1845

1845 сыл.

 Туох буолбута 
 От ыйын 4 — Коллежскай советник Николай Каргопольцев Саха уобалаһын бырабылыанньатын бэрэстээтэлинэн анаммыт. Кини бу солоҕо 1850 сыл кулун тутар 18 күнүгэр диэри олорбут. 

 Атырдьах ыйын 18 (урукку ааҕыынан 6) — Нуучча географияҕа уопсастыбата олохтоммут. Арассыыйа Импэрээтэрин Билимин Акадьыамыйата уонна Байыаннай-байҕал биэдэмистибэ тэрийбиттэр. Олохтооччуларынан 17 киһи буолбут, олор истэригэр бэрэпиэссэр К.И. Арсеньев, акадьыамык К.М. Бэр, айанньыт уонна адмирал Ф.П. Врангель, этнограф В.И. Даль, Сири нууччалартан бастакынан эргийбит адмирал И. Ф. Крузенштерн.

 Ахсынньы 27 — дьахтар төрүүрүгэр аан бастаан эфиры анестетик быһыытынан Кроуфорд Лонг диэн быраас Джефферсон куоракка (Джорджия штаат, АХШ) туттубут.

 Төрөөбүттэр 
 Кулун тутар 7 — Трощанскай Василий Филиппович (1845 - 1898), террорист, народник, Саха сиригэй көскө олорбут киһи.
 Кулун тутар 27 — Вильгельм Рентген, ньиэмэс физигэ,  физикаҕа Нобель бириэмийэтин бастакы лауреата (1901 сыл).

 Ыам ыйын 15 — Харьков анныгар уһулуччулаах учуонай Илья Мечников. Тапталлаах кэргэнэ сэлликтэн өлбүтүгэр 28 саастаах учуонай бэйэтигэр тиийинэ сатаабыта, онтон кинини кэриэстээн сэллиги чинчийбитэ, салгыы физиологияҕа, цитологияҕа элбэх арыйыылары оҥорбута, фагоцитоһу арыйбыт өҥөтүгэр Нобель бириэмийэтин ылбыта.

 Атырдьах ыйын 10 — Абай Кунанбаев (1904 өлб.), казаах бэйиэтэ, сырдатааччыта, казаах литэрэтиирэтин төрүттээччи.

 Өлбүттэр 

*