Пилипиин

Пилипиин (  эбэтэр Filipinas ; ) диэн Соҕуруулуу-илин Азияҕа баар арыы дойду. Киин куората Манила. Чуумпу океан арҕаа өттүгэр баар 7,107 арыыттан турар. Олохтоохторун ахсаана 90 млн (аан дойдуга 12с). Уруккута Испания уонна АХШ колониялара этэ.

Олохтоохторугар баһыйар омуктара висайя 30 %, тагааллар (тагалог) 28,1 %, себуано 13,1 %, илокано 9 %, бинисайя 7,6 %, хилигайнон 7,5 %, бикол 6 %, вараи 3,4 %, аттытара 25,3 % (2000 сыллааҕы биэрэпиһинэн). Дойду тыла — тагаал тылыгар (тагалог) чугас пилипино диэн ааттанар тыл.

 Пилипиин бэлиэ күннэрэ 
 Ыам ыйын 14 — Конституция күнэ
 Ыам ыйын 28 — Былаах күнэ 
 Бэс ыйын 12 — Тутулуга суох буолуу күнэ (Испанияттан, 1898 с.)
 Бэс ыйын 25 — Мас олордуутун күнэ
 Бэс ыйын 30 — Пилипиин уонна Испания доҕордоһууларын күнэ
 Атырдьах ыйын 21 — Ниной Акино күнэ (). 1983 сыллаахха Бенино "Ниной" Акино-балыс диэн бэлиитик эһиил буолуохтаах быыбарга кыттар былааннаах дойдуга төннөн кэлбитин оччотооҕу бэрэсидьиэн дьоно аэропорка ытан өлөрбүттэрэ. Бу кэнниттэн дойдуга күүстээх хамсааһын саҕаламмыта, 1986 сыллаахха буолбут өрөбөлүүссүйэ түмүгэр кини ойоҕо Корасон Акино бэрэсидьиэн буолбута. Бу күн дойдуга өрүүллэр
 Балаҕан ыйын 28 — Оҕону туһанар порнографияны утары охсуһар күн
 Сэтинньи 5 (Негрос) — Негрос өрөбөлүүссүйэтин күнэ (Cinco de noviembre). 1898 сыллаахха Негрос диэн Пилипиин арыытыгар өрө туруу буолбут
 Сэтинньи 30 — Бонифасио күнэ. Андрес Бонифасио төрөөбүт күнүгэр бэлиэтэнэр, Испания бас билиитин утары охсуспут дьонтон биирдэстэрэ, «Катипунан» тэрилтэ тэрийэччитэ, кинини «Пилипиин өрөбөлүүссүйэтин аҕатынан» ааҕаллар.
 Ахсынньы 11 — Пампанга провинция күнэ.

 Ахсынньы 21 — Сэбилэниилээх күүстэр күннэрэ
 Ахсынньы 30 — Ризаль күнэ. Бу күн 1896 сыллаахха Хосе Ризаль диэн Пилипиин суруйааччытын уонна офтальмолог бырааһын Испания былаастара өлөрбүттэр. Бу киһи тутулуга суох буолуу иһин өрө турууга быһаччы кыттыбатаҕа эрээри, айымньылара уонна реформаҕа ыҥырыылара өрөбөлүүссүйэни күөдьүппүттэрэ 
 Ахсынньы 31 — Сыл тиһэх күнэ эбэтэр Bisperás ng Bagong Taón, Ризаль күнүн уонна Саҥа дьыл ыккардыгар бэлиэтэнэр

Категория:Соҕуруулуу-илин Азия дойдулара