10 Hygiea

10 Hygiea o Igea (sìmmulu: 16px) è un granni astiroidi situatu ntâ parti esterna dû fascia principali di astiroidi, trà l’orbiti di Marti e Giovi. Fu lu decimu astiroidi canusciutu, scupirtu lu 12 di Aprili 1849 dû astrònomu talianu Annibale de Gasparis ô Ossirvatoriu astronòmicu di Capodimonte a Napuli. Fu chiamatu accussì n’onuri di Igea, la dèa greca dâ saluti. È lu quartu astiroidi cchiù granni dâ cintura principali sia pû vulumi ca pû pesu, cu na media diametra di 433 km e na massa ca custituisci lu 3% dû tutali dû cinturuni dî astiroidi.

Igea havi na forma quasi sferica, e cunteni dui crateri canusciuti ca misuranu circa 100 e 180 km di diàmetru. Pi via dâ so forma e dâ grannizza, certi ricircatura la cunzìdderanu comu un putìbbili pianeta nanu. La so superficia scura è carbonàtica, fatta di minerali silicati idratati e ammuniati, cu carbonati e ghiacciu d’acqua. Sutta la superficia si pensa ca ci sia n’autra bona quantità di ghiacciu. Sti carattirìstichi la fannu assai simili a lu pianeta nanu Cèriri, ca si trova puru idda ntô cinturuni principali, suggirennu ca Igea e Cèriri hannu na urìggini e na storia evolutiva simili.

Igea è lu corpu parenti dâ famigghia Igea, na famigghia d’astiroidi ca cunteni cchiù di 7.000 astiroidi canusciuti, cu carattirìstichi urbitanti e cumpusitivi simili a chiddu di Igea. Si cridi ca sta famigghia s’havi furmata doppu n’impattu giganti supra Igea, circa 2 a 3 miliardi d’anni arreri. Stu stissu impattu si pensa ca ruttìu Igea, e chiddu ca ristau si ricumpattòu e turnòu a furmari nu corpu quasi sfericu.

Hygiea