Ugo Dessy

Ugo Dessy (Terraba, 16 de ghennàrgiu de su 1926 - Casteddu, 23 de abrile de su 2009) est istadu un'intelletuale, iscritore (sagista e narradore),  poeta e giornalista sardu.

 Biografia 
Fìgiu de Eleuterio Dessy, giòmetra terrabesu de sa Sotziedade Bonìficas Sardas chi aiat traballadu a su fundatzione de Arborea, e de Anna Cadoni, durgalesa tramudada in Santa Giusta, fiat su de tres de chimbe fìgios. Sa pitzinnia sua l'at colada in antis in Terraba, e a pustis in Casteddu, ma torrende a Terraba in sos annos de sa gherra ca sa tzitade non fiat segura. Pro pòdere sighire a andare a s'iscola sua Ugo biàgiat cun su trenu dae Terraba a Casteddu pro carchi perìodu, e in àteros pedit agiudu a familiares pro si fàghere istrangiare o abarrat in una pasada. Fiat in Casteddu in su mentres chi bi fiant sos bumbardamentos de su freàrgiu de su 1943, ma tenet sa fortuna de nde essire chene dannu perunu.

Dae su 1948 incumentzat a insegnare in sa Marmilla, e a pustis in sa zona de Aristanis. Dae su 1967 torrat a istare in Casteddu.
Incumentzat a èssere ativu meda in campu sotziale, suportende sas lotas populares de cussos annos: in s'Iglesiente, cun sos minadores, pro su Fronte Populare; in Marmilla, cun sos massajos, pro s'ocupatzione de sas terras egadas; in s'Aristanesu, cun sos piscadores, pro sa liberalizatzione de sos istànios (una testimonia chi l'at a fàghere assagiare sa tzella: «Dies e dies in firmu de politzia giuditziària. No istaia cun sos meres de sa laguna e custu cumportaiat unu prètziu de pagare»), in Barbàgia, cun sos pastores, contra s'ocupatzione militare; cun sos radicales in dae in antis de su Parlamentu contra sa militarizatzione nucleare de Sa Madalena. Ma cuntestat fintzas sa bìsita de su Paba in Sant'Elia e crìticat «sa Sardigna de Coca-Cola e de plàstica».

Ugo Dessy est istadu collaboradore e redatore de medas rivistas e giornales cun inchiestas e àteros artìculos, at publicadu sàgios de caràtere etnològicu e sotziològicu e inchiestas a pitzu de s'emigratzione, de su traballu minorile e de sas cunditziones de vida in sas zonas internas de s'ìsula. Pro tempus meda est abarradu in Germània e in Ungheria, annodende sas esperièntzias  de biàgiu suas in lìteras publicadas in “Tempo Presente” e “Sardegna Oggi”. Est istadu redatore in sa sede de Aristanis de su cuotidianu de Tàtari “La Nuova Sardegna”, “Il Giornale”, “Il Punto della settimana”, “Nord e Sud”, “L'Astrolabio”, “Sassari Sera”, “ABC”, “Mondo Giovane”, “A-Rivista Anarchica”, “Aut”, “Herodot”, “Umanità Nova”, “L'Internazionale”, “Sa Republica Sarda”, e fintzas àteros.

Amigu corale de Fabrizio de Andrè (tantu chi sa morte sua est istada pro issu una pèrdida manna), cun su cale teniat in comune fintzas su suportu pro s'indipendentismu sardu e chi lu cunsideraiat "unu mastru de pensamentu e de ideas", e Tiziano Terzani, fiat istimadu meda dae Giangiacomo Feltrinelli, e teniat a mastru a Ignazio Silone.
Est istadu unu de sos primos intelletuales a iscrìere a pitzu de s'ocupatzione militare de sa Sardigna, cun libros e artìculos medas chi ant permissu de documentare siat sas atividades fatas in sos logos ocupados dae sas bases militares siat sas chistiones sotziales e polìticas ligadas.

Crìticu contra a sos intelletuales e a sos iscritores sardos, e a su colonialismu de sa Sardigna, est istadu definidu "unu de sos intelletuales prus pagu cuntziliantes e prus istimulantes chi s'Ìsula apat mai tentu". 

 Òperas 
Narrativa 

  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
 (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)

Sagìstica

  (disponìbile fintzas in formadu epub)
(disponìbile fintzas in formadu epub)
(disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
 (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
  (disponìbile fintzas in formadu epub)
 (disponìbile fintzas in formadu epub)

 Riferimentos 

 Ligàmenes esternos 

Categoria:Sardos
Categoria:Anarchicos
Categoria:Giornalistas
Categoria:Poetes sardos
Categoria:Iscritores