بورون

بورون (Boron) هڪ ڪيميائي عنصر آهي. ان جي ڪيميائي علامت'B' ۽ ايٽمي نمبر '5' آهي. ان جي ڪرسٽلائن شڪل ۾، اهو هڪ ٿلهو، ڳاڙهو، چمڪندڙ ڌاتو آهي. ان جي ڦوٽڪ (amorphous) شڪل ۾، اهو هڪ ناسي رنگ جو پائوڊر آهي. جيئن اهو بورون گروپ جو سڀ کان ہلڪو عنصر آهي، ان ۾ ڪو۔ويلنٽ بانڊ ٺاهڻ لاءِ ٽي ويلنس اليڪٽران آهن. نتيجي ۾ ڪيترائي مرکبات جهڙوڪ بورڪ ايسڊ، سوڊيم بوریٽ، بوران ڪاربائيڊ ۽ بوران نائٽرائڊ جا الٽرا-هارڊ ڪرسٽل بنائی تو. 

بورون، اسٽيلر نيوڪليوسنٿيسس جي ذريعي نه بلڪ مڪمل طور تي ڪاسمڪ شعاعن جي اسپيليشن یا سپرنووا سان ٺهيل آهي، تنهنڪري اهو شمسي نظام ۽ ڌرتيء جي ڪرسٽ ۾ گهٽ مقدار وارو عنصر آهي. اهو ڌرتيءَ جي ڪرسٽ جي وزن جي لحاظ کان اٽڪل 0.001 سيڪڙو آهي.    اهو ڌرتيء تي ان جي وڌيڪ عام قدرتي طور تي موجود مرڪبن، پاڻيء ۾ بوریٽ معدنيات جي حل ڪرڻ جي ذريعي مرڪوز آهي. اهو صنعتي طور تی بخارات ٿيڻ، جهڙوڪ بورڪس ۽ ڪرنائيٽ کان کنيا ويندا آهن. سڀ کان وڏي ڄاڻايل ذخيرا ترڪي ۾ آهن، جیکو بورون معدنيات جو سڀ کان وڏو پيدا ڪندڙ آھی.

 thumb |ساڄو|بورون

پڻ ڏسو
 ڪيميائي عنصرن جي فهرست
حوالا

زمرو:بورون گروپ
زمرو:ڪيميائي تت



Boron is primarily used in chemical compounds. About half of all production consumed globally is an additive in fiberglass for insulation and structural materials. The next leading use is in polymers and ceramics in high-strength, lightweight structural and heat-resistant materials. Borosilicate glass is desired for its greater strength and thermal shock resistance than ordinary soda lime glass. As sodium perborate, it is used as a bleach. A small amount is used as a dopant in semiconductors, and reagent intermediates in the synthesis of organic fine chemicals. A few boron-containing organic pharmaceuticals are used or are in study. Natural boron is composed of two stable isotopes, one of which (boron-10) has a number of uses as a neutron-capturing agent.

The intersection of boron with biology is very small.  Consensus on it as essential for mammalian life is lacking. Borates have low toxicity in mammals (similar to table salt) but are more toxic to arthropods and are occasionally used as insecticides. Boron-containing organic antibiotics are known. Although only traces are required, it is an essential plant nutrient.