Кумамото префектурата

Кумамотоҕа баар дайме орто үйэтээҕи кириэппэһэ
 — Кюсю регионугар Кюсю арыыга баар префектура. Префектура болуоссата 7404,79 км², олохтоохторун ахсаана — 1 794 784 киһи. Административнай центра — Кумамото куорат. 

 Историята 

Урут бу сир Хиго провинцията диэн ааттаах эбит, аата Кумамото диэҥҥэ Мэйдзи кэмигэр уларыйбыта.Nussbaum, "Provinces and prefectures" in . Провинциялары префектураҕа уларытыы урукку феодаллыы тиһиги уларытыы иһинэн барбыт. Билиҥҥи Кумамото диэн тыл туруору тылбааһа «эһэ силиһэ / төрдө» диэн.

 Камакура Сёгунат уонна моҕуол кимэн киириилэрэ 
Камакура кэмэ 1185-1333 сс. хабар.
1268 уонна 1271 сыылларга Камакура сёгунат Моҕуол эйэ туһунан этиилэрин ылымматаҕа. Кини туох баар Кюсю феодалларыгар ханнык баҕарар моҕуол кимэн киириитин утары туралларыгар бирикээстээбитэ. Такэзаки Суэнаага (Takezaki Suenaga) бу кэм туһунан элбэх ойууларры хаалларбыта.

 Такэзаки Суэнага 

Такэзаки Суэнага (1246-1314) Хиго провинция харалдьыта этэ, кини икки Моҕуол кимэн кииритин кэмигэр сэриилэспитэ. 1293 сыллаахха бэйэтин байыаннай өҥөтүн көрдөрөр ойуу свитогын сакаастаан уруһуйдаппыта. 1274 сыллаахха моҕуоллар кэлбиттэригэр Суэнага Фукуокаҕа Муто Кагесуке анныгар кыргыспыта. Суэнага сылгыларын уонна ыҥыырдарын атыылаан Камакураҕа барар суолун төлөөбүтэ, онно баран бэйэтин өҥөтүн кэпсээбитэ. Билиниини ыларга ол туһунан атын киһи кэпсиэхтээҕэ. Свитокка суруйарынан, Суэнага эппит: «Оҥорбутум биллэриттэн уонна билиниллэриттэн ураты олох олорор төрүөтүм суох», - диэн, манан кини албан аакка уонна харчыга дьулуспута көстөр.

19-с үйэ

Бакуматсу кэмэ Токугава сегунат кэнники кэмнэрин хабар. Йокои Сонан (Yokoi Shōnan, 1809-1869) Япония учуонайа уонна бэлиитикэни уларытааччыта этэ, кини Токугава сегунаата охтон эрдэҕинэ улахан сабыдыаллааҕа.  Йокой Кумаомтоҕа төрөөбүт самураай этэ, Эдо куоракка 1839 үөрэххэ ыыппыттар, онно сылдьан уларытыыны киллэрэр санаалаах Мито Домен дьонун кытта алтыспыт. Кумаотоҕа төннөн баран Неоконфуцианство идиэйэлэрин тарҕаппыт.  1857 сыллаахха кинини Эчизен «даймира» Мацудайра Ёсинага ыҥыран бэйэтин сүбэһитинэн анаабыт. Үрдүктүк сыаналаммыт эрээри 1869 сыллаахха өлөрүллүбүт.

 Мэйдзи уларыта тутуута 

Маннык сабыытыйалар буолбуттара Бакумата, Мэйдзи (1868), Хан тиһигин суох гыныы (1871) уонна Сатсума бастаанньата (1877).  1876 сыллаахха Кумаоато префектура диэн билиҥҥи аата баар буолбута.

Каста тиһигин ууратыы туһунан ыйаах 1876 сыллаахха тахсыбыта, самураайдар кыыһырбыттара. Саиго Такамори (Saigō Takamori), Мэйдзи уларыта тутуу дьоруойа уонна көҕүлээччитэ Мэйдзи киин бырабыыталыстыбатыттан тахсан Кагосимаҕа төннүбүтэ.

 Satsuma Rebellion 
1877 сыллаахха Сацума аармыйата Кумамотоҕа кэлбитэ, ол эрээрри икки ый куорраты кыайан ылбакка осадалаабыта. Аармыйа кэлиэн иннинэ тулалыыр сэлиэнньэни барытын уоттаан кэбиспиттэрэ.  Кумамото заамагын көмүскээччилэр тойоннорро  Тани Татейки этэ,  кини Тайваньнааҕы экспедицияҕа кыттыбыт этэ (1874).

 Административнай тыырыллыыта 
Кумамото префектуратыгар 14 куорат уонна 9 уезд баар (23 бөһүөлэк уонна 8 сэлиэнньэ).

 Куораттар 
Куораттар:
 Амакуса;
 Арао;
 Асо;
 Камиамакуса;
 Кикути;
 Коси;
 Кумамото; Минамата;
 Тамана;
 Уки;
 Уто;
 Хитоёси;
 Ямага;
 Яцусиро.

 Уезстар 
бөһүөлэктэр уонна сэлиэнньэлэр уезстарга:
 Симомасики;
 Мисато;
 Тамана;
 Гёкуто;
 Нагасу;
 Нагоми;
 Нанкан;
 Кикути;
 Кикуё;
 Одзу; Асо;
 Минамиасо;
 Минамиогуни;
 Нисихара;
 Огуни;
 Такамори;
 Убуяма; Камимасики;
 Касима;
 Коса;
 Масики;
 Мифуне;
 Ямато; Яцусиро;
 Хикава;
 Асикита;
 Асикита;
 Цунаги; Кума;
 Асагири;
 Ицуки;
 Кума;
 Мидзуками;
 Нисики;
 Сагара;
 Тараги;
 Юномаэ;
 Ямаэ; Амакуса;
 Рейхоку.

 Көлө 

 Тимир суол 
JR Kyushu
Kyushu Shinkansen
Kagoshima Line
Hohi Line
Hisatsu Line
Misumi Line
Kumamoto Electric Railway
Kumagawa Railroad
South Aso Railway
Hisatsu Orange Railway

 Тырамбаай 
Kumamoto City Transportation Bureau

 Массыына суоллара 

 Түргэн уонна төлөбүрдээх суоллар 
 Кюсю Экспрессвэй (Kyushu Expressway)
 Минами-Кюсю ЭкспрессВэй (Minami-Kyūshū Expressway)
 Кумамото Амакуса суола (Kumamoto Amakusa Road)

 Судаарыстыба суолталаах суоллар 
 Route 3
 Route 57
 Route 208 (Kumamoto-Tamana-Arao-Ōmuta)
 Route 212
 Route 218 (Kumamoto-Takachiho-Nobeoka)
 Route 219
 Route 265
 Route 266
 Route 267 (Hitoyoshi-Isa-Satsuma-Satsumasendai)
 Route 268
 Route 324
 Route 325 (Yamaga-Minamiaso-Takamori-Takachiho)
 Route 387
 Route 388 (Saiki-Nobeoka-Unomae)
 Route 389
 Route 442
 Route 443
 Route 445
 Route 501 (Ōmuta-Arao-Udo)
 Route 503

 Пуортара 

 Паром 
Kumamoto-Shimabara
Nagasu-Unzen
Ushibuka-Kuranomoto
Yatsushiro-Kamiamakusa
Reihoku-Nagasaki

 Аэропортараt 
Kumamoto Airport
Amakusa Airport

 Үөрэх 

 Университеттара 

 Судаарыстыбаннай 
Кумамото университета

 Уопсастыбаннай 
Кумамото префектуратын университета

 Чааһынай 
Kumamoto Gakuen University
Kumamoto Health Science
Kyushu University of Nursing and Social Welfare
Kyushu Lutheran College
Kumamoto Health Science
Shokei Gakuin University
Sojo University
Heisei College of Music
Tokai University of Kumamoto

 Успуорт  

Маннык успуорт хамаандалара префектуураҕа олоҕуран дьарыктаналлар:
Идэтийбит:
Roasso Kumamoto - эр киһи футбола J League Иккис дивизион
Blaze Kumamoto - эр дьон association football
Mashiki Renaissance Kumamoto - дьахталлар футболларын ассоциацията
Любителлэр:
Kumamoto Golden Larks - бэйсбол

 Биллэр дьоно 

 Tetsu Komai, Голливуд артыыһа
 Kazuaki Kiriya, киинэ устааччы
 Kimeru, поп артыыс
 Moe Kamikokuryou, Дьоппуон эмэгэтэ
 Yuri Masuda, ырыаһыт
 Tomiko Van, ыррыаһыт, vocalist of Do As Infinity
 Eiichiro Oda, манга ааптара, creator of One Piece
 Yu Todoraki, артыыыс
 Tetsuya Noda, Contemporary artist
 Katsuhiro Ueo, дрифт суоппар 

 Быһаарыылар 

Категория:Дьоппуон префектуралара