Самсонов Александр Парфеньевич

.
Самсонов Александр Парфеньевич — Российскай Федерация үтүөлээх артыыһа, саха норуодунай артыыһа.

 Олоҕун олуктара 
 1935 сыллаахха ыам ыйын 11 күнүгэр Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар Хаптаҕай сэлиэнньэҕэ учууталлар дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүт.
 Хатас сэттэ кылаастаах оскуолатыгар, Дьокуускай 2 уонна 9 №-дээх оскуолаларыгар үөрэммит.
 1957 с. Саха государственнай университетын тыл үөрэҕин факультетын бүтэрбит.
 1958—1960 сс. — Сэбиэскэй Аармыйа кэккэтигэр сулууспалаабыт. Сулууспатын кэмигэр ырыа уонна үҥкүү ансамбылыгар кыттыбыт. 
 Аармыйа кэнниттэн Дьокуускайдааҕы педагогическай училищеҕа музыка салаатыгар үөрэммит.
 1964 с. — Дьокуускайдааҕы музыкальнай училищеҕа көһөн үөрэҕин салҕаабыт. 
 1964—1965 сс. — П. И. Чайковскай аатынан Москватааҕы государственнай консерваторияҕа туттарсан РСФСР искусствотын үтүөлээх деятелэ Д. А. Гамрекели кылааһыгар үөрэммит.
 1980—1982 сс. — Саха государственнай музыкальнай театрын директора.

 Айар үлэтэ 
 Ыллаабыт партиялара 
 Сильвио (Паяцы, Р. Леонковалло)
 Шарплес (Чио-Чио-сан, Дж. Пуччини)
 Пристав (Борис Годунов, М. П. Мусоргский)
 Елецкий (Пиковая дама)
 Эбн Хакиа (Иоланта, П. И. Чайковский)
 Листрат (В бурю, Т. Хренников)
 Лоокуут уонна Күннэй (Лоокуут уонна Ньургуһун, Г. Григорян)
 Бэргэн (Колыбельная)
 Сэһэнньит (Сээркээн оҕонньор остуоруйата, З. Степанов) 
 Краун (Порги и Бесс, Дж. Гершвин)
 Белогвардеец Араллан (Неугасимое пламя, Н. Берестов)
 Гаспар (Рита, или пиратский треугольник, Г. Доницетти)
 Шуфлери (Званый вечер с итальянцами, Ж. Оффенбах)
 Джеромо (Доротея, Т. Хренников)

Александр Самсонов итини таһынан нуучча норуотун ырыаларын: «Ой, полным полна коробушка», «Вечерний звон», «Живет моя красотка», «Ах, Настасья», «Утес», «Черный ворон», «Как пойду я на быструю речку», «Далеко-далеко степь за Волгу ушла»: А. Варламов, А. Гурилев, П. Булахов, М. Шишкин, Н. Листьев, Н. А. Римский-Корсаков, П. И. Чайковскай, Р. М. Глиэр уо. д. а. аатырбыт романстарын ыллыыр.

 Дьиэ кэргэнэ, аймахтара 
 Аҕата — Самсонов Парфений Никитич, РСФСР уонна Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала, Үлэ Кыһыл Знамятын уонна «Бочуот Знага» уордьаннар кавалердара,  норуот үөрэҕириитин туйгуна.
 Ийэтэ — Самсонова Надежда Евменьевна, Саха АССР оскуолатын үтүөлээх учуутала, норуот үөрэҕириитин туйгуна, Ленин уордьанын кавалера.
 Убайа — Самсонов Владимир Парфеньевич, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, биллиилээх учуонай.
 Убайа — Самсонов Николай Парфеньевич, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, сэрии хонуутугар өлбүт.

 Наҕараадалара уонна ытык ааттара 
 Саха комсомолун бириэмийэтин лауреата (1974)
 Саха АССР үтүөлээх артыыһаУказ Президиума Верхов. Совета Якут. АССР от 23 авг. 1977 г. // Соц. Якутия. — 1977. — 26 авг. (1977)
 Саха АССР норуодунай артыыһаУказ Президиума Верхов. Совета Якут. АССР от 17 окт. 1985 г. // Соц. Якутия. — 1985. — 19 окт. (1985)
 Российскай Федерация үтүөлээх артыыһаУказ Президента Рос. Федерации от 30 авг. 1996 г. № 1284 // Респ. Саха. — 1996. — 6 авг.; «Саха сирэ». — 1996. Атырдьах ыйын 6 к. (1996)
 Дьокуускай куорат ытык киһитэ (2000)

 А. П. Самсонов туһунан 
2000 с. докумуоннарга олоҕурбут «Певец Великой Победы» (режиссер Н. Санаев) киинэ оҥоһуллубут.

 Быһаарыылар 

 Өссө маны көр 
 Самсонов Владимир Парфеньевич
 Самсонов Николай Парфеньевич
 Саха норуодунай артыыстарын тиһигэ

 Сигэлэр 



Категория:Саха АССР үтүөлээх артыыстара
Категория:Опера ырыаһыттара
Категория:СГУ бүтэрбиттэр
Категория:Дьокуускай ытык дьоно