1596 сыл

1596 сыл.

 Туох буолбута 
 Балаҕан ыйа — Оксфордширга бааһынайдар өрө туруулара.
 Аҥылычааннар Испания флотун Кадис гааваҥҥа урусхаллаабыттар.
 Күһүн — Арҕаа Финляндияҕа тыа дьоно өрө турбуттар («дубинкалар сэриилэрэ»).
 1596 — 1597 — Баренц үһүс экспедицията. Саҥа Сир илин кытылан кыайан устубата, хараабыллара муус хам баттаабыта.  Медвежий уонна Шпицберген арыылары арыйбыт. Саҥа Сиргэ өлбүт.
 Австрия тыа дьонноро эмиэ өрө турбуттар. 15 тыһыынчалаах сэриини Үөһээ Австрияҕа Георг Таш салайбыта. Штирияҕа эмиэ.
 Польша киин куората Краковтан Варшаваҕа көһөрөллүбүтэ.
 Жеч Посполитаҕа католиктар уонна ортодокстар таҥара дьиэлэрин икки ардыларынан Бресттээҕи уния илии баттаммыта.
 1596 — 1597 — Соҕуруу Сербияҕа, Герцеговинаҕа, Монтенегроҕа уонна Албанияҕа өрө туруулар. Хам баттаммыттара.

 Бэс ыйын 17 — Голландия чинчийээччитэ Виллем Баренц Арктикаҕа Шпицберген архипелагы арыйбыт.

 бэс ыйын 23 — Дьааба арыыга Бантам куоракка Маҥнайгы Голландия экспедицията кэллэ. Салайааччыта Корнелиус Хутман.
 Сэтинньи 25 — Фиин бааһынайдара түһээн элбэҕин сөбүлээбэккэ дворяннарын утары өрө турбуттар (Финляндия ол саҕана Швецияҕа киирэрэ). Бу өрө туруу устуоруйаҕа Сүллүгэстээх сэрии диэн аатынан киирбитэ — бааһынайдар куйахтаах дьону кытта сүнньүнэн сүллүгэһинэн охсуһаллар этэ.

 Төрөөбүттэр 
 Тохсунньу 6 — Богдан Хмельницкэй — Запорожскай Сэрии гетмана, Украина полководеһа уонна судаарыстыба дьайыксыта.

 кулун тутар 31 — Рене Декарт (ө. 1650), Франция филосова, математик, физик. Анализтыыр геометрияны төрүттээбитэ.

 От ыйын 22 — Михаил Фёдорович (1645 с. өлб.), нуучча ыраахтааҕыта (1613 сылтан өлүөр диэри), Романовтар династияларын бастакы бэрэстэбиитэлэ. Нуучча хаһаактара аан бастаан Саха сирин бу ыраахтааҕы саҕана булбуттара, Дьокуускайы олохтообуттара.

 балаҕан ыйын 4 — Константин Гюйгенс (ө. 1687), Недерланд поэта, үөрэхтээх киһи уонна композитор.

 Өлбүттэр