فيلڪس ڊو ٽيمپل

فيلڪس ڊو ٽيمپل ڊي لا ڪروڪ (جنم:18 جولاءِ 1823؛ وفات:4 نومبر 1890) جنھن کي عام طور تي فيلڪس ڊو ٽيمپل جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو، فرانس جي بحري فوج جو ھڪ آفيسر ۽ مؤجد ھيو. فرانس جي نارمن خاندان ۾ پيدا ٿيو . ھن دنيا جي پھرين اڏرڻ واري مشين ايجاد ڪئي ھئي ۽ 1857 ۾ ان مشين ذريعي پھرين اڏام ڪئي ھئي. ھن کي دنيا ۾ سڀ کان پھرين ملڪ کان ٻاهر پنھنج ايجاد ڪيل اڏامندڙ  مشين  تي اڏام جو اعزاز حاصل آهي جيڪا ھن 1874 ۾ ڪئي. The New York Times, 2003 ;  Paul Hoffman, in The New York Times Dec. 17, 2003; Wright College; 
 US National Park Service ;  U.S. Centennial of flight commission ; The pioneers, an anthology; The National Business Aviation Association; Aerospaceweb.org ھي جين مري لي برس جي دؤر جو مؤجد ھيو.

 فوجي ڪيريئر

ھي فرينچ نيوي اڪيڊمي(فرينچ:École Navale) ۾ 1838 ۾ داخل ٿيو. ھن ٻين فرينچ ايمپائر اڪثر جنگي معرڪن ۾ شريڪ ٿيو خاص طور تي ڪرائميا واري جنگ، اٽلي ۽ آسٽريا ۾ فرانس جي فوجي مداخلت ۽ ميڪسيڪو ۾ فرانس جي فوجي مداخلت ۾ شامل رھيو. 41 سالن جي عمر ۾ فرانس واپس موٽي آيو ۽ ڪيپٽن (Capitaine de Frégate) ٿيو ۽ فرانس جي پروشيا سان جنگ ڪندڙ لوئا فوج(فرينچ:Armée de la Loire) ۾  شامل ٿيو.فرانس جي تخت جي دعويدار ھينري ڪائونٽ چيمبرڊ  ۽ ليجٽيمسٽ خيال وارن جي حمايت ڪري کيس 1876 ۾ بحري فوج مان جبري نيڪالي ڏني وئي.

اڏامندڙ مشين (جھاز) جو پيٽنٽ يا حق محفوظ

فيلڪس ڊو ٽيمپل 1857 ۾ پنھنجي ايجاد ڪيل ماڊل مشين واري جھاز سان مشيني طاقت جي زور تي پھرين ڪامياب اڏام ڪئي"In 1857 or 1858 the Du Temple model took off under its own steam",  The Road to Kitty Hawk - Page 54 by Valerie Moolman ان ھوندي بہ 1848 ۾ جان اسٽرنگ فيلو پاران ڪيل تجربن ۾ جھاز اڏائڻ جي پھرين دعویٰ پڻ ٿيل ھئي.First to Fly By Thomas C Parramore, p.46فيلڪس ڊو ٽيمپل 1857 ۾ پنھنجي ايجاد ڪيل ھوائي مشين جي ڊزائين پيٽنٽ يا حق محفوظ ڪرائي، Inventing Flight By John David Anderson p.41 جنھن ۾ ڦيٿن کي مٿي کڻڻ ۽ ھيٺ ڪرڻ  واري گيئر، جھاز کي اڳتي چوريندڙ پکو، 6 ايڇ پي انجڻ، ڊائھيڊرل ونگ(جھاز جي پرن ۾ لڳل افقي پٽيون) جو نمونو شامل ٿيل ھو.
ھن پنھنجي ڀاءُ لوئس سان گڏجي کوڙ وڏا ماڊل ٺاھيا ھيا. ھنن جي ڪوشش اھا ھئي تہ اھڙي مشين ٺاھن جيڪا ماڻھو کي ھوا ۾ کڻي سگھي.ھنن اھو سمجھي ورتو تو ٻاڦ جي انجڻ تمام ڳوري ھجڻ ڪري اھا صلاحيت نہ پئي رکي. 1867 ۾ ھنن اسٽرلنگ انجڻ جي ڊزائين تيار ڪئي جيڪا بہ ڪافي نہ ھئي. ھنن داخلي ٻرڻ جي عمل واري گيس انجڻ جي ڊزائين ٺاھي پر ان ۾ بہ اھا صلاحيت نہ ٿي سگھي.


آخرڪار تحقيق جاري رکندي ھي انجڻ ٺاھڻ م ڪامياب ٿي ويو جيڪا گھربل صلاحيت رکندڙ ھئي. اھا مشين ھڪ ننڍي سائيز جي 39 کان 44 پائونڊ وزن رکندڙ  تيز رفتار سان ڦيرو کائيندڙ ٻاڦ جي انجڻ ھئي جنھن جي پيٽنٽ يا حق محفوظ ڪرائڻ لاء ھن 28 اپريل 1876 ۾ درخواست ڏني. انجڻ تمام ننڍڙن 1/8 انچ جي قطر وارن  پائيپن سان سٿيل ھئي تہ جيئن ٿوري جاء ۾ وڌ کان وڌ ڪم ڏيکاري سگھي. انھن پائيپن مان پاڻي تمام تيزي سان گردش ڪندو ھيو ۽ چوڌاري باھ جي شعلن ۾ ٻاڦ جي شڪل اختيار ڪندو ھو .اھا ھڪ ننڍڙي بوائلر وانگر ھئي.The patent describes "une demande pour une chaudière à vapeur à circulation rapide donnant la plus grande surface de chauffe possible sous le plus petit volume et le moindre poids." Octave Chanute, Aeroplanes : Part III, August 1892

ھڪ سيٽ وارو جھاز


1874 ۾ ھنن ٻنھي ڀائرنفرانس جي شھر بريسٽ ۾ اليومنيم جو ھڪ سيٽ وارو جھاز ايجاد ڪيو جنھن جي  پرن سميت ڪل موڪر 13 ميٽر ھئي ۽ ڪل وزن پائليٽ کان بغير 80 ڪلو ھيو. ڪافي مشقون ڪرڻ کان پوءِ اھا ڳالھ مڃي وئي تہ ان جھاز ۾ پنھنجي مشين جي طاقت سان اڏرڻ جي صلاحيت ھئي پر ان لاء ھوا ۾ ان کي اوچائيءَ کان ڊوڙي ھيٺ  ٽپو ڏيڻ جي ضرورت ھئي، جنھن بعد ھوا ۾ ٿورو وقت رھڻ کانپوءِ واپس زمين تي سلامتيءَ سان موٽي اچڻ جي صلاحيت ھئي.تاريخ ۾  مشين جي مدد سان انسان جي اھا پھرين اڏام ھئي. فيلڪس جو اھو ھوائي جھاز 1878 ۾ پيرس ۾ عالمي ميلي ۾ نمائش لاءِ رکيو ويو ھو.

 حوالا 

زمرو:1823ع جون پيدائشون
زمرو:1890ع جون وفاتون