لال ڪرشن آڏواڻي

لال ڪرشن آڏواڻي (ڄائو: 1927ع) ڪراچيءَ ۾ ڄاول سنڌي نژاد هندستاني سياستدان، ليکڪ، صحافي ۽ پارليامينٽرين آهي. هو راشٽريه سويم سيواڪ سنگهه سان وابستگيءَ مان اُڀري، ڀارتيا جنتا پارٽي جو گڏيل باني بڻيو ۽ ملڪ جي سياست ۾ اهم عهدن، لوڪ سڀا جو مخالف ڌر جو اڳواڻ مرڪزي گهرو وزير ۽  نائب وزيراعظم تائين پهتو.اڊواڻي پنهنجي سڄي سياسي زندگيءَ ۾ پريس جي آزادي ۽ ماس ميڊيا جي خودمختياريءَ جو مضبوط حامي رهيو. هن سنسرشپ ۽ ڄاڻ جي وهڪري تي سرڪاري حد بندين تي لڳاتار تنقيد ڪئي. چونڊ سڌارن بابت به سندس موقف نمايان رهيو: هن رياستي فنڊنگ سان چونڊون ڪرائڻ جي تجويز ڏني ته جيئن پئسي جو اثر گهٽجي، ۽ پارٽين جي ووٽن جي تناسب سان نمائندگي (proportional representation) جهڙن خيالن جي حمايت ڪئيA DICTIONARY  OF  SINDHI : Jt.  LITERATURE  MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:7. سياست کان علاوه، آڏواڻي هڪ ليکڪ به آهي. سندس يادگيريون My Country, My Life (2008ع) ذاتي تجربن کي پاليسي ۽ تاريخي تجزين سان گڏ پيش ڪن ٿيون. هي ڪتاب هندستاني جمهوريت جي ارتقا، پارلياماني سياست ۽ قومي مباحثن جو عيني احوال فراهم ڪري ٿو، جيڪو کيس هڪ سياستدان سان گڏ تاريخ جو بيان ڪندڙ (chronicler) پڻ ثابت ڪري ٿو. لال ڪرشن آڏواڻي جديد هندستاني سياست جي اثرائتي شخصيتن مان شمار ٿئي ٿو. سنڌي پسمنظر، تنظيم سازيءَ جي مهارت، جمهوري قدرن بابت وڪالت ۽ ادبي لکڻين وسيلي، هن هندستان جي سياسي ۽ فڪري منظرنامي تي گهرو نقش ڇڏيو آهيA DICTIONARY  OF  SINDHI : Jt.  LITERATURE  MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:7.

ذاتي ۽ سياسي زندگي
سنڌ ڄائو ايل . ڪي. آڏواڻي، ڀارت جو اڳوڻو ڊپٽي وزيراعظم هن وقت اتان جي لوڪ سڀا ۾ مخالف ڌر جو اڳواڻ پڻ آهي. سندس جنم 8 آگسٽ 1927ع تي ڪراچي ۾ ٿيو. سندس پيءُ جو نالو ڪشنچند ڌرم داس هو ۽ ماءُ جو نالو گياني ديوي . شروعاتي تعليم سينٽ پيٽرڪس هاءِ اسڪول ڪراچيءَ مان حاصل ڪيائين، پوءِ ڊي جي نيشنل ڪاليج حيدرآباد (سنڌ) مان پڙهي گورنمينٽ لا ڪاليج ممبئيءَ ۾ داخلا ورتائين. سندس شادي ڪملا جڳتياڻيءَ سان ٿي جنهن مان کيس هڪ پٽ جينت ۽ ڌيءَ پراتڀا آهي. ايل . ڪي آڏواڻي 1973ع کان 1977ع تائين ”ڀارتيه جن سنگهه“ جو صدر رهيو، پوءِ 1977ع ۾ بي جي پي جو جنرل سيڪريٽري ٿيو. 1977ع کان 1979ع تائين انڊيا جي اطلاعات ۽ نشريات کاتي جو وزير رهيو. گذريل ٽن ڏهاڪن ۾ ڀارتي سياست ۾ کيس هيٺيون ذميواريون مليون.هائوس ليڊر – راجيه سڀا (79-1977ع)اپوزيشن ليڊر – راجيه سڀا (81-1979ء)جنرل سيڪريٽري – بي جي پي (86-1980ء)صدر – بي جي پي (91-1986ء)نائين، ڏهين ۽ يارهين لوڪ سڀ لاءِ منتخب ٿيو (1991ع-1989ع)گهرو معاملن بابت ڪئبنٽ منسٽر (2004ع-1999ع)ڊپٽي وزيراعظم ڀارت (2004ع-2002ع جون)ايل. ڪي. آڏواڻي پهريون سنڌي آهي جنهن ڀارتي سياست ۾ ايتري اهميت حاصل ڪئي آهي. ڀارت ۾ رهندڙ سنڌين سان سندس سٺو تعلق آهي ۽ سنڌي ٻولي بابت هڪ انٽرويو ۾ چيو هئائين ته ”اسان کي پنهنجي ٻارن سان سنڌي ۾ ڳالهه ٻولهه ڪرڻ گهرجي ۽ سندن سنڌي ڳالهائڻ لاءِ همت افزائي ڪرڻ گهرجي. سندس آتم ڪٿا تي ٻڌل ڪتاب (My Country My Life) پڻ ڇپيو آهي.آڏواڻي لال ڪرشن : (Sindhianaسنڌيانا)

حوالا

زمرو:ڀارت
زمرو:شخصيتون
زمرو:سنڌي ماڻھو
زمرو:جيوت ماڻهو
زمرو:سنڌي سياستدان
زمرو:هندستاني سياستدان
زمرو:ڀارت ۾ انتها پسندي
زمرو:1927ع جون پيدائشون
زمرو:سنڌي نسل جا هندوستاني ماڻھو
زمرو:ممبئي يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد
زمرو:سياستدان
زمرو:ڪراچي جا سياستدان