Usu di «GGHI» mmeci di «GLI»

L'usu dâ «GGHI» mmeci dû nessu «GLI» è nu finòminu tìpicu dâ lingua siciliana.

Diffusioni

Sta "GGHI" è diffusa nta la maiuranza di l'àrii dâ Sicilia sarvu nta dui àrii unni s'attrova la «GLI» (la parrata di Giurgenti, ntâ Sicilia cintrali, e la parrata di Enna-Caltanissetta, ntâ Sicilia cintrali).

 Asempi 

urgogliu -> urgogghiu

aglia -> agghia

figliu -> figghiu

quagliu -> quagghiu

famiglia -> famigghia

vogliu -> vogghiu

ecc.

Rifirimenti ca ùsanu la «GGHI»

Grammàtica di Pitrè, 1870
Dizziunariu etimològgicu di Giarrizzo, 1989
Vucabbulariu di Camilleri, 1998
Grammàtica di Bonner, 2001
Vucabbulariu di Lucio Zinna - Antares Editrice, 2002 

Rifirimenti ca ùsanu la «GGHI» e la «GLI»

Vucabbulariu di Piccittu, 1950-1980

 Rifirimenti ca ùsanu sulu la «GLI» 

Dizziunariu sicilianu-talianu di Luigi La Rocca

Ntâ littiratura siciliana
Ju Vogghiu pri Mugghieri... di Ninu Martogliu:
Baggianedda, la vogghiu, giniusa,
vucca di meli e fìmmina di paci;
Li Passagagghi o Sia li Muschi e la Taràntula di Giuvanni Meli:
Dici na musca a l'àutra:
"Sentu pigghiàrimi dica,
multu mi scannàlianu
sti passagagghi, amica".
 Senza Tìtulu di Santu Calì:
Cani fracchi c'allìccanu vintragghia
Fràcita d'acqua e di ventu e nudda vuci
La Morti di Gnazziu Buttitta:
Nun lu dici;
ma quannu veni a pigghiarinni
A Lupa di Gaitanu Cipolla
dirumiti, figghi beddi,

mi bugghi nta lu pettu

Na Casa Forti di Alissandru Caldieru:
Na casa forti
susteni na famigghia,
quannu trona e chiovi
lu diluviu nun s'a pigghia.
Dî pruverbi siciliani cugghiuti di Giuseppi Pitrè:
Nni la testa d'un maiali, cc'è chi pigghiari e chi lassari; nni la testa d'un cunigghiu, nenti lassu e nenti pigghiu.

Sicilianu standard usatu ntâ wikipedia

Raccumannamu d'usari la «GGHI» sarvu pi arcuni ccizzioni (palori taliani sicilianizzati ricentimenti).

Fonti usati

I Diffirenzi principali ntra i parrati siciliani (a cura di J. K. "Kirk" Bonner)

Catigurìa:Lingua siciliana