लृङ् लकारः

संस्कृतभाषायां कालविध्यादिक्रियाः निर्मातुं लकारः इति काचित् व्यवस्था अस्ति । तत्र लकाराः दश भवन्ति ते यथा-

१.लट् । २.लेट् । ३.लङ् । ४.लुङ् । ५.लिट् । ६.लिङ् (विधिलिङ् च आशिर्लिङ्) । ७.लोट् । ८.लुट् । ९.लृट् । १०.लृङ् ।

एते दश लकाराः द्विधा विभक्ताः सन्ति ।
 सार्वधातुकाः / सविकरणकालार्थाः
 अर्धधातुकाः / अविकरणकालार्थाः

तत्र लृङ् लकारः सोपाधिभविष्यत्कालम् बोधयति। तद्यथा-
यदि अहं संस्कृतं अपठिष्यं, तदा अहं संस्कृतविद्वान् अभविष्यम्।
लङ् लकारः इव लृङ् लकाराय एकः अकार-उपसर्गः अस्ति। 

+ पठ् धातोः लृङ् लकारे रूपाणि  लृट्  लकारः(परस्मैपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  अपठिष्यत्  अपठिष्यताम्  अपठिष्यन् मध्यमपुरुषः  अपठिष्यः  अपठिष्यतम्  अपठिष्यत उत्तमपुरुषः अपठिष्यम्  अपठिष्याव  अपठिष्याम

+ लृङ्(परसस्मैपदम्) लकारस्य आख्यातप्रत्ययाः(तिङ्प्रत्ययाः) लृट् लकारः(परस्मैपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  स्यत्  स्यताम्  स्यन् मध्यमपुरुषः  स्यः  स्यतम्  स्यत उत्तमपुरुषः स्यम्  स्याव  स्याम

+ सेव् धातोः लृङ् लकारे रूपाणि  लृट् लकारः(आत्मनेपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  असेविष्यत  असेविष्येताम्  असेविष्यन्त मध्यमपुरुषः  असेविष्यथाः  असेविष्येथाम्  असेविष्यध्वम् उत्तमपुरुषः असेविष्ये  असेविष्यावहि  असेविष्यामहि

+ लृङ् (आत्मनेपदम्) लकारस्य आख्यातप्रत्ययाः(तिङ्प्रत्ययाः) लृट् लकारः(आत्मनेपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  स्यत  स्येताम्  स्यन्त मध्यमपुरुषः  स्यथाः  स्येथाम्  स्यध्वम् उत्तमपुरुषः  स्ये  स्यावहि  स्यामहि

इमे अपि पश्यन्तु
लकाराः
व्‍याकरणम्

 टिप्पणी 
 संस्क्रतशब्दचन्द्रिका Vidvan S.Ranganatha Sharma, Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1994.
 अनुवादप्रदीपः  Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1997.

वर्गः:लकाराः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये