Тарасов Савва Иванович

Тарасов Савва Иванович (25.04.1934—06.11.2010) — саха норуодунай поэта, тылбаасчыт, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ.  

 Олоҕун олуктара 
 1934 с. муус устар 25 күнүгэр Горнай улууһун Солоҕон нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Аҕата Иван Яковлевич эдэр эрдэҕинэ хамначчыт эбит, Аҕа дойду Улуу сэриитин саҕана колхуос бэрэссэдээтэлэ. Кини бэйэтэ, убайа Прокопий Яковлевич (Боокко Борокуоппай), эдьиийэ Степанида Яковлевна, абаҕалара Григорий Яковлевич Тарасов (Куллаарар Дьөгүөр), убайа Адам Яковлевич Тарасов ыаллыы улуустарга, Алдан бириискэлэригэр тиийэ биллибит олоҥхоһуттар эбит. 
  иһинэн Киин комсомольскай оскуоланы, А. М. Горькай аатынан Литературнай институт иһинэн Үрдүкү литературнай курстары үөрэнэн бүтэрбит. 
 1953 с. Бэрдьигэстээх орто оскуолатын бүтэрэн баран, суруналыыс үлэтигэр сыстан барар. «Эдэр коммунист» хаһыат баһылык редактора, «Хотугу сулус» сурунаал редакторын солбуйааччыта, «Кыым» хаһыат культураҕа салаатын салайааччытынан үлэлээбит.   
 1964 сылтан ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ.  
 1993—1998 сс. Саха Сирин суруйааччыларын холбоһугун салайааччытынан үлэлээбит, Россия суруйааччыларын холбоһугун бырабылыанньатын секретарынан үлэлии сылдьыбыт.  
 2010 с. сэтинньи 6 күнүгэр 76 сааһыгар күн сириттэн барбыт. 

 Айар үлэтэ 
Савва Тарасов айар үлэҕэ тардыһыытын олоҥхо эйгэтэ күөртээбитэ.
1950 с. саҕалаан бэчээттэнэр эбит. Хоһоонноро өрөспүүбүлүкэ сурунаалларыгар уонна хаһыаттарыгар 1950 с. бэчээттэнэллэр. Бастакы «Таптыыр сахам тылынан» хоһооннорун кинигэтэ 1961 сыллаахха тахсыбыта. Онтон ыла хоһоон уонна поэма сүүрбэччэ кинигэтэ бэчээттэммитэ. 
Саха тылыгар Е. Исаев «Суд памяти», С. Островскай «Мама», В. Шекспир «Макбет», «Гамлет», «Король Лир» уонна Эврипид «Медея» поэмаларын тылбаастаабыт.
Кини хоһоонноругар элбэх ырыа-тойук суруллубут. 
Бэйэтэ, республика бастыҥ поэтын быһыытынан, поэт Михаил Тимофеевтыын Саха Сирин өрөгөйүн ырыатын тылын суруйбута. Бу үлэтэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Махтал суругунан бэлиэтэммитГосударственное собрание (Ил Тумэн) Республики Саха (Якутия):XXVI пленарное заседание Ил Тумэн открылось .
П. Ойуунускай, А. Кулаковскай — Өксөкүлээх Өлөксөй уо. д. а. үйэ-саас тухары хаалалларын туһугар элбэх сырыыны сырылаабыт, өҥөнү оҥорбут. 
1995 с. Дьокуускайга буолан ааспыт Россия суруйааччыларын холбоһугун тахсыы Пленумун тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ эбит.
Савва Тарасов биллэр уопсастыбаннай үлэһит: үгүс сыллар тухары Азия уонна Африка дойдуларын суруйааччыларыгар сэбиэскэй кэмитиэт чилиэнэ этэ, «Саха конгреһын» солбуйааччыта, «Олоҥхо» ассоциация вице-бэрэсидьиэнэ, Саха Сирин кырдьаҕастарын сүбэлэрин чилиэнэ эбит. Россия суруйааччыларын холобоһугун Х сийиэһигэр Үрдүкү Сүбэ чилиэнинэн талыллыбыта.

 Ырыа буолбут хоһоонноро 
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата (С. И. Тарасов уонна М. Е. Тимофеев тыллара, Кирилл Герасимов музыката)
 Баҕа санаа (Дмитрий Емельянов музыката)Ырыа кырдала:Баҕа санаа 
 Бастакы хаар сылаас нуолура (Марфа Данилова музыката)Ырыа кырдала:Бастакы хаар сылаас нуолура 
 Миэхэ эн мэлдьитин (Павел Семенов музыката)Ырыа кырдала:Миэхэ эн мэлдьитин 
 Сибэккилэр түһүүллэр (Виталий Андросов музыката)Ырыа кырдала:Сибэккилэр түһүүллэр 
 Тыыннаах диэн үчүгэй даҕаны (Виталий Андросов музыката)Ырыа кырдала:Тыыннаах диэн үчүгэй даҕаны 
 Үчүгэйиэн, сааскы киэһэ (Герман Комраков музыката)Ырыа кырдала:Үчүгэйиэн, сааскы киэһэ 
 Бэстибээл ырыата (Захар Винокуров музыката)Ырыа кырдала:Фестиваль ырыата 

 Наҕараадалара уонна ытык ааттара 
 Саха норуодунай поэта
 ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ (1964)
 Арассыыйа Бэдэрээссийэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын үтүөлээх үлэһитэ
 Саха комсомолун бириэмийэтин лауреата
 П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата
 Россия Улахан литературнай бириэмийэтин лауреатаСайт Союза писателей России:Объявление лауреатов за 2004 год Газета «Полярный круг» 05.07.2004:Большая литературная премия России   (2004)
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин духуобунаһын Академиятын академига
 Ем. Ярославскай аатынан Өрөспүүбүлүкэ суруналыыстарын бириэмийэтин лауреатаРОО «Союз журналистов РС(Я)»:Лауреаты Республиканской журналистской премии имени Ем. Ярославского
 Казахстан Республикатын «Алаш» литературнай бириэмийэтин лауреата
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин Духуобунаһын академиятын академига
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Махтал суруга (2005) 
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык гражданинаОфициальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Почетные граждане Республики Саха (Якутия) (2009)
 Пушкин мэтээлэSakhaNews:Якутский поэт Савва Тарасов награжден медалью Пушкина  (2010)
 Горнай улууһун Ытык олохтооҕоОфициальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Почетные граждане, известные люди Горного улуса 

 Библиография 
 Алгыстаах алаhа. Ыстатыйалар, ахтыылар, бэлиэтээhиннэр. — Якутскай, 1981
 Ситтэрбэтэх кэрэлэр. Хоhооннор, поэма. — Якутскай, 1982
 Кун айыы киhитэ. Хоhооннор. — Якутскай, 1984
 Саха кылыhаҕа. Хоhооннор, поэма. — Якутскай, 1988
 Холумтан буора. Хоhооннор. — Якутскай, 1992 
 Ылламматах ырыалар. Хоhооннор. — Якутскай, 1994
 На берегах Синэ. Стихи. — М.: Современник, 1984
 Цветок аласа. — М.: Сов. писатель, 1989

 Быһаарыылар 

 Өссө маны көр 
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ытык гражданина
 Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыата
 Саха норуодунай суруйааччыларын тиһигэ
 Саха норуодунай поэттарын тиһигэ

 Сигэлэр 
 «Кыым», сэтинньи 12, 2010
 Национальная библиотека Республики Саха (Якутия):Литературная карта Якутии:Тарасов Савва Иванович
 Биографический интернет-справочник якутской литературы:Писатели Якутии:Савва Тарасов
 Литература түмэлин ситим-сирэ:Савва Иванович Тарасов

Категория:Дьон алпаабытынан
Категория:1934 сыллаахха төрөөбүттэр
Категория:Муус устар 25 күнүгэр төрөөбүттэр
Категория:Горнай улууһугар төрөөбүттэр
Категория:2010 сыллаахха өлбүттэр
Категория:Сэтинньи 6 күнүгэр өлбүттэр
Категория:Саха норуодунай поэттара
Категория:Саха биллиилээх дьоно
Категория:Саха суруйааччылара
Категория:Горнай улууһа