Габышев Лев Львович

Габышев Лев Львович (10.11.1920 – 11.11.1994) — нууччалыы уонна сахалыы икки тылынан суруйбут драматург, сэһэнньит, тылбаасчыт, сахалартан бастакы киносценарист, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ.Габышев Лев Львович // sakhalit.com Писатели земли Олонхо: Биобиблиогр. справочник / — Якутск: Бичик, 2000. — C. 175 — ISBN 5-7696-1001-8.

1920 сыллаахха сэтинньи ый 10 күнүгэр Өлүөхүмэ улууһугар Түбэ сэлиэнньэҕэ элбэх оҕолоох ыалга төрөөбүтэ. Ийэтэ - Матрена Григорьевна, аҕата - Лев Егорович Габышев. 

1934 с. Өлүөхүмэ тыа хаһаайыстыбатын техникумугар үөрэнэ киирбит. Агроном идэтин ылан баран Бэрдьигэстээххэ анаммыт. 1942 с. буржуазнай-омугумсуйар тэрилтэҕэ кыттыбытын иһин диэн сымыйаннан буруйданан НКВД уорганнара тутан хаайбыттар. Сылтаҕынан соҕотох ынахтаах эмээхсин ынаҕын былдьыы кэлбиттэригэр көмүскэспитэ буолбут. Көмүскэспитин нөҥүө күнүгэр муус устар 10 хаайбыттар. Япония туһатыгар үспүйүөннээбит диэн буруйдаабыттар. Ол дьыалаҕа эриллибит 9 киһиттэн суут буолуон иннинэ үһэ силиэстийэ ньымаларын тулуйбакка өлөн хаалбыттар. Лааҕырга 3 сыл олорбута. 1956 с. атырдьах ыйын 28 күнүгэр буруйа суоҕа толору дакаастанан реабилитацияламмыта. Республика араас улуустарыгар, Тыа хаһаайыстыбатын Министерствотыгар идэтинэн 
үлэлээбитэ. «Хотугу сулус» сурунаалга ("Чолбон") редакторынан, «Полярная звезда» сурунаалга сэһэн отделын сэбиэдиссэйинэн үлэлээбитэ.

1938 сылтан айар үлэнэн дьарыктанар. Сэрии сылларын кэмигэр саха колхуостаахтарын олоҕун, хорсун үлэлэрин туһунан «Дьол төрдө» диэн сэһэни суруйбута. «Абаҕа сулустара» диэн драмата Саха театрын сценатыгар туруоруллубутаАнтология Саха театра: в трех кн./ Кн. 2.:кн.-альбом / [авт.-сост.: Е.Н. Степанов (рук.) и др.] — Якутск: Бичик, 2013. — C. 27 — ISBN 978-5-7696-3996-8..  Лев Габышев сценарийынан «Таджикфильм» киностудия «Көмүстээх үрүйэ» диэн Николай Якутскай сэһэнинэн «Тайна предков» диэн ааттаах уус-уран киинэни устубута.

Лев Габышев М. Рыльскай, А. МицкевичМицкевич А. Чу фут Калеҕа аңхай үрдүнэн барар суол: Сонет /Л. Габышев тылб. / / Мицкевич А. Тылыллыбыт айымньылар. – Якутскай, 1956. – С. 58-59., В. Сосюра,  К.Федин, С.Шипачев, Э. Межелайтис, М. Исаковскай хоһооннорун сахалыы тылбаастаабыта. Сэмэн Тумат «Дьол төрдө-үлэҕэ»Тумат С. Дьол төрдө-үлэҕэ // Хотугу Сулус. — 1980. — № 11. — С. 114-116. ыстатыйатыгар суруйан турардаах: «Бу курдук бары наукаларга күлүүс буолар, аан дойдулуун билиһиннэрэр кыахтаах нуучча тылыгар биһиги талааннаах прозаиктарбыт, драматурдарбыт айымньыларын дьиҥ-чахчы уус-ураннык тылбаастыыр саха киһитэ, оо, үгүһэ буоллар ньии! Лев Габышев нууччалыы тылга тылбаастыыра биһиги сахабыт норуота 
культурнай, интеллектуальнай таһыма үүммүтүн, үрдээбитин кэрэһэлиир диэтэххэ омун буолуо суоҕа». Саха фольклорун уонна олонхо тылбааһыгар биллэр-көстөр кылааты киллэрбит. П. А. Ойуунускай "Дьулуруйар Ньургун Боотур" олонхотун тылбаастаабыта Попова И. Сквозь призму времени: жизнь и творчество Льва Габышева // Лев Габышев / [сост. Л.Л. Габышева – Якутск: Сахаполиграфиздат, 2005. — С.17.] — ISBN 5-471-00260-1.. 

 Айымньылара 
 Дьол төрдө: Сэһэн. - Дьокуускай, 1959
 Иллэҥ киэһэлэргэ: Пьесалар, сценкалар, интермедиялар, конферанстар. - Дьокуускай, 1959
 Сулустар: Пьесалар. - Дьокуускай, 1965
 Ыаллыылар: Пьесалар. - Дьокуускай, 1971
 Пьесалар, кэпсээннэр. - Дьокуускай, 1991
 Серебряные рога. - М., 1965

 Быһаарыылар 

 Олоҕун, айар үлэтин туһунан 
Башарина З. Айымньылара баай ис номохтоохтор // Чолбон. - 1996. - № 4
Тумат С. Дьол төрдө-үлэҕэ // Хотугу Сулус. — 1980. — № 11. — С. 114-116.
Кириллин Д. Драматург, киносценарист, тылбаасчыт: Л. Л. Габышев төрөөбутэ 75 сылын туолуутугар // Саха сирэ. — 1995. — Сэт. 10 к.
Протодьяконов В. Айар үлэ кыhатыгар уhаарыллан // Кыым. — 1970. — Сэт. 10 к.
Суорун Омоллон — Сивцев Д. К. Суруйааччы — таланнаах тылбаасчыт // Эдэр коммунист. — 1970. — Сэт. 14к.
 Габышев Лев Львович: Некролог // Чолбон. - 1994. - № 11

 Сигэлэр 
 Саха суруйааччылара. Лев Габышев
  Жертвы политического террора в СССР. Лев Габышев
 Лев Габышев, Статьи о жизни и творчестве
 Советские сценаристы. Лев Габышев
 Драматург, прозаик, переводчик Лев Львович Габышев
 Lev Gabyshev. IMDb
 Tayna predkov. IMDb

Категория:1920 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:1994 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Суруйааччылар алпабыытынан
Категория:Саха суруйааччылара
Категория:Тылбаасчыттар
Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:Өлүөхүмэ улууһугар төрөөбүттэр
Категория:Өлүөхүмэ улууһун ытык дьоно
Категория:Саха биллиилээх дьоно
Категория:ССРС кэмигэр репрессияҕа түбэспиттэр