مولانا محمد عاقل

مولانا محمد عاقل لائبريري
مولوي محمد عاقل ولد آخوند الله نواز سومرو، تعلقي لاڙڪاڻي جي ڳوٺ ”عاقل خالد“ ۾، سال 1851ع ڌاري ڄائو. عربي، فارسي ۽ سنڌيءَ ۾ وڏو ماهر هو. اردو، سرائڪي ۽ هندي ٻوليون به ڄاڻندو هو. جوانيءَ ۾ پير ڳوٺ ۾ رهيو ۽ پير حزب الله شاهه جي ڳچ وقت خدمت ڪيائين. شعر چوڻ جو شوق هوس. پهريائين فارسيءَ ۾ ۽ پوءِ سنڌيءَ ۾ طبع آزمائي ڪيائين.
سال 1882ع ۾، پير ڳوٺ ڇڏي، لاڙڪاڻي واپس پهتو، ۽ ڍڪ بازار ۾ ڪتابن جو دوڪان کوليائين. نهايت نيڪ ۽ سڌوسنئون مسلمان هو، ۽ تيري ميريءَ مان نه ڄاڻندو هو. اڪثر مطالعي ۾ منهن هوندو هوس ۽ ڪافي ڪتاب لائبريريءَ ۾ جمع ڪيا هئائين. معلوم ٿئي ٿو، ته وٽس ستن - اٺن سون تائين ڪتاب موجود هئا، جن ۾ فارسي ۽ عربي ڪتابن جو ڳاڻيٽو زياده هو. پڇاڙي ۾ مالي پريشانين سببان ڪتاب وڪرو ڪري حياتيءَ جو سفر اڳتي ڪندو رهيو. آخر نوي ورهين جي عمر ۾ تاريخ 6 سيپٽمبر 1941ع تي راهه رباني ورتائين.
مولانا صاحب آزاديءَ جي تحريڪ ۾ به سرگرم حصو ورتو. ”الوحيد“ (ڪراچي) ۾ اڪثر سندس شعر ڇپجندو رهندو هو. کيس عبدالفتاح ”عبد“، عبدالحق ”زيب“ ۽ غلام سرور ”سرور“ نالي فرزند ٿيا، جيڪي ٽئي بلند پايه شاعر ٿيا. ”عبد“ ۽ ”سرور“ فوت ٿي ويا آهن، ”زيب“ زنده آهي ۽ حيدرآباد ۾ رهي ٿو ۽ صحافت سان وابسته آهي.لاڙڪاڻي ضلعي جا ڪتبخانا-- ميمڻ عبدالغفور سنڌي ؛ رسالو:مهراڻ؛ 1984جلد 33 ڇپيندڙ: سنڌي ادبي بورڊ

 حوالا