भारतस्य प्रशासनिकविभागाः

भारतस्य प्रशासनिकविभागाः भारतस्य उपराष्ट्रियप्रशासनिकैककाः सन्ति; ते देशोपविभागानाम् एकेन पदानुक्रमेण निर्मिताः सन्ति ।

भारतीयराज्यानि प्रदेशाः च उपविभागस्य समानस्तरस्य कृते बहुधा भिन्न-भिन्न स्थानीयोपाधि-प्रयोगं कुर्वन्ति (यथा – आन्ध्रप्रदेश-तेलङ्गाणा-राज्ययोः मण्डलानि उत्तरप्रदेश-अन्य-हिन्दीभाषिणराज्यानां तहसीलानां अनुरूपाः परन्तु गुजरात-गोवा-कर्णाटक-केरल-महाराष्ट्र-तमिळ्नाडु-राज्यानां तालुकानां अनुरूपाः भवन्ति) ।

लघुतराः उपविभागाः (ग्रामाः, खण्डाः च) केवलं ग्राम्यक्षेत्रेषु एव विद्यन्ते । नगरीयक्षेत्रेषु एतेषां ग्रामीणोपविभागानां स्थाने नगरपालिकाः विद्यन्ते ।

भारतस्य स्तराः
अधोदर्शिते चित्रे शासनस्य षट् स्तराः वर्णिताः सन्ति –

राज्यानि केन्द्रशासितप्रदेशाः च

भारतं २८ राज्यैः अष्टभिः केन्द्रशासितप्रदेशैः (राष्ट्रियराजधानीक्षेत्रसहितम्) च निर्मितम् अस्ति । केन्द्रशासितप्रदेशाः प्रशासकैः शासिताः भवन्ति, ये भारतस्य राष्ट्रपतिना नियुक्ताः भवन्ति । एतेषु त्रयः प्रदेशाः (देहली, जम्मूकाश्मीरं, पुदुच्चेरी) आंशिकराज्यत्वं प्राप्तवन्तः, यत्र निर्वाचिताः विधायिकाः, कार्यकारिणी मन्त्रिपरिषद् च सन्ति, येषां अधिकाराः न्यूनीकृताः सन्ति ।

 राज्यानि 
सङ्ख्याराज्यम्संहितास्थापितम्राजधानी१अरुणाचलप्रदेशःARइटानगरम्२असमASदिसपुरम्३आन्ध्रप्रदेशःAPअमरावती४उत्तरप्रदेशःUPलखनौ५उत्तराखण्डःUTभराडीसैणम् (ग्रीष्मकाले), देहरादून (शिशिरकाले)६ओडिशाODभुवनेश्वरम्७कर्णाटकम्KAबेङ्गळूरु८केरळम्KLतिरुवनन्तपुरम्९गुजरातGJगान्धीनगरम्१०गोवाGAपणजी११छत्तीसगढCGरायपुरम्रायपुरस्य स्थाने नवरायपुरं छत्तीसगढराजधानीरूपेण स्थापयितुं योजना अस्ति ।१२झारखण्डःJHराँची१३तमिळ्नाडुTNचेन्नै१४तेलङ्गाणाTSहैदराबाद्१५त्रिपुराTRअगरतला१६नागालैण्ड्NLकोहिमा१७पञ्जाबPBचण्डीगढ (हरियाणया सह वितरितवान्, केन्द्रशासितप्रदेशः अपि अस्ति)१८पश्चिमवङ्गWBकोलकाता१९बिहारBRपटना२०मणिपुरMNइम्फाल२१मध्यप्रदेशःMPभोपाल२२महाराष्ट्रम्MHमुम्बई (ग्रीष्मकाले), नागपुरम् (शिशिरकाले)२३मिजोरम्MZऐजोल२४मेघालयःMLशिलाङ्ग२५राजस्थानम्RJजयपुरम्२६सिक्किमSKगङ्गटोक२७हरियाणाHRचण्डीगढ (पञ्जाबेन सह वितरितवान्, केन्द्रशासितप्रदेशः अपि अस्ति)२८हिमाचलप्रदेशःHPशिमला (ग्रीष्मकाले), धर्मशाला (शिशिरकाले)

 केन्द्रशासितप्रदेशाः 
अक्षरं / सङ्ख्याकेन्द्रशासितप्रदेशःसंहिताराजधानीकअण्डमाननिकोबारद्वीपसमूहःANपोर्ट् ब्लेयर्खचण्डीगढCHचण्डीगढ (हरियाणा-पञ्जाबयोः राजधानी अपि)गजम्मूकाश्मीरम्JKश्रीनगरम् (ग्रीष्मकाले), जम्मू (शिशिरकाले)घदादरा नगरहवेली च दीव दमण चDDदमणङपुदुच्चेरीPYपाण्डीचेरीनगरम्चदेहलीDLनवदेहलीछलदाख्LAलेह कार्गिल चजलक्षद्वीपाःLDकवरत्ती

 सम्बद्धाः लेखाः 
 भारतस्य राज्यानि
 भारतस्य केन्द्रशासितप्रदेशाः
 भारतस्य मण्डलानि
 भारतम्

 सन्दर्भाः