Хотугу Ирландия

Хотугу Ирландия (ирл. Tuaisceart Éireann, ааҥ. Northern Ireland) — Улуу Британия холбоһуктаах чааһа. Ирландия арыы хотугу-илиҥҥи чааһыгар турар. Арҕаа өттүттэн Ирландия өрөспүүбүлүкэтэ, илин өттүттэн Ирлаан байҕалаWorldAtlas: Norhern Ireland.. Киин куората — Белфаст.

 Устуоруйа 
Дьон аныгы Хотугу Ирландия сиригэр муустаах период бүтүүтүгэр кэлбиттэрэToleration and State Institutions: British Policy Toward Catholics in Eighteenth Century Ireland and Quebec — Руан Джосип.. 

1169 сыллаахха. Нормааннар уонна ааҥллар Ирландияҕа саба түспүттэрэ, ол иһин Ааҥылыйа дьаһалтатын анныгар киирбитэ. Ааҥылыйа дьаһалтатын кэмигэр элбэх ирлаан норуотун өрөбөлүссүйэлэрэ буолар этилэр. Ааҥылыйа дьаһалтата де-факто Дублин уонна аттынааҥҥы дойдулары эрэ хонтуруоллур этэ. Ол иһин 1593 сыллаахха Генри VIII саҥаттаан Ирландия дойдуларыгар саба түспүтэ.
мини|left|1911 сыллаахха Титаник хараабыл Белфастка.XIX уонна XX үйэлэргэ улаханнык бырамыысаланас өттүнэн сайдыы барар этэ. Хотугу Ирландияҕа ол кэмҥэ үксүн хараабыллары тутуунан дьарыктанар этилэр. Ол кэмҥэ өссө Ирландия национализм санаалара улаатан эрэллэрэ.The Making of Ireland: From Ancient Times to the Present — Джеймс Ф. Лайдон.

1920 сыллаахха Ирландия уонна Хотугу Ирландия атын-атын Улуу Британия доминионнара буолбуттара.Government of Ireland act (1920)

 Киэгирээпийэ 
мини|Хотугу Ирландия хонуута.
Хотугу Ирландия Ирландия арыы хотугу-илиҥҥи чааһыгар турар. Дойду иэнэ — 14 130 км2. Үксүн дэхси сирдээх, улахан хайалар уонна хайалар системалара суох. Ордук уһун хайата — Слив-Донард (байҕал үрдүнэн 848 м.).

 Клиимат 
Атлантика тыалларын салтаан, клиимата үксүн далай буолар. Элбэх ардах түһэр, 4 дьыл кэмэ баар.

 Олохтоохторо 
Олохтоохтор ахсааннара — 1 882 000 киһи. Үксүн ааҥллар уонна шотлааннар (1 мөл. киһи) өссө ирлааннар (500 тыһ. киһи). Үксүн протестааннар.

 Хотугу Ирландия бэлиэ күннэрэ 
 От ыйын 12 — Оранжистар күннэрэ

 Быһаарыылар 

Категория:Улуу Британия састааб дойдулара