آتم ڪٿا (ڪتاب)

آتم ڪٿا: هيءُ ڪتاب 1932ء ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو، جيڪو اصل ۾ گجراتي ٻوليءَ ۾ مهاتما گانڌيءَ جي لکيل آتم ڪهاڻيءَ جو سنڌيءَ ۾ ترجمو آهي، جو اين. آر. ملڪاڻيءَ ”آتم ڪٿا مهاتما گانڌيءَ، (ستيه جا پريوگ يا سچ جا تجربا) جي نالي سان ٻن ڀاڱن ۾ ترجمو ڪيو هو، جنهن جو ٻيو ڇاپو 1938ء ۾ ڇپيو هو. هن آتم ڪٿا جا پنج ڀاڱا يا باب آهن. پهرئين باب ۾ جنم، ٻالڪپڻ،شادي،اسڪولي زندگي، پيءُ جي وفات، ولايت جي تياري، بئريسٽريءَ جي تعليم جو ذڪر آهي. ٻئي ۽ ٽئين باب ۾ ڏکڻ آفريڪا جا آزمودا، ڪرستانن سان دوستي، هندستانين سان ويڌن، نتال انڊين ڪانگريس، هندستان موٽ، ڪانگريس ۾ شرڪت، گوڪل سان ملاقات ۽ وري آفريڪا ڏانهن موٽ جو بيان آهي. چوٿين ۽ پنجين باب ۾ انگريزن سان واسطيداري، هندستانين سان زيادتين، سياست ۾ حصي،ستياگره، بک هڙتال، جنگ، وڪالت جون يادون، شانتيڪن، مزدورن جا سنٻنڌ، هندو مسلم ايڪتا، کاڌي جي تحريڪ، قطع تعلقات ناگپور ڪانگريس جي عدم تعاون هلچل جو تفصيلي بيان آهي. هن ڊيمي سائيز آتم ڪٿا جي ٻنهي ڀاڱن جا 702 صفحا آهن. پهريون ڇاپو گوبندرام ڀوپت راءِ واسواڻيءَ شڪتي جاب پرنٽنگ پريس حيدرآباد سنڌ مان ۽ ٻيو ڇاپو هيرانند ڪرمچند هندستان پرنٽنگ ورڪس ڪراچيءَ مان ڇپائي پڌرو ڪيو هو.آتم ڪٿا : (Sindhianaسنڌيانا)آتَم ڪَٿا (1932ع) اين. آر. ملڪاڻي پاران ڪيل اهو سنڌي ترجمو آهي، جيڪو مهاتما گانڌي جي گجراتي سوانح عمري ستيه نا پريوگوَ اٿوا آتم ڪٿا (My Experiments with Truth) تي ٻڌل آهيA DICTIONARY  OF  SINDHI : Jt.  LITERATURE  MOTILAL JOTWANIFirst Edition : 13 January, 1996 New Delhi, page:2.

ترجمي جو پسمنظر

هندستان جي آزاديءَ واري جدوجهد جي دور ۾، اين. آر. ملڪاڻي—جيڪو سنڌي فڪر، سياست ۽ آزاديءَ جي تحريڪ سان ويجهو لاڳاپيل رهيو—هن سوانح عمريءَ کي سنڌي ٻوليءَ ۾ منتقل ڪيو ته جيئن گانڌيءَ جا اخلاقي ۽ عملي اصول مقامي پڙهندڙن تائين پهچن. سنڌي ترجمي وسيلي گانڌيءَ جي “سچ سان تجربن” جو فڪر سنڌي سماج ۾ وڌيڪ وسيع نموني سمجهي سگهيو، جنهن جو اثر اُن دور جي ادبي ۽ سماجي رويّن ۾ به ڏسڻ ۾ اچي ٿو.

ادبي ۽ ثقافتي اثر

آتَم ڪَٿا سنڌي ادب جي اُن شروعاتي روايت جي نمائندگي ڪري ٿي، جنهن ۾ قومي تحريڪن سان لاڳاپيل فڪر کي علائقائي ٻوليءَ وسيلي عام ڪيو ويو. هي ڪوشش سنڌي ادب کي آل-ڀارتي فڪري وهڪري سان ڳنڍي ٿي ۽ عدم تشدد، خود احتسابي ۽ اخلاقي ذميواري جهڙن اصولن کي هٿي ڏئي ٿي. ان جو اثر اُن وقت جي تخليقن ۾ به نظر اچي ٿو، جهڙوڪ آشيرواد، جتي روزمرهه زندگيءَ ۾ گانڌيائي خيالن جي عملي صورت نمايان ٿئي ٿي.
هي ترجمو ورهاڱي کان اڳ سنڌي ادب جي ترقي پسند رُخ کي مضبوط ڪري ٿو ۽ ڏيکاري ٿو ته ڪيئن علائقائي ٻوليون قومي فڪر ۽ فلسفي جي ترسيل ۾ اهم ڪردار ادا ڪنديون رهيون.

 حوالا 

زمرو:ڪتاب