1633

1633 сыл.

 Туох буолбута 
 Палицын Андрей — Мангазея остуруогун бойобуодата, нууччалартан аан бастаан Өлүөнэ өрүс туһунан Москубаҕа биллэрбит.
«Златокипящая государева вотчина» буолуох сир диэбит, Өлүөнэ өрүс ойуутун оҥорторбут, уонна ол ойуу роспиһигар саха, тоҥус уонна бүрээт элбэх уустарын аатын тиһиктээбит.

 Олунньу 13 — Галилео Галилей Риимҥэ инквизиция суутугар тиийбит.

 Бэс ыйын 16 — Инквизиция суута Галилео Галилей туһунан быһаарыныы ылыммыт күнэ. Биэс хонон баран бу быһаарыыны бэйэтигэр тиэрдибиттэр.
 Бэс ыйын 22 — Римҥэ инквизиция суутугар буруйдаммыт Галилео Галилей Сир Күн тула эргийэр диэн бэйэтин тылларыттан батыммыт.

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр