संस्कृतस्य वैयाकरणाः

यदा सर्वासु अष्टाध्यायीटीकासु महाभाष्यमनितरसांधारणं स्थानं प्रपेदे तदाऽष्टाध्यायीमाश्रित्य विराचिता अन्ये सर्वे वृत्तिग्रन्थाः गौणत्वं भेजिरे । महाभाष्यं न केवलं व्याकरणनिबन्धमात्रमपितु ग्रन्थेऽस्मिन् सर्वाण्यपि ज्ञातव्यानि विषयजातानि स्थाने स्थाने विवेचितानि सन्ति । तत्र सर्वेऽपि लौकिकव्यवहारा, प्राक्तना इतिहासाः, आवश्यकधर्माः दर्शनानां सिध्दान्तानां सिध्दान्ताश्च वर्णिताः । सूत्राणां व्याख्यानावसरे पतञ्जलिना बहवो वैयाकरणाः स्मृताः । कुत्रचित् नामोल्लेखं कृत्वा कुत्रचित् नामोल्लेखं विनाऽपि वैयाकरणान् स्मरति पतञ्जलिः । महाभाष्ये नैकेषु स्थलेषु पूर्वेषां वैयाकरणानां वचनमपि अपरे, अन्ये, केचित् इत्यादिभिर्वाक्यैरुधृतानि सन्ति ।
संस्कृतस्य प्रमुखाः वैयाकरणाः......
+पाणिनिसम्प्रदायःपाणिनिः
कात्यायनः
पतञ्जलिः
भर्तृहरिः
जयादित्यः
वामनः
जिनेन्द्रबुद्धिःवृषभदेवः
पुण्यराजा
हेलाराजा
कैय्यटिः 
हरदत्तः
धर्मकीर्तिः
वर्धमानःशरणदेवः
सायणः
रामचन्द्रः
शेषकृष्णः
भट्टोजिदीक्षितः
नागेशभट्टः
+ अन्यसम्प्रदायः कातन्त्रशाखा
 चन्द्राचार्यः
 देवनदी
 शाकटायनशाखा
 हेमचन्द्रः मलयगिरिः
 भोपदेवः
 नरेन्द्राचार्यः
 क्रमदीश्वरः

आधाराः

 Coward, Harold G., and K. Kunjunni Raja, eds., The Philosophy of the Grammarians, Volume V of Encyclopedia of Indian Philosophies, ed. Karl Potter, Princeton: Princeton University Press, 1990.

वर्गः:वैय्याकरणाः
वर्गः:संस्कृतलेखकसम्बद्धाः स्टब्स्
वर्गः:न प्राप्तः भाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये