خضدار ضلعو

خضدار ضلعو (اردو: ضلع خضدار؛ بلوچي: هزدارء‍ِ دمگ) پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي ڏاکڻي حصي ۾ قلات ڊويزن جو ھڪ ضلعو آھي. ضلعي جو صدر مقام خضدار شھر آھي. 

ھي ضلعو 1732 ميٽر جي اوچائي تي آهي. خضدار ضلعي جي اتر ۾ شھيد سڪندر آباد ضلعو، اولھه ۾ خاران ضلعو ۽ آواران ضلعو، اوڀر ۾ جھل مگسي ضلعو ۽ صوبي سنڌ جو قمبر شهدادڪوٽ ضلعو ۽ دادو ضلعو ۽ ڏکڻ ۾ لسٻيلو ضلعو واقع آهن. ھن شھر ۾ ڪوئيٽا کان پوءِ بلوچستان جي ٻين وڏي فوجي ڇانوڻي آھي. ھتي خضدار شھر ٻاھران ھڪ يونيورسٽي پڻ واقع آهي جنھن جو نالو بلوچستان يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي خضدار آهي.Balochistan University of Engineering & Technology Khuzdar ان جي ڀرسان ايئرپورٽ پڻ واقع آهي. 

 تاريخ 

عربن جي دؤر ۾ خضدار توران جي رياست ۾ ھو ۽ خضدار ان جو گاديءَ جو هنڌ رھيو. بعد م خضدار قلات رياست جو حصو ٿي ويو. 1869 ۾ خان آف قلات ۽ جھالاوان وارن جي وچ م جنگ لڳي جيڪا خان آف قلات کٽي جنھن بعد مير خداداد خان خضدار م ھڪ قلعو تعمير ڪرايو.  شھر کان ٻاھر ٿوري فاصلي تي عربن جي دؤر ۾ تعمير ٿيل قلعي جا آثار پڻ موجود آهن. خضدار پھرين قلات جي سب ڊويزن ھيو. ذولفقار علي ڀٽو جي حڪومت ۾ پھرين مارچ 1974ع تي ان کي ضلعي جو درجو ڏنو ويو.

انتظامي ورهاست
خضدار ضلعي جا تعلقا هيٺ ڏنل آهن:
 خضدار تعلقو 
 زھري تعلقو 
 وڍ تعلقو
 آرينجي تعلقو
 ڪرخ تعلقو
 مولا تعلقو
 نال تعلقو
 اورناخ تعلقو
 سارونا تعلقو
 باغبانه تعلقو
 گريشڪ تعلقو

ھن ضلعي م ھيٺيون 34 يونين ڪاؤنسلون آهن:
+ خصدار ضلعي جون يونين ڪاؤنسلون # يونين ڪاؤنسل # يونين ڪائونسل#يونين ڪاؤنسل 1 سون چاڪو   2 باغبانا 3 بالينا کٽان 4 فيض آباد   5 فيروزآباد   6 گازگي  7 کنڊ  8 پارڪو   9 ساسول 10 توتاڪ   11 ذِيدِي    12  زيرينا کٽان  13 مُولا   14 آباد ڪرک    15 کارزان نال  16 درنائلي   17 گوني گريشا    18 ھزار گنجي 19  ڪِلي عالم خان  20  ڪوچو 21نال 22اورناچ23سر رائيج   24 ارينجي   25 بدري  26 لوپ  27   پيسي ڪپر  28 سرونا 29 شاھ نوراني  30 وڍ  31 وھير 32 نورگاما زھري  33 چشما  34 گھاٽ -  - --

آبادي
ھتان جي 99 سيڪڙو آبادي مسلمانن جي آهي. ھتان جي ڪل آبادي 2017 جي آدمشماري مطابق 8,02,207 آھي. جڏهن ته 1998 جي آدمشماري مطابق آبادي 417000 ھئي. ضلعي جي آبادي ۾ وڏا قبيلا بزنجو، ماردوئي جتڪ، حسني، سياپد، نوشيرواني، موسياڻي، زھري، مينگل، زرڪزئي، احمدزئي، ريڪيزئي، ساسولي ۽ ڪرد آھن. 1981 جي آدمشماري مطابق ضلعي جي آبادي جو 82 سيڪڙو بروھي ٻولي ڳالھائيندڙ ماڻھن جو ۽ 13 سيڪڙو  بلوچي ٻولي ڳالهائيندڙن جو ھو پر 1998ع جي آدمشماري م ھتان جي آبادي جي 96.7 سيڪڙو ماڻھن پاڻ کي بلوچي ٻولي ڳالهائيندڙن ۾ ظاھر ڪيو.

تعليم

پاڪستان ڊسٽرڪٽ ايجوڪيشن رينڪنگ 2017 جي مطابق تعليم ۾ 141 ضلعن م خضدار ضلعو 122 نمبر تي ھيو. 2014 ۽ 2015 واري تعليمي سال م ھن ضلعي جي ڏھن ۽ ان کان مٿي واري عمر وارن م لکيل پڙهيل ماڻھن جي شرح 45 سيڪڙو ھئي ۽ انھن م وري عورتن جي شرح 26 سيڪڙو ھئيPakistan Bureau of Statistics (2016). Pakistan Social and Living Standards Measurement Survey 2014-15. [online] Islamabad: Government of Pakistan, p.111. Available at: http://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//pslm/publications/PSLM_2014-15_National-Provincial-District_report.pdf [Accessed 6 Aug. 2018]. ضلعي جي اسڪولن م 87 سيڪڙو اسڪول پرائمري تعليم وارا ھئا.
.

حوالا

زمرو:خضدار ضلعو
زمرو:بلوچستان جا ضلعا
زمرو:پاڪستان جا ضلعا