ڊيسالٽ رفيل

|type= ڪثير ڪمن وارو ويڙھاڪ جھاز
 |national origin= فرانس
 |manufacturer= ڊيسالٽ ايويئيشن
 |designer=
 |first flight= 4 جولائي 1986ع
 |introduced= 4 ڊسمبر 2000ع
 |retired=
 |status= پيداوار ھلندڙ، ۽ اڃان استعمال وارو
 |primary user= فرانسيسي فضائيا
 |more users= فرانسيسي بحريہ
 |produced=
 |number built=
 |number ordered= 286
 |program cost =  (1 جنوري 2008)
 |unit cost=Rafale C: ,  ( تيار ٿيڻ تائين لاڳت  , 2008)"Rapport public annuel 2010: la conduite des programmes d'armement" (in French).  ccomptes.fr. Retrieved: 8 جنوري 2012. Rafale M: ,  (تيار ٿيڻ تائين لاڳت  , 2008)
ھڪ جھاز جي لاڳت
   (لاڳت جو مدار نموني ۽ قسم مطابق وڌيڪ بہ ٿي سگھي ٿو  , 2010)<ref>[http://www.senat.fr/rap/a08-102-5/a08-102-516.html#toc236 "Projet de loi de finances pour 2009 - Défense - Equipement des forces (in French).] Senat, 2009. Retrieved: 22 August 2019.</ref>
 |developed from =
 |variants with their own articles=
}}|}

کاٻو|thumb|350x350 عڪسلون
کاٻو|thumb|534x534 عڪسلون

ڊيسالٽ رفيل ()'' لفظي معنيٰ "ھوا جو پڙاڏو" ،https://www.wordreference.com/fren/rafale ۽ وڌيڪ فوجي مطلب ۾ "باھ جو ڦاٽڻ")، فرانس جو ويڙھاڪ جھاز آھي. جنھن کي فرانس جي ڪمپني ڊيسالٽ ٺاھيو آھي. ھي جھاز وڏو ڦڙتيلو آھي. ان ۾ ٻہ انجڻيون ھونديون آھن ۽ ان ۾ ھڪ يا ٻہ پائليٽن جي جڳھ ھوندي آھي. ان کي ڌرتيءَ تان يا وري ايئرڪرافٽ ڪيرئير تان اُڏاري سگھجي ٿو، ان کي ٻين ديشن ڏانھن پڻ وڪڻڻ جي ڪوشش ڪئي وئي آھي پر ھينئر تائين سواءِ انڊيا جي ٻئي ڪنھن بہ ملڪ ان کي ناھي ورتو. انڊيا پاران فرانس کان 36 رافال جيٽ جھاز وٺڻ جو معاھدو ڪيو ويو، ان جو مُلھ (اگھ) 82 کان 90 ملين ڊالر جي وچ ۾ آھي. 120 رفيل فرانس جي وڏي استعمال ۾ آھي. 

پھريون رفيل 4 جولائي 1986ع تي اڏيو ويو، جڏھن تہ سڀ کان پھريون پورو تيار جھاز 4 ڊسمبر 2000ع تي اڏيو ويو. رفيل پروگرام تي 27.82 بلين يورو خرچ ٿيا. 1970ع جي وچ ۾ فرانس جي فظائيا (ايئرفورس) ۽ سامونڊري فوج (نيوي) کي پُراڻن جھازن جي بدليءَ ۾ ھڪ نئون جھاز کپندو ھيو، تنھنڪري انھن مُنڍ ۾ برطانيا، اٽلي، اسپين سميت جرمني سان گڏجي يورو فائٽر ٽائيفون تي ڪم شروع ڪيو پر فرانس پوءِ پنھنجي بناوٽ (ڊزائن) پويان ٻين ملڪن سان ٺاھ واري اھا ٽولي ٽوڙي ڇڏي ۽ اڪيلي رفيل تي ڪم شروع ڪيو.

 گن 

 بناوٽ 
ڊيسالٽ رفيل ھڪ ڊيلٽا پرَن وارو جھاز آھي، جنھن جي پرن اڳيان ٻہ پتڪڙا ڪينارڊ پڻ لڳل ھوندا آھن، انھن ڪينارڊن جي ڪارڻ وڌيڪ اٿار (لفٽ) بڻائيندو آھي ۽ ڦڙتيءَ سان اڏري پوندو آھي، ھي 9 جي کان ڪاٽو (منفي) 3جي تائين سھي سگھي ٿو جڏھن تہ ٻڙڌڪ (ايمرجنسي) ۾ 11جي تائين سھي سگھندو آھي. ڪينارڊن جي ڪارڻ اھو 213 ڪلوميٽر في ڪلاڪ جي تيزيءَ سان لَھي سگھي ٿو. ھي جھاز 400 ميٽر جي ڊوڙ رستو (رن وي) تان پڻ ڪم ڪري سگھي ٿو. 

 کوجي سرشتو 
رفيل ۾ ٻين جھازن جو کوج (ڳولھا) لھڻ لاءِ ۽ انھن سان لڙائي ڪرڻ لاءِ ٿيلز آر بي اي 2 پيسا ريڊار ھوندو آھي. اھو ريڊار 40 جھازن جي کوج ھڪ وقت ئي رکندو آھي ۽ 8 جھازن تي ميزائل ماري سگھندو آھي. اھو ريڊار جھاز کي راھ ڏيکارڻ واسطي ڏاڍو سُٺو نقشو پڻ بڻائي ڏئي سگھندو آھي. 

جيڪڏھن ڪوئي جھاز ريڊار تي رھيو ھوندو تہ ان جو پتو وڏي آرام سان لڳي ويندو آھي انھيءَ ڪري رفيل ۾ مختلف ٻيا کوجي سسٽم پڻ ناھين. انھن ۾ ھڪ جھاز اڳيان لڳيل ھوندو آھي جھڙو انفراريڊ تي نظڙ ايندڙ روشني ۾ دشمن جي کوج لھي سگھندو آھي. رفيل ۾ ٿيلز ڪمپني جو اسپيڪٽرا سسٽم پڻ ھوندو آھي جنھن سان اھو بغير ڪنھن دشمن کي پتو لڳڻ ساٿين سان ڳالھ ٻولھ ڪري سگھبي آھي. ھن جھاز ۾ زمين تي نشانو لڳائڻ لاءِ ريڊار پڻ ڪم ڪندو آھي تہ انکانسواءِ ان جي نشاني اڳيان پاڏ پڻ رکي سگھجن ٿا. 

 ڪاڪپٽ 
پائلٽ ھڪ مارٽن بيڪر ڪمپني جي ايجڪشن سيٽ تي ويھندو آھي تہ جھاز کي سڄي ھٿ تي لڳل اسٽڪ سان ھلندو آھي تہ ڪڏھن ھٿ جي بٽڻن سان انجڻين کي قابو (ڪنٽرول) ڪندو آھي. ڪاڪپٽ ۾ ھڪ ھولوگرافڪ ڊسپلي پائلٽ جي اڳيان لڳل ھوندو آھي تہ انکانسواءِ پائلٽ جي ھيلمٽ تي پڻ اھو سسٽم جلدي آڻي ڏيندو. 

پائلٽ ريشم جا ھٿ (گلوز) پائيندو آھي تہ اھي جھاز جي اسڪرين کي دٻائي پڻ ڪم ڪري سگھي ٿو، پائلٽ ڳالھائي پڻ جھاز تي ڪم ڪري سگھندو آھي.

 ورژن 
رفيل جي ٽي ورزن منجھان ھڪ ورزن ايرڪرافٽ ڪيرئر کي اڏارڻ ۾ ٻہ زمين تي اڏرڻ واري زمين تي اڏرڻ واري ھڪ تي ھڪ پائلٽ تہ وري ٻئي تي ٻہ پائلٽ ويھندا آھن. 

 حوالا 

زمرو:1986ع ۾ پھرئين اڏام ڪندڙ طيارا
زمرو:2000ع جي متعارف
زمرو:زر اشتراڪ گھربل مواد جي ڳنڍڻن تي مشتمل صفحا
زمرو:ڪنرڊ طيارو

زمرو:لڙاڪو جھاز
زمرو:ويڙھاڪ جھاز
زمرو:جنگي جھاز
زمرو:جھاز