علم نباتات جون شاخون

علم نباتات يا نباتاتيات (Botany) هڪ قدرتي سائنس آهي جنهن جو تعلق ٻوٽن جي مطالعي سان آهي. نباتاتيات جي مکيه شاخون (جنهن کي "ٻوٽي جي سائنس" پڻ سڏيو ويندو آهي) عام طور تي ٽن گروهن ۾ ورهايل آهن: پهريون، بنيادي موضوع، بنيادي قدرتي رجحان ۽ ٻوٽن جي زندگي جي عملن جي مطالعي سان لاڳاپيل، ٻيون، ٻوٽن جي نوع جي درجه بندي ۽ وضاحت؛ لاڳو ٿيل موضوع جيڪي مطالعي جي طريقن جو مطالعو ڪن ٿا جن ۾ ٻوٽن کي باغباني، زراعت ۽ ٻيلن ۾ اقتصادي فائدي لاء استعمال ڪري سگهجي ٿو ۽ ٽيون، نامياتي موضوع جيڪي ٻوٽن جي گروهن تي ڌيان ڏين ٿا، جيئن الجي (Algae)، سينور (Mosses) يا گلن وارا ٻوٽا (Angiosperm)، آهن.

بنيادي موضوع
 سائٽولوجي (Cytology): ٻوٽن جي جيو گھرڙن جي جوڙجڪ جو مطالعو 
 ايپي جينيٽڪس (Epigenetics): جينياتي اظهار جي ڪنٽرول جو مطالعو 
 پيليوبوٽني (Paleobotany): فوسل ٻوٽن ۽ ٻوٽن جي ارتقا جو مطالعو 
 پيلنولوجي: پولن ۽ اسپورس جو علم
 پلانٽ بايوڪيمسٽري: پرائمري ۽ سيڪنڊري ميٽابولزم جي ڪيميائي عملن جو مطالعو 
 ڦينولوجي (Phenology): گلن ۽ ميون جي ڄمڻ جي وقت جي متعلق علم
 ڦائٽوڪيمسٽري: ٻوٽي جي ثانوي ڪيمسٽري ۽ ڪيميائي عملن جو علم
 ڦائٽوجاگرافي: ٻوٽن جي جاگرافي، ٻوٽن جي تقسيم جو مطالعو 
 ڦائٽوسوشيالوجي: ٻوٽن جي برادرين ۽ رابطي جو مطالعو
 ٻوٽي جي اناتومي: ٻوٽن جي جيو گھرڙن ۽ بافتن جي جوڙجڪ جو مطالعو 
 ٻوٽن جي ماحوليات: ماحول ۾ ٻوٽن جو ڪردار ۽ ڪم جو مطالعو 
 ٻوٽن جي ارتقائي ترقياتي حياتيات: ٻوٽن جي ترقي جو، هڪ ارتقائي نقطه نظر کان مطالعو 
 ٻوٽن جي جينيات: ٻوٽن ۾ جينياتي وراثت جو مطالعو 
 پلانٽ مارفالوجي: ٻوٽن جي ساخت ۽ جوڙجڪ جو مطالعو 
 ٻوٽن جي فزيالوجي: ٻوٽن جي حياتياتي افعال جو مطالعو 
 ٻوٽن جي پيدائش: ٻوٽن جي پيدائش جي عمل جو مطالعو 
 ٻوٽن جي درجي بندي: ٻوٽن جي درجه بندي ۽ نالا  ڏيڻ جو علم

لاڳو ٿيل موضوع
 علم زراعت (Agronomy): فصل جي پيداوار لاءِ ٻوٽن جي سائنس جي اطلاق جو علم 
 آربوريڪلچر (Arboriculture): ثقافت ۽ وڻن جي پروپيگنڊا جو علم 
 آسٽروبوٽاني (Astrobotany): خلا ۾ نباتات جو مطالعو 
 بائيوٽيڪنالاجي: مصنوعات کي گڏ ڪرڻ لاء ٻوٽن جو استعمال 
 ڊينڊولوجي: ڪاٺ جي ٻوٽن، شاخن، وڻن ۽ لينن جو مطالعو 
 اقتصادي نباتاتيات: اقتصادي استعمال يا قدر جي نباتاتيات جو مطالعو 
 ايٿنوبوٽاني (Ethnobotany): نباتات ۽ ماڻهن جي تعلق، انسانن طرفان ٻوٽن جو استعمال ۽ چونڊ جي متعلق علم 
 فاريسٽري: ٻيلن جو انتظام ۽ لاڳاپيل مطالعو 
 فن باغباني (Horticulture): باغن ۾ ٻوٽن جي پوک جو علم
 سامونڊي نباتاتيات: آبي ٻوٽن ۽ الجي، جيڪا سمنڊ جي پاڻيءَ ۾ رهن ٿا، جو مطالعو 
 مائڪرو پروپيگيشن: جيو گھرڙن ۽ ٽشو ڪلچر استعمال ڪندي ٻوٽن جي تيزيءَ سان پروپيگيشن جو علم 
 ڦارمنگ (جينياتي): دواسازي لاءِ ٻوٽن جي جينياتي انجنيئرنگ جو علم 
 ٻوٽن جي نسل: ٻوٽن جي نسل جي مطلوب جينياتي ڪردارن سان 
 ڦائٽوپيٿالوجي: ٻوٽن جي بيمارين جو علم 
 ٻوٽن جي پروپيگيشن: ٻج، بلب، ٽيوبر، ڪٽڻ ۽ قلمن مان ٻوٽن جي پرورش 
 پومولوجي: ميون ۽ نٽن (خشڪ ميون) جو علم 
 ٻج ٽيڪنالاجي: ٻج جي ٽيڪنالاجي سائنس آهي جيڪا ٻج جي طبيعي ۽ جينياتي خاصيتن کي بهتر ڪرڻ جي طريقن سان ڪم ڪري ٿي.

تنظيمي موضوع 
 جاندارن جا گروپ: ڪلئڊز، گريڊ ۽ گلڊز جو علم 
 گرامينالوجي: گاهه جي متعلق علم
 برائيولوجي يا مشڪولوجي: ڪائي ۽ هارن وورت جو مطالعو 
 سٽرولوجي (Citrology): کٽي ميون جي متعلق علم
 وڻ هيپاٽيڪولوجي يا هيپاٽولوجي: مارچانٽيوفيٽا جو علم
 مائڪولوجي: فنگس جي متعلق علم
 آرڪيڊولوجي: آرڪيڊيسائي الجي جو علم 
 فيليڪولوجي: برسيان (Fern) جي متعلق علم 
 روڊولوجي: روزا 
 اسفگنولوجي: اسفگنم

ٻوٽن جي استعمال سان تاريخ جو مطالعو
 اڪانٿوڪرونولوجي: ڪيڪٽس جي ذريعي 
 ڊنڊروڪرونالوجي: ڪاٺ جي ذريعي

حوالا

زمرو:نباتاتيات