Түмүллүү (литэрэтиирэҕэ)

Түмүллүү эбэтэр төрүт, хатыллыы, саҕыллыы ()  – уус-уран литература айымньытыгар сюжет сайдыытын, холобур, драматическай күрэстэhии (конфлик) маҥнайгы төрүөтэ; саҕаланыы сылтаҕа буолбут событиелар маҥнайгы түмүллүүлэрэ. 

Ол ордук араас быhылаан, утарсыы, тус-туспа интэриэс түмүллэн, хатыллан, драма оонньуута сюжетын сайдыыта күүрээннэнэн, тыҥаан, өрө көтөҥүллэн барар. Айымньы сүрүн күрэстэhиитэ быhаарыллыннаҕына, событиелар хатылыыллара, тыҥааhыннара намыраан, өhүллэн барар, ол өhүллүү (развязка) дэнэр.