Limba giudeu-ispagnola

Su giudeu-ispagnolu (ג'ודיאו-איספאניול; trasliteradu: djudeo-espanyol), tambene ladino, djudezmo [pronuntziadu /d͡ʒuˈdezmo/] o ispagnolu sefaradita, est una limba faeddada dae is comunidades giudeas de iscratza de ebreos denominados sefarditas, chi aiant bìvidu in sa penìsula ibèrica fintzas a su 1492, cando fiant bogados dae Ispagna pro chèrrere de is Gurreis Catòlicos. Su giudeu-ispagnolu, mancari derivet dae su castillianu medievale, presentat fintzas in proportziones diferentes rastos de àteras limbas peninsulares e mediterràneas. Essende una limba giudea, cuntenet carchi contributu de s'ebràicu, cun carchi influèntzia de su turcu e pro fintzas de su gregu, mescamente, dipendende dae sos ambientes in ue s'est isvilupadu. In prus, su giudeu-ispagnolu cuntemporàneu tenet una cantidade notàbile de vocàbulos frantzesos, pro influèntzia de s'Alliàntzia Israelita Universale in tzitades comente Thessaloniki, Istanbùl e İzmir.

Sende chi no est istada mai armonizada dae una programatzione linguìstica, est ogetu de cuntierras giai fintzas sa denominatzione sua pròpia. Su nùmene ladino (dae «latinu») naschet de su costùmene de is rabbinos de bortare sas iscrituras dae s'originale ebràicu a su castillianu faeddadu dae sa comunidade de is sefarditas, fazer en latino. Custa espressione fiat a pustis usada pro si refèrrere a totu su chi fiat iscritu in custa limba. Sende gasi, is sefarditas si referiant a issa in generale comente espanyol o djudezmo. Su trèmene giudeu-ispagnolu naschet de su bisòngiu de ddu diferentziare de s'ispagnolu modernu. In su casu de sa bariedade haketia, faeddada mescamente in su Marrocu, s'osservat un'influèntzia forte meda de s'àrabu.

 Ligàmenes a foras 
 lad.wikipedia.org, La Vikipedya en Judeo-Español, לה בֿיקיפידייה אין גֿודיו־איספאנײל
 Àteros progetos 

Categoria:Limbas

Categoria:Limbas romanzas