1840 сыл

1840 сыл.

 Туох буолбута 
 Тохсунньу 3 — Cаха литэрэтиирэтин бастакы хараҥаччыта Афанасий Уваровскай Санкт-Петербурга баалга сылдьан аан бастаан Николай I ыраахтааҕыны көрбүтүн суруйар.
 Олунньу 6 — Саҥа Зеландияҕа Британия уонна олохтоох маори тойотторо Вайтанги дуогабарын түһэрсибиттэр. Саҥа Зеландия Улуу Британия колонията буолбут.
 Ыам ыйын 21 — Британия Импиэрийэтэ Саҥа Зеландияны бэйэтин холуонньатынан биллэрбит.

 От ыйын 23 — Британия Канаадаҕа бэйэтэ салайынар сир стаатуһун биэрэрин туһунан биллэрбит.
 От ыйын 30 — Николай I «Белоруссия» диэн тылы туттары боппут, ол оннугар «Хотугулуу-Арҕаа кыраай күбүөрүнэлэрэ» диэн тиэрмини киллэрбит.

 Атырдьах ыйын 7 — Англияҕа оҕолор оһох ураатын ыраастыллара бобуллубут.

 Төрөөбүттэр 
 Догойуков, Иван Павлович — Догойук уола (1840 — 1930), аатырбыт олоҥхоһут, ырыаһыт.

 Ыам ыйын 7 — Чайковскай Пётр Ильич (1893 өлб.), нуучча композитора, педагог, дирижёр, муусука кириитигэ.

 Сэтинньи 4 — Дмитрий Каракозов (1866 с. суутунан өлөрүллүбүт), өрөбөлүссүйэниэр, Александр II ыраахтааҕын өлөрө сатаабыта.

 Өлбүттэр 
 Олунньу 3 — дьиҥ статскай советник, Сенат 3 департаменын 1 отделениетын обер-прокурора, французтары утары Аҕа дойду сэриитин дьоруойа, масон, декабристар бастаанньалырын бэлэмнэспит киһи Саха сиригэр көскө ыытыллыбыт Семён Краснокутскай. Битиимҥэ олорбута. Бырааттарын уонна балтын көрдөһүүтүнэн Тобольскайга көһөрүллүбүтэ (арамачыыстаан босхоҥ этэ).

*