Кулун тутар 8

Кулун тутар 8 диэн Григориан халандаарыгар сыл 67-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 68-c күнэ). Сыл бүтүө 298 күн баар.

 Бэлиэ күннэр 
  — Аан дойду дьахталларын күнэ. 1908 сыллааҕы дьахталлар бэйэлэрин бырааптарын туруулаһан хаамыыларыттан саҕаланар. Холбоһуктаах наассыйалар тэрилтэлэрэ аан бастаан 1975 сыллаахха бэлиэтээбитэ.
  — Өрөбөлүүссүйэ күнэ (ثورة الثامن من اذار, 'Ṯaurät aṯ-Ṯāmin min Āḏār)
 Балкаар омугун күүһүнэн көһөрүүнү саныыр күн.
 Пиибэ көөнньөрөөччү дьахталлар күннэрэ (, 2013 сыллаахтан бэлиэтэнэр). Бу күн пиибэ буһарар дьахталлар сүбэлэһэн баран пиибэ ханнык эрэ биир көрүҥүн буһараллар.

 Түбэлтэлэр 
 1010 — Фирдоуси «Шахнаме» бэйиэмэни бүтэрбит.
 1702 — Мария II балта Анна Англия, Шотландия уонна Ирландия ыраахтааҕылара буолбут. Ол кэмҥэ Улуу Британия диэн аатынан холбоһон үөскээбит дойду бастакы ыраахтааҕыта.
 1722 — Ираан Сефевидтарын импиэрийэтэ Гульнабад аттынааҕы кыргыһыыга Афганистаан сэриититтэн хотторбут.
 1736 — Надир-шах, Афшаридтар династияларын саҕалааччы, Ираан ыраахтааҕыта буолбут. 
 1817 — Нью-Йорктааҕы пуонда биржата арыллыбыт.
 1844 — Оскар I хоруол Швеция уонна Норвегия бүрүстүөлүгэр олорбут.
 1844 — Альтинг, Исландия түмэнэ 45 сыл буолан баран сөргүтүллүбүт.
 1910 — Социалистыы Интернационал (Копенгаген) быһаарыытынан кулун тутар 8 күнэ Аан дойдутааҕы дьахтар күнүнэн биллэриллибит. 
 1917 — урукку истиилинэн олунньу 23 күнүгэр, саҥа ааҕыынан кулун тутар 8 күнүгэр Петроградка суфражисткалар «Килиэби уонна эйэни!» диэн луоһуннаах демонстрациялара буолбут. Нөҥүө күнүгэр Путиловскай собуот оробуочайдара забастовкалаабыттар, бэлииссийэни кытта харсыылар буолбуттар. Олунньутааҕы өрөбөлүүссүйэ саҕаламмыт.
 1925 — Бүтүн Саха сирин үлэһит дьахталларын I сийиэһэ аһыллыбыт. Бары уокуруктартан 87 дэлэгээт Дьокуускайга мустан 16-ка диэри мунньахтаабыттара. Онтон 55 саха, 29 нуучча, 3 атын омук. 59 дьахтар бааһынай эбит, 20 — "интэлигиэн", оробуочай — 8. Хас үһүс дэлэгээт (36 дьахтар) аахпат-суруйбат эбит. 20 сааһын туола илик 28 эдэр дьахтар кыттыбыт.
 1930 — Ииндийэҕэ Махатма Ганди салалтатынан аҥылычааннарга бас бэриммэт буолуу хампаанньата саҕаламмыт.
 1942 — Аан дойду иккис сэриитэ: Голландия Ост-Индията Яваны дьоппуоннарга туран биэрбит.
 1942 — Аан дойду иккис сэриитэ: Япония сэриилэрэ Рангуну уонна Бирманы Британияттан былдьаабыттар. 
 1950 — ССРС атомнай буомбалааҕын туһунан биллэрбит.
 1963 — Кытай Арассыыйаны кытта 1858 сыллаахха түһэрсиллибит Айгуннааҕы сөбүлэҥи тохтоторун биллэрбит, сирдэрин төттөрү көрдөөбүт.
 1965 — Дьахтар күнэ Сэбиэскэй Сойууска өрөбүл күнүнэн биллэриллибит.
 1993 — Бивис уонна Баттхед диэн ойуулук дьоруойдара MTV-га аан бастаан тахсыбыттар.
 1995 — Британия «Глаксо» хампаанньата «Уэллком фаундейшн» хампаанньаны хонтуруоллуур буолбут, онон аан дойдуга саамай улахан фармацевтика тэрилтэтэ буолбут.
 1997 — Yahoo! хампаанньа RocketMail диэн босхо E-mail сервиһи атыыласпыт. Yahoo! Mail баар буолбут
 2014 — Кытайга көтөн испит 239 киһилээх Малайзия Boeing 777-200ER сөмүлүөтэ сураҕа суох сүппүт.

 Төрөөбүттэр 
 1932 — Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Иккис Баатара нэһилиэгэр Колесов Гавриил (1997 өлб.) — саха суруйааччыта, Саха АССР норуодунай артыыһа.
 1946 — Кашин Виталий (03.01.2010 өлб.) — история билимин кандидата.
 1964 — Ушницкай Василий — саха омугун эрдэтээҥи устуоруйатын үөрэтэр чинчийээччи, историческай билим кандидата.
 1974 — Амма оройуонун Болугур сэлиэнньэтигэр Семен Григорьев — палеонтолог учуонай, ХИФУ Сэлии түмэлин дириэктэрэ (2020 с. өлб.)

 Өлбүттэр 
 1755 — Крашенинников Степан (1711 төр.), нуучча Камчаатканы чинчийээччитэ.
 1950 — Сергей Бахрушин, үс томнаах "Саха сирин устуоруйатын" ("История Якутии") сүрүн эрэдээктэрэ.

Категория:Кулун тутар 8