अग्निपर्वतः

यस्मात् पर्वतत् अग्निः बहिः निस्सरति सः एव अग्निपर्व‌तः(ज्वालामुखीति वा)। भूमौ विविधा: अग्निपर्व‌ता: वर्तन्ते ।
तेषु बृहत्तम: ननु मौना लोवा(MaunaLoa) हवयीदेशे अस्ति । भारतस्य प्रधानभागे न दृश्यते एकोपि अग्निपर्वत:। सौर्ययूथस्य सर्वोत्तर
अग्निपर्वतस्तु मङलग्रहे स्थितः ओलिम्पस् मोमन्स्(Olympus Mons25 km (82,000 ft))

 उद्गारौ 
frameless
 Cross-section through a stratovolcano (vertical scale is exaggerated): 1. Large magma chamber2. Bedrock3. Conduit (pipe)4. Base5. Sill6. Dike7. Layers of ash emitted by the volcano8. Flank 9. Layers of lava emitted by the volcano10. Throat11. Parasitic cone12. Lava flow13. Vent14. Crater15. Ash cloud
द्विविधौ लावा माग्मा च ।


 लावा 
अधिकमुन्नतं न निस्सारति परं परित: प्रवहति।

 माग्मा 
विस्फ़ोटनात् अत्युन्नतं यावत् उद्गच्छति यम् उत्सः (fountain) इति कथयति।

 वर्गीकरणम् 
 हवयियन्(Hawaiian)
केवलं लावाप्रवाहं यत् नदीं जनयति । वतकम् अतिन्यूनम्।

 स्त्रोम्बोलियन् [Strombolian]
लावा अचलम्।अत: स्फ़ोतनमावश्यकम्।

 वळ्कानैयन्[Vulcanian]

स्फ़ोतनात् माग्मा उद्गमति।

 पीलियन्[Pelean]

महाविस्फ़ोटनं विविधविधनष्टान् जनयति।
 वेसूवियन्[Vesuvian]
फेनसम्पुष्टं माग्मा धूळीमेघश्च उद्भवति।
 प्रवृत्तिमधिकृत्य विभगा: 
 सजीव-अग्निपर्वता:(active volcanoes)
 लुप्त-अग्निपर्वता:(Extinct volcanoes)
 निर्वाण-अग्निपर्वता:(dormant volcanoes)


 चित्रणि 



बाह्यसम्पर्कतन्तुः

 अग्निपर्वतः एफ् ई एम् ए
 अग्निपर्वतस्य जगत्
 अग्निपर्वताः वर्सली शाला

वर्गः:शिखराणि
वर्गः:स्टब्स् भारतसम्बद्धाः
वर्गः:सारमञ्जूषा योजनीया
वर्गः:सर्वे अपूर्णलेखाः