Gherra gregu-turca (1919-1922)

Sa Gherra gregu-turca de 1919-1922, fintzas connota che a Guerra de s'Àsia Minore, rapresentat una sèrie de cunflitos armados intre Grètzia e sos rivolutzionàrios de su Movimentu Natzionale Turcu, nàschidu che punna natzionalista a pustis de sa Prima Gherra Mundiale in intro de s'impèriu Otomanu decaende·si, chi ant tentu logu intre su maju de su 1919 e su santugaine de su 1922. Faghet parte de sa gherra de Indipendèntzia Turca chi incluet sa gherra turcu-armena intre 1919-1920 e chi fiat acabada cun su Tratadu de Losanna e su cuncàmbiu a segus de populatziones intre Grètzia e Turchia.

Sa resone printzipale de custa gherra si derivat de sa Prima Guerra Mundiale, in sa cale sa Grètzia, dae su 1917, aiat cumbàtidu a costadu de s'Intesa Tripla contra de s'Impèriu Otomanu. Cun s'isprofundimentu de s'Impèriu Otomanu, a sa fine de sa Gherra Manna, sa Grètzia aiat bidu fatìbiles sas aspiratziones suas in logu de sa realizatzione de sa Megali Idea, est a nàrrere, sa reconchista de totu sos territòrios istòricos chi aparteniant a sos gregos che sutzessores deretos de s'Impèriu bizantinu; su puntu tzentrale de custa idea fiat su recùperu de Costantinòpoli in manos a sos otomanos, conchistadores suos e inimigos in cussu momentu.

Sa Grètzia aiat pòdidu ocupare a pagu a pagu, e cun s'apògiu partziale de sos alleados suos, una parte manna de sos territòrios in manos otomanas, ma non Costantinòpoli nen sos istrintos de sos Dardanellos e de su Bòsforu, cosa chi l'aeret cunfertu su cuntrollu totale de sa bia marìtima intre Atene e Costantinòpoli.

Cun totu chi s'Impèriu Otomanu fiat indepidadu e s'esèrtzitu suo detzimadu, su cumandante Mustafa Kemal Atatürk aiat ischidu infèrrere una dose de morale e amore pàtriu sas tropas suas pro gherrare contra sos inimigos chi intentaiant conchistare e si partzire sa natzione issoro. In su 1922, fiat resèssidu a bìnchere sas tropas gregas assentadas in Àsia Minore, chi no ant tentu àtera essida chi non fuire e capitulare.

Durante su cunflitu fiant mortos prus de su 20% de sa populatzione masculina de Anatòlia. In Grètzia sa derrota fiat atinada che sa Catastrofe Manna; dae su cantone turcu, sa gherra est istada bida che una vitòria in intro de sa mentovada Gherra de Indipendèntzia Turca, in ue gherraiant pro fàghere fronte a sos atacos de diferentes potèntzias europeas (Frantza, su Rennu Unidu e sa Grètzia matessi) in su territòriu suo.
Categoria:Istoria contemporanea
Categoria:Imperu ottomanu
Categoria:Grèghia