موسيٰ خيل ضلعو

موسيٰ خيل ضلعو (اردو: ضلع موسی‌ خیل) پاڪستان جي صوبي بلوچستان جي لورالائي ڊويزن جو ھڪ ضلعو آھي.   موسيٰ خيل پاڪستان جي بلوچستان صوبي جي اتر اوڀر ۾ هڪ ضلعو آهي. اهو 1992 ۾ هڪ الڳ ضلعو بڻيو، ان کان اڳ اهو لورالائي ضلعي جي اندر هڪ تحصيل هو. موسيٰ خيل ضلعو هاڻي لورالائي ڊويزن جو حصو آهي، جيڪو ژوب ڊويزن کي ورهائڻ کان پوءِ ٺاهيو ويو هو.

موسیٰ خيل ضلعي جي تاريخ

1878–79ع جي افغان جنگ جي پهرين مرحلي کان پوءِ، گنڊمڪ جي معاهدي تحت انگريزن بلوچستان جي اترين علائقن تي ڪنٽرول قائم ڪيو. 1879ع کان 1884ع جي وچ واري عرصي دوران، انگريز حڪومت ڪهيتران ۽ موسیٰ خيل قبيلن تي پنهنجو اثر وڌائڻ لاءِ ڪوششون ڪيون، جيڪي هاڻوڪي مساخيل علائقي ۾ آباد هئا. 1884ع ۾ شاهه جهان جي اڳواڻيءَ ۾ ڪاڪڙ قبيلن پاران ڪيل حملن ۾ مساخيل قبيلي به حصو ورتو، پر ساڳئي سال ٿيل فوجي مهم جي پڄاڻيءَ تي مساخيل قبيلو برطانوي حڪومت آڏو هٿيار ڦٽا ڪيا. 1 نومبر 1887ع تي پورو علائقو سرڪاري طور برطانوي هندستان جو حصو قرار ڏنو ويو. 1890ع ۾ ژوب ايجنسي قائم ڪئي ويئي، جنهن سان گڏ موسیٰ خيل علائقو ان ۾ شامل ڪيو ويو. 1892ع ۾ موسیٰ خيل کي تعلقو (تحصيل) جو درجو ڏنو ويو، ۽ آڪٽوبر 1903ع ۾ ان کي لورالائي ضلعي سان منسلڪ ڪيو ويو. 1905ع ۾ موسیٰ خيل تعلقي ۾ ڪُل 61 ڳوٺ شامل هئا. 1901ع جي آدمشماري موجب، تعلقي جي ڪُل آبادي 15,537 هئي، جنهن مان 8,374 مرد ۽ 7,163 عورتون هيون. هتي رهندڙ اهم قبيلن ۾ شامل هئا: ايسوت: 1,941؛ 
جعفر: 1,026؛  پنري: 10,144 (جنهن ۾ موسیٰ خيل قبيلو 9,748 هو). موسیٰ خيل قبيلي جون اهم شاخون بيلخيل (7,662) ۽ لهرزئي (2,086) هيون. ان کان علاوه، سيد گهرشن قبيلي جا 271 فرد پڻ آباد هئا. هن علائقي ۾ ڳالهائي ويندڙ مکيه ٻولي پشتو هئي.موسیٰ خيل، 1 جنوري 1992ع تائين لورالائي ضلعي جو تعلقو رهيو. ان تاريخ تي لورالائي ضلعي کي ٽن الڳ ضلعن، لورالائي، موسیٰ خيل ۽ برکھان،  ۾ ورهايو ويو، جنهن کان پوءِ موسیٰ خيل کي باضابطه طور ضلعي جو درجو ڏنو ويو.

انتظامي تقسيم

موسیٰ خيل ضلعو پنج تحصيلن ۾ ورھايل آھي.
 تحصيل  علائقو 
(km²) آبادي
(2023) گھاٽاڻ 
(ppl/km²)

(2023) تعليمي شرح 
(2023) يونين ڪاؤنسلون دروگ تحصيل30121,79272.4065.37%...ڪنگري تحصيل3,68333,6189.1345.37%...موسیٰ خيل تحصيل65849,80975.7034.51%...تيار اسوٽ تحصيل.........24.71%...توئسر تحصيل53956,818105.4126.06...

خارجي ڳنڍڻا

</div>
حوالا

زمرو:موسي خيل ضلعو
زمرو:بلوچستان جا ضلعا
زمرو:پاڪستان جا ضلعا