1642

1642 сыл.

 Туох буолбута 
 Иванов Курбат — Саха сирин бастакы картограбынан ааҕыллыан сөптөөх киһи — аан бастакынан Өлүөнэ өрүһү сүрүн салааларын кытта биир лиискэ ойуулаабыт. Бу сылга өссө Байкаал күөлгэ экспедицияҕа сылдьан улуу күөлү бастакынан ойуулаан бойобуода Головиҥҥа Дьокуускайга ыыппыт.

 Ыам ыйын 17 — Билиҥҥи Канаада сиригэр французтар түүлээх атыылаһар уонна католицизмы тарҕатар соруктаах Монреаль куораты олохтообуттар. Монреаль билигин аан дойду французтуу тыллаах 3 бөдөҥ куоратын ахсааныгар киирэр.

 Сэтинньи 24 — Голландец Абель Тасман Австралия соҕуруу өттүгэр бөдөҥ арыыны булбут уонна айанын үбүлээбит киһи аатынан Энтони ван Димен сирэ (Anthoonij van Diemenslandt) диэн ааттаабыт. Арыы кэлин Тасмания диэн ааттаммыта.
 Ахсынньы 13 — Голландия айанньыта Абель Тасман Саҥа Зеландияны арыйбыт.

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр 
 Тохсунньу 8 — Галилео Галилей — аатырбыт Италия физигэ, математига, астронома уонна бөлүһүөгэ. Үөрэх өрөбөлүүссүйэтигэр сүрүн оруолу оонньообут киhи.