पूर्वगोदावरीमण्डलम्

पूर्वगोदावरिमण्डलम् (East Godavari district) आन्ध्रप्रदेशराज्ये स्थितमेकं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं काकिनाड नगरम् ।

 इतिहासः 

आन्ध्रप्रदेशराज्ये महत्या कृषिभूम्या गवां सम्पदा च विराजमानम् अत्यन्तं सुरम्यं मण्डलं प्राग्गोदावरी । इदं १९०४ तमे वर्षे आविष्कृतम् । ततः पूर्वं [[1069. (इतिहासः) ‎पूर्वगोदावरीमण्डलम् ‎[११,०३३ अष्टकानि]
मौर्य-शातवाहन-चालक्य-तुरुष्ककाकतीयादिराट्भिः पालितम् । अस्य मण्डलस्य आधिपत्यनिमित्तं फ्रेञ्च्, तथा निजां नवाबयोः मध्ये महत् युध्दं संवृत्तं चन्दुर्तिप्रान्तम् । १७६६ पश्चात् अयं प्रान्तः ब्रिटिश् ईस्टिंडियाकम्पन्याः आधीनतां गतः । आन्ध्रमहाभारतरचयितुः नन्नयकवेः जन्मस्थानमिदम् । सङ्गीतसाहित्यकलाविज्ञानक्षेत्रेषु इदम् अन्यतमं मण्डलम् । कन्दुकूरिवीरेशलिङ्गमहोदयेन हितकारी समाजः निर्मितः ।

 भौगोलिकम् 

भौगोलिकरीत्या अत्यन्तं विस्तृतम् इदं मण्डलम् । इतः १९०४, १९६० कालयोः कांश्चन प्रान्तान् विभज्य अन्यमण्डलेषु संयोजितवन्तः । मण्डले ३०% अरण्येन विस्तृतम् । ग्राफैट्, बाक्सैट्, जिर्कान्, मोनोजैट् इत्यादि खनिजानि उपलभ्यन्ते ।  राजमहेन्द्रवरे अत्यन्तं दीर्घः रेल्, रोड्मार्गः अस्याः गोदावर्याः उपरि निर्मितः । प्राक्चालक्यराजेन प्रथमभीमराजेन भीमवरं, द्राक्षारामं च निर्मितम् ।

 कृषिः वाणिज्यं च 

काकिनाडनौकायानकेन्द्रद्वारा तिलाः, चायपत्रं, जूटवस्तूनि, ग्राफैट् इत्यादीनां प्रेषणं भवति स्म । राजोलुकोत्तपेटप्रदेशौ नारिकेलानां मूलस्रोतसी इति प्रसिद्धौ । काकिनाडप्रान्ते गोदावरीसस्यवर्धकानां कर्मागारः, नागार्जुनसस्य संवर्धककर्मागारः च स्थापितः । राजमहेन्द्रवरे आन्ध्रपत्रनिर्माणसंस्था विज्जेश्वरप्रान्ते अनिलाधारित विद्युदुत्पादककेन्द्रं, राजमहेन्द्रवरे अङ्गारकविद्युत्केन्द्रम् इत्यादीनि बहूनि कर्मागाराणि मण्डले प्रचाल्यन्ते । गोदावरी नदी रम्पचोडवरम् इत्यस्मिन् स्थाने मण्डलं प्रविश्य धवलेश्वरप्रान्ते पथद्वये वशिष्टगौतमी, इति नामभ्यां प्रवहति । वशिष्टः पश्चिमायां दिशि प्रवहन् वैनतेयम् इति उपनाम्ना राजोलुसमीपे सागरं प्रविशति । धवलेश्वरे प्रप्रथमतया सर्. आर्थर् काटन् सेतुनिर्माणम् अस्याः नद्याः उपरि अकारयत् । ततः तस्मिन् स्थाने बारेज् निर्माणं समभूत् । माङ्गनीस्, क्लिङ्कर, मूलगन्धकम् इत्यादीनाम् अवतरणमपि भवति । मण्डले धान्यम्, इक्षुः, कदली, आम्रम्, नारिकेलम् इत्यादीनां कृषिः भवति । कृषकाणां दुकूलं, गोपोषणं, शाखादिकानां सस्यवर्धने अतीव श्रध्दा वर्तते ।

 तालुकाः 
 ताल्लरेवु
 काजुलूरु 
 करप 
 काकिनाड (रुरल्) 
 सामर्लकोट् 
 पेदपूडि 
 पिठापुरम् 
 गोल्लप्रोलु 
 कोत्तपल्लि 
 प्रतिपाडु 
 एलेखरम् 
 शङ्खारावम्  पेद्दापुरम् 
 किर्लम्पूडि 
 जग्गम्पेट् 
 गण्डेपल्लि 
 रङ्गम्पेट 
 तुनि 
 तोण्डङ्गि 
 कोटनण्डूरु 
 अड्डतीगल 
 राजवोम्माङ्गि 
 रामवरम् 
 गङ्गवरम्  रम्पचोडवरम् 
 देवीपटनम् 
 मारेडुलिल्लि 
 राजमण्ड्रि 
 राजानगरम् 
 कडियम् 
 कोरुकोण्ड 
 गोकवरम् 
 सीतानगरम् 
 रायवरम् 
 बिक्कवोलु 
 अनपर्ति  रामचन्द्रापुरम् 
 पामर्रु 
 आलमूरु 
 मण्डपेट 
 कपिलेश्वरपुरम् 
 सखिनेटिपल्लि 
 मल्किपुरम् 
 राजोलु 
 मामिडिकुदुरु 
 गन्नवरम् 
 रावुलपालेम् 
 आत्रेयपुरम्  कोत्तपेट 
 अम्बाजीपेट 
 अमलापुरम् 
 अल्लवरम् 
 उप्पलगुप्तम् 
 ऎनपल्लि 
 मुम्मिडिवरम् 
 काट्रेनि कोन 
 पोलवरम् 

 बाह्यम्पर्कतन्तुः 
 Kakinada Information Portal - It also provides information of surrounding places 
 East Godavari District governmental web site 
 Godavari web site 
 Kakinada website 
 Godavari district temples map 

 Note: यनम्-मण्डलम्, पाण्डिच्चेरी is completely surrounded by East Godavari district. 

वर्गः:आन्ध्रप्रदेशस्य मण्डलानि