محمد الادريسي

ابو عبدالله محمد الادريسي (؛ لاطيني: Dreses) عرب جو مشهور مؤرخ ۽ جاگرافيدان هو، محمد الادريسيءَ جي نالي سان به سڏيو ويو، سبته (Ceuta)، المغرب (موجودہ اسپین) ۾، 492 ھجری/1099عیسوی ۾ ڄائو. قرطبه، اندلس (اسپين) ۾ تعليم حاصل ڪيو. آفريڪا ۽ يورپ جي ڪيترن ئي ملڪن جي سياحت ڪيائين ۽ اتان ڪارآمد معلومات حاصل ڪيائين. آخرڪار صقليه (Scisly) جي نارمن بادشاھه راجر ٻئين کيس پنهنجي راڄڌاني پاليرمو ۾ گهرايو. ادريسيءَ سندس فرمائش تي دنيا جو نقشو ۽ مفصل جاگرافي ”نزهت المشتاق“ جي نالي سان تصنيف ڪئي، جيڪا هڪ مستند ڪتاب جي حيثيت سان صدين تائين مشرق ۽ مغرب ۾ مقبول رهي. هن چانديءَ جو هڪ ائٽلس (ڪرو) ٽيبيولا روجيريانا (Tabula Rogeriana) به ٺاهيو هو. سال 549 ھجری/1154ع ۾ وفات ڪيائين.ادريسي : (Sindhianaسنڌيانا)
شروعاتي زندگي 
 thumb | 220x124px | right | ادريسي

الادريسي اتر آفريڪا ۽ الاندلس جي حمود خاندان ۾ پيدا ٿيو. مڃيو وڃي ٿو ته الادريسي سال 1100ع ۾ سيوٽا شهر ۾ پيدا ٿيو، جيڪو ان وقت الموراودون جي قبضي ۾ هو، جتي هن جو ڏاڏو حمود ملاقہ جي زوال کان پوءِ غرناطہ جي زريون ڏانهن آباد ٿيڻ تي مجبور ٿي ويو هو. هن پنهنجي شروعاتي زندگيءَ جو گهڻو حصو اتر آفريڪا ۽ الاندلس (ان وقت جو مسلم اسپين ۽ پرتگال) جي سفر ۾ گذاريو ۽ لڳي ٿو ته هن ٻنهي خطن بابت تفصيلي ڄاڻ حاصل ڪئي آهي. هن اناطوليا (موجودہ ترڪي) جو دورو ڪيو جڏهن هو 16 سالن جو هو. هن قرطبہ جي يونيورسٽي ۾ پڙهيو. هن جا سفر هن کي يورپ جي ڪيترن ئي حصن ۾ وٺي ويا جن ۾ پرتگال، پائيرینيز، فرينچ ائٽلانٽڪ ساحل، هنگري ۽ جورويڪ (هاڻي يارڪ جي نالي سان مشهور آهي). 
ٽئبولا روجيريانا

نزهت المشتاق 
طبي لغت
مشهور ثقافت ۾
 طارق علي جي ڪتاب ”پالرمو ۾ سلطان“ ۾ بنيادي ڪردار الادريسي هو. 
 ڪرول سيزمانوسڪي جي سال 1926ع جي اوپيرا، "ڪنگ راجر" ۾ الادريسي هڪ اهم ڪردار آهي. 
 الادريسي زين جوخدار جي ناول "دي ميپ آف سالت اینڈ استار" ۾ هڪ مددگار ڪردار آهي.
 سال 2019ع ۾، فيڪٽم فائونڊيشن الادريسي جي دنيا جي نقشي، بوڊليان لائبريري ۾ موجود نقشن جي بنياد تي نزهت المشتاق جي ڪاپي، جي هڪ تشريح، هڪ سلور ڊسڪ 2 ميٽر قطر جي تيار ڪئي. 
گيلري

پڻ ڏسو

 البڪري 
 ابن جبير 
 ابو الصلت 
 نقشا نگاري جي تاريخ 
 اسلامي جاگرافي 
 سائنسدانن جي فهرست

خارجي لنڪس
.
 Britannica
 Online exhibition, Bibliothèque nationale de France (French)
 Idrisi's world map, Library of Congress.  Konrad Miller's 1927 consolidation and transliteration, with high-resolution zoom browser.
Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries High resolution images of works by al-Idrisi in .jpg and .tiff format.
 IDRISI GIS home page 
 "Travels into the Inland Parts of Africa: Containing a Description of the Several Nations for the Space of Six Hundred Miles up the River Gambia" features English translations of work by al-Idrisi. The manuscript dates from 1738.
 Original Nuzhatul Mushtaq text 

Category:Geographers of the medieval Islamic world
Category:People from Ceuta
Category:Hammudid dynasty
Category:1100 births
Category:1160s deaths
Category:Holy Land travellers
Category:Travel writers of the medieval Islamic world
Category:Kingdom of Sicily people
Category:Writers under the Almoravid dynasty
Category:12th-century Arab people
Category:12th-century travelers
Category:12th-century geographers
Category:Arab geographers

حوالا

زمرو:جاگرافيدان
زمرو:نقشا نگار
زمرو:شخصيتون
زمرو:1099ع جون پيدائشون
زمرو:1154ع جون وفاتون