پاريھر

پاريهر يا پاريل  ڪبوتر جو ھڪ قسم آھي جنھن جو حياتياتي نالو ڪولمبا لويا  آهي.

 جسم جي بناوٽ 
280px

29 کان 37 سينٽي ميٽر جسامت وارو هي پکي عام گھريلو ڪبوترن جو بنيادي ۽ جھنگلي نسل آهي. پرن جي پکيڙ کي ملائجي ته 62 کان 72 سينٽي ميٽر هوندي اٿس. هن جو وزن 238 کان 380 گرامن تائين ٿيندو آهي. نيرڙي سُرمائي رنگ جي هن جھنگلي ڪبوتر کي پَرن تي ڪاري رنگ جون ٻہ پٽيون هونديون آهن ۽ ڪنڌ تي سائو چمڪدار کَنڀن جو ڪنٺو ٿئي ٿو. ڳچي ۽ ڪنڌ هلڪو واڱڻائي، چُهنب ڪاري ۽ ٽنگون ڳاڙهيون ٿينديون اٿس.

 نسل جي واڌويجھ 
پاريهر تقريبن سڄو سال آنا ڏيندا آهن پر بهار ۽ گرمين ۾ گھڻا دفعا آنا ڏيندا آهن. مادي پاريهر 2 اڇَا آنا ڏيندي آهي ۽ مادي ۽ نر ٻئي ملي واري واري سان آرو ڪندا آهن. هنن جو آرو 17 کان 19 ڏينهن جو ھوندو آھي. 

 رهائش 
ان جو آکيرو ڪکن، تيلين ۽ کنڀن تي ٻڌل هڪ ننڍڙي ٿَلهي وانگر ٿئي ٿو. هر هنڌ مقامي ٿئي ٿو ۽ لڏپلاڻ نه ٿو ڪري.

اڪثر ويران مقبرن، ڦٽل کوهن، پُلن جي ٿنڀن، ويران جاين ۽ جبلن جي ڏرڙن ۾ نظر ايندو آهي.

پاريھر جنھن ڪبوتر ۽ پاليهر به چون. اُن جو رنگ نيرو سائو ۽ پير ڳاڙهي رنگ جا ٿيندا آهن. هي جهنگ ۾ ڪونه رهن پر ڳوٺن ۾ رهن. هنن کي جي روز داڻا اُڇلائي ڏبا ته پٽ تان واريءَ مان يڪدم چونڊي وٺندا. روزانو مقرر وقت تي وَلر اچي حاضر ٿيندو  ڪتاب جو  نالو ؛  تاريخ ريگستان (ڀاڱو ٻيون) -مصنف؛ رائچند هريجن -ايڊيشن؛ ٽيون- سال؛ 2005ع -ڇپائيندڙ؛
سنڌي ادبي بورڊ ڄام شورو  .

 حوالا 

زمرو:ڪولمبا (نسل) 
زمرو:سنڌ جا پکي
زمرو:يوريشيا جا پکي 
زمرو:اتر آفريڪا جا پکي 
زمرو:1789 ۾ بيان ڪيل پکي 
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون زمرو:ٽيڪسا جو نالو جوهان فريڊرڪ گيملين رکيو آهي
زمرو:وڊيو ڪلپس تي مشتمل مضمون