1848

1848 сыл.

 Туох буолбута 
 Тохсунньу 24 — Калифорнияҕа Сакраменто куоратыттан чугас уу миэлиҥсэтин тута сылдьыбыт болуотунньук Джеймс У. Маршалл кыһыл көмүс булбут. Сотору кэминэн Калифорния көмүс түрүлгэнэ саҕаламмыта.

 Олунньу 
 Олунньу 2 — АХШ уонна Мексика эйэлээх дуогабарга илии баттаабыттар. 1846—1848 сыллааҕы сэрии түмүгэр Миэксикэ хотторон Техас, Нью Мексико, Үөһээ Калифорния сирдэрин биэрбит.
 Олунньу 21 — Карл Маркс уонна Фридрих Энгельс «Коммунист баартыйатын манифеһын» таһаарбыттар. Манифестка аан дойду устуоруйата кылаастар охсуһууларын устуоруйата буолара, пролетариат капитализмы самнарыахтааҕа уонна коммунизмы тутуохтааҕа этиллибит.

 Кулун тутар 
 Кулун тутар 15 — Венгрияҕа өрөбөлүүссүйэ саҕаламмыт, ол түмүгэр Габсбурдар баһылаан олорор дойдуларыгар реформа ыытарга күһэллибиттэрэ.
 Кулун тутар 26 — Николай I ыраахтааҕы Парижка буолбут олунньутааҕы өрөбөлүүссүйэ уонна Венаҕа буолбут өрө туруу туһунан «Манифест» таһаарбыт: «Россия Европа бастиона, өрөбөлүүссүйэ дьайыытыгар бас бэриммэт».

 Муус устар 
 Муус устар 28 — Суруйааччы Михаил Салтыков-Щедрин Вяткаҕа көскө ыытыллыбыт.

 Атырдьах ыйа 
 Атырдьах ыйын 14 — Канаадаҕа ааҥыл тыла соҕотох судаарыстыбаннай тыл буоларын туһунан балаһыанньа дьайыыта тохтообут.

 Сэтинньи 
 Сэтинньи 9 — Австрия импиэрийэтигэр Венатааҕы өрө туруу басхана Роберт Блюм өлөрүллүбүт. Бу 1848-1849 сыллардааҕы өрөбөлүүссүйэ кыайтарыытын им бэлиэтэ буолбут.
 Сэтинньи 20 (урукку ааҕыынан 8) — Убаарыскай Отто Бетлиҥҥэ суругар сахалар устуоруйаларын бэйэлэрэ үөрэтэр буолуохтара диэн суруйар.

 Ахсынньы 5 — АХШ бэрэсидьиэнэ Джеймс К. Полк Конгресска туран Калифорнияҕа элбэх кыһыл көмүс көстүбүтүн бигэргэппит. Онтон сылтаан 1849 сыллааҕы Калифорния көмүс түрүлгэнэ саҕаламмыт.

 Төрөөбүттэр 
 Говоров, Дмитрий Михайлович (1848 — 1943), олоҥхоһут, норуот ырыаһыта.
 Бэс ыйын 7 — Поль Гоген (1848 — 8.5.1903) төрөөбүт, французскай живописец, постимпрессионизм биир сүрүн бэрэстэбиитэлэ.

 Өлбүттэр 
 Атырдьах ыйын 12 — Джордж Стефенсон (1781 — 12.8.1848) өлбүт, английскай изобретатель, бастакы паровозтартан биирдэстэрин туппут, бастакы общественнай тимир суолу (Дарлингон — Стоктон) туттарбыт киһи.

*