پاپوا نيو گني

پاپوا نيو گني (Papua New Guinea)، مختصر PNG سرڪاري نالو "پاپوا نيو گني جي آزاد رياست"،  اوشينيا جو هڪ ملڪ آهي. اها نيو گني ٻيٽ جي اوڀر واري اڌ ڀاڱي ۽ پئسفڪ  سمنڊ جي ڏکڻ اولھه واري، "ميلنيشيا" علائقي ۾ دوريءَ تي واقع ٻيٽن تي مشتمل ملڪ آھي. گاديءَ جو هنڌ، پورٽ موريسبي ملڪ جي ڏکڻ اوڀر واري ڪناري تي واقع آهي. نيو گني ٻيٽ جو اولهه واري حصي تي انڊونيشيا جو صوبو ويسٽ نيو گني آهي.

 تاريخ 

1884  ۾ جڏهن برطانيا ڏکڻ اوڀر نيو گني کي پنھنجي ايمپائر ۾ شامل ڪيو
نيوگني ٻيٽ  دنيا جو ٻيو نمبر وڏو ٻيٽ آھي جيڪو ٻن ملڪن ۾ ورھايل آھي . ان جو اوڀر وارو حصو پاپوا نيوگني بہ ٻن ملڪن ۾ ورھايل ھيو. ان جو اتريون پاسو جرمني ۽ ڏکڻ وارو پاسو برطانيا جي قبضي ۾ ھيو  جيڪو. 1902 ۾  ڏکڻ وارو پاسو آسٽريليا جي قبضي هيٺ آيو جنھن پھرين جنگ عظيم ۾ اتر واري پاسي تي بہ قبضو ڪيو.
1884 کان وٺي ٽن طاقتن جي قبضي ۾ رھڻ بعد 1975 م ھن ملڪ آسٽريليا جي سٺ سالا قبضي مان آزادي حاصل ڪري خودمختيار رياست جو درجو حاصل ڪيو. ھن ملڪ  آزادي وٺندي ڪامن ويلٿ ريلم   ۾ شامل رھيو ۽ ڪامن ويلٿ نيشنز جو پڻ ميمبر ٿيو.

 جاگرافي 
ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 6 00 S, 147 00 E آھي ۽ اوشيانا کنڊ ۾ واقع آهي. پکيڙ  462,840 چورس ڪلوميٽر اٿس جنھن مان 452,860 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 
9,980 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. پکيڙ ۾ دنيا جو 56ھون وڏو ملڪ آهي. 
ساڄو|frame|پاپوا نيو گني جو نقشو
زميني سرحد 824 ڪلوميٽر اٿس جيڪا انڊونيشيا سان مليس ٿي. بحري سرحد 5152 ڪلوميٽر اٿس ۽ سمنڊ اندر علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل اٿس ۽ مخصوص مڇي مارڻ جو علائقو 200 ناٽيڪل ميل اٿس.ملڪ جي ساحلي پٽي تقريبن جابلو آھي.ملڪ جي سراسري بلندي 667 ميٽر آھي ۽ سڀ کان اوچو مقام مائونٽ ولھيم آھي جنھن جي اوچائي 4509 ميٽر آھي.  ملڪ جي معدني ۽ قدرتي وسيلن ۾ سون، ٽامو، چاندي،

inea}}

 آبھوا 
ھتان جي موسم ٽراپيڪل آھي . اتر اولھ واري حصي ۾ سانوڻ جا مينھن  ڊسمبر کان مارچ تائين ۽ ڏکڻ اوڀر واري حصي ۾ مئي کان آڪٽوبر تائين پوندا آهن. قدرتي گئس ، عمارتي ڪاٺ تيل ۽ مڇي شامل آهن.

 زراعت 

زرعي زمين ڪل پکيڙ جو 2.6 سيڪڙو آھي جنھن مان 0.7  سيڪڙو تي پوکي لائق آھي ۽ وري ان جي 1.5 سيڪڙو تي مستقل پوکي ٿيندي آھي.  زرعي زمين جو 0.4 سيڪڙو تي مستقل چراگاھون ۽ 63.1 سيڪڙو تي ٻيلا آهن.2018 تائين اڃان اتي آبپاشي واري زمين ڪانہ آھي.

 پاپوا نيو گنيئن ماڻھو 

جولاءِ 2017 ۾ ھن ملڪ جي آبادي 6,909,701 ھئي ۽ دنيا ۾ آبادي جي لحاظ کان 105 نمبر تي ھيو. ھتي جي ماڻھن ۾ ميلانيشين ، پاپوئن، ، نيگريٽو، مائڪرونيشين ۽ پولينيشيائي شامل آهن. ھتي جي ماڻھن جي ٻولين مان ٽاڪ پسين ، انگريزي ۽ ھيري موٽو ٻولي سرڪاري ٻوليون آهن. 
ان کان سواءِ ھتي 839 مقامي ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون جيڪي دنيا جي ٻولين جو 12 سيڪڙو آھن. ان ڪري ھن ملڪ کي ماڻھن جي ثقافتي گوناگونيت آھي. ڪافي ٻولين جا ڳالهائيندڙ ماڻهو ھڪ ھزار کان گھٽ آھن. ھتان جي ماڻھن جو 27 سيڪڙو رومن ڪيٿولڪ مذهب سان تعلق رکندڙ آهي ۽ 69.4 سيڪڙو پروٽيسٽنٽ آھن.

a}}
ھولي نسل جو نقلي وارن وارو سدرن ھائلينڊز جو رھاڪو

 نالو 
ملڪ جو نالو پاپوا نيو گني جي آزاد رياست آهي. عام طور تي پاپوا نيو گني چوندا اٿس ۽ مختصرن PNG سڏيندا اٿس.
لفظ پاپوا ملائي ٻولي جي لفظ پاپواھ مان نڪتل آهي جنھن جو مطلب ميلنيشيائي ماڻھن جا گھنڊيدار وار آھن. اسپين جو 
کوجنا ڪندڙ سيلاني  اورٽز ڊي ريٽيز 1545 ۾ ھن ٻيٽ کي نيو گني جو نالو ڏنو ڇوتہ ھتان جا ماڻھو ڏسڻ ۾ آفريڪا جي ساحلي علائقي گني جي ماڻھن سان مشابهت رکندڙ ھيا.اھڙي طرح ھن ملڪ جي نالي جي معني آھي گھنڊيدار وارن واري ماڻھن جو نئون گني.

 سياسي نظام 
پاپوا نيو گني جو سياسي نظام آئيني بادشاهت ھيٺ پارلياماني جمهوريت آھي ۽ حڪومت جي گادي پورٽ موريسبي ۾ آھي.

ملڪ جي انتظامي تقسيم 20 صوبن ، ھڪ خودمختيار خطي ۽ ھڪ ضلعي ۾ ٿيل آهي.
 سينٽرل پراونس
 چمبو (سمبو)
 ايسٽرن ھائلينڊز
 ايسٽ نيو برٽين
 ايسٽ سيپڪ
 اينگا
 گلف پراونس
 ميڊانگ
 مانوس
 مائلن بي پراونس
 موروبي<li>نيو آئرلينڊ
<li>نادرن پراونس(اورو)
<li>بئوگئن ولجو خودمختيار خطو
<li>سدرن ھائلينڊز
<li>ويسٽرن پراونس 
<li>ويسٽرن ھائلينڊز
<li>ويسٽ نيو برٽين
<li>ويسٽ سيپڪ
<li>نيشنل ڪيپيٽل ڊسٽرڪٽ (پورٽ موريسبي)
<li>ھيلا
<li>جواڪاthumb|upright=1.8|پاپوا نيو گني جا صوبا

صوبا: سينٽرل، چمبو، ايسٽرن ھائلينڊز، ايسٽ نيو برٽين، ايسٽ سيپڪ، اينگا، گلف، ھيلا، جواڪا، ميڊانگ، مانوس، مائلن بي، موروبي، نيو آئرلينڊ، نادرن، سدرن ھائلينڊز، ويسٽ نيو برٽين، ويسٽ سيپڪ، پورٽ موريسبي ۽ بئوگئن ول 
خودمختيار خطو:بئوگئن ول
ضلعو: قومي گاديءَ جو هنڌ
ملڪ جو موجوده آئين 15 آگسٽ 1975 ۾ لاڳو ٿيو. ملڪ جي رياستي سربراھ ملڪہ ايلزبيٿ II آھي جنھن جو نمائندو گورنر جنرل ھوندو آھي.

ملڪ جي نيشنل پارليامينٽ ھڪ ايواني آھي جنھن جون 111 سيٽون آھن جن تي پنجن سالن لاءِ سڌي چونڊ ٿيندي آهي سي آء اي فيڪٽس بڪ.

حوالا

زمرو:پاپوا نيو گني
زمرو:ملڪ
زمرو:نيو گني
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ
زمرو:اوشينيا جا ملڪ
زمرو:اوشينيا ۾ ملڪ
زمرو:ميلينيشيا ۾ ملڪ 
زمرو:آسٽريليشيا جا ملڪ
زمرو:آسٽريليشيا ۾ ملڪ
زمرو:پئسفڪ وڏي سمنڊ جا ٻيٽ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:انگريزي ٻولي ڳالهائيندڙ ملڪ ۽ علائقا
زمرو:GND سان سڃاڻپ ڪندڙ وڪيپيڊيا مضمون