1771

1771 сыл.

 Туох буолбута 
 Бу сыл Сунтаар улууһун Элгээйи  нэһилиэгэ төрүттэммитинэн ааҕыллар. Ити сылга Элгээн (билиҥҥитэ Элгээйи) чосуобунатыгар маҥнайгынан кэриэстэммит Иван Кривошапкин (Ноговицын) - Дьүүл Уйбааҥҥа "алтан" бэчээт (печать родовых управлений) бэриллибитэ, ити кэмтэн ыла Элгээн сэлиэнньэтэ дьыалаҕа Бордоҥ буолаһын быһыытынан киирбитэ, оттон Дьүүл Уйбаан кини кинээһинэн анаммыта.

 Олунньу 
 Олунньу 2 — Үөһээ Бүлүү 24 саха буоластарын уонна тоҥус кинээстэрэ алтан бэчээт ылбыттар.

 Кулун тутар 
 Кулун тутар 11 — секунд-майор Петр Малтефельцей Саха сирин бойобуодатынан анаммыт. 1773 сыл кулун тутар 13 күнүгэр дылы сулууспалаабыт.

 Муус устар 
 Муус устар 8 — Екатерина II Москубаны суһаллык чумааттан быыһыыр туһунан дьаһайбыт.

 Муус устар 27 — М. Беневскай баһылыктаах Камчатка сыылынайдара өрө турбуттар. Дьаһаах уонна ас ыскылааттарын, «Святой Петр» диэн галиоту былдьаабыттар. Табаардары баһылыктара Беневскэй араспыыскатынан атыылаһаллар эбит. Ол араспыыскаларга Морис Беневскэй бэйэтин «пресветлейшей республики Польской резидент и Ея Императорского Величества Римского камергер, военный советник и регементарь» диэн ааттанар эбит. Кэлин бу дьон икки далайынан устан Францияҕа тиийбиттэрэ. Тиһэҕэр Беневскай Франция икки хоруолугар сулууспалаабыта, Людовик XV сорудаҕынан Мадагаскаар арыыны сэриилээбитэ, олохтоохтор хоруолунан билиммиттэрэ.

 Атырдьах ыйа 
 Атырдьах ыйын 17 — Англия учуонайа Джозеф Пристли фотосинтез көстүүтүн арыйбыт. Умайыы эбэтэр тыыныы түмүгэр буомурбут салгын күөх үүнээйи дьайыытынан төттөрү тыынарга табыгастаах буоларын бэлиэтии көрбүт.

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр 
 Ахсынньы 6 — Джованни Баттиста Морганьи — Италия бырааһа, патология анатомиятын төрүттээччи.