Ибрай Алтынсарин

Ибрай Алтынсарин () (, Арагай волоһа, Николаев уезд, Турскай уобалас, Арассыыйа империята — ) — казах педагог-сырдатааччыта, суруйааччы, фольклорист, общественнай деятель, учуонай-этнограф. Казах учебниктарын ааптара, холобур, «Казахская хрестоматия» (1879; 1906) уонна «Начальное руководство к обучению казахов русскому языку» (1879).

Нуучча алпабыытыгар олоҕуран казах тылын алпабыытын оҥорбута уонна ол алпабыытынан бэйэтин тиэкэстэрин суруйбута.

Алтынсарин түөрт икки кылаастаах нуучча-казах училищатын, биир ремесленнэй училище, биир казах дьахтар училищетынЖенские училища // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2., биэс буолас оскуолатын, икки нуучча оҕолорун училищеты арыйбыта.

 Олоҕо 
Ибрай Алтынсарин 1841 сыл алтынньы 20 күнүгэр Тургай уобалаһын Аракарагайскай буолаһыгар төрөөбүт. Кини алтыбас диэн аҕа уустан, кыпчак биистэн төрүттээх. Төрдө былыр Орто жузка олорбуттара.

Аҕата эрдэ өлөн хаалбыта, ол иһин Ибрай Алтынсарини эһэтэ Балгожи Жанбуршин ииппитэ.

Ибрай кыра эрдэҕиттэн билиигэ, үөрэххэ тардыһыылаах этэ, үөрэхтээх нуучча дьонун кытта билсэрэ.

1850 сыллаахха Оренбург куоракка үөрэммитэ. Ол саҕана учуонай-востоковеды В. В. Григорьевы кытта билсибит.

Оскуоланы 1857 сыллаахха кыһыл көмүс мэтээлинэн бүтэрбитэ. Онтон үс сыл устата эһэтигэр суруксутунан үлэлээбитэ.

Алтынсарин биир кэмҥэ Оренбуркка тылбаасчытынан үлэлээбитэ, кини тойоно Н. И. Ильменскай этэ.

1860 сыллаахха Тургай куоракка казах оҕолоругар анаан оскуоланы арыйбыта уонна онно нуучча тылын үөрэппитэ.

1861 Тургай оскуолатын учуутала буолбута.

1864 сыллаахха бастакы народнай оскуоланы арыйбыт.

Бу кэмҥэ Ибрай Алтынсарин статскай сүбэһит солотугар тиксибитэ.

1879 сылтан уонна олоҕун тиһэх күннэригэр диэри Тургай уобалаһыгар казах оскуолаларын инспектора буолбута.

1883 сыллаахха Алтынсарин Николаевскай уездка көспүтэ. Ибрай Алтынсарин онно өлүөр диэри олорбута.

Ибрай Алтынсарин 1889 сыллаахха от ыйын 17 күнүгэр өлбүтэ.
уҥа|мини|289x289пкс|Алтынсарин Казахстан почта мааркатыгар. 2016 с.

 Быһаарыылар 

 Сигэлэр 

 Портал "Ибрай Алтынсарин"
Категория:1889 сыллаахха өлбүттэр
Категория:От ыйын 29 күнүгэр өлбүттэр
Категория:1841 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Сэтинньи 1 күнүгэр төрөөбүттэр