Eukaryota

{{Infobox

|name=Eukaryota
|abovestyle=background:#C0C0C0;
|subheaderstyle=
|title=
|above=Eucariotas
|imagestyle=
|captionstyle=
|image=200px|alt=Example alt text
|caption=Immàgines de genias vàrias de eucariotas
|headerstyle=background:#DCDCDC;
|datastyle=
|header1=Classificatzione sientìfica
|label1=
|data1=
|labelstyle=background:#E6E6FA
|label2=Label defined alone does not display (needs data, or is suppressed)
|header2=
|data2=
|header3=
|label3= Domìniu
|data3= Eukaryota
|header4= 
|label4= Regnos
|data4= 
 Plantae 
 Fungi 
 Animalia 
 Protista 

In àteras classificatziones, in logu de Protista:
 Chromista 
 Protozoa 
|header5=
|label5=                       
|data5=
|header6=
|label6=
|data6=
|header7=
|label7=
|data7=}}

Eukaryota o Eukarya (faeddos cun etimologia dae su gregu: εὖ eu —‘bonu’, ‘bene’, 'beru'— e κάρυον'' karyon —‘nughe’, ‘nùcleu’) in biologia inditat su domìniu chi incluet is organismos formados dae tzèllulas cun nùcleu berideru. Si ddi podet fintzas nàrrere eucariote o eucariota.​ Is eucariotas sunt oe in die fatu·fatu tentos in cunsideru comente essidos a pitzu dae su regnu de is Archaea o comente ghermanu de is cultivadu archaeas Asgardarchaeota. Rapresentant una minoria minima de su nùmeru de organismos; nointames pro more de sa medida generlamente manna, sa biomassa globale colletiva chi rapresentant est calculada èssere paris a sa de is Prokaryota. Is eucariotas sunt bessidos a pitzu unos 2.1–1.6 milliardos de annos faghet, durante s'eone Proterozoicu, fortzis comente fagòtropos flagellados.

Is tzèllulas Eucariotas tìpicamente cuntenent orgànulos comente is mitocòndrios e s'aparatu de Golgi; in is prantas e in is àligas si podent agatare is cloroplastos. Is tzèllulas procariotas podent cuntènnere orgànulos primitivos. Is eucariotas podent èssere siat unitzellulares o pluritzellulares, e incluet tipos medas de tzèllulas chi formant classes diferentes de tessidos; is procariotes sunt imbetzes tìpicamente unitzellulare. Animales, prantas, e fungi sunt su sa majoria eucariotas; àteros eucariotas sunt a bortas denumenados protistas.

Is eucariotas si podent reprodùere tantis in manera asessuale a traessu de sa mitosi e sessualmente a traessu de sa meiosi e fusione de is gametes. In sa mitosi, una tzèllula si dividit pro produire duas tzèllulas geneticamente idènticas. In sa meiosi, sa rèplica de ADN est sighida dae duas partziduras ulteriores de sa tzèllula pro produire bator tzèllulas fìgias aploides. Custos benint a èssere tzèllulas de sessuales o gametes. Cada gamete portat isceti una filera de cromosomas, cadaunu unu misturu ùnicu de sa pariga de cromosomas parentales chi ddi currespondent, sende chi est su resurtadu de sa recumbinatzione gènica chi acontesset cun meiosi.

 Riferimentos 

 Àteros progetos 

+Classificatzione de sas ispètziesHaeckel (1894)Tres regnosCopeland (1938)Bator regnosWhittaker (1969)Chimbe regnosWoese (1990)Tres domìniosCavalier-Smith (2004)Duos domìnios e sete regnosAnimaliaAnimaliaAnimaliaEukaryaEukaryotaAnimaliaPlantaePlantaePlantaePlantaeProtistaFungiFungiProtistaChromistaProtistaProtozoaMoneraMoneraBacteriaProkaryotaBacteriaArchaeaArchaea
<noinclude>
Categoria:Biologia