لائبيریا

لائبيريا (Liberia)، سرڪاري نالو "ريپبلڪ آف لائبيريا"، اولھه آفريڪا جو ھڪ ملڪ آھي جنھن جي اتر اوڀر ۾ سيراليون، اتر ۾ گني، اوڀر ۾ آئيوري ڪوسٽ ۽ ان جي ڏکڻ ۽ ڏکڻ-اولھه ۾ ايٽلانٽڪ سمنڊ واقع آهي. ھن ملڪ جي پکيڙ 1,11,369 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ آبادي لڳ ڀڳ 49,00,000 لک اٿس.staff writers (November 25, 1985). "LIBERIA Comrades Turned Enemies". Time. Retrieved July 22, 2011.   ملڪ کي سرڪاري ٻولي انگريزي آهي ان کان سواءِ اٽڪل 20 کن علائقائي ٻوليون پڻ ڳالھائيون وڃن ٿيون. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شھر مونروويا آھي. لائبيريا آفريڪا کنڊ ۾ خود مختياري جو اعلان ڪندڙ پھرين ريپبلڪ ھئي ۽ ھن وقت آفريڪا جي سڀ کان پراڻي جديد ريپبلڪ آھي. لائبيريا گڏيل قومن ۽ آرگنائيزيشن آف آفريڪن يونٽي جو باني رڪن آھي.

تاريخ
لائبيريا جي شروعات ھڪ وسندي جي صورت ۾ ٿي جيڪا نيوجرسي جي رابرٽ فنلي پاران ٺاھيل آمريڪي بيٺڪي سوسائٽي طرفان  قائم ڪئي وئي . ان سوسائٽي جو خيال ھيو تہ آمريڪا ۾ خانہ جنگي بعد غلامي جي خاتمي سان آزاد ٿيل آفريڪي نسلن جي آمريڪي ماڻھڻ لاء آمريڪا موزون ناھي ان ڪري انھن کي آفريڪا منتقل ٿيڻ گھرجي. اھڙي طرح لائبيريا واري ھنڌ سوسائٽي پاران اھا وسندي قائم ڪري 
آمريڪا ۾ آزاد ٿيل ڪارن آمريڪين کي اتي لڏايو ويو ۽ آبادي وڌڻ بعد اتي جي ملڪ ٺھي ويو جنھن 26 جولاءِ 1847 تي خودمختياري جو اعلان ڪيو  پر آمريڪا کيس 5 جنوري 1862 تائين ان کي تسليم نہ ڪيو.3 جنوري 1848 تي ورجينيا ۾ آزاد پيدا ٿيندڙ ۽ لائبيريا ۾ رھائش اختيار ڪندڙ ھڪ مالدار آفريڪي آمريڪي جوزف جينڪنس رابرٽ ھن ملڪ جو پھريون صدر ٿيو."July 26, 1847 Liberian independence proclaimed", This Day In History, History website. ٻين جنگ عظيم دوران لائبيريا جرمني خلاف آمريڪا جي مدد ڪئي ھئي ۽ ان جي عيوض آمريڪا ھن ملڪ جي انفرا اسٽرڪچر  ٺاھڻ ۽ ان جي ھوائي آمدورفت کي جديد ۽ بھتر بڻائڻ ۾ مدد ڪئي. آفريڪي آمريڪين جي ھتي آمد بعد انھن جو مقامي ماڻھڻ سان ٽڪراء پڻ ٿيندو رھيو. انھن تي ڪرو ۽ گريبو قبيلن جي ماڻهن حملا ڪرڻ شروع ڪيا. ان ٽڪراء جي ڪري ھتان جي حڪومت انھن اصل مقامي قبيلن کي 1904 تائين انھن جي پنھنجي سرزمين تي شھري تسليم ڪرڻ کان انڪار ڪيو. 

حوالا

زمرو:لائبيريا
زمرو:ملڪ
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اولهه آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:اولهه آفريڪي ملڪن جي اقتصادي برادري