پالائو

پالاؤ (Palau؛ )، سرڪاري طور تي، "پالاؤ جمهوريه،" Constitution of Palau . (PDF). palauembassy.com. Retrieved 1 June 2013. اولهه پئسفڪ سمنڊ ۾، مائڪرونيشيا، اوشينيا جو هڪ ذيلي علائقو، ۾ هڪ ٻيٽ وارو ملڪ آهي. پالاؤ جمهوريه لڳ ڀڳ 340 ٻيٽن تي مشتمل آهي، جيڪا ڪيرولائن ٻيٽن جو اولهائين حصو آهي،"Statistical Yearbook 2015". Republic of Palau Bureau of Budget and Planning Ministry of Finance (2016-02-01). Retrieved on 2018-08-21. جڏهن ته اوڀر ۽ وچ وارا حصا فيڊريٽيڊ اسٽيٽس آف مائڪرونيشيا ٺاهيندا آهن. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ ڱيرلمود (Ngerulmud) آھي، جيڪو ميليولوڪ رياست جي بيبل ڊاوب ٻيٽ تي واقع آهي. ھن جون سامونڊي حدون فلپائن، انڊونيشيا ۽ فيڊريٽڊ اسٽيٽ آف مائڪرونيشيا  جي رياستن سان ملن ٿيون.

ان جو ڪُل علائقو 466 چورس ڪلوميٽر (180 چورس ميل) آهي، جيڪا هن کي دنيا جو سورهون ننڍو ملڪ بڻائي ٿو. سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو ٻيٽ ڪورور آهي، جن تي ملڪ جو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر ساڳئي نالي سان آهي. گاديءَ جو هنڌ، ڱيرولمود بئبلداؤب جي سڀ کان وڏي ٻيٽ تي، رياست ميليڪيوڪ مان آهي. پلاؤ اوڀر ۾ مائڪرونيشيا جي وفاقي رياستن، ڏکڻ ۾ انڊونيشيا ۽ اتر اولهه ۾ فلپائن سان سامونڊي حدون شيئر ڪري ٿو، جڏهن تي اتر ۾ بين الاقوامي سمنڊ جي حدون آهن.

نالو
ملڪ جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف پالائو آھي. مقامي نالو بيلائو آھي جيڪو پالائو ٻوليءَ جو لفظ آهي جنھن جي معني  ڳوٺ آهي.
جاگرافي
ھن ملڪ جي جاگرافيائي بيهڪ 'E7°30 ۽ N134°30 آھي ۽ ان جو مقام اوشيانا کنڊ ۾ آهي. ملڪ جي پکيڙ 459 چورس ڪلوميٽر آهي جيڪا سموري خشڪي تي مشتمل آهي. پکيڙ ۾ دنيا ۾ 198 نمبر تي آهي. ٻيٽن تي مشتمل ھن ملڪ جي خشڪي واري سرحد ڪانہ آھي باقي ٻيٽن جي سامونڊي سرحد 1519 ڪلوميٽر آهي. ان سرحد سان سمنڊ اندر سندس علائقي جي دعویٰ 12 ناٽيڪل ميل ۽ ان سان لاڳيتو زون 24  ناٽيڪل ميل تائين ۽ سندس مخصوص معاشي زون جي دعویٰ 200 ناٽيڪل ميلن تائين اٿس. مائونٽ گيرچيلچيوئس ھتان جو بلند ترين مقام آھي جيڪو 242 ميٽر اوچو آهي. ملڪ جا قدرتي وسيلن ۾ مڇي، سون، سامونڊي شيون شامل آهن.
آبهوا
ملڪ جي موسم گرم ۽ گھميل آھي. برساتون مئي کان نومبر جي دوران پونديون آهن.

تاريخ 
ملڪ اٽڪل 3,000 سال اڳ ڏکڻ اوڀر ايشيا کان ايندڙ مهاجرن پاران آباد ڪيو ويو هو ۽ بعد ۾ نگريٽو آبادي 900 سال اڳ ھتي آباد ٿي. پلاؤ پهريون ڀيرو يورپي نقشن تي، پالاوي ماڻهن جي هڪ گروهه، جنهن جي ٻيڙي فلپائن جي ساحل تي تباهه ٿي وئي هئي، پاران ڏنل وضاحت جي بنياد تي، بوهيميا جي مشنري پال ڪلين ٺاهيو هو. يورپي ماڻهو سورھين صدي ۾ ھتي پھتا ۽ پالاو ٻيٽن کي 1885ع ۾ اسپيني ايسٽ انڊيز جو حصو بڻايو ويو. 
اسپين ۽ آمريڪا جي جنگين ۾ 1898 ۾ اسپين جي شڪست کان بعد جرمني۽ اسپين جي وچ ۾ معاھدي تحت 1899 ۾ ھن ملڪ جا ٻيٽ اسپين جرمني کي وڪڻي ڏنا اھڙي طرح اھي جرمن گينيا جو حصو ٿي ويا پر ھي ٻيٽ وڪري کان اڳ ئي پھرين فلپائين ريپبلڪ جي انقلابي مئلولوس ڪانگريس جو حصو ھيا. پھرين جنگ عظيم ۾ امپيريل جيپنيز نيوي ھن ٻيٽن کي فتح ڪيو ۽ انھن کي ليھ آف نيشنز طرفان جيپنيز سائوٿ پيسفڪ مينڊيٽ جو  حصو بڻايو ويو. ٻين جنگ عظيم ۾ جپان سان جنگ ۾  ھي علائقو يونائيٽيڊ اسٽيٽس جي قبضي ۾ آيو ۽ 1947 ۾ آمريڪا جي ٽرسٽ ٽيريٽري آف پيسفڪ آئلينڊز جي اختيار ۾ آيو.

1979 ۾ ريفرنڊم ۾ ھن ملڪ جي ماڻهن فيڊريٽس اسٽيٽس آف مائڪرونيشيا ۾ شامل نہ ٿيڻ لاء ووٽ ڏنو جنھن ڪري ھن ٻيٽن کي 1994 ۾ آمريڪا جون گڏيل رياستون جي آزاد اتحاد ۾ مڪمل خودمختياري ڏني وئي.

1898ع ۾ اسپيني-آمريڪي جنگ ۾ اسپين جي شڪست کان پوءِ، ٻيٽ 1899ع ۾ جرمن-اسپيني معاهدي جي شرطن تحت جرمني کي وڪرو ڪيا ويا، جتي انهن کي جرمن نيو گني جي حصي طور منظم ڪيو ويو. پهرين عالمي جنگ کانپوءِ، ٻيٽن کي ليگ آف نيشنز پاران جاپاني حڪمراني واري ڏکڻ سمنڊ جي مينڊيٽ جو حصو بڻايو ويو.

سياست ۽ حڪومت
ھتان جو سياسي نظام صدارتي ريپبلڪ آھي. پارليامينٽ ٻہ ايواني آھي جنھن جو نالو پالائو نيشنل ڪانگريس آهي.

ملڪ جي انتظامي تقسيم سورھن رياستن ۾ ٿيل آهي جن جا نالا ھيٺ چارٽ ۾ ڏنل آھن:
 State Area (km2) Census 2012 27px آئميليئڪ44281 27px آئراء592537 27px اينگئور8.06130 27px ھاتوھوبيئي0.910 27px ڪايانگيل1.776 27px ڪورور60.5211670 27px ميليڪيئوڪ26300 27px گئرارڊ34453 27px گارچيلانگ11.2281 27px گارڊمائو34195 27px گيريملينگوئي68310 27px گاٽپانگ33257 27px گچيسار43287 گيوال17226 27px پيليليئو22.3510 27px سانسارول3.142
ملڪ جو موجوده آئين 9 جولاءِ 1981 ۾ نافذ ٿيو ۽ ملڪ جي آزادي پھرين آڪٽوبر 1994 ۾ عمل ۾ آئي. ملڪ جي ٻہ ايواني پارليامينٽ جو ھڪ ايوان سينيٽ آھي جنھن جون 13 سيٽون آھن. ان جا ميمبر سڌي چونڊ سان چئن سالن لاءِ مقرر ٿيندا آھن. ٻيو ايوان ھائوس آف ڊيليگيٽس آھي جنھن جون 16 سيٽون آھن. ميمبر سڌي چونڊ ذريعي چئن سالن لاءِ چونڊبا آھن.

آباديات
2017 تائين ھتان جي آبادي 21431 ھئي ۽ ھن جو آبادي ۾ دنيا اندر نمبر 219 ھيو. پالائوئن نسل جا ماڻهو ھتي ڪل آبادي جو 73 سيڪڙو
ڪيرولينئن 2 سيڪڙو ، ايشيائي 21.7 سيڪڙو آھن. ھتان جي 65.2 سيڪڙو ماڻهن جي ٻولي پالائوئن آھي جيڪا اتان جي سرڪاري ٻولي پڻ آھي، 19=1 سيڪڙو ماڻهو انگريزي ڳالھائيندا آھن جيڪا بہ سرڪاري ٻولي آھي. 9.9 سيڪڙو ماڻهو فلپينو ٻولي، 1.2 سيڪڙو جي چيني ٻولي آھي. 45.3 سيڪڙو ماڻھن جو مذھب رومن ڪيٿولڪ آھي. 34.9 سيڪڙو پروٽسٽنٽ، 5.7 سيڪڙو موڊيڪنگي، 3 سيڪڙو مسلمان ۽ 1.5 سيڪڙو مورمون آھن.  سي آء اي فيڪٽس بڪ

معيشت
زراعت
ملڪ جي زمين جو 10.8 سيڪڙو زرعي آھي جنھن مان 2.2 سيڪڙو پوکي لائق آھي ۽ ان جو 4.3 سيڪڙو تي مستقل پوکي ٿيندي آهي.زرعي زمين جو 4.3 سيڪڙو مستقل چراگاھون ۽ 87.6 سيڪڙو تي ٻيلا آهن. 2018 تائين اڃان ھتي آبپاشي واري زمين ڪانہ آھي.

ٽرانسپورٽ
تعليم
صحت جي سار سنڀال
ثقافت

پڻ ڏسو

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

گورنمينٽ
 Republic of Palau National Government
 Embassy of the Republic of Palau in Japan
 Chief of State and Cabinet Members 
 Honorary Consulate of the Republic of Palau to the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
 Honorary Consulate-General of Palau to Belgium
مقامي خبرون
 Island Times
 Palau Wave Radio
 Pacific Note
عام معلومات
 Palau . The World Factbook. Central Intelligence Agency.
 Palau from the University of Colorado at Boulder Libraries (USA) – Government Publications
 Palau profile from the BBC News
 "Palau"—Encyclopædia Britannica entry

 NOAA's National Weather Service – Palau
 The Interesting History of Prince Lee Boo, Brought to England from the Pelew Islands—From the Collections at the Library of Congress

زمرو:پالاوو
زمرو:ملڪ
زمرو:اوشينيا
زمرو:جمهوريتون
زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ
زمرو:اوشينيا جا ٻيٽ
زمرو:ڪيرولائن ٻيٽ 
زمرو:اوشينيا جا ملڪ
زمرو:مائڪرونيشيا ۾ ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:پئسفڪ سمنڊ ۾ ٻيٽن جا ميڙ
زمرو:ملڪ ۽ علائقا جتي انگريزي هڪ سرڪاري ٻولي آهي
زمرو:اوشيانا ۾ 1994 جون ادارا 
زمرو:رياستون ۽ علائقا قائم ڪيا ويا 1994 
زمرو: آمريڪا جون لاڳاپيل رياستون 
زمرو:ننڍيون ٻيٽ ترقي پذير رياستون 
زمرو:جرمن نيو گني 
زمرو: اسپيني ايسٽ انڊيز 
زمرو:ڏکڻ سمنڊ جو مينڊيٽ 
زمرو:اوشيانا ۾ اڳوڻيون ڪالونيون 
زمرو:اڳوڻيون جرمن ڪالونيون 
زمرو:اڳوڻيون جاپاني ڪالونيون 
زمرو:اڳوڻيون اسپيني ڪالونيون 
زمرو: آمريڪا جا اندروني علائقا 
زمرو: غير نمائندگي ڪندڙ قومن ۽ ماڻهن جي تنظيم جا ميمبر 
زمرو: پئسفڪ ٻيٽن جو اعتماد وارو علائقو