ٻولين جي فھرست ڳالهائيندڙن جي حساب سان

دنيا جي آبادي جو اڌ حصو مقامي طور تي 13 سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻوليون ڳالهائيندو آهي. هيٺ ڏنل جدول دنيا جي سڀ کان وڌيڪ عام ڳالهائيندڙ ٻولين جي فهرست ڏئي ٿو، جن ۾ مقامي ڳالهائيندڙن جو سڀ کان وڏو تعداد سويڊش نيشنل انسائيڪلوپيڊن (2007، 2010) جي اندازي مطابق آهي.

جيئن ته ٻولي ۽ لهجي جو فرق اڪثر ڪري پاڻمرادو هوندو آهي، ان ڪري ڪجهه باهمي سمجهه وارا محاورا الڳ الڳ قومي معيار يا خود سڃاڻپ سان گڏ هڪجهڙائي رکيا ويا آهن، جن ۾ انڊونيشيائي ۽ ملائي؛ ڪروشيائي، بوسنيائي، ۽ سربيائي؛ وغيره شامل آهن، پر معياري هندي ۽ اردو نه. 

ٻولين جي هڪ فهرست لاءِ جن ۾ مقامي ڳالهائيندڙن جو تمام ننڍڙو انگ آهي، ڏسو خطري ۾ پئجي ويل ٻولين جون لسٽون.

ورلڊ فيڪٽ بڪ (2022)

ورلڊ فيڪٽ بڪ، سينٽرل انٽيليجنس ايجنسي (سي آءِ اي) پاران تيار ڪيل، 2022 ۾ ڏهه سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻولين (L1 + L2) جو اندازو هن ريت آهي:

+ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائيندڙ ٻوليون، سي آء اي، 2022 ٻولي دنيا جي آبادي جو سيڪڙو (2022) انگريزي 18.8% منڊارن چيني 13.8% هندي 7.5% اسپيني  6.9% فرانسيسي  3.4% عربي  3.4% بنگالي  3.4% روسي  3.2% پرتگالي  3.2% اردو 2.9%

ايٿنولوگ (2024)
ايٿنولوگ (Ethnologue) هيٺ ڏنل ٻولين کي پنج ڪروڙ (50 ملين) يا وڌيڪ ڳالهائيندڙن جي فهرست ڏئي ٿو. هن حصي ۾ اهي داخلائون شامل نه آهن جن کي ايٿنولوگ ميڪرو ٻوليون (Macrolanguages) ​​جي طور تي سڃاڻي ٿو جيڪا ڪيترن ئي قسمن تي مشتمل آهي، جهڙوڪ عربي، لنده، فارسي، ملائي، پشتو ۽ چيني.
+ گهڻيون ڳالهائيندڙ ٻوليون، ايٿنولوگ، 2024 ٻولي خاندان شاخپهرين ٻولي (L1) ڳالهائيندڙٻي ٻولي (L2) ڳالهائيندڙڪل ڳالهائيندڙ (L1+L2) انگريزي ٻولي 
(ڪروئل ٻولين کان سواء) هند-يورپي جرمنڪ 380 ملين 1.135 بلين 1.515 بلينمنڊارن چيني ٻولي 
(معياري چيني سميت، پر ٻين قسمن کان سواء) چينو-تبتي چيني 941 ملين 199 ملين 1.140 بلين هندي ٻولي 
(اردو کانسواءِ) هند-يورپي هند-آريائي 345 ملين 264 ملين 609 ملين اسپيني ٻولي
(ڪروئل ٻولين کان سواء) هند-يورپي رومانوي 486 ملين 74 ملين 560 ملين جديد معياري عربي  
(ٻولين کان سواءِ) افرو-ايشيائي سامي دستياب نه آهن  332 ملين فرانسيسي ٻولي 
(ڪروئل ٻولين کان سواء) هند-يورپي رومانوي 74 ملين 238 ملين 312 ملين بنگالي ٻولي هند-يورپي هند-آريائي 237 ملين 41 ملين 278 ملين پرتگالي ٻولي
(ڪروئل ٻولين کان سواء) هند-يورپي رومانوي 236 ملين 27 ملين 264 ملين روسي ٻولي هند-يورپي بالٽو-سلاوڪ 148 ملين 108 ملين 255 ملين اردو 
(هندي کان سواءِ)  هند-يورپي هند-آريائي 70 ملين 168 ملين 238 ملين ڀاشا-انڊونيشي 
(ٻين ملائي ٻولين کان سواء)  آسٽرونيشيائي ملايو-پولينيشين 44 ملين 155 ملين 199 ملين معياري جرمن ٻولي  هند-يورپي جرمنڪ 76 ملين 58 ملين 134 ملين جاپاني ٻولي جپانڪ دستياب نه آهي  123 ملينڏهه لک کان گهٽ  123 ملين نائجيريائي پڊجن ٻولي  ڪروئل انگريزي ڪرائيو 5 ملين 116 ملين 121 ملينمصري عربي ٻولي 
(ٻين عربي ٻولين کان سواء) افرو-ايشيائيسامي 78 ملين 25 ملين 103 ملين مراٺي ٻولي هند-يورپي هند-آريائي 83 ملين 16 ملين 99 ملين تيلگو ٻولي  دراوڙي ڏاکڻي مرڪزي 83 ملين 13 ملين 96 ملين ترڪ ٻولي ترڪ اوغوز 84 ملين 6 ملين 90 ملين هائوسا بولي افرو-ايشيائي چاڊي 54 ملين 34 ملين 88 ملين  تامل ٻولي دراوڙي ڏاکڻي  79 ملين 8 ملين 87 ملين يوئي چيني ٻولي (ڪينٽوني کي ملائي ڪري) چينو-تبتي چيني 86 ملين 1 ملين 87 ملين سواحلي ٻولي نائجر-ڪانگو بنتو 3 ملين 83 ملين 87 ملين ويٽنامي ٻولي آسٽروايشيائي ويتڪ 85 ملين 1 ملين 86 ملين وو چيني ٻولي (شنگهائني کي ملائي ڪري)چينو-تبتيچيني 83 ملين 1 ملين کان گهٽ  83 ملين تگالوگ آسٽرونيشيائي ملايو-پولينيشيائي 29 ملين 54 ملين 83 ملين  اولهائندي پنجابي ٻولي (اوڀر واري پنجابي الگ آهي) هند-يورپي هند-آريائي دستياب نه آهن  دستياب نه آهن 82 ملين ڪوريائي ٻولي ڪوريائي دستياب نه آهي  82 ملين 1 ملين کان گهٽ  81 ملين ايراني فارسي ٻولي (فارسي جا ٻيا لهجا شامل نه آهن) هند-يورپي ايراني 62 ملين 17 ملين 78 ملين جاوا ٻولي آسٽرونيشيائي ملايو-پولينيشيائي دستياب نه آهن  دستياب نه آهن  68 ملين اطالوي ٻولي هند-يورپي رومانوي 64 ملين 3 ملين 67 ملين گجراتي ٻولي هند-يورپي هند-آريائي 58 ملين 5 ملين 63 ملين ٿائي ٻولي ڪرا-ڊائي زهوانگ-ٽائي 21 ملين 40 ملين 61 ملين امهاري بولي  افرو-ايشيائي سامي 35 ملين 25 ملين 60 ملين ڪنڙ ٻولي 
KannadaTilingana دراوڙي ڏاکڻي 44 ملين 15 ملين 59 ملينشامي عربي (ليوانت جي)
(عربي جا ٻيا لهجا شامل نه آهن)افرو-ايشيائيسامي 51 ملين 2 ملين 54 ملين

نيشنل انسائيڪلوپيڊن جي مطابق فهرست
هيٺ ڏنل جدول، "نيشنل انسائيڪلوپيڊن" جي سال 2007ع جي ايڊيشن ۾ ڳالهائيندڙن جي اندازي مطابق مٿين 100 ٻولين تي مشتمل آهي. جيئن ته مختلف ملڪن ۾ مردم شماري جا طريقا ڪافي حد تائين مختلف هوندا آهن، ۽ ڪجهه ملڪ پنهنجي مردم شماري ۾ ٻولي کي رڪارڊ نه ڪندا آهن، مقامي ڳالهائيندڙن يا ڪل ڳالهائيندڙن جي ٻولين جي ڪا به فهرست اندازن تي ٻڌل آهي. 2010ع کان اپڊيٽ ڪيل تخمينو پڻ مهيا ڪيا ويا آهن.Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007. In parentheses are the 2010 estimates  for the top languages. 

هندستاني کي هندي ۽ اردو جي سماجي لساني يونٽن ۾ ورهايو ويو آهي، جڏهن ته اتر هندستاني ٻولين کي جزوي طور تي "هندي" ۾ ضم ڪيو ويو آهي، هندستاني مردم شماري ۾ رپورٽ ڪيل خود سڃاڻپ کي ظاهر ڪري ٿو. اهڙيءَ ريت هيءَ هندي ٻولي لساني لحاظ کان ڪا نه آهي. 

نوٽ:اسٽيرڪ (*) سان ٻوليون نيشنل انسائيڪلوپيڊن جي 2010ع واري ايڊيشن جي انگن اکرن سان اپڊيٽ ڪيون ويون آهن. 

 رينڪ ٻولي  مقامي ڳالهائيندڙ (ملين ۾) دنيا جي آبادي  جو حصو  (%)بنيادي طور تي ڳالهائي ويندي آهينوٽ 1  منڊارين چيني 官話/官话  955* % چين، تائيوان، هانگ ڪانگ، مڪاو، سنگاپور، ملائيشيا چيني ٻولي خاندان 2   اسپيني  Español/Castellano  470    % اسپين، ميڪسيڪو، آمريڪا جا حصا، ارجنٽائن، بوليويا، چلي، ڪولمبيا، ڪوسٽا ريڪا، ڪيوبا، ڊومينڪ جمهوريت، ايڪواڊور، ايل سلواڊور، گوئٽي مالا، هونڊوراس، نيڪاراگوا، پاناما، پيراگوئي، پيرو، پورتو ريڪو، يوراگوئي، وينزويلا، استوائي گني، مغربي صحارا. انهن ملڪن جي لسٽ ڏسو جتي اسپينش هڪ سرڪاري ٻولي آهي. جزوي طور تي پرتگالي سان گڏ سمجھڻ واراGAVILANES LASO, J. L. (1996) Algunas consideraciones sobre la inteligibilidad mutua hispano-portuguesa In: Actas del Congreso Internacional Luso-Español de Lengua y Cultura en la Frontera, Cáceres, Universidad de Extremadura, 175–187. 3  انگريزي  360*  % برطانيه، گڏيل رياستون، ڪينيڊا، آسٽريليا، آئرلينڊ، نيوزي لينڊ ۽ گڏيل قومن جي دولت مشترڪه. انهن ملڪن جي لسٽ ڏسو جتي انگريزي سرڪاري ٻولي آهي. 4  هندي हिन्दी  310*  % انڊيا، نيپال  هندي ٻولين جي خاندان جو حصو. تقريبن 10 ڪروڙ ٻين هندي ٻولين جا ڳالهائيندڙن  شامل آهن جن کي هيٺ نه ڳڻيو ويو. اردوءَ سان هڪجهڙائي. 5  عربي العربية  295*   % سعودي عرب، مصر، الجزائر، بحرين، چاڊ، ڪموروس، جبوتي، ايريٽريا، عراق، فلسطين، اردن، ڪويت، لبنان، ليبيا، موريتانيا، مراکش، عمان، قطر، صوماليا، مغربي صحارا، صومالي لينڊ، سوڊان، شام، تيونس، گڏيل عرب امارات، يمن. انهن ملڪن جي فهرست ڏسو جتي عربي سرڪاري ٻولي آهي. عربي پڻ 1.6 بلين مسلمانن جي مذهبي ٻولي آهي. 6  پرتگالي Português  215*  % پرتگال، برازيل، انگولا، ڪيپ وردي، موزمبيق، ساؤ ٽومي ۽ پرنسيپ، گني بساؤ، تيمور-ليسٽ، ميڪاو. ڏسو ملڪن جي فهرست جتي پرتگالي سرڪاري ٻولي آهي.  اسپيني سان جزوي طور تي سمجھڻ وارا. 7  بنگالي বাংলা  205*  % بنگلاديش، ڀارت (اولهه بنگال، تريپورا، آسام) 8  روسي Русский  155*  % روس، يوڪرين، بيلاروس، ۽ آزاد رياستن جي دولت مشترڪه. ڏسو ملڪن جي فهرست جتي روسي سرڪاري ٻولي آهي. جزوي طور تي يوڪريني ۽ بيلاروسي سان گڏيل طور تي سمجھڻ وارا.Alexander M. Schenker.  1993.  "Proto-Slavonic," The Slavonic Languages. (Routledge).  Pp. 60–121.  Pg. 60: "[The] distinction between dialect and language being blurred, there can be no unanimity on this issue in all instances..."C.F. Voegelin and F.M. Voegelin.  1977.  Classification and Index of the World's Languages (Elsevier).  Pg. 311, "In terms of immediate mutual intelligibility, the East Slavic zone is a single language."Bernard Comrie.  1981.  The Languages of the Soviet Union (Cambridge).  Pg. 145–146: "The three East Slavonic languages are very close to one another, with very high rates of mutual intelligibility...The separation of Russian, Ukrainian, and Belorussian as distinct languages is relatively recent...Many Ukrainians in fact speak a mixture of Ukrainian and Russian, finding it difficult to keep the two languages apart... 9  جاپاني  日本語  125*  % جاپان 10  پنجابي  ਪੰਜਾਬੀ پنجابى    102*  % پاڪستان، انڊيا (پنجاب علائقو)، برطانيه، ڪئناڊا، آمريڪا. 11  جرمن  Deutsch  89*  % جرمني، آسٽريا، بيلجيم (يوپيس-مالميڊي)، لگزمبرگ، ليچينسٽن، سوئٽزرلينڊ، اٽلي (ڏکڻ ٽائرول). ڏسو ملڪن جي فهرست جتي جرمن سرڪاري ٻولي آھي. 12  جاوا ٻولي  ꦧꦱꦗꦮ  82  % انڊونيشيا (جاوا)جاواني سڀ کان وڏي ٻولي آهي. سڄي ڏکڻ اوڀر ايشيا ۽ سورينام ۾ استعمال ٿيڻ جي باوجود،بغير ڪنهن سرڪاري حيثيت جي آهي  ۽ اهڙي طرح دنيا ۾ سڀ کان وڏي اقليتي ٻولي اهي. 13  وو چيني  吳語 / 吴语  80  % چين (زيجيانگ، شنگھائي، ڏکڻ جيانگسو) چيني ٻولي خاندان جو حصو. 14  ڀاشا/ملائيشين/انڊونيشيئن  Bahasa Melayu  Bahasa Indonesia  77  % انڊونيشيا، ملائيشيا، برونائي، سنگاپور 15  تيلگو  తెలుగు 76  %  انڊيا (آنڌرا پرديش، تلنگانا، تامل ناڊو، ڪرناٽڪا، پودوچري، انڊمان ۽ نڪوبار ٻيٽ). 16  ويٽنامي  Tiếng Việt  76  % ويتنام 17  ڪوريائي 한국어  조선말  76  % ڏکڻ ڪوريا
اتر ڪوريا 18  فرانسيسي Français  74  %  فرانس ۽ ان جا علائقا، بيلجيم، ڪئناڊا (بنيادي طور تي ڪيوبيڪ جو صوبو)، سوئٽزرلينڊ، هيٽي، لگزمبرگ، لبنان، گبون، الجزائر، ماريشس، سينيگال، ڪوٽ ڊي آئيور ۽ ٻيا فرانڪوفوني رياستن جا ميمبر ملڪ. 19  مراٺي  मराठी  73  % انڊيا (مهاراشٽر، گوا، آنڌرا پرديش، ڪرناٽڪ، مڌيه پرديش، گجرات). 20  تامل ٻولي  தமிழ்  74*  %انڊيا (تامل ناڊو، ڪرناٽڪ، پودوچري)، سريلنڪا، سنگاپور، ملائيشيا، ماريشس. 21  اردو اُردُو   66  % پاڪستان، انڊيا هنديءَ سان هڪجهڙائي 22  ترڪي ٻولي  Türkçe  63  % ترڪي، اتر قبرص 23  اطالوي Italiano  60  %  اٽلي، سوئٽزرلينڊ، سان مارينو 24  ڪينٽونيز (چيني) 粵語 / 粤语   59  % چين  24  فارسي فارسی   59  %  ايران، افغانستان، تاجڪستان  26  ٿائي ٻولي  ภาษาไทย  56  % ٿائيليند 27  سنڌي ٻوليسنڌي  सिन्धी  54.3  % پاڪستان (سنڌ)، انڊيا. 28  گجراتي  ગુજરાતી  49  %  انڊيا (گجرات، ديو، دامن ۽ نگر حويلي، مهاراشٽر). 29  جن (چيني) 晉語 / 晋语  48  % China (Shanxi, parts of Inner Mongolia, Hebei, Henan, Shaanxi)  Part of Chinese language family 30  من نان (چيني) 閩南語 / 闽南语  47  % China (Fujian, Guangdong, Hainan), Taiwan, Malaysia, Singapore  Part of Chinese language family 31  پولينڊي ٻولي  Polski  40  % Poland  32  پشتو  پښتو   39  % Pakistan, Afghanistan 33  ڪناڙا ٻولي  ಕನ್ನಡ  38  % India (Karnataka, Tamil Nadu, Andhra Pradesh, Maharashtra) 34  زيانگ (چيني) 湘語 / 湘语  38  % China (Hunan)  Part of Chinese language family 35  مليالم മലയാളം  38  % India (Kerala, Lakshadweep, Mahé) 36  سنڊانيز ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ  38  % Indonesia (Java) Sundanese is the second largest language (after Javanese) without an official status anywhere (not counting Chinese dialects such as Wu, Yue, Jin, Min Nan, Xiang). 37  هاوسا  هَرْشَن هَوْسَ    34  % Nigeria 38  اوڙيا ଓଡ଼ିଆ  33  % India (Odisha)  39  برمي بولي မြန်မာစာ  33  % Burma  40  هاڪا (چيني) 客家話 / 客家话  31  % China (Southern)  Part of Chinese language family 41  يوڪرائني ٻولي  українська мова   30  % Ukraine  Partially mutually intelligible with Russian and Belarusian. 42  Bhojpuri  भोजपुरी 29  % India (Bihar)  Part of Bihari. This is only a fraction of the speakers; the others are counted under Hindi above. 43  Tagalog  Wikang Tagalog  28  % Philippines  44  Yoruba  Èdè Yorùbá  28  % Nigeria, Benin, Togo  45  Maithili  मैथिली, মৈথিলী  27  % India (Bihar), Nepal  Part of Bihari. This is only a fraction of the speakers; the others are counted under Hindi above. 46  Swahili  Kiswahili   26  % Kenya, Tanzania, Uganda  47  Uzbek  Oʻzbek  Ўзбек  اوزبیک    26  %Uzbekistan  48  Amharic  አማርኛ  25  % Ethiopia  49  Fula  Fulfulde  25  % West and Central Africa, from Senegal to Sudan  50  Romanian  Română  24  % Romania, Moldova  51  Oromo  Afaan Oromo  24  % Ethiopia, Kenya  52  Igbo  Asụsụ Igbo  24  % Nigeria  53  Azerbaijani  Azərbaycan  23  % Azerbaijan, Iran  54  Awadhi  अवधी  22  % India (Uttar Pradesh)  Part of Hindi languages family. This is only a fraction of the speakers; the others are counted under Hindi above. 55  Gan  贛語 / 赣语  22  % China (Jiangxi)  Part of Chinese language family 56  Cebuano  Binisaya  21  % Philippines (Central and Southern)  57  Dutch  Nederlands  21  % Netherlands, Belgium (Flanders, Brussels), Suriname Mutually intelligible with Afrikaans. 58  Kurdish  كوردی  21  % “Kurdistan” (Kurdis in the world, Turkey, Iran, Iraq, Syria) 59  Lao  ພາສາລາວ  20   % Laos, Thailand 60  Serbo-Croatian  Srpskohrvatski  hrvatskosrpski  српскохрватски  хрватскосрпски  19  % Serbia, Croatia, Bosnia, Slovenia, Montenegro, Macedonia, Kosovo 61  Malagasy  Malagasy  18  % Madagascar  62  Saraiki  سرائیکی   17  % Pakistan (Punjab, Khyber Pakhtunkhwa, Sindh)  63  Nepali  नेपाली  17  % Nepal, India (Sikkim, Darjeeling, Assam), Bhutan, Myanmar   64  Sinhalese  සිංහල  16  % Sri Lanka 65  Chittagonian  টগাঁইয়া বুলি  16  % Bangladesh (Chittagong)  66  Zhuang  Vahcuengh  话壮  16  % China (Guangxi)  Actually 13 or more languages; related to Thai, not part of Chinese language family. 67  Khmer  ភាសាខ្មែរ  16  % Cambodia  68  Assamese  অসমীয়া  15  % India Assam (India)  69  Madurese  Madhura  15  % Indonesia ( Madura, and Java)  70  Somali  Af-Soomaali  15  % Somalia, Ethiopia, Kenya, Dijibouti, Yemen  71  Marwari  मारवाड़ी  14  % India (Rajasthan), Pakistan, Nepal  This is only a fraction of the speakers; the others are counted under Hindi above. 72  Magahi  मगही  14  % India (Bihar)  Part of Bihari 73  Haryanvi  हरियाणवी  14  % India (Haryana)  Part of Hindi languages family 74  Hungarian  Magyar  13  % Hungary  75  Chhattisgarhi  छत्तीसगढ़ी  12  % India (Chhattisgarh)  Part of Hindi languages family. This is only a fraction of the speakers; the others are counted under Hindi above. 76  Greek  ελληνικά  12  % Greece, Cyprus  77  Chewa  Nyanja  12  % Malawi, Mozambique, Zambia, Zimbabwe  78  Deccan  دکنی  11  % India (Deccan) Part of Urdu 79  Akan  Twi  Fante  11  % Ghana, Ivory Coast  80  Kazakh  Qazaqşa  Қазақша  قازاق ٴتىلى; 11  % Kazakhstan  81  Min Bei  閩北語 / 闽北语  10.9  % China (Fujian)  Part of Chinese language family 82  Sylheti  ছিলটী  10.7  % Bangladesh, India  83  Zulu  isiZulu 10.4  % South Africa  84  Czech Čeština  10.0  % Czech Republic  85  Kinyarwanda  Ikinyarwanda  9.8  % Rwanda  Part of Rwanda-Rundi 86  Dhundhari   9.6  % India (Rajasthan)  87  Haitian Creole  Kreyòl Ayisyen  9.6  % Haiti  88  Min Dong  閩東語 / 闽东语  9.5  % China (Fujian)  Part of Chinese language family 89  Ilokano  9.1  % Philippines (Luzon)  90  Quechua  8.9  % Peru, Bolivia, Ecuador  A language family, not a language 91  Kirundi  8.8  % Burundi, Uganda  Part of Rwanda-Rundi 92  Swedish  8.7  % Sweden, Finland  93  Hmong  8.4  % Laos  A language family, not a language 94  Shona  8.3  % Zimbabwe  95  Uyghur   ئۇيغۇرچە   8.2  %  China (Xinjiang)  96  Hiligaynon  8.2  % Philippines (Western Visayas)  97  Mossi  7.6  % Burkina Faso  98  Xhosa  7.6  % South Africa  99  Belarusian  беларуская мова  7.6  % Belarus  Only half this many use it as their home language.  Partially mutually intelligible with Russian and Ukrainian. 100  Balochi  بلوچی  7.6  % Pakistan, Iran (Balochistan region) 

خارجي ربط
 Ethnologue's most recent list of languages arranged by number of speakers 
 List of top 100 languages in 13th edition of Ethnologue (1996)
 Different lists of the most spoken languages (the Ethnologue list is from a previous, not the 2005, edition). 
 Ethnologue – SIL's Ethnologue, widely referenced source for the world's languages
 Languages Spoken by More Than 10 Million People(  2009-10-31) – Encarta list, based on data from Ethnologue, but some figures (e.g. for Arabic) widely vary from it
 Top 30 languages of the world
 30 most widely spoken world languages
 Interactive world map of language distribution
 Map of World Languages. Download of MP3 audio files in 1600 language combinations. 

حوالا

زمرو:لسانيات
زمرو:ٻوليون
زمرو:فهرستون
زمرو:ٻولين جون فهرستون
زمرو:ثقافت سان لاڳاپيل فهرستون