پاڪستان جا انتظامي ايڪا

پاڪستان کي وفاقي گاديءَ جو ھنڌ، چار صوبن، قبائلي علائقا، آزاد ڪشمير اور گلگت ۽ بلتستان ۾ تقسيم ڪري سگھجي ٿو جيڪي ان جا وڏا وڏا علائقا آھن. سرڪاري طور تي پاڪستان جا چار صوبا ۽ ھڪ وفاقي گاديءَ جو ھنڌ آهي جبھن جي لاءِ توھان ڏسي سگھو ٿا: پاڪستان جون انتظامي ايڪائيون. پر ان کان علاوه ڪجهه علائقا آھن جيڪي اڃان باقاعده پاڪستان ۾ شامل نٿا ڪيا وڃن ۽ انھن جي آزاد حيثيت برقرار آهي جيئن آزاد ڪشمير، قبائلي علائقا ۽ گلگت ۽ بلتستان. پر ان جي باوجود ھي علائقا عملي طور تي پاڪستان جي زيرِ اختيار آهن جيتوڻيڪ انهن کي پاڪستان جو حصو چيو ويندو آھي.

پاڪستان جي صوبون کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو آهي. آگسٽ 2000ع تائين صوبن کي ڊويزنن ۽ ڊويزنن کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو ھو پر آگسٽ 2000ع ۾ ڊويزنون ختم ڪيون ويون ۽ ھاڻي صوبن کي ضلعن ۾ ورھايو ويندو آھي.

پاڪستان جي وزارتِ اطلاعات ۽ نشريات جي ويب سائٽ جي معلومات (120 مثلاً ضلعا) ۽ پاڪستان جي وفاقي ادارو براءِ شماريات جي ويب سائٽوفاقي ادارو براءِ شماريات، پاڪستان تي 14 نومبر 2009ع تي ملندڙ معلومات (مثلاً ضلعن جي تعداد 113) ۾ فرق ھو ۽ ٻئي ۾ ضلعن جي تعداد اصل کان گھٽ ٻڌايل ھئي ڇو تہ نون ضلعن جي تشڪيل ٿي ھئي. اھڙي طرح وزارتِ اطلاعات جي ويب سائٽ تي گلگت ۽ بلتستان جو ذڪر نه ھيو جڏھن تہ گلگت ۽ بلتستان ۾ چونڊون بہ ٿي چڪيون آھن ۽ ان جي آرڊيننس جاري ٿي ھاڻي ڪيترائي مھينا ٿي چڪا آھن.

اھو ئي سبب آھي تہ ھيٺ ڏنل معلومات انھن ٻنھي ويب سائٽس جي مدد کان علاوه ٻين ذريعن بشمول انگريزي وڪيپيڊيا سان مرتب ڪئي وئي آھي.

 پاڪستان جي ورھاست جو نظام 
پاڪستان کي مختلف درجن ۾ تقسيم ڪيو ويو آهي. سڀ کان پهريون درجو وفاق هوندو آھي جيڪو پوري ملڪ تي اختيار رڪندو آھي. ٻيو درجو صوبي جو آھي جو ھڪ مخصوص صوبي ۾ مختار هوندو آهي ۽ ان کي وڌيڪ ڊويزن ۾ ورھايو ويندو آهي. ٽيون درجو ڊويزن جو ھوندو آهي جنھن کي وڌيڪ ضلعن ۾ ورھايو ويندو آھي. چوٿون درجو ضلعي جو آھي جنھن کي وڌيڪ تعلقن ۾ ورھايو ويندو آھي. پنجون درجو تعلقي جو هوندو آهي جنھن کي وڌيڪ يونين ڪائونسلن ۾ تقسيم ڪيو ويندو آھي. ڇھون درجو يونين ڪائونسل جو ھوندو آھي.

+سطحن1234پنجابلاهورلاهورملتانملتانپتوهار (راولپندي)راولپنديجهيلمتڪسيلهبهاولپوربهاولپوربهاولنگارديره غازي خانديره غازي خانفيصل آبادفيصل آبادگجرانوالهگجرانوالهسرگودھاسرگودھاساهیوال ساهیوال سنڌکراچيکراچيمليرگلشنسکرسکرخيرپورلاڙکانولاڙکانولاڙکانورتوديروجيکب آبادحيدرآبادحيدرآبادميرپور خاصميرپور خاصعمرکوتثارپارکرخايبر پختونخواملڪندبلوچستانکالاتکالاتخزدارسورابآوارانحبلسٻيلومستونگمکرانگوادرسيبيسيبيزوبرخشانکوتهکوتهچمنپشينقلعو عبداللہاسلام آبادازاد جمو ۽ کشميرمیرپورمیرپورکوتليبهمبرمُظفّرآبادمُظفّرآبادنيلمهتیان بالاپونچھپونچھحویليسدھنوتيباغگلگت بالتستانگلگتگلگتبالتستانسکردوکھرمنگشگرروندوگانچھيدیامردیامر

 پاڪستان جا وڏا علائقا 
 وفاقي گاديءَ جو ھنڌ 
 اسلام آباد
 صوبا 
 پنجاب
 خيبر پختونخوا
 سنڌ
 بلوچستان
 گلگت بلتستان

 ٻيا علائقا 
 قبائلي علائقا
 آزاد ڪشمير

+ علائقا ۽ صوبا ضلعن جي تعداد بلوچستان صوبو  32 خيبر پختونخوا  26 پنجاب صوبو  36 سنڌ صوبو  24 اسلام آباد  1 قبائلي علائقا  7 قبائلي ايجنسيون  ۽ 6 سرحدي علائقا آزاد ڪشمير  10 گلگت بلتستان  9 پاڪستان 128 ضلعا، 7 قبائلي ايجنسيون، 6 لاڳاپيل قبائلي علائقا

 پاڪستان جي انتظامي ورھاست جو نقشو 

شمارانتظامي ايڪائيانگريزي نالوگاديءَ جو ھنڌآباديايراضي (ڪلوميٽر²)آباديءَ جي گھاٽائي(فرد في ڪلوميٽر²)نقشو1بلوچستانBalochistanڪوئيٽا4.8%39.3%18.9120px2خيبر پختونخواKhyber Pakhtunkhwaپشاور12.9%8.5%238.1120px3پنجابPunjabلاهور53.7%23.3%358.5120px4سنڌ Sindhڪراچي22.2%16.0%216120px5وفاقي گاديءَ جو ھنڌIslamabad Capital Territoryاسلام آباد0.6%0.1%888.8120px6قبائلي علائقاFederally Administered Tribal Areasپشاور2.3%3.1%116.7120px7آزاد ڪشميرAzad Kashmirمظفر آباد2.2%1.5%223.6120px8گلگت بلتستانGilgit–Baltistanگلگت1.3%8.2%24.8120pxپاڪستانPakistanاسلام آباد182,000,000881,889226.6/چورس ڪلوميٽر

ھيٺين تصوير پاڪستاني حڪومت جي نظام جي ڇھن سطحن جو تعين ڪري ٿي.

 لاڳاپيل مضمون 
 پاڪستان جا ضلعا پاڪستان جا تعلقا پاڪستان جا واھڻ پنجاب جا ضلعا پنجاب جا تعلقا پنجاب جا واھڻ سنڌ جا ضلعا سنڌ جا تعلقا سنڌ جا واھڻ خيبر پختونخوا کي ضلعا خيبر پختونخوا جا تعلقا خيبر پختونخوا جا واھڻ بلوچستان جا ضلعا بلوچستان جا تعلقا بلوچستان جا واھڻ گلگت بلتستان جا ضلعا گلگت بلتستان جا تعلقا گلگت بلتستان جا واھڻ آزاد ڪشمير جا ضلعا آزاد ڪشمير جا تعلقا آزاد ڪشمير جا واھڻ پاڪستان جو قبائلي ايجنسيون پاڪستان جون ڊويزنون پاڪستان جي انتظامي ايڪائين جا مخفف

 خارجي ڳنڍڻا 
 پنجاب حڪومت جي ويب سائٽ تي پنجاب جا ضلعا
 پاڪستان جي وزارتِ اطلاعات ۽ نشريات تي ضلعا 
 وفاقي ادارو براءِ شماريات، پاڪستان جي انتظامي ورھاست

 حوالا 

زمرو:پاڪستان
زمرو:ايشيا جي ملڪي ھيٺين ورھاست
انتظامي ورھاست
زمرو:پاڪستان جي انتظامي ورهاست جي فهرست
پاڪستان جي ھيٺين ورھاست
زمرو:پاڪستان سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:پاڪستاني جاگرافيءَ سان لاڳاپيل فھرستون
زمرو:ملڪي ورھاستن جون فھرستون