سنڌ جا تعلقا

پاڪستان جو صوبي سنڌ انتظامي لحاظ کان 29 ضلعن ۾ تقسيم آھي۔ ان ۾ ڪراچي ڊويزن جا 6 ضلعا پڻ شامل آھن. جيڪي ناظمن واري بلدياتي نظام متعارف ڪرائڻ وقت پنج ھئا ۽ اھي ھڪ شھري حڪومت ۾ تبديل ڪيا ويا ھئا. 2011 م انھن کي بحال ڪيو ويو ۽ 2013 م ڇھون ضلعو ڪورنگي پڻ قائم ڪيو ويو. سنڌ ماضيءَ ۾ برٽش انڊيا واري دؤر ۾ بمبئي پريزيڊنسي م شامل ڪئي وئي هئي جنھن ڪري سنڌ ۾ بمبئي جو روينيو ڪوڊ لاڳو ٿيو ھو جنھن ۾ ضلعي تقسيم جن سب ڊويزنن ۾ ۾ ڪئي وئي ھئي انھن کي تعلقو سڏيو ويندو هو. تعلقن واري تقسيم انڊيا جي ٻين مختلف رياستن ۾ پڻ ھئي. پر ساڳئي وقت برٽش انڊيا م ڪجهه رياستن م ان تقسيم کي تحصيل جو نالو ڏنو ويو ھو. پاڪستان ٺھڻ بعد بہ سنڌ م بمبئي وارو روينيو ڪوڊ جاري رھيو جنھن کي بعد م سنڌ روينيو ڪوڊ ۾ تبديل ڪيو ويو ء اھڙي طرح تعلقي ۽ ديھن وارو نظام سنڌ ۾ برقرار رھيو ۽ اڃان تائين جاري آهي. پاڪستان جي ٻين صوبن م صورتحال برٽش انڊيا واري دؤر کان وٺي مختلف رھي. انھن م تعلقي ۽ ديھن وارو نظام نہ ھيو ۽ انھن م شروع کان ئي ضلعي تقسيم تحصيلن ۽ موزن جي نالن سان ٿيل ھئي جنھن ڪري پنجاب ، خيبرپختونخوا ء بلوچستان م تحصيلي نظام قائم آهي. پاڪستان ۾ رڳو سنڌ م تعلقا ۽ باقي پاڪستان ۾ تحصيلون آھن

مجموعي طور تي سنڌ ۾ 138 تعلقا  آھن۔ ھيٺ سنڌ جي تمام ضلعن ۽ انھن جا تعلقا ڏنل آھن:
شمار  ضلعو تعلقن جو تعداد  تعلقا   ضلعي صدر مقام 1حيدرآباد4 سٽي 
  حيدرآباد ٻهراڙي تعلقو 
  قاسم آباد 
 لطيف آبادحيدرآباد2 ٽنڊو محمد خان3 ٽنڊو غلام حيدر   
 ٽنڊو محمد خان   
 بلڙي شاھ ڪريمٽنڊو محمد خان3ٽنڊوالھيار3 جھنڊو مري
 ٽنڊوالھيار   
 چمبڙٽنڊوالهيار4مٽياري3 مٽياري   
 ھالا
 سعيد آبادمٽياري5بدين5 بدين   
 ماتلي   
 شھيد فاضل راهو تعلقو 
 تلھار 
 ٽنڊو باگوبدين6دادو4 دادو   
 جوھي
 ميھڙ
 خيرپور ناٿن شاھدادو7ڄامشورو4 سيوھڻ   
 ٿاڻو بولا خان    
 ڪوٽڙي  
 مانجھندڄامشورو8گھوٽڪي5 گھوٽڪي   
 اوٻاوڙو   
 خانڳڙھه
 مير پور ماٿيلو  
 ڏھرڪيميرپور ماٿيلو9جيڪب آباد3 جيڪب آباد  
 ڳڙھي خيرو
 ٺلجيڪب آباد10ڪشمور3 ڪشمور   
 ڪنڌڪوٽ   
 تنگواڻيڪنڌ ڪوٽ11ٺٽو4 ٺٽو   
 ميرپور ساڪرو   
 گھوڙاٻاڙي  
 ڪيٽي بندر ٺٽو12 سجاول5 سجاول   
 جاتي  
 شاھ بندر  
 کارو ڇاڻ  
 ميرپور بٺورو13خيرپور8 خيرپور  
 نارو   
 ڪوٽ ڊيجي  
 سوڀوديرو  
 ٺري ميرواھ   
 ڪنگري   
 فيض گنج   
 گمبٽ]خيرپور 14لاڙڪاڻو5 لاڙڪاڻو سٽي تعلقو
 لاڙڪاڻو تعلقو   
 رتوديرو تعلقو  
 ڏوڪري تعلقو   
 باقراڻي تعلقولاڙڪاڻو15قمبر شھدادڪوٽ7 قمبر  
 شھدادڪوٽ
 وارھ   
 ميروخان 
 قبو سعيد خان  
 نصير آباد
 سجاول جوڻيجوقمبر16 ميرپورخاص7 
 ميرپورخاص تعلقو 
 سنڌڙي تعلقو
 ڪوٽ غلام محمد تعلقو
 جھڏو تعلقو
 ڊگھڙي تعلقو
 حسين بخش مري تعلقو
 شجاع آباد تعلقوميرپور خاص17نوشهرو فيروز6 نوشھرو فيروز   
 ڀريا   
 مورو   
 ڪنڊيارو  
 محراب پور  
 پڊعيدن"پڊعيدن کي تعلقي جو درجو ڏنو ويو" (اردو ۾)، روزنامہ جنگ، 9 مارچ 2010ع. نوشھرو فيروز  18شھيد بينظير آباد5 نوابشاھ  
 سڪرنڊ   
 دوڙ
 قاضي احمدنوابشاھ شھر19سانگھڙ6 سانگھڙ   
 ڄام نواز علي 
 شھدادپور  
 کپرو   
 سنجھورو  
 ٽنڊو آدمسانگھڙ20شڪارپور4 شڪارپور  
 لکي غلام شاھ  
 خانپور   
 ڳڙھي ياسينشڪارپور21سکر5 سکر تعلقو  
 سکر سٽي
 روھڙي  
 پنوعاقل  
 صالح پٽسکر22ٿرپارڪر4 ڏيپلو  
 ڇاڇرو  
 مٺي   
 ننگرپارڪرمٺي23عمرڪوٽ4 پٿورو 
 عمرڪوٽ  
 سامارو   
 ڪنريعمرڪوٽ24ڪراچي ويسٽ7 بلديا سب ڊويزن  
 سائيٽ سب ڊويزن 
 مومن آباد سب ڊويزن 
 اورنگي سب ڊويزن 
 منگھو پير سب ڊويزن 
 هاربر سب ڊويزن 
 ماڙي پور سب ڊويزن25ڪراچي سائوٿ5 لياري سب ڊويزن 
 گارڊن سب ڊويزن 
 آرام باغ سب ڊويزن 
 صدر سب ڊويزن 
 سول لائين سب ڊويزن26ڪراچي سينٽرل5 نارٿ ناظم آباد 
 نيو ڪراچي 
 گلبرگ ٽائون 
 لياقت آباد 
 ناظم آباد27 ملير6 بن قاسم سب ڊويزن
 ابراهيم حيدري سب ڊويزن 
 گڏاپ سب ڊويزن 
 شاھ مريد سب ڊويزن 
 ايئرپورٽ سب ڊويزن 
 مراد ميمن سب ڊويزن28ڪورنگي4 شاھ فيصل سب ڊويزن 
 ماڊل ڪالوني سب ڊويزن 
 لانڍي سب ڊويزن 
 ڪورنگي سب ڊويزن29ڪراچي ايسٽ4 فيروز آباد سب ڊويزن 
 جمشيد ڪواٽرز سب ڊويزن 
 گلشن اقبال سب ڊويزن 
 گلزار هجري سب ڊويزن

 لاڳاپيل مضمون 
 سنڌ جا ضلعا
 پنجاب جا تعلقا
 بلوچستان جا تعلقا
 خيبرپختونخوا جا تعلقا
 آزاد ڪشمير جا تعلقا
 گلگت بلتستان جا تعلقا
 پاڪستان جا ضلعا
 پاڪستان جون ڊويزنون

حوالا

زمرو:سنڌ جا تعلقا
زمرو:پاڪستان جا تعلقا
زمرو:سنڌ جي سياسي جاگرافي
زمرو:سنڌ جي انتظامي ورهاست
زمرو:پاڪستان جي چوٿين درجي جي انتظامي ورھاست