پنجاب مسلح بغاوت

ڀارتي پنجاب ۾ سکن جي مسلح تحريڪ سن 70 جي ڏھائي ۾ شروع ٿي جڏھن ڪجهه سکن خالصتان سان گڏ مسلح تحريڪ جي طرف رجوع ڪيو۔ ھن تحريڪ جون وجھون پيچيده آھن جن جي سببن ۾ سک مت ،پنجابي ٻولي ۽ 1947ع کان ڀارتي حڪومتي جماعت ڪانگريس جي ھن علائقي جي طرف غلط ورتاءُ ھو۔ پنجاب ۾ اھي تمام اسڪول جيڪي پنجابي ٻارن کي ھندي پڙھائيندا آھن اھڙن جي سک اڳواڻ مخالفت ڪندا آيا آھن۔.

ھن ضمن ۾ پنجاب ۾ پنجابي صبح  عوامي تحريڪ ھلائي وئي جنھن جو مقصد ھندي کي ھٽائي ڪري ان جي جڳھ تي رياست ۾ پنجابي کي نافذ ڪرڻ ھو۔14 اپریل 1955ع ۾ حڪومت ان تي پابندي مڙھي ڇڏي۔65 جي پاڪ ڀارت جنگ کان بعد 66 ۾ پنجابي کي ھي درجو ڏنو ويو جڏھن ھن رياست کي وڌيڪ ورھائي ڪري ھماچل پرديش ۽ ھرياڻہ رياست بڻايون ويون۔ پر ان سان ھن تحريڪ ۾ ڪا گھٽتائي نہ آئي سکن ھڪ نئين تحريڪ جنھنجو مقصد ھر رياست ۾ سک مت کي بطور مذھب قبول ڪرڻ ھو ھلائي  پر انجي مخالفت مرڪزي حڪومت ڪئي۔ نتيجي ۾ سکن پھرين مارچ جو اعلان ڪيو جنھن ۾ ھزارين ماڻھو شامل ٿيا حڪومت بزور طاقت ھن مارچ کي روڪڻ جي ڪوشش جي ۽ ھزارين گرفتاريون ڪيون ويونHarnik Deol (2000).   جڏھن تہ سو کان وڌيڪ فوتگيون ٿيون Akshayakumar Ramanlal Desai (1 January 1991). ۽ ھڪ سک اڳواڻ بندر واري چيو تہ جيڪڏھن حڪومت ايئن مسئلو حل ڪرڻ چاھي ٿي تہ حالتون مسلح تحريڪ تائين وينديون۔حوالہ درکار؟

انکان بعد ھن سک اڳواڻ کي آپريشن بليو اسٽار ۾ گولڊن ٽيمپل امرتسر جيڪو سکن جو مقدس ماڳ آھي ۾ ماريو ويو ڪجهه ڏينھن بعد اندرا گانڌي  کي ان جي سک محافظ قتل ڪيو ان کان بعد ھن مسلح تحريڪ ۾ 1990ع تائين تيزي ڏٺي وئي۔Documentation, Information and Research Branch, Immigration and Refugee Board, DIRB-IRB. 

 پڻ ڏسو 
 1984ع جا سک مخالف فساد
 آپريشن بليو اسٽار
 تحريڪ خالصتان
 1991ع پنجاب قتل عام

 حوالا 

زمرو:انڊيا ۾ مذھبي اُڪسائيل ڏاڍائي
زمرو:ايشيا ۾ نسلي صفايو
زمرو:سک مت
زمرو:مذهبي تڪرارَ
زمرو:20ھين صدي جا تنازعا
زمرو:1990ع جي ڏھاڪي جا تنازعا