Carnivora

Li carnìvuri (Carnivora BOWDICH, 1821) sunnu n'Òrdini di mammìfiri ca àvi cchiù assai di 280 speci diversi. St'Òrdini si sparti nta du' suttòrdini: li canifurmi e li filifurmi, unni sunnu nchiujuti armali assai diversi, dâ baḍḍòttula ca pisa 30 grammi a l'alifanti marinu ca tocca li 4000 kg. Puru di cca si vidi l'adattabbilità di st'Òrdini, unni cci sunnu armali ca càmpanu 'n terra e autri ca su' quasi marini cumpleti.

 Anatumìa e biuluggìa 
 Crozza e dintami 
La crozza dî carnìvuri cancia a sicunna dû còmpitu; ntê filifurmi di sòlitu è cchiù curta, pi cuncintrari megghiu la forza d'avanti. Ntê canifurmi è cchiù longa.

Macari la dintami cancia assai, comu chiḍḍa dî licauna ca àvi denti tagghienti pi strazzari la carni quannu la preda è ancora viva e manciarisilla lesta lesta, prima ca ponnu agghicari autri pridaturi comu la jena, autru carnìvuru ca mmeci àvi janghi assai sbiluppati pi macinari l'ossa.

Propia li scagghiuna sunnu li denti cchiù mpurtanti pi st'Òrdini, adattati pi na vita di pridaturi, unni siḍḍu càpita ca unu di sti denti si rumpi, l'armalu po mòriri di dica. 

 Dieta 
Comu dici lu nomu, l'armali di st'Òrdini su' quasi sulu manciatura di carni e pridatura ma, pi diri, autri mèmmira comu lu Panda giacanti, màncianu quasi sulu erba (ma è puru veru ca certi voti mancia pisci, ova e nzetti videmma).  Autri sunnu onnìvuri, comu l'ursi e li vurpi. Autri màncianu sulu nzetti.

 Evoluzzioni 
Li primi Carnivora cumpareru â Mèrica dû Nord ammeri 65-55 miliuna d'anni arrè, appena doppu la scumparsa dî dinusauri. A ḍḍi tempi, li pridatura èranu riprisintati di l'Òrdini Creodonta, ma la megghiu adattabbilità di Carnivora purtau st'ùrtimi a vìnciri a cumpitizzioni. 

 Classificazzioni 
 ÒRDINI CARNIVORA

 Suttòrdini Feliformia
 Famigghia Eupleridae: 8 speci nta 7 gènira
 Famigghia Felidae: 37 speci nta 18 gènira
 Famigghia Herpestidae: 30 speci nta 13 gènira
 Famigghia Hyaenidae: 4 speci nta 4 gènira
 Famigghia Nandiniidae: 1 specia nta 1 gèniri
 Famigghia Nimravidae 
 Famigghia Prionodontidae: 1 specia
 Famigghia Viverridae: 32 speci nta 17 gènira

 Suttòrdini Caniformia
 Famigghia Ailuridae:  1 specia nta 1 gèniri.
 Famigghia Amphicyonidae 
 Famigghia Canidae: 35 speci nta 10 gènira
 Famigghia Mephitidae: 10 speci nta 3 gènira
 Famigghia Mustelidae: 55 speci nta 24 gènira
 Famigghia Procyonidae: 19 speci nta 6 gènira
 Famigghia Ursidae:  8 speci nta 4 gènira
 Infraòrdini Pinnipedia o Suprafamigghia Phocoidea
 Famigghia Odobenidae: 1 specia nta 1 gèniri
 Famigghia Otariidae: 14 speci nta 7 gènira
 Famigghia Phocidae: 19 speci nta 9 gènira

 Lijami di fora 
  Flynn et al: Molecular Phylogeny of Carnivora

Catigurìa:Mammìfiri