Сунтаар улууһа

Сунтаар — Саха Сирин улууһа.

Сунтаар улууһа — Саха Өрөспүүбүлүкэтин улууһа. Киинэ — Сунтаар. 

 Географията 
Сирин иэнэ — 57,8 тыһ. кв.км. Дьокуускайга диэри ырааҕа: сиринэн — 985 км; уунан — 1 151 км; салгынынан — 1 390 км. 2002 с. сурутуу көрдөрөрүнэн, олохтоохторун ахсаана: 25,5 тыһ. киһи. 
Улуус Республика арҕаа өттүгэр тайаан сытар. Сирин ньууругар хаптал хайалаах сир баһыйар. 
Улууска кыһыл көмүс, бороҥ чох, туус, эмтээх бадараан үөскээбит сирдэрдээх.

 Климата 
Тохсунньу ыйга орто температура -33-36 кыраадыс, от ыйыгар +16...+18 кыраадыс сылаас. Сыл устата 220—300 мм сөҥүү түһэр. Сүрүн өрүһэ — Бүлүү.

 Историята 
Төрүттэммит күнэ-дьыла — 1930 сыл тохсунньу 9 кунэ. 

 Экономиката 
Экономиката тыа хаһаайыстыбатыттан тутулуктаах. Олохтоохтор ынах, сылгы-сүөһү иитиитинэн, оҕуруот аһын уонна туораахтаах культураны үүннэриинэн дьарыктаналлар. Сунтаарга эти-үүтү оҥорор комбинат, олохтоох промышленность тэрилтэлэрэ, Кэмпэндээйигэ туус собуота улэлииллэр.
Ыйынньык баһа
Сунтаар сирин биир киэн туттуутунан Кэмпэндээйи курордт буолар. Манна сир анныттан тахсар туустаах эмтээх уу баар. Өссө 1640 с. тобольскай воеводалар ыыппыт киһилэрэ Воин Шахов 100 буут тууһу хостообуттаах эбит.

 Олохтоох дьоно 
500px|thumb|center|Биэрэпис ыытыллыбыт сыллырга уонна 2007 сылга нэһилиэнньэ ахсаана
Омуктара: сахалар — 96,6%; нууччалар — 1,5%; эбэҥкилэр — 0,4%; эбээннэр — 0,4%; атыттар — 1,1%. Дьонун ахсаана 1989 с. — 25,3 тыһ. киһи эбит.

 Администрацияларынан араарыы 
Улууска 26 тыа сиринээҕи муниципальнай тэриллиилэр бааллар. 

#НэһилиэктэрКииннэрэКыра бөһүөлэктэрУлуус 
кииниттэн,
кмИэнэ, км 2Олохтоох дьон 
ахсаана, киhи

(2010 сыл)1СунтаарСунтаар  0309,210 3032ЭлгээйиЭлгээйиҮһүс Бордоҥ48825,121703ТойбохойТойбохой 55485,317234КириэстээхКириэстээх 952695,18945БордоҥСардаҥа 402058,19866КутанаКутанаТумул751233,99457СиэйэСиэйэКомсомол, Бэс Сиэйэ97354,98398АрыылаахУһун Күөл 54373,96879КүндэйэКүндэйэЭлгээн, Харыйалаах302225,885910БүлүүчээнХордоҕойОйууһут16016 810,968311Түбэй-ДьаарханАрыылаахЫгыатта, Мэлэкэ1122631,473212КуокунуКуокуну 1113133,356313ДьаарханАрыылаах 801552,250714Маар-КүөлМаар-Күөл 681096,756815АллыҥаАллыҥа 40429,947416КэмпэндээйиКэмпэндээйиЧайыҥда554719,445717ХаданАгдаарыЭйикээр, Толоон256219,245418УустуйаУустуйа 5437,132119КүүкэйКүүкэй 85603,136120ХороХоро 683407,130421ТүбэйТүбэйНөөрүктээйи1031203,726622ИлимниирИлимниир 21141,925523ТуойдаахТуойдаах 203206,016824ТолоонТолоон 63114,013325ТэҥкэТэҥкэ 75564,413926НаахараНаахара 130906,2129Барыта      57 738,025 920

 Улуус биллиилээх дьоно 
Сунтаар сирэ-уота ыһыаҕынан, оһуокайынан, сахалыы куоластаах ырыаһыттарынан аатырар: С. Зверев – Кыыл Уола, Н. Е. Петров, А. Амбросьев, Е. Захарова о. д. а. биллэр норуот ырыаһыттардаахтар.

 Үөрэҕирии 

 Сигэлэр 
 2008 Саха ыалын халандаара, 'Сивцева В. Г. хомуйан таһаарыыта. — Дь.: «Бичик», 2007.
 Республика Саха (Якутия), административно-терриориальное устройство на 1 января 2007 года.
 Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Сунтарский улус 
 Саха Сирин нэһилиэктэрэ:Сунтаар улууһа 
 gosspravka.ru:Сунтарский улус

Категория:Сунтаар улууһа
Категория:Саха Сирин улуустара