سنگھار سومرو

سنگھار سومرو سنڌ جي سومرا گھراڻي جو چوٿون نمبر بادشاھ جنھن جي ڏکڻ سنڌ م حڪومت ھئي. مولائي شيدائي لکي ٿو تہ:سنه 1092ع ۾ وفات ڪيائين. دودي جي وفات ڪرڻ وقت سندس پٽ سنگهار صغير هو. سومرن کيس سرداريءَ جي پڳ ٻڌرائي، مگر حڪومت جون واڳون دودي جي ڌيءَ تارا ٻائيءَ جي هٿ ۾ هيون. هيءَ پهرين سنڌي خاتون هئي، جنهن سياست ۾ مردانگيءَ سان قدم رکيو هو. سومرا ساڻس وفادار ۽ فرمانبردار ٿي رهيا. جڏهن سنگهار وڏو ٿيو، تڏهن ان کي تخت نشين ڪيائون. گاديءَ تي ويهڻ شرط نوجوان ڪڇ کان وٺي هالڪنڊيءَ تائين باغين کي مطيع ڪري، حڪومت ڪئي. سنه 1106ع ۾ بنان اولاد مري ويو.
سنگهار جي وفات کان پوءِ سندس زال هموٻائيءَ حڪومت جون واڳون پنهنجي هٿ ۾ رکيون ۽ ڌرڪ جي قلعي ۾ پنهنجو تختگاه قائم ڪيو.  ڪتاب جو  نالو ؛  جنت السنڌ تصنيف؛ رحيمداد خان مولائي شيدائي
ايڊيشن؛ پهريون 2000، ٻيون 2006ع ڇپائيندڙ؛
سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچيسنگهار جڏهن وڏو بالغ ٿيو ته بادشاهيءَ جي تخت تي ويهي، ملڪ ۽ مال جو ڪاروبار سنڀالڻ لڳو. جيڪي  ماڻهو سرڪش مخالف، باغي ۽ فسادي هئي، انهن کي تنبيهه ڪري سيکيت ڏيئي ڪڇ جي پاسي چڙهائي ڪري، نانگنيءَ (شايد نانڪني) تائين ملڪ پنهنجي قبضي ۾ آندائين، ان کان ڪجهه سال پوءِ آخرت جو سفر اختيار ڪيائين. سندس حڪومت جي مدت پندرهن سال هئي.ڪتاب جو  نالو ؛   تاريخ سومره سنڌ
مصنف؛ وزير علي ايڊيشن: ڇاپو پهريون
ايڊيشن؛ مارچ 2001ع ڇپائيندڙ؛ ابن اسماعيل سومره پبليڪيشن جڙيا پور چڪس 
سنڌ جي سومرا گھراڻي جي حاڪمن جي فھرست

 حوالا