تنزانيا

260px|thumb|دنيا جي نقشي ۾ تنزانيا جو مقام

تنزانيا (Tanzania)،<br/ {{IPA-sw|tanzaˈni.a|}  سرڪاري نالو، يونائيٽيڊ ريپبلڪ آف تنزانيا، اوڀر آفريڪا جو ھڪ ملڪ آهي، جيڪو آفريڪا جي وڏين ڍنڍن واري علائقي ۾ شامل آھي. ان جي سرحد اتر ۾ يوگنڊا، اتر-اوڀر ۾ ڪينيا، اوڀر ۾ ھندي وڏي سمنڊ، ڏکڻ ۾ موزمبيق ۽ ملاوي، ڏکڻ اولھه ۾ زيمبيا ۽ اولھه ۾ روانڊا، برونڊي ۽ جمهوري جمهوريا ڪانگو واقع آھن. ھن جي اتر-اوڀر ۾ آفريڪا جو سڀ کان وڏو جبل ڪليمنجارو واقع آهي. گادي جو هنڌ ڊوڊوما ۽ سڀ کان وڏو شهر دارالسلام آهي.

 تاريخ 
تاريخ کان آڳاٽي زماني ۾ ايٿوپيا کان ڏکڻ ڪش واري ٻوليون (South Cushitic Languages) ڳالھائيندڙ تنزانيا لڏي آيا ھئا. اوڀر ڪش وارا ماڻهو 2000 کان 4000 سال اڳ ترڪانا ڍنڊ جي اتر ۾ آيا. اھڙي طرح سوڊان مان بہ تنزانيا طرف ماڻھن جي ھجرت ٿي ۽ تنزانيا ۾ آبادي جي شروعات ٿي وئي.


جاگرافي
تنزانيا جي جاگرافيائي بيهڪ 6 00 S, 35 00 E آھي. ڪل پکيڙ 947,300 چورس ڪلوميٽر اٿس جنھن مان 885,800 چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 61,500 چورس ڪلوميٽر پاڻي اٿس. ھن لڪير جي پکيڙ ۾ مافيا، پيمبا، ۽ زينزيبار جا ٻيٽ پڻ شامل آهن . پکيڙ ۾ ھي ملڪ دنيا ۾ 32 نمبر تي آهي. ھن ملڪ جون خشڪي واريون سرحدون 4,161 ڪلوميٽر آھن جيڪي 8 ملڪن سان ملن ٿيون. ان مان 589 ڪلوميٽر برونڊي، 479 جمهوري جمهوريا ڪانگو، 775 ڪلوميٽر ڪينيا، 512 ڪلوميٽر ملاوي، 840 ڪلوميٽر موزمبيق، 222 ڪلوميٽر روانڊا، 391 ڪلوميٽر يوگنڊا ۽ 353 ڪلوميٽر زيمبيا سان ملن ٿيون. ملڪ جي بحري سرحد 1424 ڪلوميٽر ۽ سرحد اندر بحري علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل آهي. مخصوص معاشي زون 200 ناٽيڪل ميل اٿس. ملڪ جي سراسري بلندي 1018 ميٽر آھي ۽ سڀ کان بلند ترين مقام مائونٽ ڪليمنجارو اٿس جن جي بلندي 5,895 ميٽر آھي جيڪو پوري آفريڪا کنڊ جو بلند ترين مقام آھي.

 آبهوا 
ساحلي علائقن ۾ ٽراپيڪل ۽ مٿاھين ميداني علائقن ۾ ٽيمپريٽ ھوندي آھي.

 معدنيات ۽ قدرتي وسيلا 

ھتي جي وسيلن ۾ ھائڊرو پاور، ٽين، فاسفيٽ، ڪچو لوھ، ڪوئلو، ھيرا، جواھر، سون، قدرتي گئس ۽ نڪل شامل آهن.

 زراعت 
ھن ملڪ جي زرعي زمين 43.7 سيڪڙو آھي جنھن مان پوکي لائق ان جو 14.3 سيڪڙو آهي، مستقل پوک 2.3 سيڪڙو، مستقل چراگاھون 27.1 سيڪڙو ۽ ٻيلا 37.3 سيڪڙو تي واقع آھن.

 تنزانيائي ماڻهو 

ھن ملڪ جي آبادي 53,950,935 آھي ۽ آبادي ۾ ھي دنيا جو 26 وڏو ملڪ آهي. ھتان جي ماڻھن کي تنزانيئن چوندا آهن ۽ سنڌي ۾ کين تنزانيائي چئبو آهي. ملڪ جي آبادي جو 99 سيڪڙو آفريڪي آھن جن مان 95 سيڪڙو بانٽو نسل جي 130 کان وڌيڪَ قبيلن سان تعلق رکندڙ آھن. ھڪ سيڪڙو آبادي ۾ ايشيائي، عرب ۽ يورپي شامل آهن. ھتان جي ٻولي ڪسواحلي يا سواحلي آھي جيڪا ھتان جي سرڪاري ٻولي آھي ۽ بانٽو نسل وارن جي مادري ٻولي آهي. انگريزي بہ ھتان جي سرڪاري ٻولي آھي. زينزيبار ۾ سڀ کان وڌيڪَ عربي ڳالھائي ويندي آھي. ھتان جا 61.4 سيڪڙو ماڻهو عيسائي، 35.2 سيڪڙو مسلمان، 1.8 سيڪڙو لوڪ مذھب سان تعلق رکندڙ آھن.

 نالو 
ملڪ ريپبلڪ آف تنزانيه يا جمھوريہ تنزانيا آھي. ملڪ جو نالو ٻن لفظن جي پھرين اکرن کي ملائي ٺاھيو ويو. اھي لفظ آھن : ٽانگانيڪا ۽ زانزبار
جيڪي ٻہ رياستون ھيون جن جي 1964 ۾  انضمام سان اھو نالو ان تي رکيو  ويو.

 سياسي نظام 

ھتان جو سياسي نظام صدارتي ۽ جمھوري آھي. حڪومت جي گادي  ڊوڊوما شھر ۾ آھي جتي پارليامينٽ واقع آهي پر ملڪ جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ دارالسلام آھي.ملڪ جي انتظامي ورھاست ريجن جي نالي ٿيل آهي . ملڪ ۾ ڪل 31 ريجن آھن جن جا نالا آھن؛ اروشا، دارالسلام، ڊوڊوما، گيئٽا، ارنگا، ڪاغيرا، ڪاسڪازيني پيمبا، ڪاسڪازيني انگوجا (اتر زنجبار)، ڪاٽاوي، ڪيگوما، ڪليمنجارو، ڪوسيني پيمبا ، ڪوسيني انگوجا (ڏکڻ يا وچ زنجبار)، لنڊي، مانيارا، مارا، مبييا، مجني مغربي (مغربي زنجبار)، موروگورو، مٽوارا، موانزا، نجومبي، پواني (ساحل)، رڪوا، رووما، شنيانگا، سمي يو، سنگيدا، سانگوي، ٽيبورا ۽  ٽانگا.
ھتان جو قانوني نظام انگريزي ڪامن لا وارو آھي. بين الاقوامي قانون ۾ ھي ملڪ بين الاقوامي عدالت جي اختيار کي تسليم ڪندڙ آھي.ھتي ووٽ جو حق 18 سالن جي عمر ۾ حاصل ٿيندو آهي سي آء اي فيڪٽس بڪ.

حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:تنزانيا
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:اوڀر آفريڪا جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ
زمرو:ڏکڻ اوڀرين آفريڪا جا ملڪ
زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
زمرو:سواحلي ٻولي ڳالھائيندڙ ملڪ ۽ علائقا