सिंहप्रासाद

सिंहप्रासादः (नेपाली सिंहदरबार) नेपालदेशस्य राजधानी काष्ठमण्डप नगरे स्थितः प्रासादः आसीत्। काठमाण्डू-नगरस्य मध्ये, बबर-महल इत्यस्य, थापथालीदर्बार इत्यस्य , भद्रकाली-देवालयस्य पूर्वदिशि च प्रासाद-सङ्कुलः आसीत्। अयं प्रासादः चन्द्रशम्शेर जंगबहादुर राणा इत्यनेन सन् 1908 तमे वर्षे जून्-मासे निर्मित अत्र नेपालीसर्वकारस्य प्रशासनिककार्यालयाः आसन्, यत्र प्रतिनिधि-सभा, राष्ट्रिय-सभा, अनेकाः सर्वकारीय-मन्त्रालयाः च आसन्। 2025 तमे वर्षे भ्रष्टाचार-विरोधी-जन-जेड-विरोधेषु प्रधानमन्त्री-कार्यालयेन सह मुख्यभवनं नष्टम् अभवत्।

प्रधानमन्त्रीपदस्य आरोहणानन्तरं तत्क्षणमेव चन्द्रशम्शेर जंगबहादुर राणा इत्यनेन प्रासादस्य निर्माणं कृतम्। प्रारम्भे एषः लघु-निजी-निवासः आसीत्, परन्तु निर्माणकाले बृहत्तरः अभवत्। निर्माणानन्तरं तत्क्षणमेव चन्द्रशम्शेर जंगबहादुर राणा इत्यनेन प्रधानमन्त्री-वर्यस्य आधिकारिकनिवासरूपेण द्वि-कोटी नेपाली-रूप्यकाणां मूल्य कृते नेपाल-सर्वकाराय एतत् सम्पत्तिः विक्रीयत। 1929 तमे वर्षे तस्य मृत्योः अनन्तरं, स्वस्य विशालनगर-दर्बार-मध्ये निवसतां पद्मशम्शेर राणा इत्येतं विहाय, राणा-वंशस्य प्रधानमन्त्रिमण्डलेषु आधिकारिकनिवासरूपेण एतत् उपयुज्यते स्म। सिंहप्रासाद मध्ये अन्तिमः राणा-प्रधानमन्त्री मोहनशम्शेर राणा आसीत्। 1951 तमे वर्षे राणा-वंशस्य पतनानन्तरं अपि मोहनः एतत् स्थानं प्रयुज्यत, परन्तु 1953 तमे वर्षे तस्य राज्ञः सर्वकारेण सः प्रासादात् बहिः गन्तुं आदिष्टः, यत् राष्ट्रिय-सम्पत्तिः अभवत्।

नेपाल सर्वकार अन्तर्गत
२००७ तमे वर्षे वंशानुगतप्रधानमन्त्रीव्यवस्थायाः (राणाशासन) समाप्तेः अनन्तरं नेपालसर्वकारेण अस्य प्रासादपरिसरस्य उपयोगः सर्वकारीयकार्यालयानाम् आवासार्थं कृतः । प्रासादपरिसरं नेपालसंसदस्य द्वयोः कक्षयोः (प्रतिनिधिसभा, तथा राष्ट्रियसभा) आक्रान्तम् अस्ति अत्र २० मन्त्रालयाः, सर्वकारीयकार्यालयाः च सन्ति । सिंहदरबार रेडियो नेपालस्य नेपालदूरदर्शनस्य च मुख्यालयः अस्ति ।

सन्दर्भसूची

लघुचित्रम्|सिंहप्रासाद मूल प्रवेशद्वार
लघुचित्रम्|सिंह दरबार

वर्गः:नेपालस्थिता प्रासादाः