اليگزينڊر ڪوپرن

اليگزينڊر ایوانووچ ڪوپرن (روسي: Алекса́ндр Ива́нович Купри́н؛ انگريزي: Aleksandr Ivanovich Kuprin؛ پیدائش: 7 سيپٽمبر 1870ع - وفات: 25 آگسٽ، 1938ع) اُڻويهين صديءَ جو روسي مصنف، ناول نگار، صحافي، هواباز ۽ مُهم جو هو، جو پنهنجي مشهور ترين ناول، "دي ڊوئيل" جي وجهه سان مشُهور و معروف ٿيو.

 حالات زندگي و فن 
اليڪساندرڪوپرن 7 سيپٽمبر 1870ء ۾ روسي سلطنت جي صوبي پینزا ۾ غریب منشي خاندان ۾ پیدا ٿيو۔اليڪساندر ایوانووچ ڪوپرن، دائرۃ المعارف برطانیڪا آن لائن

ننڍپڻ يتيمي ۽ عسرت میں گزريس۔ ڏهن سالن جي عمر ۾ فوجي اسڪول ۾ تربيت پاتائين ۽ سخت و ڪرخت زندگيءَ جي انهن ڏهن سالن کي فنڪارانه خوبيءَ سان خودنوشت سوانحي ناول جي ٻن حصن ۾ بيان ڪيائين۔ "يونڪر" ناول جيڪو ڪوپرن انقلاب 1917ء جي بعد ترڪ وطن جي زماني (1928ء - 1932ء ) ۾ لکيائين، پنهنجي حقیقت پسندي ۽ نفسياتي ڪيفيتن جي لاهن چاڙهن جي سبب ڪافي مقبول ٿيو۔جامع اردو انسائيڪلوپيڊيا (جلد-1 ادبیات)، قومي ڪونسل براءِ فروغِ اردو زبان، نئي دهلي،2003ء، ص 444

ڪوپرن فوجي ملازمت بلڪل تُرڪ ڪري ڪيف ۾ ادبي پروفيسري اختیار ڪئي۔ بعد ۾ (1897ء) ۾ اھا به تُرڪ ڪيائين۔ معمولي ڪاشتڪار بڻجي رهيو۔ هر دور ۾ برابر افسانا ۽ ناول لکندو ۽ شايع ڪرائيندو رهيو۔ 1905ء کان ٿورو پهرئين ۽ انقلاب جي روسي زندگي ۽ آپ بيتي تي مُبني سندس افسانن ۽ ناولن ٽالسٽائي ۽ چيخوف کي پڻ متاثر ڪيو۔ شروع ۾ انقلاب جو حامي هيو، ٻن سالن بعد "تهذيب جي بدحالي" هِن کي بدگمان ڪري ڇڏيو ۽ هو يورپ هليو ويو۔ سترنهن سال بي وطنيءَ جي زندگي ۾ گهڻو ڪري پيرس ۾ گُزارڻ ۽ اُتي جي ڏُکايل آتمائن جي سوانح پڻ پنهنجي خاص دلڪش ۽ فڪرانگيز انداز ۾ لکيائين۔ هن جي ڪثير تصنيفن ۾ "یاما" (طوائف جي زندگي)، "چاندي رات"، نائٽ شفٽ"، سرڪس ۾" ۽"الي سیا" عالمي شُهريت ماڻي۔ 1937ء ۾ روس واپس آيو.

 تصنیفون 
 1893ء - اونداهيءَ ۾
 1893ء - چاندي رات
 1898ء - الي سیا
 1899ء - نائٽ شفٽ
 1905ء - دي ڊوئيل
 1909ء - یاما (طوائف جي زندگي)
 1902ء - 1915ء سرڪس ۾
 1928ء - 1932ء يونڪر

 اعزاز 
 1909ء - پشڪن انعام (ایوان بینن سان مشرڪه)

 وفات 
ڪوپرن جي وفات 68 سال جي عمر ۾ ڪينسر جي مرض ۾ مبتلا ٿي ڪري 25 آگسٽ 1938ء ۾ لينن گراڊ, سويت يونين ۾ ٿي۔

 خارجي ڳنڍڻا 

 Kuprin، وقف ڪيل ويبسائيٽ
 Nicholas Luker bio of Kuprin
 Aleksandr Kuprin's IMDb.com page
 Biography, at The Literature Network
  (plain text and HTML)


 Grave of Kuprin

حوالا

زمرو:اليڪساندرڪوپرن
زمرو:روسي شخصيتون
زمرو:روسي ٻولي جا اديب
زمرو:روسي ٻولي جا ناول نگار
زمرو:1870ع جون پيدائشون
زمرو:1938ع جون فوتگيون