گڏيل قومون انساني حَقَ ڪائونسل

گڏيل قومن جي انساني حقن جي ڪائونسل , گڏيل قومون انساني حَقَ ڪائونسل (  گڏيل قومن جو هڪ ادارو آهي، جنهن جو مقصد عالمي سطح تي انساني حقن جو تحفظ ۽ ان جي پرچار ڪرڻ آهي. ڪائونسل جا 47 رڪن آهن، جيڪي ٽي سال جي لاءِ علائقائي گروپن جي بنياد تي چُونڊيا ويندا آهن. اداري جو صدر دفتر جنيوا، سويٽزرلينڊ ۾ آهي.

يو اين ايڇ آر سي گڏيل قومن جي رڪن مُلڪن اندر انساني حَقَن جي ڀڃڪڙين جي الزامن لاءِ جانچ ڪندي آهي، ۽ انساني حَقن جي اهم موضوعن جهڙوڪ سنگت ۽ گڏجاڻي جي آزادي، اظهار راءِ جي آزادي، عقيدو ۽ مذهب جي آزادي،  عورتن جا حق، ليسبيئن گي ۽ بائسيڪشيوئل رائٽس (ايل جي بي ٽي حق)،  ۽ لساني حق ۽ نسلي اقليتن جي حقن تي ڌيان ڏيندي آهي.{{efn|جنگي ڏوهن لاءِ، ڏسو 

گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي وسيلي گڏيل قومن جي ڪميشن (يواين سي ايڇ آر،هن ۾ سي ايڇ ايڇ) جي جڳهہ وٺڻ لاءِ (قراداد A/RES/60/251 وسيلي) گڏيل قومن جي انساني حَقن جي ڪائونسل (يواين ايڇ آر سي) کي 15 مارچ 2006 تي قائم ڪيو ويو، جنهن ۾ انساني حقن جو اڻپورو رڪارڊ رکندڙ ملڪن کي ميمبر بڻجڻ لاءِ اجازت ڏني وڃڻ تي سخت تنقيد ڪئي وئي هُئي. گڏيل قومن جي سيڪريٽري جنرل ڪوفي عنان ۽ بان ڪي مون، ڪائونسل جي اڳوڻي صدر ڊورو ڪوسٽيا، يورپي يونين، ڪينيڊا، ۽ آمريڪا  گڏيل قومن جي انساني حقن جي ڪميشن تي اسرائيلي–فلسطين تڪرار تي اڻ برابري وارو ڌيان ڏيڻ جو الزام لڳايو، ۽ ڪيترن ئي ماڻهن اسرائيل-مخالف تعصب هئڻ جي دعويٰ ڪئي،  ڪائونسل اسرائيل جي مذمت ڪندي باقي دنيا جي گڏيل ملڪن جي مقابلي ۾ وڌيڪ قراردادون حل ڪيون.Secretary-General urges human rights activists to ‘fill leadership vacuum’, hold world leaders to account, in address to international day event, UN Department of Public Information 8 12 2008UN's Ban faults rights council over Israel, Reuters (reprinted in Ynet News) 21 06 2007Human Rights Council president wants reform , SwissInfo 29 09 2007 انساني حقن جي ڪائونسل انساني حقن جي هاءِ ڪمشنر دفتر (اوايڇ سي ايڇ آر) سان گڏجي ڪم ڪري ٿي ۽ گڏيل قومن جي خاص طريقيڪارَ ۾ مشغول آهي.

 مهم ۽ عالمي حمايت سان رڪنيت سازي 
آڪٽوبر 2016 ۾ گڏيل قومون انساني حَقَ ڪائونل جي رڪنيتي چُونڊون جنوري 2017 کان ڊسمبر2019 ۾ برطانيا سوڀارو ٿيو. ان لاءِ هِن مُلڪ کي يارنهن مهينا ڊگهي مهم هلائڻي پئي، جنهنڪري هن کي ڪيترن ئي ملڪن پاران تائيد ووٽ حاصل ٿيا.

 گهڙت 
گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جا ميمبَر  يو اين ايڇ آر سي جي 47 سيٽون ولاريندڙ ميمبرن جي چُونڊ ڪندا آهن. هر سيٽ جي  عرصو ٽي سال هوندو آهي، ۽ ڪوبہ رڪن لاڳاتار ٻہ ڀيرا کان وڌيڪ مُدت تائين ڪنهن نشست تي قبضو نٿو ڪري سگهي. سيٽن کي گڏيل قومن جي علائقائي گروپن ۾ هيٺئين ريت ورهايو ويو آهي: آفريڪا لاءِ 13، ايشيا لاءِ 13، اوڀر يورپ جي لاءِ ڇھ، لاطيني امريڪا ۽ ڪيريبين (GRULAC) جي لاءِ اَٺ، ۽ اولهندي يورپي ۽ ٻين گروپَ (ڊبليو اي او جي) جي لاءِ سَتَ سيٽون ورڇيل آهن. يون اين ايڇ سي آر کان اڳ ان جي جاءِ تي ماضي واري سي ايڇ آر (CHR) ۾ اقتصادي ۽ سماجي ڪائونسل (ECOSOC) جي ذريعي چُونڊ ۽ ووٽنگ ڪندڙن جي اڪثريت جي ذريعي 53 جي رڪنيت حاصل هُئي.جنرل اسيمبلي ڪائونسل جي ڪنهن بہ ميمبر جي حقن ۽ مراعتن کي معطل ڪري سگهي ٿي جيڪا فيصلو ڪندي آهي تہ ان ميمبر پنهنجي رڪنيت جي مدت دوران انساني حقن جي لاڳاتار وڏي ڀڃڪڙي تہ نہ ڪئي آهي. معطلي جي عمل ۾ جنرل اسيمبلي جي ذريعي ٻہ اڌ اڪثريت سان ووٽ گهربل هوندا آهن. يو اين ايڇ آر سي جي قيام جي قرارداد ۾ چيل آهي تہ "جڏهن ڪائونسل جي ميمبرن جي چُونڊ ڪرڻ مهل، ميمبر ملڪَ اميدوارن جي انساني حقن جي واڌاري ۽ ان جي رضاڪاراڻي وعدن ۽ وعدن ۾ جيڪي ڀاڱيداري ڪن ٿا، تِن کي مدنظر رکندي"، ۽ هي تہ "ميمبرَ چُونڊجڻ کانپوءِ ڪائونسل انساني حقن جي واڌاري ۽ بچاءَ (تحفظ) جي اعليٰ معيار کي قائم رکندا".

اجلاس
يو اين ايڇ آر سي سال اندر مارچ، جون ۽ سيپٽمبر ۾ ٽي ڀيرا باقاعدي گڏجاڻوين (سيشنز) ڪندي آهي.

يو اين ايڇ آر سي ڪنهن به مهل رڪن مُلڪن طرفان درخواست ڪرڻ تي هڪ اڌ (ون ٿرڊ) اڪثريت سان، انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۽ هنگامي صورتحال سان مُنهن ڏيڻ لاءِ خصوصي گڏجاڻيون منعقد ڪرڻ جو فيصلو ڪري سگهي ٿي. اَڄ تائين 28 خصوصي سيشن ٿي چُڪا آهن.

ميمبَر

هي ڪائونسل 47 ميمبرن تي جُڙيل آهي، جيڪي جنرل اسيمبلي جي وسيلي ٽي سال جي عرصي لاءِ هر سال چُونڊيا ويندا آهن. گڏيل قومن جي علائقائي گروپ بندي جي نظام کي برابري جي حساب سان جاگرافيائي وارو وٽي جي بنياد تي ميمبرن جي  چُونڊَ ڪئي ويندي آهي. ميمبرَ هڪ وَاڌارُو عرصو جي لاءِ ٻيهر چُونڊجڻ جي لائق آهن، جنهن کانپوءِ کين پنهنجي ڪُرسي (سيٽَ)  ڇڏي ڏيڻي پوندي.

ڪُرسين (سيٽُن) کي هيٺئين ريت ورڇيو ويو آهي:

 آفريڪي گروپ جي لاءِ 13
 ايشيا پيسيفڪ گروپ جي لاءِ 13
 اوڀر يورپي گروپ جي لاءِ 6
 لاطيني آمريڪن ۽ ڪيريبين گروپ جي لاءِ 8
 اولهندي يورپي ۽ ٻين گروپَ جي لاءِ 7

هاڻوڪا
 مُدو آفريڪن رياستون (13) ايشيا-پيسفڪ رياستون (13) پُوربي يورپي  رياستون (6)  لاطيني آمريڪن ۽  ڪيريبين رياستون (8) اولهندو يورپي ۽  ٻيون رياستون (7)2020–2022                        2019–2021                               2018–2020                         

اڳوڻا
 مُدو  آفريڪن رياستون (13) ايشيا-پيسفڪ رياستون (13) پُوربي يورپي  رياستون (6)  لاطيني آمريڪن ۽  ڪيريبين رياستون (8) اولهندو يورپي ۽  ٻيون رياستون (7) 2017–2019	                        (left in June 2018)   (from 13 July 2018) 2016–2018	           Republic of Korea                    2015–2017	                         2014–2016	                         2013–2015	                 Republic of Korea  	             
	 2012–2014	                          2011–2013                       
		 2010–2012	                               
		 2009–2011	               Republic of Korea           
		 2008–2010                       
		 2006–2009	                               
		 2006–2008	               Republic of Korea           
		 2006–2007	                        

صدَر
 نالو ديس وقت 14ايلزابيٿ ٽچي-فاسلبرگر1 جنوري 2020 –کان هينئر تائين 13  ڪولي سيڪ    جنوري 1، 2019 –کان 31 ڊسمبر 2019   12  وجوسلاو سيڪ    جنوري 1، 2018 –کان 31 ڊسمبر 2018  11  جوڪين اليڪزينڊر مازا مارٽيلي    جنوري 1، 2017 –کان 31 ڊسمبر 2017 10  چوئي ڪيونگ-لم     جنوري 1، 2016 –کان 31 ڊسمبر 2016The Human Rights Council elects Ambassador Ambassador Choi Kyong-lim of the Republic of Korea as its new President. Retrieved 4 January 2016. 9   جواچم روچر     جنوري 1، 2015 –کان 31 ڊسمبر 2015 8   بائوديليئر اندانگ ايئلا     جنوري 1، 2014 –کان 31 ڊسمبر 2014 7   ريمگوسز هينزيل     جنوري 1، 2013 –کان  ڊسمبر 31، 2013 6   لورا دوپي لسيري     جُون 19، 2011 –کان  ڊسمبر 31، 2012 5   سيهاسڪ ڦوانگڪيتڪيوف     جُون 19، 2010 –کان جُون 18، 2011 4   اليڪس وان مييووين     جُون 19، 2009 –کان جُون 18، 2010 3   مارٽن اهوئيگين اهومويڀي     جُون 19، 2008 –کان  جُون 18، 2009 2   ڊورو روملس ڪوستيا    جُون 19، 2007 –کان جون 18، 2008 1   لوئس الفونسو ڊي البا    جُون 19، 2006 –کان جُون 18، 2007

وڌيڪ ڏسو
 گڏيل قومن جو ادارو
انساني حقن جو عالمي پڌرنامو

نوٽس

حوالا

زمرو:انساني حق
زمرو:تنظيمون
زمرو:گڏيل قومون
زمرو:گڏيل قومن جي تنظيم جا ذيلي ادارا