1871

1871 сыл.

 Туох буолбута 
 Тохсунньу 
 Тохсунньу 28 — Франция-Пруссия сэриитигэр Париж осадата тупсуунан түмүктэммит. Сэриини Пруссия уонна кини ньиэмэс кыттыгастыылара быһаарыылаахтык кыайбыттар.
 Кулун тутар 
 Кулун тутар 18 — Парижтааҕы коммуна (кулун тутар 18 — ыам ыйын 28 кк.). Бу күн коммуна олохтонуутун туһунан прокламация бэчээттэммит.
 Кулун тутар 21 — Отто фон Бисмарк Германия импиэрийэтин бастакы рейхсканцлера буолбут.
 Кулун тутар 26 — Париж коммунатын сэбиэтигэр быыбар буолбут.

 Ыам ыйа 
 Ыам ыйын 21 — Франция сэбилэниилээх күүстэрэ Париж коммунатыгар кимэн киирбиттэр. Биир нэдиэлэ тухары буолбут кыргыһыыга 20 000 кэриҥэ коммунар өлбүтэ, 38 000 хаайыллыбыта.

 Ыам ыйын 28 — нэдиэлэ тухары барбыт кырыктаах кыргыыһылар түмүктэригэр Париж коммуната урусхалламмыт. 25 тыһ. коммунар өлбүт, 40 тыһ. кэриҥэ киһи хаайыыга угуллубут уонна Саҥа Каледонияҕа уонна Алжирга хаатыргаҕа ыытыллыбыт.

 Төрөөбүттэр 
 От ыйын 10 — боронсуус суруйааччыта Марсель Пруст

 Өлбүттэр 
 Олунньу 16 — Шамиль Имам (1797 төр.), Хапхаас олохтоох омуктарын баһылыга, Хотугу Хапхаас имамаатын салайааччыта.

*