آگبوٽ

آگبوٽ (Fireboat) يا فائر فلوٽ هڪ خاص واٽر ڪرافٽ آهي جنهن ۾ پمپ ۽ نوزل ​​ٺاهيل آهن جيڪي ساحل ۽ ٻيڙيءَ جي باهه سان وڙهڻ لاءِ ٺاهيا ويا آهن. پهرين فائر بوٽس، جيڪي 18ھین صدي جي آخر تائين ملن ٿيون، ٽگ بوٽس هئا، جن کي فائر فائيٽنگ سامان سان ريٽروفٽ ڪيو ويو.  پراڻن ڊيزائنن مان نڪتل ٽگ بوٽن ۽ جديد فائر بوٽس وڌيڪ ويجهڙائيءَ سان سامونڊي جهازن سان ملندڙ جلندڙ ٻئي اڄ به خدمت ۾ ملي سگهن ٿا. ڪي ڊپارٽمنٽ پنهنجي گهڻ مقصدي ڪرافٽ کي ”فائر بوٽ“ جو لقب به ڏيندا ھئا.

اهي گهڻو ڪري ڊاکن ۽ ڪناري واري گودامن تي باهه سان وڙهڻ لاءِ استعمال ڪيا ويندا آهن جيئن اهي انهن اڏاوتن جي سهاري هيٺان سڌي طرح باهه تي حملو ڪري سگهن. انهن وٽ، سڌو سنئون Hull هيٺان کان پمپ ڪندي، هڪ مؤثر طور تي لامحدود پاڻي جي فراهمي موجود آهي. فائر بوٽس ساحل تي ٻڌل فائر فائائيندڙن جي مدد لاءِ استعمال ڪري سگھجن ٿا جڏھن ٻيا پاڻي گھٽ سپلاءِ ۾ ھجي يا دستياب نه ھجي، مثال طور، زلزلي سبب پاڻي جي مينن جي ٽٽڻ سبب، جيئن سان فرانسسڪو ۾ 1989ع جي لوما پريتا جي زلزلي سبب ٿيو. 

ڪجهه جديد فائر بوٽس هزارين گيلن پاڻي في منٽ پمپ ڪرڻ جي قابل آهن. هڪ مثال آهي فائر بوٽ #2 لاس اينجلس فائر ڊپارٽمينٽ، وارنر لارنس، جنهن ۾ 38,000 گيلن منٽ في منٽ (2.4 ڪعبي ميٽر في سيڪنڊ) ۽ هوا ۾ 400 فوٽ (122 ميٽر) تائين پمپ ڪرڻ جي صلاحيت آهي. 

فائر بوٽس عام طور تي عام طور تي عوام طرفان، ڪنهن بحري جهاز يا تاريخي ٻيڙين جو استقبال ڪندي انهن جي پاڻي جي حرڪت جي صلاحيتن جي نمائش سان، هر طرف پاڻيء جي وڏي آرڪس اڇلائي،  ڏٺو ويندو آهي. ڪڏهن ڪڏهن فائر بوٽس، فائر فائائيندڙ، ايمرجنسي ميڊيڪل ٽيڪنيشن ۽ هڪ طبيب انهن جي سامان سان گڏ ٻيٽن ۽ ٻين ٻيڙين ڏانهن، استعمال ڪيا ويندا آهن. 

ڪجھ آئس بريڪرز طور استعمال ٿي سگھن ٿيون، جھڙوڪ شڪاگو جي فائر ڊپارٽمينٽ جي وڪٽر ايل شليگر جيڪو 8 کان 12 انچ برف کي ٽوڙي سگھي ٿو. اهي شايد مختلف يا مٿاڇري واري پاڻي جي بچاء واري ڪارڪنن کي پڻ کڻندا. خطري ۾ موجود جهازن مان مسافرن کي مختلف قسم جي بچاءُ واري ٻيڙين ۾ پڻ منتقل ڪري سگهجي ٿو. ريسڪيو ٻيڙيون دريائن، ڍنڍن ۽ سمنڊن تي تيل ۽ ڪيميائي تباهي لاءِ پڻ استعمال ٿي سگھن ٿيون. مثال طور، هيلسنڪي، فنلينڊ ۾ هيلسنڪي ريسڪيو ڊپارٽمينٽ وٽ مختلف قسم جون ٻيڙيون آهن مختلف قسم جي فائر فائٽنگ، بچاءُ ۽ تيل جي تباهي جي ڪمن لاءِ.

گڏوگڏ، باهه، بچاء ۽ طبي هنگامي حالتن ۾ هائيڊروڪاپٽر، سخت هل (Hull) واری انفلٽيبل ٻيڙيون، فين بوٽس ۽ حتي هوورڪرافٽ ۽ هيلي ڪاپٽر پڻ استعمال ڪيا ويندا آهن. فائر بوٽن وارا شهر عام طور تي بندرگاهن جي سهولتن سان گڏ پاڻيءَ جي وڏي حصي تي واقع آهن. ننڍڙا فائر ڊپارٽمينٽ جيڪي وسيلن جي فقدان آهن هڪ سخت هل واری انفلٽيبل ٻيڙي استعمال ڪندا يا مقامي بچاءُ واري ايجنسين (اي ايم ايس، ڪوسٽ گارڊ، فوجي) کان ٻيڙيون قرض وٺندا آھن.

 اسٽيم بوٽ 
اسٽيم بوٽ (Steamboat) هڪ ٻيڙي آهي جيڪا بنيادي طور تي ٻاڦ جي طاقت سان، عام طور تي ڊرائيونگ پروپيلر يا پيڊل ويلز ذریعی هلائي ويندي آهي. اسٽيم بوٽ ڪڏهن ڪڏهن اڳياڙيءَ جو نالو SS, S.S. يا S/S ('اسڪريو اسٽيمر' لاءِ) يا PS ('پيڊل اسٽيمر' لاءِ) استعمال ڪندا آهن؛ تنهن هوندي، اهي نامزدگي اڪثر ڪري ٻاڦ واري جهازن لاء استعمال ڪيا ويا آهن.

آگبوٽ (Fire Boat) جي لفظي معنيٰ باهه جي طاقت سان پاڻيءَ تي هلندڙ جهاز آهي، ليڪن دراصل جهاز ٻاڦ جي طاقت تي هلندو هو، يعني ’ٻاڦ جي طاقت کي حرارت واريءَ توانائيءَ ۾ تبديل ڪندڙ ڪَل‘ هو. ان جو طريقو اهو آهي، جو ٻاڦ سِلنڊر کي اندرِ پسٽن ۾ اڳتي ڌڪي ٿي. ٻاڦ جو زور ختم ٿئي ٿو ته سلنڊر پوئتي هٽي ٿو. اهو عمل چڪري کي ڦيرائڻ لاءِ دٻاءُ وجهي ٿو ۽ ڪَلُن جو سڄو مانڊاڻ حرڪت ۾ اچي وڃي ٿو.

ان جو پهريون ڪامياب مثال ’جيمس واٽ‘ جي 1769ع ۾ ٺهيل ڪَلَ هئي. ٻاڦ جي مدد سان انهيءَ حرڪت ۽ طاقت سان صنعتي انقلاب وجود ورتو. ان کان پوءِ 1787ع ۾ ’جيمس رمزي‘ ٻاڦ تي هلندڙ بحري جهاز هلائڻ جو ڪامياب مظاهرو ڪيو. 1807ع ۾ ’رابرٽ فلٽسن‘ ”ڪليرمانٽ“ بحري جهاز ذريعي ائٽلانٽڪ سمنڊ ۾ 29 ڏينهن ۽11 ڪلاڪ لاڳيتو سفر ڪيو. اهڙيءَ طرح ٻاڦ جي طاقت (اسٽيم ٽربائين) تي هلندڙ آگبوٽن جو سلسلو شروع ٿيو، ۽ سِڙهن وارن جهازن جي جاءِ تي آگبوٽن کي ترجيح ڏني وئي.آگبوٽ : (Sindhianaسنڌيانا)
حوالا

زمرو:سامونڊي
زمرو:جهازن جا قسم