لي ڪوان يئو

لي ڪوان يئو  پيدائشي نالو ھيري لي ڪوان يئو (16 سيپٽمبر 1923 – 23 مارچ 2015) سياست دان ۽ پھريون وزير اعظم سنگا پور
جنھن ٽن ڏھائين تائين راڄ ڪيو. ان کي جديد سنگاپور جو باني مڃيو ويندو آھي ۽ ھي ٽئين دنيا جو واحد مثال آھي تہ هن سنگاپور کي جديد دنيا جي مقابلي ۾ آڻي بيھاريو۔
http://www.bbc.co.uk/urdu/world/2015/03/150323_obituary_lee_kwan_yew_singapore_zs بي بي سي اردو

 شروعاتي دور 
هن سنگاپور جي هڪ انگريزي اسڪول ۾ تعليم حاصل ڪئي، پر 1942ع  ۾ جڏنهن جاپان  پاران سنگاپور تي قبضو ڪيو ويو ته سندس تعليم  ۾ رڪاوٽ اچي وئي.
اڳيان ٽي سال هو بليڪ مارڪيٽ سان جڙيو رهيو ۽ ڇاڪاڻ ته هن کي انگريزي ڳالهائڻ ۾ مهارت حاصل ٿي چُڪي هُئي ، هن جاپان جي پرچار واري محڪمي ۾ پڻ ڪم ڪيو. جنگ کان پوءِ هو ڪُجه عرصي جي لاءِ لنڊن اسڪول آف اڪنامڪس پڻ ويو. اُتان کان ڪيمرج يونيورسٽي هليو ويو ۽ قانون جي  تعليم حاصل ڪيائين. کيس قانون ۾  ٻٽِي پهرئين ’ڊبل فرسٽ‘ حاصل ڪرڻ جو اعزاز پڻ مليو۔
انگلينڊ ۾ پنهنجي رهڻ جي دوران مسٽر لي، بي بي سي هوم سروس ۽ ريڊيو فور سان ڪنهن نہ ڪنهن طرح  لاڳاپيل رهيو ۽ هن يورنيورسٽيءَ جي هڪ دوست جي چونڊ مهم ۾ پڻ حصو ورتو جيڪو ڊيون جي ڳوٺاڻي علائقي مان پارليامنٽ جي سيٽ جي لاءِ  چونڊ وڙهندو رهيو هيو۔
لي جو شاگرديءَ جي زماني  کان  ئي پڪو سوشلسٽ هيو سنگار پور واپس اچڻ کان پوءِ ٽريڊ يونين جو ناليوارو وڪيل بڻجي ويو۔

 سياسي زندگي 
1954ع ۾ پيپلز ايڪشن پارٽي جو باني سرواڻ ۽ پهريون سيڪريٽري جنرل بڻيو ۽ 40 ورهين تائين اهو عهدو گهڻو ڪري وٽس ئي رهيو.
1959ع جي چونڊن ۾ پيپلز ايڪشن پارٽي سڀني کان وڌيڪ سِٽيون کٽيون ۽ سنگاپور، برطانيا کان آجپو ماڻي آزاد ملڪ بڻجي ويو.
ڏهن سالن کان پوءِ، مسٽر لي، سنگاپور کي ملائيشيا سان سلهاڙي ڇڏيو، پر ان ڳانڍاپي جي عمر ٿوري هئي. نظرياتي ڇڪتاڻ ۽ نسلي ٽولن جي وچم سخت ٽڪرائن جي ڪارڻ سنگاپور کي فيڊريشن کي ڇڏي، پوري نموني آزاد ملڪ بنجي ويو.
اهو فيصلو مسٽر لي جي لاءِ ڏکيو هئو. هو ملائيشيا سان سلهاڙجڻ کي علائقي جي اڳوڻي نو آبادياتي ماضي کان آجپي جو هڪ ذريعو سمجهندو هيو. ان واقعي کي هن ”ڏکايل لمحو“ سڏيو. هن جي ڪجهه  مخالفن اهو به چيو ته کيس پارلياماني چونڊن ۾ ايڏي ته گهڻائي ملي وئي هئي جو کيس اهڙو سخت اُپاءُ کڻڻ جي گهرج نه هئي.
هن اهو به چيو ته ڪميونزم مخالف نظريئي جو ٽوڙ ڪميونزم ۾ ئي آهي ۽ اولهه جي آزاد جمهوريت، جيئن جو تئين سنگاپور ۾ نٿي لاڳو ٿي سگهي.
توڻي جو هو ڪميونزم جي ابتڙ خيالن جو هيو، پر هن تي ان ڳالهه جو ڏوهه لڳو ته هن ڪميونسٽ نموني جي حڪمراني لاڳو ڪئي ته جيئن پنهنجي پاليسين کي اڳيان وڌائي سگهي. توڻي جو ڪميونسٽ حڪومتن جي ابتڙ سندس دور ۾ سنگاپور جي ماڻهن کي گهڻا ئي فائدا حاصل ٿيا. 1990ع ۾، ست ڀيرا چونڊون کٽي اچڻ کان پوءِ جڏهن مسٽر لي اقتدار ڇڏيو ته اهو دنيا ۾ وزير اعظم جي عهدي تي سڀ کان ڊگهو وقت رهڻ وارو وزير اعظم شخص هيو.
http://www.bbc.co.uk/urdu/world/2015/03/150323_obituary_lee_kwan_yew_singapore_zs بی بی سی اردو

 پڻ ڏسندا 
 سنگاپور

 حوالا 

زمرو:شخصيتون
زمرو:سياست
زمرو:سنگاپور
زمرو:1923ع جون پيدائشون