Cegerxwîn

Cegerxwîn [d͡ʒɛgɛɾxwiːn], connotu fintzas comente Şêxmûs Hesen  (Hesar, Kercews, (Batman, Kurdistan (Turchia)), 1903 - Istocolma, Isvètzia, 22 de santugaine de su 1984), est istadu unu poeta de importu mannu, polìticu e pensadore curdu.

Cegerxwîn est nàschidu s'annu 1903 in sa bidda de Hesar. Teniat 11 frades e sorres. Aiat cumintzadu a traballare cando galu fiat unu pitzinnu. A sos 15-16 annos, aiat pèrdidu sos genitores suos. Intre su 1918 e su 1920, aiat traballadu in sa ferrovia. In su 1920, fiat andadu a Diyarbakir pro incumintzare sa madrasa.

In su 1927, si fiat cojuadu sa sorrastra sua Kahla Selim e a pustis si fiat istabilidu in sa bidda de Amude.

Intre su 1948 e su 1957, si fiat assotziadu a su Partidu Comunista de Sìria. Tando, su 1949, l'aiant arrestadu pro sa prima borta.

In su 1957, Cegerxwîn aiat abbandonadu su Partidu Comunista e aiat fundadu s'organizatzione Azadî (Libertade). A pustis chi s'organizatzione Azadî si funderet cun su Partidu Democràticu Curdu.

De 1959 a 1962, su partidu l'aiat imbiadu a su Kurdistan irachenu, ue aiat insingiadu curdu in s'universidade de Bagdad. Bi fiat arrumbadu pro tres annos. In su 1962, fiat torradu a su Kurdistan Otzidentale (Sìria), in ue l'aiant torradu a arrestadu.

In su 1963, fiat istadu torra arrestadu e impresonadu in sa presone de Meze, in Damascu. A pustis de unu perìodu curtzu de tempus, l'aiant liberadu e fiat torradu a sa tzitade curda de Qamishlo (Qamishli).

Intre su 1973 e su 1975, pro neghe de s'opressione de su guvernu sirianu, fiat andadu a su Lìbanu e si nche fiat abarradu in ie. In su Lìbanu, aiat publicadu tres libros suos. Intre 1976 e su 1979, fiat torradu a sa Sìria e bi fiat abarradu fintzas a su 1979.

Su 1979, Cegerxwîn si fiat tramudadu a s'Isvètzia, in ue fiat istadu in sa tzitade de Uppsala. Fiat mortu in Istocolma su 22 de santugaine de su 1984. A pustis, nche l'ant interradu in Qamishlo (Sìria). Davut Özalp (2003). Jînenîgarî, têkoşîn û berhemdariya Cegerxwîn. Istanbul: Weşanên M.

 Òperas 
 Poesia 
 Dîwana yekem: Agir û Pirûsk, 1945, Damascu
 Dîwana diwem: Sewra Azadî, 1954, Damascu
 Dîwana siyem: Kî me Ez? (Chie soe deo?), 1973, Beirut
 Dîwana çarem: Ronak (Sa lughe), 1980, Istocolma: Weşanên Roja Nû
 Dîwana pêncem: Zend-Avesta, 1981, Istocolma: Weşanên Roja Nû
 Dîwana sesem: Sefaq, 1982, Istocolma: Weşanên Roja Nû
 Dîwana heftem: Hêvî (S'ispera), 1993, Istocolma:Weşanên Roja Nû
 Dîwana hestem: Aşitî (Sa paghe), 1985, Istocolma: Weşanxana Kurdistan
 Salar û Mîdya
 Şerefnameya Menzûr

 Grammàtica e ditzionàrios curdos 
 Destûra Zimanê kurdî (Grammàtica de sa limba curda), 1961, Bagdad
 Ferheng, perçê yekem (Ditzionàriu, 1), 1962, Bagdad
 Ferheng, perçê diwem (Ditzionàriu, 2), 1962, Bagdad

 Istòria 
Tarîxa Kurdistan (Istòria de su Kurdistan), 3 volùmens, 1985, 1987 Istocolma.

 Riferimentos 

Categoria:Curdos
Categoria:Iscritores curdos
Categoria:Biografias