ايشيا ۾ خودمختيار رياستن ۽ تابع علائقن جي فھرست

اها ايشيا ۾ خودمختيار رياستن ۽ منحصر علائقن جي فهرست آهي. ان ۾ مڪمل طور تي تسليم ٿيل رياستون، محدود بين الاقوامي سڃاڻپ سان رياستون، ڊيفيڪٽو رياستون، جنهن کي گهٽ يا ڪو به بين الاقوامي سڃاڻپ نه آهي ۽ ايشيائي ۽ غير ايشيائي رياستن جا منحصر علائقا شامل آهن. خاص طور تي، اها عام طور تي 49 تسليم ٿيل خودمختيار رياستن، جيڪيون سڀئي گڏيل قومن جي ميمبر آهن، ٻه رياستون جيڪا اهم آهن، پر انهن کي عام بين الاقوامي سڃاڻپ نه آهي، جن مان هڪ گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي مبصر رياست آهي، ٽي وڏي پيماني تي غير تسليم ٿيل ڊيفيڪٽو رياستون ۽ ڇهه منحصر ۽ ٻين علائقن جي فهرست آهي. 

هتي درج ٿيل 49 عام طور تي تسليم ٿيل خودمختيار رياستن ۾ ٻه ملڪ، جيڪا عام طور تي يورپي يا آفريڪي ملڪن جي طور تي درجه بندي ڪيا ويا آهن، پر انهن جي علائقي جا ڪجهه حصا ايشيا ۾ آهن، شامل آهن. جڏهن ته ٻه رياستون، معتبر پر عام سڃاڻپ نه هجڻ سان، مڪمل طور تي ايشيا ۾ شامل آهن. جيتوڻيڪ روسي فيڊريشن جي زميني علائقي جي وڌيڪ ايراضي ايشيا جي اندر آهي، ان کي عام طور تي، يورپ سان ان جي تاريخي، ثقافتي، نسلي ۽ سياسي لاڳاپن جي ڪري، هڪ يورپي ملڪ سمجهيو ويندو آهي. ان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر، ماسڪو يورپ جي اندر آهي ۽ ان جي آبادي جو وڏو حصو ان جي يورپي حصي ۾ رهي ٿو. ڏکڻ قفقاز جا ملڪ (آرمينيا، آذربائيجان، جارجيا)، ترڪي ۽ قبرص کي پڻ، سياسي، اقتصادي ۽ تاريخي-ثقافتي معيار جي بنياد تي، اڪثر يورپ جو حصو سمجهيو ويندو آهي. ان کانسواء، جڏهن ته مصر، سينائي جزيري نما جي ذريعي ايشيا ۾ پکڙيل آهي، ن کي عام طور تي هڪ آفريڪي ملڪ سمجهيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته ان جي آبادي ۽ جاگرافيائي علائقو گهڻو ڪري آفريڪا ۾ آهي)

ايشيا جون جاگرافيائي حدون
ايشيا ۽ يورپ جي وچ ۾ اوڀر ۾ حد ۾ يورال جبل، يورال درياءَ، ۽ ڪيسپين سمنڊ سان، ڏکڻ ۾ قفقاز جبل، ڪاري سمنڊ، مارمورا باسپورس سمنڊ، داردانيلس ۽ ايجين سمنڊ آهي. آذربائيجان، جارجيا، قازقستان، روس ۽ ترڪي سڀني جو ايشيا ۽ يورپ ٻنهي ۾ علائقو آهي. آرمينيا ۽ قبرص مڪمل طور تي اولهه ايشيا ۾ آهن، پر سماجي-سياسي طور تي يورپي ملڪ ۽ يورپ جي ڪائونسل جا ميمبر آهن. قبرص يورپي يونين جو ميمبر  پڻ آهي.

ايشيا ۽ آفريڪا جي وچ ۾ حد عام طور تي سوئز ڪينال کي سمجهيو ويندو آهي. سينائي ​​اپٻيٽ (جيڪو مصر جو حصو آهي) جي ايشيا واقع هجڻ جي ڪري، مصر، جيڪا هڪ آفريڪي ملڪ آهي، کي پڻ ايشيا ۾ هڪ ملڪ سمجهيو وڃي ٿو.

ڏکڻ اوڀر ايشيا ۽ آسٽريليا/اوشيانا جي وچ ۾ حد تڪراري آهي، ۽ جاوا ۽ نيو گني جي وچ ۾ ڪٿي رکيل آهي. انڊونيشيا ٻنهي علائقن تي پکڙيل آهي، پر عام طور تي هڪ ايشيائي ملڪ سمجهيو ويندو آهي. اوڀر تيمور کي ڪڏهن ڪڏهن آسٽريليا يا ميلانيشيا جو حصو سمجهيو ويندو آهي، پر انڊونيشيا سان گھريل هجڻ جي ڪري ۽ ڪڏهن سياسي طور تي انڊونيشيا جو حصو هو، ان کي عام طور تي ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ سمجهيو ويندو آهي. پاپوا نيو گني کي ڪڏهن ڪڏهن ڏکڻ اوڀر ايشيا جو ملڪ سمجهيو ويندو آهي،, پر عام طور تي آسٽريليا يا ميلنيشيا جو حصو سمجهيو ويندو آهي. اوڀر ايشيا ۽ اوشيانا جي وچ ۾ حد عام طور تي جاپاني ٻيٽن ۽ مائڪرونيشيا جي اتر ماريانا ٻيٽن جي وچ ۾ ڪٿي رکيل آهي. ڪجهه جاپاني ٻيٽن کي، غير براعظمي ارضيات ۽ ساڳي حياتياتي جاگرافي جي ڪري، مائڪرونيشيا اندر هجڻ جي طور تي درجه بندي ڪيو ويندو آهي.  بئرنگ سامونڊي گذرگاهه کي ايشيا ۽ اتر آمريڪا جي وچ ۾ حد سمجهيو ويندو آهي، جيتوڻيڪ ڪجهه اليوشيئن ٻيٽ، بهرحال ايشيا ۾ سمجهي سگهجن ٿا.

 خودمختار رياستون 
هڪ خودمختيار رياست، هڪ آبادي سان، جن لاءِ اها اثرائتي خودمختياري سان، پنهنجي مفاد ۾ فيصلا ڪري ٿي، سياسي نظم آهي. مونٽي ويڊيو ڪنوينشن جي مطابق،  هڪ رياست جي، هڪ مستقل آبادي، هڪ مقرر ڪيل علائقو، حڪومت ۽ ٻين رياستن سان لاڳاپا قائم ڪرڻ جي صلاحيت هجڻ گهرجي.

گڏيل قومن جي ميمبر رياستون
هن فهرست ۾ ايشيا ۾ 49 ايشيائي رياستون يا رياستون آهن جن وٽ ڪافي علائقو آهي. سڀئي گڏيل قومن جا ميمبر آهن.

هيٺ ايشيا جا تمام ملڪ، انهن جا جهنڊا، راڄڌانيون، پکيڙ ۽ آبادي داخل آهي. ياد رهي ته ترڪي، قازقستان، اوڀر تيمور، آذربائيجان، انڊونيشيا ۽ روس ٻن کنڊن ۾ واقع آهن. انهن جي صرف ايتري پکيڙ ۽ آبادي ظاهر ڪئي وئي آهي، جيتري انهن ملڪن جي پکيڙ ۽ آبادي ايشيا ۾ آهي.

 ملڪ جو نالو جهنڊي سميت پکيڙ (مربع ڪلوميٽر) آبادي بمطابق پهرئين جولاءِ 2002ءآبادي ڪثافت في مربع ڪلوميٽر  دارالحکومت (راڄڌاني) گاديءَ جا هنڌ وچ ايشيا:   2,346,927 13,472,593 5.7 نور سلطان  198,500 4,822,166 24.3 بشڪيڪ   143,100 6,719,567 47.0 دوشنبي   488,100 4,688,963 9.6 اشڪ آباد   447,400 25,563,441 57.1 تاشقند اوڀر ايشيا:  9,584,492 1,42,58,93,465 134.0 بيجنگ   377,835 12,46,12,530 336.1 ٽوڪيو  1,565,000 2,694,432 1.7 الان باتر   120,540 22,224,195 184.4 پيانگ يانگ   98,480 48,324,000 490.7 سيئول   35,980 22,548,009 626.7 تائيپي اتر ايشيا:  13,115,200 39,129,729 3.0 ماسڪو ڏکڻ اوڀر ايشيا: برونائي دارالاسلام  5,770 4,60,356 60.8 بندر سري بيگاوان   181,040 1,65,89,023 70.6 پيهنوم پين  1,419,588 27,37,53,191 159.9 جڪارتا  236,800 5,777,180 24.4 ويانچان   329,750 22,662,365 68.7 ڪوالالمپور  678,500 42,238,224 62.3 نئپيداو  300,000 84,525,639 281.8 منيلا   693 4,452,732 6,425.3 سنگاپور   514,000 62,354,402 121.3 بينڪاڪ اوڀر تيمور 15,007 952,618 63.5 ڊلي  329,560 81,098,416 246.1 هنوئي ڏکڻ ايشيا:   647,500 27,755,775 42.9 ڪابل   144,000 16,93,56,251 926.2 ڍاڪا   47,000 7,77,486 44.6 ٿيمڦو   3,287,590 1,40,75,63,842 318.2 نئين دهلي   300 320,165 1,067.2 مالي   140,800 25,873,917 183.8 کٽمنڊو   803,940 147,663,429 183.7 اسلام آباد   65,610 19,576,783 298.4 سري جاياوردني پورا ڪوٽي اولهه ايشيا:   29,800 27,90,974 111.7 يريوان   86,600 1,03,12,992 105.8 باڪو   665 14,63,265 987.1 منامه   9,250 12,44,188 83.9 نڪوسيا فلسطين جي رياست (غزه) 363 12,03,591 3,315.7 غزہ   20,460 37,57,980 99.3 طفلس   1,648,000 8,79,23,432 42 تهران   437,072 4,35,33,592 54.9 بغداد   20,770 89,00,059 290.3 تل ابیب   92,300 1,11,48,278 57.5 عمان   17,820 2,111,561 118.5 ڪويت شهر   10,400 3,677,780 353.6 بيروت  212,460 2,713,462 12.8 مسقط   11,437 793,341 69.4 دوحه   1,960,582 23,513,330 12.0 رياض   185,180 17,155,814 92.6 دمشق   756,768 57,855,068 76.5 انقره   82,880 2,445,989 29.5 ابوظهبي فلسطين جي رياست (اولهائين ڪنارو)  5,860 2,303,660 393.1 بيت المقدس   527,970 18,701,257 35.4 صنعاء ڪُلِ4,45,79,1674,694,576,167 86.8

انحصار ۽ ٻيا علائقا

هن فهرست چار منحصر علائقا آهن، اهڙي رياستن جي ڪنٽرول ۾ آهن، جنهن جا اها جزو نه سمجھيا ويندا آهن.

 جهنڊو  نقشي تي  عام نالو، سرڪاري نالو ۽ 
*******ISO******* حيثيت  مقامي عام ۽ سرڪاري ************نالو***********  راڄڌاني آبادي  پکيڙ  centre|100px|border|link=Union Flag|alt=Flag of the United Kingdom, as used in Akrotiri and Dhekelia 150px اڪروتري ۽ ڍيڪيليا 
اڪروتري ۽ ڌيڪيليا جا خودمختيار بيس ايريا برطانيه جا سمنڊ پار علائقاانگريزي: Akrotiri and Dhekelia – Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekeliaيوناني: Aκρωτήρι και Δεκέλεια – Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας
(اڪروتري ڪئ ڌيڪيليا -پيريوخيس ڪائريرچون واسيون اڪروتيريو ڪئ ديڪيلياز) ايپسڪوپي ڪنٽونمينٽ 15,700  centre|100px|border|link=Union Flag|alt=Flag of the United Kingdom, as used in the British Indian Ocean Territory 150px برطانيه جا هندي وڏي سمنڊ جا علائقا (IOT) برطانيه جا سمنڊ پار علائقاانگريزي: British Indian Ocean Territory ڪيمپ جسٽس  4,000  centre|100px|border|link=Flag of Christmas Island|alt=Flag of Christmas Island 150px ڪرسمس آئيلينڊ (CXR)
ڪرسمس آئيلينڊ جو علائقو  آسٽريليا جا علائقا انگريزي: Christmas Island – Territory of Christmas Island فلائنگ فش ڪوو 1,843   150px ڪوڪوس (ڪيلنگ) آئيلينڊز (CCK)ڪوڪوس (ڪيلنگ) آئيلينڊز جا علائقا  آسٽريليا جا علائقا انگريزي: Cocos (Keeling) Islands – Territory of the Cocos (Keeling) Islands
ڪوڪو ٻولي: پولو ڪوڪوس (ڪيلنگ) ويسٽ آئيلينڊز/بانٽام 544 

اندروني خودمختياري جا خاص علائقا

هيٺيان ٻه وجود پنهنجي ڪنٽرول ڪرڻ واري رياست جا لازمي علائقوا آهن، پر انهن جو هڪ سياسي بندوبست آهي جيڪو هڪ بين الاقوامي معاهدي ذريعي طئي ڪيو ويو هو.

جهنڊونقشي تي  عام نالو، سرڪاري نالو ۽ ISO حيثيتمقامي عام ۽ سرڪاري نالوراڄڌاني آبادي پکيڙ centre|100px|border|link=Flag of Hong Kong|alt=Flag of Hong Kong 150px هانگ ڪانگ (HGK) جو خاص انتظام وارو علائقو عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو روايتي<small>چيني:香港 – 中華人民共和國香港特別行政區 هانگ ڪانگ - عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائق<small>و هانگ ڪانگ 75,82,0002,755 ڪلوميٽر21,064 ميل2 centre|100px|border|link=Flag of Macau|alt=Flag of Macau 150px مڪائو (MAC)
عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو روايتي
مڪائو - 
عوامي جمهوريه چين جو خاص انتظامي علائقو مڪائو 6,93,000 

پڻ ڏسو
:باب:ايشيا
حوالا

زمرو:ايشيا
زمرو:ملڪ
زمرو:فهرستون ايشيا
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:ملڪ بلحاظ کنڊ
زمرو:ايشيا جي سياسي جاگرافي
زمرو:ايشيا سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:ايشيا ۾ ملڪن جون فهرستون
زمرو:جاگرافي-سان لاڳاپيل فهرستون
زمرو:ملڪن جون فهرستون بلحاظ کنڊ