اينڊروئيڊ

اينڊروئيڊ (، ) سمارٽ فونز ۽ ڊيسڪٽاپ ڪمپيوٽرن لاءِ لينڪس تي مبني هڪ آپريٽنگ سسٽم آهي. هي اوپن هينڊسيٽ اتحاد، گوگل ۽ چند ٻين واپاري اِدارن گڏجي تيار ڪيو. 
شروعات ۾ هِن آپريٽنگ سسٽم کي انڊرائيڊ ڪمپني طرفان ٺاهيو ويو. جنهن کي بعد ۾ 2005ع تي گوگل طرفان خريد ڪيو ويو. اينڊروئيڊ کي 2007 ۾ عوام ۾ ظاهر ڪيو ويو جڏهن ته ايڇ ٽي سي موبائيل ڪمپني طرفان سيپٽمبر 2008 ۾ متعرف ڪرايو ويو. اينڊروئيڊ جو هلندڙ ورجن 10.0 آهي جنهن کي اينڊروئيڊ 10 جو نالو ڏنو ويو آهي. جيڪو 3 سيپٽمبر 2019 ۾ متعرف ڪيو ويو. اينڊروئيڊ جي اوپن سورس ڪوڊ کي اينڊروئيڊ اوپن سورس پروجيڪٽ (اي او ايس پي) جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. جنهن کي اختياري اپاچي لائينس طرفان مليل آهي. 
تاریخ
اينڊروئيڊ انڪارپوريٽڊ متحده آمريڪا جي رياست ڪيليفورنيا ۾ 2003 ۾ قائم ٿِي جنهن کي 2005 ۾ گوگل خريد ڪيو هو. 
2007 ۾ اوپن هينڊسيٽ اتحاد نالي هڪ تنظيم سامهون آئي جنهن ۾ ڪُجهه واپاري ادارا بروڊڪام ڪارپوريشن، گوگل، ايڇ.ٽي.سِي، انٽيل، ايل.جي، مارويل ٽيڪنالاجي گروپ، موٽورولا، نويڊيا، والڪوم، سامسنگ اليڪٽرانڪس، سپرنٽ نيڪسٽل، ٽي_موبائل ۽ ٽيڪساس انسٽرومنٽس شامل هُئا
فيچرز
انٽرفيس
اينڊروئيڊ جو صارِف انٽرفيس سِڌي حرڪت تي مشتمل آهي، ٽَچ اِنپُٽ استعمال ڪرڻ مهل حقيقي دنيا جيان لڳندو آهي، جيئن اسڪرين تي پيل شين کي گھِلي ٻئي جاءِ تي منتقل ڪرڻ. 
ايپليڪيشنز
ايپليڪيشنز (ايپس) جيڪي اينڊروئيڊ ڊوائيس جي فنڪشن کي هلائن ٿيون، ”اينڊروئيڊ سافٽويئر ڊولپمينٽ ڪِٽ“ کي استعمال ڪندي لکيون ويون آهن، انکان علاوه ”جاوا“ پروگرامنگ ٻولِي کي پڻ اينڊروئيڊ تي مڪمل اختيار حاصل آهي. ايپليڪيشن ٺاهڻ لاءِ مختلف سافٽويئر استعمال ڪيا وڃن ٿا، ڊسمبر 2014 ۾ گوگل پاران ”اينڊروئيڊ اسٽوڊيو“ نالي هڪ سافٽويئر لانچ ڪيو ويو جيڪو اينڊروئيڊ ايپليڪيشن ٺاهڻ لاءِ   IntelliJ IDEA تي مشمل آهي. 
ورجن (نسخا)
اينڊروئيڊ جي ڊسمبر 2009 کان پوءِ ، سيپٽمبر 2015 جو اينڊروئيڊ ورجن 4.4 ”ڪِٽڪيٽ KitKat“ سڀ کان وڌيڪ مشهور اينڊروئيڊ ورجن آهي جيڪو 39.2% اينڊروئيڊ ڊوائسز ۾ موجود آهي. ٻئين نمبر تي ”جيلي بِينJelly Bean“ جا مختلف ورجن آهن (4.1–4.3.1).
هر اينڊروئيڊ ورجن کي الڳ نالو ڏنو ويندو آهي، اينڊروئيڊ جا سڀئي ورجن هيٺ ڏجن ٿا.
اينڊروئيڊ ایلفا
اينڊروئيڊ بِیٽا
اينڊروئيڊ 1.5 ڪپ ڪيڪ
اينڊروئيڊ 1.6 ڊونٽ
اينڊروئيڊ 2.0 ایڪلیر
اينڊروئيڊ 2.2 فرویو
اينڊروئيڊ 2.3 جنجربریڊ
اينڊروئيڊ 3.0 هني ڪومب
اينڊروئيڊ 4.0 آئس ڪريم سينڊوچ
اينڊروئيڊ 4.1 جیلي بین
اينڊروئيڊ 4.4 ڪِٽ ڪيٽ
اينڊروئيڊ 5.0 لالي پوپ
اينڊروئيڊ 6.0 مارشمیلو
اينڊروئيڊ 7.0 نگٽ
اينڊروئيڊ 8.0 اوريو
اينڊروئيڊ 9.0 پائي
اينڊروئيڊ 10.0 انڊرائيڊ 10

حوالا