چنيوٽ ضلعو

چنيوٽ ضلعو (اردو:ضلع چنيوٹ)، صوبي پنجاب، پاڪستان جو هڪ ضلعو آهي. پهرين جولاءِ 2009ع تي، صوبي پنجاب جو مکيه وزير، شهباز شريف باضابطه طور تي چنيوٽ کي صوبي جي 36 هين ضلعي طور ٺاهڻ جي منظوري ڏني ۽ جولاءِ 2009ع ۾ هن کي ضلعي جو درجو ڏنو ويو. ان کان اڳ، اهو جهنگ ضلعي جو هڪ تعلقو هو. سال 2023ع جي آدمشماري جي موجب ضلعي جي ڪل آبادي 15,63,024 آهي.

چنيوٽ پنهنجي دستڪاري فرنيچر، جيڪو نه رڳو پاڪستان ۾، بلڪ سڄي دنيا ۾ مشهور آهي، جي ماهرن لاءِ مشهور آهي. ان جا انتهائي خاص ۽ ماهر دستڪاري جا شاهڪار جهروڪا سڄي ملڪ ۾ مشهور آهن.

نالو
هن علائقي جو نالو، "چنيوٽ" شايد شهزادي چندن خان، ملڪ ماڇيءَ خان، کوکر راجپوت قبيلي سان تعلق رکندڙ چنيوٽ جو راجا، جي ڀيڻ جي نالي تي رکيو ويو. راجپوت راجا بادل خان کوکر پاران قائم ڪيل، ماڙي ٽيپو ان وقت آباد نه هو، پر انڌيري ٽيپو جو علائقو آباد هو ۽ ان جي اتر ۾ ڌولار (راڻي چندن جو گھر) هو، جنهن کي چندنيوٽ سڏيو ويندو هو، جيڪا پوء چنيوٽ ٿي ويو. سر ڊينزل ايبٽسن جي مطابق، ان جو اصل نالو، "چنديوٽ" ٻن لفظن، "چن" (چناب ندي کان) ۽ يوٽ (تعلق رکندڙ يا جي پار) جو مرڪب هو، جيڪو بعد ۾ چنيوٽ بڻجي ويو (پنجابي ذاتون، ايڇ ڊي روز پاران پنجاب جي قبيلن ۽ ذاتين جي هڪ لغت).
تاريخ
سنڌو ماٿري جي تهذيب دوران چنيوٽ علائقو هڪ زرعي علائقو هو، جنهن ۾ ٻيلا هئا، جيڪا ويدڪ دور ۾ هند-آريائي ثقافت جي خاصيت آهي جيڪا وچ ايشيا کان لڏي پنجاب علائقي ۾ آباد ٿي. ڪمبوجا، داردا، ڪيڪيا، مدرا، پوروا، يوڌيا، مالوا ۽ ڪورو قديم پنجاب علائقي تي حملو ڪيا ۽ آباد ٿيا ۽ پوء هتان حڪومت ڪيا. 331 قبل مسيح ۾ فارس جي هخامنشي سلطنت کي فتح ڪرڻ کان پوءِ، سڪندر اعظم 50,000 جي فوج سان موجوده پنجاب جي علائقي طرفان وڌو. چنيوٽ علائقي تي موريا سلطنت، هند-يوناني بادشاهت، ڪشن سلطنت، گپتا سلطنت، سفيد هنن، ڪشنانو-هفتاليئن ۽ هندو شاهي بادشاهتن جي حڪومت رهئي آهي.

سال 997ع ۾، سلطان محمود غزنوي، پنهنجي پيءُ، سلطان سبڪتگين پاران قائم ڪيل غزنوي خاندان جي سلطنت تي قبضو ڪيو. سال 1005ع ۾، هن ڪابل جي سلطنت کي فتح ڪيو ۽ ان کانپوءِ پنجاب علائقي جي فتحن جو سلسلو شروع ڪيو. دهلي سلطنت ۽ پوء مغل سلطنت هن علائقي تي حڪومت ڪئي. جئين ته اسلام جو تعارف هتان اٺين صدي ۾ محمد بن قاسم جي سنڌ آمد سان ٿيو، پر وچ پنجاب جي علائقي ۾ اسلام گهڻو ڪري اولياء الله جي تبليغ جي ڪارڻ ڦهليو.

مغل سلطنت جي زوال کان پوءِ، سک سلطنت نارووال ضلعي کي فتح ڪيو. سک راڄ دوران مسلمانن کي پابندين جو سامنا ڪرڻو پيو. برطانوي راج 1848ع ۾ چنيوٽ ضلعي تي قبضو ڪيو. هندستان جي برطانوي راج کان آزادي جي وقت مسلم آبادي جي اڪثريت مسلم ليگ ۽ پاڪستان تحريڪ جي حمايت ڪئي. سال 1947ع ۾ پاڪستان جي آزادي کان پوءِ، اقليتي هندو ۽ سک هندستان ڏانهن لڏپلاڻ ڪئي ويا، جڏهن ته هندستان مان مسلمان پناهگير چنيوٽ جي علائقي ۾ آباد ٿيا. پهرين جولاءِ 2009ع تي، صوبي پنجاب جي وڏي وزير، ميان محمد شهباز شريف باضابطه طور تي چنيوٽ کي صوبي جي 36 هين ضلعي طور ٺاهڻ جي منظوري ڏني.

انتظاميا
ضلعي کي انتظامي طور تي ٽي تعلقن ۾ ورهايو ويو آهي.
تعلقي جو نالوDivisions/Districts of Pakistan  Note: Although divisions as an administrative structure has been abolished, the election commission of Pakistan still groups districts under the division namesپکيڙ (km²)آبادي (2023)گھاٽائي (نفر/km²)خواندگي(2023) جي شرحيونين ڪائونسلن جي تعدادڀوانه879428,617487.6248.94%...چنيوٽ709633,621893.6857.31%...لاليان1,055500,786474.6857.26%...

آباديات
آبادي

As of the 2023 census, Chiniot district has 256,438 households and a population of 1,563,024. The district has a sex ratio of 102.41 males to 100 females and a literacy rate of 55.05%: 64.64% for males and 45.19% for females. 417,070 (26.68% of the surveyed population) are under 10 years of age. 491,672 (31.46%) live in urban areas.

مذهب

Muslims are the majority community in the district. Unlike the rest of Pakistan, Chiniot district has a sizeable Ahmadi community as the location of Rabwah, the main settlement of the Ahmadis after Partition. 

+ چنيوٽ ضلعي ۾ آبادي جي مذهب وار واڌمذهبي گروپ 194120172023آبادي شرح (%)آبادي شرح (%)آبادي شرح (%) 15px مسلمان   2,76,7451,306,6631,490,35915px هندو 39,2196213215px سک  2,1881415px عيسائي  232,1745,211قادياني 59,74867,223ٻيا 81285ڪل آبادي  318,183  1,368,659  1,563,024  

ٻوليون

At the time of the 2023 census, 95.08% of the population spoke Punjabi, 3.41% Urdu and 1.14% Pashto as their first language.

نباتات
ضلعي جي نباتات ۾ هيٺ ڏنل وڻ شامل آهن: 
 جنڊ (Prosopis spicigera) 
 ڪرير (Capparis aphylla) 
 بيري (Zziphus jujuba) 
 وان (Salvadora abeoides) 
 ڪيڪر (Acacia arabica) 
 شيشم (ڊالبرگيا) ۽ 
 آڪ (ڪالوٽروپس هيملٽني) * 
عمارتون 
 عمر حيات محل: جنهن کي گلزار منزل به چيو وڃي ٿو، چنيوٽ ۾ 19هين صدي جو محل آهي. 
 شاهي مسجد: اها نواب سعد الله خان ٺهرائي هئي. ان جي اڏاوت ساڳي آهي، جھڙي بادشاهي مسجد، لاهور جي آهي. نواب سعد الله مغل سلطنت جي ڪابينا ۾ وزير هو.

اهم شهر ۽ ڳوٺ
 هرسه شيخ 
 فتح ڪوٽ تاجا 
 ڀوانا جو ڳوٺ پاڪستان جي سول سروس آفيسرن کي پيدا ڪرڻ جي صلاحيت جي ڪري چنيوٽ ضلعي جي مشهور ترين شهرن مان هڪ آهي.
پڻ ڏسو 
 چنيوٽ
 فيصل آباد ڊويزن
 چنيوٽ ريلوي اسٽيشن 
 پاڪستان جا ضلعا
 پنجاب، پاڪستان 
 سانگلا هِل-ڪنديان ريلوي برانچ لائين

ٻاهريان ڳنڍڻا

حوالا

زمرو:چنيوٽ ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا