Ammuntadore

Su Ammuntadore/-i o Ammutadori (dae su verbu ammuntare/-ai) est unu essere de sa mitologia sarda chi diat còrfere a sa zente cando fachet sònnu malu (est a nàrrer, cando fachet ammuntadùra). 

Berbu contra a s'Ammuntadore
Si credìat chi fit s'imbìdia a cajonare s'arribu de s'Ammuntadore. Pro nche lu catzare, si nabat su berbu chi sichit:

Istòria e testimònzos
Si at meda testimònia de sa credentzia de custos esseres e si nde at chistionau dae meda; pro carchi istudiosu aìat picau pede a pustis de su 241 a.C., ovverosiat a pustis chi sos anticos romanos aiant conchistàu sa Sardigna, ma pro ateros galu esistiat ja dae prima. A si pòmpiare sos sìntomos chi sas "vitimas" riportàbant (pressione e dòlu a su pèttus, comente chi s'ammuntadore las teniat presas istàndelis firmu in supra e impedìndelis de mògher pòddiche, visiones orrorosas e adderettùra sa morte), si diat poder iscumbatare chi siant sas criaturas de su note chi sos latinos, chind un'ateru lùmen, mutìant Incubi (Incubus a singulare) e, in sa versione femenìna, Succubi (Succubus a singulare).

Chin su tempus, a dontzi modu, s'Ammuntadore at pèrdiu tottu su caratere de pantasima e ispìritu de su nòte chi teniat in favore de una narratzione prus a curtzu a cussa cristianu-cattolica, chi lu at postu a pare chin su demoniu identificàndelu de su tottu chin issu, tantu chi fint nàschias precadorias pro che lu catzare. Mancari chi sos zovanos oje bi credant pacu, galu fachet a intèndere carchi contu in supra sos ammuntadores dae sos antzianos.

Teorias issientìficas
S'Ammuntadore si podet fatzilmente pònner a pare chin sas esperientzias de sa paralisi in su sonnu chi si accumpanzat a allutzinadùras ipnagogicas.

Referèntzias