قبرص

قبرص :، ڪپرس يا سائپرس، سرڪاري طور تي "جمهوريه قبرص"، ترڪي جي ڏکڻ ۾ رومي سمنڊ ۾ هڪ ٻيٽ وارو ملڪ ھڪ آهي. اها پکيڙ ۽ آبادي ۾ ميڊيٽرينين سمنڊ جي ٽئين نمبر وڏي ٻيٽ تي مشتمل آهي.  سمنڊ پار هن جي حدون اتر ۾ ترڪي، اتر اوڀر ۾ شام ۽ لبنان، اوڀر ۾ اسرائيل ۽ فلسطين ۽ اولھه ۾ مصر سان ملڻ ٿيون. اها رومي سمنڊ ۾ ھڪ وڏو سياحتي مقام آھي. هن جي آبادي يوناني ۽ ترڪ نسلن تي مشتمل آهي. راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏو شهر نڪوسيا آهي.

اھا هڪ ترقي يافته ملڪ آھي، جنھن جي آمدني تمام وڏي آھي ۽ انساني ترقي جو اشاريو به تمام مٿي اٿس. اها سال 1961ع کان دولت مشترڪه جو رڪن ۽ غير جانبدار تحريڪ جي باني ملڪن مان هڪ آهي. پھرين مئي 2004ع ۾ ھي ملڪ يورپي يونين۾ شامل ٿي ويو. جنوري، 2008ع ۾ ھي ملڪ يورو زون ۾ شامل ٿيو.

 تاريخ 
قبرص جي تاريخ ھزارين سال پراڻي پٿر جي نئين دؤر واري آھي. اھو دنيا جي قديم ترين کوھن جي سرزمين پڻ آهي. ھزارين سال اڳ ھن ملڪ جي ڌرتي تي يونان جي علائقي ميڪينيا جا ماڻھو اچي آباد ٿيا. ان جي اھم جاگرافيائي مقام جي ڪري مختلف دؤرن م مختلف  سامراجن ان تي قبضو ڪندا رھيا. نئين اشور جي ايمپائر جي قبضي بعد مصر جي ايمپائر ان تي قابض ٿي. ان بعد ايران جي اڪيميني ايمپائر ان تي قبضو ڪيو جنھن کان 333 ق م ۾ سڪندراعظم قبضو کسيو. بعد ۾ مصر جي ٽالمي ايمپائر ان تي قابض ٿي. ان بعد رومن ايمپائر ۽ پوء بازنطيني ايمپائر، پوء ٿورڙو عرصو عربن جي خلافت، پوء فرانس جي  لوزنيان گھراڻي جي قبضي ۾ رھيو. ان بعد وينس جي ريپبلڪ جنھن کان پوءِ خلافت عثمانيه لاڳيتو ٽي صديون 1571 کان 1878 ۽ قانون مطابق 1914 تائين قبرص تي قابض رھي. . شروع ۾ قبرص واري ڪنوينشن مطابق 1878 کان قبرص برطانيا جي نگراني ۾ رھيو ۽ 1914 ۾ باقاعده برطانيا ۾ شامل ڪيو ويو جڏھن تہ 1950 واري ڏھاڪي ۾ ان جي 18 سيڪڙو ترڪ آبادي اتر قبرص م علحده رياست قائم ڪري ڇڏي. ترڪي بہ قبرص جو دعويدار رھيو آھي ۽ ان کي اناطوليہ جو حصو سمجھي ٿو. ارڙھين صدي کان قبرص جا يوناني ڳالھائيندڙ آرٿوڊڪس ڪليسا سان تعلق رکندڙ ماڻھو قبرص کي يونان جي حصي ھجڻ جي دعوي ڪندي ان جي يونان سان الحاق جو مطالبو ڪن ٿا.  1960 ۾ لنڊن زيورچ معاھدن جي روشني ۾ قبرص کي آزادي ملي.Cyprus date of independence  (click on Historical review)  1963 ۽ 1964 ۾ ھتي يوناني ۽ ترڪ ٻوليون ڳالھائيندڙن جي وچ ۾ نسلي فساد ٿيا جنھن ڪري اٽڪل 25000 ترڪن کي پنھنجا گھر ڇڏي ٻين ھنڌن تي منتقل ٿيڻو پيو جنھن سان ترڪن جي ريپبلڪ ۾ نمائندگي ختم ٿي وئي. 15 جولاءِ 1974 تي قبرص جي يوناني قومپرستن جي مدد سان ھن ملڪ م فوجي بغاوت ٿي .  جيڪا قبرص کي يونان ۾ شامل ڪرڻ جي ھڪ ڪوشش ھئي جنھن تي ترڪي 20 جولاءِ تي قبرص تي حملو ڪري اندر فوج ڪاھي آيو  جنھن سان اتر قبرص ان جي قبضي ۾ اچي ويو ۽ آگسٽ م جنگبندي عمل ۾ آئي ۽ تقريبن 150000 قبرص جي يوناني ماڻھن کي اتر قبرص ڇڏڻو پيو Barbara Rose Johnston, Susan Slyomovics. Waging War, Making Peace: Reparations and Human Rights (2009), American Anthropological Association Reparations Task Force, p. 211 Morelli, Vincent. Cyprus: Reunification Proving Elusive (2011), DIANE Publishing, p. 10  ۽ لڳ ڀڳ 50000 ترڪ ريپبلڪ ڇڏي اتر قبرص منتقل ٿي ويا.Borowiec, Andrew. Cyprus: A Troubled Island (2000), Greenwood Publishing Group, p. 125  1983 ۾ اتر قبرص ۾ ھڪ علحده رياست جي قيام جو ھڪ طرفو اعلان ٿيو جنھن جو نالو ٽرڪش ريپبلڪ آف نادرن سائپرس يعني اتر قبرص جي ترڪن واري جمھوريہ رکيو ويو جنھنجي بين الاقوامي برادري ۾ مخالفت ڪئي وئي رڳو ترڪي ان نئين رياست جي خودمختياري کي تسليم ڪيو. ريپبلڪ آف قبرص جو اقتدار پوري ملڪ تي قانونن تسليم شده آھي سواء اڪروٽري ۽ ڌيڪيليا واري علائقي جي جتي يونائيٽيڊ ڪنگڊم جو اڏو آھي ۽ ان تي لنڊن زيورچ معاھدن تحت برطانيا جو حق تسليم ٿيل آھي. قبرص جي ان قانوني حيثيت باوجود درحقيقت قبرص ٻن حصن ۾ ورهائجي چڪو آهي. قبرص جو 59 سيڪڙو حصو ريپبلڪ آف قبرص جي قبضي ۾ آھي ۽ ان جو اتريون باقي 36 سيڪڙو حصو  پاڻمرادي اعلانيل ترڪ جمھوريہ جي قبضي هيٺ آھي ۽ ٻنھي جي وچ ۾ چار سيڪڙو علائقو اقوام متحده جي قبضي ھيٺ بفرزون آھي. 

 سياسي نظام 
1960 واري آئين مطابق قبرص ھڪ صدارتي ريپبلڪ آھي. رياست ۽ حڪومت جو سربراھ ملڪ جو صدر آھي جنھن کي سڌو سنئون ملڪ جو عوام پنجن سالن لاءِ چونڊيندو آهي. ملڪ م قانونسازي جو اختيار  ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز وٽ آهي. ملڪ جي عدالت حڪومت ۽ انتظاميه کان آزاد آهي. ملڪ جي صدر آئين مطابق يوناني ۽ نائب صدر ترڪ ھوندو. 1965 جي نسلي فسادن بعد ترڪ نسل وارن جون پارليامينٽ يا ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ نشستون لاڳيتو خالي آھن. 1974 م ھي ملڪ ٻن حصن ۾ ورهائجي ويو. 1985 م اتر قبرص جي ترڪ جمھوريہ پنھنجو آئين ٺاھي پھريون دفعو چونڊون ڪرايون پر ان باوجود گڏيل قومون قبرص جي ريپبلڪ جو اختيار پوري ٻيٽ تي تسليم ڪري ٿي

ھائوس آف ريپريزنٽيٽوز ۾ 59 چونڊيل رڪن آھن جن مان 56 عام چونڊن ذريعي ۽ 3 متناسب نمائندگي جي بنياد تي آرمينيائي، رومن ڪيٿولڪ ۽
مئروني شھرين مان بطور مشاھدو ڪندڙ رڪن شامل آهن. 24 سيٽون ترڪن لاء مخصوص ٿيل آھن جيڪي 1964 کان وٺي خالي رھنديون اچن پيون. 

 انتظامي ورهاست 
ريپبلڪ آف قبرص ڇھن ضلعن:  نڪوسيا ،  فيماگسٽا،  ڪرينيا،  لارناڪا،  ليماسول ۽  پافوس ۾ ورھايل آھي .

 ضلعو  صدر مقام  آبادي اتر قبرص شامل ناهي.     نڪوسيا ضلعو      نڪوسيا  326,980 ليماسول ضلعو      ليماسول  235,330 لارناڪا ضلعو      لارناڪا  143,192 پافوس ضلعو      پافوس  88,276 فيماگسٽا ضلعو      فيماگسٽا  46,629 ڪرينيا ضلعو      ڪرينيا  

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

General Information
 Cyprus . The World Factbook. Central Intelligence Agency.
 Timeline of Cyprus by BBC
 Cyprus from UCB Libraries GovPubs
 Cyprus information from the United States Department of State includes Background Notes, Country Study and major reports
 Cyprus profile from the BBC News
 The UN in Cyprus

Government
 Cyprus High Commission Trade Centre – London 
 Republic of Cyprus – English Language 
 Constitution of the Republic of Cyprus
 Press and Information Office – Ministry of Interior 
 Cyprus Statistical Service

Tourism
 Read about Cyprus on visitcyprus.com  – the official travel portal for Cyprus
 Cyprus informational portal and open platform for contribution of Cyprus-related content – www.Cyprus.com


Cuisine
 Gastronomical map of Cyprus 

Archaeology
 Cypriot Pottery, Bryn Mawr College Art and Artifact Collections
 The Cesnola collection of Cypriot art : stone sculpture, a fully digitised text from The Metropolitan Museum of Art libraries

Official publications
 The British government's Foreign Affairs Committee report on Cyprus.
 Legal Issues arising from certain population transfers and displacements on the territory of the Republic of Cyprus in the period since 20 July 1974 
 Address to Cypriots by President Papadopoulos (FULL TEXT) 
 Annan Plan 
 Embassy of Greece, USA – Cyprus: Geographical and Historical Background

زمرو:قبرص
زمرو:ملڪ
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:ايشيا جا ٻيٽ
زمرو:يورپ جا ٻيٽ
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ
زمرو:اوڀرين رومي سمنڊ
زمرو:بين الاقوامي ٻيٽ
زمرو:اولھه ايشيا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:محدود سڃاڻپ واري رياستون
زمرو:ملڪ ۽ علائقا جتان يوناني سرڪاري ٻولي آهي
زمرو:ملڪ ۽ علائقا جتان ترڪش سرڪاري ٻولي آهي
Category:Member states of the Union for the Mediterranean
Category:States and territories established in 1960
زمرو:يوناني ٻولي
زمرو:ترڪي ٻولي