قبيلو

قبيلو (انگريزي: Tribe) انساني سماج جي تنظيم جو هڪ قديم روپ آهي. ابتدائي دور ۾ جڏهن پيداواري ذريعن ايتري ترقي نه ڪئي هئي، تڏهن ڪٽنب يا خاندان کي هڪ ٻئي جي ويجهو اچڻ يا تعاون جي گهڻي ضرورت محسوس نه ٿيندي هئي. ان دور ۾ خاندان پنهنجي تحفظ جو بندوبست پاڻ ڪندا هئا ۽ ٻين خاندانن سان سماجي يا معاشي لاڳاپا محدود هجڻ ڪري کين پاڻ کان ڌار سمجهندا هئا.

جڏهن خاندان جي آباديءَ ۾ اضافو ٿيو ۽ گذر سفر جا وسيلا گهٽجڻ لڳا، ته خاندان جو هڪ حصو الڳ ٿي نون علائقن ڏانهن لڏپلاڻ ڪرڻ لڳو. ان جي باوجود، انهن مختلف برادرين جي وچ ۾ مائٽي ۽ معاشي لاڳاپا قائم رهيا. انهن ئي بنيادن تي خاندانن جي هڪ وڏي اتحاد جي صورت ۾ قبيلو وجود ۾ آيو. وڌندڙ آباديءَ جي ضرورتن خاندانن کي مجبور ڪيو ته هو هڪ ٻئي سان گڏجي ڪاروباري ۽ سماجي سرگرمين ۾ حصو وٺن. اهڙيءَ طرح انساني تاريخ ۾ قديم راڄوڻي نظام کان پوءِ قبيلي جي جوڙجڪ ٿي، جيڪا هزارين ماڻهن تي مشتمل هوندي هئي.

قبيلو عام طور تي هڪ مخصوص جغرافيائي علائقي ۾ آباد هوندو هو، جتي اهي شڪار، زراعت ۽ ٻين قدرتي وسيلن تي گڏيل حق رکندا هئا. ان عمل سان تاريخ ۾ پهريون ڀيرو علائقائي لاڳاپي جو تصور اڀريو. هڪ قبيلي جي اندروني رابطن ۽ مائٽيءَ جي رشتن هڪ مخصوص ٻوليءَ (Language) کي جنم ڏنو. قبيلي جا ماڻهو نه صرف گڏيل مذهبي عقيدا رکندا هئا، پر انهن جي رسم و رواج ۾ پڻ هڪجهڙائي هوندي هئي، جنهن سان هڪ مخصوص ثقافت جنم ورتو.

قبيلي جي سماجي اڏاوت گهڻو ڪري جمهوري اصولن تي ٻڌل هوندي هئي. قبيلي جو نظام هڪ مجلس يا پئنچائت ذريعي هلايو ويندو هو، جنهن جي چونڊ قبيلي جا ماڻهو گڏيل طور تي ڪندا هئا. ان مجلس مان ئي ڪنهن تجربيڪار بزرگ کي قبيلي جو سرواڻ يا اڳواڻ مقرر ڪيو ويندو هو، جيڪو سموري نظام جي نگراني ڪندو هو.Kitaab: Qomoon aein Qoumi tahreek aazaaddi, written by: Ruk Sindhi
تفصيل

قبيلي (Tribe) جي اصطلاح ڪيترن ئي مختلف حوالن ۾ انساني سماجي گروهه جي هڪ درجي جي حوالي سان استعمال ڪئي ويندي آهي. انگريزي ۾ اصطلاح جو غالب عالمي استعمال اينٿروپالاجي جي نظم و ضبط ۾ آهي. جزوي طور تي سماجي ۽ رشتي جي جوڙجڪ جي متضاد نظرياتي سمجھ جي ڪري، تعريف تي تڪرار آهي، ۽ اها انتهائي متنوع انساني سماجن تي هن تصور جي مسئلي واري اطلاق کي پڻ ظاهر ڪري ٿو. ان جو تصور اڪثر ڪري اينٿروپولوجسٽ ٻين سماجي ۽ رشتي جي گروهن سان مقابلي لاء ڪندا آهن. هڪ نسب قبيلي کان درجي بندي طور تي وڏو هوندو آهي، پر هڪ سرداري، نسل، قوم يا رياست کان ننڍو هوندو آهي. اهي اصطلاح ساڳي طرح تڪراري آهن. ڪجهه حالتن ۾ قبيلن کي قانوني سڃاڻپ ۽ قومي يا وفاقي حڪومت کان ڪجهه حد تائين سياسي خودمختياري حاصل آهي، پر اصطلاح جو هي قانوني استعمال اينٿروپالاجي جي تعريفن سان ٽڪراءُ ڪري سگهي ٿو. 

آمريڪا (گڏيل رياستن) ۾، اصلوڪا آمريڪي قبيلن کي قانوني طور تي "گهريلو انحصاري قوم" جي حيثيت حاصل آهي، جن جو وفاقي حڪومت سان حڪومت کان حڪومت تعلق آهي.

حوالا

 ٻاهريان ڳنڍڻا 
 Benveniste, Émile (1973). Indo-European Language and Society, translated by Elizabeth Palmer. London: Faber and Faber. .
 Benveniste, Émile (1935). Origines de la formation des noms en indo-européen.
 Fried, Morton H. (1975). The Notion of Tribe. Cummings Publishing Company. .
 Helm, June, ed., (1968). Essays on the Problem of Tribe, Proceedings, American Ethnological Society. Seattle: University of Washington Press.


 Nagy, Gregory (1990). Greek Mythology and Poetics, Cornell University Press.
 Sutton, Imre (1975). Indian Land Tenure: Bibliographical Essays and a Guide to the Literature. Clearwater, NY: Tribe.
 Renfrew, Colin & Paul G. Bahn (2008). Archaeology: Theories, Methods and Practice. New York: Thames and Hudson.

زمرو:قبيلا
زمرو:نسليات
زمرو:نسلي گروہ
زمرو:شناخت
زمرو:سياسي بشريات
زمرو:سماجي تنظيمون
زمرو:وچين دور جون ثقافتون