Amèrica Latina

S'Amèrica Latina est costituida de is paisos de su cuntinente americanu chi sunt istados colonizados o comente chi siat fortemente influentzados pro resones disvariadas, de is natziones latinas europeas de Ispagna, Portugallu e Frantza e in ue sunt faeddadas limbas neo-latinas comente ispagnolu, portughesu e frantzesu.

Sa definitzione de Amèrica Latina  no est allindada petzi a in caraterìsticas linguisticas, ma fintzas is chi pertocant sa cultura, s'istòria, sa geografia, sa religione, s'etnia, sa polìtica, sa sotziedade e s'economia.

Custu contu balet mescamente pro is paisos indipendentes. Nd'est duncas perricada s'apartenèntzia de is territòrios francòfonos de Québec e Nou Brunswick de su Cànada. Sunt intames cunsiderados faddinamente paisos latinu-americanos su Belize, Grenada e Guyana chi sunt de ròdia anglòfona, su Suriname de ròdia olandesa e àteros.

S'ispainadura de culturas e limbas latinas imbatet in realidade a interessare fintzas istados de traditzione diferente in totu su cuntinente. In is Istados Unidos de America, a esempru, chi sunt de ròdia anglo-sassone, siat pro chistiones istòricas de is bàrios territòrios, siat pro is acuditas de migradòres, est meda chistionadu fintzas s'ispagnolu, chi est limba co-uffitziale impare a s'inglesu in su Nou Mèssicu. In Louisiana intames, unu 5% de is bividores chistionat galu su frantzesu che limba mama, sende chi fintzas a su de 18 sèculos fiat colònia frantzesa; unu arresonu simigiante podet èssere fatu pro su Maine in ue prus de su 5% de is bividores est de limba mama frantzesa.
Istados
Is istados cunsiderados partes de s'Amèrica Latina sunt is chi sighint:

 Istadu Istèrrida (km²) Bividores Capitale Limba uffitziale Indipendèntzia Argentina 2.766.890  40.117.096  Buenos Aires ispagnolu 9 trìulas 1816 de s'Ispagna Bolìvia 1.098.581  10.907.778  SucreLa Paz ispagnolulimbas amerindas 6 austu 1825 de s'Ispagna Brasile 8.514.877  192.376.496  Brasìlia portughesu 7 cabudanne 1822 de su Portugallu Cile 756.950  17.224.200  Santiago de Cile ispagnolu 12 friàrgiu 1818 de s'Ispagna Colòmbia 1.141.748  45.925.397  Bogotá ispagnoluS'inglesu è co-uffitziale in su Dipartimentu de s'Artzipèlagu di San Andrés, Providencia e Santa Catalina. 20 trìulas 1810 de s'Ispagna Costa Rica 51.100  4.608.426  San José ispagnolu 1º trìulas 1823 de su Mèssicu Cuba 109.886  11.239.363  La Habana ispagnolu 10 santugaine 1868 de s'Ispagna Repùblica Dominicana 48.442  9.378.818 Santo Domingo ispagnolu 16 austu 1865 de s'Ispagna Ecuador 272.046  15.007.343  Quito ispagnolu 10 austu 1809 de s'Ispagna El Salvador 21.040  6.134.000  San Salvador ispagnolu 15 cabudanne 1821 de s'Ispagna Guatemala 108.890  13.276.517  Città del Guatemala ispagnolu 15 cabudanne 1821 de s'Ispagna Guyana Frantzesa 83.534  217.000  Cayenne frantzesu  Haiti 27.750  9.719.932  Port-au-Prince frantzesucrèolu haitianu 1º ghennàrgiu 1804 de sa Frantza Honduras 112.492  8.249.574  Tegucigalpa ispagnolu 1º trìulas 1823 de su Mèssicu Mèssicu 1.972.550  112.336.538  Tzitade de su Mèssicu ispagnoli 15 cabudanne 1810 de s'Ispagna Nicaràgua 130.373  5.891.199  Manàgua ispagnolu 1º trìulas 1823 de su Mèssicu Panamá 75.517  3.405.813  Panamá ispagnolu 3 onniasantu 1903 de sa Colòmbia Paraguay 406.752  6.460.000  Asunción ispagnoluguaraní 14 maju 1811 de s'Ispagna Perù 1.285.216  29.496.000  Lima ispagnoluQuechua[Aymara] 28 trìulas 1821 de s'Ispagna Puerto Rico 9.104  3.725.789  San Juan ispagnoluinglesu  Uruguay 176.215  3.494.382  Montevideo ispagnolu 25 austu 1825 de su Brasile Venezuela 916.445  29.105.632 Caracas ispagnolu 13 ghennàrgiu 1830 de sa Gran Colòmbia

 Artìculos ligados 
 Amèrica
 Amèrica de su Norti
 Amèrica Tzentrale
 Amèrica de su Sud
 Limbas romanzas
Àteros progetos

Categoria:Geografia