Тенишев Эдхям Рахимович

Эдхям (Эдем) Рахимович Тенишев (; 1921 сыл муус устар 26 күнэ, Пенза — 2004 сыл от ыйын 11 күнэ, Москва) – сэбиэскэй тыл үөрэхтээҕэ, түүр уонна моҕол омуктарын чинчийбит. Филологическай наука доктора, профессор, ССРС НА чилиэн-корреспондентэ (1984)Тенишев Э. Р.. РНА Тыл салаатын ураал-алтаай тыллар бөлөҕүн салайааччыта. "Советская тюркология" диэн сурунаал уонна элбэх томнаах "Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков" диэн кинигэ сүрүн редактора.

 Олоҕо 
Эдхям Рахимович Тенишев 1921 сыл муус устар 26 күнүгэр Пензаҕа татаар ыалыгар төрөөбүтэ. Кини 10 саастааҕар Дьалал-Абакка (Кыргыс ССР) көспүттэр.

Төһө да Тенишев олоҕун тухары тыллары уонна этнографияны чинчийбитин иһин, бастакы киирбит үрдүк үөрэҕэ Москватааҕы тимир суол инженердэрин института (нууччалыы Московский институт инженеров железнодорожного транспорта) этэ. Аҕа дойду сэриитин кэннэ Эдхям Рахимович Тенишев Ленинград үнүбүрсүөтүгэр Илиҥҥи факультеккэ үөрэххэ киирбит. 1953 сыллаахха былыргы уйгуурдуу суруллубут "Алтан күлүм суутратын" үөрэтэн кандидатскай диссертациятын көмүскээбит уонна ССРС НА Тыл салаатыгар үлэҕэ киирбит. Ол кэннэ Кытайга тыл экспедициятыгар сылдьыбыт уонна түүр тыллаах омуктары чинчийбит. 1959 сыллаахх Кытайтан төннөн баран былыргы уйгуур, салар, сарыг йоҕыр тылларын туһунан үлэлэрин суруйбут.

1969 сыл Э. Р. Теншев салар тылын тутулун туһунан докторскай диссертациятын көмүскээбит. Ону таһынан ол кэмҥэ былыргы түүр тылын уонна литературатын үөрэппит. Кэлин "Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков" диэн түөрт томнаах улахан үлэни суруйан саҕалаабыт.

 Сүрүн үлэлэрэ 

 Монография 

 Са­лар­ский язык. М., 1963;
  ( кытта).

 Строй са­рыг-югур­ско­го язы­ка. М., 1976;


  (в соавт. с ,  и др.).
 [Кн. 2] : Морфология. — 1988. — 557, [3] с. — 2000 экз. — ISBN 5-02-010861-8 (в соавт. с В. Д. Аракиным, Г. Ф. Благовой и др.).
  (в соавт. с ,  и др.).
 Кн. 5 : Региональные реконструкции. — 2002. — 766, [1] с. — ISBN ISBN 5-02-022638-6 (в соавт. с Г. Ф. Благовой, Э. А. Груниной и др.).

 Уй­гур­ский диа­лект­ный сло­варь. М., 1990;
 У тюрк­ских на­ро­дов Ки­тая. (Днев­ни­ки 1956–1958 гг.). М., 1995;
 Древ­не­кыр­гыз­ский язык. Биш­кек, 1997;


 Ыстатыйалара 











 Быһаарыылар 

 Литература 

 Дыбо А. В. Член-корреспондент РАН Э. Р. Тенишев // Известия РАН. Серия литературы и языка. 2001. Т. 60. № 3;



Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:2004 сыллаахха өлбүттэр
Категория:От ыйын 11 күнүгэр өлбүттэр
Категория:1921 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Муус устар 26 күнүгэр төрөөбүттэр