Сэтинньи 2

Сэтинньи 2 диэн Григориан халандаарыгар сыл 306-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 307-c күнэ). Сыл бүтүө 59 күн баар.

 Бэлиэ күннэр 
  — Дойдулар ардыларынааҕы суруналыыстарын  утары буруйу оҥоруу сэмэлэммэккэ хааларын тохтотуу күнэ. Суруналыыстары утары буруйу оҥоруу таах хааларын тохтотуу аан дойдутааҕы күнэ. Международный день прекращения безнаказанности за преступления против журналистов (A/RES/68/163)

  (Хотугу Дакота, Соҕуруу Дакота) — Судаарыстыбаннас күнэ
  — Ииндийэттэн кэлии күнэ. Сорох дойдуларга (Кариб байҕалын тула, Фиджи, Соҕуруу Африка) Ииндийэ субконтиненыттан дьон олохсуйа кэлбитин судаарыстыба бэлиэтиир. Маврикийга бу күн 1879 сыллаахха бастакы хараабыл үлэҕэ хантараак түһэрсибит дьону аҕалбыт
 Өлбүттэри кэриэстиир күн (Рим католик сыаркаба, англиканство)
  — Дзяды
 , , , ,  — Өлбүттэр күннэрэ (Эль-Диа-де-лос-Муэртос, сэтинньи 1-2 күннэрэ).
 Хайле Селассие хоруоналаныыта (Растафари)

 Түбэлтэлэр 
 619 — былаас былдьаһыытын түмүгэр Арҕаа Түүр каганаатын баһылыгын Кытайга Тан импиэрийэтин төрүттээччи Гаоцзу бүрүстүөлгэ олорбутун кэннэ илиҥҥи түүрдэр өлөрбүттэр. 
 1721 — Швецияны утары сэриини кыайыылаахтык түмүктээн баран ыраахтааҕы Бүөтүр I импэрээтэр титулун ылбыт. Арассыыйа импиэрийэ буолбут. Бу саҕана Арассыыйа нэһилиэнньэтин ахсаана 15 мөлүйүөн киһи эбит, Европаҕа Францияттан эрэ аҕыйах.
 1881 — Дьокуускайга Эдуард Пекарскайы аҕалбыттар, "Земля и воля" бобуллубут уопсастыба чилиэнин.
 1914 — Аан дойду бастакы сэриитэ: Арассыыйа Импиэрийэтэ Осмаан Импиэрийэтигэр сэриини биллэрбит. Биллэрин курдук ,бу икки импиэрийэ аҕыйах сылынан суох буолбутттара.
 1917 — Бальфур декларацията этиллибит. Улуу Британия тас дьыалаҕа миниистирэ лорд Бальфур сионистар басханнарыгар Лайонел Ротшильдка суругар эппитинэн Улуу Британия бырабыыталыстыбата дьэбириэйдэр Палестинаҕа түөлбэлээн олохсуйалларагар сөбүлэспит. Дьэбириэйдэр Палестинаҕа күргүөмнээх көһүүлэрэ саҕаламмыт.
 1926 — саха тылынан тахсар уус-уран литэрэтиирэ сурунаала "Чолбон" төрүттэммит. Саха АССР обкуомун бүрүөтүн 107 нүөмэрдээх боротокуолугар олоҕуран "Саха омук" култуура-сырдатар уопсастыба уонна Үөрэҕирии, доруобуйа харыстыабылын наркоматын кыттыгас таһаарыыларын быһыытынан олохтоммута. Төрүттээччилэринэн суруйааччы Алампа (сурунаал бастакы эрэдээктэрэ), литэрэтиирэ кириитигэ Василий Леонтьев, тылбаасчыт Алексей Бояров буолбуттара. 
 1943 — Хотугу Кавказка олорор карачаайдар депортациялара саҕаламмыт. 3 күн иһигэр 68 тыһыынча киһи хомуллан Орто Азияҕа 34 пуойас эшелонунан ыытыллыбыт. Көһүүгэ дьон 20% сутаан өлбүтэ биллэр. 1956 сыллаахха депортацияламмыт омуктар босхоломмуттара, төттөрү дойдуларыгар көһүүлэрэ саҕаламмыта.
 1956 — Венгрия бырабыыталыстыбата Варшаватааҕы байыаннай дуогабартан тахсарын туһунан биллэрбит, уонна ХНТ-тан сэбиэскэй сэриилэр дойдуга киириилэрин тохтоторугар көрдөспүт. Ол эрээри ССРС Венгрияҕа буола турар балаһыанньаны ХНТ быһаарсарын вето быраабынан туһанан тохтотон кэбиспит. 
 1956 — Вильнюска уонна Каунаска Литва ыччата үс устудьуону үөрэхтэн уһулууну утаран демонстрацияҕа тахсыбыт. Бу дьон бу иннинэ "Венгрия өрөбөлүүссүйэтэ туругурдун!" диэн суругу көстөр сиргэ таһаарбыттар эбит.
 1965 — ССРС куйаар орбитатыгар «Протон-2» станцияны таһаарбыт.
 1993 — Англикааннар сыаркаптарыгар дьахталлары ийэбиит оҥорор туһунан быһаарыыны Британия түмэнэ бигэргэппит.
 2002 — Санкт-Петербурга (Сан Бөтөрбүүр) Саха сирин күннэрэ аһыллыбыттар.

 Төрөөбүттэр 
 971 — Махмуд Газни (1030 өлб.)
 1965 — Шахрух Хан — аатырбыт Ииндийэ киинэ актера, продюсера уонна телеведущайа. Кинини "Болливуд хоруола" диэн ааттыллар.

 Өлбүттэр 
 1922 — Всеволод Ионов — этнограф, народниктар хамсааһыннарын чилиэнэ. Саха сиэрин-туомун чинчийбит, оскуолалары тэрийээччи уонна педагог быһыытынан биллибит киһи. Саха дьахтарын ойох ылбыта, кини биллиилээх учуонай буоларыгар көмөлөспүтэ, түөрт оҕоломмуттарыттан икки кыыстара улахан дьон буолбуттара.
 1937 — Владимир Иохельсон — этнограф, народник, Саха сиригэр көскө олоро сылдьыбыт киһи, Нью-Йорка өлбүтэ. Кини сахалар култуураларын туһунан ытыктабыллаахтык суруйбута, элбэх саха малын-салын омук түмэллэригэр хомуйбута, сахалары үөрэтиигэ дьоһуннаах кылааты киллэрбитэ.
 1950 — Джордж Бернард Шоу, Ирландия суруйааччыта, драматург уонна кириитик, Нобель бириэмиэйтин лауреата (1856 төр.).

Категория:Сэтинньи 2