समं कायशिरोग्रीवं...

श्लोकः 

समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ १३ ॥

अयं भगवद्गीतायाः षष्ठोध्यायस्य आत्मसंयमयोगस्य त्रयोदशः(१३) श्लोकः ।

पदच्छेदः
समं कायशिरोग्रीवं धारयन् अचलं स्थिरः सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशः च अनवलोकयन् ॥

अन्वयः
अग्रिमश्लोकः :६.१४ प्रशान्तात्मा विगत... द्रष्टव्यः ।

 शब्दार्थः 
अग्रिमश्लोकः :६.१४ प्रशान्तात्मा विगत... द्रष्टव्यः ।

 अर्थः 
अग्रिमश्लोकः :६.१४ प्रशान्तात्मा विगत... द्रष्टव्यः ।

शाङ्करभाष्यम्
बाह्यसाधनमासनमुक्तमधुना शरीरधारणं कथमित्युच्यते-सममिति। समं कायशिरोग्रीवं कायश्च शिरश्च ग्रीवा चकायशिरोग्रीवं तत्समं धारयन्नचलं च। समं धारयतश्चलनं संभवत्यतो विशिनष्टि अचलमिति। स्थिरः स्थिरो भूत्वेत्यर्थः। स्वं नासिकाग्रसंप्रेक्षणमिह विधित्सितं किंोतर्हि चक्षुषोर्दृष्टिसंनिपातः। स चान्तःकरणसमाधानापेक्षो विवक्षितः। स्वनासिकाग्रसंप्रेक्षणमेव चेद्विवक्षितं मनस्तत्रैव समाधीयेत नात्मनि। आत्मनि हि मनसःंसमाधानां वक्ष्यत्यात्मसंस्थं मनः कृत्वेति। तस्मादिवशब्दलोपेनाक्ष्णोर्दृष्टिसंनिपात एव संप्रेक्ष्येत्युच्यते। द्शश्चानवलोकयन्दिशां चावलोकनमन्तराऽकुर्वन्नित्येतत् ।।13।। 
बाह्यसम्पर्कतन्तुः
 http://sa.wikisource.org/wiki/भगवद्गीता
 Mahabharata 6.23–6.40 (sacred-texts.com)
 GRETIL etext of MBh 6  (text begins at 06,023)
 1890 translation by William Quan Judge
 1900 translation by Sir Edwin Arnold
 The Gita According to Gandhi by Mahadev Desai of Mahatma Gandhi's 1929 Gujrati translation and commentary
 1942 translation by Swami Sivananda
 1971 translation by A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada entitled Bhagavad Gita As It Is with Sanskrit text and English commentary.
 1983 translation by A. C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada entitled Bhagavad Gita As It Is with Sanskrit text and English commentary.
 1988 translation  by Ramananda Prasad
 1992 translation and commentary  by Swami Chinmayananda
 1993 translation by Jagannatha Prakasa (John of AllFaith)
 2001 translation  by Sanderson Beck
 Six commentaries : by Adi Sankara, Ramanuja, Sridhara Swami, Madhusudana Sarasvati, Visvanatha Chakravarti and Baladeva Vidyabhusana (all in sanskrit)
 Essays on Gita  by Sri Aurobindo
 Gita Supersite Original text, with several accompanying translations or commentaries in Sanskrit, English, or Hindi
 Srimad Bhagavad Gita
Bhagavad-Gita Trust translation in multiple languages with audio and translation of commentary from the four authorized Vaishnava sampradayas
 Multiple English Translations 
Maharishi Mahesh Yogi on the Bhagavad-Gita, A New Translation and Commentary, Chapters 1–6 
 Recitation of verses in Sanskrit (MP3 format)
 Bhagavad Gita (As It Is) Complete  produced by The International Society for Krishna Consciousness
 Bhagavad Gita in 6 Languages 

 13
वर्गः:श्रीमद्भगवद्गीतायाः श्लोकाः
वर्गः:श्टब्स् संस्कृतसम्बद्धाः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:न प्राप्तः गीतासम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः

 सम्बद्धाः लेखाः 

 संस्कृतम्
 श्रीमद्भगवद्गीता
 शङ्कराचार्यः
 रामानुजाचार्यः