ڪائنات جو علم

ڪاسمولوجي (Cosmology)، قديم يوناني جي ٻه لفظن "ڪاسموس" (κόσμος، يعني ڪائنات، دنيا) ۽ "لوجيا" (λογία، يعني مطالعو) کان ورتل، طبيعيات (Physics)
۽ مابعدالطبعيات (Metaphysics) جي هڪ شاخ آهي، جيڪا ڪائنات (Cosmos) جي فطرت سان معاملو ڪري ٿي. ڪاسمولوجي جي اصطلاح پهريون ڀيرو انگريزي ۾ 1656ع ۾ ٿامس بلائونٽ جي ڪتاب، "گلوسوگرافيا" معنيٰ "دنيا يا ڪائنات جي باري ۾ هڪ ڳالهه" آهي، ۾ استعمال ڪيو. 1731ع ۾، جرمن فلسفي ڪرسچن وولف، ڪاسمولوجي (لاطيني ٻولي جي اصطلاح، ڪاسمولوجيا کان) مابعدالطبعيات جي هڪ شاخ کي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ڪيو، جيڪا طبعي دنيا جي عام نوعيت سان واسطو رکي ٿي. Extract of page 170. 

مذهبي يا افسانوي ڪاسمولوجي عقيدن جو هڪ شعبو آھي، جيڪو افسانوي (مذهبي ۽ باطني) ادب ۽ تخليق جي افسانن ۽ اسڪاٽولوجي جي روايتن تي ٻڌل آهي. فلڪيات جي سائنس ۾، ڪاسمولوجي ڪائنات جي تاريخ جي مطالعي سان لاڳاپيل آهي.

طبعي ڪاسمولوجي مشاهدي لائق ڪائنات جي اصليت، ان جي وڏي پيماني تي جوڙجڪ، حرڪيات ۽ ڪائنات جي آخري منزل جي کوجنا ۽ هنن سان گڏ سائنس جا قانون، جيڪا هن ميدان کان متعلق آهن، جو مطالعو آهي.

 thumb | 220x124px | right | ڪائنات جي علم متعلق بگ بينگ ۽ قائم حالت (Steady-state) واري نظرين جي هڪ چاڪي واري وضاحت.
اها مطالعو ڪيترن ئي سوالن تي بحث ڪري ٿو، جيئن ته هي ڪائنات ڪٿان کان آئي؟، ان کان پھرين ڪٿي ۽ ڪھڙي حالت ۾ هئي؟ ۽ ان کي ڪنھن ظاهر ڪيو؟ وغيره.

 تفصيل 
طبعي ڪاسمولوجي مشاهدي لائق ڪائنات جي اصليت، ان جي وڏي پيماني تي جوڙجڪ، حرڪيات ۽ ڪائنات جي آخري منزل جي کوجنا ۽ هنن سان گڏ سائنس جا قانون، جيڪا هن ميدان کان متعلق آهن، جو مطالعو آهي

is a branch of physics and metaphysics dealing with the nature of the universe, the cosmos. The term cosmology was first used in English in 1656 in Thomas Blount's Glossographia, with the meaning of "a speaking of the world". In 1731, German philosopher Christian Wolff used the term cosmology in Latin (cosmologia) to denote a branch of metaphysics that deals with the general nature of the physical world. Extract of page 170. Religious or mythological cosmology is a body of beliefs based on mythological, religious, and esoteric literature and traditions of creation myths and eschatology. In the science of astronomy, cosmology is concerned with the study of the chronology of the universe.

Physical cosmology is the study of the observable universe's origin, its large-scale structures and dynamics, and the ultimate fate of the universe, including the laws of science that govern these areas."Introduction: Cosmology – space" . New Scientist. 4 September 2006. It is investigated by scientists, including astronomers and physicists, as well as philosophers, such as metaphysicians, philosophers of physics, and philosophers of space and time. Because of this shared scope with philosophy, theories in physical cosmology may include both scientific and non-scientific propositions and may depend upon assumptions that cannot be tested. Physical cosmology is a sub-branch of astronomy that is concerned with the universe as a whole. Modern physical cosmology is dominated by the Big Bang Theory which attempts to bring together observational astronomy and particle physics;"Cosmology", Oxford Dictionaries. more specifically, a standard parameterization of the Big Bang with dark matter and dark energy, known as the Lambda-CDM model.

Theoretical astrophysicist David N. Spergel has described cosmology as a "historical science" because "when we look out in space, we look back in time" due to the finite nature of the speed of light.

 عيسائي مذهب ۾ ڪائنات جو علم  

 اسلام ۾ ڪائنات جو علم 

 هندو ڌرم ۾ ڪائنات جو علم 

پڻ ڏسو

ٻاهريان ڳنڍڻا


  Download full text: 
 Charles Kahn. 1994. Anaximander and the Origins of Greek Cosmology. Indianapolis: Hackett.


  Lectures given at the Summer School in High Energy Physics and Cosmology, ICTP (Trieste) 1993.) 60 pages, plus 5 Figures.


 Sophia Centre. The Sophia Centre for the Study of Cosmology in Culture, University of Wales Trinity Saint David.

زمرو:ڪائنات
زمرو:ڪاسمولوجي
زمرو:جديد طبیعیات
زمرو:علم فطري سائنس
زمرو:مابعد الطبعيات

حوالا