Үөһээ Бүлүү улууһа

Үөһээ Бүлүү улууһа — Бүлүү өрүс сүнньүгэр сытар нэһилиэктэрдээх, тайаан сытар сиринэн атын улуустарга тэҥнээтэххэ кыра гынан баран Саха Сиригэр суолталаах улуус. Киинэ — Үөһээ Бүлүү с. Билиҥҥи кыраныыссатынан 1935 сыллаахха олунньу 10 күнүгэр Булуу улууһуттан араарыллан төрүттэммит. Бу улуустан элбэх культура, наука, политика уонна уопсастыба үлэһиттэрэ тахсыбыттара. Былыр-былыргаттан биир олоҕунан, сороҕор биир кииннэнэн олорбут уруулуу улуустара Бүлүү уонна Ньурба буолаллар.

 Демография 

2007 сылга улуус киһитин ахсаана 21 496 киһи. 
2002  сыллааҕы сурутуу түмүгүнэн омуктар ахсааннара уонна өлүүлэрэ маннык: сахалар — 20 855 киһи (97,53%), нууччалар — 123 киһи (0,52%), эбэҥкилэр - 250 киһи (1,92%), эбээннэр — 54 киһи (0,25%), уонна атын омуктар — 139  киһи (0,66%).

400px|thumb|left|Биэрэпис ыытыллыбыт сылларга уонна 2007 сылга нэһилиэнньэ ахсаана 

 Географията 
Саха сирин арҕаа өттүгэр, Бүлүү өрүс орто сүүрээнигэр тайаан сытар. Сирин ньуура дэхси. 

Тохсунньуга орто температурата 36—40 кыраадыска диэри тымныы, от ыйыгар 15—17 кыраадыс сылаас. 

Сыл устата 200—250 мм сөҥүү түһэр. Кыраныыссалаһар улуустара: хотуттан Өлөөн уонна Бүлүү улуустара, илинтэн Горнай улууһа, соҕурууттан Өлүөхүмэ улууһа, соҕурулуу-арҕааттан уонна арҕааттан Сунтаар уонна Ньурба улуустара.

Улууска кумах ардайдаах туой курдук тутуу матырыйаала, киэҥник таҕаммыт сиртэн хостонор баай биирдиилээн көрүҥнэрэ баар. Былыр көмүс сууйаллара. 

Улууска 2006 сылтан поселенческай таһымнаах 21 олохтоох тэриллии үөскээн үлэлиир. 

Тыа хаһаайыстыбатын сүрүн салаатынан ынах, сылгы сүөһүнү иитии буолар. Ону таһынан туораахтаах культураны, оҕуруот аһын, хортуосканы үүннэрииннэн дьарыктаналлар.

 Историята 
Түүкээн үрэх Бүлүү өрүскэ түһэр сиригэр былыр нууччалар Бүлүүгэ бастаан кэлэн баран симиэбийэ (зимовье) туруорбуттара. 

Онтуктара хас да сыллар усталарыгар бу эргин опорнай пуун быhыытынан турбута. 

Онтон Олоҥноох диэн сиргэ билиҥҥи Нам сэлиэнньэтин сиригэр көһөрүллүбүтэ, Оленск диэн сурукка киирбитэ. Кэлин онтон билигин Бүлүү куората турар сиригэр киин буолбута. 

Онон кырдьаҕас Бүлүү куоратын историята Верхневилюйскай симиэбийэттэн саҕаланар.

 Администрацияларынан араарыы 
250px|thumb|right|Үөһээ Бүлүү улууһун каартата
#НэһилиэктэрКииннэрэКыра сэлиэнньэлэрУлуус 
кииниттэн,
кмПочта 
индексаНэһилиэнньэ 
ахсаана

(2007 сыл)1Үөһээ Бүлүү  улуус киинэ   0   67922 Үөдүгэй  Андреевскай  Куду 1 2092 3НамХомустаах  15 12734 Дүллүкү  Дүллүкү Бүтэйдээх40 12645ХороХоро 15 12176 Боотулу  Боотулу Көтөрдөөх250 15597  Далыр  Далыр Быччыгдаан, Кулуһуннаах75 931 8 Кэнтик Харыйалаах  9 7499 Мэйик СайылыкМаай85 68010 Ороһу  Ороһу  25 67511  Тамалакаан   Тамалакаан  30 59312 Өргүөт  Өргүөт  60 58013 Маҥаас  Харбала Чэҥэрэ113 55414 Оҥхой  Оҥхой  50 55315 Харбалаах Күл  40 50316 Кырыкый  Кырыкый   90 49417 Сургуулук   Баҕадьа Киэҥ Күөл150 46718 Балаҕаннаах  Балаҕаннаах  22  34019 Туобуйа  Туобуйа  250 31520 Быракаан  Быракаан  90 24921 Хомустаах Хомустаах 55 220Барыта        21496

 Үөрэҕирии 

 Улуус тэрилтэлэрэ 
 Улуус архыыба (Култуура уонна сиэр сайдыытын дэпэртээмэнин муниципальнай казеннай тэрилтэтэ), 2019 сыллаахтан начаалынньык Колесова Александра Петровна

 Улуус биллиилээх дьоно 
 Миронов Алексей Афанасьевич (11.04.1912—30.03.1945) — Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, Сэбиэскэй Сойуус Геройа.
Тобуроков Петр Николаевич, Саха народнай поэта
 Сивцев Василий Тарасович (22.12.1933 төр.) — литератураны ырытааччы, тылбаасчыт, саха норуодунай поэта.

Категория:Саха сирин улуустара
Категория:Үөһээ Бүлүү улууһа