پولينڊ

پولينڊ (Poland؛ پولش: Polska)  پولينڊ سرڪاري طور تي پولينڊ جي جمهوريه، وچ يورپ ۾ هڪ ملڪ آهي. پولينڊ 16 وائیووڊشپ (voivodeships) ۾ ورهايل آهي ۽  38 ملين کان وڌيڪ ماڻهن سان، يورپي يونين (EU) جي پنجين سڀ کان وڌيڪ آبادي واري ميمبر رياست آهي ۽ ستين نمبر وڏو يورپي ملڪ آهي، جيڪو 3,12,696 چورس ڪلوميٽر (20,733 چورس ميل)  جي گڏيل ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. هنجي اولهه ۾ جرمني ڏکڻ ۾ جمهوريہ چيڪ ۽ سلوواڪيا، اوڀر ۾ بيلاروس ۽ يوڪرين ۽ اتر ۾ لٿووينيا، بالٽڪ سمنڊ ۽ روس جو علائقو ڪيلننگراڊ اوبلاست آهن. راڄڌاني ۽ سڀ کان وڏو شهر وارسا آهي؛ ٻين وڏن شهرن ۾ ڪراڪائو، وورڪلا، لوڊز، پوزنان ۽ گڊانسڪ شامل آهن. هي علائقو هڪ مختلف منظرنامي، متنوع ماحولياتي نظام، ۽ معتدل عبوري آبهوا سان منسوب آهي. 

پولينڊ جي سرزمين تي پولينڊ جي سرزمين تي پولينڊ جي لوئر پيليولٿڪ دور کان وٺي، 12,000 سال اڳ آخري برفاني دور جي پڄاڻيءَ کان وٺي مسلسل آباديءَ سان انسان موجود آهن. ثقافتي لحاظ کان قديم دور ۾ مختلف، وچئين دور جي اوائلي دور ۾ اهو علائقو قبائلي پولن جي آباديءَ ۾ اچي ويو، جن پولينڊ کي پنهنجو نالو ڏنو. رياست قائم ڪرڻ جو عمل 966ع ۾ رومن ڪيٿولڪ چرچ جي سرپرستي هيٺ پولن جي هڪ ڪافر حڪمران جي عيسائيت ۾ تبديليءَ سان ٺهيو. بعد ۾ علائقائي توسيع 1025ع ۾ پولينڊ جي بادشاهت جي قيام جو سبب بڻي. 14 هين صديءَ جي وچ ڌاري ۾، پولينڊ هڪ وڏي يورپي طاقت بڻجي ويو ۽ آهستي آهستي لٿوانيا سان ضم ٿيڻ شروع ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ 1569ع ۾ پولش-لٿوانين دولت مشترڪه جو قيام عمل ۾ آيو. ايندڙ ٻن صدين تائين، دولت مشترڪه يورپ جي عظيم طاقتن مان هڪ هئي، جنهن تي هڪ منفرد لبرل حڪومت ڪئي وئي. سياسي نظام جنهن سال 1791ع ۾ يورپ جو پهريون جديد آئين اختيار ڪيو. 16هين صديءَ جي آخر ۾ ريناسنس ۽ خوشحال پولش گولڊن ايج جي گذرڻ سان، پولينڊ-ليٿوانيا سماجي ۽ سياسي ڇڪتاڻ جي ڪري ڪمزور ٿي ويو، جيڪو 18هين صديءَ جي آخر ۾ پاڙيسري رياستن طرفان ان جي ورهاڱي جو سبب بڻيو. پولينڊ پهرين عالمي جنگ جي آخر ۾ ٻي پولش جمهوريه جي قيام سان پنهنجي آزادي حاصل ڪئي. سيپٽمبر 1939ع ۾، جرمني ۽ سوويت يونين پاران پولينڊ تي حملي ٻي عالمي جنگ جي شروعات جي نشاندهي ڪئي، جنهن جي نتيجي ۾ هولوڪاسٽ ۽ لکين پولش جاني نقصان ٿيو. عالمي سرد ​​جنگ دوران اڀرندي بلاڪ ۾ زبردستي، پولش عوامي جمهوريه وارسا پيڪٽ جو هڪ باني دستخط ڪندڙ هو. 1989ع ۾ ڪميونسٽ حڪومت جو خاتمو ٿيو ۽ پولينڊ هڪ جمهوري رياست جي حيثيت سان پاڻ کي ٻيهر قائم ڪيو. 

پولينڊ هڪ وحداني پارلياماني جمهوريه آهي، ان جي باهمي قانون سازي سان گڏ سیجم (Sejm) ۽ سينيٽ شامل آهن. ملڪ هڪ وچولي طاقت سمجهي وڃي ٿي، هڪ ترقي يافته منڊي ۽ اعلي آمدني واري معيشت سان، جيڪا یورپی یونین ۾ نامیاري جي ڊي پي جي لحاظ کان ڇهين نمبر تي آهي ۽ عمومي جي ڊي پي جي لحاظ کان پنجون نمبر وڏو آهي. پولينڊ هڪ تمام اعلي معيار جي زندگي وارو، محفوظ ۽ اقتصادي آزادي وارو ملڪ آھي، انهي سان گڏ مفت يونيورسٽي جي تعليم ۽ عالمي صحت جي سنڀال وارو وارو ملڪ آھي. ملڪ ۾ 17 يونيسڪو عالمي ورثو سائيٽون آهن، جن مان 15 ثقافتي آهن. پولينڊ گڏيل قومن جو هڪ باني ميمبر رياست آهي ۽ ورلڊ ٽريڊ آرگنائيزيشن، ناٽو، او اي سي ڊي ۽ يورپي يونين (بشمول شنگن ايريا) جو ميمبر آهي. 
نالو 
تاريخ
جاگرافي 
حڪومت ۽ سياست
معيشت
آبادي
ثقافت
پڻ ڏسو
 وارسا
 ڪاتوويتس

ٻاهريان ڳنڍڻا

 Gov.pl – Polish national portal. .
 Poland . The World Factbook. Central Intelligence Agency.



زمرو:پولينڊ
زمرو:ملڪ
زمرو:جمهوريتون
زمرو:وفاقي جمهوريا
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:نيٽو جا ميمبر ملڪ
زمرو:اوڀر يورپي ملڪ
زمرو:وچ يورپ جا ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ
Category:Republics
Category:OECD members
Category:Member states of the Union for the Mediterranean
Category:Member states of the Three Seas Initiative
Category:States and territories established in 1918

حوالا