ليلي ۽ ماجنون (اوپيرا)

]]ليلي ۽ مجنون''، () () عزير حاجيبايوف پاران لکيل چار ڪردارن (فور ايڪٽس) تي ٻَڌل هڪ آذربائيجاني سنگيت ناٽڪ (اوپيرا) آهي.

سرانجامي تاريخ

اهو 1907 ۾ لکيو ويو هيو ۽ پهريون ڀيرو 12 جنوري 1908 ع تي باڪو ۾ تاگهئيف ٿيٽر (ناٽڪ گهر) تي پيش ڪيو ويو هيو. اهو سنگيت ناٽڪ (اوپيرا) جهان اسلام جو پهريون سنگيت ناٽڪ (اوپيرا) سمجھيو ويندو آھي.Leyli & Majnun, آذربائيجان انٽرنيشنل ([اُترادي] سرءُ 2009)

سنگيت ناٽڪ (اوپيرا) جي پهرئين ادائگي (پرفارمنس) جي اڳواڻي حسين عربلنسڪي ۽ حاجيبايوف پنهنجو پاڻ سارنگي وائلن (رُباب، سُرندو، سِتار) وڄائيندي ڪئي.

عزير حاجيبايوف ۽ سندس ڀاءُ جيهون حاجيبايوف آذربائيجاني (عراقي-ترڪ شاعر، اديب ۽ مفڪر) شاعر محمد فيضولي جي نظم ليلا ۽ مجنون تي ٻڌل سنگيت ناٽڪ (اوپيرا) لاءِ لبرٽو لکيو هيو، نظم جي گهڻائي ڀاڱن ۾ ڪابہ تبديلي نہ رهي.

ڪردارَ
ڪردارَآواز جو قسمپريميئر ڪاسٽ، 12 جنوري 1908(پرڌان: – )  گيز (مجنون)tenor گاني واري آوازن ۾ مرداڻو آواز جي (سڀ کان وڏي) اوچي حدحوسينگولو سرابسڪيليليSoprano چار معياري گاني واري آوازن ۾ سڀ کان وڏو عورت جو آوازگيز جو اَبو (پيءُ)tenorگيز جي ماءُsopranoليلي جو اَبو (پيءُ) ٽينر ۽ باس (ڳؤرو آواز) جي وچ ۾ هڪ بالغ مرد جي ڳائڻ وارو آواز baritoneليلي جي ماءُmezzo-sopranoابن سلامtenorنافيلbaritoneزيدtenorپهريون عربtenorٻِيو عربtenorميچ ميڪرز، ڍنڍورچي (هرالڊز)، مهمانَ، شاگرد- ڇوڪِرِيون ۽ ڇوڪِرَا.

مختصر خُلاصو

 ايڪٽ 1
ڏيکُ (سِينُ) 1ڇوڪرا ۽ ڇوڪريون اسڪول کان ٻاهر نڪري وڃن ٿا. سُندر ليلي ۽ جيز هڪ ٻئي سان پيار ڪرڻ لڳندا آهن، هو ٻين بابت وساري پاڻ ۾ شوق سان ڳالهيون ڪندا آهن. پر دوست ليلي جي رويي کي  ڏاڍو غير اخلاقي سمجهندا آهن ۽ تَڪڙ ۾ هن کي پري وٺي ويندا آهن. ليلي کان سواءِ هو نٿو رهي سگهي، تنهنڪري گيز ليلي سان پرڻجڻ لاءِ پهنجي پيءُ کي ايلاز ڪري ٿو.

ڏيکُ (سِينُ) 2
ليلي جا ماءُ پيءُ گيز جو ليلي سان پيار ۽ ليلي جي ساڻس گڏيل محبت جي باري ۾ ٻُڌي وٺندا آهي. ڇوڪريءَ جي ماءُ ڪاوڙ سان مهڻو ڏئي کيس ڌمڪائي ٿي ۽ ليلي سندس ڳالهه کي ڏک ۾ ٻڌندي آهي.هوءَ ان ڳالهه کان انڪار نٿي ڪري ته سندس ڌيءُ گيز کي دنيا جي ڪنهن به شيءِ کان وڌيڪ پسند ڪري ٿي.

 ايڪٽ 2
ڏُکَ گيز جي ذهن کي تبديل ڪري ورتو. هو جبلن ۽ بيابان (ٿر) جي واريءَ ۾ ليلي بابت سُوچيندو گُهمندو رَمندو وَتندو آهي.

 ايڪٽ 3

نيٺ ابن سلم ۽ ليلي جي شادي جو ڏينهن اچي ٿو
 ايڪٽ 4
ڏيکُ (سِينُ) 1

ابن سلم جي گھر ۾ خوشي ناهي. ليلي جُهڪائي (ڊپريشن) سبب ناچاڪ (بيمار) آهي.

ليئليٰ جي دِل اھا جدائي نٿي سَھي (برداشت ڪري) سگھي: 

هوءَ ابن سلام جي ٻانُهن ۾ مَري وڃي ٿي.

ڏيکُ (سِينُ) 2
مجنون آيو ليلي جي قبرتي.هاڻي،  ليلي فيصلو ڪيو ته هوءَ سندَس سان لاڳاپو رکي ٿي، هو سَدائين لاءِ گڏُ رهندا، نِراش ٿيل، مجنون پنهنجي محبوبا جي قبر تي ڪِري پيو ۽ مَري وِيو.

 حوالا 

زمرو:سنگيت ناٽڪَ
زمرو:عزير حاجيبايوف هٿان لکيل سنگيٽ ناٽڪ
زمرو:آذربائيجاني ٻولي جا اوپيرا
زمرو:1908 اوپيرا
زمرو:ادب تي ٻڌل اوپيرا