नियमः

शौचसन्तोषतपः स्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि नियमाः (यो.द. २/३२)।
पवित्रता –सन्तोष- तपः – स्वाध्याय ईश्चरप्रणिधानादयः पञ्चनियमाः भवन्ति । शौचं द्विविधम्-वाह्यशौचम् । गोमूत्र –गोमयादिप्राशने मैत्र्यादिभावनया अतः करणस्य रागद्वेषादीनां निवृत्तिर्भवति । तदेव आभ्यन्तरशौचम् । प्राप्तवस्तुनः अधिकाभिलाषाभावः सन्तोषः । दुः खेषु सुखेषु च सर्वदा प्रसन्नचित्तं सन्तोषः । सन्तोषद्वारा लोकोत्तरसुखस्य प्राप्तिर्भवति । धर्मरक्षार्थं कृच्छ्रचान्द्रायणादिव्रतपालनं स्वाध्यायः । भगवन्नामस्मरणजपादिरपि स्वाध्यायः । इष्टदेवस्य साक्षाद् दर्शनं स्वाध्यायस्य फलम् । कायेन वाचा मनसा इन्द्रियैर्वा फलाभिसन्धिवर्जितमीश्वरस्मरणम् ईश्वरसमर्पणं वा ईश्वरप्रणिधानम् । ईश्वरप्रणिधानस्य फलं भवति समाधिसिध्दिः ।
परतत्त्वे ब्रह्मणि सततमनुरक्तिः नियम इति त्रिशिखाब्राह्मणोपनिषदि उक्तम् । तद्यथा – अनुरक्तिः परे तत्त्वे सततं नियमः स्मृतः । (२९)

नियमा अपि पञ्च वर्तन्ते-
शौचम्
सन्तोषः
तपः
स्वाध्यायः
ईश्वरप्रणिधानम्

 एषां पालनेन आन्तरशुद्धिर्भवति ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः
Yoga system of Patanjali (including commentaries Yoga-bhāshya by Vyasa and, Tattva-vāicāradī by Vāchaspati-Miçra), translated by James Haughton Woods, at books.google.com
The Yoga Aphorisms of Patañjali (including commentary by Bhoja Raja), translated by Rajendralala Mitra, at books.google.com
Patanjali - Yoga-Sutra: A word by word translation with gramma and comment
The Yoga Sutras of Patanjali, translation by BonGiovanni, at sacred-texts.com
The Yoga Sutras of Patanjali: the Book of the Spiritual Man by Patañjali, an interpretation by Charles Johnston, at Project Gutenberg
Yoga sutra  and related yoga texts, at sanskritdocuments.org
Audio lectures on Yoga Sutras, by Swami Harshananda, at archive.org
 Complete Lectures on Yoga Shastra of Patanjali Maharishi with Vyasa Bhashya at ShastraNethralaya 

वर्गः:अष्टाङ्गयोगः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः

वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया‎