Bulgària

Sa Bulgària (in búlgaru: България, Bǎlgarija, [bɐɫˈɡarijɐ]), ufitzialmente Repùblica de Bulgària, est una natzione in sos Balcanos in s'Europa sud-orientale. Sa capitale est Sofia.

Est membru de sa NATO, de su Cussìgiu de Europa e de s'Unione Europea dae su 2007 e in su 2026 at adotadu s'euro.
Geografia
Sa Bulgària tenet istèrrida de 110.994 km² e populatzione de unos 7.364.500 bividores. Est su de 16 istados prus mannos de su continente europeu. Allàcanat cun chimbe natziones: in su norte cun sa Romania, in s'ovest cun Sèrbia e Matzedònia de su Norte, in su sud cun Grètzia e Turchia.

Istòria
Is primas culturas organizadas in territòriu de sa Bulgària ant incomintzadu a s'isvilupare durante su Neolìticu. In s'istòria antiga fiat bìvida dae is tratzes e a pustis dae is persianos, gregos e romanos. Sa costitutzione de unu istadu bùlgaru unidu remontat a su Primu Impèriu Bùlgaru, in su 681 p.C., tempus cando dominaiat subra sa prus parte de is Balcanos, diventende tzentru culturale pro sos islavos durante totu s'Edade Mèdia. 

Cun sa ruta de su Segundu Impèriu Bùlgaru in su 1396, is territòrios fiant passados suta poderiu otomanu pro unos chimbe sèculos. Sa gherra russu-turca (1877-1878) at portadu a sa costitutzione de unu istadu bùlgaru de tres. Sos annos sighidos a s'indipendèntzia fiant caraterizados dae cunflitos cun is istados a làcana. In totu e duas sa gherras mundiales sa Bulgària est istada alleada de sa Germània.

In su 1946 fiant fata istadu sotzialista unipartìticu, parte de su blocu sovièticu. Is primas eletziones multi-partìticas fiant fatas in su 1989, cuntzèdidas dae su partidu comunista a guvernu. Sa Bulgària s'est duncas fata istadu democràticu cun economia de mercadu.

Atualmente, dae su 1991 at adotadu una costitutzione democràtica. Sa Bulgària est una repùblica parlamentare unitària cun artu livellu de tzentralizatzione polìtica, amministrativa e econòmica. 
Economia
Sas atividades cummertziales e culturales printzipales de sa Bulgària s'agatant in sa capitale, Sòfia. Is setores econòmicos prus fortes sunt s'industria grae, ingegneria elètrica, sa laurera. A fatu de unu perìodu de incudida manna dèpidu a su passàgiu a una economia de mercadu, chi at portadu fintzas a unu collassu econòmicu in su 1997, sa situatzione est torrada a si pesare cun crèschida economica. Cheret naradu però ca prus de su 20% de is traballadores balàngiat prus pagu de 1€ a s'ora, cun rèdditos pro capite paris a su 47% de sa mèdia europea. Membru de s'unione europea, sa Bulgària at adotare s'euro a partire dae su 1 de ghennàrgiu de su 2026.
Demografia
Sa majoria de is bùlgaros, su 72,5%, bivent in àreas urbanas. Su de ses unu de is bùlgaros bivet in Sofia. Etnicamente is bùlgaros rapresentant s'84,8 de sa popultzione totale, is turcos s'8,8% e is rom su 4,9%. Àteras minorias formant su 0,7% de sa populatzione e su 0,8% non s'identìficant in grupu ètnicu perunu.

Sa Bulgària est un'istadu in crise demogràfica. Tenet crèschida de populatzione negativa dae su 1990, causada de su collassu econòmicu chi at ativadu unu protzessu de emigratzione a manu de àteros istados.
Àteros progetos

Categoria:Natziones de s'EuropaCategoria:Bulgària