1837

1837 сыл.

 Туох буолбута 
 Олунньу 8 — Санкт-Петербург кытыытыгар нуучча улуу бэйиэтин Александр Пушкин уонна Жорж де Геккерн (Дантес) ыккардыларыгар дуэль буолбут. Дуэляннар бистэлиэтинэн ытыспыттар, түмүгэр Пушкин улаханнык бааһырбыт уонна икки хонон баран өлбүт.

 Бэс ыйын  7 — Хапкааска Адлеры ылыы кэмигэр Александр Бестужев-Марлинскай өлбүт. Бу киһи Дьокуускайга көскө кэлэн түөрт сыл олорбута, онтон ыраахтааҕыттан көрдөһөн Хапкаас сэриитигэр көннөрү саллаатынан барбыта. Эдэр сылдьан Пушкинныын суруйсара, кини айар үлэтэ (омуннаах романтикалаах сэһэннэр) оччотооҕу литэрэтиирэҕэ да, кэлин тахсыбыт айымньыларга да дьайбыта.

 Бэс ыйын 20 — Виктория королева Улуу Британия тронугар олорбут. Кини 63 сыллаах уһун салайыытын кэмэ, "Виктория эпохата", Улуу Британия импиэрийэтин муҥутаан сайдыбыт, кыаҕырбыт кэмэ буолбута.

 От ыйын 25 — Лондоҥҥа электрическэй тэлэгирээби аан бастаан Уильям Кук уонна Чарльз Уитстон урбаан сыалыгар-соругар туһаммыттар.

 Төрөөбүттэр 
 Тохсунньу 5 — Василий Радлов — востоковед-тюрколог, академик, түүр тылын чинчийиитигэр саҥа хайысханы арыйан төрүттээччи, саха тылын бастакы историческай грамматикатын суруйбута биллэр.

 Өлбүттэр 
 Ахсынньы 10 — Александр Сергеевич Пушкин (1799 — 10.12.1837) өлбүт, нуучча улуу поэта.

*