1793

1793 сыл.

 Туох буолбута 
 Тохсунньу 
 Тохсунньу 21 — Франция конвена судаарыстыбаны таҥнарыыга буруйдаабытын кэннэ Франция хоруола Людовик XVI гильотинаҕа төбөтө быһыллыбыт.
 Тохсунньу 23 — Польша иккис тыырыллыыта.

 Олунньу 
 Олунньу 1 — Франция өрөбөлүүссүйэтин сэриилэрэ: Франция Холбоһуктаах Хоруоллукка уонна Нидерландыга сэриини биллэрбит.
 Олунньу 19 — Екатерина II өрөбөлүүссүйэ буолбут Франциятын кытта сыһыаны быһар туһунан ыйаах таһаарбыт, ол иһигэр Арассыыйаҕа Францияттан биэдэмэстэри (оччотооҕу хаһыаттары), сурунааллары уонна атын айымньылары киллэрэри боппут.

 Бэс ыйа 
 Бэс ыйын 10 — Франция өрөбөлүүссүйэтэ: жирондистар басханнарын тутаттаан баран якобинецтар былааһы ылбыттар, өрөбөлүүссүйэ диктатуратын олохтообуттар.

 От ыйа 
 От ыйын 13 — француз публициһа уонна өрөбөлүссүйэниэрэ Жан-Поль Марат сууна сырыттаҕына бэлиитик Шарлотта Корде өлөрбүт.

 От ыйын 22 — Шотландияттан төрүттээх чинчийээччи Александр Маккензи (Alexander Mackenzie) Канааданы илинтэн Чуумпу далайга диэри быһа охсубут бастакы европеец буолбут.

 Атырдьах ыйа 
 Атырдьах ыйын 10 — Парижка Лувр түмэлэ аһыллыбыт.

 Балаҕан ыйа 
 Балаҕан ыйын 5 — Франция өрөбөлүүссүйэтэ: Франция национальнай конвена террору саҕалаабыт.
 Балаҕан ыйын 29 — Англия спорт сурунаалыгар теннис туһунан аан бастаан суруйбуттар.

 Алтынньы 
 Алтынньы 15 — Франция королевата Мария Антуанетта сууттаммыт, дойдуну таҥнарыыга буруйдаммыт.
 Алтынньы 28 (Арассыыйаҕа оччотооҕуга тутуһуллар халандаарынан алтынньы 17) — Соппуруон Сыраанап Саха уобалаһыгар сахалар кулубаларынан (голова, предводитель) талыллыбыт. Ол эрээри, биллибэт төрүөтүнэн, уобалас салалтата маны бигэргэппэтэҕэ.

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр 
 Тохсунньу 21 — Людовик XVI — Франция хоруола, кини кэмигэр Франция Улуу Революцията саҕаламмыта. Гильотинаҕа өлөрүллүбүт.