द्राविडीयभाषाः

द्राविडीयभाषाः वा द्राविड़ीयभाषाः (अथवा कदाचित् दक्षिणीभाषाः) मुख्यतया दक्षिणभारते, ईशान्यश्रीलङ्कायां, नैर्ऋत्यपाकिस्थानदेशे २५ कोटिः (250 मिलियन्) जनानां भाषितानां भाषाणां कुटुम्बः अस्ति । औपनिवेशिकयुगात् आरभ्य, मारिषसदेशे, ब्रह्मादेशे (म्यान्मारदेशे), सिंहपुरदेशे (सिङ्गापुरदेशे), मलेशियादेशे, इण्डोनेशियादेशे, कलिङ्गद्वीपे (फिलीपीन्सदेशे), संयुक्ताधिराज्ये, आस्ट्रेलियादेशे, फ्रान्सदेशे, केनडादेशे, शर्मण्यदेशे (जर्मनीदेशे), दक्षिण-आफ्रिकादेशे, संयुक्तराज्येषु च लघु किन्तु महत्त्वपूर्णाः आप्रवासीसमुदायाः अभवन् ।

 वर्गीकरणम् 
 दक्षिण 
तमिळ्-कन्नड - 
तमिळ्-मलयाळम् - 
तमिळ्भाषाः (तमिळ्, इरुळा, वेट्टै कुरुम्ब, कुर्रु (ऐरुकल), ऐरवल्लन्, मलम् (कणिक्कारन्), मुथुवन्, सोलिग (शोलग), कैक्काडि, सङ्केति, श्रीलङ्कातमिळ्, जाफनी)
मलयाळभाषाः (मलयाळम्, पणिय, रवुल, ब्यारि, एरनाटन्, येहूद्यमलयाळं, काटर्, मलप्पणडारं, मलर्यन्, मलवेडन्, मन्नन्, अरबिमलयाळं, पालियन्, जसरि (द्वीपभाषा), मुळ्ळु कुरुम्बा, सुरियानि मलयाळम्)
कोडगु - कोडव (कोडगु), कुरुम्ब
कन्नड-बडग - कन्नड, बडग, ऊराळि, होलिय, कुन्दगन्नद
तोड-कोत - तोड (तोता) , कोत
तुळुभाषाः - तुळु, कोरग, कुडिया

 दक्षिण-केन्द्रीय 
आद्यतेलुगु - तेलुगु, चेञ्चु, सवरा
गोण्डी-कुइ - 
गोण्डीभाषाः - गोण्डी, मुरिय, मदिया, कोया, खिर्वार्
कुवि-कुइ - कुवि, कुइ
मण्ड-पेङ्गो - मण्ड, पेङ्गो
डोरा - कोण्ड, मुखा, डोरा

 केन्द्रीय 
कोलामी-नेयेकी - कोलामी, नेयेकी
पार्जी-गाडब - ओल्लारी, दुरुवा (धुरवा)

 उत्तर 
कुरुख-माल्टो - कुरुख (कुंड़ुख़), माल्टो (कुमारभाग पहाड़िया, सौरिया पहाड़िया)
ब्राहुई

 अवर्गीकृताः 
अवर्गीकृताः द्राविडीयभाषाः (एथ्नोलॉग्-अनुसारम्) - अल्लर्, बाजिगर्, भारिया, मलङ्कुरवन्, विषावन्
अवर्गीकृताः दक्षिणद्राविडीयभाषाः (एथ्नोलॉग्-अनुसारम्) - मल मलैसर्, मलैसर्, थचनदन्, उल्लतन्, कलनदि, कुम्बरन्, कुण्डुवडि, कुरिचिया, अट्टपडि कुरुम्ब, मुदुगा, पाथिया, वयनाडु चेट्टि, पट्टपु

 वितरणम् 

१९८१ तमे वर्षात् आरभ्य भारतस्य जनगणनायां केवलं १०,००० तः अधिकाः वक्तारः युक्ताः भाषाः एव ज्ञापिताः, यत्र १७ द्राविडीयभाषाः अपि सन्ति | १९८१ तमे वर्षे एतेषु भारतस्य जनसङ्ख्यायाः प्रायः २४% भागः आसीत् ।

२००१ तमे वर्षे जनगणनायां तेषु २१.४ कोटिः (214 मिलियन्) जनाः आसन्, ये भारतस्य कुलजनसङ्ख्यायाः १०२ कोटिः (1.02 बिलियन्) जनसङ्ख्यायाः २१% भागः आसीत् ।  तदतिरिक्तं भारतात् बहिः बृहत्तमः द्रविडीयभाषिणां समूहः श्रीलङ्कादेशे तमिळ्भाषिणां सङ्ख्या प्रायः ४७ लक्षं (4.7 मिलियन्) भवति । द्रविडीयभाषाभाषिणां कुलसङ्ख्या २२.७ कोटि- (227 मिलियन्) जनानाम् अस्ति, यत् भारतीय उपमहाद्वीपस्य जनसङ्ख्यायाः १३% परिमितम् अस्ति ।

द्राविडीयभाषानां बृहत्तमः समूहः दक्षिणद्राविडीयः अस्ति, यत्र प्रायः १५ कोटि-(150 मिलियन्) भाषिणः सन्ति । तमिळ्, कन्नड, मलयाळभाषाः भाषिणः ९८% भागं भवन्ति, यत्र क्रमशः ७.५ कोटयः (75 मिलियन्), ४.४ कोटयः (44 मिलियन्), ३.७ कोटयः (37 मिलियन्) देशीभाषिणः सन्ति ।

तदनन्तरं बृहत्तमं दक्षिण-केन्द्रीयशाखा अस्ति, यत्र ७.८ कोटयः (78 मिलियन्) देशीभाषिणः सन्ति, येषु बहुसङ्ख्यकाः तेलुगुभाषिणः सन्ति । येषां प्रथमभाषा तेलुगुभाषा नास्ति तेषां सह तेलुगुभाषाभाषिणां कुलसङ्ख्या ८.४ कोटयः (84 मिलियन) जनानाम् अस्ति । अस्मिन् शाखायां मध्यभारते भाष्यमाणा आदिवासीभाषा गोण्डी अपि अन्तर्भवति ।

द्वितीया लघुशाखा उत्तरशाखा अस्ति, यत्र प्रायः ६३ लक्षं (6.3 मिलियन्) वक्तारः सन्ति । एषः एव उपसमूहः अस्ति यस्य भाषा पाकिस्थानदेशे भाष्यते — ब्राहुईभाषा ।

लघुतमा शाखा केन्द्रीयशाखा अस्ति, यत्र केवलं प्रायः लक्षद्वयं (200,000) वक्तारः सन्ति । एताः भाषाः अधिकतया आदिवासीः सन्ति, मध्यभारते भाष्यन्ते च ।

 सम्बद्धाः लेखाः 
 भारतस्य भाषाः
 भारतस्य आधिकारिकभाषाः
 हिन्द-आर्यभाषाः
 भाषाकुटुम्बः
 भाषाकुटुम्बानां सूची
 मातृभाषावक्तृणां सङ्ख्यानुसारं भाषासूची

 सन्दर्भाः 
वर्गः:भाषाः
वर्गः:भारतीयभाषाः