حسن ابدال

حسن ابدال (Hassan Abdal) پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي اٽڪ جو ھڪ شھر جيڪو حسن ابدال تحصيل جو صدر مقام آهي ۽ اسلام آباد کان اتر اولهه طرف 40 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي. سکن جي ھڪ مقدس زيارت گاہ گرودوارو پنجا صاحب پڻ ھن شھر ۾ واقع آهي. ھن شھر ۾ کوڙ جايون اڪبر بادشاھ جي وقت جون آهن جن ۾ واھہ وارا مغل باغ، حاڪمن جو مقبرو ء لالارخ جو مقبرو شامل آهن.

لالا رخ جو مقبرو سترھين صدي عيسويءَ ۾ ٺھيو ۽ خيال آهي ته ان م اڪبر بادشاھ جي ڌيءَ لالا رخ دفن ٿيل آهي.
حسن ابدال، هڪ تاريخي شهر آهي جيڪو پاڪستان جي صوبي پنجاب جي اترين سرحد جي ويجهو واقع آهي ۽ سال 1757ع ۾ حسن نيڪا نورزئي عرف حسن ابدال قائم ڪيو. حسن ابدال ۽ ان جو قبيلو ۽ ھن جي ڪوششن سان حسن ابدال جي فتح لاءِ ڪئي وئي ۽ آخر ۾ حسن ابدال کي فتح ڪيو ويو.

شروعاتي طور تي جي ٽي روڊ تي مرڪزي قراقرم روڊ تي واقع آهي. شهر راولپنڊي کان تقريباً 40 ڪلوميٽر اتر ۾ واقع آهي ۽ هن وقت 50،000 کان وڌيڪ آبادي آهي. پنهنجي خوبصورت تاريخي ماڳن ۽ گردواره پنجا صاحب جي ڪري، حسن عبدالله سک مذهب جي عبادت جو هڪ اهم مقام آهي.  گوردوارا پنجا صاحب ۾ هر سال دنيا جي مختلف حصن مان هزارين سکن پنهنجون مذهبي تقريبون ڪندا آهن.  ٻين تاريخي ماڳن ۾، اهو مغلن، لال رخ ۽ هجرا بابا حسن ابدال جي مقبري سان لاڳاپيل ٿي سگهي ٿو.  مزار هڪ چوڪور ۽ مٺي پاڻي جي چشمي سان ٺهيل آهي. حسن ابدال جو شهر ٽڪري جي ڀر ۾ واقع آهي. مقامي ماڻهن جو چوڻ آهي ته هن مقدس ٽڪري ۾ سڀ کان بلند پهاڙي حسن نڪا سڏجي ٿو.  تاريخي ذريعن موجب هن شهر جو اصل نالو ولي الله بابا حسن ابدال آهي ۽ هن شهر جو نالو به هن کان ورتو ويو آهي.

تبديلي جي تاريخ
هي قصبو (جيڪو هاڻ هڪ شهر ۾ تبديل ٿي چڪو آهي) آهي حسن نیڪا، الياس (حسن ابدال)، جنهن جو نالو حسن گرگ (نورزئي) آهي، جيڪو افغانستان جي شهنشاهه احمد شاهه ابداليءَ جو سربراه آهي.  پاٽلي پٽر، قديم دور م، پاڪ چشمي، حسن ابدال جي موجوده ماڳ تي، ٽيڪسيلا کان 70 ميل اتر۔اولهه ۾ واقع هو. هن شهر کي شاهي يا اڪبري چيو وڃي ٿو. علاؤالدين هتي پنهنجي لاءِ آرام واري جاءِ ٺاهي هئي، جنهن ۾ بابا ابو فاتح دفن ٿيل آهي. اهو پڻ ياد آهي ته اڪبر پاڻ هتان کان ڪشمير موٽي آيو هو. وليم فنچ پنهنجي هندستان جي سفر جو حوالو ڏيندي، خوبصورت سال 1808ع ۽ 1821ع کي هڪ درياھہ سان خوشگوار شهر قرار ڏنو جيڪو هن ذريعي وهندو هو ۽ صاف پاڻيءَ جي چشمي ۾ ترڪي پاڻيءَ جي چشمن ۾ سونهري نظارو...پاڻي ايترو واضح هو ته چشمي جي تري ۾ هڪ ڪوھہ به واضح طور تي ڏسي سگهجي ٿو. پنهنجي جڳه جي وضاحت ۾، هو پاڻيءَ جي هڪ تمام صاف ۽ تازي چشمي جو ذڪر ڪري ٿو جيڪو هڪ نندڙي ٽڪري جي پاڙي کان وهندو هو. ٻُڌايو ويو آهي ته مختلف مغل بادشاھہ پنهنجي رستي تي پاڻ طرفان ڪشمير ڏانهن سفر ڪيو. سک مذهب جو باني گرو نانڪ، سال 1521ع ۾ حسن ابدال پهچي ويو. بعد ۾ هڪ گردوارو هن جي رهائشگاهه ۾ يادگيري طور ٺاهيو ويو. گردوارا ۾ پٿر تي هڪ هٿ سان لکيل لکت آهي، جنهن کي بابا گرو نانڪ جي معجزي جو نتيجو چيو ويندو آهي.

حوالا

زمرو:اٽڪ ضلعو
زمرو:پاڪستان جا شهر
زمرو:پاڪستاني پنجاب جا تعلقا
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا شھر