Абулхайр-хан (Узбек ханствота)

Абу-л Хайр-хан (1412−1468) — 1428–1468 сылларга Узбек улууһун хаана, Шибанид төрүттээх буолар, ону таһынан Дьүчи сыдьаана, Давлат-шейх-оҕлан уола.

 Абу-л Хайр-хан төрдө 
Чыҥыс Хаан — Дьүчи-хаан — Шибан — Байнал Бахадур — Есу-Бука — Джучи-Бука — Бадагул — Минг Тимур-хан — Пулад-султан — Ибрахим-султан — Даулат-шейх-султан — Абулхайр-ханФазлаллах ибн Рузбихан Исфахани. Михман-наме-йи Бухара (Записки бухарского гостя). / Перевод Р. П. Джалиловой. — : Восточная литература, 1976. — С. 61..

 Былааска кэлиитэ 
Абулхайр 16 саастааҕар Узбек улууһун хаана буобута. Маҥан Ордуу (Ак Орда) ыһыллыбытын кэнниттэн араас дойдулар үөскээбиттэрэ, олор бары бэйэ-бэйэлэрин сирдэрин былдьаһан сэриилэспиттэрэ. Абулхаир ол кэмҥэ хаан буолан түөрт уон сыл устата, ол аата 1428 сылтан 1468 сылга диэри бэйэтин сирин тутан олорбута уонна өстөөхтөр сирдэрин баһылаабыта (билиҥҥи Казахстаан сирэ). Абулхаир сирэ Урал өрүстэн ылата Балхаш күөлгэ диэри уонна Сырдарья өрүскэ диэри тарҕаммыта.

 Абулхайр салайар кэмэ 
мини|Рабии мавзолея. Түркистан
Абулхаир 1428 сыллаахха Тура киин куораттах Сибиир ханствотын сэриилээн ылбытТерритория Казахстана. Средневековые государства.

1430 сыллаахха кылгас кэмҥэ Хорезмы баһылаабытаТерритория Казахстана. Средневековые государства.

1446 сыллаахха Сыгнак уонна Сузак куораттары сэриилээн ылбытаТерритория Казахстана. Средневековые государства.

1446 сыллаахха Абулхайр-хан судаарыстыбатын киин куоратын Тура куораттан Сыгнакка көһөрбүтэИстория Казахстана в персидских источниках. Т.5. Алматы: Дайк-Пресс, 2007, с.237.

 Оҕолоро 

Абулхаир-хан уон биир уол оҕолоох этэ: Шах Будаг султан, Ходжа Мухаммед султан, Ахмед султан, Мухаммед султан, Шайх-Хайдар султан, Санджар султан, Ибрагим султан, Кучкунджи-хан, Суюнчходжа-хан, Ак бурун султан, Сайид Баба султанМухаммадёр ибн Араб катаган. Мусаххир ал-билод. Ответственный редактор Ш. Вахидов. Тошкент, 2009, с.23.

 Өлүүтэ 
Абулхаир 1468 сыллаахха ойраттары утары сэриигэ бараары сылдьан өлөн хаалбыта. Кини өлбүтүн кэнниттэн Узбек ханствота ыһыллыбыта.

 Эбии көр 

 Узбек ханствота

 Быһаарыылар 

 Кинигэлэр уонна ыстатыйалар 







Категория:1468 сыллаахха өлбүттэр