Хотугу Рейн-Вестфалия

Хотугу Рейн — Вестфа́лия () — земля Федеративной Республики Германия. Киинэ — Дюссельдорф куорат. Бөдөҥ куората — Кёльн. Олохтоохторун ахсаана — 17,6 мөлүйүөн киһи (ФРГ-га бастакы миэстэ). Иэнэ — 34,1 тыһ км² (ФРГ-га төрдүс миэстэ). Германия 80 бөдөҥ куоратыттан 29 ХР-В сиригэр тураллар. 

 Географията 
Хотугу Рейн — Вестфалия дойду арҕаа өттүгэр сытар, омук сирдэриттэн Бельгиялыын (99 км), Нидерландылыын (387 км) быысаһар, Германия сирдэриттэн - Алын Саксониялыын (583 км), Гессенныын (269 км) уонна Рейнланд-Пфальц диэн сирдиин (307 км).

Хотугу Рейн — Вестфалия ортотугар Рейн-Рурский регион сытар, онно Дюссельдорф, Кёльн курдук бөдөҥ куораттар уонна промышленнай Рур региона киирэллэр. Рур хоту өттүгэр Боттроп, Гельзенкирхен, Херне уонна Реклингхаузен, илин өттүгэр Дортмунд, Хаген уонна Хамм, үөһүгэр Бохум, Эссен, Оберхаузен уонна Мюльхайм, арҕаа Дуйсбург уонна Мёрс сыталлар. Хотугу Рейн — Вестфалия урьбанизациятын таһыма дойду үрдүнэн самай үрдүк: 20 бөдөҥ куораттан 9 манна бааллар.

 Устуоруйаттан 
Иккис Аан дойду сэриитин кэнниттэн билиҥҥи Хотугу Рейн — Вестфалия сирдэрэ Британия оккупациялыыр зонатыгар киирбиттэрэ. 1946 сыл атырдьах ыйын 23 күнүгэр урукку  Пруссияҕа  киирэр Вестфалия провинцияны уонна Рейн провинциятын () хотугу өттүн холбоон оҥоһуллубутаVerordnung Nr.46 — Auflösung der Provinzen des ehemaligen Landes Preußen in der Britischen Zone und Ihre Neubildung als selbständige Länder. . Онон Рур бассейнын биир дьаһалта салайар буолбута. 

 Салаллыыта 
Хотугу Рейн — Вестфалия ил тутула Германия уонна бэдэрээссийэ сирин бэйэтин Сүрүн сокуоннарыгар олоҕурар.  Ниэмэс федерациятын тиһигэр Хотугу Рейн — Вестфалия бэдэрээссийэҕэ киирэр туспа Ил ()

 Дьаһалтанан тыырыллыыта 
Хотугу Рейн — Вестфалия оройуоннарга () уонна оройуоҥҥа киирбэт куораттарга () арахсар. В состав районов в свою очередь могут входить города () и общины (). Города могут делиться на городские округа (), причём для внерайонных городов это деление обязательно; общины  — на общинные округа ().

 Оройуоннар 
Хотугу Рейн — Вестфалия маннык оройоуннартан турар (ускуопкаҕа массыына нүөмэрин куода бэриллэр):
 Ахен (AC).
 Боркен (BOR).
 Косфельд (COE).
 Дюрен (DN).
 Эннепе-Рур (EN).
 Рейн-Эрфт (BM).
 Ойскирхен (EU).
 Гютерсло (GT).
 Хайнсберг (HS).
 Херфорд (HF).
 Хохзауэрланд (HSK).
 Хёкстер (HX).
 Клеве (KLE).
 Липпе (LIP).
 Меркиш (MK).
 Меттман (ME).
 Минден-Люббекке (MI).
 Рейн-Нойс (NE).
 Обербергиш (GM).
 Ольпе (OE).
 Падерборн (PB).
 Реклингхаузен (RE).
 Рейниш-Бергиш (GL).
 Рейн-Зиг (SU).
 Зиген-Виттгенштайн (SI).
 Зост (SO).
 Штайнфурт (ST).
 Унна (UN).
 Фирзен (VIE).
 Варендорф (WAF).
 Везель (WES).

 Бэдэрээссийэ сирэ дьаһайар куораттара () 
 Билефельд (BI)
 Бонн (BN)
 Боттроп (BOT)
 Бохум (BO)
 Вупперталь (W)
 Гельзенкирхен (GE)
 Дортмунд (DO)
 Дуйсбург (DU)
 Дюссельдорф (D)
 Золинген (SG)
 Кёльн (K)
 Крефельд (KR)
 Леверкузен (LEV)
 Мёнхенгладбах (MG)
 Мюльхайм-на-Руре (MH)
 Мюнстер (MS)
 Оберхаузен (OB)
 Ремшайд (RS)
 Хаген (HA)
 Хамм (HAM)
 Херне (HER)
 Эссен (E)
 100 тыһыынчаттан тахса олохтоохтоох куораттар
2011 сыл ыам ыйын 31 күнүнэнээҕи туругунан 
   Кёльн
  1009,9
   Хаген
  188,1

    Дюссельдорф
  589,6
   Хамм
  181,8

    Дортмунд
  580,3
   Мюльхайм
  167,1

    Эссен
  573,6
   Херне
  164,4

    Дуйсбург
  488,5
   Леверкузен
  160,8

    Бохум
  373,8
   Золинген
  159,8

    Вупперталь
  349,6
   Нойс
  151,6

    Бонн
  326,0
   Падерборн
  146,8

    Билефельд
  323,1
   Реклингхаузен
  118,0

    Мюнстер
  287,9
   Боттроп
  116,6

    Ахен
  258,2
   Ремшайд
  110,1

    Мёнхенгладбах
  257,4
   Бергиш-Гладбах
  105,7

    Гельзенкирхен
  257,3
   Мёрс
  105,3

    Крефельд
  234,7
   Зиген
  103,3

    Оберхаузен
  212,6   

 Быһаарыылар 

 Сигэлэр 
 Официал ситим-сирэ

Категория:Германия
Категория:Европа географията