ڪلاسيڪي موسيقي

ڪلاسيڪي موسيقي نائين صدي عيسوي کان  مروج يورپ جي روايتي موسيقي آھي. سال 1550ع کان 1990ع تائين جي زماني ۾ ان تي نمایان تبديليون رونما ٿي ويون.

ڪلاسيڪل موسيقي عام طور تي مغربي دنيا جي فن موسيقي ڏانهن اشارو ڪري ٿي، جيڪا مغربي لوڪ موسيقي يا مشهور موسيقي جي روايتن کان الڳ سمجهي ويندي آهي. اهو ڪڏهن ڪڏهن مغربي ڪلاسيڪي موسيقي جي طور تي ممتاز ڪي ويندي آهي، جيئن اصطلاح "ڪلاسيڪي موسيقي" غير مغربي فن موسيقي تي پڻ لاڳو ٿي سگهي ٿو. ڪلاسيڪي موسيقي اڪثر ڪري ان جي هئيت ۽ هارمونڪ تنظيم ۾، خاص طور تي پوليفوني جي استعمال سان، رسميت ۽ پيچيدگي جي ڪري ممتاز ڪئي ويندي آهي. گهٽ ۾ گهٽ نائين صديءَ کان وٺي اها بنيادي طور تي هڪ تحريري روايت رهي آهي،   جيڪا هڪ نفيس موسيقي علامتن جي نظام کي جنم ڏني، جيڪا ادب سان گڏ تجزياتي، تنقيدي، تاريخي، موسيقيائي ۽ فلسفيانه عملن ۾ پڻ شامل آهي. مغربي ثقافت جي هڪ بنيادي جزو، ڪلاسيڪي موسيقي کي اڪثر انفرادي يا موسيقار جي گروهن جي نقطه نظر کان ڏٺو ويندو آهي، جنهن جي موسيقي جي ترتيب، شخصيت ۽ عقيدن بنيادي طور تي ان جي تاريخ کي شڪل ڏني هئي.

مغربي يورپ ۾ گرجا گهرن ۽ شاهي دربارن جي سرپرستي سان جڙيل،  وچين دور جي شروعاتي موسيقي بنيادي طور تي مذهبي، مونوفونڪ ۽ ڳائڻي هئي، جنهن ۾ قديم يونان ۽ روم جي موسيقي ان جي فڪر ۽ نظريي تي اثرانداز ٿي رهي هئي. قديم ترين موجود موسيقي جا نسخا ڪئرولنجيئن سلطنت (800 - 888ع) جي تاريخ جا آهن، ان وقت جي چوڌاري، جنهن وقت مغربي پلئن چانٽ آهستي آهستي ان ۾ متحد ٿي ويا، جنهن کي هاڻي گريگورين چانٽ چيو وڃي ٿو. موسيقي جا مرڪز سينٽ گال جي ايبي، سينٽ مارشل جي ايبي ۽ سينٽ ايمرم جي ايبي تي موجود هئا، جڏهن ته 11هين صدي ۾ اسٽاف (ڇڙي) نوٽيشن جي ترقي ۽ وچين دور جي موسيقي جي نظريي جي پيداوار کي وڌايو. 12هين صديءَ جي وچ ڌاري فرانس يورپ جي موسيقيءَ جو وڏو مرڪز بڻجي ويو:  مذهبي، نوٽري-ڊيم (Notre-Dame) اسڪول پهريون ڀيرو مڪمل طور تي منظم تال ۽ پوليفوني جي ڳولا ڪئي، جڏهن ته سيڪيولر موسيقي، تروبادور (troubadour) ۽ تروويري (trouvère) جي روايتن سان ترقي ڪئي، جنهن جي اڳواڻي شاعر-موسيقار اشراف ڪندا هئا. ان جي نتيجي ۾ دربارن جا اسپانسر ڪيل، "فرانسيسي آرس نووا" ۽ "اطالوي ٽريسينٽو"، جيڪي آرس سبٽيلير هئا، انتهائي تال جي تنوع جي هڪ اسٽائلسٽ تحريڪ ۾ ترقي ڪيا. 15هين صدي جي شروعات ۾، بااثر فرانڪو-فليمش اسڪول جي ريناسنس موسيقارن انگريزي ڪنٽيننس اينگلوز ۾ هارمونڪ اصولن کي تعمير ڪيو، ۽ ڪورل ميوزڪ، خاص طور تي ماس ۽ موٽ کي نئين معيار تائين پهچايو.   اتر اٽلي جلد ئي مرڪزي موسيقي واري علائقي جي طور تي اڀري آيو، جتي رومن اسڪول پوليفوني جي انتهائي نفيس طريقن ۾ مصروف هئي. موسيقي جي قسمون، جهڙوڪ ميڊريگال، جنهن مختصر انگريزي ميڊريگال اسڪول کي متاثر ڪيو.

باروق دور (1580 - 1750) ۾ عام رواجي ٽونالٽي جي نسبتا معيار کي ڏٺو ويو ۽ گڏوگڏ موسيقي جي آلات جي وڌندڙ اهميت، جيڪا وڏي سائز جي مجموعن ۾ وڌي وئي. "اوپيرا" جي جنم ڀومي هجڻ جي ڪري، اٽليءَ تي، اڪيلائي جو مرڪز، "ڪنسرٽو صنف"، منظم، "سوناٽا فارم" سان گڏو گڏ وڏي پيماني تي ڳائڻي-مرڪز صنفون "oratorio" ۽ "cantata"  غالب رهيو. جوهان سيباستين باخ پاران چيمپئن ڪيل فيوگو ٽيڪنڪ پيچيدگي جي باروق رجحان کي مثال طور پيش ڪيو ۽ رد عمل جي طور تي سادو ۽ گانا جھڙو گلنٽ ميوزڪ ۽ "emfindsamkeit" انداز ترقي ڪئي وئي. مختصر مگر اهم ڪلاسيڪل دور (1730-1820) ۾، موسيقار جهڙوڪ وولف گينگ اماديس موزارٽ، جوزف هيڊن ۽ لدوگ وان بيٿووان، مطلق موسيقي جا وڏي پيماني تي تعريف ڪندڙ نمائندا پيدا ڪيا، جن ۾ سمفوني، اسٽرنگ ڪوارٽيٽس ۽ ڪنسرٽو شامل آهن. ان کان پوءِ واري رومانوي موسيقي (1800-1910)، ان جي بدران پروگرامي موسيقي تي ڌيان ڏنو، جنهن لاءِ آرٽ گانو، سمفونڪ نظم ۽ مختلف پيانو جون صنفون اهم شيون هيون. ان عرصي دوران فضيلت جو جشن ملهايو ويو، وڏي پيماني تي حوصلا افزائي ڪئي وئي، جڏهن ته فلسفو ۽ قوم پرستي شامل ٿي ويا - اهي سڀئي پهلو جيڪي رچرڊ ويگنر جي اوپيرا ۾ ملن ٿا.

20هين صدي عيسويءَ تائين، اسٽائلس اتحاد آهستي آهستي ختم ٿي ويو جڏهن ته مشهور موسيقيءَ جي اهميت تمام گهڻي وڌي وئي. ڪيترن ئي موسيقارن جديديت جي پس منظر ۾ ماضيءَ جي ٽيڪنڪ ۽ صنفن کان پاسو ڪيو، ڪجهه سريلنزم جي جاءِ تي ٽونالٽي کي ڇڏي ڏنو، جڏهن ته ٻين کي لوڪ راڳن يا تاثر پرست جذبن ۾ نئون الهام مليو. ٻي عالمي جنگ کان پوءِ، پهريون ڀيرو سامعين پراڻن موسيقيءَ کي همعصر ڪمن جي ڀيٽ ۾ اهميت ڏني، هڪ ترجيح جنهن کي ڪمرشل رڪارڊنگ جي ابتڙ ۽ وسيع دستيابي سان پورو ڪيو ويو آهي. 20هين صديءَ جي وچ تائين اڄوڪي دور جي رجحانن ۾ نئين سادگي، نئين پيچيدگي، منيملزم، اسپيڪٽرل ميوزڪ، ۽ تازو ئي پوسٽ ماڊرن ميوزڪ ۽ پوسٽ مينيملزم شامل آهن. عالمي طور تي وڌندڙ، آمريڪا، آفريڪا ۽ ايشيا کان مشق ڪندڙ اهم ڪردار حاصل ڪيا آهن،  جڏهن ته سمفوني آرڪسٽرا ۽ اوپيرا هائوس هاڻي سڄي دنيا ۾ ظاهر ٿيندا آهن. 

اصطلاح ۽ تعريف
تاريخ: ڪارڪردگي: ڪلاسيڪل موسيقي ۾ عورتون: موسيقي جي ٻين روايتن سان تعلق: ڪمرشلائيزيشن: تعليم:
گيلري

خارجي لنڪس
External links
 Grove Music Online – online version of The New Grove Dictionary of Music and Musicians.
 MGG Online – online version of Die Musik in Geschichte und Gegenwart
 Historical classical recordings  from the British Library Sound Archive
 Official ClassicalMusicOnly WebSite


Category:Music history

حوالا
{{حوالا]]
زمرو:فن
زمرو:موسيقي