ايشيائي هاء وي نيٽ ورڪ

کاڄو|thumb|300x300 عڪسلون|ايشيائي هاءِ وي 2 نشان، راچابري، ٿائيلينڊ جي ويجهو
کاڄو|thumb|AH-18 تي استعمال ٿيندڙ ايشيائي هاءِ وي رستي جو نشان 18
ايشيائي هاءِ وي نيٽ ورڪ (AH)، جنهن کي وڏي ايشيائي هاءِ وي جي نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، ايشيا جي ملڪن ۽ گڏيل قومن جي اقتصادي ۽ سماجي ڪميشن فار ايشيا ۽ پئسفڪ (ESCAP) جي وچ ۾، هاءِ وي سسٽم ذريعي سندن رابطي کي بهتر بڻائڻ لاءِ، هڪ تعاون وارو منصوبو آهي. اهو ايشين لينڊ ٽرانسپورٽ انفراسٽرڪچر ڊولپمينٽ (ALTID) منصوبي جي ٽن ٿنڀن مان هڪ آهي، جنهن جي  سال 1992ع ۾ ESCAP ڪميشن پنهنجي 48هين اجلاس ۾ تصديق ڪئي، جنهن ۾ ايشين هاءِ وي، ٽرانس۔ايشين ريلوي (TAR) ۽ زميني ٽرانسپورٽ منصوبن جي سهولتون شامل آهن.

32 ملڪن طرفان معاهدا ڪيا ويا آهن ته هاء وي کي براعظم پار ڪرڻ ۽ يورپ تائين پهنتایو ونجي. ھاءِ وي پروجيڪٽ ۾ حصو وٺندڙ ڪجھ ملڪ؛ ھندستان، چين، پاڪستان، ايران، جاپان، ڏکڻ ڪوريا، نيپال، بنگلاديش ۽ سريلنڪا    آھن. Kamat, Rahul The Great Asian Highway , Project Monitor website, 31 January 2005. Retrieved 2009-05-05 گهڻو ڪري فنڊنگ وڏن، وڌيڪ ترقي يافته ايشيائي قومن جهڙوڪ چين، ڏکڻ ڪوريا ۽ سنگاپور سان گڏ بين الاقوامي ايجنسين جهڙوڪ ايشيائي ترقياتي بئنڪ (ADB) ۽ ايشيائي انفراسٽرڪچر انويسٽمينٽ بئنڪ (AIIB) کان ايندا آهن.

پروجيڪٽ جو مقصد براعظم جي موجوده هاءِ ويز جو وڌ کان وڌ استعمال ڪرڻ آهي ته جيئن نون روڊن جي اڏاوت کان بچي سگهجي، سواءِ ان صورتن جي جتي گم ٿيل رستن جي تعمير جي ضرورت هجي. پروجيڪٽ مانيٽر، هڪ ايشيائي انفراسٽرڪچر نيوز ويب سائيٽ، تبصرو ڪيو آهي ته "ايشين هاءِ وي پروجيڪٽ جا ابتدائي فائدو وٺندڙ حصو وٺندڙ ملڪن جي نيشنل لينڊ ٽرانسپورٽ ڊپارٽمينٽ جي منصوبه بندي ڪندڙ آهن [جڏهن ته] اهو انهن جي مدد ڪري ٿو سڀ کان وڌيڪ قيمتي ۽ موثر رستن جي منصوبابندي ڪرڻ ۾. ملڪي ۽ بين الاقوامي واپار کي فروغ ڏيڻ، غير ساحلي علائقا، جيڪي گهڻو ڪري ناگزير آهن، ٻيا فائدا آهن. 

جڏهن ته، 2000ع جي وچ ۾ ڪجهه ٽرانسپورٽ ماهرن ڏکڻ ۽ ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ معاشي ۽ سياسي ماحول کي نظر ۾ رکندي منصوبي جي عملداريءَ بابت شڪي هئا. 

 حوالا 

زمرو:نقل و حمل
زمرو:ايشيا
زمرو:ايشيا جي جاگرافي