قمر جا ٻيٽ

جزائر القمر (انگريزي: Comoros؛ عربي: جزر القمر)، سرڪاري نالو "يونين آف ڪوموروس" جنھن کي عربي ۾ "اتحاد القمري" سڏين ٿا. اھو ھندي سمنڊ ۾ ٻيٽن تي مشتمل ھڪ ملڪ آھي جيڪي اوڀر آفريڪا جي ساحلي پاسي موزمبيق ۽ مڊگاسڪر جي چينل لڳ واقع آهي. ھن ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ موروني آهي. ملڪ جو اڪثريتي مذھب سني اسلام آھي. ھن ملڪ جي پکيڙ 1,660 چورس ڪلوميٽر (640 چورس میل) آهي. اھو پکيڙ ۾ آفريڪا جو چوٿون سڀ کان ننڍڙو ملڪ آهي. اھو کوڙ ٻيٽن تي مشتمل آهي جن جا نالا اڪثر فرينچ ٻولي وارا آھن جن ۾ گرئنڊي ڪومور ٻيٽ، موھلي ٻيٽ، انجوئان ٻيٽ شامل آهن. ھن ملڪ جو چوٿون وڏو ٻيٽ مايوٽي اڃان تائين فرانس جي قبضي ۾ آهي. سال 1974ع ۾ مايوٽي پڻ آزاديءَ جي حق ۾ ووٽ ڏنو پر ان کي فرانس اڃان تائين خودمختيار حڪومت جي حوالي نہ ڪيو آھي ۽ ھن وقت فرانس جي سمنڊ پار وزارت جي نگراني ۾ آھي. فرانس 21 آڪٽوبر 1976ع  گڏيل قومن جي سيڪيورٽي ڪائونسل جي ان قرارداد کي ويٽو ڪري ڇڏيو جنھن ۾ مايوٽي ٻيٽ تي ڪوموروس جي خودمختيار حڪومت جي اختيار کي تسليم ڪيو ويو.

1,659 چورس ڪلوميٽر (641 چورس ميل) تي، ڪوموروس علائقي جي لحاظ کان آفريڪا جو ٽيون-ننڍو  ملڪ آهي. سال 2019ع ۾، ان جي آبادي جو اندازو 8,50,886 لڳايو ويو. خود مختيار رياست، مايوٽي جي استثنا سان سڀئي آتش فشاني ڪمورو جزائر، ٽن وڏن ٻيٽن ۽ ڪيترن ئي ننڍن ٻيٽن تي مشتمل آهي. مايوٽي سال 1974ع ۾ هڪ ريفرينڊم ۾ فرانس کان آزادي جي خلاف ووٽ ڏنو ۽ فرانس پاران هڪ اوورسيز ڊپارٽمينٽ جي طور تي انتظامي طور تي جاري آهي. فرانس گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جي هڪ قرارداد کي ويٽو ڪري ڇڏيو آهي جيڪو ٻيٽ تي ڪامورين جي خودمختياري جي تصديق ڪري ها. مايوٽي فرانس جو هڪ اوورسيز ڊپارٽمينٽ بڻجي ويو ۽ سال 2011ع ۾ فرانس جو هڪ علائقو هڪ ريفرنڊم کانپوءِ جيڪو گهڻو ڪري پاس ڪيو ويو.

ڪموروس جا ٻيٽ غالباً پهريون ڀيرو آسٽرونيشيائي/مالاگاسي ماڻهن، اوڀر آفريڪا مان بنتو ڳالهائيندڙن ۽ عرب واپارين طرفان آباد ٿيا. 1500ع کان انجوان جي سلطانن ٻيٽن تي تسلط قائم ڪيو، گرانڊي ڪومور ڪيترن ئي سلطانن جي وچ ۾ ورهائجي ويو. اهو، سال 1975ع ۾ ان جي آزاديء کان اڳ 19هين صدي ۾ فرانس جي نوآبادياتي سلطنت جو حصو بڻجي ويو. هتان 20 کان وڌيڪ فوجي بغاوتن جي ڪوشش ڪئي وئي ۽ مختلف رياستن جي سربراهن کي قتل ڪيو ويو. هن مسلسل سياسي عدم استحڪام سان گڏ، اهو ڪنهن به قوم جي آمدني جي عدم مساوات جي بلند ترين سطحن مان هڪ آهي ۽ انساني ترقي جي انڊيڪس تي وچولي چوٿين ۾ شامل آهي. سال 2009ع ۽ 2014ع جي وچ ۾، اٽڪل 19 سيڪڙو آبادي، 1.90 يو ايس ڊالر جي خريداري پاور برابري ذريعي، بين الاقوامي غربت جي لڪير کان هيٺ زندگي گذاري رهي هئي. 
نالو: 
تاريخ
جاگرافي
حڪومت 
معيشت
آباديات
تعليم
ثقافت
گيلري
ڪوموروس جي نقشي ۾ مايوٽي ٻيٽ
پڻ ڏسو
:باب:آفريڪا
 آفريڪا ۾ اسلام
ٻاهريان ڳنڍڻا

Union des Comores – Official government website

Tourism website 
Embassy des Comores – The Federal and Islamic Republic of the Comoros in New York, United States
Comoros from the BBC News
Key Development Forecasts for Comoros from International Futures



حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:ڪوموروس
زمرو:ٻيٽن جا ميڙ
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:هندي وڏي سمنڊ جا ٻيٽ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ