رگ ويد

رگ ويد (؛
(Sanskrit:ऋग्वेद)
رگ جي معني آھي: تعريف، چمڪderived from the root
   praise", cf. Dhātupātha 28.19. Monier-Williams translates "a Veda of Praise or Hymn-Veda" ءويدا جي معني آهي: ڄاڻ. هزارين سال اڳ سنڌو درياهه جي ڪناري تي لکيل مذهبي رچنائن جي چئن مجموعن: ”رگ ويد“، ”سام ويد“، ”يجر ويد“ ۽ ”اٿر ويد“ مان پهريون مجموعو آهي. رگ ويد ۾ ڏھ هزار منتر يا مناجاتي گيت آهن. اهو ويد مڪمل نظم جي صورت ۾ آهي، جنهن ۾ هندن جي خدائن جي تعريف ۽ بزرگيءَ متعلق گيت جمع ڪيا ويا آهن ۽ ديوتائن کي مخاطب ڪري کانئن دعائون طلب ڪيون ويون آهن. رگ ويد باقي سڀني ويدن ۾ سڀ کان پراڻو آهي. هن ويد ۾ سنڌو درياهه ۽ سنڌ جو ذڪر پڻ ملي ٿو..ڪتاب:ادبي اصطلاحن جي تشريحي لغت؛مرتب: مختيار احمد ملاح؛پبلشر:سنڌ لئنگئيج اٿارٽي

رڳ ويد يا رگ ويد (Ragg Ved or Rug Veda) سناتن ڌرم يا هندو ڌرم جو حصو آهي. اٿر ويد چئن ويدن مان آخري يعني چوٿون ويد. آڳاٽي ۾ آڳاٽو رگ ويد، اُن کان پوءِ يجر ويد ۽ سام ويد، اهم ڌرمي گرنٿ آهن. جڏهن ته چوٿون نمبر اٿر ويد پوئين دور جو ويد آهي، جنهن ۾ ٽوڻا ڦيڻا ۽ منتر شامل آهن.

رڳ ويد مقدس ۾ بيان ڪيل آهي ته،

<center>
سنڌ گهوڙن ۾ شاهوڪار آهي،

رٿئن ۾ شاهوڪار، ڪپڙن ۾ شاهوڪار،

عاليشان هيرن جواهرن ۾ شاهوڪار،

کائڻ پيڻ ۾ شاهوڪار ۽

هن سنڌو جا ڪپر سُرهن گلن سان ڀريا پيا آهن.

(رڳ ويد، منڊل 10)</center>رگ وید - آزاد دائرۃ المعارف، ویکیپیڈیابربادی انڈس ڈیلٹا کا مقدر کیوں بنی؟ - Pakistan - Dawn News

رگ ويد جي ٻولي ۽ پارسين جي زنداوستا جي ٻولي هڪ ٻئي کي بلڪل ويجهيون آهن. زنداوستا گهڻو پوءِ جو لکيل آهي ۽ ان جي ٻولي ڪيتريقدر قديم پارسيءَ جهڙي آهي.{ڪتاب: قديم سنڌ ؛ از: ڀيرومل مهرچند آڏواڻي ؛ چوٿون ايڊيشن 2004، پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو }

رگويد جا گيت

رِگ ويد جا حمديہ گيت قديم ترين زماني ۾ به قديم هندستانين جي تهذيب، رهڻي ڪهڻي، هنر، صنعتن، جنگين ۽ فتوحات جي هڪ وفادار تصوير محفوظ ڪن ٿا. رِگ ويد ۾ هزار کان وڌيڪ گيت شامل آهن، جيڪي فطرت جي ديوتائن کي مخاطب ڪري چيا ويا آهن، جهڙوڪ اگني (باهه)، اندر (مينهن جو ديوتا)، ورڻ (آسمان)، سَوِتا (سج) ۽ مروت (طوفاني هوائون) وغيره<A Brief History of Ancient and Modern India, by:Romesh Chunder Dutt, Calcutta, 1908, page 3 . جيتوڻيڪ عبادت فطرت جي قوتن ڏانهن ڪئي ويندي هئي، قديم هندستانين کي اها سمجهه هئي ته اهي سڀ قوتون هڪ ئي اعليٰ خدا سان وابسته آهن. رِگ ويد ۾ چيو ويو آهي:

رگويد ۾ پنجاب جي دريائن جو بار بار ذڪر ملي ٿو، جن کي گڏيل طور تي سپت سنڌو چيو ويو آهي، جن مان پهريون سنڌو (انڊس) ۽ آخري سرسوتي درياهه آهي. ان مان واضح ٿئي ٿو ته آريه نسل جي ماڻهن جي ابتدائي آبادڪاري انهن ٻن دريائن جي وچ واري علائقي ۾ ٿي هئي.

۔

 رگ ويد ۾ سنڌ ۾ آيل زلزلن جو ذڪر 
رگ ويد ۾ سپت سنڌو (Sapat Sindhu) (سنڌو ماٿر جي ستن دريائن واري ملڪ) جو ذڪر آهي، تنهن ۾ سنڌ جي حدن جو ذڪر نه ٿو ملي. رگ ويد جي منڊل 2، سوڪت 17 ۾ ڏهڪائيندڙ زلزلن جو ذڪر آهي، جن انهيءَ وقت ۾ ئي ملڪ جي طبعي صورت ۾ ڦيرو پئي آندو. رگ ويد کانپوءِ جي احوالن مان به ائين ظاهر آهي ته وقت بوقت زلزلن ۽ سنڌونديءَ جي ڦيرين گيرين ڪيئن ساوا پاسا سُڃا، ۽ سڃا پاسا ساوا ڪيا آهن. سنه 962ع ۾ اهڙو هڪ زلزلو آيو، جنهن بکر وارا ٽَڪَر به ٽوڙي ڇڏيا، ۽ الور ۽ ٻيا ڪيترا آباد شهر ويران ٿي ويا. سنڌونديءَ، جا الور واري ٽڪريءَ جي بنهه هيٺان وهندي هئي، تنهن پنهنجو رخ ئي ڦيرائي ڇڏيو. پڇاڙيءَ وارو زلزلو 1819ع ۾ ٿيو، جنهن سنڌ جي سڄي لاڙ واري ڀاڱي جي طبعي صورت ڦيرائي ڇڏي، ۽ ڪڇ جو رڻ، جنهن مان اڳي درياهه وهندو هو، ۽ راحموڪي بازار (Raahmoki Baazaar)، سنڌڙي ۽ ٻيا بندر به اُتي هئا، تن به پنهنجي سهڻي صورت ڦيرائي، ۽ برپٽ ٿي پيو.

 حوالا 

زمرو:ھندومت

زمرو:سنڌو ندي
زمرو:هندو لکتون
زمرو:ڪتاب مقدس