Astiròidi

Nu astiròidi è nu corpu cilesti dû sistema sulari chi òrbita tornu tornu ô suli a na distanza chi varia tra li 50 miliuna di chilòmitri e na dicina di miliardi di chilòmitri. La sò grannizza pò èssiri puru assai varia. Li cchiù nichi hannu nu diàmitru chi nun passa lu chilòmitru, e li cchiù granni, comu Cèriri o Sedna, hannu nu diàmitru di diversi cintinara di chilòmitri.

Lu primu astiròidi, Cèriri fu scupertu la notti dû cap'î l'annu dû 1801 di Giuseppi Piazzi a Palermu. Cèriri tinni pirò lu status di astiroidi nzinu ô 2006, quannu la cumunità astrunòmica ntirnazziunali si misi d'accordu di classificarilu ntî na catigurìa nova comu pianeta nanu. Si scupreru subbutu doppu Vesta, Palladi e autri astiroidi, tutti di nu diamitru di quarchi cintinara di chilòmitri. Oi si nni canùscinu diversi dicini di migghiara. La maggior parti òrbita tra la Terra e Marti, ma assai sunnu puru chiddi chi ncròciunu l'òrbita dâ Terra, ô puntu chi ponnu custituiri nu pirìculu pi la sicurezza dû nostru pianeta. Secunnu arcuni, fu n'astiròidi a causari l'estinzioni dî dinosàuri 65 miliuna di anni fa, e oi l'astrònumi stannu mittennu in funzioni nu prugramma automàticu di ricerca di astiròidi putenziarmenti piriculusi pi la Terra.

Certi astiròidi, comu Gaspra ntâ fotu, o Ida, foru puru visitati dî sondi dâ NASA già a partiri di l'inizziu di l'anni '90.

Catigurìa:Astronumìa
Catigurìa:Corpi cilesti