ڪمبوڊيا

ڪمبوڊيا (Cambodia)، سرڪاري طور ڪمبوڊيا جي بادشاهت، ڏکن اوڀر ايشیا ۾ واقع هڪ ملڪ آهي. ملڪ جو سرحدون اتر۔اولهه ۾ ٿائيلينڊ، اتر ۾ لاوس، اوڀر ۾ ويٽنام ۽ ڏکڻ اولهه ۾ ٿائي لينڊ جي نار سان گڏ هڪ ساحلي پٽي سان ملن ٿيون. ڪمبوڊيا 1,81,035 چورس ڪلوميٽر (69,898 چورس ميل) جي ايراضي تي پکڙيل آهي ۽ ان جي آبادي اٽڪل هڪ ڪروڙ ستر لک (17 ملين) آهي. ان جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر پينوم پين آهي.

سال 802ع ۾، جيا ورمن بین، پاڻ کي بادشاهه قرار ڏنو، "ڪمبوجا" جي نالي سان چینلا جي جنگجو کمير راجائن کي متحد ڪيو.Chandler, David P. (1992) History of Cambodia. Boulder, CO: Westview Press, . هن کمير سلطنت جي شروعات جي نشاندهي ڪئي. هندستاني بادشاهت پهرين هندومت ۽ پوءِ ٻڌمت کي ڏکڻ اوڀر ايشيا تائين پکيڙڻ ۾ سهولت ڏني ۽ سڄي خطي ۾ مذهبي بنيادي ڍانچي جا منصوبا شروع ڪيا. پندرهين صديءَ ۾، ڪمبوڊيا ۾ طاقت جي زوال جو تجربو ٿيو ۽ 1863ع ۾، اهو فرانس جو محافظو بڻجي ويو. ٻي عالمي جنگ دوران جاپاني قبضي جي مدت کان پوء، ڪمبوڊيا 1953ع ۾ آزادي حاصل ڪئي. ويٽنام جنگ 1965 ۾ هو چي منھ ۽ سيهانوڪ پيچرن ذريعي ملڪ ۾ وڌايو. 1970ع جي بغاوت آمريڪا سان اتحاد ڪندڙ کمير ريپبلڪ قائم ڪيو، جنهن کي 1975ع ۾ خمير روج جو تختو اونڌو ڪيو ويو. خمير روج ملڪ تي حڪومت ڪئي ۽ 1975ع کان 1979ع تائين ڪمبوڊين نسل ڪشي ڪئي، جڏهن کين ڪمبوڊيا۔ويٽنامي جنگ ۾ بي دخل ڪيو ويو. ويٽنامي۔قبضي ٿيل پيپلز ريپبلڪ آف ڪيمپوچيا جي اصل حڪومت بڻجي وئي. 1991ع جي پيرس امن معاهدي جي پٺيان، جيڪو رسمي طور تي ويٽنام سان جنگ ختم ڪيو، ڪمبوڊيا گڏيل قومن جي مشن (1992-93) جي ذريعي سنڀاليو ويو. اقوام متحده چونڊون منعقد ڪرڻ کان پوء واپس ورتو جنهن ۾ تقريبا 90 سيڪڙو رجسٽرڊ ووٽرن ووٽ ڪاسٽ ڪيو. 1997ع جي بغاوت ۾ وزير اعظم هون سين ۽ ڪمبوڊين پيپلز پارٽي (سي پي پي) جي ماتحت طاقت کي مضبوط ڪيو. جڏهن ته آئيني طور تي هڪ گهڻ پارٽي رياست، سي پي پي سياسي نظام تي غلبہ حاصل ڪري ٿي ۽ 2017ع ۾ ان جي مکيه اپوزيشن پارٽي کي ٽوڙي ڇڏيو، ڪمبوڊيا کي حقيقت ۾ هڪ پارٽي رياست بڻائي. گڏيل قومن ڪمبوڊيا کي گهٽ ۾ گهٽ ترقي يافته ملڪ قرار ڏنو آهي. ڪمبوڊيا گڏيل قومن، آسیان، اوڀر ايشيا سمٽ، WTO، نان الائنڊ موومينٽ ۽ لا فرانڪوفوني جو ميمبر آهي. ڪمبوڊيا شنگھائي تعاون تنظيم جو مذاڪرات پارٽنر آھي. زراعت هڪ اهم معاشي شعبي رهي ٿي، جنهن ۾ ٽيڪسٽائيل، تعميرات، گارمينٽس ۽ سياحت ۾ واڌ سان پرڏيهي سيڙپڪاري ۽ بين الاقوامي واپار ۾ اضافو ٿيو.  ڪمبوڊيا کي موسمي تبديليءَ جي ڪري سڀ کان وڌيڪ خطرناڪ ملڪن مان سمجهيو وڃي ٿو.

حوالا

زمرو:ڪمبوڊيا
زمرو:ملڪ
زمرو:بادشاهتون
زمرو:ٻڌسٽ رياستون
زمرو:ايشيا ۾ ملڪ
زمرو:ڏکڻ اوڀر ايشيا
زمرو:ڏکڻ اوڀر ايشيائي ملڪ
زمرو:گڏيل قومن جا ڀاتي ملڪ
زمرو:آسيان جون ميمبر رياستون