Lingua brètuni

Lu brètuni (ntô brètuni: "brezhoneg" e ntô francisi: "breton") è na lingua indoeuropea dû gruppu dî lingui cèltichi.

 Stùria 
Comu assai lingui riggiunali ntâ Francia, lu brètuni è quasi scumparsu a vantaggiu dû francisi, suprattuttu dâ fini dû sèculu XIX. Ma lu brètuni s'"arrisvigghiàu" doppu la Secunna Guerra Munniali cu na prugrissiuni mpurtanti ntê 1970ini e li difensuri dû gaddu accuminzaru a fàrisi sintiri ntê 1990ini. Attuarmenti cci sunnu circa 300.000 pirsuni ca pàrranu la lingua brètuni.

 La lingua brètuni 
La lingua brètuni si scrivi cu l'alfabbetu latinu, ma nun c'havi p'asempiu la littra c. Nveci, c'havi littri accintati: ñ, ù, é, ê e à e li gruppi di littri ch e c'h.

 Tabbilla linguìstica 
Chista tabbilla ni pirmetti di vìdiri li apparintati linguìstici ntra lu brètuni e lu curnicanu, lu gaddu lu gallisa e lu francisi.

curnicanubrètunigallisagaddufrancisigwenenenngwenanenngwenynenavèttabeillekadorkado(e)rcadair chaérrchaisekeuskeuz, fo(u)rmajcawsfórmaijfromageyn meser-maezi maes, allandesortdehorskoedhakouezhañ, kouezho cwympo,adfeilio cheirtombergavergavrgafrbiqchèvrechytity, annedd ostèumaisongweusgweuzGwefusliplèvreganowgenoù, beggenaugóllbouche (gueule)niverniverniferlimerotnuméroperennperenngellygenpeirrpoireskolskolysgolescollécolegwiwerkazh-koad, gwiñvergwiwerchat-de-boézécureuilsterennster(ed)ennserenesteillétoilemegybutunat, fumiñmygubetunaefumerhedhywhiziv, hiriv, hidi, huduheddiwanoetaujourd'huiwhybanac'hwibanañ, c’hwitellat, sutal…chwibanusublaesiffler

 Arcuni palori brètuni 
 Palora         Traduzzioni   Prununcia standard tirra       douar  'duar celu        oabl   wabr acqua         dour  du:r focu         tan  tã:n omu       den de:n  fìmmina      maouez  mowəs manciari      debriñ 'dibi bìviri       evañ 'e:və granni       bras bra:s nicu       bihan 'bijən notti        noz no:s jornu        deiz de:

 Li lingui ntâ Britagna 
Sturicamenti, la Britagna havi dui àrî linguìstichi:
 La Britagna nferiuri (Basse-Bretagne o Breizh Izel) a punenti (dipartimenti dû Finistère, dû Morbihan e parti dî Côtes-d'Armor) unni si parra la lingua di orìggini brètuni (apparintata ô gaddisi e ô curnicanu) nota cû tèrmini brètuni.
 La Britagna superiuri (Haute-Bretagne o Breizh Uhel) a livanti (dipartimenti di l'Ille-et-Vilaine e dâ Lòira-Atlàntica) unni si pàrranu dialetti neolatini (lingui d'oïl) noti cû tèrmini di gaddu.

 Curiusitati 
Ntô 2004 lu fumettu "Àstirix lu Gàddicu" fu traducitu ntô brètuni e gaddu.

 Culligamentu nternu 
 Wikipedia n brètuni - Ar c'helc'hgeriadur digor

 Culligamenti esterni 
 Dizziunariu brètuni-francisi e francisi-brètuni n lìnia
 Stùria dâ lingua brètuni
 Situ suprâ lingua brètuni
 Lista di 153 òpiri pi mparari lu brètuni (Ministeru dâ Curtura)
 Lizzioni di brètuni n lìnia

Rifirimenti: Bretone in italiano e Breton en français

Catigurìa:Linguìstica
Catigurìa:Francia