Күн туруута

Күн туруута — Күн киинэ эклиптика экватортан ордук ыраах туочукатын таарыйар момена. Ол аата Хотугу полюс эбэтэр Соҕуруу полюс Күҥҥэ ордук чугаһыыр түгэннэрэ.

Кыһыҥҥы уонна сайыҥҥы туруу баар. Ити моменнарга ордук уһун күн уонна ордук уһун түүн буолар. Сир хотугу аҥарыгар кыһыҥҥы туруу ахсынньы 21 эбэтэр 22 күнүгэр буолар, онтон сайыҥҥы туруу — бэс ыйын 20 эбэтэр 21 күнүгэр буолар. Онтон Сир соҕуруу аҥарыгар бу даталарга сайыҥҥы уонна кыһыҥҥы туруу буолар.

Универсальнай (аан дойду орто кэмэ) кэм курдааһынын көрдөрүүтүгэр Дьокуускай кэминэн олорооччулар 9 чааһы эбэллэр. Ол эбэтэр, холобур 2021 сыллаахха сайыҥҥы күн туруута бэс ыйын 20 күнүн 3 чаас 32 мүнүүтэтигэр буоллаҕына, онно 9 чааһы эптэххэ Күн туруута күнүс 12 чаас 32 мүнүүтэҕэ сөп түбэһэр, бу кэмҥэ Хотугу полюс Күҥҥэ муҥутуурдук чугаһыыр.

Сайыҥҥы Күн туруутун кэмигэр эбэтэр бу эргин сахалар ыһыах ыһаллар.

 Кыһыҥҥы туруу уонна сиэр-туом 
Кыһыҥҥы Күн туруута араас култуураларга неолит кэмиттэн улахан суолталаах этэ. Стоунхендж Англияҕа, Ньюгрейндж Ирландияҕа археология объектара итини дакаастыыллар. Бу объектар иилэрэ Күн туруутугар Күн тахсар туочукны ыйаллар.

Сахаларга Таҥха кэмэ.

 Бу күннэргэ буолбут түбэлтэлэр 
 Көр: Бэс ыйын 20
 Көр: Бэс ыйын 21
 Көр: Ахсынньы 21
 Көр: Ахсынньы 22

 Өссө маны көр 
 Күн тэҥнэһиитэ

Категория:Астрономия