Indwara z’ibidukikije (Environmental disease)

Muri epidemiologiya, indwara z’ibidukikije ni indwara zishobora guterwa biturutse ku bidukikije (nkuko bitandukanye na genetique cyangwa infection ). Usibye indwara nyayo ya monogenic genetique, idasanzwe, ibidukikije nimwe mu bintu nyamukuru bitera indwara. Indyo, guhura nuburozi, indwara ziterwa na virusi, imirasire, n’imiti iboneka mu bicuruzwa hafi ya byose byita ku bantu ndetse n’abasukura urugo, guhangayika, ivanguramoko, no guhohoterwa ku mubiri no mu mutwe ni byo bitera igice kinini cy’indwara zitari izungura. Niba inzira yindwara yemejwe ko ari ibisubizo byuruvange rwibintu bikomoka ku bidukikije no ku bidukikije, inkomoko yabyo ishobora kuvugwa ko ifite uburyo bwinshi .Hariho ubwoko bwinshi bwindwara zibidukikije zirimo.https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/9780133685190

 Indwara ziterwa nibintu bifatika mubidukikije, nka kanseri yuruhu iterwa no guhura cyane nimirasire ya ultraviolet kumurasire yizuba
 Indwara ziterwa no guhura nubumara bwubumara cyangwa burakaza mubidukikije nkibyuma byuburozi
 Indwara ziterwa no guhura nuburozi buturuka ku binyabuzima byangiza ibidukikije, nka aflatoxicose iva mubibumbano bitanga aflatoxine
 Indwara ziterwa no guhura nibintu byuburozi mubidukikije, nkivanguramoko
 Indwara y'ubuzima nk'indwara z'umutima n'imitsi, indwara ziterwa no kunywa ibiyobyabwenge nk'ubusinzi, n'indwara ziterwa n'itabi

 Indwara zidukikije vs. Indwara zifitanye isano n’umwanda 
Indwara zidukikije nigisubizo kiziguye kiva kubidukikije. Hagati aho, indwara ziterwa n’umwanda ziterwa no guhura n’uburozi cyangwa uburozi mu kirere, amazi, nubutaka. Kubwibyo, indwara zose ziterwa n’umwanda ni indwara z’ibidukikije, ariko indwara zose z’ibidukikije ntabwo ari indwara ziterwa n’umwanda.

 Referances