Sinu (matemàtica)

In matemàtica, in piessigna in trigonometria, dadu unu triàngulu retàngulu su sinu (dae su latinu sinus-i, bortadura de su arabu jaib, trasliteratzione de su sanscritu jiva)ilPost.it de unu de sos duos àngulos internos bighinos a s'ipotenusa est definidu comente a su raportu intre sas longàrias de su catetu opostu a s'àngulu e de s'ipotenusa. 

Prus in generale su sinu de un'àngulu , espressadu in grados o radiantes, est una cantidade chi dipendet petzi dae , fata impreende sa circonferèntzia unitària.       Defininde comente a su sinu in s'àngulu  s'otenet sa funtzione sinu, una funtzione trigonomètrica de fundamentale importu in s'anàlisi matemàtica.

 Definitzione 
In su triàngulu ruju in figura, su sinu de 

Prus in generale si definit su sinu de un'àngulu partinde dae sa circonferèntzia goniomètrica, overas dae sa circonferentzia de raju unitàriu in su pranu cartesianu. Pigada sa semireta essinte dae s'orìgine chi format un'àngulu cun s'assas de sas ascisse comente a in figura, su sinu de s'àngulu est tando definidu comente a su balore de sa coordinada de su puntu de intersetzione tra sa semiretta e sa circonferenza (in figura, est sa longària de su tretu ).Su domìniu de sa funtzione sinu est s'ammenta de sos nùmeros reales, mentras su codomìniu est su discansu reale , est a nàrrere aplichende tale funtzione a cale si siat nùmeru reale, s'otenet semper unu nùmeru reale incluidu intre e , estremos inclùdidos.



Sa tabella sighente elencat sos printzipales balores notèvoles assuntos dae sa funtzione sinu:Valori delle funzioni goniometriche

 in radiantes0 in grados0°30°45°60°90°180°270°360°In sos testos de matemàtica su sinu de   est a parusu indicadu cun sa notatzione  o , ue est un' abbreviatzione de su latinu sinus impreada fintzas in sos paisos de limba inglesa.Esistet una àtera definitzione de sinu chi si collega a sas rotatziones: su sinu de un'àngulu  est su cumponente longu s'assas de sas ordinadas de su versore , versore de s'assas de sas ascisse, giradu de .

 Funtzione sinu 
Sa funtzione sinu est definida assotziende ad su sinu de s'àngulu  in radianties, e nd'est indicada comente . Sigomente  e  definint su matessi àngulu, sa funtzione sinu est una funtzione periòdica de perìodu  , ue  è l'àngulu ziru.       

 Sinu e cosinu 
Intre sinu e cosinu esistit sa relatzione fundamentale:   

chi est cunsighèntzia de su teorema de Pitàgora. Defatis in su triàngulu de sa figura a subra, su cosinu de est definidu comente    

Dae s'àtera banda, su terema de Pitàgora aplicadu a su triàngulu furnit sa relatzione    

e tando  

Balet fintzas sa relatzione: 

Comente pro su cosinu, sa cosecante de un'àngulu est divididu pro su sinu de s'àngulu 
 Propiedades analìticas de sa funtzione sinu 
Sa derivada de sa funtzione sinu est sa funtzione cosinu:Derivata del seno

Sa derivada segunda est imbetzes

Sa funtzione sinu est una funtzione analìtica, sa cale "isparghidura" in sèrie de Taylor est

In anàlisi matemàtica custa agualidade est s'ispissu impreada pro definire su sinu. Sa matessi sèrias definit su sinu comente a funtzione olomorfa subra totu su pranu complessu.

 Ecuatziones fundamentales relativas a su sinu 
Sighint unas cantas ecuatziones fundamentale chi riguardat sa funtzione sinu:Formule trigonometriche

cun s'annanta de sa cunditzione chi:

Esistet fintzas un' identidade trigonometrica chi ponet in relatzione sa funtzione sinu a sa funtzione tangente:



Custa identidade si rivelat de fundamentale importu in sa risolutzione de ecuatziones goniomètricas in sas cales s'incògnita figuret comente a argumentu siat de unu sinu siat de unu cosinu o de funtziones derivadas de custas. Esistet difatis un'anàloga identidade pro cantu riguardat su coseno e s'impreu parente de custas duas identidades permitet sa risolutzione de s'ecuatzione in s'incògnita .

 Definitziones curreladas 
Su pari-pari de su sinu, definidu ue su sinu est diferente de zero, est sa cosecante:secante Treccani



Sa funtzione sinu, restrinta a su discansu , est inietiva e tando tenet un'inversa, mutida arcoseno e indicada cun  o cun  chi pigat dae sa notatzione de sa funtzione inversa.Treccani, Enciclopedie on line Pro definitzione si tenet tando:

 Unas àteras propiedades 
De sa fòrmula de Eulero si deduce chi sa funtzione sinu est in relatzione cun sa funtzione esponentziale e cun sa funtzione sinu iperbòlicu. Difatis pro ogni nùmeru reale   si tenet

Carchi fòrmulas piessignas chi riguardant sa funtzione sinu interessant s'operatzione de produtu. 

Pro esempru resurtat pro ogni intreu 

In anàlisi cumplessa, aplichende su teorema de fatorizatzione de Weierstrass a sa funtzione sinu, faghet a la espressare comente a prodùidu infinitu, mediante sa sighente fòrmula chi balet pro ogni nùmeru complessu 

Sa funtzione sinu est fintzas in relatzione cun carchi funtzione ispetziale, comente si podet bìdere, pro esempru, dae sa fòrmula de riflessione de sa funtzione Gama

e de s'ecuatzione funtzionale satisfata dae sa funtzione zeta de Riemann



 Istòria e orìgine de su nùmene 
Su cuntzetu de sinu est istadu introduidu dae su matemàticu e astrònomu indianu Aryabhata I (in devanāgarī: आर्यभट) in s'òpera sua Aryabhatiya (499).Valori delle funzioni goniometriche  YouMath

Su sinu est pro definitzione sa metade de una corda, est a nàrrere unu tretu chi unit duos puntos (narados estremos) de una circonferenza. In sànscritu, "metade corda" est torradu cun jya-ardha, a bias sostituidu cun ardha-jya e abbreviadu in jya "corda". Custu tèrmine est istadu importadu in sa limba àraba comente a jiba, unu tèrmine sena significadu in antis de tando, ma chi rifletiat sa pronùntzia de su nùmene jya. Segundu sas règulas de sa limba àraba, custu nùmene est bènnidu iscritu cun sas duas cunsonantes jb, sena vocales.  Posca, cando sos tradutores otzidentales ant oridu a sas fontes àrabas, ant interpretadu sa paràula jb comente a jaib, su cale significadu fiat "baja". 

 Nòdidas 

 Boghes curreladas 

 Funtzione trigonomètrica
 Sinusòide
 Cosinu
 Tangente (matemàtica)
 Arcosinu
 Circonferentzia goniomètrica
 Fòrmula de Eulero
 Fòrmulas de duplicatzione
 Fòrmulas de bisetzione
 Fòrmulas de prostafèresi
 Fòrmulas de Werner
 Teorema de sos sinos
 Funtzione periòdica
 Funtzione alternada
 Sinu iperbòlicu

 Ligamenes esternos 

 Sine -- from Wolfram MathWorld

Categoria:Matemàtica