تمدن

تمدن يا مدنيت عربي زبان جو لفظ آھي، جنھن جي لغوي معنيٰ ”شهريت“ آھي. هي لفظ ’مدن‘ يعني شهر مان ورتل آهي.”شھريت يا شھري زندگي.” انسان سمجھ ۽ شعور وارو جانور اھي. مختصر طور تمدن جي تعريف اها ٿيندي ته ھر قوم کي پنھنجيون مخصوص، تاريخي، سماجي، ثقافتي ۽ مذھبي روايتون ٿينديون اھن. سندن ضرورتون ۽ روحاني تمنائون هونديون اھن، جنهن ڪري ڪا قوم انفرادي ۽ اجتماعي طور ترقي ڪندي آهي. هر قوم جون مختلف سياسي، مذھبي ۽ معاشرتي جماعتون ۽ ادارا، فن، نقش نگاري، شعر،راڳ ۽ ناچ جا طور طريقا مختلف رواج رسمون هوندا آهن. تمدن انساني فطرت جي ٽن مکيہ جبلتن سان تعلق رکي ٿو، جيڪي آهن: (i) پنھنجو بچاءُ ڪرڻ، (ii) ھم جنس سان تعلق ۾ رھڻ ۽ (iii) اولاد جي پيدائش، پالنا ۽ پرورش ڪري، انساني نسل کي بقا ڏيڻ .ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي-   مدنيت کي شھريت يا  تمدن پڻ چوندا آهن.

نالا ۽ اشتقاق

مدنيت لفظ مدينو مان نڪتل آھي ۽ مدينو لفظ جي معني شھر آھي . مدنيت جي معني شھريت آهي جنھن کي انگريزي ۾ سوڪس چون ٿا. سوڪس (civics)  لاطيني ٻولي جي لفظ سوس civis مان نڪتل آهي جنھن جو ڌاتو سوٽس civitas آھي .انھن ٻنھي جي معني  ترتيبوار شھري ۽ شھر آھي.

 علم تمدن 
رياست جي قديم صورت شھري رياست واري ھئي ۽ قديم يونان ۾ ھر شھر جو درجو رياست وارو ھيو  ۽ ھر شھر جا پنھنجا قانون ھيا جن مطابق انھن جو انتظامي ڌانچو ڪم ڪندو هو ۽ شھرين جا حق ۽ فرض طئي ٿيل ھيا. يونان جي انھن رياستن ۾ جمھوري نظام ھيو. ھر اھو شخص جيڪو رياست جي قانوني ۽ انتظامي معاملن ۾ شريڪ ھوندو ھو ان کي رياست جو شھري سڏيو ويندو هو. تنھنڪري مدنيت جي علم ۾ شھري جو مقصد رياست جو رھاڪو نہ پر رياست جي قانون ۽ نظم و نسق جي معاملن ۾ شريڪ ھجڻ آهي شھري ھجڻ جو اھو خيال ارسطو جو ڏنل آھي.اڄوڪي دور جي  رياست جي بناوٽ شھري ناھي بلڪہ اھا پنھنجي اندر ڪيترائي شھر رکي ٿي ۽ ان م رھندڙ سڀ ان جا شھري سڏبا آهن.رياست جي دائري وسيع ٿيڻ سان ان جي شھرين جي حقن ۽ فرضن جو دائرو به وسيع ٿي ويو آهي. شھريت يا مدنيت جو علم رياست جي شھرين جي انھن حقن ۽ فرضن متعلق علم آھي ۽ اھو انھن جي رياست سان تعلق رکندڙ سرگرمين جو بہ جائزو وٺي ٿو.اھو رياست ۽ شھري جي تعلق بابت آگاهي ڏئي ٿو.ھي علم رياست جي شھري جي معاشرتي،  نفسياتي،  معاشي،اخلاقي،  سياسي ۽ مذھبي زندگي جي بابت ڄاڻ ڏئي ٿو. ھي علم شھري زندگيءَ  ۽ ان جي مسئلن تي روشني وجھي ٿو

 حوالا 

زمرو:متحرڪ شھريت