مالھڻ جو ميلو

مالهڻ، ميلو ڳوٺ چيلهار کان 6 ميل ڏکڻ طرف مٺيءَ ڏي ويندڙ شاهي رستي تي ڳوٺ هريار جي ڀرسان هر ڪنهن سال مانگهه جي چوڏس سهائي تي لڳندو آهي. جو ٻه ڏينهن هلندو آهي، مالهڻ هڪ راجپوت ڇوڪري هئي، جنهن جو مڱڻو ٿيو هو پر ڪن سببن جي ڪري شادي ڪانه ٿي جنهنڪري هوءَ سَتي ٿي. ان بعد راجپوتانا ۽ ٿر ۾ هن جي اڄ تائين ماڻهو ديوي وانگر پوڄا ڪندا آهن ۽ ڪٿي ڪٿي ميلا به لڳانيدا آهن. انهيءَ هنڌ شاهي رستي جي اتر طرف ڪچي مٽيءَ جي ڪوٺي ٺهيل آهي، جنهن جي چوڌاري جهنگ آهي. ميل – ڏيڍ چوگرد دائري اندر ڪوبه ماڻهو وڻ نه وڍيندو آهي. ماڻهو کي اهو وهم ويٺل آهي ته اسان کي نقصان پوندو. ڀرسان ميل کن پنڌ تي هَريارَ جو ننڍڙو ڳوٺڙو آهي، جتي راجپوت، مينگهواڙ ۽ مسلمان ڪنڀر رهن ٿا. هتي راجپوت ذات جو ڀوپو رهي ٿو، جو ميلي واري وقت ۾ مورتيون کڻي اتي وڃي کُڏ ۾ رکندو آهي. ڪيترا ماڻهو زيارت لاءِ ايندا آهن جي ڀيٽا به رکندا آهن، جا ڀوپو کڻندو آهي. ميلي گذرڻ بعد مورتيون کڻي اچي پنهنجي سنڀال هيٺ رکندو آهي. زيارتي سُکائون چاڙهيندا آهن. رواجي دڪان هوندا آهن. ملاکڙو لڳندو آهي. هتي ماڻهو پاڏا ۽ ٻڪر قرباني ڪندا آهن، جن جو جهاٽڪو ڪبو آهي ۽ پلاء رڌي سڀني کي ورهائي ڏيندا آهن.ڪتاب جو  نالو: تاريخ ريگستان (ڀاڱو ٻيون)، مصنف: رائچند هريجن -ايڊيشن: ٽيون، سال: 2005ع، ڇپائيندڙ: سنڌي ادبي بورڊ، ڄام شورو، سنڌ.

 حوالا