1824

Туох буолбута 
 Үөһээ Бүлүү улууһуттан Марха улууһа хайдан барбыт.

 Тохсунньу 
 Тохсунньу 10 — Сибиир туора урдустарын салайыы устаабын («Устав об управлении инородцев Сибири» 1822 с.) оҥорууга кытта Саха уобалаһын дьокутааттара Бороҕон улууһун кулубата Иван Мигалкин, Хаҥалас улууһун кулубата Савва Кириллин уонна Хаҥалас улууһун урукку кулубата Николай Рыкунов Дьокуускайтан арахпыттар. Петухова, З. И. Якутская Степная Дума (1827–1838 гг.) : моногр. / З. И. Петухова. — Якутск : Айар, 2021. — 198 с.

 Кулун тутар 
 Кулун тутар 5 — Англия уонна Бирма бастакы сэриилэрэ: Британия Бирмаҕа сэриини биллэрбит.
 Кулун тутар 11 — АХШ-ка индеецтэри кытта үлэлиир бюро тэриллибит.

 Муус устар 
 Муус устар 17 — Арассыыйа Америкатааҕы бас билэр сирдэрин кыраныыссата быһаарыллыбыт, ол туһунан Арассыыйа уонна АХШ ыккардыларынааҕы конвенцияҕа илии баттаммыт.

 Бэс ыйа 
 Бэс ыйын 8 — Квебектан сылдьар Ноа Кашинг таҥас сууйар массыынаны патеннаабыт.

 Алтынньы 
 Алтынньы 21 — Портландцемент патеннаммыт. Бу аан дойду үрдүнэн саамай киэҥник туттуллар цемент көрүҥэ.

 Ахсынньы 
 Ахсынньы 9 — Аякучо таһынааҕы сэриигэ Испания колонизатордарын аармыйатын кыайан Перу тутулуга суох буолбут.

 Төрөөбүттэр 

 Өлбүттэр 
 Муус устар 19 — Европа улуу бэйиэтэ Байрон.

*