بڪرمي ڪئلينڊر

بڪرمي تقويم ھڪ شمسي تقويم آھي جيڪا ننڍي کنڍ پاڪستان ۽ ھندستان ۾ صدين کان رائج آھي۔

بڪرمي ڪلينڊر جيڪو راجہ بڪرم اجيت جي دور کان شروع ٿئي ٿو، ھن کي ديسیي سال يا جنتري به چوندا آھن۔ ھن شمسي تقويم ۾ سال ويساک جي مھيني کان شروع ٿئي ٿو۔

ٽي سو پنجھٺ (365) ڏينھن جي ھن ڪلينڊر جا نو مھينا ٽيھ (30) ڏينھن جا ٿين ٿا، ۽ ھڪ مھينو ويساک ايڪٽيھ (31) ڏينھن جو ٿئي ٿو، ۽ ٻه مھينا جيٺ ۽ ھاڙھ ٻٽيھ(32) ڏينھن جا ٿين ٿا۔

هندن جو تاريخي ڪيلينڊر، هڪ ڏينهن کي پهرن کانسواءِ گهڙين ۾ به ورهائي سگهجي ٿو. هڪ ڏينهن ۾ چوهٺ گهڙيون ٿينديون آهن. هڪ گهڙي ساڍي ٻاويهه منٽ تي مشتمل آهي

 بڪرمي مھينا (شمسي) 
 شمار  نالو  پنجابي گرمکي پنجابي شاھ مکي گريگورين مھينا 1  ويساک  ਵੈਸਾਖ  ويساکھی  وچ اپريل – وچ مئي 2  جيٺ  ਜੇਠ  جیٹھ  وچ مئي – وچ جون 3  ھاڙھ  ਹਾੜ  ھاڑھ  وچ جون – وچ جولاءِ 4  ساوڻ  ਸਾਵਣ  ساون  وچ جولاءِ – وچ آگسٽ 5  بڊو  ਭਾਦੋਂ  بادوں  وچ آگسٽ – وچ سيپٽمبر 6  اسو  ਅੱਸੂ  اسوج  وچ سيپٽمبر – وچ آڪٽوبر 7  ڪاتڪ  ਕੱਤਕ  کاتک  وچ آڪٽوبر – وچ نومبر 8  مگھر  ਮੱਘਰ  مگھڑ  وچ نومبر – وچ ڊسمبر 9  پوھ  ਪੋਹ  پوه  وچ ڊسمبر – وچ جنورر 10  ماگھ  ਮਾਘ  ماگھ  وچ جنوري – وچ فيبروري 11  ڦڳڻ  ਫੱਗਣ  پھگن  وچ فيبروري – وچ مارچ 12  چيٽ  ਚੇਤ  چیت  وچ مارچ – وچ اپريل

 بڪرمي مھينا (قمري) 

 مھينو1چيٽ مارچ ۽ اپريل جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو2ويساک اپريل ۽ مئي جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو3جيٺ مئي ۽ جون جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو4ھاڙھجون ۽ جولاءِ جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو5ساوڻ جولاءِ ۽ آگسٽ جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو6بڊو آگسٽ ۽ سيپٽمبر جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو7اسو سيپٽمبر ۽ آڪٽوبر جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو8ڪتي يا ڪتڪ  آڪٽوبر ۽ نومبر جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو9مگھر نومبر ۽ ڊسمبر جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو10پوھ ڊسمبر ۽ جنوري جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو11مانگھ جنوري ۽ فيبروري جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو12ڦڳڻ فيبروري ۽ مارچ جي وچ ۾ اچڻ وارو مھينو
بڪرمي ڪلينڊر(جنتري) ۾ ھڪ ڏينھن جا اٺ پھر ٿيندا آھن، ھڪ پھر جديد گھڙي جي مطابق ٽن ڪلاڪن جو ھوندو آھي.

انھن پھرن جا نالا ھي آھن:

ڌمي ويل: صبح 6 بجي کان 9 بجي تائين جو وقت

ٻيپھري ويل : صبح جي 9 بجي کان ٻيپھري 12 بجي تائين جو وقت

پيشي ويل : ٻيپھري جي 12 بجي ڏينھن 3 بجي تائين جو وقت

ٻي/ديگر ويل: ٽيپھري 3 بجي کان شام 6 بجي تائين جو وقت

نماشا ںويل: رات جا پھريَان لمحا، شام 6 بجي کان وٺي ڪري رات 9 بجي تائين جو وقت

ڪفتان ويل: رات 9 بجي کان رات 12 بجي تائين جو وقت

اڌ رات ويل: رات 12 بجي کان سحر جي 3 بجي تائين جو وقت

اسر ويل: صبح جي 3 بجي کان صبح 6 بجي تائين جو وقت

لفظ " ويل/ويلا " وقت جي معنن ۾ ننڍي کنڊ جي ڪيترين ئي ٻولين ۾ ڳالھايو وڃي ٿو

 پڻ ڏسو 
 نانڪ شاھي ڪلينڊر
 پنجابي ڪلينڊر
 راجہ بڪرم اجيت

زمرو:پنجابي ثقافت
زمرو:سنڌي مهينا
زمرو:ڪلينڊر
زمرو:سنڌي ڪئلينڊر جا مهينا