ڊيرا غازي خان ضلعو

ڊيرا غازي خان ضلعو (اردو: ضلع ڈيره غازى خان؛ سرائيڪي: ضلع دیرہ غازی خان) پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي. ان جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ ڊيرا غازي خان شهر آهي. 

ضلعو سنڌو درياءَ جي اولهه ۾ واقع آهي. سليمان جبل ضلعي جي اتر ۾ 10,000 فوٽ (3,000 ميٽر) جي اوچائي تي اڀرن ٿا. مشهور سياحتي منزلون فورٽ منرو، يڪبائي هِل اسٽيشن ۽ مبارڪ ٽاپ آهن.

انتظاميه
ضلعي کي ٻن تعلقن ۾ ورهايو ويو آهي،Pakistan Government – List of Tehsils  جيڪا ڪل ملائي 60 يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهن.Tehsils & Unions in the District of D.G. Khan 
***تعلقوDivisions/Districts of Pakistan  Note: Although divisions as an administrative structure has been abolished, the election commission of Pakistan still groups districts under the division namesپکيڙ
(چورس ڪلوميٽر) آبادي 
(2023)گھاٽائي
(في چورس ڪلوميٽر)(2023)خواندگي جي شرح 
(2023)يونين ڪائونسلونڊيرا غازي خان2,01214,43,409717.4047.25%41ڪوٽ ڇٽه1,8029,04,836502.1338.61%24

تاريخ
alt=Captured on 2013|thumb|ڊيرا غازي خان بين الاقوامي هوائي اڏو|leftڊيرا غازي خان جي چوڌاري، اهو علائقو، قديم زماني ۾ مليان ماڻهن جي آبادي هئي. پوءِ اهو وسيع ملتان علائقي جو حصو هو. ٻڌ مت جا پهرين کان ٽين صدي عيسوي تائين جا آثار، ڪوٽ ڇٽه تعلقي ۾ دلو راءِ ۾ مليا آهن. 

ڊيرا غازي خان جو شهر 15هين صدي جي آخر ۾ قائم ٿيو ۽ نواب غازي خان ميراني، نواب حاجي خان ميراني جي پٽ جي نالي تي رکيو ويو هو. شهر جو بنياد تڏهن پيو جڏهن ملتان جي لانگهه سلطنت جو شاهه حسين بلوچ ماڻهن کي علائقي ۾ آباد ٿيڻ جي دعوت ڏني. ٻن ٻين ڊيرن (آبادين)، ڊيرا اسماعيل خان ۽ ڊيرا فتح خان سان گڏ، ان پنهنجو نالو ڊيراجات رکيو. ڊيراجات آخرڪار 1849ع ۾ سک جنگ کان پوءِ انگريزن جي قبضي ۾ آيا ۽ ٻن ضلعن: ڊيرا غازي خان ۽ ڊيرا اسماعيل خان ۾ ورهايو ويو.   ڊيراجات ضلعو انگريزن طرفان سال 1848-1849ع جي ٻي اينگلو-سک جنگ کان پوءِ، ان جي اڳوڻي سک حڪمرانن کان کٽيو ويو هو. آزادي کانپوءِ، شهر جا ڪيترائي هندو رهواسي هندستان جي دهلي جي ڊيراوال نگر ڪالوني ۾ آباد ٿيا. پوء راجن پور ضلعو ڊيرا غازي خان ضلعي مان ڌار ڪئي ٺاهيو ويو.

سال 2004-2005ع جي سروي جي بنياد تي، ڊيرا غازي خان ضلعو پاڪستان جي 20 غريب ترين ضلعن مان هڪ سمجهيو ويندو آهي. ان جي آبادي جو لڳ ڀڳ 51 سيڪڙو غربت جي لڪير کان هيٺ زندگي گذاري ٿو.

آباديات
سال 2023ع جي آدمشماري مطابق، ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ 2,92,658 گهر ۽ آبادي 23,48,245 آهي. ضلعي ۾ جنس جو تناسب 100.71 مردن جي مقابلي ۾ 100 عورتن جو آهي، جڏهن ته خواندگي جي شرح %43.98 آهي، جنهن م مردن لاءِ %47.78 ۽ عورتن لاءِ %35.64 جو شرح آهي. سروي ڪيل آبادي جو 34.06 سيڪڙو (7,97,634) 10 سالن کان گهٽ عمر وارا آهن ۽ 27.65 سيڪڙو (6,49,290) آبادي شهري علائقن ۾ رهندڙ هئي. 

 مذهب 

سال 2023ع جي مردم شماري جي مطابق، آبادي جي وڏي اڪثريت (تقريبن %99.62) مسلمان هئي. عيسائي سڀ کان وڏي اقليت (%0.30) هئا. ان کان پوءِ احمدي (%0.07) هئا. باقي هندو ۽ سک هئا.

+ ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ موجود مذهبي تناسبمذهبي گروهه***194120172023آباديآباديآبادي 15x15px اسلام192,27885.94%1,979,21399.85%2,332,78599.62%16x16px هندومت31,05213.88%1980.01%138~0%21x21px عيسائيت370.02%3100.02%6,9460.30%15x15px قاديانيت 2,3710.12%1,6070.07%***ٻيا 3680.16%102~0%1620.01%ڪل آبادي 223,735100%1,982,194100%2,341,638100% نوٽ: 1941 جي مردم شماري جو ڊيٽا اڳوڻي ڊيرا غازي خان ضلعي جي ڊيرا غازي خان تحصيل لاءِ آهي، جيڪو تقريباً موجوده ڊيرا غازي خان ضلعي سان مطابقت رکي ٿو. ضلعي ۽ تحصيل جون سرحدون 1941 کان تبديل ٿي چڪيون آهن.
+ برطانوي پنجاب صوبي جو دور ۾ ڊيرا غازي خان ضلعي ۾ مذهبي گروههمذهبي گروهه*****1881189119011911192119311941آباديآباديآباديآبادي 15px اسلام 315,240  349,587  412,012  442,234  411,431  432,911  512,678  15px هندو مت 46,697  52,903  57,815  56,485  56,346  57,217  67,407  15px سک مذهب  1,326  1,424  1,027  1,042  932  760  1,072  15px عيسائيت 82  117  152  76  47  31  87  15px جين مت 0  0  143  23  296  125  106  15px زرتشتي مذهب (پارسي) 0  0  0  0  0  0  0  15px ٻڌ مت 0  0  0  0  0  0  0  15px يهوديت   0  0  0  0  0  0  ٻيا  1  0  0  0  0  0  0  ڪل آبادي  363,346  404,031  471,149  499,860  469,052  491,044  581,350  
+ Religion in the Tehsils of Dera Ghazi Khan District (1921)TehsilIslam 15pxHinduism 15pxSikhism 15pxChristianity 15pxJainism 15pxOthersTotal Dera Ghazi Khan Tehsil 167,687  25,272  507  27  296  0  193,789  Sanghar Tehsil 74,548  10,207  4  0  0  0  84,759  Rajanpura Tehsil 94,148  10,444  415  1  0  0  105,008  Jampur Tehsil 75,048  10,423  6  19  0  0  85,496  
+ Religion in the Tehsils of Dera Ghazi Khan District (1941)TehsilIslam 15pxHinduism 15pxSikhism 15pxChristianity 15pxJainism 15pxOthersTotal Dera Ghazi Khan Tehsil 192,278  31,052  221  37  106  41  223,735  Sanghar Tehsil 97,234  11,875  34  6  0  0  109,149  Rajanpura Tehsil 122,849  12,591  791  0  0  0  136,231  Jampur Tehsil 100,317  11,889  26  3  0  0  112,235  

 ٻوليون 
سال 2023ع جي آدمشماري جي مطابق، آبادي جو 87.90 سيڪڙو سرائيڪي، 7.68 سيڪڙو بلوچڪي ۽ 3.40 سيڪڙو اردو کي پنهنجي مادري ٻولي طور ڳالهائيندو هو.

قابل ذڪر ماڻهو
 غازي خان: شهر جو باني
 فاروق خان لغاري: پاڪستان جو اڳوڻو صدر 
 حافظ عبدالڪريم: اڳوڻو سينيٽر ۽ وفاقي وزير 
 سردار ذوالفقار علي خان کوسه: پنجاب جو اڳوڻو گورنر 
 زرتاج گل زرين: اڳوڻي وزير ۽ ميمبر قومي اسيمبلي، سينيئر ميمبر پاڪستان تحريڪ انصاف 
 سردار دوست محمد کوسه: پنجاب جو اڳوڻو نگران وڏو وزير 
 سردار اويس خان لغاري: مسلم ليگ (ن) جو سينيئر ميمبر، وفاقي وزير برائي پيٽروليئم ۽ توانائي 
 سردار جمال خان لغاري: اڳوڻو ميمبر پنجاب صوبائي اسيمبلي 
پڻ ڏسو 

 فورٽ منرو
 ڊيرا غازي خان شهر
 ڊيرا غازي خان ڊويزن 
 سليمان جبلن جو سلسلو
 پنجاب، پاڪستان جا ضلعا 
 ڪوٽڙي-اٽڪ ريلوي لائين 
 غازي يونيورسٽي
 ڊيره غازي خان ريلوي اسٽيشن 
 پياله ڍنڍ، غازي گهاٽ

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:ڊيرا غازي خان ضلعو
زمرو:ڊيرا غازي خان ڊويزن
زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
پڻ ڏسو
<font size="+1" color=black>ڊيرا غازي خان ضلعو<font><font size="1" 
 color=gray>District Dera Ghazi Khan<font> 200px ملڪ:  پاڪستان30px صوبو:  پنجابضلعي گاديء جو ھنڌ :  ڊيرا غازي خان ايراضي:  چورس ڪلوميٽر آبادي:  1643118 ٻولي:  ڊيريتعلقا:  4يونين ڪائونسلون: 59