ملتان

ملتان پاڪستان جي صوبي پنجاب جو ھڪ شھر جيڪو درياء چناب جي ڪناري تي واقع آھي. ھي شھر ملتان ڊويزن ۽  ملتان ضلعي جو صدر مقام پڻ آهي ۽ آبادي جي لحاظ کان پاڪستان جو ستون نمبر وڏو شهر آهي http://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//tables/POPULATION%20SIZE%20AND%20GROWTH%20OF%20MAJOR%20CITIES.pdf ھي شھر ڏکڻ پنجاب جو سڀ کان وڏو معاشي ۽ ثقافتي مرڪز آھي. قديم دؤر ۾ ھتي سج جي ديوتا جو مندر ھوندو ھو. ان مندر واري شھر جو سڪندراعظم بہ محاصرو ڪيو ھو. يارھين ۽ ٻارھين صدي ۾ ھي شھر اوليائن جو مرڪز بڻجي ويو جنھن ڪري ھن شھر تي اوليائن جي شھر جو نالو پئجي ويو.
سنڌ ۾  سومرن جي دور (1353ع-1050ع) ۾ سنڌ ۾ شامل هو.ھڪ روايت مطابق ملتان تي مالي (مالهي) قبيلي پٺيان نالو پيو. اول ماليتان سڏبو هو پر پوءِ بدلجي ملتان پڻجي ويو.https://www.google.com/#q=Multan

 ملتان جي تاريخ 
 عربن جو دؤر 

رحيمداد خان مولائي شيدائي مطابق: ملتان اڳ منصوره جي ماتحت هو، بعد ۾ هجري 3 صديءَ جي وچ ڌاري، آزاد رياست جي صورت اختيار ڪيائين. ملتان جي اسماعيلي عرب اميرن ماتحت هڪ ڳوٺ هئا ۽ شهر جي مندر بيت اللذهب مان هئي جي اميرن کي گهڻي آمدني هئي. جڏهن ڪو هندو راجا شهر تي ڪاهه ڪرڻ جو ارادو ڪندو هو ته، عرب امير بتخاني کي ڊاهڻ جي ڌمڪي ڏيندا هئا. غازي محمد بن قاسم هت جيڪا مسجد تعمير ڪرائي هئي، جا اموي يادگار هئي، ان کي جعلم بن شيبان بند ڪرائي ڇڏيو هو. بتخانو، جومحمد بن قاسم جي ڏينهن کان موجود هو، تنهن کي جعلم ڪيرائي هڪ جامع مسجد تعمير ڪرائي هئي، جنهن ۾ هن فاطمي خطبو جاري ڪيو هو. قنوج ۽ ديپالپور به هن رياست اندر هئا.تقويم البلدان: ابو الفدا، ص-350، پئرس.  جيئن اندلس ۾ عربن جي باهمي جنگين ڪري ڪجهه وت المراطين ۽ الموحدين حڪومتون ڪيون هيون، تيئن سنڌ تي به ڪجهه وقت پوئين زماني ۾ هبارين، بنو ڪنده ۽ بنو منبه وارن حڪومتون ڪيون.ڪتاب جو  نالو ؛  جنت السنڌ
تصنيف؛
رحيمداد خان مولائي شيدائي
ايڊيشن؛
پهريون 2000، ٻيون 2006ع
ڇپائيندڙ؛

سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچي 

 حوالا 

زمرو:پاڪستان جا شهر
زمرو:پنجاب، پاڪستان
زمرو:پاڪستان ۾ تصوف
زمرو:پاڪستان ۾ اسماعيلي