ڏکڻ اوڀر ايشيا

ڏکڻ اوڀر ايشيا (Southeast Asia)، ايشيا جو جاگرافيائي ڏکڻ اوڀر علائقو آهي، جن ۾ اهي علائقا شامل آهن جيڪا چين جي ڏکڻ، ننڍي کنڊ ​​جي اوڀر ۽ مکيه زمين آسٽريليا، جيڪا اوشينيا جو حصو آهي جي اتر اولهه ۾ واقع آهن. ڏکڻ اوڀر ايشيا اتر ۾ اوڀر ايشيا، اولهه ۾ ڏکڻ ايشيا ۽ خليج بنگال، اوڀر ۾ اوشينيا ۽ پئسفڪ سمنڊ ۽ ڏکڻ ۾ آسٽريليا ۽ هندي سمنڊ سان ڳنڍيل آهي.

برطانوي هندي سمنڊ جي علائقي ۽ ڏکڻ ايشيا ۾ مالديپ جي 26 مان ٻن ٻيٽن کان سواء، "سامونڊي ڏکڻ اوڀر ايشيا" ايشيا جو واحد ٻيو ذيلي علائقو آهي، جيڪو جزوي طور تي ڏکڻ اڌ گول ۾ واقع آهي. مکيه زمين ڏکڻ اوڀر ايشيا مڪمل طور تي اتر اڌ گول ۾ آهي. اوڀر تيمور ۽ انڊونيشيا جو ڏاکڻو حصو ڏکڻ اوڀر ايشيا جا حصا آهن، جيڪا برابري ڦاڪ جي ڏکڻ ۾ واقع آهن.

اهو علائقو، ٻنهي ڳري زلزلي ۽ آتش فشاني سرگرمين سان،    جيولاجيڪل پليٽن جي ميلاپ جي ويجهو آهي. سونڊا پليٽ علائقي جي مکيه پليٽ آهي. ميانمار، اتر ٿائيلينڊ، اتر لاوس، اتر ويٽنام ۽ فلپائن جي اتر لوزون کانسواءِ، تقريبن سڀئي ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ شامل آهن. جڏهن ته سونڊا پليٽ ۾ صرف اولهه انڊونيشيا، اوڀر ۾ انڊونيشيائي صوبي بالي تائين، شامل آهي.   ميانمار ۾ جبل جون قطارون، ٿائيلينڊ، جزيري نما ملائيشيا ۽ انڊونيشيائي ٻيٽ سماترا، جاوا، بالي، ننڍا سونڊا ٻيٽ ۽ تيمور، الپائيڊ بيلٽ جو حصو آهن. جڏهن ته فلپائن ۽ انڊونيشيا جا ٻيٽ ۽ انهي سان گڏ اوڀر تيمور، پئسفڪ رنگ آف فائر جو حصو آهن. ٻئي سيسمڪ بيلٽ انڊونيشيا ۾ ملن ٿا، جنهن جي ڪري علائقي ۾، خاص طور تي فلپائن ۽ انڊونيشيا ۾، زلزلا ۽ آتش فشاني ڦاٽڻ جا واقعا نسبتاً وڌيڪ ٿين ٿا.

اهو تقريباً 45,00,000 چورس ڪلوميٽر (17,00,000 چورس ميل) تي پکڙيل آهي. جيڪو يوريشيا جو %8 ۽ ڌرتي جي ڪل زميني ايراضي جو %3 آهي. ان جي ڪل آبادي 64 ڪروڙ 10 لک (641 ملين) کان وڌيڪ، دنيا جي آبادي جو تقريبن %8.5، آهي. اهو ڏکڻ ايشيا ۽ اوڀر ايشيا کان پوءِ ايشيا ۾ ٽيون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو جاگرافيائي علائقو آهي. هي علائقو، مختلف نسلي گروهن پاران ڳالهائي ويندڙ سوين ٻوليون سان، ثقافتي ۽ نسلي طور تي متنوع آهي. علائقي جا يارهن ملڪ ڏکڻ اوڀر ايشيائي قومن جي تنظيم (ASEAN)، هڪ علائقائي تنظيم جيڪا ان جي ميمبرن ۾ اقتصادي، سياسي، فوجي، تعليمي ۽ ثقافتي انضمام لاءِ قائم ڪئي وئي آهي، جا ميمبر آهن.

ڏکڻ اوڀر ايشيا دنيا جي سڀ کان وڌيڪ ثقافتي طور تي رنگا رنگ علائقن مان هڪ آهي. علائقي ۾ ڪيتريون ئي مختلف ٻوليون ۽ نسلون آهن. تاريخي طور تي. ڏکڻ اوڀر ايشيا چيني، هندستاني، مسلم ۽ نوآبادياتي ثقافتن کان خاص طور تي متاثر ٿيو، جيڪيون علائقي جي ثقافتي ۽ سياسي ادارن جي بنيادي جزا بڻجي ويون. گھڻا جديد ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ يورپي طاقتن جا نوآباديات هئا. يورپي سامراج قدرتي وسيلن ۽ زمين، جنهن تي قبضو ڪيو هو، مان مزدورن جو استحصال ڪيو ۽ يورپي ادارن کي علائقي ۾ پکيڙڻ جي ڪوشش ڪئي.  ٻئي مهاڀاري جنگ دوران ڪيترائي ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ پڻ مختصر طور تي جاپان جي سلطنت جي قبضي ۾ هئا. ٻي عالمي جنگ جي نتيجي ۾ علائقي جو گهڻو حصو نوآبادياتي قبضي کان آزاد ٿي ويو. اڄ، ڏکڻ اوڀر ايشيا تي گهڻو ڪري، مقامي قومن جي طرفان، آزاد رياستن طور حڪومت ڪئي ويندي آهي.

تعريفون
تاريخ
جاگرافي
معيشت
توانائي
آباديات
ثقافت
پڻ ڏسو 

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ڏکڻ اوڀر ايشيا
زمرو:ايشيا جي جاگرافي
زمرو:ايشيا-پئسفڪ
زمرو:ايشيا جا علائقا
زمرو:GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون