لاڏو بائي

لاڏو بائي ڄائي جهابوا، مڌيا پرديش
لاڏو بائي ڀيل قبيلي سان واسطو رکندڙ هڪ قبائلي فنڪار آهي، جيڪا مدهيه پرديش مان تعلق رکي ٿي. سندس ڪم ڀارت، فرانس ۽ برطانيه جي مختلف نمائشين ۾ پيش ڪيو ويو آهي.

هوءُ ڀوپال ۾ موجود آديواسي لوڪ ڪلا اڪيڊمي ۾ رهي ٿي ۽ اتي ئي ڪم ڪري ٿي۔

 ابتدائي زندگي ۽ ڪيريئر 
لاڏو بائي مدهيه پرديش جي ضلعو جھابوا جي ڳوٺ بادي باواڙي ۾ ڀيل قبائلي برادري ۾ پيدا ٿي۔ ننڍپڻ ۾ ئي، هوءَ پنهنجي خاندان سان گڏ ڀوپال منتقل ٿي، جتي انهن ڀارت ڀون جي مشهور عمارت جي تعمير ۾ مزدور طور ڪم ڪيو۔ شادي بعد به، هوءَ ان عمارت جي احاطي ۾ ڪم ڪندي رهي ۽ ڏينهن جي محنت کانپوءِ دٻاءُ گهٽائڻ لاءِ تصويرون ٺاهڻ لڳي۔

لاڏو بائي پنهنجو فن ڀوري بائي سان گڏجي شروع ڪيو۔ سندس هنر سندس برادري جي روحانيت ۽ جانپرستي جي عڪاسي ڪري ٿو۔ ڪيترن ئي سالن تائين، مالي مسئلن جي ڪري هوءَ پنهنجو فن جاري نه رکڻ سگهي۔ پر سندس قسمت تڏهن بدلجي وئي، جڏهن مشهور ڀارتي فنڪار جگديش سواميناتھن کيس دريافت ڪيو۔ سواميناتھن هن کي آديواسي لوڪ ڪلا اڪيڊمي ۾ ڪم ڪرڻ جي ترغيب ڏني، جتي کيس موقعو مليو ته هوءَ ميلن، رسمن ۽ جانورن جي تصويرن کي ڀتين مان ڪاغذ تي منتقل ڪري۔

 ڀيل آرٽ 
ڀيل قبيلو ڀارت جي ٻئي نمبر وڏي قبائلي برادري آهي ۽ اصلي رهاڪو طور سڃاتو وڃي ٿو۔ هنر ڀيل برادري لاءِ هڪ اهم حصو آهي۔ انهن جي تصويرن جي مالامال بناوت عام طور تي قدرت ۽ آديواسي انداز جي عڪاسي ڪري ٿي، جيڪو انهن جي ورثي جو حصو آهي۔ ڀيل فنڪارن کي هاڻي عالمي سطح تي سڃاڻپ ملڻ شروع ٿي آهي۔ هو زندگي جي سادن خوشين، جهڙوڪ پيدائش ۽ پوکڻ جهڙن رسمن کي پيش ڪن ٿا، جيڪي اسان جي جديد سماج ۾ وسري چڪيون آهن۔ ڀيلن ۽ ٻين قبائلي برادرين جو هنر اسان کي زندگي جي سادين خوشين جي ياد ڏياريندو آهي۔

 الهام ۽ انداز 
لاڏو بائي جو فن پنهنجي سادگي ۽ نقطن جي منفرد استعمال سبب نمايان آهي۔ سندس ڪينواس تي قدرت، روحانيت ۽ جانپرستي غالب نظر ايندا آهن۔ هوءَ پنهنجي برادري جي بزرگن جي بيان ڪيل ڪهاڻين، قبيلائي ڏندڪٿائن، رسمن، ۽ روزمره جي زندگيءَ ۾ ڏٺل جهنگلي جيوت ۽ نباتات مان متاثر ٿيندي آهي۔ بائي جو هنر سندس ماحول جي نباتات ۽ جهنگلي جيوت سان گڏ سندس قبيلي جي رسمن ۽ ميلن کي به پيش ڪري ٿو۔ سندس ڪم ڀيل مصوري جي پراڻي روايت تي ٻڌل آهي، جنهن ۾ رسمون ۽ ڀيل ڏندڪٿا جي ديوتا "پٿورا" جون عڪاسون شامل هونديون آهن۔

لاڏو بائي جي الهام جو سرچشمو سندس بزرگن جي بيان ڪيل ڪهاڻيون آهن، ۽ سندس ذاتي عقيدو آهي ته سندس فن سان ديوتا خوش ٿيندا۔

لاڏو بائي هڪ اهڙي برادري سان واسطو رکي ٿي، جيڪا صديون پراڻي روايت تحت ديوتا پٿورا جي رسمون عڪاس ديوارن  ٺاهڻ لاءِ مشهور آهي، جيڪا اڳي رڳو مردن جي هڪ خاصيت سمجهي ويندي هئي۔ لاڏو بائي هن لازوال روايت کي اڳتي وڌائي رهي آهي، ساڳي ئي وقت پنهنجي منفرد بصري انداز  کي به ترقي ڏئي رهي آهي۔

لاڏو بائي انهن قبائلي فنڪارن مان هڪ آهي، جيڪي پنهنجي روايتي سڃاڻپ کي پنهنجي هنر ۽ زندگي ۾ زنده رکيا پيا اچن۔ سندس تصويرون ڀيل زندگي جي هر پهلوءَ جي عڪاسي ڪن ٿيون۔ اڳي هوءَ جوٽ جي ٽڪڙي تي رنگ برنگي نقش ٺاهيندي هئي، پر هاڻي هوءَ ڪئنواس ۽ نفيس معيار جي برش سان مڪمل آسانيءَ سان ڪم ڪندي آهي۔ هن وقت هوءَ ڀوپال ۾ آديواسي لوڪ ڪلا اڪيڊمي ۾ ڪم ڪري رهي آهي ۽ پنهنجي فنڪاري واري نوڪري سان مطمئن آهي۔

لاڏو بائي جي فن ۾ قدرت، روحانيت، ۽ سندس برادري جي جانپرستي غالب موضوع آهن۔ مرحوم ڀارتي فنڪار جگديش سواميناتھن جي همٿ افزائي ۽ سهاري سان، هن روايتي آرٽ فارمن جي جديد تشريح جو انداز اختيار ڪيو آهي۔ سندس فن جا اهم نقش جانورن جي دنيا، ڀيل رسمن، ۽ ميلن سان جڙيل آهن۔ سندس ڪم ڏندڪٿائن جي وڏي ڪهاڻيءَ جا مخصوص حصا پيش ڪندو آهي۔ بائي چوي ٿي: "اسان پينٽنگ شروع ڪرڻ کان اڳ سڄي رات تياري ڪندا آهيون۔ مون پنهنجي فن ۾ ڪيترين ئي رسمن کي ڏيکاريو آهي، ۽ ڀيل ثقافت اصل ۾ اهڙي ئي آهي۔"

 ايوارڊ ۽ تقريبون 
لاڏو بائي "ماسٽر اوجس آرٽ ايوارڊ" حاصل ڪندڙ فنڪارن مان هڪ آهي۔ اوجس آرٽ گيلري پاران قائم ڪيل "اوجس آرٽ ايوارڊ 2017" ڀوپال، مدهيه پرديش جي ڪجهه ڀيل فنڪارن کي جيپور لٽريچر فيسٽيول (JLF) 2017 دوران ڏنو ويو۔ لاڏو بائي کي "ماسٽر آرٽسٽ" ڪيٽيگري ۾ اعزاز ڏنو ويو، جنهن سان گڏ هن کي 51,000 رپيا انعام طور مليا۔ هوءَ هن فن جي شروعاتي دور جي فنڪارن مان هڪ آهي ۽ ڀوري بائي سان گڏ انهن پهرين ڀيل فنڪارن مان هئي، جن سڌو سنئون جگديش سواميناتھن سان ڪم ڪيو۔

 خاندان 
لاڏو بائي لاءِ، جنهن جي خاندان به ڪينواس تي رنگ ڪرڻ ۾ سندس ساٿ ڏنو، سندس تصويرن جا عنصر سندس ابن ڏاڏن جي گڏيل يادگيرين مان ورتل آهن، جيڪي هن پٿورا روايت ۾ اجاگر ڪيا آهن۔ هوءَ پنهنجي فن ۾ هارين کي لُڻيل مکئي ۽ باجري گڏ ڪندي، بازارن ڏانهن ويندڙ ڍڳن جون گاڏيون، ۽ مارڪيٽ جي خيمن ۽ شاميانا کي پيش ڪندي آهي۔ سندس ڌيءَ، انيتا، به کيس ڀتين تي عڪس ٺاهڻ ۾ مدد ڏيندي رهي۔

 نمائش چونڊيو 

 2016 – "تخليقي رسمون: بين الاقوامي لوڪ فن،" پيننسولا اسڪول آف آرٽ، فش ڪريڪ، WI  
 2017 – "سترنگ"، اوجس آرٽ گيلري، نئين دهلي، انڊيا 
 2017 – "پاڻي + حڪمت آسٽريليا انڊيا،" رائل ميلبورن انسٽيٽيوٽ آف ٽيڪنالاجي يونيورسٽي، ميلبورن، آسٽريليا 
 2020 – "ضم ٿيندڙ داستانون،" اوجاس آرٽ گيلري، نئين دهلي، انڊيا  
 2022 – "لاڊو بائي: شروعاتي سال،" اوجاس آرٽ گيلري، نئين دهلي، انڊيا 

 مجموعا چونڊيو 

 اندرا گانڌي نيشنل سينٽر فار دي آرٽس ، نئين دهلي 
 سيفرون آرٽ، ممبئي 
 قومي دستڪاري ۽ هٿرادو عجائب گھر ، نئين دهلي
 سوترا گيلري، وسڪونسن ، آمريڪا 

 حوالا 

زمرو:جيوت ماڻهو