عربي ٻولي

عَرَبِي ٻولِي (اُچار: اَربِي ٻولِي، اردو: عَربِی، اَنگريزِي: Arabic، عربي: اَلعَرَبِيَّة) دُنيا جي مَشھُور تَرِين ٻولِين مان ھِڪ ٻولِي آھي.

عَرَبِي ٻولِيءَ جون ٽِي مَشهُور رَسم الخَط آهِن. خَط نَسخ، خَط ڪُوفِي ۽ خَط رُقعِي. عَرَبِي ٻولِي ٽِنَهي رَسم الخَط ۾ لِکَجي ٿي، پَر عَرَب گهَڻو ڪَري لِکَڻ لَاءِ خَط رُقعِي اِستعمَال ڪن ٿا.

عَرَبَن پَنهِنجي آئِيوِيٽا آرم مُلڪ سيميٽِڪ قَوم وارَن کان وَرتي، تَه اَڄ به ڏِسو ته عَرَبِيءَ ۾ سَڀ حَرف صَحِيح آهِن ۽ حَرف عِلت آهي ئِي ڪُونه. عربن کي جيڪي حرف صحيح اَرم ملڪ وارن وٽان مليا، تن مان ڪن جا منهن بند هئا، جي عربن کوليا. عَرَبِيءَ ۾ ڪي اُچار آهن، جي اَرم مان مليل آئيويٽا ۾ ڪين هئا، ته پنهنجي گهرج آهر ان ۾ اکر گڏيائون. مثلاً ب ۽ ت؛ ج، ح ۽ خ ساڳيءَ صورت وارا لفظ آهن، ته انهن ۾ نقطا هيٺ مٿي گڏي، پنهنجي آئيويٽا جا اکر وڌائي اٺاويهه ڪيائون. سنه 634-635ع ڌاري عربن ايران فتح ڪيو، ته اتي عَرَبِي ٻولِي ۽ عَرَبِي آئيويٽا چالو ٿي. ايراني ٻولِيءَ ۾ ڪي اهڙا اُچار آهن، جي عَرَبِيءَ ۾ ڪينهن، ته ايرانين عَرَبِي آئيويٽا ۾ پنهنجا ٻيا چار اکر ٺاهي وڌا، جنهن ڪري هينئر پارسي آئيويٽا ۾ بٽيهه اکر آهن. ڪابه ٻولِي حرف علت يا اعرابن کان سواءِ هلي ڪين سگهندي. سيميٽڪ قومن کي پڻي يا فنيشن لوڪن جي آئيويٽا مان اعرابون يا حرف علت نه مليا، ته هنن پنهنجو هوش هلائي، پنهنجي لاءِ هڪ سولي سهنجي واٽ گهڙي. مثلاً عَرَبِيءَ ۽ پارسيءَ ۾ ”ا، و ۽ ي“ اهي ٽي اکر جيتوڻيڪ حرف صحيح آهن، ته به پنهنجا اُچار اٿن، تنهن ڪري اهي ساڳيا اکر حرف علت ڪري به ڪم آڻڻ لڳا. ”الف“ مان ”اَ“، ”و“ مان ”اُ“ ۽ ”ي“ مان ”اِ“. اهي ٽي اعرابون ٺاهيائون. اهي ٽيئي ننڍي اُچار واريون اعرابون آهن، پر ٻولِيءَ ۾ ڊگها اُچار به کپن. انهيءَ اوڻائيءَ جي پورائي ڪرڻ لاءِ عرب لوڪ اهي ساڳيا ٽي ننڍا اچار ٻٽا ڪري ڪم آڻڻ لڳا. مثلاً عَرَبِيءَ ۾ لکن ”اادم“، جنهن جو اُچار آهي ”آدم“{ڪتاب: قديم سنڌ ؛ از: ڀيرومل مهرچند آڏواڻي ؛ چوٿون ايڊيشن 2004، پبلشر: سنڌي ادبي بورڊ ڄامشورو . ائين اَ + اَ = آ، اِ + اِ = اِي ۽ اُ + اُ = اُو

تفصيل

Arabic is 

عربي (اللسان اَلْعَرَبِيَّةُ) افرو ايشيائي ٻولي خاندان جي هڪ مرڪزي سامي ٻولي آهي ۽ بنيادي طور تي عرب دنيا ۾ ڳالهائي ويندي آهي. معيار جي عالمي تنظيم (ISO) عربي جي 32 قسمن کي ٻولين جو ڪوڊ تفويض ڪري ٿي، جنهن ۾ ادبي عربي جي  معياري شڪل به شامل آهي، جيڪا جديد معياري عربي جي نالي سان سڃاڻي وڃي ٿي ۽ ڪلاسيڪل عربي مان نڪتل آهي. هي فرق بنيادي طور تي لسانيات جي يورپي ماهرن ۾ موجود آهي، جڏهن ته عربي ڳالهائيندڙ پاڻ عام طور تي جديد معياري عربي ۽ ڪلاسيڪل عربي ۾ فرق نٿا ڪن، پر ٻنهي کي "اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلْفُصْحَىٰ" (فصيح عربي) يا صرف اَلْفُصْحَىٰ جي طور تي حوالو ڏين ٿا. 

گڏيل قومن جي ڇهن سرڪاري ٻولين مان هڪ، عربي ٻولي، انگريزي ۽ فرانسيسي کان پوءِ عربي ٽئين سڀ کان وڌيڪ وسيع سرڪاري ٻولي آهي. مسلمانن جي مقدس ڪتاب،  قرآن ڪريم، هن ئي ٻولي ۾ نازل ٿي آهي ۽ هن ئي بولي ۾ تلاوت ڪئي ويندي آهي. عربي ٻولي دنيا جي اسڪولن ۽ يونيورسٽين ۾ وڏي پيماني تي پڙهائي ويندي آهي ۽ اها نجي ۽ سرڪاري دفترن ۽ ميڊيا ۾ مختلف درجن تائين استعمال ٿيندي آهي. وچين دور دوران، عربي ٻولي ثقافت ۽ سکيا جو، خاص طور تي سائنس، رياضي ۽ فلسفي ۾، هڪ وڏو ذريعو هئي. نتيجي طور، ڪيترين ئي يورپي ٻولين جا لفظ عربي کان ورتل آهن.

a Central Semitic language of the Afroasiatic language family spoken primarily in the Arab world. The International Organization for Standardization (ISO) assigns language codes to 32 varieties of Arabic, including its standard form of Literary Arabic, known as Modern Standard Arabic, which is derived from Classical Arabic. This distinction exists primarily among Western linguists; Arabic speakers themselves generally do not distinguish between Modern Standard Arabic and Classical Arabic, but rather refer to both as  ( "the eloquent Arabic") or simply  ().

Arabic is the third most widespread official language after English and French, one of six official languages of the United Nations, and the liturgical language of Islam. Arabic is widely taught in schools and universities around the world and is used to varying degrees in workplaces, governments and the media. During the Middle Ages, Arabic was a major vehicle of culture and learning, especially in science, mathematics and philosophy. As a result, many European languages have borrowed words from it. Arabic influence, mainly in vocabulary, is seen in European languages (mainly Spanish and to a lesser extent Portuguese, Catalan, and Sicilian) owing to the proximity of Europe and the long-lasting Arabic cultural and linguistic presence, mainly in Southern Iberia, during the Al-Andalus era. Maltese is a Semitic language developed from a dialect of Arabic and written in the Latin alphabet. The Balkan languages, including Albanian, Greek, Serbo-Croatian, and Bulgarian, have also  acquired many words of Arabic origin, mainly through direct contact with Ottoman Turkish.

Arabic has influenced languages across the globe throughout its history, especially languages where Islam is the predominant religion and in countries that were conquered by Muslims. The most markedly influenced languages are Persian, Turkish, Hindustani (Hindi and Urdu), Kashmiri, Kurdish, Bosnian, Kazakh, Bengali, Malay (Indonesian and Malaysian), Maldivian, Pashto, Punjabi, Albanian, Armenian, Azerbaijani, Sicilian, Spanish, Greek, Bulgarian, Tagalog, Sindhi, Odia, Hebrew and African languages such as Hausa, Amharic, Tigrinya, Somali, Tamazight, and Swahili. Conversely, Arabic has borrowed some words (mostly nouns) from other languages, including its sister-language Aramaic, Persian, Greek, and Latin and to a lesser extent and more recently from Turkish, English, French, and Italian.

Arabic is spoken by as many as 380 million speakers, both native and non-native, in the Arab world, making it the fifth most spoken language in the world and the fourth most used language on the internet in terms of users. It also serves as the liturgical language of more than 2 billion Muslims. In 2011, Bloomberg Businessweek ranked Arabic the fourth most useful language for business, after English, Mandarin Chinese, and French. Arabic is written with the Arabic alphabet, an abjad script that is written from right to left.

Classical Arabic (and Modern Standard Arabic) is considered a conservative language among Semitic languages, it preserved the complete Proto-Semitic three grammatical cases and declension (ʾiʿrāb), and it was used in the reconstruction of Proto-Semitic since it preserves as contrastive 28 out of the evident 29 consonantal phonemes.
حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:عربي ٻولي
زمرو:ٻوليون
زمرو:سامي ٻوليون
زمرو:ايشيا جي ٻوليون
زمرو:آفريڪا جون ٻوليون
زمرو:چاڊ جون ٻوليون
زمرو:اردن جون ٻوليون
زمرو:اسرائيل جون ٻوليون
زمرو:الجيريا جون ٻوليون
زمرو:ايران جون ٻوليون
زمرو:ايريٽيريا جون ٻوليون
زمرو:بحرين جون ٻوليون
زمرو:سوڊان جون ٻوليون
زمرو:سوماليه جون ٻوليون
زمرو:سينيگال جون ٻوليون
زمرو:ڊجبيوٽي جون ٻوليون
زمرو:ڏکڻ سوڊان جون ٻوليون
زمرو:سعودي عرب جون ٻوليون
زمرو:شام جون ٻوليون
زمرو:عراق جون ٻوليون
زمرو:عمان جون ٻوليون
زمرو:فلسطين جون ٻوليون
زمرو:قطر جون ٻوليون
زمرو:ڪويت جون ٻوليون
زمرو:ڪيمرون جون ٻوليون
زمرو:جبل الطارق جون ٻوليون
زمرو:لبنان جون ٻوليون
زمرو:ليبيا جون ٻوليون
زمرو:ماريٽينيا جون ٻوليون
زمرو:مالي جون ٻوليون
زمرو:مراڪش جون ٻوليون
زمرو:يمن جون ٻوليون
زمرو:نائجر جون ٻوليون

حوالا