سرڻي ڪوٽ

سرڻي ڪوٽ (انگريزي: Sirani Kot) سنڌ جي نوشهرو فيروز ضلعو جي مورو تعلقو ۾ موجود آهي. هيءُ قديم ڪوٽ ۽ ٻڌمت جو يادگار آهي. اٽڪل اڍائي هزار سال قديم هيءُ ماڳ سنڌ ۾ موريا گهراڻي جي اشوڪا يا آسوڪا حڪمران (232 ق.م -268 ق.م) جي دور جو ٻڌايو وڃي ٿو جنهن ٻُڌمت کي دنيا سان گڏ سنڌ ۾ به وڏي پيماني تي ڦهلايو. ڪتاب جنت السنڌ موجب اشوڪا دور ۾ سنڌ جا ڀڪشو ٻُڌ ڪانفرنسن ۾ شريڪ ٿيندا هئا. ان کان پوءِ راء گهراڻو ۽ برهمڻ گهراڻو ۾ به ٻُڌ مت عروج تي هو. ايم ايڇ پنهور ته 13 صدي عيسوي تائين به ٻُڌمت جي سنڌ ۾ تصديق ڪئي آهي. هن ماڳ جي ڏکڻ ۾ سڪرنڊ ۽ دولتپور صفن ويجهو ٺلهه مير رڪڻ به ساڳي دور جو ماڳ آهي. ٽيڪسيلا انسٽيٽيوشن آف ايشين سويلازيشن پاران پڌرو ڪيل جنرل آف ايشين سولائيزيش، 2002ع جي واليوم نمبر 25 موجب سرڻي ڪوٽ پوئين لوھ جي دور (Late Bronze Age) ۾ هڙاپا ۽ مهين جي دڙي جي تهذيب جي سرن ۽ ڪچي تعميرات جي روايت جي تسلسل ۾ تعمير ٿيل ٻُڌمت جو قديم ماڳ آهي. مٿئين حوالي تحت هينري ڪزن جي 1929ع ۾ ڪيل تحقيق ۽ بخاري ايم فاطمه جي 2001ع ۾ ڪيل تحقيق موجب پڻ سرڻي ڪوٽ ٻُڌ مت جو قديم يادگار آهي.

 ماڳ جو هنڌ 
سرڻي ڪوٽ مورو تعلقي جي شهر نوان جتوئي کان اوڀر طرف 7 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي ۽ نيشنل هاءِ وي جي سڌوجا اسٽاپ کان 5 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي اولھ طرف ڳوٺ سرڻي ڪوٽ ۾ واقع آهي.

 پکيڙ 
سرڻي ڪوٽ مٿانهين تي هجڻ ڪري پري کان نظر اچي ٿو. هيءَ تڏهوڪي زماني ۾ شاهي رهائش لڳي ٿو. جيڪو 3 ايڪڙ ۽ ٽن ويسن تي مشتمل آهي، جڏهن ته 7 ايڪڙ زمين قلعي کان ٻاهر آهي جتي پڻ اڳ ۾ دڙا موجود هئا جيڪي ان وقت عام ماڻهن جي رهائش جا آثار لڳڻ ٿا. سرڻي ڪوٽ قلعي جي ڀت جي ڊيگھ اولهه-اوڀر 390 فوٽ ۽ اتر-ڏکڻ 280 فوٽ جڏهن ته قلعي جي برج جو ٻاهريون گهيرو 70 ۽ اوچائي 20 فوٽ آهي.

 حوالا 

زمرو:ٻڌمت
زمرو:سنڌ جا تاريخي ماڳ
زمرو:سنڌ جي تاريخ
زمرو:سنڌ ۾ گهمڻ جون جايون