Симон Боливар

мини|Симон Боливар, Гран-Канариа
Симо́н Боли́вар (толору аата — Симо́н Хосе́ Анто́нио де ла Санти́сима Тринида́д Боли́вар де ла Консепсьо́н уонна По́нте Пала́сиос уонна Бла́нко (; олоҕор С. Боливар араспаанньата маннык суруллара ), от ыйын 24 1783, Каракас — ахсынньы 17 1830, Санта-Марта, Колумбия) — Венесуэла национальнай геройа. Генерал. Америкаҕа Испания колониялара тутулуга суох буолалларын турууласпыт биир бөдөҥ уонна биллиилээх салайааччыта. Испания бас билиититтэн Венесуэланы, Саҥа Гренаданы (билиҥҥи Колумбия) уонна Панаманы, Кито провинцияны (билиҥҥи Эквадор)  босхолообута. 

1819—1830 сылларга Улуу Колумбия президенэ (Улуу Колумбия үөһэ ыйыллыбыт дойдулар сирдэригэр тэриллибитэ).

1824 сыллаахха Перуну босхолоон, Үөһээ Перу сиригэр тэриллибит БоливияБоливия Республикатын аата Симон Боливар чиэһигэр ааттаммыта. Республикатын (1825) баһылыгынан буолбута. Венесуэла национальнай конгреһынан (1813) Симон Боливарга Босхолооччу аата (El Libertador) иҥэриллибитэ.

 Олоҕун олуктара 
Симон 1783 сыллаахха от ыйын 24 күнүгэр биллиилээх креол Хуан Винсенте Боливар (1726—1786) дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Омугунан баска. Боливардар удьуордара испания Бискайятыгар баар Ла-Пуэбла-де-Боливар куораттан төрүттээх. Дьиэ кэргэнэ Испания колониятыгар көспүтүн кэннэ, бүтүн Венесуэла олоҕор көхтөөхтүк кыттыспыта. Уол төрөппүттэрэ эрдэ өлбүттэр. Боливар иитиитигэр уонна олоҕу өйдөөһүнүгэр учуутала, аҕа саастаах доҕоро Симон Родригес көмө-өйөбүл буолбут.

1799 сыллаахха Симону аймахтара, Каракас аймалҕаннаах олоҕуттан тэскилэтээри, Испанияҕа ыыппыттара. Испанияҕа Боливар правоны үөрэппитэ, ол кэннэ Италия, Швейцария, Германия, Англия уонна Франция сирдэрин кэрийбит.  Парижка олорон, биир кэмҥэ Политехническэй оскуолаҕа үөрэнэ сылдьыбыта.  

1805 сыллаахха Боливар АХШ-ка тиийбитэ. Ол сылдьан Соҕуруу Америка дойдуларын Испания бас билиититтэн босхолуурга бэйэтигэр сорук туруоруммута.

 Быһаарыылар 

 Сигэлэр 

 100 великих аристократов 
 Русская страница о Симоне Боливаре — национальном герое Колумбии
 Вокруг света. Хронограф
 Симон Боливар на YouTube

Категория:От ыйын 24 күнүгэр төрөөбүттэр
Категория:1783 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Ахсынньы 17 күнүгэр өлбүттэр
Категория:1830 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Венесуэла
Категория:Перу
Категория:Колумбия
Категория:Боливия
Категория:Эквадор
Б