदेश؛ لفظی معنی: "برف سان ڀريل جبل وارو صوبو") هندستان جي اترئين حصي ۾ هڪ رياست آهي. مغربي هماليه ۾ واقع، اهو تيرهن جبلن واري رياستن مان هڪ آهي ۽ ڪيترن ئي چوٽيون ۽ وسيع درياهه سسٽم جي خصوصيت سان انتهائي منظرنامي جي خاصيت آهي. هماچل پرديش هندستان جي اتر ۾ واقع رياست آهي ۽ اتر ۾ ڄمون ۽ ڪشمير ۽ لداخ جي يونين علائقن سان سرحدون حصيداري ڪري ٿي، ۽ اولهه ۾ پنجاب جی رياست، ڏکڻ اولهه ۾ هريانا، ڏکڻ اوڀر ۾ اتراکنڊ ۽ ڏکڻ طرف اتر پرديش سان هڪ تمام تنگ سرحد آهي. رياست چين جي خودمختيار علائقي، تبت سان اوڀر ۾ هڪ بين الاقوامي سرحد پڻ حصيداري ڪري ٿي. جيڪا 21,495 چورس ميل (55,670 چورس ڪلوميٽر) جي ايراضي تي پکڙيل آهي. هماچل پرديش 12 ضلعن ۾ ورهايل آهي.

هماچل پرديش کي ”ديو ڀومي“ جي نالي سان به سڃاتو وڃي ٿو، جنهن جي معنيٰ آهي ”خدا جي زمين“ ۽ وير ڀومي جنهن جو مطلب آهي ”بهادر جي سرزمين“. خاص طور تي جبل وارو علائقو جنهن ۾ اڄوڪي هماچل پرديش شامل آهي، اڳ-تاريخي دور کان آباد آهي، ٻين علائقن مان انساني لڏپلاڻ جي ڪيترن ئي لهرن جي شاهدي ڏني وئي آهي. ان جي تاريخ جي ذريعي، علائقي ۾ گهڻو ڪري مقامي بادشاهن جي حڪمراني هئي، جن مان ڪجهه وڏين سلطنتن جي تسلط کي قبول ڪيو. انگريزن کان هندستان جي آزاديءَ کان اڳ، هماچل برطانوي هندستان جي پنجاب صوبي جي جابلو علائقن تي مشتمل هو. آزاديءَ کان پوءِ، ڪيترن ئي جابلو علائقن کي چيف ڪمشنر صوبي هماچل پرديش جي حيثيت سان منظم ڪيو ويو، جيڪو بعد ۾ يونين ٽيريٽري بڻجي ويو. 1966 ۾، پاڙيسري پنجاب رياست جا جبل علائقن کي هماچل ۾ ضم ڪيو ويو ۽ آخرڪار 1971 ۾ مڪمل رياست جو درجو ڏنو ويو. هماچل پرديش وادين ۾ پکڙيل آهي، جن مان ڪيترائي ساليانو نديون وهنديون آهن. زراعت، باغباني، هائيڊرو پاور ۽ سياحت رياست جي معيشت جا اهم جز آهن. جبل واري رياست لڳ ڀڳ عالمي طور تي بجليءَ واري آهي، جنهن ۾ 99.5 سيڪڙو گهرن وٽ 2016 تائين بجلي آهي. رياست کي 2016 ۾ هندستان جي ٻئين کليل ۾ رفع حاجت کان پاڪ رياست قرار ڏنو ويو. سال 2017 ۾ CMS-انڊيا ڪرپشن اسٽڊي جي هڪ سروي موجب، هماچل پرديش هندستان جي سڀ کان گهٽ ڪرپٽ رياست آهي.

 حوالا 

زمرو:ڀارت
زمرو:ڀارت جي رياستون
زمرو:پنجابي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا