1829

Туох буолбута 
 Тохсунньу 19 — Гете «Фауст» оператын премьерата буолбут.
 Олунньу 11 (урукку ааҕыынан тохсунньу 30) — Пиэрсийэҕэ тыһыынчанан уордайбыт олохтоох дьон нуучча ыраахтааҕытын бэрэстэбиитэлин суруйааччы, дипломат Александр Грибоедовы уонна кинини кытта сылдьыбыт-үлэлээбит 37 киһини сэймэктээн өлөрбүттэр. Грибоедов "Горе от ума" диэн билигин да Арассыыйаҕа оскуолаҕа үөрэтиллэр аатырбыт айымньы ааптарын быһыытынан биллэр. Бу дьалхаан төрүөтэ — Пиэрсийэ Арассыыйаҕа 1827-28 сыллардааҕы сэриигэ хотторуута, сирдэрин былдьатыыта, ону иэстэһии этэ.

 Муус устар 13 — Англия түмэнэ (парламена) эманиспация туһунан аактаны ылыммыт. Католиктарга көҥүл бэриллибит.

 Ыам ыйын 24 — Арассыыйа ыраахтааҕыта Николай I Польша хоруолун титулун ылбыт.

 Балаҕан ыйын 11 — Миэксикэ сэриилэрэ Испания хоруоната ыыппыт Исидро Баррадас сэриитин Тампико аттынааҕы кыргыһыыга бэриннэрбиттэр. Миэксикэ тутулуга суох буолбут.
 Балаҕан ыйын 14 — Осмаан импиэрийэтэ Адрианополь эйэ сөбүлэҥэр илии баттаабыт, нуучча-туурак сэриитэ түмүктэммит.

 Төрөөбүттэр 
 Атырдьах ыйын 13 — Иван Сеченов — физиолог, биолог, Москуба университетын бочуоттаах профессора, психология наукатын төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ.

 Өлбүттэр 
 Олунньу 11 (урукку ааҕыынан тохсунньу 30) — Нуучча аатырбыт суруйааччыта Грибоедов Александр Сергеевич (34 сааһыгар).

*