نوبل امن انعام

نوبل امن انعام (Nobel Peace Prize)، هر سال امن جي لاءِ ڪيل نمايان ڪم ڪرڻ تي بنا فرق ڪنهن هڪ ماڻهو (فرد) يا هڪ کان وَڌيڪ ماڻُهنِ (فردن) کي ۽ ڪڏهن وري تہ ادارن، تنظيمن کي پڻ ڏنو ويندو آهي. امن لاءِ نوبل انعام ٻين نوبل انعامن جِهڙَوڪَ ڪيميا، ادب، دوائون ۽ جسمانيات ۽ طبيعيات لاءِ نوبل انعام ۾ ڏنو ويندو آهي. ان جي شروعات سويڊن جي سائنسدان ۽ صنعت ڪار، الفريڊ نوبل پاران ڪيو ويو. سال 1901ع کان هينئر تائين، هن انعام جو سلسلو جاري آهي. هي انعام هر سال امن جي قيام لاء نمايان ڪارڪردگي ڪندڙ ماڻهن کي ڏنو ويندو آهي."Nobel Peace Prize"، The Oxford Dictionary of Twentieth Century World History

الفريڊ نوبل جي آسَ (خواهش) مُطابق انعام جي حقدار جي چُونڊَ نارويجن نوبل ڪاميٽي ڪندي آهي. ان ڪاميٽي ۾ 5 ميمبر هوندا آهن، جنهن کي ناروي جي پارليمان چُونڊيندي آهي. سال 1990ع کان هي انعام هر سال 10 ڊسمبر تي اوسلو جي سٽي هال ۾ ڏنو ويندو آهي.

سياسي چڪتاڻ (رَسي ڪشي) ۽ اختلافن جي سبب کان امن لاءِ نوبل انعام گهڻي تڪرار جو شڪار رهيو آهي.

 امن انعام ماڻيندڙن 

 ناديه مراد

 ڪُجهه  امن انعام ماڻيندڙن تي تنقيد 
ميخائل گورباچوف،EVOLUTION IN EUROPE; Gorbachev Gets Nobel Peace Prize For Foreign Police Achievements, نيو يارڪ ٽائمز، 16 آڪٽوبر 1990 اسحاق رابين، ياسر عرفات ۽ شمعون پيريز،، لي دوڪ تو، هنري ڪسنجر جمي ڪارٽر،Douglas G. Brinkley. The Unfinished Presidency: Jimmy Carter's Journey to the Nobel Peace Prize (1999) الگور، آءِ پي سي سي، ليو زيبيو، بارڪ اوباما ۽ يورپي اتحاد انهن سَمورن ماڻهن يا ادارن کي امن انعام سان نوازڻ تي تنقيد جو نشانو بڻايو ويو آهي. لي دوڪ تو ۽ هينري ڪسنجر کي انعام ڏيڻ تي ٻن رُڪنن استعيفيٰ ڏنو، جنهن تي انهن کي ساراهيو (تعريف) ويو.

 نامزدگي ۽ چُونڊَ 

پارليمان ناروي نارويجن نوبل ڪاميٽي جي تشڪيل ڏيندي آهي. هيءَ ڪاميٽي 5 رُڪِنَن تي جُڙيل (ٻَڌل) هوندي آهي. ڪاميٽي يا مجلس پنهنجو اجلاس ۾ چُونڊيل اُميدوار جو اعلان ڪندي آهي.

 نوبل انعام کان محروم ماڻهو 
فارين پاليسي پاران اهڙن ماڻهن جي فهرست (لِسٽ) تيار ڪئي جِنکي نوبل انعام نہ ڏنو ويو جڏهن تہ اُهي حقدار پڻ هُيا. انهن ۾ موهن داس گانڌي باپو، ياٿائٽ، فضل حسن عابد ۽ ڪوريزون اڪينو شامل آهن.Kenner, David. (7 آڪٽوبر 2009)۔ "Nobel Peace Prize Also-Rans" ۔ Foreign Policy۔ Retrieved 10 آڪٽوبر 2009 مهاتما گانڌي جو تذڪرو ڪيترائي ڀيرا ٿيو.ايتري قدر تہ نوبل ڪاميٽي جي رُڪنن جا پڻ ڪيترائي بيان آيا تہ گانڌي نوبل انعام جو حقدار هيو.  ڪاميٽي اهو واضح ڪيو تہ مهاتما گانڌي سال 1937، 1938، 1939، 1947 ۽ 1948 ۾ نامزد ٿيو هيو.

 اقتباس 
 ايلن جانسن سرليف کي سوروس جي سفارش تي نوبل انعام مليو هيو تہ جيئن هو اليڪشن کَٽي لائبيريا جو ٻيهَر صدر بڻجي سگهي.An American Oligarch's Dirty Tale Of Corruption

 وَڌيڪَ ڏِسو 

 نوبل انعام
 نوبل امن انعام 2014
 نوبل امن انعام ماڻيندڙن جي فهرست

حوالا

زمرو:اعزاز
زمرو:عالمي امن
زمرو:عالمي لاڳاپا
زمرو:نوبل انعام
زمرو:عالمي سياست
زمرو:1901 ۾ متعارف 
زمرو:ناروي ۾ 1901 ۾ قائم ٿيل 
زمرو:ڪامنز زمرو جنهن جو ڳنڍڻو وڪيڊيٽا تي آهي