تورو دت

تورو دت ، (پيدائش: 4 مارچ، 1856ع - وفات: 30 آگسٽ، 1877ع) برطانوي راڄ ۾ انگريزي ۽ فرانسيسي ٻولي جي هندوستاني شاعرا، ناول نگار ۽ مترجم هئي.ھن ھندوستاني ادب کي انگريزي ٻولي سان واقف ڪرائڻ ۾ اھم ڪردار ادا ڪيو. سندس تعلق بنگال سان ھو. هن ھندو گھراني ۾ پيدا ٿيڻ بعد خاندان سميت عيسائي مذھب قبول ڪيو ھو. فرانس ۽ انگلستان ڏانهن سفر ڪيائين. جتي ان تعليم حاصل ڪرڻ سان گڏ پنھنجي رچنائن (تخليق) کي انگريزي ادب تي گهاٽا نقش ڇڏيا. هيءَ ھندستان جي پهرئين ناول نگار آھي. جنھن فرانسيسي ٻولي ۾ ناول لکيو آهي.

 زندگي جو اَحوال 
تورو دت 4 مارچ 1856۾ بنگال جي ھڪ ھندو خاندان ۾ پيدا ٿي ھئي. پيءُ گووند چند دت کي سنسڪرت ۽ قديم ھندو تھذيب ۾ تعيلم و تربيت کي دلچسپي ھئي. تورو دت جڏھن 6 سال جي هُئي تڏھن ھن جو سڄو خاندان عيسائي ٿي ويو. تورو دت ۽ ان جي خاندان 1868ء ۾ يورپ ڏانهن سفر تي روانا ٿيا. 1870ء ۾ فرانس کان پوئي ھن خاندان جا ماڻھو انگلستان ھليا ويا. فرانس ۾ تورو دت ۽ ان جي ڀيڻء آرو جي اسڪول ۾ داخلا ورتي. پر اسڪول ڇڏي ڪري گھر ۾ ھي فرانسيسي ٻولي سکي. 1871ء ۾ نيونھم ڪاليج، ڪيمبرج يونيورسٽي ۾ داخل ھئي. ان اتي انگريزي ۽ فرانسيسي ٻوليون ۾ نمايان ڪاميابي حاصل ڪئي. ھوء سيپٽمبر 1873 ۾ ھندوستان واپس آيا، جيڪو ڪارنامون ھن پنھنجي پوئيان ڇڏيان ھواء عالمي نقط نظر جي ھڪ فن ڪارانا ۽ قيمتي ذخيرا آھي. پر ان کي جام عمر ھجي ھا تہ دنيا کي ھندوستاني پراڻيون ڪھاڻيون سان ڪافي واقفيت ڪرائي ھا، ان جيڪي بہ ترجماء ڪيا ان سان ھندستان کي عزت ملي. ادب کي پنھنجي زندگي جا مقصد قرار ڏي ڪري سنسڪرت ٻولي جي سيتا لڪشمي دھرو تيرملا جي ڪھاڻيون کي انگرزي ٻولي ۾ متعارف ڪيا. ان فرانسيسي ٻولي ۾ ھڪ ناول بہ لکيو ھو جيڪو ان جي فوت ٿيئڻ کان پوئي فرانس ۾ شائع ٿيو. جامع اردو انسائيڪلوپيڊيا (جُلد 1، ادب)، قومي ڪائونسل براءِ فروغ اردو زبان نئي دهلي، 2000ء، ص 181 جيون برڪش فرانسيسي The Casrive ۽ ڪنول ٻولي ۾ ان جي مشھور نظمين. آھن. ان مسيح جي تعليمات جي عنوان تي نظمن لکي. ھو ھڪ عيسائي عورت ھئي. ھن سماج جي خدمت مختلف طريقن سان انجام ڏنا ۽ مادري وطن جو نالو بہ روشن ڪيو.

 فوت 
تورو دت 30 آگسٽ 1877ء ۾ بنگال جي شھر ڪلڪتا ۾ فوت ٿيو. ان کي دفن ڪلڪتا جي مانڪتلا ڪرسچن قبرستان ۾ ٿي.

 حوالا 

 ٻاهريان ڳنڍڻا 
 انٽرنيٽ آرڪائيو تي تورو دت جون رچنائون
 منصوبو گوٽن برڪ تي تورو دت جون تخليقون

زمرو:1856ع جون پيدائشون
زمرو:1877ع جون فوتگيون
زمرو:بنگالي ماڻهو
زمرو:هندستاني عيسائي ليکڪ
زمرو:ڀارتي ناري شاعر
زمرو:ڪولڪتا کان ليکڪاري
زمرو:ڪيمبرج يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد