Ефимов Гавриил Дмитриевич

Ефимов Гавриил Дмитриевич — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, РСФСР үөрэҕириитин туйгуна, Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ, тылбаасчыт, поэт.

 Олоҕун олуктара 
 1920 сыллаахха олунньу 24 күнүгэр Амма улууһугар Сулҕаччы нэһилиэгэр Толоон сайылыгар бааһынай дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт.  
1935 сыллаахха Дириҥ ситэтэ суох орто оскуолатын бүтэрэн, 1936 сыллаахха Чурапчытааҕы педучилище студена буолбут.
1940 сыллаахха бэс ыйын 18 күнүгэр училещаны бүтэрэн начальнай кылаас учууталын аттестатын ылбыт.
1940-1942 — Чурапчы уонна Хайахсыт оскуолаларыгар учууталлаабыт.
 1942—1944 сс. Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Хотугулуу-Арҕаа фроҥҥа, 1 Ударнай Аармыйа 20-с отдельнай хайыһар биригээдэтигэр уонна 370-с стрелковай дивизия 1234-с стрелковай полкатыгар радио-телеграфиһынан сулууспалаабыт. Хорсун быһыытын иһин 1943 с. алтынньы 2 күнүгэр Кыһыл Сулус уордьанынан наҕараадаламмыт. Ыараханнык бааһыран дойдутугар эргиллибит.
1944—1947 ЫБЛКСМ Чурапчытааҕы комитета, бастакы секретарь.
1947—1957 Кытаанах, Одьулуун 7 кылаастаах, Чурапчы орто оскуолаларыгар директордаабыт.
1957—1958 Чурапчы райисполкомун солбуйар бэрэссэдээтэлэ.
1958—1961 Субуруускай аатынан бөдөҥсүйбүт колхоз бэрэссэдээтэлэ.
1961—1966 Чурапчы орто оскуолатын директора.
1966—1973 ССКП Чурапчытааҕы комитетын парткабинетын сэбиэдиссэйэ.
1973—1974 Республикатааҕы речевой оскуола, директор.
1974—1978 Эрилик Эристиин аатынан совхоз рабочкомун бэрэссэдээтэлэ.
1978—1982 Дьокуускайдааҕы ГПТУ-7, директор.
1982—1983 ВООПиК Дьокуускай куораттааҕы тэрилтэтэ, эппиэттиир секретарь.
1983—1989 П. А. Ойуунускай аатынан музей, мл.научнай сотрудник.
1989 сылга бэс ыйыттан сэтинньитигэр диэри ВОИ республикатааҕы правлениетын солбуйар бэрэссэдээтэлэ.
1989—2000 ВОИ республикатааҕы правлениетын бэрэссэдээтэлэ.
2000 сыллаахха олунньу 19 күнүгэр олохтон туораабыт.
2000 сыллаахха олунньу 12 күнүгэр дневнигэр хааларбыт тиһэх суруга:
Олох биирдэ бэриллэр уонна олус түргэнник ааһар. Олоҕунан туһан, өрөсүһэн туран олор — тус бэйэҥ, ийэҥ, улууһуҥ, төрөөбүт сахаҥ норуотун, Аҕа дойдуҥ тустарыгар…

 Наҕараадалара уонна ытык ааттара 
 Доҕордоһуу уордьана (14.11.1998)Указ Президента РФ от 14 ноября 1998 г. // Якутия. — 1998. — 24 ноября — С. 1.
 Аҕа дойду сэриитин I ст. уордьана (06.04.1985)
 Кыһыл Сулус уордьана (02.10.1943)
 «Килбиэннээх үлэ иһин. Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сааһын бэлиэтээн» мэтээл (1970)
 «Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Германияны кыайыы иһин 1941-1945 сс.» мэтээл (1946)
 «Аҕа дойду сэриитигэр 1941-1945 сс. килбиэннээх үлэ иһин» мэтээл (1946)
 «Үлэ бэтэрээнэ» мэтээл (28.12.1976)
 Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһитэ (1990)
 РСФСР үөрэҕириитин туйгуна (1970)
 Сэрии сылларыгар Чурапчы улууһун олохтоохторун көһөрүү историятын үөрэтиигэ сыралаах үлэтин иһин Саха Өрөспүүбүлүкэтин Президенин бириэмийэтэ (25.09.1992)
 Чурапчы улууһун ытык киһитэ (1970)Почетные граждане Чурапчинского улуса

 Аатын үйэтитии 
 Чурапчы улуустааҕы мунньаҕын 08.02.2001 10 №-дээх быһаарыытынан Чурапчыга, Полярнай уулусса аата уларытыллан, Г. Д. Ефимов аата иҥэриллибит.
 2002 с. тохсунньутугар Чурапчы улууһун аналлаах комиссиятын быһаарыытынан ааспыт үйэҕэ улуус 100 чулуу дьонун ахсааныгар киллэриллибит.
 2010 с. Чурапчыга Ефимов уулуссатыгар сквер арыллыбыт.

 Быһаарыылар 

 Туһаныллыбыт литература 
 Алаас уола Аратаа. Н. И. Ефимов — Дь.: Изд-во ЯГУ, 2005.
 Педагогическая энциклопедия.— Дь., 2000.
 Чурапчы улууһун 100 чулуу дьонноро. — Саҥа Олох, 2001, тохсунньу 11 к.

 Сигэлэр 

 https://sakhalife.ru/v-churapchinskom-uluse-otdayut-dan-pamyati-frontoviku-gavrilu-efimovu/ 
 https://mintrud.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3126345 
 https://www.sakha.gov.ru/news/front/view/id/3023299 
 https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie18053667/

Категория: Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылаахтара:Чурапчы улууһа
Категория:Саха АССР культуратын үтүөлээх үлэһиттэрэ
Категория:Чурапчы улууһун ытык дьоно
Категория:Учууталлар