اسٽونيا

ایسٽونيا (Estonia; ) سرڪاري طور تي ايسٽونيا جي جمهوريه، يورپ ۾ بالٽڪ سمنڊ جي ڪناري تي هڪ ملڪ آهي. هن جي اتر ۾ فنلينڊ جي نار کان فنلينڊ، اولهه ۾ سويڊن کان سمنڊ پار، ڏکڻ ۾ لاٽويا ۽ اوڀر ۾  پائپس ڍنڍ ۽ روس جي سرحد آهي. ايسٽونيا جو علائقو، اصل زمين کان علاوا سريما ۽ ھائيوما جی وڏی ٻيٽ ۽ بالٽڪ سمنڊ جي اڀرندي ساحل تي 2,300 کان وڌيڪ ٻين ٻيٽن تي مشتمل آھي، جنھن جي ڪل ايراضي 45,335 چورس ڪلوميٽر (17,504 چورس ميل) آھي. گاديء وارو شهر، تالن ۽ تارتو ملڪ جا ٻه وڏا شهري علائقا آهن. ايسٽونيائي ٻولي ايسٽونيا جي مقامي ۽ سرڪاري ٻولي آهي؛ اها پنهنجي آبادي جي اڪثريت جي پهرين ٻولي آهي، دنيا جي ٻي سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ فني ٻولي ۽ ٽيون سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ يورالڪ ٻولي آهي.

 140px  140pxڪرسٽي ڪلجولئيڊاسٽونيا جي صدر since 2016جوري رئٽاساسٽونيا جو وزيراعظم since 2016
ھن ملڪ جون سرحدون اتر ۾ فن لينڊ جي نار (جنھن جي ٻئي پار فن لينڊ واقع آهي)، اولھ ۾ بالٽڪ سمنڊ، ڏکڻ ۾ ليٽويا ۽ اوڀر ۾ پائپس ڍنڍ (Lake Peipus) ۽ روس سان ملن ٿيون. بالٽڪ سمنڊ جي ٻئي پار اولھ ۾ سويڊن واقع آهي. اسٽونيا جو ملڪ اصل زميني حصي ۽ بالٽڪ سمنڊ ۾ موجود 2,222 ٻيٽن تي مشتمل آهي. ھن ملڪ جي پکيڙ 45,227 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن ۾ 2,839 چورس ڪلوميٽر ايراضي تي پاڻي آھي باقي 42,388 چورس ڪلوميٽر خشڪي آهي. اتان جا ماڻهو اڪثريت ۾ اسٽونيائي نسل جا آھن جيڪي اصل ۾ فنش Finnic نسل مان آھن. ھن ملڪ ۾ انساني آبادي 9000 ق.م. ۾ شروع ٿي. ھتان جا ماڻھو تيرھين صدي عيسويءَ ۾ عيسائيت ۾ داخل ٿيا. ھتي اسٽونيائي قومي تشخص جي شروعات اڻويھين ۽ ويھين صديءَ ۾ پيدا ٿيو. 24 فيبروري، 1918ع ۾ ھي خودمختيار ملڪ بڻيو پر ٻي جنگ عظيم ۾ ھي ملڪ سويت يونين، پوء نازي جرمني ۽ وري سويت يونين جي قبضي ۾ آيو 1991 ۾ آزاد ٿيو. ھي 15 ڪائونٽين يا ضلعن تي مشتمل يونيٽري پارليامينٽريي ريپبلڪ آھي جنھن جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر تالين آھي.

 تفصيلي تعارف 
ھن ملڪ جون سرحدون اتر ۾ فن لينڊ جي نار ( جنھن جي ٻئي پار فن لينڊ واقع آهي)، اولھ ۾ بالٽڪ سمنڊ، ڏکڻ ۾ ليٽويا ۽ اوڀر ۾ پائپس ڍنڍ (Lake Peipus) ۽ روس سان ملن ٿيون.. Official website of the Republic of 
 Estonia (in Estonian) بالٽڪ سمنڊ جي ٻئي پار اولھ ۾ سويڊن واقع آهي. اسٽونيا جو ملڪ اصل زميني حصي ۽ بالٽڪ سمنڊ ۾ موجود 2,222 ٻيٽن تي مشتمل آهي.Matthew Holehouse Estonia discovers it's actually larger after finding 800 new islands The Telegraph, 28 August 2015 ھن جي پکيڙ 45,227 چورس ڪلوميٽر آهي جنھن ۾ 2,839 چورس ڪلوميٽر ايراضي تي پاڻي ۽ باقي 42,388 چورس ڪلوميٽر خشڪي آهي. اتان جا ماڻهو اڪثريت ۾  اسٽونيائي نسل جا آھن جيڪي اصل ۾ فنش Finn  نسل مان آھن. ھن ملڪ ۾ انساني آبادي 9000 سال ق.م  ۾ شروع ٿي. ھتان جا ماڻھو تيرھين صدي عيسويءَ ۾ عيسائيت  ۾ داخل ٿيا. ھتي اسٽونيائي قومي تشخص جي شروعات اڻويھين ۽ ويھين صديءَ ۾ پيدا ٿيو. 24 فيبروري 1918ع ۾ ھي خودمختيار ملڪ بڻيو پر ٻي جنگ عظيم ۾ ھي ملڪ سويت يونين، پوء نازي جرمني ۽ وري سويت يونين جي قبضي ۾ آيو ۽ سال 1991ع ۾ آزاد ٿيو . ھي 15 ڪائونٽين يا ضلعن تي مشتمل يونيٽري پارليامينٽريي ريپبلڪ آھي.ھن جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر تالن آھي.
ان جي آبادي اٽڪل 13 لک آھي. اسٽونيا ھڪ ترقي يافتہ ملڪ آھي. اھو اقوام متحدہ جی انسانی ترقی جی اشاریئی م ودیک اچو آھي, اسٽونيا جي شھرين کي يونيورسل ھيلٿ ڪيئر جي سھولت ميسر آهي.Comparing Performance of Universal Health Care Countries, 2016 Fraser Institute ھتان مفت تعليم جی سھولت پڻ آهي.Estonia OECD 2016 سال 2005ع ۾ اسٽونيا پھريون ملڪ ھيو جنھن اليڪشن ۾ اليڪٽرانڪ  سسٽم ذريعي انٽرنيٽ تي ووٽنگ جو استعمال ڪيو.

ٻاهريان ڳنڍڻا

 Official gateway to Estonia 
 E-Estonia Portal
 VisitEstonia Portal
 Encyclopedia Estonica 
 Estonian Institute
 Estonia . The World Factbook. Central Intelligence Agency.


حڪومت
 The President of Estonia
 The Parliament of Estonia
 Estonian Government
 Estonian Ministry of Foreign Affairs
 Statistical Office of Estonia

زمرو:ملڪ
زمرو:ايسٽونيا
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:بالٽڪ ملڪ
زمرو:بالٽڪ رياستون
زمرو:اوڀر يورپي ملڪ
زمرو:نيٽو جا ميمبر ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ
زمرو:يورپ جي ڪائونسل جون ڀاتي رياستون
Category:Republics
Category:OECD members
Category:Member states of the Three Seas Initiative
Category:Member states of the Union for the Mediterranean
Category:States and territories established in 1991
حوالا