Жирков Марк Николаевич

Жирков Марк Николаевич (08.04.1892—17.04.1951) —  саха бастакы идэтийбит композитора, Саха государственнай национальнай хуорун тэрийээччи, фольклору хомуйааччы, уопсастыбаннай диэйэтэл.

 Олоҕун олуктара 
 1892 сыллаахха муус устар 8 күнүгэр Бүлүү куоратыгар төрөөбүт.
 1936 сыллаахха Москва консерваториятын композиторскай отделениетын бүтэрбит (И. И. Дубовскай кылааһа). 
 Саха норуодунай хуорун тэрийбит, уонна онтун 1940 сылга дылы салайбыт. 
 1940—1947 сыллардаахха Музыка театр-студиятын уус-уран салайааччытынан Дьокуускайга үлэлээбит. 
 1947 сылтан Тыл, литература уонна история институутун искусствоведенияҕа салаатын салайбыт. 
 1951 сыллаахха муус устар 17 күнугэр Дьокуускайга өлбүт.

 Айымньылара 
Саха драматын театрын спектаакылларын музыкатын айбыта:
 "Күкүр Уус" (Суорун Омоллоон, 1936), 
 "Человек" (Мординов, 1937), 
 "Любовь" (Сапронов, 1943). 
Олоҥхоҕо олоҕуран аан бастакы саха музыкальнай драматын Суорун Омоллоон либреттотыгар 
 "Дьулуруйар Ньургун Боотуру" туруорбута (1940). 
Г.И. Литинскэйдиин бастакы саха операларын «Ньургун Боотур» (1947), «Сыгый Кырынаастыыр» (1947) * «Сир симэҕэ» остуоруйа-балеты (Дьокуускай, 1947) суруйбут. 
 "Алый платочек", балет (1949). 
Саха поэттарын тылларыгар (Г. Лобачевтуун уонна да атыттардыын) хас да ырыаны суруйбут: 
 "Төрөөбүт дойду туһунан ырыа" (А. Тимофеев тыллара)
 "Дьокуускай үрдүнэн" (Чаҕылҕан тыллара)
 "Булчут ырыата"
 "Сааскыга" (Күннүк Уурастыырап тыллара)
 "Дьол-үөрүү ырыата" (Күннүк Уурастыырап тыллара), о. д. а. 
Саха норуотун ырыаларын үөрэппитэ, сурунан ылара уонна обработкалаан таһаарар этэ. 
 "Якутские песни для голоса и хора с сопровождением фортепиано" диэн хомуурунньугу таһаартарбыта (М. — Л., 1948).

 Наҕараадалара уонна ытык ааттара 
 Саха АССР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ (1941)
 РСФСР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ (1947)
 Бүлүү улууһун ытык киһитэОфициальный информационный портал Республики Саха (Якутия): Почетные граждане Вилюйского улуса

 Аатын үйэтитии 
1952 сыллаахха Дьокуускайга баар Дыгын куоллаҕаһа (уруккута Башеннай) Марк Жирков аатынан 
ааттаммыта. Бу куоллаҕас XX үйэ саҕаланыытыгар баар буолбута, Дьокуускай остуруогун арҕаа эркинин кыйа барара, ол иһин дьиэлэр куоллаҕас биир эрэ өттүгэр тутуллар этилэр.

 Быһаарыылар 

Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:1923 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Кулун тутар 15 күнүгэр төрөөбүттэр

 Быһаарыылар 

 Сигэлэр 
Биография.ру
Театральная энциклопедия 
 Биобиблиографический справочник 
 О жизни и деятельности Марка Николаевича Жиркова 
 Марк Николаевич Жирков
 Его особая приверженность якутской песне. О жизни музыканта Марка Жиркова
 Первый композитор Якутии 
 Якутия отметила 120-летие Марка Жиркова 

Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:1892 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Муус устар 8 күнүгэр төрөөбүттэр
Категория:Бүлүүгэ төрөөбүттэр
Категория:1951 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Муус устар 17 күнүгэр өлбүттэр
Категория:Чинчийээччилэр
Категория:Композитордар
Категория:Бүлүү улууһун ытык дьоно