ڪيرالا

ڪيرالا () ڏکڻ انڊياجي ھڪ رياست جيڪا ان جي ڏکڻ اولھ واري مالابار ساحل تي واقع آھي. اھا رياست پھرين نومبر 1956 ۾ اسٽيٽس ري آرگنائيزيشن ايڪٽ تحت ملايالم ٻولي ڳالهائيندڙ ماڻھن جي  علائقن کي گڏائي قائم ڪئي وئي. ھن رياست جي پکيڙ  آھي. ھن رياست جون حدون اتر ۽ اتر اوڀر ۾  ڪرناٽڪا، اوڀر ۽ ڏکڻ ۾ تامل ناڊو  ۽ اولھ ۾  لڪشادويپ سمنڊ سان ملن ٿيون. 
2011 ۾ ان جي مردم شماري 33,387,677  آھي. ھن رياست ۾ 14 ضلعا آهن. رياست جو گاديءَ جو هنڌ ٿيرووانانٿاپرم شھر آھي. سرڪاري زبان ملايالم آھي. ھن علائقي جي پھرين مشھور بادشاھي چيرا شاھي خاندان جي ھئي
سن 3000 ق م کان ھي علائقو مصالحا برآمد ڪرڻ جي ڪري مشھور رھندو آيو آھي. انھن مصالحن جو واپار ئي پورچوگيزن کي ھتي وٺي آيو ۽ اھڙي طرح انڊيا ۾ يورپي بيٺڪن جو آغاز ٿيو. انڊيا جي آزادي وقت ھتي ٻہ وڏيون پرنسلي رياستون ھيون جن ۾ ڪيرالا ٽروانڪور رياست ۽  ڪوچين جي بادشاھت شامل آهن. 1949 ۾ انھن ٻنھي کي ملائي ٿيروڪوچي رياست قائم ڪئي وئي. ھن رياست جي اتر ۾ واقع مالابار خطو  برٽش انڊيا جي مدراس پريزيڊنسي جو حصو جيڪو پوء ڪيرالا جو حصو بڻايو ويو. ڪيرالا انڊيا جي ٻارھين وڏي معيشت آھي.

ڪيرالا جي انتظامي ورھاست

ڪوڊضلعوصدر مقامقيام  Here 'Established' means the year of establishment as a district of Kerala. If the district was formed earlier than the formation of the state of Kerala, 1 Nov 1956 will be considered as the day of establishment of the district. ذيلي ورھاستآبادي  (2011)پکيڙ  آبادي جي گھاٽائي  (2011) AL الاپوزا الاپوزا  6 تعلقا
 امبالاپوزا (الاپوزا)
 چينگانور
 چيرٿالا
 ڪارٿيڪاپالي 
(ھريپاد)
 ڪتاند (مانڪومبو)
 ميويليڪارا 2,121,943   ER ايرناڪولام ڪاڪاند   7 تعلقا 
 الووا
 ڪانايانور (ايرناڪولام)
 ڪوچي (فورٽ ڪوچي)
 ڪوٿامنگلام
 ڪناٿوناد (پيرومباوور)
 موواتوپوزھا
 نارٿ پاراوور 3,279,860   ID اڊوڪي پائناوو as per Government notification No 54131/C2/71/RD dated 24 January 1972, Government of Kerala 5 تعلقا
 ديويڪولم
 پيرميدي
 اڊمبانچولا (نيدومڪانڊام)
 ادوڪي (پائناوو)
 ٿوڙوپوزھا 1,107,453   KN ڪانور ڪانور  5  تعلقا
 ٿاليسري
 ارٽي
 ڪانور
 ٿاليپارامبا
پييانور 2,525,637   KS ڪساراگاد ڪساراگاد As per GO.(MS)No.520/84/RD dated 19.05.1984 , Government of Kerala 4 تعلقا 
 مانجيشوارام(اپالا)
 ڪساراگاد 
 ويلاريڪودو
 ھوسدرگ 1,302,600   KL ڪولام ڪولام   ( 1 July 1949)پاراوور، ڪولا 6 تعلقا 
 ڪولام (پاراوور، چٿانور)
 ڪراناگاپالي
 ڪوناٿور (ساسٿامڪوٽا)
 ڪوٽاراڪارا
 پونالور
 پاٿاناپورام 2,629,703   KT ڪوٽايام ڪوٽايام   (1 July 1949 ) 5 تعلقا
 چانگاناسيري
 ڪانجيراپالي
 ڪوٽايام
 وائڪوم
 ميناچل (پالائي)  1,979,384   KZ ڪوزھيڪودي ڪوزھيڪودي  4 تعلقا 
 ڪوزھيڪودي
 ٿاماراسيري
 ڪوييلانڊي
 واٽاڪارا 3,089,543   MA مالاپورام مالاپورام  7 تعلقا  
 نيلامبور
 مانجيري (ايراند)
 ڪونڊوٽي
 پيرنٿالمانا
 پوناني
 ترور
 ترورانگادي 4,110,956   PL پالاڪاد پالاڪاد  6 تعلقا web|url=http://palakkad.nic.in/basicstats.htm|title=BASIC STATISTICS of PALAKKAD|publisher=palakkad.nic.in|accessdate=2009-03-12|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410023946/http://palakkad.nic.in/basicstats.htm|archivedate=2009-04-10|df=}}
 الاٿور
 چتور 
 پالاڪاد
 پاتامبي
 اوٽاپالام
 مانارڪاد 2,810,892   PT پاٿانامٿيتا پاٿانامٿيتا As per GO (MS) No.1026/82/(RD) dated 29.10.1982, Government of Kerala 6 تعلقا
 آدور
 ڪوني
 ڪوزھينچري (پاٿانامٿيتا)
 راني
 مالاپالي
 ٿيرووالا 1,195,537   TV ٿيرووانانٿاپرم ٿيرووانانٿاپرم (1 July 1949) 6 تعلقا
 نيياتنڪارا تعلقو
 ڪاٽاڪاڊا
 نيدومانگاد تعلقو
 ٿيرووانانٿاپرم تعلقو
 چراينڪيزاھو (آتنگال)
 واراڪالا 3,307,284   TS ٿريسور ٿريسور   (1 Jul 1949)Note: This date means the day when the district was initially formed, even before the formation of the state of Kerala. Hence 1 Nov 1956 will be considered as the day of formation of district in the state of Kerala 7  تعلقا
 ڪودنگالور
 موڪونداپورام (ارنجالاڪودا)
 چالاڪودي
 چاواڪاد
 ٿالاپلي (واڊاڪانچيري)
 ٿريسور 
ڪونامڪولام 3,110,327   WA واياناد ڪالپيٽا  3 تعلقا
 مانانٿاويدي
 سلطان بيٽري
 وييٿري (ڪالپييٽا) 816,558   ٽوٽل — — — —33,387,677

حوالا

زمرو:ڪيراله
زمرو:ڏکڻ ھندستان
زمرو:ڀارت جي رياستون
زمرو:ڏاکڻي ڀارت جون رياستون