Бастакы Камчатка экспедицията (1725 - 1730)

Бастакы Камчатка экспедицията (1725 - 1730). Бүөтүр I сорудаҕынан тэриллибит экспедиция. Салайааччыта Витус Беринг.

 Сорудаҕа 
 Камчаткаҕэ эбэтэр атын сиргэ икки палубалаах бот тутарга.
 Ити боттарынан кытылл батыһан Хоту диэкки устарга, ити сир Америка сорҕото быһылаах.
 Америка уонна Азия холбоһор сиргэ тиийэн. Атын хараабыллары көрүстэхтэринэ, ити сир туһунан ыйытарга уонна төннөргө.

 Литератуураҕа баар интерпретациялар 
 Америка уонна Азия икки ардынан силбэһии баарын суоҕун быһаарыы, Кытайга уонна Индияҕа эргиэн суолуу олохтооһун.
 Арассыыйа чэрчитин илин диэкки кэҥэтии, илин дойдулары кытта эргиэни олохтооһун, түүлээҕи бултуур сири кэҥэтии.
 Наука, экономика уонна политика интириэстэрин холбооһун.

 Экспедиция маршрута 
Петербург - Вологда - Улуу Устюг - Тобольскай - Енисейскай - Илимскай - Усть-Кут - Дьокуускай - Охотскай - Большерецкай - Камчатка өрүс төрдө - байҕалга (67°18‘ дылы) - төттөрү.

Силбэһии баара суоҕа быһаарыллыбатаҕа, ол гынан баран Азия хотугулуу-илин кытыла чинчиллибитэ.

 Экспедиция матарыйааллара 
 В. Беринг "Донесения"
 "Журнал бытности в камчатской экспедиции мичмана Петра Чаплина"
 В. Беринг этиилэрэ: О задачах экономического освоения Северо-Востока (Якутия, Камчатка) уонна Общий план второй экспедиции.

 Өссө маны көр 
 Вахтин В. Русские труженики моря. Первая морская экспедиция В. Беринга. СПб, 1890.
 Ширина Д.А. Летопись экспедиций Академии наук на Северо-Восток Азии в дореволюционный период. Новосибирск, 1983.

 Ылыллыбыт сирэ 
 Энциклопедия Якутии. Якутск, 2000.

Категория:Экспедициялар