आभामण्डलम्

आध्यात्मिकविश्वासानुसारम् आभा अथवा ऊर्जामण्डलम् इति वर्णयते—रङ्गयुक्तं प्रकाशोद्गारं यत् मानवशरीरं किञ्चित् पशुशरीरं वा कोणश्चिद् वस्तुस्थलम् आवृणोति इति वदन्ति। कतिपयेषु रहस्यमयदृष्टिस्थानेषु आभाम् सूक्ष्मशरीरस्यैव अङ्गरूपेण निरूपयन्ति। दिव्यदर्शिनः तथा समग्र-चिकित्साविदः बहुधा दावयन्ति यत् ते आभायाः परिमाणम्, वर्णम् तथा तस्या: स्पन्दनस्वरूपस्य प्रकारम् अपि पश्यन्ति।

आध्यात्मिक-वैकल्पिकचिकित्सायाम् मानव-आभामण्डलम् गोप्य-रचना-तन्तुः इव दृश्यते यत् रोगिणः भवस्थिति-स्वास्थ्यम् च प्रतिबिम्बयति। एतस्मिन् दृष्टौ बहुशः एतेषु केन्द्राणि प्रतिभवन्ति यान् जीवशक्तेः केन्द्राणि इति नाम्ना चक्राणि कथ्यन्ते। एतानि दावाः वैज्ञानिकप्रमाणैः समर्थनानि न प्राप्नुवन्ति अत एव छद्मविज्ञानरूपेण मन्यन्ते। नियन्त्रितवैज्ञानिकप्रयोगेषु परीक्ष्यमाणे आभान् दृष्टुम् समर्पितशक्तिः स्थापितुं न शक्या इति सिद्धम्।

 आभि-ऊर्जा 
योगाभ्यासकाः स्वेभ्यः कदाचित् आभि-ऊर्जाशिल्पे केन्द्रितुम् अथवा तस्योन्नयनार्थं प्रयत्नं कुर्वन्ति। आभि-ऊर्जा इति संकल्पना आध्यात्मिका अस्ति तथा परातत्त्वदर्शनेन सम्बन्धिता। केचन मन्यन्ते यत् आभामण्डलम् मृत्यूनन्तरे जीवात्मनः वहनक्षमता धारयति।
लघुचित्रम्|पद्मासनस्थितेः पुरुषस्य नीलवर्णमयी आभाम् इति कलात्मकप्रतिनिधित्वम्

 सन्दर्भः