يرموڪ جي جنگ

{{Infobox military conflict
| conflict = Battle of Yarmuk
| partof = بلاد الشام ۾ مسلمان-رومي جنگونيرموڪ جي جنگمعركة اليرموك (عربي)
| image = Hayton BNF886 9v.jpg|Hayton BNF886 9v
| image_size = 300
| caption = يرموڪ جي جنگ، هڪ مصور جي تصور ۾
| coordinates = 
| territory = سرزمين شام مديني جي رياست جي حدود ۾ اچي وئي.
(فتح بلاد الشام وضمها لدولة الخلافة الراشدة)
| result = انتصار المسلمين
| combatant1 = مديني جي اسلامي رياست (دولة الخِلافة الرَّاشدة)
| combatant2 = بازنطيني سلطنت ۽ 
 مقامي عيسائي عرب قبيلا
 تنوخي 
 غساني
 بنو لخم
 بنو جذم
| commander1 = * عمر بن الخطاب
 أبو عبيدة بن الجراح 
 خالد بن الوليد
 زبير بن العوام
 ضرار بن الأزور
 * عمرو بن العاص
 عياض بن غنم
 عكرمة بن ابي جهل ⚔
 ابو ايوب انصاري 
 شرحبيل بن حسنة
 يزيد بن أبي سفيان
 عدي بن حاتم الطائي
  مالك بن الحارث الأشتر
 عباده بن صامت انصاري
 عبد الرحمن بن أبي بكر 
 أبو سفيان بن حرب 
 عقبة بن عامر الجهني
 ميسرة بن مسروق العبسي
 القعقاع بن عمرو التميمي 
 قيس بن المكشوح المرادي
| commander2 = * هرقل 
 قسطنطين ابن هرقل
 تيودور شقيق هرقل 
 ٿيوڊور ٽريٿائريئس ⚔ 
 رومي ڪمانڊر واهان ⚔ 
 رومي سپه سالار گريگوري 
 جبله بن الايهم غساني
 نڪيتاس فارسي 
  دريجان  ⚔ 
 قناطير
| strength1 = 36,000 لڙاڪا (اسلامي ذريعا)

15,000–40,000 (مغربي ذريعا)
| strength2 = 1,00,000 - 2,40,000 لڙاڪا (اسلامي ذريعا)

20,000–40,000 (بازنطيني ذريعا) 
| casualties1 = شهيد ٿيا: 4,000 (اسلامي ذريعا)  

5000 -  کان 17,000 (مغربي ذريعا 
| casualties2 = مارجي ويا: 70000 کان 120000 (اسلامي ذريعا) 

10000   کان 50000(modern estimates)
| place = Syria
| date = 5 رجب، سال 15 هجري
مطابق 20 آگسٽ، 636ع
(يرموڪ ندي جي ويجهو، شام)
| status = مسلمانن جي فتح (انتصار المسلمين)
| combatant3 = 
| commander3 = 
}}يرموڪ جي جنگ''' (عربي: معركة اليرموك)، راشدين خلافت جي دور ۾ بازنطيني سلطنت جي فوج ۽ اسلامي فوجن جي وچ ۾ هڪ وڏي جنگ هئي. جنگ ۾ ڪيترائي ننڍا ويڙهه شامل هيا، جيڪا آگسٽ 636ع ۾ ڇهن ڏينهن تائين جاري رھيا. اها جنگ، گليلي سمنڊ جي ڏکڻ اوڀر ۾، يرموڪ ندي جي ويجهو ٿي هئي. جنگ جو نتيجو مسلمانن جي هڪ فيصلي ڪندڙ فتح هئي، جنهن سرزمين شام (Levant) ۾ ست صدين پراڻي رومي حڪمراني جو خاتمو ڪيو. يرموڪ جي جنگ کي فوجي تاريخ ۾ سڀ کان فيصلي ڪندڙ جنگين. مان هڪ سمجهيو ويندو آهي.. اها پيغمبر محمد ﷺ جي وصال کان پوءِ، ان وقت جي رومي سرزمين شام ۾ اسلام جي تيزيءَ سان پيش قدمي جو اعلان ڪندي، ابتدائي اسلامي فتحن جي پهرين عظيم لهر جي شروعات کي ظاهر ڪئي ٿي.

مسلمانن جي اڳڀرائي کي روڪڻ ۽ وڃايل علائقو واپس حاصل ڪرڻ لاءِ، رومي شهنشاهه هرقل مئي 636ع ۾ سرزمين شام ڏانهن هڪ وڏي مهم موڪليو. جيئن بازنطيني فوج ويجهو آئي، مسلم فوج حڪمت عملي طور تي شام کان پوئتي هٽي، جزيره عرب جي ويجهو يرموڪ جي ميدانن تي پنهنجون سڀئي فوجون ٻيهر گڏ ڪيون، جتي انهن کي مضبوط ڪيو ۽ عددي طور تي اعليٰ بازنطيني فوج کي شڪست ڏني. جنگ کي وڏي پيماني تي خالد بن الوليد جي سڀ کان وڏي فوجي فتح سمجهيو ويندو آهي ۽ تاريخ ۾ سڀ کان وڏو جنگي حڪمت عملي جو ماهر ۽ گهوڙي سوار ڪمانڊرن مان هڪ جي حيثيت سان سندس شهرت کي مضبوط ڪيو..

رومي لشڪر جو جوابي حملو
مسلمانن جي حڪمت عملي
جنگ جي ميدان جو نقشو
فوجن جي تعيناتي ۽ صف بندي 
رومي فوج ۾ ڇڪتاڻ
باقاعده جنگ
نتيجو
تجزيو 
پڻ ڏسو
:باب:اسلام
 موته جي جنگ
 سرزمين شام
 خالد بن وليد

ٻاهريان ڳنڍڻا

Yarmouk in Sword of Allah at GrandeStrategy by A. I. Akram
Battle of Yarmuk, 636

زمرو:636ع
زمرو:تاريخ اسلام
زمرو:اسلامي جنگون
زمرو:خلافت راشده جو دور
زمرو:خلافت راشده دور جي جنگون
Category:636
Category:630s conflicts
Category:630s in the Byzantine Empire
Category:Battles involving the Byzantine Empire
Category:Battles involving the Rashidun Caliphate
Category:Battles of Abu Ubaidah ibn al-Jarrah
Category:Battles of Khalid ibn Walid
Category:Battles of the Arab–Byzantine wars
Category:Muslim conquest of the Levant
Category:Heraclius
Category:630s in the Rashidun Caliphate

حوالا