Кулун тутар 20

Кулун тутар 20 диэн Григориан халандаарыгар сыл 79-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 80-c күнэ). Сыл бүтүө 286 күн баар.

 Бэлиэ күннэр 
 Күн сааскы тэҥнэһиитэ.
  — ХНТ-га француз тылын күнэ
  — Аан дойдуга дьол күнэ
  — Америка төрүт олохтоохторугар ВИЧ/СПИД туһунан кэпсиир күн
  — Тутулуга суох буолуу күнэ (1956, Францияттан) 
 Аан дойдуга барабыай күнэ

 Түбэлтэлэр 
 321 — Рим импэрээтэрэ Константин I Улуу баскыһыанньаны бэлиэтиир туһунан ыйаахтаабыт.
 1535 — Москубаҕа ыраахтааҕы Василий III огдообото Елена Глинская (Уордаах Уйбаан ийэтэ) харчыны уларытар туһунан ыйаах таһаарбыт. Урут гривнаттан (204,756 г) 520 манньыаты кутар буоллахтарына, бу ыйааҕынан 600 кутар буолбуттар. 
 1792 — Франция Национальнай ассамблеята гильотинаны туттары бигэргэппит.
 1815 — Наполеон Бонапарт Эльба хаайыытыттан күрээн Парижка төннөн кэлбит. «Сүүс хонук» баһылктыыра саҕаламмыт.
 1833 — Александр Пушкин «Евгений Онегин» хоһоонунан арамаана толору тахсыбыт.
 1888
 Москубаҕа сыгаан тылынан аан дойдуга бастакы оперетта премьерата буолбут. Опереттаны Н. Шишкин салайааччылаах бастакы идэтийбит сыгаан тыйаатырын турууппата туруорбут.
 Бөтөрбүүргэ «Балалаайкаҕа оонньууру сөбүлээччилэр куруһуоктарын» бастакы кэнсиэрэ буолбут (билигин ол куруһуок — Андреев аатынан Академическай нуучча народнай оркестра).
 1916 — Альберт Эйнштейн «Основы общей теории относительности» ыстатыйатын Annalen der Physik сурунаалга бэчээттээбит, относительность уопсай түөрүйэтин аан бастаан бэчээккэ таһаарыы этэ.
 1919 — Арассыыйа Үлэһит-бааһынай бырабыыталыстыбата Башкирия бырабыыталыстыбатын кытта Сэбиэскэй Автономиялаах Башкирия туһунан сөбүлэҥҥэ илии баттаспыттар (Арассыыйа өттүттэн В.И. Ленин, И.В. Сталин уо.д.а. баттаабыттар).
 1948 — ВКП (б) Киин кэмитиэтэ Югославия салалтатын маркстыы идьэлиэгийэттан туорааһыҥҥа аһаҕастык буруйдаабыт.
 1956 — Тунис Францияттан тутулуга суох буолбут.
 1988 — Хайалаах Карабаах обкуома уобалас Арменияҕа холбоһорун туһунан уураах ылыммыт. 
 1995 — «Аум Синрикё» диэн дьоппуон сиэктэтэ Токио метротугар зарин гааһы тарҕаппыт, 13 киһи өлбүт, 6200 тахса киһи эмсэҕэлээбит.
 2003 — АХШ, Британия, Австралия уонна Польша Холбоһуктаах сэриилэрэ Ираакка саба түспүттэр.
 2008 — Саха Өрөспүүбүлүкэтин төрдүс ыҥырыылаах Ил Түмэнин бэрэстээтэлинэн Виталий Басыгысов талыллыбыт. Бу дуоһунаска 2013 сыл күһүнүгэр диэри үлэлээбитэ.
 2010 — Эйафьадлайокудль вулкан эстиитэ саҕаламмыт. Муус устар 14 күнүгэр эстии күүһүрбүтэ.
 2019 — Казахстааҥҥа Нурсултан Назарбаев өр сыллаах баһылааһына тохтообут, Касым-Жомарт Токаев Казахстаан бэрэсидьиэнин эбээһинэһин быстах кэмҥэ толорооччу быһыытынан бирисээгэ биэрбит.

 Төрөөбүттэр 
 Б.э.и. 43 сыл — Овидий, Рим бэйиэтэ (17 сыллаахха өлбүтэ)
 1828 — Генрик Ибсен (1906 өлб.) — Норвегия суруйааччыта.
 1851 — уруккуннан кулун тутар 8 күнүгэр Исмаил Гаспринскай (1914 сыл балаҕан ыйын 11 [24] өлб.) — Кырыым татаардарыттан төрүттээх сырдатааччы, бэлиитик уонна сурунаалы таһаарааччы, Арассыыйа импиэрийэтин мусулумааннарын басхаана (бас-көс киһитэ), дьадид хамсааһынын төрүттээччи.
 1917 — Сэмэн Данилов — саха норуодунай бэйиэтэ. 50-с сылларга «саха былыргытыгар, олоҥхоҕо, болкулуорга аһара хасыһар» диэн омугумсуйууга буруйданан үлэтиттэн ууратыллыбыта. Онтон 1961 с. саҕалаан 1978 с. өлүөр дылы Саха Сирин суруйааччыларын Сойууһун бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ.
 1947 — Бронтой Бедюров, алтаай бэйиэтэ, востоковед-тюрколог.

 Өлбүттэр 
 1943 — Константин Попов — Дьокуускайдааҕы биэнньэр дыбарыаһын дириэктэрэ, архыбыыс, абыйаассыйаҕа сулууспалыы сылдьан Аҕа дойду Улуу сэриитигэр өлбүтэ.
 1976 — Константин Дьячковскай — Туйаарыскай (03.06.1915 төр.) — оҕолорго анаан 40-ча сыл суруйбут бэйиэт, суруналыыс, тылбаасчыт.

Категория:Кулун тутар 20