Спиридонов Иван Григорьевич

Спиридонов Иван Григорьевич (10.02.1930—29.03.2003) — литературовед, литератураны ырытааччы, тыл үөрэҕин билимнэрин кандидата, Арассыыйа суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1994 сылтан), РФ суруналыыстарын Сойууһун чилиэнэ. 

 Олоҕун олуктара 
 1930 сыллаахха олунньу 10 күнүгэр Сунтаар улууһун Кириэстээх нэһилиэгэр төрөөбүт.  
 1953 сыллаахха Дьокуускайдааҕы пединститут саха тылын уонна литературатын салаатын бүтэрбитэ.
 1956 сыллаахха  хомсомуоллар киин оскуолаларыгар үөрэммитэ.  
 1964 сыллаахха  уопсастыбаннай наука Академиятын бүтэрбитэ.  
 1950—1951 сс. Тойбохой оскуолатыгар учууталлаабыта, Дьокуускайдааҕы педучилищеҕа уһуйааччынан үлэлээбитэ.  
 1953—1954 сс. — пединститут старшай уһуйааччыта. 
 1954—1958 сс. — «Эдэр коммунист» хаһыакка эрэдээктэри солбуйааччы, эрэдээктэр. 
 1958—1975 сс. — ССКП куораттааҕы кэмитиэтин салаатын сэбиэдиссэйэ, сэкиритээрэ. 
 1975—1983 сс. — СГУ проректора. 
 1983—1987 сс. — устуоруйа-тыл факультетын декана. 
 1987—1991 сс. — саха тылын, литературатын кафедратын доцена. 
 1991—1993 сс. — устуоруйа, тыл, искусство Институтун ыстаарсай научнай үлэһитэ. 
 1994—1998 сс. — Институт литератураҕа уонна искусствоҕа салаатын сэбиэдиссэйэ. 
 1998 с. суруйааччылар Сойуустарын Бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. 

 Айар үлэтэ 
1973 сыллаахха «Реализм в якутской поэзии» диэн билим хандьыдаатын диссертациятын көмүскээбитэ. 
7 монографиялаах, элбэх билим ыстатыйалаах, кинигэлээх: 
 «Якутская литература вчера и сегодня: Статьи о якутской литературе» (1995)
 «Якутская литература и охрана природы» (1995)
 «И. Арбита поэзията» (1998)
 «Үүммүт үйэни көрсө» (2000)
 «Бу тыллар буолбатах кубалар…» (2002)
 «Көҥүл дохсун күннэргэ» (2003)
 «Ойунский и наше время» (2003)
 «Формирование метода социалистического реализма в якутской поэзии» (Сб.: Национальное и интернациональное в литературе и искусстве. — М., 1964)
 «И песня, и стих — это бомба и знания: Якутская поэзия в годы Великой Отечественной войны» (1985)
 «Экология и якутская литература» (1991)
 «Башарин и якутская литературная критика» (Сборник статей. — Я., 1993)
 «Подвиг ученого». Предисловие к 2-му изданию монографии Г. П. Башарина «Три якутских реалиста-просветителя» (Я., 1994)
 «Красный шаман» П. Ойунского в контексте новой литературной критики" (С. ЯГУ к 100-летию П. А. Ойунского. -- Я., 1993)
 «С веком наравне» (Писатели Якутии. — Я., 1995)
 «В строю победителей — и наша поэзия» (Чолбон. — 1995. — № 6), о. д. а.

 Кинигэлэрэ: 
 Аар тайҕа абылаҥа: Саха литературата уонна айылҕа харыстабыла. — : 1995. — 88 с. 
 Литературабыт бэҕэһээ уонна бүгүн: Ыстатыйалар уонна бэлиэтээһиннэр. — Дь.: Бичик, 1995. — 192 с. 
 И. Арбита поэзията. — Дь.: Литограф, 1998. — 120 с. 
 Үүммүт үйэни көрсө. — Дь.: Бичик, 2000. — 256 с.

 Наҕараадалара уонна ытык ааттара 
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ
 П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай Бириэмийэ лауреата (1996)
 «Бочуот Бэлиэтэ» уордьан
 мэтээллэр
 Үрдүкү Сэбиэт Президиумун Ытык грамотата
 Дьокуускай куорат ытык киһитэОфициальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Городской округ «Якутск»:Почетные граждане  (1999)

 Быһаарыылар 

 Кини туһунан: 
 Кириллин Д. Литератураны чинчийээччи: Борисов П. Литература сыһыытын эрэллээх буойуна // «Чолбон». — 2000. — № 2. — С. 95. 
 Пархоменко М. Н. На переломном этапе / Новые горизонты якутской литературы. — Якутск, 1967. — С. 167. 
 Сыромятников Г. С. Литературно-художественная критика в Якутии (1939—1975). — Якутск, 1990. — С. 173, 177, 217, 248, 314, 322, 325. 
 Башарина З. Дьоһуннаах үлэлэр автордара: П. А. Ойуунускай аатынан Гос. бириэмийэҕэ түһэриллибит үлэлэр // Саха сирэ. — 1996. — Алтынньы 25 к. 
 Лауреат Государственной премии имени П. А. Ойунского Спиридонов Иван Григорьевич: Биобиблиографический указатель / Нац. б-ка РС (Я). Сост. М. М. Дьяконова, ред. А. Н. Иванова. — Якутск, 1998. — 24 с.

 Сигэлэр 
Биобиблиографический справочник 

Категория:Дьоннор алпабыытынан
Категория:1930 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Олунньу 10 күнүгэр төрөөбүттэр
Категория:Сунтаар улууһугар төрөөбүттэр
Категория:2003 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Кулун тутар 29 күнүгэр өлбүттэр
Категория:Тыл үөрэхтээхтэрэ
Категория:Чинчийээччилэр
Категория:Саха учуонайдара
Категория:Саха суруйааччылара
Категория:Дьокуускай ытык дьоно