Арабсько-ізраїльськый конфлікт

{{Infobox military conflict
| conflict          = Арабсько-ізраїльськый конфлікт
| partof            = 
| image             = ArabIsraeliconflict.png
| caption           = Головні стороны в арабсько-ізраїльському конфліктови:

| date              = Друга половка 19. / перша половка 20. стороча – днешньый деньГоловна фаза:дас 15. мая 1948 – дотеперь()
| place             = Середньый Восток
| status            = Активный; часточна нормалізація:
| territory         = *Закладеня Ізраїля тай Всепалестинського протектората (1948); Йорданська анексія Западного берега рікы Йордан
Розпущеня Всепалестинської власти (1953) тай Еґіпетська окупація Сектора Ґаза
Ізраїльська окупація (1967–1982) Сінайського пувострова, Западного берега рікы Йордан, Сектора Ґаза, Ґоланськых высот
Еґіпетсько-ізраїльськый мирный договор и сформованя Ізраїльської громадянської адміністрації (1982)
Ословські договореності тай изформованя Палестинської автономії у реґіонах A, B Западного берега рікы Йордан тай Ґазы у 1994.
Ізраїльсько-йорданськый мирный договор – передача анклава Ал-Ґамр (2019)
| combatant1        = 

Махалські доброволці (1948)
  (1956)
  (1956)
  Слобудный Лібанон (1978–1984)
  Южнолібанонська армія (1984–2000)
Пудпоровачі:
| combatant2        = 
 Арабска ліґа (1948–1979) (1948–1978)
 (1948–1994)
 (1948–1982)
 Ірак (1948–1991)
 Сірія (1948–ныні)
 (1948–1967)
 (1948–1949)
 Всепалестина (1948–1959)
Армія сятої войны (1947–1949)
Палестинські федаїны (1949–1964)
Орґанізація за услободжіня Палестины (1964–ныні)
Палестинська автономія (1994–ныні)Пудкріпленя 1973 

 Лібія

 Хамас
  Ал-Кассамські бріґады (1988–present)Пудпоровачі: (1955–1991)
 (1973)Ra’anan, G. D. (1981). The Evolution of the Soviet Use of Surrogates in Military Relations with the Third World, with Particular Emphasis on Cuban Participation in Africa. Santa Monica: Rand Corporation. p. 37
| commander1        = 
| commander2        = 
| strength1         = 
| strength2         = 
| casualties3       = Ник. § Страты про детайлы.
}}Ара́бсько-ізра́їльськый конфлі́кт''' є феномен політичного напруженя, воєнськых конфліктув и другых диспутув помежи арабськыма крайинами тай ополченями и Ізраїльом, котрый ескаловав у 20. сторочу. Межи причинами конфлікта называвут пудпору палестинцюв державами-членами Арабської ліґы у днешньому ізраїльсько-палестинському конфліктови; тото у свою очерідь приписувут єдночаснуй популарности сіонізма тай арабського націоналізма пуд конець 19. стороча, хоть тоты два націоналні кываня ся не зударяли ся у борьбі до 1920. рокув. У сучасности арабсько-ізраїльськый конфлікт ся зсунув у бук скорше ірансько-ізраїльського проксі-конфлікта.

Почасти ізраїльсько-палестинськый конфлікт ся зачав из взайимноконфліктувучых претензій сих націоналных кывань на землю, котра формовала британську Мандатну Палестину, котру жыдове держали за свою отцюзнину, а пан-арабськоє кываня — за історично тай на днешньый день приналежну палестинцям територію; у панісламському контексті — за мусулманські землі. Конфлікт межи палестинськыма жыдами тай арабами удну мандатної території перейшли у стан повномасштабної Палестинської громадянської войны у році 1947. Сосідні арабські державы, приставучи на бук палестинцюв, а май — по декларації независимости Ізраїля — зайшли на мандатну територію у майови 1948, што ознаменовало зачаток Першої арабсько-ізраїльської войны.

Читаві бойованя головно стихли у перемирях по Йомкіпурськуй войні 1973. Ізраїль и Еґіпет пудписали мирный договор у 1979. році, по чому Ізраїль удступив из Сінайського пувострова, а воєнна адміністрація на Западному березі рікы Йордан тай Секторі Ґаза были розпущені на хосен Ізраїльської громадянської адміністрації тай далшої єднобокої анексії Ґоланськых высот тай восточного Єрусалима.

За рокы характер конфлікта ся змістив из грубомасштабного реґіоналного арабо-ізраїльського на май місный ізраїльсько-палестинськый конфлікт, піком котрого была Лібанонська война у 1982, кой Ізраїль ся вмішав у Лібанську громадянську войну, обы убити Орґанізацію за услободжіня Палестины из Лібанона. По Першуй Інтіфаді 1987–1993. рокув дочасні Ословські договореності привели д закладеньови Палестинської автономії у році 1994 у контексті ізраїльсько-палестинського мирного процеса. Того такой року Ізраїль из Йорданом пудписали мирный довогор.

У 2002. рокови Арабська ліґа предложила признаня Ізраїля арабськыма державами ги часть рішеня ізраїльсько–паалестинського конфлікта у рамках Арабської мирної ініціативы. Тота ініціатива, як пак засвідчили єї далші дії, кладе за ціль нормалізацію удношінь помежи Арабськов ліґов тай Ізраїльом, взамін на повноє удступленя Ізраїля з окупованых територій (вєдно з восточным Єрусалимом) тай „справедливоє рішеня“ проблемы палестинськых утіканцюв на основі резолуції 194 Ґенералної асамблеї Орґанізації Зєдиненых Націй. У 1990. тай на зачаткови 2000. рокув межи Ізраїльом тай Сірійов было головно перемиря, а у Лібаноні ся продовжали малого масштаба бойові дії против Іранськых ополченськых проксіюв. Попри мирні договоры з Еґіптом и Йорданом, дочасні мирні договореності з Палестинськов автономійов и общоє перемиря, Арабська ліґа тай Ізраїль дале были опонентами у многых звіданках до середины 2010. рокув.

Сірійська громадянська война переколотила ситуацію коло сіверного ізраїльського гатара, што стало причинов конфлікта межи сірійськов властьов, Гезболлов и сірійськов опозиційов, тай гуршаня їхньых удношень из Ізраїльом по зачаткови войны з Іраном. Конфлікт межи Ізраїльом и пудконтролнов Хамасови Ґазов, котрый из 2023. року став войнов, тоже ся приписує ид ірано-ізраїльському проксі-конфлікту. До 2017 Ізраїль тай шор арабськых сунітськых держав, керованых Саудськов Арабійов изформовали напувофіційну коаліцію против Ірана. Сю подію тай нормалізацію удношінь межи Ізраїльом и крайинами Персидського залива поєдны видят ги зачаток кунця арабсько-ізраїльського конфлікта.

 Межинародноє узнаня тай політичный статус Палестины 

 Вызначні войны тай кровопролитні події 
 Час Назывка Страты Ізраїля Страты арабськых сторун Приміткы  1948–1949 Перша арабо-ізраїльська война 6,373 10,000 Побіда Ізраїля, независимость закріплена; Йордан окупує тай анексує Западный берег рікы Йордан, Еґіпет окупує Сектор Ґаза 1951–1955 Палестинська федаїнська ворохоба 967  3,000–5,000 Побіда Ізраїля 1956 Суецька война 231 2,000 Воєнна побіда Ізраїля, політична побіда ЕґіптаІзраїль окупує Сінайськый пувострув до марця 1957 1967 Шістьдньовна война 803 12,000–13,000 Побіда Ізраїля
Ізраїль удвойовує Сектор Ґаза и Сінайськый пувострув уд Еґіпта, Западный берег рікы Йордан уд Йордана тай Ґоланські высоты уд Сірії 1967–1970 Война до незмогы 738 2,500 Обадва бокы оголошувут свою побіду, Ізраїль дале контролує Сінай 1968–1982 Палестинська ворохоба у Южнум ЛібаноніПобіда Ізраїля 1973 Йомкіпурська война 2,688 11,000–13,000 Побіда Ізраїля, арабські офензивы удмітувут кемп-дейвідські договореності, еґіпетсько-ізраїльськый мирный договор; Ізраїль вертат Сінайськый пувострув у обмін на взайимноє признаня 1978 Перша ізраїльська інвазія у Лібанон181,100Побіда Ізраїля, ООП выбита из южного Лібанона expelled from southern Lebanon 1982 Друга ізраїльська інвазія у Лібанон 654 19,085 Тактична побіда, айбо стратеґічный провал ІзраїляПолітична перевага СіріїООП выбита з Лібанона 1982–2000 Южнолібанонськый конфлікт 652 1,276Побіда ГезболлыІзраїль удступат из южного Лібанона  1987–1993 Перша палестинська інтіфада 200  1,491  Побіда Ізраїля, ворохоба придушена; договореності в Осло тай вытвореня Палестинської автономії 1991 Іракські бомбардованя Ізраїля 13  0  Стратеґічный провал Ірака, не дає ся спровоковати удповідь Ізраїля 2000–2008 Друга інтіфада 1,100  4,973 Побіда Ізраїля, ворохоба придушена 2006 Война в Лібаноні 2006 165 1,191 Без конкретных резултатув  2014 Война в Ґазі 2014 73 2,251 Без конкретных резултатув 2023–ныні Война в Ґазі (на апріль 2025)~2,000 50,000 Иде по днешньый день 2023–2024 Конфлікт Ізраїля и Гезболлы (2023–2024) 100 4,000 Перемиря2023–ныніКриза в Червеному морі2260–345+Иде по днешньый день

 Ціна конфлікта 
Індійськый аналітичный центер Strategic Foresight Group оцінив алтернативну вартость конфлікта про Середньый Восток уд 1991 по 2010 у 12 тріліонув америцькых доларув. Алтернативну вартость раховали мирный ГДП крайин Середнього Востока через порувняня днешнього ГДП из потенційным ГДП у мирный час. Ізраїльова доля чинит почти $1 тріліон, а Ірак и Саудська Арабія удповідно мавут дас по $2.2 тай $4.5 тріліона. Наприклад, кідьбы межи Ізраїльом и Арабськов ліґов были мир и сполупраця зачинавучи з 1991. рока, просіковый ізраїльськый громадянин бы у 2010. році заробляв булше $44,000, а не $23,000.

Оцінює ся, ож конфлікт забрав 92,000 жывотув (74,000 катунськых и 18,000 цивілных уд 1945 по 1995).

 Никайте щи 
 Ізраіль
 Палестина (штат)
 Еґіпет
 Йорданьско
 Іран
 Ірак

 Приміткы 

 Референції