غسان بن عباد

غسان بن عباد:
213ھ تي مامون رشيد، غسان بن عباد مهلبي   کي پنهنجي ڀاءَ محمد بن عماد سوڌي سنڌ روانو ڪيو ۽ حڪم ڏنائين ته سنڌ جي صورتحال سڌاري باغي بشر کي منهنجي خدمت ۾ پيش ڪيو وڇي ۽ اتان موٽڻ وقت سنڌ جون واڳون موسيٰ بن يحييٰ بن خالد برمڪي جي حوالي ڪيون وڃڻ .
تفصيلي احوال
213ھ (29 ــ 229ع) ۾ جڏهن غسان منصوره پهتو ته بشر مهاڏو اٽڪائڻ کان سواءِ ئي حڪومت غسان جي هٿن ۾ ڏئي ڇڏي.غسان، بشر کي پڪڙي جيل ۾ واڙي ڇڏيو.جڏهن سنڌ جون حالتون سڌرڻ لڳيون ته غسان مامون جي حڪم مطابق گورنريءَ جي ڪرسيءَ تي موسيٰ برمڪي کي ويهاريو.
216ھ ۾ غسان، بشر کي وٺي  بغداد پهتو ۽ سندس سفارش ڪندي مامون جي حوالي ڪيائي. خليفي مامون، بشر ۽ جيڪي مائٽ سندس گرفتار ڪيا ويا هئا، تن سڀني کي معاف ڪري آزاد ڪري ڇڏيو.
جنهن زماني ۾ غسان سنڌ ۾ آيو هو ۽ واپس وڃڻ  جا سانباهه ڪري رهيو هو ان وقت هتان جي هڪ راجا بالاچندر غسان کي پنهنجي درٻار ۾ بي ادبي سان سڏرايو، غسان انهيءَ گستاخيءَ جو راجا کي سبق سيکارڻ چاهيو هو پر پوءِ پوئتي موٽڻ جي تڪڙ ڪري رهجي ويو.
چيو وڃي ٿو ته غسان سان گڏ مشهور طبيب  ابراهيم بن فرازون به سنڌ آيو هو. ابراهيم جڏهن هتي مور کاڌو ته حيران ٿي ويو ۽ چوڻ لڳو مان زندگيءَ ۾ ڪڏهن اهڙو لذيذ گوشت ناهي کاڌو. ان کان پوءِ هو جيترو عرصو سنڌ ۾ رهيو مور جو گوشت کائيندو رهيو.{ڪتاب جو  نالو ؛  سنڌ  جي تاريخ
 مصنف؛  اعجاز الحق قدوسي ايڊيشن؛
پهريون 2007ع ڇپيندڙ؛ مهراڻ اڪيڊمي  } مؤرخ يعقوبي لکي ٿو ته جڏهن غسان منصوره جي ويجهو پهتو ۽ بشير کي هن جي اچڻ جي خبر پهتي تڏهن هو سندس استقبال لاءِ شهر کان ٻاهر نڪتو ۽ وڏي تعظيم ۽ تڪريم سان هن کي هٿ هٿ ۾ ڏيئي وٺي آيو. جيئن بغداد ۾ ٻڌو ويو هو ان جي خلاف غسان هتي اچي ڏٺو ته ڪجهه به نه هو. بشير کان ڪنهن به قسم جي مخالفت ۽ نافرماني ظاهر نه ٿي، ۽ جڏهن سندس معزولي ۽ موسى جي مقرري جو حال ساڻس بيان ڪيو ويو تڏهن هن فرمان خلافت جي اڳيان يڪدم ڪنڌ جهڪائي ڏنو ۽ خود بخود حڪومت جي ساري دفتر ۽ انتظامن جي چارج موسى جي هٿ ۾ ڏيئي ڇڏي ڪتاب جو  نالو ؛  سنڌ  جي تاريخ :مصنف؛ 
مولانا الحليم ”شرر“: سنڌيڪار؛  فقير اشرف علي سمون: ايڊيشن؛ پهريون 2005ع، 2007ع ڇپيندڙ؛
مهراڻ اڪيڊمي   .   
غسان انهن سڀني ڳالهين جي پورائي ڪري سنڌ جي دفتر ۽ ٻين ڪمن جي بخوبي اصلاح ڪئي ۽ سڀ ڪم ٺاهي ٺوڪي موسى کي خوب سمجهاڻيون ڏيئي ٻڌايو ته انتظام هن طرح رکڻ گهرجي.،طبقات الا طباء ۾  غسان سان گڏ آيل طبيب ابراهيم بن فزارون جو بيان آهي ته غسان کي هتي مور جي گوشت ڏاڍو پسند آيو. هو چوندو هو ته مون پنهنجي عمر ۾ هن کان سٺو گوشت ٻيو ڪو به نه کاڌو آهي. هو جيترا ڏينهن هتي رهيو، مور جو گوشت ڀڃي ڀڃي پئي کاڌائين..

سنڌ ۾ عباسي گورنرن جي فھرست

 حوالا 

زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر