ڀونء چمپا

ڀونء چمپا (Koempferia) هڪڙو ننڍڙو ٻوٽو آهي، جو بلڪل زمين سان لڳو رهندو آهي. تنهنڪري جيسين ڪونڊيءَ ۾ رکيل نه هوندو، تيسين ڏسڻ ۾ نه ايندو. نومبر ۾ هن جا پن سڙي ڇڻي پون  ٿا. وري جڏهن هي اپريل ۾ گل ڪري چُڪي ٿو، تڏهن ٻاهر نڪرن ٿا. گل جا ٻه پن اڇا ۽ به ڳُوڙها ڳاڙها ٿا ٿين. گل زمين کان ٻه ٽي انچ مٿي مس بيهندا آهن. هڪٻئي پٺيان گهاٽ ڪري پيا نڪرندا آهن. صبح جو ٿڙن ۽ سانجهين جو ڪومائجن. منجهانئن ڏاڍي خوشبوءِ اٿندي آهي. چمپا گل ٻئي هنڌ ڏنو ويو آهي. هن کي زمين سان لڳي بيهڻ ڪري ڀؤن چمپا چون ٿا. هن جا به گهڻا ئي قسم آهن. هن ذات جو انگريزيءَ ۾ ڪتابي نالو آهي ڪِيمپفريا، هن جماعت ۾ هڪڙو ٻيو ٻوڙو آهي، جو ٽي فوٽ وڏو ٿيندو آهي ۽ بلڪل اڇا گل ڪندو آهي؛ جي تمام خوشبودار ٿيندا آهن. انهن کي انگريزيءَ ۾ گارلنڊ فلائوئر (يعني هار جو گل) ۽ دکنيءَ ٻوليءَ ۾ هيم چمپا يا سنتوڪ چوندا آهن. هنن مان ڪي پيلا گل به ڪندا آهن.
چَوڙَ به هن ذات مان آهن ۽ پيلا گل به ڪندا آهن.ڪتاب: باغ ۽ باغباني؛ ليکڪ: مرزا قليچ بيگ؛ايڊيشن:1960؛پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو

 حوالا