موزمبيق

موزمبيق (Mozambique)، سرڪاري نالو جمهوريه موزمبيق، آفريڪا جي ڏکڻ-اوڀر ۾ هڪ ملڪ آهي. ان جون حدون اوڀر ۾ ھندي سمنڊ، اتر ۾ تنزانيا، اتر-اولھه ۾ ملاوي ۽ زيمبيا، اولھه ۾ زمبابوي ۽ ڏکڻ-اولھه ۾ اسواتيني ۽ ڏکڻ آفريڪا سان ملن ٿيون. موزمبيق چينل هن کي اوڀر ۾ ٻيٽ واري ملڪن، جزائر القمر، مڊگاسڪر ۽ فرانس جي انحصاري علائقي، مايوٽي کان سامونڊي طور ڌار ڪندي آهي. گاديءَ جو هنڌ ء سڀ کان وڏو شهر مپوتو آهي. سرڪاري ٻولي پرتگالي آهي ۽ ڪرنسي جو نالو ميٽيڪل (MZN) آهي.

ستين ۽ يارهين صديءَ جي وچ ۾. انهيءَ علائقي تي سواحلي بندرگاهه شهرن جو هڪ سلسلو ترقي ڪئي. جنهن هڪ الڳ سواحلي ثقافت ۽ لهجي جي ترقي ۾ حصو ورتو. وچين دور جي آخر ۾. انهن شهرن ۾ صوماليا، ايٿوپيا، مصر، عرب، فارس ۽ هندستان جا واپاري اڪثر ايندا ويندا هئا. (1498 ۾ واسڪو ڊي گاما جو سفر) پرتگالي جي آمد جي نشاندهي ڪئي. جن 1505 ۾ نوآبادياتي ۽ آبادڪاري جو بتدريج عمل شروع ڪيو. چار صدين کان وڌيڪ پرتگالي حڪمراني کان پوءِ. موزمبيق 1975 ۾ آزادي حاصل ڪئي. ٿوري دير کان پوءِ عوامي جمهوريه موزمبيق بڻجي ويو.

 تاريخ 

پھرين کان پنجين صدي عيسويءَ م اتر ۽ اولھ وارن پاسن کان ھن ملڪ واري سرزمين ۾ بانٽو ٻولي ڳالھيندڙ ماڻھو لڏي اچي آباد ٿيا. اتر موزمبيق ۾ ھندي سمنڊ جي سانوڻ واريون ھوائون گھلنديون آھن. ستين ۽ يارھين صدي عيسويءَ دوران ھتي ننڍا ننڍا سواحلي بندرن وارا شھر قائم ٿيا جن م سواحلي ثقافت ۽ سواحلي ٻولي جو فروغ ٿيو ۽ اتي صوماليا، ايٿوپيا، مصر، عربستان، ھندوستان ۽ فارس جا واپاري ڪثرت سان ايندا ھياNewitt, M.D.D. "A Short History of Mozambique." Oxford University Press, 2017   1498ع ۾ ھتي واسڪو ڊي گاما جي آمد ٿي جنھن بعد 1505ع ۾  ھتي پورچوگيزن جي  بيٺڪن جي شروعات ٿي ۽ پورچوگيز چئن صدين تائين ھن سرزمين تي قابض رهيا. 1975ر م ھن ملڪ پورچوگال کان آزادي ماڻي ۽ جلد ئي ٻن سالن بعد عوامي جمهوريه موزمبيق ٿي ويو ۽ پوء ھتي گھرو ويڙھ شروع ٿي وئي جيڪا 1977 کان 1992 تائين جاري رھي. 1994ع ۾ ھتي ڪثير جماعتي عام چونڊون ٿيون جنھن بعد ھتي صدارتي نظام شروع ٿيو. 2013 کان ھتي رينامو (RENAMO) پارٽي جو ھٿياربند باغيانه سرگرميون شروع ٿيون جيڪي جاري آھن.
معيشيت 
ھي ملڪ تمام گھڻن قدرتي وسيلن سان مالامال آهي. ملڪ جي معيشت گھڻي ڀاڱي زرعي آھي ۽ صنعتي ترقيءَ ۾ پڻ اضافو ٿي رهيو آهي جن ۾ کاڌي، ڪيميائي مادن ، اليومونيم، پيٽرول جي شين ۽ شربتن جون صنعتون شامل آهن. ھن وقت سياحت ۾ پڻ اضافو آيو آھي. سائوٿ آفريڪا ھن ملڪ جو وڏو واپاري ڀائيوار ملڪ آھي جنھن ھن ملڪ ۾ وڏي سيڙپ ڪئي آھي. ان کان سواءِ بيلجيم، برازيل، پورچوگال ۽ اسپين پڻ ھن جا واپاري شراڪتدار آھن. 2001ع کان وٺي ھن ملڪ جي سالياني جي ڊي پي جي سراسري واڌ دنيا  جي ملڪن م ڏاڍي اوچي رھي آھي پر پوء بہ ھي ملڪ اڃان تائين دنيا جي غريب ترين ملڪن ۾ شمار ٿئي ٿوInvesting in rural people in Mozambique . ifad.org ڇو ته ان جي في ڪس آمدني قوت خريد جي لحاظ کان تمام گھٽ آهي

ٻاهريان ڳنڍڻا

Government:
 Republic of Mozambique Official Government Portal

General information:
 Social Atlas from World Bank
 Country Profile from BBC News
 Mozambique . The World Factbook. Central Intelligence Agency.
 Mozambique from UCB Libraries GovPubs

 Key Development Forecasts for Mozambique from International Futures
 Mozambique Population Worldometer

Tourism:
 —Niassa National Reserve official website

Health:
 The State of the World's Midwifery – Mozambique Country Profile

زمرو:موزمبيق
زمرو:ملڪ
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:ڏاکڻي آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گهٽ ترقي وارا ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:ڏکڻ اوڀرين آفريڪا جا ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:سواحلي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:پرتگالي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:ڪميونٽي آف پرتگيز لئنگئيج ڪنٽريز جون ميمبر رياستون
Category:Former Portuguese colonies
Category:Countries and territories where Swahili is an official language
Category:Countries and territories where Portuguese is an official language
Category:1975 establishments in Africa
Category:1975 establishments in Mozambique
Category:States and territories established in 1975

حوالا