1199

1199 сыл.

 Түбэлтэлэр 
 Тохсунньу 

 Олунньу 

 Кулун тутар 
 Кулун тутар 24 — Англия хоруола Ричард I Францияҕа баар сирдэригэр өрө турууну хам баттыы сырыттаҕына чаачар саанан ытан биир уол оҕо бааһырдыбыт. Бааһа кыра эбит, ол эрээри онтон сылтаан гангрена үөскээн муус устар 6 күнүгэр өлбүт. Өлөөрү сытан бааһырдыбыт оҕону аҕалтарбыт, аҕатын иэстэспитин билэн баран харчы биэрэн көҥүл ыытарга дьаһайбыт. Ол эрээри хоруол өлөөтүн кытта уолу тыыннаахтыы тириитин сүлэн муҥнаан өлөрбүттэр.

 Муус устар 
 Муус устар 6 — Францияны кытта сэриигэ Ричард Хахай Сүрэх өлбүт, Англия хоруола.

 Ыам ыйа 
 Ыам ыйын 27 — «Сирэ суох» диэн хос ааттаммыт Иоанн (1167—1216) убайа «Хахай сүрэх» Ричард өлбүтүн кэннэ Англия хоруола буолар. Кини ыраахтааҕылаан олордоҕуна өрө турбут бароннар 1215 сыллаахха Көҥүл улуу хаартыйатыгар илии баттаппыттар, бу түбэлтэ Иоанны устуоруйаҕа киллэрбитэ.

 Алтынньы 

 Ахсынньы 

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр 

*