Protonuraghe

Su protonuraghe est unu fàbricu in pedra chi benit a s'in antis metade de s'II millènniu a.C. chi pretzedet in Sardigna su nuraghe clàssicu. De sos belle 7.000 nuraghes tzensidos solu 300 apartenent a custa tipologia.Paolo Melis

 Descritzione 
Mutidos fintzas "pseudo-nuraghes" o "protonuraghes", sos nuraghes cun passaditzu sunt istados fraigados trae su 1700 e su 1500 a.C., in su perìodu de transitzione intre sa cultura de Bunnànnaru (fase A2 de Santa Iroxi) e sa cultura Sub-Bunnànnaru (facies de Ischit Turricula). Diferint in manera significativa de sos nuraghes clàssicos pro s'aspetu prus totzu e sa planimetria generalmente irregulare e pro ite a s'issos internu no acasàgiant su mannu aposentu tzirculare tìpica de su nuraghe, ma un'o prus passaditzos, o comente si siat ambientas minores.

S'artària de norma non superaiat sos 10 metros mancari sa superfìtzie ocupada dae custos fàbricos fiat in mèdia meda majore respetu a cussos a turre.

S'ambiente prus funtzionale e baddu prus importante de custos edifìtzios fiat su terratzu chi cun probabilidade acasagiaiat de sas coberturas de linna chi faghiant sos ambientes bonos pro b'istare a vivere.

Pagu connotos finas carchi deghènniu faghet sunt a su tzentru de istùdios e brias intre sos istudiosos chi ant incumentzadu a los cunsiderare fundamentales pro sa cumprensione de sa nàschida de su "fenòmenu nuràgicu". In sa denumenatzione matessi non b'at galu unanimidade: su tèrmine "nuraghe cun passaditzu" est cuntestadu dae Giovanni Ugas chi diat prefèrrere s'usu de su solu tèrmine "protonuraghe", cun connotatzione temporale, in base a su pretzedente fàbricu de custu tipu de nuraghe, chi comente si siat rapresentat una règula cun medas etzetziones.Giovanni Ugas

 Nòdidas 

 Bibliografia 
 Paolo Melis, Tziviltade nuràgica, Carlo Delfinu editore, Tàtari, 2003, ISBN 88-7138-276-5.
Categoria:Architetura nuragica