Aborìgenos canàrios

Sa denuminatzione de aborígenes canàrios s'àplicat genericamente a sos diferentes pòpulos de orìgine bèrbera chi biviant in is ìsulas Canàrias in antis de sa conchista de s'artzipèlagu chi fiat acontèssida intre su 1402 e su 1496. Sunt classificados che «aborìgenos», mancari sunt fintzas connotos che antigos canàrios e susetotus che guanches (lege guances), trèmene chi originalmente si referiat petzi a sos aborìgenos de etnia berbera de s'isula de Tenerife. Àteros nùmenes de impitu minoritàriu sunt indígenos canàrios.Pro nd'ischire de prus subra s'usu de su trèmene indìgenu contra aborìgenu si podet consultare s'artìculu 

Is aborìgenos de is ìsulas Canàrias fiant s'ùnicu pòpulu nadiu chi biviat in sa regione macaronesia, giai ca in sas ìsulas Azorras, Cabu Birde, Madeira e ìsulas Arestes no est istada constatada niuna cultura nadia in antis de s'arribbu de sos europeos a estos artzipèlagos.

 Trèmenes ispetzìficos pro sos aborìgenos canàrios de cada isla 
Distintas fontes sostenent ca sos bividores de cada ìsula impitaiant etònimos ispetzìficos. Noantimes, su Dotore José Farrujia afirmat chi cusso trèmenes sunt modernos o «modismos» chentza de caràtere istòricu.

 El Hierro - Bimbaches.
 La Palma - Benahoaritas o Auaritas.
 La Gomera - Gomeritas o Gomeros.
 Tenerife - Guances.
 Gran Canària - Canàrios
 Fuerteventura y Lanzarote - Mahos.

 Orìgine de s'antiga populatzione de Canàrias 
Segundu is teorias prus atzetadas, is primos aborìgenos canàrios diant arribbare de su norte de Àfrica intre su de 5 sèculos a.C. e su comintzu de s'era cristiana. Iscobertas archeològicas reghentes fàghent creere chi su primu populamentu diat àere pòdidu tènnere logu meda in antis, in su de 10 sèculos a.C. In Tenerife, concretamente in sa zona Archològica de la Cueva de los Guanches in Icod de los Vinos, at istimadu sas cronologias prus antigas prus antigas de Canàrias cun dataduras in intorinos de su 6 sèculos a.C.

Notas

Àteros progetos