Guinea

Sa Guinea (AFI: /ɡwiˈnɛa/), ufitzialmente Repùblica de Guinea (in frantzesu République de Guinée), nodida informalmente fintzas che a Guinea ConakryPro la distìnghere dae sa Guinea-Bissau e dae sa Guinea Ecuadoriale., est un'Istadu de s'Àfrica otzidentale. Sa capitale est Conakry, sa limba ufitziale su frantzesu.

Allàcanat cun Guinea-Bissau e Senegàl a norte, Malì a norte e nord-estu, Costa de Marfilu a sud-estu, Libèria e Sierra Leone a sud, otzèanu Atlànticu a ovest. Su territòriu suo acasàgiat is mitzas de isfrùmenes Niger, Senegàl, e Gàmbia.

S'atuale Guinea s'agataiat in passadu in su territòriu de regnos vàrios chi si fiant sighidos in su cursu de su artu Niger, s'istadu fiat istadu una de is primas regiones fèrridos dae sa trata de sos iscraos.John Reader, Africa. A Biography of the Continent, Hamish Hamilton, Londra, 1997 S'istadu chi aiat leadu profetos prus mannos dae sa trata fiat istadu su Regnu de Fouta Djallon, chi si fiat consolidadu in su sèculu XVIII bendende iscraos a sos Europeos in cambiapare de armas de fogu. Fatu colònia frantzesa in su 1898 cun sa derrota de s'almami Samory Turé,; ed. it. < sa Guinea aiat conchistadu s'indipendèntzia pro mèdiu de unu consultu referendària in su 1958; dae tando fintzas a su 1984 est istada guvernada de manera ditatoriale dae Ahmed Sékou Touré. A pustis de isse sa situatzione polìtica s'est fata pagu crara: dae su 1984 su regìmene non democràticu at sighidu cun sa presidèntzia de Lansana Conté, acabadu su 23 nadale 2008 cun sa morte de su cabu de Istadu a pustis de una maladia grae. Su mangianu de su 23 nadale s'esèrtzitu guineanu àtuat unu corpu de Istadu militare suspendende onni faina polìtica e sindacale e iscontzende s'Assemblea Natzionale.

Dotada de risursas mineràrias notàbiles, sa Guinea afidat a s'isfrutamentu issoro s'isvilupu de s'economia cosa sua, chi contat non petzi subra de sa faina minerària, ma fintzas subra de s'agrìcula.

 Galleria 

 Riferimentos 

Àteros progetos

Categoria:Natziones de s'Africa