1712

1712 сыл.

 Туох буолбута 
 Тохсунньу 16 — Бүөтүр I Арассыыйаҕа бастакы основывает байыанай инженердэр оскуолаларын арыйар туһунан ыйаах тааһаарбыт. Билигин ол оскуола А. Ф. Можайскай аатынан Байыннай-космическай академия.
 Олунньу 10 — Уилличе омуктар Чилоэ арыыларга (Чиили атта) испанецтары утары өрө турбуттар. Ол саҕана Испания энкомьенде диэн ааттанар сокуонунан бигэргэтиллибит үгэстээҕэ: биирдиилээн дьон сэриилээн ылбыт омуктарын (христианнартан уратылары) үлэлэтэн байар-тайар бырааптаахтара, кулуттааһын биир көрүҥэ этэ. Кулуту бас билээччилэр энкомендерос диэн ааттаналлара.
 Ыам ыйын 21 — Бүөтүр I Арассыыйа киин куоратын Москубаттан Санкт-Петербурга көһөрбүт.

 Төрөөбүттэр 
 Бэс ыйын 28 — Жан Жак Руссо төрөөбүт, французскай философ уонна публицист

 Өлбүттэр