عامل

ھندو کتري، جي اصل پنجاب کان آيا ۽ ڪلھوڙن ۽ ميرن جي ڏينھن ۾ وٽن ملازم رھيا ۽ لکپڙھ جو ڪم ڪندا ھئا ۽ تنھنڪري ديوان ۽ منشي سڏبا ھئا. سرڪاري ڪمن ۾ رھڻ ڪري عامل سڏڻ ۾ آيا. ھنن مان ديوان گدومل مشھور ٿي گذريو، جنھن جو ذڪر مٿي آيو آھي. اڪثر حيدرآبادي عامل آھن، جي پھرين خدا آبادي ھئا. سيوھڻ ۾ به عامل آھن، جن مان گھڻا لالا آھن. ٽلٽيءَ ۾ به آھن.قديم سنڌ -ان جا مشهور شهر ۽ ماڻهو. مصنف: مرزا قليچ بيگ. ايڊيشن: چوٿون 1999ع. ڇپائيندڙ: سنڌي ادبي بورڊ ڄام شورو عامل سنڌي هندو سماج جي هڪ نمايان ذيلي ذات آهي، جيڪا 1947ع جي ورهاڱي کان اڳ برطانوي دور ۾ سنڌ اندر سرڪاري خدمتن ۾ پنهنجي اهم ڪردار سبب سڃاتي ويندي هئيA DICTIONARY  OF  SINDHI : Jt.  LITERATURE  MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:2.

تاريخي ڪردار

برطانوي راڄ دوران عاملن انتظامي نظام ۾ منتظم، ڪلارڪ ۽ عملدار طور خدمتون سرانجام ڏنيون. تعليم ۽ خواندگيءَ ۾ برتري سبب، جيڪي برطانوي پاليسين تحت کين حاصل ٿيون، اهي آمدني گڏ ڪرڻ، عدالتي شعبن ۽ مڪاني حڪومتن ۾ اهم عهدن تي مقرر ٿيا. گهڻن موقعن تي عامل برطانوي اختيارين ۽ مقامي آبادي جي وچ ۾ واسطي جو ڪردار ادا ڪندا هئا.

سماجي پسمنظر

هي طبقو گهڻو ڪري شهري ۽ پيشاورانه نوعيت جو هو، جيڪو سنڌي هندن جي زرعي يا واپاري ڀائيبند برادريءَ کان الڳ سڃاڻپ رکندڙ هو. ورهاڱي کان اڳ ڪراچي ۽ حيدرآباد جهڙن شهرن ۾ عاملن کي سماجي ۽ معاشي حيثيت حاصل هئي، ۽ انهن تعليمي ادارن، ڪاليجن، اسپتالن ۽ ٻين عوامي سهولتن جي قيام ۾ به حصو وڌو. ورهاڱي کان پوءِ لڏپلاڻ سبب عامل مختلف ڀارتي شهرن ۾ وڃي آباد ٿيا، جتي هنن ادب، تنظيمڪاري ۽ برادريءَ جي گڏيل ڪوششن وسيلي پنهنجي ثقافتي سڃاڻپ ۽ روايتن کي زندهه رکيو.

 حوالا