ٽوگو

ٽوگو (Togo)، سرڪاري نالو "ٽوگاليز ريپبلڪ"، اولھه آفريڪا جو ھڪ خودمختيار ملڪ آھي جنھن جون سرحدون اولھه م گھانا، اوڀر ۾ بينن، اتر ۾ برڪينا فاسو ۽ ڏکڻ ۾ گني جي نار سان ملن ٿيون. ھن ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ لومي شھر آھي جيڪو گني جي نار تي واقع آهي. ٽوگو جي پکيڙ 57,000 چورس ڪلوميٽر آهي اھڙي طرح آفريڪا جي ننڍڙن ملڪن ۾ شامل آھي جنھن جي آبادي اٽڪل ڏھه لک جي لڳ ڀڳ آهي. 

ھن ملڪ واري خطي ۾ يارھين کان سورھين صديءَ دوران مختلف قبيلا لڏي ڦھلجندا ويا. ملڪ جو ساحلي علائقو غلامن جي خريد۽ فروخت جو مرڪز ھيو جتي يورپي واپاري اچي خريداري ڪندا هئا. ان واپار ھن ملڪ جي ساحل کي غلامن جي ساحل طور مشھوري ڏني. سال 1884ع ۾ جرمني ھن علائقي کي "ٽوگولينڊ" جي نالي سان پنھنجو زير نگراني علائقو (Protectorate) بڻائي ڇڏيو. پھرين مهاڀاري جنگ ۾ ھن ملڪ جي حاڪميت فرانس جي حوالي ٿي. سال 1960ع ۾ ھن ملڪ فرانس کان آزادي ورتي. سال 1967ع ۾ ڪميونسٽ مخالف، نيسنگبي آياديما فوجي بغاوت ذريعي ملڪ جي اقتدار تي قبضو ڪري ھڪ جماعتي ڊڪٽيٽر شپ قائم ڪئي. سال 1993ع م ھتي گھڻ جماعتي صدارتي چونڊون ٿيون جن م ھي ڌانڌلي جي الزامن ۾ کٽي آيو ۽ اھڙي طرح ملڪ جو لاڳيتو ٽي ڀيرا صدر رھيو ۽ مرڻ تائين ملڪ جو صدر رھيو. ان وقت ھن جو صدارتي عھدي جو لاڳيتو ڪل مدو 38 سال ھجڻ جي ڪري آفريڪا جو سڀ کان گھڻي دير تائين صدر رھڻ جو اعزاز رکندڙ حاڪم ھيو."Obituary: Gnassingbe Eyadema". (5 February 2005). BBC News. Retrieved 22 May 2007. سال 2005ع م سندس پٽ، فوري نيسنگبي (Faure Gnassingbé) صدر چونڊجي آيو.

ٽوگو جو موسم گرم آھي ۽ ھتان جا ماڻھو صحارا جي قوم سڏبا آهن جن جي معيشت زراعت تي دارومدار رکندڙ آھي ۽ اھا موسم سندن پوکن ۾ فائدو پھچائيدڙ آهي. ھن ملڪ جي سرڪاري ٻولي فرينچ يا فرانسيسي آھي. ماڻھن جو مذھب روايتي آفريڪي عقيدي تي مشتمل آهي پر عيسائي ۽ مسلمان بہ ھتي نمايان اقليتون آھن.

حوالا

ٻاهريان ڳنڍڻا

زمرو:ملڪ
زمرو:ٽوگو
زمرو:آفريڪا جا ملڪ
زمرو:وچ آفريڪا جا ملڪ
زمرو:او آئي سي جا ڀاتي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آفريڪي يونين جا رڪن ملڪ