SpaceX

Space Exploration Technologies Corporation (SpaceX) диэн космос индустриятынан уонна телекоммуникациянан дьарыктанар АХШ компанията. Бас салалтата Калифорния Хоторн хототугар баар. Компанияны 2002 сылга Илон Маск төрүттээбитэ. 

SpaceX биллиилээх оҥоруулара: Falcon 9 уонна Falcon Heavy ыарахан тиэйиилээх таһааччы ракеталар, ракета хамсатааччылара, SpaceX Dragon 2 (Crew Dragon уонна Cargo Dragon барыллардаах) космос аала, Starship ракета-аал, Starlink аргыс бөлөҕө.

SpaceX кэтэх компания быһыытынан элбэх бастааһыннардаах. 2008 сылга убаҕас уматыктаах Falcon 1 ракетаны орбитаҕа таһаарбыта. 2010 сылга SpaceX Dragon космос аалын орбитаҕа таһааран баран сиргэ этэҥҥэ төннөрбүтэ. 2020 сылга космонавтардаах Crew Dragon аалы Иллэрдээҕи космос станциятыгар тиксэрбитэ. Falcon 9 ракетаны 150 тахсата көтүппүтэ.

SpaceX Starlink диэн интернет тарҕатар аргыс ситимин космоска таһаарбыта. 2020 сылга Starlink Сир орбитатыгар ордук улахан аргыс бөлөҕө буолбута. 2023 сыл ыам ыйын туругунан Starlink орбитаҕа 4000 тахса кыракый аргыстаах.

SpaceX билиҥҥи сүрүн үлэтэ Starship диэн сүдү ыарахан ракета-аал буолар. Starship атын планеталарга тиийэр ыраах көтүүлээх космос көлөтө буолуохтаах. 

Илон Маск уонна SpaceX компания биир муҥутуур баҕарар дьаныктара Хатааһын чолбону колонизациялааһын буолар.

 SpaceX технологиялара 
 Falcon ракеталар 
 Falcon 1
 Falcon 9
 Falcon Heavy

 Dragon космос ааллара 
 SpaceX Dragon
 SpaceX Dragon 2

 Ракета хамсатааччылара 
 Kestrel
 Merlin
 Draco
 SuperDraco 
 Raptor

 Starship 

 Starlink 

 Hyperloop 

 Тэрилтэлэрэ 
 Бас салалтата уонна ракета уһаана 
SpaceX бас салалтата Калифорния Хоторн хототугар баар. Улахан үс мэндиэмэннээх тутуу уруккута Boeing 747 тайаара фюзеляжтарын оҥорор уһаан этэ. Билигин манна SpaceX бас офиһа, көтүү салайар киинэ уонна ракета уһаана бааллар.

 Айар уонна тургутар тэрилтэ 
SpaceX ракеталарын уонна ракета хамсатааччыларын Техас Макгрегор хототугар баар Ракета айааһынын уонна тургутуутун тэрилтэтигэр (Rocket Development and Test Facility) тургутар.

 Ыытыы уонна олордуу майдааннара 
 Омелек арыы — Чуумпу далай Куадьалейн атоллугар баар. Мантан Falcon 1 ракета ыытыллара.
 SLC-40 — Канаверал тумус хоту өттүгэр баар комплекс. Мантан Falcon 9 ракета ыытыллар.
 SLC-4 — Калифорнияҕа АХШ салгын күүстэрин Ванденберг базатын территориятыгар баар комплекс. Илин майдаантан (SLC-4E) Falcon 9 уонна Falcon Heavy ракеталар ыытыллаллар. Арҕаа майдааҥҥа (SLC-4W) Falcon 9 уонна Falcon Heavy ракеталар бастакы үктэллэрэ төннөн түһэллэр.
 LC-39 — Флоридаҕа Кеннеди космос киинин территориятыгар баар комплекс. LC-39A майдаан NASAттан 20 сылга куортамнаммыта. Мантан Falcon 9 уонна Falcon Heavy ракеталар ыытыллаллар.
 SpaceX Starbase — Техаска Мексика хомотун кытылыгар Браунсвилл хототтон илин баар SpaceX бас билэр космодрома. Манна Starship ракета-аал хомуллар уонна ыытыллар.
 Autonomous spaceport drone ship (автоном космопорт дрон аал) — олордор майдааннаах устар платформа.

 Бас билээччилэрэ 
 Elon Musk Trust

 Сигэлэр 
 www.spacex.com