گهوٽڪي

گھوٽڪي    پاڪستان جي صوبي سنڌ جي اتر واري ضلعي، گهوٽڪي جو هڪ شهر آهي. اها گهوٽڪي ضلعي جو هيڊڪوارٽر آهي. گھوٽڪي شھر ضلعي جو سڀ کان وڏو شھر آھي. سال 2023ع تائين ان جي آبادي لڳ ڀڳ 1,20,000 تائين هئي. گھوٽڪي شھر قومي شاهراھه اين-5 ۽ ڪراچي-پشاور ريلوي لائن تي واقع آهي. گهوٽڪي پنهنجي کجين جي ڪري مشهور آهي. 

مرزا قليچ بيگ جي مطابق، گهوٽڪي شهر جو بنياد پير محسن شاهه سال 1447ع ۾ رکيو. هن هڪ شاندار مسجد پڻ تعمير ڪرائي هئي. مرزا قليچ بيگ لکيو آهي ته گهوٽڪي جو اڳوڻو نالو لوح صاحبان هو. مرزا قليچ بيگ لکيو آهي ته؛

 "گهوٽڪي، جن کي اڳي گهوٽه چوندا هئا، سال 1447ع ڌاري پير محسن شاھه ٻڌو هو، هنن هڪڙي عاليشان مسجد به منجهس ٺهرائي. هي پيرن جو شهر آهي ۽ اڃا تائين انهي ۾ اهي رهندا آهن. قادرپور وارا پير اصل"اچ"جا هئا ۽ ڪلهوڙن جي ڏينهن ۾ اتي آيا ۽ جاگيرون ملين. پير گنج بخش شاھه مشهور آهي. انهيءَ جي ڏکڻ اڀرندي ڏي ماٿيلي جو ڦٽل شهر آهي، جو ساڍا ٽي ڪوھه اتان ٿيندو. اتي هڪڙو جهونو قلعو آهي، جو امر نالي هڪڙي راجپوت ٺهرايو هو، جنهن کي چوڏهن سئو ورهيه ٿيندا. ميرپور جو شهر انهيءَ قديم ماٿيلي جي تعلقي ۾ آهي. سو سنه 1739ع ڌاري مير مَسُو خان ٽالپر ٻڌو. اهو هاڻي ميرپور تعلقي جو وڏو شهر آهي.انهيءَ کي اڳي مهرڪا به چوندا هئا، جو اتي مهر ماڻهو رهندا هئا."

تاريخ
مرزا قليچ بيگ لکيو آهي تہ:"گهوٽڪي: جنهن کي اڳي گهوٽہ چوندا هئا. سو سنه 1447ع ڌاري پير محسن شاھ ٻڌو. جنهن هڪڙي عاليشان مسجد به منجهس ٺهرائي. هي پيرن جو شهر آهي ۽ اڃا تائين انهي ۾ اهي رهندا آهن. قادر پور وارا پير اصل اچ جا هئا ۽ ڪلهوڙن جي ڏينهن ۾ اتي آيا ۽ جاگيرون ملين. پير گنج بخش شاھ مشهور آهي. انهيءَ جي ڏکڻ اڀرندي ڏي ماٿيلي جو ڦٽل شهر آهي. جو ساڍا ٽي ڪوھ اتان ٿيندو. اتي هڪڙو جهونو قلعو آهي، جو امر نالي هڪڙي راجپوت ٺهرايو هو. جنهن کي چوڏهن سئو ورهيه ٿيندا. ميرپور جو شهر انهيءَ قديم ماٿيلي جي تعلقي ۾ آهي. سو سنه 1739ع ڌاري مير مَسُو خان ٽالپر ٻڌو. اهو هاڻي ميرپور تعلقي جو وڏو شهر آهي. انهيءَ کي اڳي مهرڪا به چوندا هئا، جو اتي مهر ماڻهو رهندا هئا."قديم سنڌ -ان جا مشهور شهر ۽ ماڻهو. مصنف: مرزا قليچ بيگ. ايڊيشن: چوٿون 1999ع. ڇپائيندڙ: سنڌي ادبي بورڊ ڄام شورو
[[File:Beautiful House of Ghotki.jpg 
|thumb|گھوٽڪي شھر جي ھڪ جاء]]

 پير ڪوهه گئس فيلڊ
آئل اينڊ گئس ڊولپمينٽ ڪارپوريشن لميٽيڊ (OGDCL) گڊو بلاڪ ۾ عمير سائوٿ ايسٽ-1 کوهه، سنڌ مان گئس دريافت ڪئي آهي. مئي 2022ع ۾ ڊرلنگ دوران پيرڪوه فارميشن مان 1.063 MMSCFD گئس جي کوهه جي جانچ ڪئي وئي.   پيرڪوه فارميشن مان 1.063 MMSCFD گئس جي دريافت گڊو جوائنٽ وينچر پارٽنرز جي ڳولا جي حڪمت عملي جو نتيجو هو. آئل اينڊ گئس ڊولپمينٽ ڪارپوريشن لميٽيڊ گڊو بلاڪ کي 70 سيڪڙو حصيدارن سان هلائي ٿو. لڳ ڀڳ 1050 ميٽر ڊرلنگ جو اندازو لڳايو ويو آهي ته 5.1 ملين چورس فوٽ گئس موجود آهي، جيڪا سنڌ صوبي ۾ گئس جي کوٽ کي دور ڪرڻ ۾ مدد ڪندي.

مري پيٽروليم ڪمپني لميٽيڊ (MPCL) سنڌ صوبي جي ضلعي گهوٽڪي ۾ واقع گورو-بي ذخيري جي ٽيپو ڪمپارٽمينٽ مان گئس جي فراهمي شروع ڪري ڇڏي آهي. سوئي ناردرن گئس پائپ لائنز لميٽيڊ (SNGPL) شروعاتي طور تي MPCL جي سچل گئس پروسيسنگ ڪمپليڪس (SGPC) ۾ پروسيسنگ کان پوءِ 20 ايم ايم ايس سي ايف ڊي پائپ لائن معيار جي گئس حاصل ڪندي، ۽ سال جي آخر ۾ اضافي 90 ايم ايم ايس سي ايف ڊي جي فراهمي جو منصوبو آهي.

گهوٽڪي شهر پاڪستان جو ٻيو نمبر وڌيڪ ٽيڪس ڏيندڙ شهر آهي. هن شهر ۾ ايشيا جي وڏي قادرپور گيس فيلڊ آهي جنهن ۾ سوين تيل ۽ گيس جا کوه شامل آهن. گھوٽڪي ۾ سوين مليون ۽ فيڪٽريون هجڻ باوجود مقامي بيروزگار آهن.

حوالا

سنڌي ٻولي اٿارٽي
زمرو:گهوٽڪي ضلعو
زمرو:سنڌ جا شھر
زمرو:سنڌ جا ننڍا شهر ۽ قصبا
زمرو:گھوٽڪي ضلعي جون آباد جڳهيون