ميرپور خاص

مير پور خاص (Mirpurkhas) شهر پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ميرپور خاص ڊويزن جي ضلعي ميرپور خاص جي ڏکڻ اولھ ۾ واقع ھڪ شھر ۽ ڊويزنل، ضلعي، سب ڊويزنل ۽ تعلقي جو صدر مقام آهي.  هي شهر انبن جي ڪري مشهور آهي. اڄڪلهه هي شهر سنڌ ۽ هند جي وچ ۾ هلندڙ ريل گاڏي جي مکيه اسٽيشن جي ڪري پڻ مشهور آهي.‎‎
ميرپور لفظ جي معني آهي ميرن جي سرزمين. اھو سنڌ جو پنجون وڏو شهر آهي، جنهن جي آدمشماري اٽڪل ۴۸۸.۵۶۰ آهي. هي شهر خاص طور انبن جي ڪري مشهور آهي، هتي هر سال انبن جو ميلو لگندو آهي جنهن کي مينگو فيسٽيول سڏيو ويندو آهي. جنهن ۾ هزارين قسمن جي انبن جي نمائش ٿيندي آھي.

280px|thumb|سترھين صدي جو تاريخي چتوڙي قبرستان

 تاريخ 

هن شهر جو بنياد مير ٺارو ٽالپور ۽ سندس فرزند، مير علي مراد ٽالپور سن 1806ع ۾ رکيو ۽ سندن رياست جو تختگاهه بڻايو
Ross David;The Land of the Five Rivers and Sindh, p. 33. The Lion's Last Roar  By A. B. Advani. M.A. LLB  (Read before 171c Si11dlz Hist01ical Society 011 25-2-43 ); SINDH OBSERVER Selection from the Journal of Sindh Historical Society; page 205; Edited by: Dr.Mubarak Ali. مرزا قليچ بيگ مطابق، "ميرپورخاص ڪو گهڻو جهونو شهر ناهي. سنه ۱۸۰۶ ۾ مير علي مراد خان ٽالپر ماڻڪاڻي ٻڌو ۽ اڃا انهيءَ جو اولاد اتي ٿو رهي. مير شير محمد خان جنهن دٻي وٽ انگريزن سان جنگ ڪئي، سو به انهن مان هو ۽ اتي جو ويٺل هو، سندس ڪوٽ هاڻي ڊهي ويو آهي. شهر کان اڌ ميل پنڌ تي ٻڌن جو قديم ڦٽل مندر آهي. جنهن کي ڪاهو جو دڙو چوندا آهن، ڇهين عيسوي صديءَ جو جڙيل ٿو ڏسجي."قديم سنڌ -ان جا مشهور شهر ۽ ماڻهو. مصنف: مرزا قليچ بيگ. ايڊيشن: چوٿون 1999ع. ڇپائيندڙ: سنڌي ادبي بورڊ ڄام شورو ايم ايڇ پنهور وري ان خيال جو ھو تہ ان شھر جو بنياد ڪلھوڙن جي دور ۾ پيو. ايم.ايڇ پنهور پنهنجي مضمون ۾ سن ۱۷۰۱ کان ۱۷۵۸ تائين قائم ٿيل ٽن وسندين (جنهن ۾ وارهه به اچي وڃي ٿو). جي باري ۾ لکي ٿو:
”ٿڌ واري زماني جي حرارت ۾ ٿوري تبديلي آئي، ڪجهه گرمي ٿي ۽ ڪلهوڙن پوکي راهي ڏهن لکن ايڪڙن مان وڌائي ٻاويهه لک ايڪڙ تائين پهچائي ۽ ماڻهن جي آبادي ۱۴ لکن مان وڌي وڃي ۳۰ لکن کي رسي. نوان شهر اُسريا، جن ۾ شهدادڪوٽ، قنبر، وارھ، ميهڙ، خيرپور ناٿن شاھ، ميرپور خاص، نئون خدا آباد (هالن جي ڀرسان)، شهدادپور، نوشهروفيروز،  خانڳڙھ (جيڪب آباد)، فتح ڳڙھ، جوهي، دوست علي، رتن ديرو (رتو ديرو) ۽ وڳڻ شامل هئا.{پنهور، ايم.ايڇ ]1/1996ع[، ٽماهي ”مهراڻ“صہ 35، سنڌي ادبي بورڊ ڄام شورو.} “
سن ۱۸۰۶ ۾ منڪاني ٽالپر پنهنجي شهر مان لڏي ميرپورخاص ۾ آيو ۽ هڪ تنظيم هلايائين جيڪا مير علي مراد ٽالپر جي اڳواڻي ۾ هلي. آخر ۾ سنڌ بمبئي جو حصو ٿي وئي ۽ ميرپور خاص ٿرپارڪر ضلعي جو حصو ٿي ويو ۽ ان ضلعي جو صدر مقام عمر ڪوٽ کي بڻايو ويو. سن ۱۹۰۰ ۾ جمڙائو ڪينال ٺهيو ۽ ۱۹۰۶ ۾ ميرپور خاص کي ضلعي صدر مقام بڻايو ويو. جڏهن ويهين صدي شروع ٿي تڏهن ميرپورخاص جي آدمشماري ۲.۷۸۷ هئي. ميرپورخاص جي ڪپھ جي صنعت ملڪ جي ڪاٽن انڊسٽري ۾ اھميت رکي ٿي.

 تعليم 
ميرپورخاص ۾ ڪيترا ئي اعليٰ تعليمي ادارا آهن.

سنڌ يونيورسٽي ڪيمپس

زيبسٽ ڪاليج

شاھ عبدالطيف ڪاليج

گورنمنٽ ماڊل ڪاليج

پبلڪ اسڪول ميرپورخاص

گورنمنٽ ابن رشد گرلس ڪاليج

محمد علي ميڊيڪل ڪاليججمالی

 آبهوا 
ميرپورخاص جي آبهوا تمام سٺي آهي هتي چارئي مندُون ٿينديون آهن.

 مذهب 
مسلمان؛ 66.37 سيڪڙو
هندو ؛ 32.73 سيڪڙو
ڪرسچن؛ 0.50 سيڪڙو
ٻيا ؛ 0.12 سيڪڙو

 آمدورفت 
ميرپورخاص کي روڊ ۽ ريل رستي رسي سگھجي ٿو.

پڻ ڏسو
 سنڌ
 لاڙڪاڻو
 شڪارپور
 جيڪب آباد
 سکر ڊويزن

سکر

گھوٽڪي

خيرپور

نوشهروفيروز

پراڻو نواب شاهه نئون بينظير آباد

حيدرآباد ڊويزن

حيدرآباد

دادو

بدين

ٺٽو

ميرپور خاص ڊويزن

ميرپور خاص

سانگهڙ

عمرڪوٽ

ٿر پارڪر

ڪراچي ڊويزن

ڪراچي

ڪراچي ڏکڻ

ڪراچي اولهه

ڪراچي اوڀر

ڪراچي ملير

 سنڌ جو نقشو

 خارجي ڳنڍڻا 
 بابت ويب سائيٽ
 تصويرن ۾

 حوالا 

زمرو:سنڌ جا شھر
زمرو:پاڪستان جا شهر
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون
زمرو:ڀونءِ ڀياس ۽ ڀونءِ نگاري