چيڪ جمهوريا

چيڪ جمهوريه (انگريزي: Czech Republic؛ چيڪ ٻولي: Česka republika)، جن کي "چيڪيا" (Czechia) پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. اها تاريخي طور تي "بوهيميا" جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ان جي حد ڏکڻ ۾ آسٽريا، اولهه ۾ جرمني، اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان ملن ٿيون. چيڪ ريپبلڪ، گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان، هڪ جابلو ملڪ آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. ان گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن. 

يورپ جو هڪ وڏو ملڪ آهي جنهن جي گاديءَ جو هنڌ پراگ شهر آهي. سال 2011ع جي مردمشماريءَ مطابق هن ملڪ جي آبادي هڪ ڪروڙ، 4 لک، 36 هزار 560 آهي. هن ملڪ جي پکيڙ 78،866 چورس ڪلوميٽر آهي.  ريپبلڪ جن کي چيڪيا پڻ چيو ويندو آهي، مرڪزي يورپ ۾ هڪ زمين سان گھريل ملڪ آهي. تاريخي طور تي بوهيميا جي نالي سان سڃاتو وڃي ٿو. ان جي سرحد ڏکڻ ۾ آسٽريا سان آهي. اولهه ۾ جرمني. اتر اوڀر ۾ پولينڊ ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ سلوواڪيا سان. چيڪ ريپبلڪ ۾ هڪ جبل وارو نظارو آهي جيڪو 78,871 چورس ڪلوميٽر (30,452 چورس ميل) جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي. گهڻو ڪري معتدل براعظمي ۽ سامونڊي آبهوا سان. گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر پراگ آهي. ٻين وڏن شهرن ۽ شهري علائقن ۾ برنو، اوستراوا، پلازين ۽ لبريڪ شامل آهن. 

بوهيميا جي ڊچي 9هين صدي جي آخر ۾ گريٽ موراويا جي تحت قائم ڪئي وئي. ان کي باضابطه طور تي 1002ع ۾ پوتر رومن سلطنت جي شاهي رياست طور تسليم ڪيو ويو ۽ سال 1198ع ۾ هڪ بادشاهت بڻجي ويو.  1526ع ۾ موهاڪس جي جنگ کان پوءِ، بوهيميا جون سڀئي زمينون هيبسبرگ جي بادشاهت ۾ ضم ٿي ويون. لڳ ڀڳ سو سال پوء پروٽسٽنٽ بوهيميا بغاوت ٽيهه سالن جي جنگ جو سبب بڻي. وائيٽ ماؤنٽين جي جنگ کان پوءِ، هيبسبرگ پنهنجي حڪمراني کي مضبوط ڪيو. سال 1806ع ۾ پوتر رومي سلطنت جي خاتمي سان، تاج زمينون آسٽريائي سلطنت جو حصو بڻجي ويون.

19هين صدي ۾، چيڪ زمينون وڌيڪ صنعتي ٿي ويون ۽ سال 1918ع ۾ ان جو گهڻو حصو پهرين چيڪوسلواڪ جمهوريه جو حصو بڻجي ويو. پهرين عالمي جنگ کان پوءِ آسٽريا-هنگري جي خاتمي کان پوءِ، چيڪوسلواڪيا وچ ۽ اوڀر يورپ ۾ واحد ملڪ هو جيڪو جنگ جي سڃي عرصي ۾ پارليماني جمهوريت رهيو.Timothy Garton Ash The Uses of Adversity Granta Books, 1991  p. 60 سال 1938ع ۾ ميونخ معاهدي کان پوءِ، نازي جرمني منظم طريقي سان چيڪ زمينن تي ڪنٽرول ڪري ورتو. 

چيڪوسلواڪيا ٻئي مهاڀاري جنگ کانپوء 1945ع ۾ بحال ٿيو ۽ ٽن سالن پوء سال 1948ع ۾ هڪ بغاوت کانپوءِ هڪ اوڀر بلاڪ جي ڪميونسٽ رياست بڻجي ويو. سال 1968ع ۾ پراگ اسپرنگ دوران ملڪ تي سوويت جي اڳواڻي ۾ حملي ذريعي حڪومت ۽ معيشت کي آزاد ڪرڻ جي ڪوششن کي دٻايو ويو. نومبر 1989ع ۾، مخمل انقلاب ملڪ ۾ ڪميونسٽ راڄ کي ختم ڪيو ۽ جمهوريت بحال ڪيو. 31 ڊسمبر 1992ع تي، چيڪوسلواڪيا پر امن طريقي سان ٻن خودمختيار رياستن؛ چيڪ ريپبلڪ ۽ سلوواڪيا ۾ تقسيم ٿي ويو.

چيڪ ريپبلڪ هڪ وحداني پارلياماني جمهوريه ۽ ترقي يافته ملڪ آهي، جن ۾ هڪ ترقي يافته، اعليٰ آمدني واري سماجي مارڪيٽ معيشت آهي. اها هڪ يورپي سماجي ماڊل، عالمگير صحت جي سار سنڀال ۽ مفت ٽيوشن يونيورسٽي جي تعليم سان هڪ فلاحي رياست آهي. اها انساني ترقي جي انڊيڪس ۾ 32هين نمبر تي آهي. ملڪ گڏيل قومن، نيٽو، يورپي يونين، او اي سي ڊي، او ايس سي اي، ڪائونسل آف يورپ ۽ ويزگراڊ گروپ جو ميمبر آهي.

 نالو 

 تاريخ 

 جاگرافي  

 حڪومت ۽ سياست 

 معيشت 

 آباديات 

 ثقافت 

 پڻ ڏسو 
Česká republika جمهوريہ چيڪ 350px250px250px گاديءَ جو هنڌپراگملڪ جي پکيڙ78866 km²  آبادي10،538،275

حوالا

زمرو:ملڪ
زمرو:يورپي ملڪ
زمرو:جمهوريہ چيڪ
زمرو:زمين بند ملڪ
زمرو:وچ يورپ جا ملڪ
زمرو:يورپي اتحاد جا رڪن ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:يورپ جي ڪائونسل جون ڀاتي رياستون