1682

1682 сыл.

 Туох буолбута 
 Муус устар 24 (урукку ааҕыынан муус устар 14) — Пустозерскай остуруокка (билигин Архангельскай уобалас) протопоп Аввакуму уонна старообрядчество атын салайааччыларын уматан өлөрбүттэр. Аввакум патриарх Ньыыкан реформаларын утары барбыта.

 Ыам ыйын 7 (урукку ааҕыынан муус устар 27) — 6 сыл ыраахтааҕылаабыт Федор III Алексеевич өлбүтүн кэннэ кини кыра быраата 10 саастаах Бүөтүр I ыраахтааҕы буолбут. Ол эрээри ыам ыйын 25 күнүгэр стрелецтэр өрө туран, Софья Алексеевна диэн Федор III балтын былааска аҕалбыттара, Софья улахан быраатын 16-лаах ыарыһах Иваны бастакы ыраахтааҕы, оттон атын дьахтартан төрөөбүт кыра быраатын Бүөтүрү иккис эрэ ыраахтааҕы гыммыттара. Бу балаһыанньа 1689 сайыныгар эрэ уларыйбыта, улааппыт Бүөтүр былааһы бэйэтигэр төннөрбүтэ.

 Ыам ыйын 25 (урукку ааҕынан ыам ыйын 10) — Москубаҕа стрелецтэр өрө туруулара. Бүөтүр I ол саҕана 10 саастаах этэ, регенинэн ийэтэ олорбута. Ийэтин аймахтарын Нарышкиннары уонна кинилэр диэки буолааччы байаардары өлөртөөбүттэрэ. Бу өрө туруу түмүгэр Арассыыйа икки ыраахтааҕыламмыта — Бүөтүр I атын ийэлээх ыарыһах убайа Иван V (Милославскайдартан) эмиэ ыраахтааҕы буолбута. 7 сыл иккиэн ыраахтааҕылаабыттара, кэлин Бүөтүр I улаатан, күүһүрэн баран убайын былаастан туораппыта.

 от ыйын 24 күнүгэр бойобуода Иван Приклонскай саҕана остуруок оннугар Дьокуускай куораты тутуу саҕаламмыт. 

 Кэмэ чопчуланыахтаах 
 Пустозерскай остуруокка (билигин Архангельскай уобалас) протопоп Аввакуму уонна старообрядчество атын салайааччыларын уматан өлөрбүттэр. Аввакум патриарх Ньыыкан реформаларын утары барбыт.

 Төрөөбүттэр 
 Олунньу 25 — Джованни Баттиста Морганьи — Италия бырааһа, патология анатомиятын төрүттээччи.

 Өлбүттэр