Саҥа Дьыл

мини|2009 сыл туолуон иннинэ Россия Президена Дмитрий Анатольевич Медведев тыл этэ турар
Саҥа дьыл — Араас норуоттар халандаардарын эргийбитин (сыл бүппүтүн кэннэ саҥа эргииргэ барарыгар бырааһынньык).

Тохсунньу 1 күнүгэр бастаан рим императора Юлиус Цезарь олохтообут.

 Саҥа дьыл күнэ араас норуоттарга 

 Григориан халандаар 
Сир үрдүнэн Григориан халандаарынан дойдулар үксүлэрэ Тохсунньу бастакы күнүгэр бырааһынньыктанар. Бастаан Чуумпу акыйаан Карибати арыылартан саҕалаан сири эргийэн баран, Чуумпу акыйааҥҥа баар Мидуэй арыыларга кэнникинэн бырааһынньыктыыллар.

 Дьэбириэйдэр саҥа дьыллара 
Рош Ха-Шана (ивр. ראש השנה‎) диэн Пасха ааспытын кэннэ 163 күн буолан баран бырааһынньыктанар (Балаҕан ыйын 5 күнүттэн алтынньы 5 күнүгэр дылы буолуохтаах).

 Кытайдар Саҥа дьыллара 
Кытай саҥа дьылы кыһыҥҥы саҥа ый тахсыытыгар бэлиэтэнэр, григориан халандаарыгар тохсунньу 21 күнүттэн олунньу 21 күнүгэр дылы буолуон сөп. Дойду хоту өттүгэр дьиэни персик лабаатынан, мандарин маһынан киэргэтэллэр, онтон дойду соҕуруу өттүгэр абрикос маһын. Киэһэтинэн дракон үҥкүүтүн ыыталлар, олус кыраһыабай хаамсыыта киэһэ уонна түүн ааһар.

 Сахалар Саҥа дьыллара 

 Саҥа дьыл харыйата 
Саҥа дьылга хайаан да Саҥа Дьыллааҕы Харыйа туруораллар уонна үгэс быһыытынан элбэх фейерверк ыталлар.

 Саҥа дьыл остуола 
 Эһээ дьыл 

 Саасчаана, Сайыына, Күһүүнэй 
 Тыалчаан 

 Хаарчаана 
 Чысхаан 

 Саҥа дьыллааҕы үгэстэр 

Категория:Саҥа дьыл
Категория:Бырааһынньыктар

 Бырааһынньык күнэ 

Саҥа Дьыл — дьыл эргиирэ саҕаланарын бэлиэтиир сүрүн бырааһынньык. Саҥа Дьыл үүнэр күнүн хас биирдии култуураҕа халандаар быһаарар. Бу бырааһынньыгы үгүс дойдулар уонна олохтоохторо бэйэлэрин үгэстэригэр сөп түбэһиннэрэн бэлиэтииллэр.Дьылы тохсунньу 1 күнүттэн саҕалыыры биһиги эрабыт иннинэ 46-с сыллаахха Рим салайааччыта Юлий Цезарь олохтообута. Былыргы Римҥэ бу күн Януска — талыы, ааннар уонна туох барыта саҕаланыытын таҥаратыгар анаммыта.

Тохсунньу ый  аатын Янус таҥара чиэһигэр ылбыта. Кинини икки сирэйдээх гына ойуулууллара: биирэ иннин диэки, оттон атына — кэннин диэки көрөрө.