سلووينیا

سلووينيا (Slovenia؛ سلوويني: Slovenija)،  سرڪاري طور، "سلووينيا جي جمهوريه" (Republika Slovenija)،. Source:  ڏاکڻي وچ يورپ جو هڪ ملڪ آهي. سلووينيا جي حدون اولهه ۾ اٽلي، اتر ۾ آسٽريا، اتر-اوڀر ۾ هنگري ۽ ڏکڻ-اوڀر ۾ ڪروشيا سان ملڻ ٿيون. اها ڏکڻ-اولهه ۾ ايڊرياٽڪ سمنڊ جي هڪ ننڍي ساحلي پٽي کان جڙيل آهي. سلووينيا گهڻو ڪري جبلن ۽ ٻيلن تي مشتمل آهي. اها 20,271 چورس ڪلوميٽر (7,827 چورس ميل) تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي لڳ ڀڳ 21 لک (2.1 ملين) آهي. سلووينيائي ٻولي، هڪ سلووڪ ٻولي، سرڪاري ٻولي آهي. ليوبليانا سلووينيا جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي ۽ جاگرافيائي طور تي هن جي مرڪز جي ويجهو واقع آهي.

سلووينيا جي آبهوا، سواء سلووينيا جي ساحل ۽ جولين الپس جي، معتدل براعظمي آهي، هڪ ذيلي رومي سمنڊ واري آبهوا ڊينارڪ الپس (Dinaric Alps)، جيڪا ملڪ کي اتر-اولهه ۽ ڏکڻ-اولهه ۾ ورهائندو آهي، جي طرف ڇڪي ٿي. اتر اولهه ۾ جولين الپس جي آبهوا هڪ الپائن آبهوا آهي.  اتر-اوڀر جي پنونیئن طاس (Pannonian Basin) ۾، هڪ براعظمي آبهوا وڌيڪ واضح آهي. 

سلووينيا تاريخي طور تي سلاوڪ، جرمن ۽ رومانوي ٻولين ۽ ثقافتن جو سنگم رهيو آهي. هن جو علائقو ڪيترن ئي مختلف سلطنتن ۽ رياستن؛ رومي سلطنت، بازنطيني سلطنت، ڪيرولنگين سلطنت، مقدس رومي سلطنت، هنگري بادشاهت، وينس جمهوريه، نيپولين جي پهرين فرينچ جمهوريه جا ايليرين صوبا، آسٽريا جي سلطنت ۽ آسٽرو۔هنگري سلطنت، جو حصو رهيو آهي. آڪٽوبر، 1918ع ۾ سلووينيا جا سلووينيائي، ڪروشيائي ۽ سرب گڏ ٿي هن رياست جو گڏيل بنياد رکيا.  ڊسمبر 1918ع ۾، اها مونٽينيگرو جي سلطنت ۽ سربيا جي بادشاهي سان يوگوسلاويا جي سلطنت ۾ ضم ٿي ويا. ٻي عالمي جنگ دوران، جرمني، اٽلي، ۽ هنگري سلووينيا تي قبضو ڪري ورتو ۽ ان سان ملائي ڇڏيو، هڪ ننڍڙو علائقو ڪروشيا جي آزاد رياست، هڪ نئين اعلان ڪيل نازي کٹھ پتلي رياست  ڏانهن منتقل ڪيو ويو. 1945ع ۾، اهو ٻيهر يوگوسلاويا جو حصو بڻجي ويو. جنگ کان پوءِ، يوگوسلاويا جو اتحاد مشرقي بلاڪ سان هو، پر 1948ع جي ٽيٽو۔اسٽالن جي ورهاڱي کان پوءِ، هن ڪڏهن به وارسا پيڪٽ جي رڪنيت حاصل نه ڪئي، ۽ سال 1961ع ۾ اهو نان الائنڊ موومينٽ جي بانين مان هڪ بڻجي ويو. جون 1991ع ۾، سلووينيا يوگوسلاويا کان آزاديء جو اعلان ڪيو ۽ هڪ آزاد خودمختيار رياست بڻجي ويو.

سلوينيا، هڪ اعلي آمدني واري معيشت سان انساني ترقي جي انڊيڪس ۾ اعلي درجي جي درجه بندي سان هڪ ترقي يافته ملڪ آهي. اهو گڏيل قومن، يورپي يونين، يوروزون، شينگن ايريا، او ايس سي اي، او اي سي ڊي، يورپ جي ڪائونسل ۽ نيٽو جو ميمبر آهي. سلووينيا سال 2023ع ۾ گلوبل انوويشن انڊيڪس ۾ 33 هين نمبر تي هو.

حوالا

زمرو:سلووينيا
زمرو:ملڪ
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:بلقان جا ملڪ
زمرو:ڏاکڻي يورپ جا ملڪ
زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:1991 ۾ ٺاهيل رياستون ۽ علائقا