Амбарцумян Виктор Амазаспович

Виктор Амазаспович Амбарцумян (, , Тифлис — Атырдьах ыйа 12, 1996, Бюракан, Армения) — ССРС уонна Армения астрофизига, астронома, ССРС-ка астрофизика теориятын хайысхатын төрүттээччитэ.

ССРС Билимнэрин Академиятын академига (1953, 1939 — член-корреспондент). Армения ССР Билимнэрин Академиятын академига (1943) уонна президена (1947—1993), Аан дойдутааҕы астрономнар холбоһуктарын президена (1961—1963).

Сулустар уонна сулус системаларын үөскээһиннэрин уонна эволюцияларын теориятынан биллэр. Амбарцумян үлэлээбит хайысхалара сулустар уонна сулус тумарыктарын физиката, сулус астрономията уонна сулус системаларын хамсааһыннара (динамиката), сулустар уонна галактикалар космогониялара, ону таһынан математикаҕа үлэлэрдээх. Бюраканнааҕы астрофизика обсерваториятын төрүттээччитэ.    

Икки төгүллээх Социалистическай үлэ геройа (1968, 1978). Армения национальнай геройа (1994, алтынньы 11). Сталин премиятын икки төгүллээх лауреата (1946, 1950). Армения ССР Ил премиятын лауреата (1988). Россиятааҕы Ил премиятын лауреата (1995). Жюль Жансен премиятын лауреата уо.д.а.

Армения президена С. Саргсян 2009 кини аатынан Аан дойдутааҕы премияны олохтообут. Премияны астрономия уонна астрофизика, ону тэҥэ ити билимнэргэ сыһыаннаах физика уонна математика хайысхаларга үлэлиир гражданствотыттан тутулуга суох учуонайдарга туттарыллар.  Премияны 2010 саҕалаан, икки сылга биирдэ туттарыллар. Премия харчыта — 500 тыһыынча $Viktor Ambartsumian International Prize.

 Тиһиктэр 

Категория:1908 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:1996 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Армения
Категория:Астрономнар
Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:Учуонайдар алпабыытынан