Classificatzione sientìfica

Ne is sièntzias biologicas sa classificatzione est una manera cun su cale is biòlogos amuntonant, assestant e classìficant diferèntes ispètzias de organismos biventes o fòssiles. Sa classificatzione biològica est una forma de tassonomia sientìfica. 

Su primu a chircare de atrumare is ispètzias segundu caraterìsticas morfològicas similares est istadu Carolus Linnaeus chi aiat creadu unu sistema de classificatzione pubricadu in su 1753 cun su nòmene Systema naturae. Custa est istada riesaminada e rimanegiada de sighidu fintzas a sa nàscita de sa teoria evolutzionista de Charles Darwin. Sa classificatzione sientìfica est s'arresultadu de is sièntzas evolutzionistas e derivat meda dae sa tassonomia e sa sistematica a prus chi totus is istùdios e is chircas fatas a pitzu de is biventes, siat dae sa biologia siat dae is àteras sièntzias.

Segundu sa classificatzione sientìfica, sas ispètzies sunt agrupadas in gèneres, sos gèneres in famìlias, sas famìlias in òrdines, sos òrdines in classes, sas classes in phylum, sos phylums in regnos e sos regnos in domìnios.

 Esèmpios 
Classificatziones imperadas de sòlitu pro s'amostamentu de tres ispètzias: su muschitu de sa fruta (imperadu meda in is traballadorios de genètica), s'òmine e sa Magnolia virginiana.
 Muschitu de sa fruta (Drosophila melanogaster) 
 Dominio Eukaryota Rennu Animalia Phylum Arthropoda Classe Insecta Òrdine Diptera Famìlia Drosophilidae Gènia Drosophila Ispètzia D. melanogaster

 Òmine (Homo sapiens sapiens) 
 Domìniu Eukaryota Rennu Animalia Phylum Chordata Subphylum Vertebrata Classe Mammalia Sutaclasse Eutheria Òrdine Primates Sutaòrdine Haplorrhini Subrafamìlia Hominoidae Famìlia Hominidae Gènia Homo Ispètzia H. sapiens Sutaispètzia H. s. sapiens

 Magnolia virginiana 
 Domìniu  Eukaryota Rennu  Plantae Divisione  Magnoliophyta Classe  Magnoliopsida Òrdine  Magnoliales Famìlia  Magnoliaceae Gènia  Magnolia Ispètzia  M. virginiana
Cunsiderende cust'ùrtimu esèmpiu bidemus chi medas de is taxon tenent su nòmene de sa gènia Magnolia (Magnoliophyta, Magnoliales etc.).
Sa Magnolia virginiana est istada sa prima ispètzia de-i custa gènia nomenada e rapresentada, a prus chi sa ispètzia tìpica de custa gènia.

 Sufissos de is trumas 
Is taxon subra sa gènia tenent de sòlitu unu nòmene chi benit dae sa gènia etotu. Is sufissos imperadus pro formare custos nòmenes benent dae su rennu, e, in unos casos fintzas dae su phylum e dae sa classe, a sa manera de sighidu:

 Taxon Plantæ Algae Fungi Animalia Divisione/Phylum -phyta -phyta -mycota   Sutadivisione/Subphylum -phytina -phytina -mycotina   Classe -opsida -phyceae -mycetes   Sutaclasse -idae -phycidae -mycetidae   Òrdine -ales -ales -ales   Sutaòrdine -ineae -ineae -ineae   Subrafamìlia -acea -acea -acea -oidea Famìlia -aceae -aceae -aceae -idae Sutafamìlia -oideae -oideae -oideae -inae Tribù -eae -eae -eae -ini Sutatribù -inae -inae -inae -ina

 Boghes ligadas 
 Nomencladura binomiale

 Cullegamentos de foras 
  Phylocode 
  Species 2000 & ITIS Catalogue of Life 2008 

Categoria:Biologia

de:Taxonomie#Taxonomie in der Biologie
nl:Taxonomie#Taxonomie in de biologie