भारतस्य आधिकारिकभाषाः

भारतदेशे राष्ट्रभाषा नास्ति । तथापि, भारतस्य संविधानस्य अनुच्छेदः ३४३(१) विशेषतया उल्लेखं करोति यत् "सङ्घस्य आधिकारिकभाषा देवनागरीलिप्यां हिन्दी भविष्यति । आधिकारिकप्रयोजनार्थं प्रयोक्तव्यानां सङ्ख्यानां रूपं भारतीयसङ्ख्यानाम् अन्ताराष्ट्रियरूपं भविष्यति । भारतीयसंसदि कार्याणि केवलं हिन्दी अथवा आङ्ग्ल मध्ये एव कर्तुं शक्यते । आङ्ग्लभाषायाः प्रयोगं संसदीयकार्यवाही, न्यायपालिका, केन्द्र-राज्यसर्वकारयोः मध्ये सञ्चाराः इत्यादिषु आधिकारिकप्रयोजनेषु कर्तुं शक्यते । राज्यस्तरे/प्रदेशस्तरे विविधाः राजभाषाः सन्ति । भारतान्तर्गतराज्येषु विधानस्य माध्यमेन स्वाधिकारिकभाषां(ाः) निर्दिष्टुं स्वतन्त्रता अधिकारश्च स्तः । आधिकारिकभाषाणाम् अतिरिक्तं संविधानेन २२ क्षेत्रीयभाषाः, येषु हिन्दीभाषा अन्तर्भवति परन्तु आङ्ग्लभाषा न, अनुसूचितभाषारूपेण मान्यतां दत्ते ।

 भारतस्य अनुसूचितभाषाः सूची 
भारतस्य संविधानस्य अष्टमानुसूच्यां २२ अनुसूचितभाषाणां () सूची अस्ति । अधोलिखितायां सारणीयां भारतगणराज्यस्य २२ अनुसूचितभाषाः (२००८ मे-मासे तमे अष्टमानुसूच्यां निर्धारितम्) सूचीबद्धाः सन्ति, तैः प्रदेशैः सह यत्र ते अधिकतया भाष्यन्ते अथवा राज्यस्य राजभाषारूपेण प्रयुक्ताः सन्ति । तथापि, राज्यानि अनुसूचितभाषातः स्वाधिकारिकभाषाचयनं कर्तुम् अनिवार्यं न भवन्ति । सिन्धीभाषा कस्मिन्नपि राज्ये आधिकारिकी न भवति यद्यपि अष्टमानुसूच्यां सूचीबद्धा अस्ति ।
क्रमसङ्ख्याभाषारूपान्तराणि उपभाषाः च समाविष्टाः सन्तिस्वभाषायाम् उच्चारणम्(भिन्नमस्ति चेत्)कुटुम्बःवक्तारःलक्षेषु २०११राज्ये(-षु) आधिकारिकमान्यताअ॰मा॰स॰ ६३९ सङ्केतः(ISO 639 कोड्)१असमिया    हिन्द-आर्य, प्राच्य  १५३ असम  as२उर्दू  -  हिन्द-आर्य, केन्द्रीय  ५०७   आन्ध्रप्रदेशः, उत्तरप्रदेशः, जम्मूकाश्मीरं, झारखण्डः, तेलङ्गाणा, देहली, पश्चिमवङ्गः, बिहार  ur३ओडिया    हिन्द-आर्य, प्राच्य  ३७५ ओडिशा, झारखण्डः, पश्चिमवङ्गः  or४कन्नड  - द्राविडीय ४३७ कर्णाटकम्  kn५काश्मीरी    हिन्द-आर्य, दार्दिक  ६८  जम्मूकाश्मीरम्  ks६कोङ्कणी  -  हिन्द-आर्य, दाक्षिणात्य  २२.५ गोवा  gom७गुजराती   (कदाचित्)  हिन्द-आर्य, पाश्चात्य  ५५५ गुजरात, दादरा नगरहवेली च दीव दमण च  gu८डोगरी    हिन्द-आर्य, वायव्य  २६ जम्मूकाश्मीरम्  doi९तमिळ्   द्राविडीय ६९० तमिळनाडु, पुदुच्चेरी  ta१०तेलुगु   द्राविडीय ८११ आन्ध्रप्रदेशः, तेलङ्गाणा, पुदुच्चेरी  te११नेपाली  -  हिन्द-आर्य, औत्तर  २९ पश्चिमवङ्गः, सिक्किम  ne१२पञ्जाबी  -  हिन्द-आर्य, वायव्य  ३३१ देहली, पञ्जाब, पश्चिमवङ्गः, हरियाणा  pa१३बाङ्गला  बाङ्ला  हिन्द-आर्य, प्राच्य  ९७२ असम, झारखण्डः, त्रिपुरा, पश्चिमवङ्गः  bn१४बोडो    तिब्बती-बर्मी १४.८  असम  brx१५मणिपुरी  मीतै  तिब्बती-बर्मी १८ मणिपुर  mni१६मराठी  -  हिन्द-आर्य, दाक्षिणात्य  ८३० दादरा नगरहवेली च दीव दमण च, गोवा, महाराष्ट्रम्  mr१७मलयाळम्  - द्राविडीय ३४८ केरळम्, पुदुच्चेरी, लक्षद्वीपाः  ml१८मैथिली  -  हिन्द-आर्य, प्राच्य  १३६  झारखण्डः  mai१९संस्कृतम्  -  हिन्द-आर्य  ०.२ उत्तराखण्डः, हिमाचलप्रदेशः  sa२०सान्ताली  सान्ताड़ि आग्नेय ७३  झारखण्डः  sat२१सिन्धी  - हिन्द-आर्य, वायव्य  २७   sd२२हिन्दी  -  हिन्द-आर्य, केन्द्रीय  ५२८० अण्डमाननिकोबारद्वीपसमूहः, उत्तरप्रदेशः, उत्तराखण्डः, गुजरात, छत्तीसगढ, जम्मूकाश्मीरम्, झारखण्ड, दादरा नगरहवेली च दीव दमण च, देहली, पश्चिमवङ्गः, बिहार, मध्यप्रदेशः, राजस्थानं, लदाख, हरियाणा, हिमाचलप्रदेशः  hi

 भाषा लिपिः 
प्रत्येकायां आधिकारिकभाषायां निर्दिष्टा आधिकारिकलिपिः भवति यस्याः उपयोगेन आधिकारिकप्रयोजनार्थं लिखिता भवति ।
 लिपिः  अनुसूचितभाषा(ः) ओडिया  ओडिया ओल्-चिकी  सान्ताली कन्नडयद्यपि कन्नडः तेलुगु वर्णमाला च मिलित्वा एकैव लिपिः तेलुगु-कन्नडलिपिः इति कथ्यते, ते पृथक् पृथक् लिपिरूपेण आधिकारिकतया मान्यतां प्राप्नुवन्ति।  कन्नड गुजरातीलिपिः  गुजराती गुरुमुखी  पञ्जाबी तमिळ्  तमिळ् तेलुगु  तेलुगु देवनागरीभाषायाः कृते ये देवनागरीम् उपयुज्य देशीरूपेण न लिख्यन्ते, परिवर्धिता देवनागरी इति विस्तारितं संस्करणं प्रस्तावितं आसीत् ।  कोङ्कणीयद्यपि देवनागरी आधिकारिकलिपिरूपेण प्रचार्यते, रोमीलिपिः प्रधानतया उपयुज्यते।, डोगरी, नेपाली, बोडो, मराठी, मैथिली, संस्कृतम्, सिन्धीतथापि सिन्धप्रदेशे फारसी-अरबी आधिकारिकलिपिः अस्ति।, हिन्दी फारसी-अरबीलिपिः  उर्दू, काश्मीरीयद्यपि विस्तारितं-शाहमुखी आधिकारिकं व्यापकं च प्रयुक्तालिपिः अस्ति, विस्तारितं-देवनागरी अपि अनुमतम् अस्ति। बाङ्गला-असमियालिपिः  असमिया, बाङ्गला मलयाळम्  मलयाळम् मीतैयद्यपि पूर्वीनागरी अपि अद्यापि बहुप्रयुक्ते वर्तते।  मणिपुरी

 सम्बद्धाः लेखाः 
 भारतस्य भाषाः
 भारतस्य राज्यानि
 भारतस्य मण्डलानि
 मातृभाषावक्तृणां सङ्ख्यानुसारं भाषासूचिः
 आधिकारिकभाषासु भारतस्य नामानि

 सन्दर्भाः 

वर्गः:भाषाः
वर्गः:भारतीयभाषाः