سائنسي طريقو

سائنسي طريقو (Scientific Method) علم حاصل ڪرڻ لاءِ هڪ تجرباتي طريقو آهي جنهن گهٽ ۾ گهٽ 17هين صدي عيسويءَ کان سائنس جي ترقي کي نمايان ڪيو آهي. سائنسي طريقي ۾، سخت شڪ سان گڏ، محتاط مشاهدو شامل آهي ڇاڪاڻ ته ادراڪي مفروضا مشاهدي جي تشريح کي بگاڙي سگهن ٿا. سائنسي انڪوائري ۾ هڪ مفروضو تخليقي استدلال ذريعي، ان کي تجربن ۽ شمارياتي تجزيي ذريعي جانچ ۽ نتيجن جي بنياد تي مفروضي کي ترتيب ڏيڻ يا رد ڪرڻ، شامل آهي.

جيتوڻيڪ طريقا مختلف شعبن جي وچ ۾ مختلف آهن، بنيادي عمل اڪثر ڪري هڪجهڙا آهن. سائنسي طريقي ۾، مفروضو ٺاهڻ (فرضي وضاحتون)، مفروضي جي منطقي نتيجن جي اڳڪٿي ڪرڻ ۽ پوءِ انهن اڳڪٿين جي بنياد تي تجربا يا تجرباتي مشاهدو ڪرڻ، شامل آهي. with added notes. Reprinted with previously unpublished part, Collected Papers v. 6, paragraphs 452–85, The Essential Peirce v. 2, pp. 434–450, and elsewhere. N.B. 435.30 'living institution': Hibbert J. mis-transcribed 'living institution': ("constitution" for "institution") هڪ مفروضو هڪ قياس آهي جيڪو علم جي بنياد تي حاصل ڪيل سوال جو جواب ڳولڻ دوران حاصل ڪيو ويندو آهي. مفروضا مخصوص يا وسيع ٿي سگهن ٿا پر رد ڪرڻ جي قابل هجڻ لازمي آهي، ان جو مطلب اهو آهي ته اهو ممڪن آهي ته ڪنهن تجربي يا مشاهدي جي ممڪن نتيجن کي سڃاڻڻ جيڪو مفروضي مان نڪتل اڳڪٿين سان ٽڪراءُ هجي، مفروضي کي رد ڪري سگهجي، ٻي صورت ۾، مفروضي جي معنوى طور تي آزمائش نه ٿو ڪري سگھجي. 

جڏهن ته سائنسي طريقو اڪثر ڪري، پرکڻ جي عملن جي هڪ مقرر ترتيب جي طور تي پيش ڪيو ويندو آهي،  اهو اصل ۾ عام اصولن جي هڪ سيٽ جي نمائندگي ڪري ٿو. هر سائنسي تحقيق ۾ سڀئي قدم نه ٿا وٺن (نه ئي ساڳي درجي تي) ۽ اهي هميشه ساڳئي ترتيب ۾ نه هوندا آهن.: "The scientific method 'is often misrepresented as a fixed sequence of steps,' rather than being seen for what it truly is, 'a highly variable and creative process' (AAAS 2000:18). The claim here is that science has general principles that must be mastered to increase productivity and enhance perspective, not that these principles provide a simple and automated sequence of steps to follow."William Whewell, History of Inductive Science (1837), and in Philosophy of Inductive Science (1840)

ادبي دنيا ۾ ڪنهن به مواد کي عقيدن، نظرين ۽ جذبات کان بالاتر ٿي سائنس ۽ عقل پسنديءَ سان پرکڻ کي سائنسي طرز فڪر چيو ويندو آهي.ڪتاب: ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛ مرتب: مختيار احمد ملاح؛ پبلشر: سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد.
تاريخ
تحقيق جا عنصر 
بنيادي اصول
عقليت
تحقيق جا طريقا 
سائنسي تحقيق 
هوريسٽڪس 
فلسفو ۽ بحث
طريقن جي حد
رياضي سان تعلق 
پڻ ڏسو
 سائنس ۾ تجرباتي حدون - اهو خيال آهي ته علم بنيادي طور تي حسي تجربي مان اچي ٿو 
 ثبوت جي بنياد تي عمل - عملي طريقو 
 طريقو - تحقيق جي طريقن جو مطالعو 
 ميٽاسائنس- سائنس جو سائنسي مطالعو 
 سائنسي طريقن جو خاڪو 
 مقداري تحقيق - تجرباتي حقيقتن جي عددي نمائندگي لاءِ سڀ طريقا
 تحقيق جي شفافيت 
 سائنسي قانون - بار بار تجرباتي مشاهدن تي ٻڌل بيان، جيڪو ڪجهه قدرتي رجحان بيان ڪري ٿو 
 امتحان جي قابليت - ان حد تائين جنهن تائين ڪنهن مفروضي/اعلان جي سچائي يا ڪوڙ کي جانچي سگهجي ٿو 
حوالا

خارجي لنڪس

 An Introduction to Science: Scientific Thinking and a scientific method  by Steven D. Schafersman.
 Introduction to the scientific method at the University of Rochester
 The scientific method from a philosophical perspective
 Theory-ladenness by Paul Newall at The Galilean Library
 Lecture on Scientific Method by Greg Anderson (archived 28 April 2006)
 Using the scientific method for designing science fair projects
 Scientific Methods an online book by Richard D. Jarrard
 Richard Feynman on the Key to Science (one minute, three seconds), from the Cornell Lectures.
 Lectures on the Scientific Method by Nick Josh Karean, Kevin Padian, Michael Shermer and Richard Dawkins (archived 21 January 2013).
 "How Do We Know What Is True?" (animated video; 2:52)

زمرو:تجربيت
زمرو:سائنسي طريقو
زمرو:سائنسي مضمون
زمرو:سائنس جو فلسفو 
طريقو