Тылбаас ньымалара

Нууччалыы-сахалыы тылбаас ньымата
Нууччалыы-сахалыы лиэксикэ тылбааһыгар маннык ньыма туттуллар:

Солбук араас көрүҥэ:
 тэҥнээх солбук (эквивалентный перевод): зима/кыһын
 дьүөрэ солбук (смысловой адекватный): ликующий день/ сандаарар - күндээрэр күн, наш брат/биһиги киһибит
 маарыннатан солбук (аналог): изба/балаҕан, мадам/дьахтар
 тыл үөрүйэҕинэн солбук: жизнь кончилась/үйэтэ бүппүтэ, голыми руками/кыһыл илиитинэн
 литературнай тылынан солбук (замена стиля): пузо\ис
 аттарыы халыыбынан солбук (аналитический перевод): могучий/модун күүстээх
 антоним солбук: нетрудный/чэпчэки, не ошибся/сөпкө гыммыт
 быһааран солбук (экспликация): абрикос/соҕуруу дойду маһа
 бытарытан солбук (конкретизация): бакалея/бакалея, аһылык сорох табаара: чэй, саахар, кофе
 бөдөҥсүтэн солбук (генерализация): куруму, саары, тирэҥсэ, олооччу / названия обуви

Сахатытан солбук арааһа:
 тылы толору сахатытыы: запятой/соппутуой, текст/тиэкис
 тыл чааһын сахатытыы: конспектааһын
 тылы чааһынан арааран сахатытыы: ядохимикат/дьааттаах химикат 

Тылы эбии:
 тыл олоҕун хоһулаан туттуу: свои мысли/саныыр санаатын
 уҕус нуорматынан тылы эбии: смертный/өлөр үөстээх, в этом мире/бу орто дойдуга 
 этиини чопчулаан тылы эбии: украшен мрамором/мрамор таас киэргэллээх
 суолтата сөп түбэспэт тылы чопчулаан биэрии: льготы остаются/чэпчэтии хаалар

Тылы көҕүрэтии:
 ыгыы: чистит с помощью ножа/быһаҕынан кыһыйар
 тумнуу: чолос гынна/поднял голову

Тыл халыыбын уларытыы:
тыл үөскүүр ньыматын: сенокос/от үлэтэ
 падеһы уларытыы: учить на материнском языке/ийэ тылынан үөрэт
 тыл ахсаанын уларытыы: распустились листья/сэбирдэх тыллыбыт
 ханыыласпыт тылы туттуу: болезни/ыарыы-сүтүү
 туохтуур аттарыы көрүҥүн туттуу: упал/охтон түстэ
 саҥа чааһын атын саҥа чааһынан эбэтэр хас да тылынан солбуйуу: полезно для развития/сайдарыгар туһалаах
 грамматическай нуорманан тылы көҕүрэтии: покажи свою работу/үлэҕин көрдөр

Этии тутулун уларытыы:
 тыл турар миэстэтин көһөрүү: иди сюда/манна кэл
 тыл ситимин уларытыы: земельная рента/сир рентата
 этии чилиэнин уларытыы: у меня два брата/мин икки бырааттаахпын
 этии чилиэнин атастаһыннарыы: президент этиитэ дьону астыннарда/президент этиитин дьон астынна
 этии тиибин уларытыы: как тебе не стыдно/эн хайдах сааппаккын 
 этиини араарыы
 этиини холбооһун
 тиэкиһи саҥардыы: урукку тылбааһы саҥардан тылбаастааһын

Уларыйбатах тылбаас бэрт аҕыйах:
 омук буукубатын бэйэ киэнинэн солбуйуу: Париж (Paris), Мария (Маарыйа)
 тыл, этии туруору тылбаас: для меня был темный лес/миэхэ хара тыа этэ
 омук тылын бэйэтин туттуу: катастрофа, биосфера

Туһаныллыбыт литэрэтиирэ:
Т.И.Петрова "Тылбаас уопсай теорията" көмө кинигэ, Дьокуускай 2007

Категория:Тылбаас