Кыамта

Кыамта (бэлиэтэ P) диэн кэм кэрчигэр оҥоһуллар үлэ ахсаана. Кыамта кээмэйин биирдигэ ватт.

 Быһаарыыта 
Кыамта үлэ оҥоһуллар кэмигэр тэҥнээһинэ буолар, ол эбэтэр үлэ кэм үөскэбилэ:

P - кыамта, W - үлэ, t - кэм.

F мэлдьи күүс x ырааҕынан сыһыарыллыбыт буоллаҕына оҥоһуллубут үлэ маннык буолар  

Бу түгэҥҥэ кыамта маннык суруллар:

Күүс C үс кээмэйдээх токур сурааһыҥҥа уларыйымтыа буоллаҕына кини маннык сурааһын интегралынан көрдөрүллэр:

Ааҕыы сүрүн теорематынан маны билэбит

Бу формула бары бүтүн ситуацияларга сөптөөх.

 Бэлиэлэрэ 
+БэлиэтэАатаОрто кыамтаКүүтүллэр кыамтаЭлэс кыамтаҮлэКэм арытаКүүс вектораРадиус векторТүргэн вектора

 Орто кыамта 
Кэм арытыгар () оҥоһуллубут үлэ ахсаана  буоллаҕына, бу арыт орто кыамтата () маннык тэҥнээһининэн ааҕыллар:

 Элэс кыамта 
Элэс кыамта диэн кэм арыта () нуулга чугаһаатаҕына орто кыамта () муҥутуур суолтата. Кыра кээмэйдэрдээх эттик түгэнигэр:

Хамсыыр уонна эргийэр тэнийбит эттик кыамтата маннык формаланар:

 (гамма) - түмүктүүр күүс түгэнэ,  (омега) - эттик муннук түргэнэ.

 Механика кыамта 
Кытаанах эттиккэ ууруллубут механика кыамта тэҥҥэ дьайар күүс түргэҥҥэ төгүллээһининэн суоттанар:

Кытаанах эттик эргийэр буоллаҕына ууруллубут күүстэр кини муннук түргэнин уларыталлар:

+БэлиэтэАатаТэҥҥэ дьайар күүсТүмүктүүр түгэнКөдьүүстээх тэҥҥэ дьайар күүс ааҕыллыбыт түргэн чобоКытаанах эттик муннук түргэнэ

Деформацияланар кытаанах эттик эбэтэр бүтүн континуум этиитэ быдан уустук. Кини күүрүү тензорын уонна түргэн хонуутун үөскэмэ буолар. Кинетик энергия уларыйыыта маннык буолар:

+БэлиэтэАатаКүүрүү тензорын компоненнараДеформация түргэнин тензорын компоненнара

 Чаҕыл кыамта 
Тэрил чаҕыл кыамтаны чопчу түгэҥҥэ үөскэтэр. Кини этиитэ маннык:

+БэлиэтэАатаБиирдигэЭлэс кыамтаW эбэтэр (J/s)Устун барар сүүрээнAКомпонент устун кыамта арааһа (күүрүү түһүүтэ)V

Компонент резистор буоллаҕына оччоҕо маннык буолар:

+БэлиэтэАатаБиирдигэКыамтаWСүүрээнAКүүрүү VУтарсыыΩ


Категория:физика