لنڊن

لنڊن (London) انگلينڊ ۽ برطانيا جو گاديءَ وارو ۽ سڀ کان وڏو آبادي وارو شهر آهي، جنهن جي آبادي لڳ ڀڳ 8.8 ملين آهي ۽ ميٽروپوليٽن علائقي جي لحاظ کان، 14.8 ملين جي آبادي سان مغربي يورپ جو سڀ کان وڏو شهر آهي. اهو ڏکڻ۔اوڀر انگلينڊ ۾ درياءِ ٿیمس جي ڪناري تي 50 ميل (80 ڪلوميٽر) جي مٿاڇري تي اتر سمنڊ تائين بيٺو آهي ۽ لڳ ڀڳ ٻن هزارن سالن کان هڪ وڏي آبادي رهي آهي.

لنڊن جو شهر، ان جو قديم بنيادي ۽ مالي مرڪز، رومن پاران لنڊنيم جي نالي سان قائم ڪيو ويو ۽ ان جي وچين دور جون حدون برقرار رکي ٿي.  ويسٽ منسٽر جو شهر، لنڊن جي شهر جي اولهه ۾، صدين تائين قومي حڪومت ۽ پارليامينٽ جي ميزباني ڪندو رهيو آهي. 19هين صديءَ کان وٺي، ”لنڊن“ جو نالو پڻ هن مرڪز جي چوڌاري ميٽروپوليس ڏانهن اشارو ڪري ٿو، تاريخي طور تي مڊلسڪس، ايسڪس، سري، ڪينٽ ۽ هارٽ فورڊ شائر جي ڪائونٽيز ۾ ورهايل آهي، جنهن ۾ سال 1965ع کان وٺي وڏي ۾ وڏو لنڊن شامل آهي، جيڪو 33 کان وڌيڪ مقامي اختيارين ۽ گريٽر لنڊن اٿارٽي طرفان هلائي رهيو آهي.

دنيا جي وڏن عالمي شهرن مان هڪ جي حيثيت سان، لنڊن دنيا جي آرٽ، تفريح، فيشن، ڪامرس، فنانس، تعليم، صحت، ميڊيا، سائنس، ٽيڪنالاجي، سياحت، ٽرانسپورٽ، ۽ مواصلات تي مضبوط اثر وجهي ٿو.; ; ;  لنڊن اسٽاڪ ايڪسچينج مان اسٽاڪ لسٽن جي بریگزٽ کان پوءِ نڪرڻ جي باوجود، لنڊن يورپ جو سڀ کان وڌيڪ اقتصادي طور تي طاقتور شهر ۽ دنيا جي وڏن مالي مرڪزن مان هڪ آهي. اهو يورپ ۾ اعليٰ تعليمي ادارن جو سڀ کان وڏو مرڪز آهي، جن مان ڪجهه دنيا جا اعليٰ ترين تعليمي ادارا آهن:  قدرتي ۽ اپلائيڊ سائنسز ۾ امپيريل ڪاليج لنڊن، سوشل سائنسز ۾ لنڊن اسڪول آف اڪنامڪس، ۽ جامع يونيورسٽي ڪاليج لنڊن.; ;  اهو يورپ ۾ سڀ کان وڌيڪ گهميل شهر آهي ۽ ان جو ايرپورٽ سسٽم دنيا جو مصروف ترين شهری ايئرپورٽ سسٽم آهي. لنڊن انڊر گرائونڊ دنيا جو سڀ کان پراڻو تيز رفتار ٽرانزٽ سسٽم آهي. 

لنڊن جي مختلف ثقافتن ۾ 300 کان وڌيڪ ٻوليون شامل آهن. گريٽر لنڊن جي 2023ع جي آبادي صرف 10 ملين کان گهٽ آهي، ان کي يورپ جو ٽيون سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر بڻايو،  جيڪو برطانيه جي آبادي جو %13.4 ۽ انگلينڊ جي آبادي جو %16 کان وڌيڪ آهي. گريٽر لنڊن بلٽ اپ ايريا يورپ ۾ چوٿين نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو علائقو آهي، جنهن ۾ 2011ع جي لڳ ڀڳ 9.8 ملين آبادي آهن.  لنڊن ميٽروپوليٽن علائقو يورپ ۾ ٽيون نمبر تي سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو علائقو آهي، جنهن ۾ 2016ع جي لڳ ڀڳ 14 ملين آبادي آهن، لنڊن کي هڪ ميگا شهر بڻايو.

چار عالمي ورثو سائيٽون لنڊن ۾ واقع آهن: ڪيو باغن؛ لنڊن جو ٽاور؛ سائيٽ جنهن ۾ پيلس آف ويسٽ منسٽر، چرچ آف سينٽ مارگريٽ ۽ ويسٽ منسٽر ايبي شامل آهن ۽ گرين وچ ۾ تاريخي آبادي جتي رائل آبزرويٽري پرائم ميريڊين (°0 ڊگھائي) ۽ گرين وچ مين ٽائم جي وضاحت ڪري ٿي. ٻين نشانين ۾ شامل آهن بڪنگھم پيلس، لنڊن آئي، پڪاڊيلي سرڪس، سينٽ پال ڪيٿڊرل، ٽاور برج ۽ ٽرافلگر اسڪوائر. شهر ۾ برطانيه ۾ سڀ کان وڌيڪ ميوزيم، آرٽ گيلريون، لائبريريون، ۽ ثقافتي جڳهون آهن، جن ۾ برٽش ميوزيم، نيشنل گيلري، نيچرل هسٽري ميوزيم، ٽيٽ ماڊرن، برٽش لائبريري ۽ ڪيترائي ويسٽ اينڊ ٿيٽر شامل آهن. لنڊن ۾ منعقد ٿيندڙ اهم راندين جي واقعن ۾ شامل آهن ایف ای ڪپ فائنل، ومبلڊن ٽينس چيمپئن شپ ۽ لنڊن ميراٿون. اهو 2012 سمر اولمپڪس جي ميزباني تي ٽن سمر اولمپڪ گيمز جي ميزباني ڪرڻ وارو پهريون شهر بڻجي ويو.

نالو 
لنڊن هڪ قديم نالو آهي، جنهن جي تصديق پهرين صدي عيسويءَ ۾ ڪئي وئي، عام طور تي لاطيني شڪل ۾، لنڊنيم. نالي جي جديد سائنسي تجزين کي ابتدائي ذريعن ۾ مليل مختلف شڪلين جي اصليت جو حساب ڏيڻو پوندو: لاطيني (عام طور تي لنڊن)، پراڻي انگريزي (عام طور تي لنڊن)، ۽ ويلش (عام طور تي Llndein)، آوازن جي وقت جي حوالي سان ڄاڻايل ترقيات جي حوالي سان. انهن مختلف ٻولين ۾. اهو اتفاق آهي ته نالو انهن ٻولين ۾ عام Brythonic مان آيو. تازو ڪم نالي جي گم ٿيل ڪيلٽڪ فارم کي ٻيهر تعمير ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو * لنڊنجن يا ٻيو ڪجهه. اهو پوءِ لاطيني ۾ لنڊنيم جي طور تي ترتيب ڏنو ويو ۽ پراڻي انگريزي ۾ قرض ورتو ويو. 1889 تائين، "لنڊن" جو نالو سرڪاري طور تي صرف لنڊن جي شهر تي لاڳو ڪيو ويو، پر ان کان پوء اهو پڻ لنڊن جي ڪائونٽي ۽ گريٽر لنڊن جي حوالي ڪيو ويو آهي. 
تاريخ
جاگرافي 
انتظاميه
آبادي
معيشت 
ٽرانسپورٽ 
تعليم
صحت جي سار سنڀار
ثقافت
پڻ ڏسو

 خارجي ڳنڍڻا 

London.gov.uk – Greater London Authority
VisitLondon.com – official tourism site
Museum of London
London in British History Online, with links to numerous authoritative online sources
"London", In Our Time, BBC Radio 4 discussion with Peter Ackroyd, Claire Tomalin and Iain Sinclair (28 September 2000)

Category:London
Category:British capitals
Category:Capitals in Europe
Category:Greater London
Category:Port cities and towns in Southern England
Category:Staple ports
Category:Southern England
Category:1st-century establishments in Roman Britain
Category:Populated places established in the 1st century
Category:Capital cities in the United Kingdom

حوالا

زمرو:لنڊن
زمرو:راڄڌانيون
زمرو:وڏا شهر
زمرو:گڏيل بادشاھت
زمرو:يورپ جا شهر
زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون    
زمرو:گڏيل بادشاھت جا شھر
زمرو:انگلينڊ ۾ يونيورسٽي شهر