लङ् लकारः

संस्कतभाषायां कालविध्यादिक्रियाः निर्मातुं लकारः इति काचित् व्यवस्था अस्ति । तत्र लकाराः दश भवन्ति ते यथा-

१.लट् । २.लेट् । ३.लङ् । ४.लुङ् । ५.लिट् । ६.लिङ् (विधिलिङ् च आशिर्लिङ्) । ७.लोट् । ८.लुट् । ९.लृट् । १०.लृङ् ।

एते दश लकाराः द्विधा विभक्ताः सन्ति ।
 सार्वधातुकाः / सविकरणकालार्थाः
 अर्धधातुकाः / अविकरणकालार्थाः

तत्र लङ् लकारः अनद्यतनभूतकालं बोधयति। लङ्लुङोः भुतकालयोः लकारयोः धातोः आरम्भे एकः अकार-उपसर्गः योज्यते।

+ पठ् धातोः लङ् लकारे रूपाणि  लङ् लकारः (परस्मैपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  अपठत्  अपठताम्  अपठन् मध्यमपुरुषः  अपठः  अपठतम्  अपठत उत्तमपुरुषः  अपठम्  अपठाव  अपठाम

+ लङ् (परसस्मैपदम्) लकारस्य आख्यातप्रत्ययाः(तिङ्प्रत्ययाः) लङ् लकारः (परस्मैपदम्)  एकवचनम्   द्विवचनम् बहुवचनम् प्रथमपुरु़षः  अत्   अताम्  अन् म़ध्यमपुरुषः  अः  अतम्   अत उत्तमपुरु़षः  अम्  आव  आम

+ सेव् धातोः लङ् लकारे रूपाणि  लङ् लकारः (आत्मनेपदम्)  एकवचनम्  द्विवचनम्  बहुवचनम् प्रथमपुरुषः  असेवत  असेवताम्  असेवन्त मध्यमपुरुषः  असेवथाः  असेवथाम्  असेवध्वम् उत्तमपुरुषः  असेवे  असेवावहि  असेवामहि

+ लङ् (आत्मनेपदम्) लकारस्य आख्यातप्रत्ययाः (तिङ्प्रत्ययाः) लङ् लकारः (आत्मनेपदम्)  एकवचनम्   द्विवचनम्   बहु वचनम् प्रथमपुरु़षः   अत   एताम्  अन्त म़ध्यमपुरुषः   अथाः    इथाम्   अध्वम् उत्तमपुरु़षः  ए    आवहि   आमहि

 टिप्पणी 
 संस्कृतशब्दचन्द्रिका Vidvan S.Ranganatha Sharma, Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1994.
 अनुवादप्रदीपः  Sri Surasaraswathi Sabha, Bangalore, India,1997.

वर्गः:लकाराः
वर्गः:न प्राप्तः संस्कृतसम्बद्धभाषानुबन्धः
वर्गः:सर्वे न प्राप्ताः भाषानुबन्धाः
वर्गः:संचित्रसारमञ्जूषे योजनीये