Канаев Никита Петрович

Канаев Никита Петрович (27.09.1907—23.10.1987) — саха учуонайа, тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата. Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа.

 Олоҕун олуктара 
 1907 сыллаахха балаҕан ыйын 27 күнүгэр Марха улууһун Аммосовка сэлиэнньэтигэр төрөөбүт.
 1928—1929 сс. — Дьокуускайдааҕы Киин толоруулаах Комитет аппаратыгар үлэлээбит.
 1932—1933 гг. — оскуола учуутала. 
 1939 с. — Н. Г. Чернышевскай аатынан Москватааҕы история, философия уонна литература Институтун бүтэрбит.
 1939—1941 сс. — РСФСР Учпедгиз иһинэн Дьокуускайдааҕы редакциятыгар тылбаасчыт.
 1941—1942 сс. — оскуола директора.
 бэс ыйа 1942— муус устар 1943 — Чурапчы оройуонун военкоматынан Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр ыҥырыллыбыт. 1942 сыл балаҕан ыйыттан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр кыттыбыт. Калининскай фроҥҥа сэриилэспит. 1942 сыл сэтинньитигэр улахан бааһырыыны ылбыт.
 1943—1946 сс.— Саха АССР Наркомпрос оскуолаларга инспектора.
 1946—1947 сс. — «Хотугу сулус» сурунаал кылаабынай редактора.
 1947—1952 сс. — Дьокуускайдааҕы государственнай кинигэ кыһатын редактора.
 1952—1970 сс. — младшай научнай үлэһит.
 1967 с. — тыл үөрэҕин билимнэрин кандидатыгар «Творчество В. М. Новикова — Урастырова» тиэмэҕэ суруйбут диссертациятын көмүскээбит.
 1970—1980 сс. — тыл, литература уонна история Институтун старшай научнай үлэһитэ.
 1975 с. — «Литература народов СССР» хайысхаҕа старшай научнай үлэһит аата иҥэриллибит.
 1987 сыллаахха алтынньы 23 күнүгэр өлбүт.
Канаев — литератураны ырытааччы, литература үөрэҕин чинчийээччи быһыытынан биллэр; саха литературатын историятыгар үгүс үлэни суруйбут, 86 үлэ ааптара; 20 кинигэни саха тылыгар тылбаастаабыт биллиилээх тылбаасчыт.

 Сүрүн үлэлэрэ 
 «Тема дружбы народов в якутской литературе» (Якутск, 1955). 
 «Якутская советская литература» (М., 1963). 
 «Творчество Н.Е. Мординова» (Якутск, 1964). 
 «Русско-якутские литературные связи» (М., 1965). 
 «Творчество В. Новикова – Урастырова» (Якутск, 1968).  
 «Очерки истории якутской советской литературы» (М., 1955; Якутск, 1956; Якутск, 1970; в соавт. с Г. Эргисом и Г. Васильевым). 

 Наҕараадалара 
 Аҕа дойду сэриитин II ст. уордьана (1985)
 Албан аат III ст. уордьана (1948)
 «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл

 Н. П. Канаев туһунан 
 Коптелов А. Рец. на брошюру «Против извращения истории якутской литературы» // Сибирские огни. – 1953. – № 4. – С. 178—180.  
 Клиорина И. Неусвоенный урок // Полярная звезда. – 1966. – № 3. – С.131—139. — Рец. на кн.: Н.П.Канаев. Русско-якутские литературные связи. — М., 1965.  
 Тимшин А. Где тут, научная объективность? // Полярная звезда. — 1966. – №3. — С.  139—144.  –  Рец.  на  кн.:  Н.П.  Канаев.  Русско-якутские литературные связи. — М.,  1965. 
 Клиорина И. Груз старых привычек... // Дружба народов. – 1967. – № 2. – С.  258—260. 
 Демидов В. Сибирские огни. – 1975. – № 3. – С. 185—186. – Рец. на кн.: Н. П. Канаев. Из истории русско?якутских литературных связей советского периода. –  Якутск, 1973. — 164 с.  
 Татаринцева М. В единстве с литературой // Вопросы литературы. – 1986. – № 3. – С. 226—229. – Рец. на кн.: Канаев Н.П. Зарождение и становление литературной  критики в Якутии 1925—1940 гг. – Якутск, 1984. – 100 с.  
 Сыромятников Г. С. Литературно-художественная критика в Якутии (1939—1975 гг.). – Якутск, 1990. – С. 57, 72, 79, 99, 105, 110, 146, 150, 170, 234, 266, 267, 270, 272, 273, 275. 

 Быһаарыылар 

 Сигэлэр 
 Биобиблиографический справочник 

Категория:Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара:Ньурба улууһа
Категория:Тыл үөрэхтээхтэрэ
Категория:Чинчийээччилэр
Категория:Тылбаасчыттар
Категория:Саха учуонайдара