जय श्रीराम

जय श्रीराम इति घोषवाक्यम् भारतीयभाषासु प्रचलितम् अस्ति, यत् "श्रीरामस्य जयः" अथवा "श्रीरामाय विजयः" इत्यर्थं दर्शयति। एषः घोषः हिन्दुधर्मे निष्ठायाः प्रतीकरूपेण, धर्मसम्बद्धभावनानां प्रकाशनाय च उपयुज्यते।

अस्मिन् घोषवाक्ये हिन्दुत्वविचारधारायाः अनुगामीभिः भारतीयसंस्थाभिः, यथा विश्वहिन्दुपरिषद् (वि॰हि॰प॰), भारतीयजनतापक्षः (भा॰ज॰पा॰) इत्यादिभिः, विंशतितमस्य शताब्देः उत्तरार्धे स्वीकृतम्। सार्वजनिकक्षेत्रेषु हिन्दुधर्मस्य दृश्यतां वर्धयितुं प्रथमं प्रयुक्तम्, अनन्तरं युद्धघोषरूपेण अपि। कालान्तरं मुस्लिमवर्गेण सह जातीयद्वेषे अपि एषः घोषः प्रयुक्तः।

 अर्थः 
जय श्रीराम इत्यस्य अर्थः "श्रीरामाय नमः" अथवा "श्रीरामस्य विजयः" इति। रामः हिन्दुधर्मे प्रमुखः देवता अस्ति।

 पूर्वप्रसङ्गाः 

 धार्मिकः सामाजिकः च 
"जय श्रीराम", "जय सीताराम", "जय राम", "सीताराम" इत्यादयः घोषवाक्यानि रामानन्दीसंन्यासिनः (बैरागिणः) परस्परं नमस्काररूपेण प्रयुज्यन्ते। "राम राम", "जय राम जी की", "जय सियाराम" इत्यादयः हिन्दीप्रदेशे सामान्यं नमस्काररूपेण प्रसिद्धाः। अहमदनगरकैकाडयः स्वहस्तपादयोः "श्रीराम", "जय राम", "जय जय राम" इत्यादीनि गोदनं कुर्वन्ति स्म।

अयोध्यायां छायाचित्रवार्ताकारः प्रशान्तः पञ्जियारः लिखति यत् तत्र स्त्रीभक्ताः सदा "सीताराम सीताराम" इति जपन्ति, वृद्धपुरुषभक्ताः तु रामनामस्य प्रयोगं वर्जयन्ति। तस्य मतानुसारं पारम्परिकं "जय" इत्यस्य प्रयोगः "सियावर रामचन्द्रजी की जय" इत्यत्र दृश्यते।Panjiar, Prashant (19 October 2019). 

सुखदेवलालस्य तुलसीकृतरामायणटीकायां (संवत् १९४१, ई॰ सन् १८८४) "जय राम जय श्रीराम" इति घोषवाक्यस्य उल्लेखः दृश्यते। "श्रीराम जय राम जय जय राम" इति मन्त्ररूपेण कीर्तनायां च प्रयोगः दृश्यते। "जय श्रीराम नभ घनश्याम" इत्यस्मिन् भक्तिगीते अपि एषः घोषः प्रयुक्तः।

 सन्दर्भः 

वर्गः:सङ्घपरिवारः